close

Enter

Log in using OpenID

A pRoJEcT of WElfARE AND STAbIlITY SHAH DENIZ 2

embedDownload
HAZAR
W RLD
Refah
HAZAR STRATEJİ ENSTİTÜSÜ YAYINIDIR
publıcatıon of caspıan strategy ınstITUTE
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
ve İstikrar Projesi
ŞAH DENiZ 2
и
е
ен
ж
зл
о
и
е
о
тк
ра
Karabağ’da Etnik Temizlik
ve Hocalı Katliamı
Ethnic Cleansing in Karabakh
and the Khojaly MASSACRE
к
SOÇİ 22. KIŞ
OLİMPİYATLARI
SOCHI 22nd WINTER
OLYMPICS
A Project of
Welfare and
Stability
Shah Deniz 2
www.hazarworld.com
ÖNSÖZ / EDITORIAL
YÖNETİM / MANAGEMENT
İmtİyaz Sahİbİ
Hazar İletişim Tanıtım A.Ş. Adına
Haldun YAVAŞ
Genel Yayın Yönetmenİ /
EDITOR-IN-CHIEF
Gökhan ÇAY
haldun yavaş
Hazar Strateji Enstitüsü
Genel Sekreter
haldun yavaş
Caspian Strategy Institute
Secretary General
Doğal gaz ve petrol zengini Hazar Bölgesi
kaynaklarının, Türkiye üzerinden dünya
pazarlarına ivedilikle ulaşması bölge jeopolitiği ve ekonomisi açısından elzemdir.
Dünyada enerji ihtiyacı en çok artan ikinci
ülke konumundaki Türkiye, enerji merkezi olma yolunda hızlıca ilerlerken, Hazar
enerji kaynaklarından maksimum istifade
edecek projeler gerçekleştirmelidir. Bu
durum, Türkiye’nin kaynak çeşitliliği,
tedarikçi ülkelerin de müşteri çeşitliliği
sağlaması açısından bir zorunluluktur.
Bu bağlamda bakıldığında, Azerbaycan
öncülüğünde gerçekleştirilen 21. asrın
projesi TANAP ve Avrupa’daki devamı
TAP, güzergah ülkelerinin ekonomilerine
ve enerji arz güvenliklerine katkı sağlamaktadır. TANAP ve TAP boru hattına
ilk gazı verecek Şah Deniz projesinin
Türkiye’ye ve bölgeye katkılarını bu sayımızda kapak konusu yaptık.
20. yüzyılın en büyük insanlık suçlarından biri olarak tarihe yazılan Hocalı
Katliamı’nın üzerinden tam 22 yıl geçti.
Uluslararası toplumun sessiz kaldığı bu
insanlık ayıbı “Karabağ’da Etnik Temizlik
ve Hocalı Katliamı” başlıklı bir yuvarlak
masa toplantısıyla HASEN’de ele alındı.
Hocalı Katliamı’nın yıldönümü vesilesiyle
düzenlenen etkinlikte, olayın siyasi ve
hukuksal durumu ve Dağlık Karabağ
sorununun çözümünün önündeki engeller gibi sorulara cevap arandı.
Bu yıl tüm dünyanın heyecanla takip ettiği 22. Kış Olimpiyatları Rusya’daydı.
Görkemli açılış ve kapanış törenlerine
sahne olan Soçi’de Türkiye’yi 6 sporcunun
temsil ettiği yarışlardan madalya gelememiş olsa da başarılı çalışmalarıyla takdir
toplayan Türk inşaat şirketleri Soçi
Olimpiyatları’nın ilk altın madalyasını
almayı başardı.
Transferring Caspian Region’s vast
resources to world markets through
Turkey is very essential in terms of geopolitics and economy. Turkey, the second
country in the world with a rapidly
increasing energy demand is also becoming an energy hub. Projects to benefit from
Caspian energy resources at the maximum
level should be developed. This situation
is a necessity in terms of supply diversification for Turkey and gaining variety of
customers in supplier countries.
When considered in this context, 21st century’s projects TANAP and its successor
in Europe, TAP, which are carried out
under the leadership of Azerbaijan, contributes to route countries’ economies and
their energy supply security. In this issue,
our cover story is Shah Deniz project’s
contributions to the region and Turkey,
which will supply the first gas to TANAP
and TAP pipelines.
22 years have passed over the Khojaly
Massacre, 20th century’s biggest crime
against humanity. This shame of humanity
that international community kept silent
about was discussed at the roundtable
meeting “Ethnic Cleansing in Karabakh
and the Khojaly Massacre” in HASEN.
Political and legal status of the issue,
obstacles, and possible solutions for the
Nagorno-Karabakh issue were discussed
at the event held on the anniversary of the
Khojaly Massacre.
22nd World Winter Olympics were organized in Russia this year with grand opening
and closing ceremonies. Six athletes represented Turkey in Sochi. Athletes did not
bring Turkey a medal but Turkish construction companies were widely acclaimed
by their successful work and they managed
to win Sochi Olympics’ first gold medal.
Nisan ayında görüşmek dileğiyle…
Hope to meet you in April...
haber müdürü /
NEWS MANAGER
Selin Şen Saltaş
YAZI İŞLERİ MÜDÜRÜ (Sorumlu)/
MANAGING EDITOR
Merve Damcı
EDİTÖR/
EDITOR
Hande Yaşar ÜNSAL
Yayın Kurulu /
PUBLICATION BOARD
Dr. Cemil ERTEM
Efgan NİFTİ
Emin AKHUNDZADA
Prof.Dr. Mesut HAKKI CAŞIN
Zeynep KAPTAN
Cansu ERTOSUN
İLETİŞİM /
MAILING ADDRESS
Veko Giz Plaza, Maslak Meydan Sok.
No:3 Kat:4 Daire 11-12 Maslak, 34298
Şişli / İstanbul - TÜRKİYE
Tel: +90 212 999 66 00
Faks: +90 212 999 66 01
www.hazarworld.com
yayın YÖNETİM /
PUBLICATION MANAGEMENT
YAYIN GRUBU BAŞKANI /
PRESIDENT
Serkan ÜNAL
GRUP KOORDİNATÖRÜ /
GROUP COORDINATOR
Mehmet Mücahid DEMİR
FİNANS KOORDİNATÖRÜ /
FINANCE COORDINATOR
Selim KARA
genel yayın yönetmenİ /
EDITOR-IN-CHIEF
Serdar TURAN
ÖZEL PROJELER DİREKTÖRÜ /
CUSTOM PROJECTS DIRECTOR
Emin GÖRGÜN
EDİTÖRLER / EDITORS
Aynur ŞENOL ALTUN
Can GÜRSU
KREATİF DİREKTÖR /
DESIGN DIRECTOR
Özkan ORAL
ART DİREKTÖRLER /
ART DIRECTORS
Fatih Dumlu
Sertan Vural
FOTOĞRAF EDİTÖRÜ /
PHOTO EDITOR
Şeref YILMAZ
KATKIDA BULUNANLAR /
CONTRIBUTORS
Baran KARAKUZU
Özbekistan Büyükelçiliği
Mehmet Erdoğan elgİn
İnfomag Yayıncılık Bilişim Tanıtım ve
Organizasyon Hizmetleri Ltd. Şti
Ebulula Mardin Cad.
4. Gazeteciler Sitesi A-8 /1
Akatlar-Levent / İSTANBUL
Tel: (0212) 324 55 15
Faks: (0212) 324 55 05
BASKI / PRINTING
STAR Matbaa
Atatürk Mahallesi Bahariye Caddesi
No:31 İkitelli İstanbul
(0212)4732000​
Yayın Türü / Publication Type
Yaygın Yerel Süreli
Yayın Süresi - Dili /
Publication Period - Language
Aylık - Türkçe, İngilizce, Rusça
Monthly - Turkish, English, Russian
İLETİŞİM / CONTACT
[email protected]
www.infomagyayincilik.com
HAZAR WORLD
1
IÇINDEKILER
CONTENTS
4 16
18
8
12 37
38 66
16
04
HAZAR
W RLD
REfAH
HAZAR STRATEJİ ENSTİTÜSÜ YAYINIDIR
publIcATIoN of cASpIAN STRATEgY INSTuTuTE
AKDENİZ GAZI İÇİN
4 ŞİRKETE TEKLİF
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
OFFER FOR 4 COMPANIES
ON THE MEDITERRANEAN GAS
vE İstİkRAR
PRojEsİ
ŞAH DENiZ 2
ETKİNLİK / event
тк
о
е
и
зл
о
ж
ен
и
е
A pRoJEcT of
WElfARE AND
STAbIlITY
SHAH DENIZ 2
38
KAPAK / COVER
Şah Deniz,
Türkiye’ye ve Bölgeye
Kazandırmaya Devam
Ediyor
Shah Deniz KEEPS
CONTRIBUTING TO
Turkey and the Region
Petrol ve doğal gaz, doğduğu topraklarda yaklaşık iki
yüzyıl sonra Azerbaycan’ın
ve Hazar’ın adını dünya
enerji tarihine tekrar altın
harflerle yazdırıyor.
Oil and natural gas, two
main sources of energy
which is indispensable for
human beings, leave
Azerbaijan and the Caspian
Region’s mark to the world
energy history in gold letters nearly two centuries
later.
2
HABER / NEWS
08
ра
KARAbAğ’DA ETNİK TEMİZlİK
vE HocAlI KATlİAMI
ETHnIC CLEanSIng In KaRabaKH
and THE KHOjaLY MaSSaCRE
Karabağ sorunu ve
Hocalı Katliamı
Karabakh ISSUE and
Khojaly MASSACRE
18
к
SoÇİ 22. KIŞ
olİMpİYATlARI
SOCHI 22nd WInTER
OLYMPICS
Etkinlik / Event
HAZAR’A DAİR /
CASPIAN OVERVIEW
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
Enerji Tedariki
Uluslararası Gündeme
Taşınsın
Energy Supply Issue
Must Be On The
International Agenda
12
Etkinlik / Event
TANAP PROJESİYLE
TÜRKİYE ENERJİ MERKEZİ
OLACAK
TURKEY WILL BE AN ENERGY
HUB WITH THE TANAP
PROJECT
66
KIŞ OLİMPİYATLARI’NA
RIXOS İMZASI
RIXOS MAKES ITS MARK ON
THE WINTER OLYMPICS
32
BLOG / BLOG
ENERJİ MERKEZİ OLMA YOLUNDAKİ
TÜRKİYE’NİN DOĞAL GAZ
DEPOLAMA YATIRIM ÇALIŞMALARI
Investment Activities for
Natural Gas Storage in
Turkey on Its Way to Become
an Energy Hub
Türkiye’nin doğal gaz ihtiyacı her geçen yıl
artıyor. Mevcut depolama sorunu nedeniyle yeterli tedarik imkanı bulunamıyor.
Turkey’s natural gas demand is increasing every year. It is not possible to ensure sufficient supply due to current storage
problems.
66
LIFESTYLE / LIFESTYLE
“ÜLKEMİN KÜLTÜRÜNÜ
PAYLAŞIYORUM”
“I SHARE MY COUNTRY’S
CULTURE”
Azerbaycanlı sanatçı Aziza Mustafa Zadeh,
çocukluğundan bu yana müziğe olan ilgisini,
muğam ve jazz müziğin kendisi için ne ifade
ettiğini ve Almanya’daki yaşantısını Hazar
World’e anlattı.
Azerbaijani artist Aziza Mustafa Zadeh told
Hazar World her interest in music since her
childhood, what mugham and jazz means to
her and talked about her life in Germany.
72
24
www.hazarworld.com
24
72
KÜLTÜR SANAT /
CULTURE & ART
GÖRÜŞ / OPINION
BAŞBAKAN ERDOĞAN’IN
İRAN ZİYARETİ SONRASINDA
ANKARA-TAHRAN
İLİŞKİLERİNDE YENİ
BOYUTLAR
Bölge ile ilgili yer alan konser, sergi
ve tiyatro faaliyetlerini sizin için
derledik.
We collected concer, exhibition,
theatre activities for you.
New Dimension To The
Relationship Between
Ankara And Tehran After
Prime Minister Erdogan’s
Visit To Iran
26
60
74
60
60
GÖRÜŞ / OPINION
Hazar Bölgesi’ne
Gürcistan’dan
Bakış
Caspian Region a View
from Georgia
Petrol ve doğal gazın dünya
ekonomisinde büyük yer almaya
başlamasının ardından, İpek Yolu ile
yüzyıllardır Doğu ve Batı
uygarlıklarını birbirine bağlayan
Hazar Bölgesi’nin stratejik önemi
yeniden artmaya başladı.
For many centuries the Caspian
Region connected Eastern and
Western civilizations by means of
the Silk Road. When oil and natural
gas started to fuel the world
economy, the regions’ strategic
importance started to make a
dramatic comeback.
74
ROTA / ROUTE
Türkiye’nin en doğusundaki Iğdır,
zengin doğal ve tarihi güzellikleriyle
misafirlerini bekliyor. Doğa, tarih
tutkunları ve midesine düşkünler
için Iğdır önemli bir alternatif gezi
rotası.
Iğdır, the farthest Eastern city of
Turkey with a plenty of historical
monuments and natural beauty, is
waiting for its visitors. For those
who love history and nature, and
have an appetite for
52
52
HABER ANALİZ
In Depth
74
52
SOÇİ 22. KIŞ
OLİMPİYATLARI
VE TÜRKİYE
SOCHI 22nd WINTER
OLYMPICS AND TURKEY
HAZAR WORLD
3
HAZAR’A DAİR / CASPIAN OVERVIEW
GÜRCÜ LİDERDEN
BAKÜ’YE RESMİ
ZİYARET
Resmi temaslarda bulunmak
üzere Azerbaycan’a giden
Gürcistan Cumhurbaşkanı
Giorgi Margvelaşvili,
Azerbaycan Cumhurbaşkanı
İlham Aliyev’le görüştü.
Görüşmede Azerbaycan’la
Gürcistan arasındaki ikili ilişkilerin farklı alanlarda başarılı
gelişim göstermesinden duyulan memnuniyet dile getirilirken, ilişkilerin gelecekte daha
da gelişeceği belirtildi.
Görüşmenin ardından
Azerbaycan Cumhurbaşkanı
Aliyev ve Gürcistan
Cumhurbaşkanı
Margvelaşvili’nin başkanlığında
iki ülke heyetleri bir araya geldi.
OFFICIAL VISIT
TO BAKU FROM
GEORGIAN LEADER
President of Georgia Giorgi
Margvelaşvil who has been
to Azerbaijan to hold official
talks, met with Azerbaijani
President Ilham Aliyev. At
the meeting, satisfaction on
the successful development
of bilateral relations in
different fields were expressed.
delegations of the two countries
met under the chairmanship of
President Aliyev and Georgian
President Margvelaşvili after
the meeting.
4
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
AKDENİZ GAZI İÇİN 4 ŞİRKETE TEKLİF
OFFER FOR 4 COMPANIES
ON THE MEDITERRANEAN GAS
ABD’li Noble ile İsrail enerji şirketi
Delek’in Akdeniz’de çıkardığı doğal
gazın Türkiye’ye gelmesi için düğmeye
basıldı. Noble-Delek ortaklığı,
Türkiye’den 4 şirketle temasa geçti.
Zorlu, Turcas, Çalık ve ENKA’ya resmi
birer yazı gönderildi. Noble ve Delek,
İsrail gazıyla ilgili 4 şirketten ön değerlendirme raporu istedi. Söz konusu şirketler, İsrail gazıyla ilgili planlamalarını,
düşüncelerini, pazarlama ve satış konularındaki görüş ve önerilerini bildirecek.
A signal was given for the natural gas
fracturing in Mediterranean Sea to be
transferred to Turkey by U.S.’s Noble and
Israel’s energy company Delek. An official
letter was sent to Zorlu , Turcas, Çalık and
ENKA. Noble and Delek has requested
a preliminary assessment report from
4 gas companies about the Israel gas.
Companies concerned will be reporting
their gas-related plannings, thoughts,
opinions and suggestions in marketing
and sales.
AZERBAYCAN İKİNCİ
UYDUSUNU FIRLATIYOR
Azerbaycan İletişim ve Bilgi Teknolojileri
Bakanı Ali Abbasov, Azerbaycan’ın ikinci
uydusunu 2016 yılında uzaya fırlatacağını
açıkladı. Abbasov ilk uydudan ciddi bir
gelir elde ettiklerini açıkladı. İlk
Azerbaycan uydusu, 8 Şubat 2013’te Fransız
Guyanası’ndaki Kourou Uzay Üssü’nden
“Ariane 5” roketi ile fırlatılmıştı. Amerikan
“Orbital Sciences” şirketi tarafından üretilen ve 230 milyon dolara mal olan uydunun
fırlatma işlemi, Fransa’nın “Arianspace” şirketi tarafından gerçekleştirilmişti.
AZERBAIJAN LAUNCHING THE SECOND SATELLITE
Azerbaijani Communications and Information Technologies Minister Ali Abbasov
announced that Azerbaijan’s second satellite will be launched into space in 2016.
Abbasov explained that a serious income was gained from the first satellite. The first
satellite of Azerbaijan was launched on February 8th in 2013. Launching operation of
the satellite which produced by American “Orbital Sciences” that cost $ 230 million.
www.hazarworld.com
BATUM-KAZAKİSTAN
DEMİRYOLU HATTI AÇILDI
Gürcistan’ın Batum kenti ile Kazakistan arasında yük
taşımacılığı yapacak Batum Demiryolu Gümrük
Terminali, 1 Şubat’ta Türk yetkililerinin de katıldığı
törenle hizmete girdi. Batum-Kazakistan demiryolu ağı
ile Türkiye’den Orta Asya’ya vagon taşımacılığında maliyet giderlerinde önemli düşüşler yaşanması bekleniyor.
PERIOD
OF GENERAL
STAFF IN
KYRGYZSTAN
BATUM- KAZAKHSTAN
RAILWAY LINE OPENED
Batumi Railway Customs Terminal that will operate
for freight transport between Georgian city Batumi
and Kazakhstan has put into service with a ceremony
attended by Turkish authorities on February 1st.
President of the Government of Adjara Autonomous
Republic Arçil Khabadz and Eastern Black Sea.
KIRGIZİSTAN’DA
GENELKURMAY
BAŞKANLIĞI
DÖNEMİ
Kırgızistan Cumhurbaşkanı
Almazbek Atambayev,
Genelkurmay
Başkanlığı’nın kurulmasına
ilişkin kanunu onayladı ve
ilk Genelkurmay Başkanı
olarak Asanbek
Alımkojoyev’i atadı.
Atambayev, 5 yıllık sürdürebilir kalkınma planı çerçevesinde Kırgızistan Silahlı
Kuvvetleri’ni tek merkezden
komuta edecek, askeri
komuta merkezi olacak
Genelkurmay
Başkanlığı’nın kurulmasına
ilişkin kanunu imzaladı.
Kyrgyz President Almazbek
Atambayev has approved
the law on the establishment
of the General Staff and
was appointed Asanbek
Alımkojoyevas the first
Chief of Staff. Atambayev
sigened the law regarding
the establishment of Chief
of Staff which will be a
military command center in
accordance with the 5-year
sustainable development
plan to command the
Kyrgyz Armed Forces
from a single center. In
case of any humanitarian
and military crisis period,
Atambayev will conduct
personnel , intelligence,
operations, educationtraining and logistics
programs from this facilility.
IRAK’TAN GELEN OIL COMING FROM
PETROL YÜZDE 37 IRAQ DECLINED
AZALDI
37 PERCENT
Kerkük-Yumurtalık Ham
Petrol Boru Hattı’ndan 2012
yılında 145 milyon 626 bin
varil petrol taşınırken, bu
rakam geçen yıl yüzde 37
azalışla 91 milyon 883 bin
varile düştü. Türkiye’nin
BTC’den taşıdığı petrol miktarında ise önemli bir değişiklik yaşanmadı. BTC üzerinden taşınan petrol, 2012
yılında 250 milyon 345 bin
varilken, geçen yıl 249 milyon 617 bin varil oldu.
While 145 million 626
thousand barrels of oil
transported from KirkukYumurtalik Crude Oil
Pipeline in 2012, this number
decreased to 91 million 883
thousand barrels last year by
37 percent. The amount of oil
that Turkey transferred from
BTC has not changed. Oil
transported via BTC was 250
million 345 thousand barrels
in 2012, it was 249 million 617
thousand barrels last year.
HAZAR WORLD
5
HAZAR’A DAİR / CASPIAN OVERVIEW
TÜRKMENİSTAN’DA
DOĞAL GAZA ZAM
Doğal gaz zengini
Türkmenistan’da halka bedava
kullanması için belirlenen limit
aşımına zam yapıldı. Ülkede 20
yıl aradan sonra doğal gaz fiyatına yüzde 10 oranında zam
yapıldı. Türkmenistan’da, daha
önce konutlarda kişi başına
aylık 50 metreküp doğal gaz
tüketiminin aşılması durumunda 1.000 metreküp doğal gaz
için 2 manat (70 sent) ödenirken,
4 Şubat’tan itibaren bu fiyat 20
manata (7 dolar) çıkarıldı.
TÜRKİYE, RUSYA’DAN
GAZ FİYATINDA İNDİRİM
İSTEDİ
Yılda yaklaşık 46 milyar metreküp doğal
gaz kullanan Türkiye, Avrupa ortalamasına göre doğal gazı 25-30 dolar daha pahalı
alıyor. Kullandığı gazın yüzde 60’lık bölümünü Rusya’dan ithal eden Türkiye,
Rusya’nın Almanya’dan sonra en büyük
gaz müşterisi. Almanlar spot piyasadan
aldıkları gaza ortalama 340 dolar, uzun
vadeli kontratlar ile Rusya’ya her 1000
metreküp gaz için 375-380 dolar ödüyor.
TURKEY ASKED FOR A
DISCOUNT ON THE GAS
PRICES FROM RUSSIA
Turkey who uses approximately 46
billion cubic meters of natural gas per
year, purchases natural gas up to 25 - 30
dollars more expensive compared to the
European averages. Turkey is Russia’s
biggest gas customer after Germany.
Germans pay average of 340 dollars for
the gas they buy from context of longterm contracts they pay $ 375-380 for
every 1,000 cubic meters of gas to Russia.
ENERJİDE DIŞA
BAĞIMLILIK ARTIYOR
2030’a kadar Türkiye’nin enerji ithalat faturasının 1.4 trilyon dolara ulaşması bekleniyor. 2013’te Türkiye enerjiye 56 milyar dolar
öderken Enerji Bakanı Taner Yıldız, 107
dolarlık ham petrol ve 2.27’lik dolar paritesinin bir yıl sürmesi halinde maliyetlerde 7
milyar dolarlık artış olacağını kaydetmişti.
Kötümser senaryolar ile 2013-2030 yılları
arasında Türkiye’nin toplam enerji ithalat
faturasının 1.4 trilyon doları geçmesi bekleniyor.
RISE ON THE FOREIGN ENERGY DEPENDENCE
Turkey’s energy import bill is expected to reach 1.4 trillion dollars by 2030. While
Turkey was paying $ 56 billion in energy in 2013, Turkey’s Energy Minister Taner Yildiz
had mentioned about a $ 7 billion increase in case of sustaining 27.2 dollar parity and 107
dollars of crude oil. With the pessimistic scenario, Turkey’s total energy import will be $
1.4 trillion between the years 2013-2030.
6
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
NATURAL
GAS RAISE IN
TURKMENISTAN
Natural gas-rich Turkmenistan
have rised the limit excess
charges. Natural gas prices
rised 10 percent in the country
after 20 years. Previously in
Turkmenistan, 2 manat to 1,000
cubic meters of natural gas
(70 cents) was being charged
in case of exceeding 50 cubic
meters of residential natural
gas consumption per capita per
month. Starting from February
4th, this amount has rised to 20
manatees ($ 7).
www.hazarworld.com
06
AVRASYA VE ORTADOĞU’DA
DEĞİŞEN DENKLEMLER
06 MART 2014
İSTANBUL - TÜRKİYE
Avrasya ve Orta Doğu bağlamında
yaşanan gelişmeler uluslararası
ilişkileri doğrudan etkiliyor. Bu
bölgeler zengin doğal kaynaklara
sahip olmalarından ve jeopolitik
dengeler açısından önem arz
etmelerinden ötürü karar alıcılar
tarafından takip ediliyor. Toplantı
Hazar Strateji Enstitüsü (HASEN)
tarafından 6 Mart’ta düzenlenecek.
CHANGED EQUATION IN
EURASIA AND THE
MIDDLE EAST
6 MARCH 2014
ISTANBUL - TURKEY
Developments in the context of
Eurasia and the Middle East affects
international relations directly. These
regions are the decision-makers in
terms of having rich natural resources and geopolitical balance and they
are being closely fallowed by academia. The meeting will be held on 6th of
March by the Caspian Strategy
Institute (HASEN).
10
2. GLOBAL ENERJİ
GÜVENLİĞİ KONFERANSI
10 - 12 MART 2014
ABU DABİ - BİRLEŞİK ARAP EMİRLİKLERİ
Birleşik Arap Emirlikleri, Abu
Dabi’de ikincisi düzenlenen Enerji
Güvenliği Konferansı’na ev sahipliği
yapıyor. Konferansta, kıyı ve açık
deniz petrol ve gaz sahalarına
yönelik terör faaliyetleri, toplumsal
krizler ve rekabetçi küresel pazar ile
ilişkili güvenlik endişeleri konularını
kapsıyor. Dünya çapındaki güvenlik
uzmanlarını bir araya getiren
konferans 10 - 12 Mart 2014 tarihleri
arasında düzenleniyor.
2nd GLOBAL ENERGY
SECURITY CONFERENCE
10 - 12 MARCH 2014
ABU DHABI - UNITED ARAB EMIRATES
United Arab Emirates is hosting
2nd Energy Security Conference
which will be held in Abu Dhabi.
Coastal and offshore oil and gas
field terrorist activities , social crisis
and security concerns associated
with the competitive global market
issues will be coveredat the confrence. The conference brings security professionals worldwide together between 10 - 12 March 2014.
19
PETROL VE GAZ
TELEKOMÜNİKASYONLARI
19 - 20 MART 2014
LONDRA - İNGİLTERE
Petrol ve Gaz Telekomünikasyonları,
İngiltere’nin başkenti Londra’da
masaya yatırılıyor. Teknolojik ve
stratejik gelişmelerin
değerlendirileceği konferans petrol
ve gaz sektöründeki zorluklarla
mücadele etmeyi hedefliyor.
OIL AND GAS
TELECOMMUNICATIONS
19 - 20 MARCH 2014
LONDON - ENGLAND
Oil and Gas Telecommunications will
be held in London, the United
Kingdom ‘s capital. The conference
that will include assesments on technological and strategic developments
aims to tackle the challenges of the oil
and gas industry. Bringing together
experts, SMi Group ‘s seventh annual
conference begins on March 19th.
MART 2014
Uluslararası Avrasya
Demİryolu, Hafİf Raylı
Sİstemler, Altyapı ve
Lojİstİk Fuarı
International Euroasia
Railway, Light Railway
Systems, Infrastructure
and Logistics Exhibition
6-8 Mart / March 2014
İstanbul, Türkiye / Istanbul, Turkey
Gazdan Sıvıya (GTL) Kuzey
AmerİKa 2014
Gas to Liquid (GTL) North
America 2014
12-13 Mart / March 2014
Houston, ABD / Houston, USA
TÜRK-ERMENİ İLİŞKİLERİ
ÜZERİNE ÇALIŞTAY
WORKSHOP ON TURKISHARMENIAN RELATIONS
20 Mart / March 2014
HASEN, İstanbul, Türkiye /
Istanbul, Turkey
HAZAR WORLD
7
MARCH 2014
FEBRUARY 2014
HAZAR TAKVİMİ / CASPIAN CALENDAR
ŞUBAT 2014
ETKİNLİK / event
ENERJİNİN GELECEĞİ / FUTURE OF ENERGY
01
Enerji Tedariki
Uluslararası
Gündeme
Taşınsın
Energy Supply
Must Be On the
International
Agenda
“Yerelden Küresele
İpek Yolu’nda Ekonomi
ve Enerjinin Geleceği”
50 ülkeden temsilcinin
katılımıyla İstanbul’da
masaya yatırıldı.
“From Local to Global - Future
of Economy and Energy with
the Silk Road” was discussed in
Istanbul with the participation
of representatives from more
than 50 countries.
B
01
Zirve WOW Otel’de
birçok üst düzey
bürokratın katılımıyla
düzenlendi.
01
The Summit was held
in the WOW Hotel with
the participation of
many high-level
bureaucrats.
8
u yıl 17’ncisi gerçekleştirilen Avrasya
Ekonomi Zirvesi, birçok ülkeden devlet
başkanlarını, başbakanları, bakanları,
kamu ve özel sektörden üst düzey yöneticileri ve uluslararası basın mensuplarını
buluşturdu. İstanbul WOW Kongre
Merkezi’nde gerçekleştirilen etkinlikte konuşan Azerbaycan Enerji ve Sanayi Bakanı Natig
Aliyev, enerji tedarikinin uluslararası gündemin ilk sırasında yer alması gerektiğini ve
enerjide ithalata bağımlı olmanın o kadar
önemli bir sorun olmadığını belirtti ve “Yeter
ki tedarik kaynakları ve güzergahları çeşitlendirilebilsin” dedi. Natig Aliyev, Azerbaycan’ın
2013’te büyük bir kısmı offshore sahalardan
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
T
he Eurasian Economic Summit was
held for the 17th time this year in
Istanbul WOW Convention Center. The
event gathered Presidents, Prime
Ministers, ministers, senior executives from
public and private sectors, and the international media. In his speech, Minister of
Energy and Industry of Azerbaijan Natig
Aliyev emphasized that energy supply must
take the first place on the international agenda. Aliyev said, “As long as the supply sources and routes are diversified,” foreign
dependency for energy will not be a huge
problem as it is thought to be.
Natig Aliyev mentioned that Azerbaijan pro-
www.hazarworld.com
olmak üzere, 43 milyon 250 bin ton ham petrol,
28,8 milyar metreküp doğal gaz üretimi yaptığını aktardı. Türkiye ile Azerbaycan arasındaki projelerin bölge ülkelerine de katkı sağlayacağına işaret eden Aliyev, Türkiye’den
Nahçıvan’a uzanacak, 180 kilometre uzunluğundaki boru hattının inşasıyla
Azerbaycan’dan gelecek doğal gazın Türkiye
üzerinden Nahçıvan’a ulaştırılacağını ve bu
sayede yıllık yaklaşık 520 milyon metreküplük
gazın iletileceğini ifade etti.
duced 43 million 250 thousand tons of crude
oil and 28.8 billion cubic meters of natural gas
in 2013, primarily from the offshore fields.
Pointing out that the projects between
Turkey and Azerbaijan will contribute to
other countries in the region, Aliyev said,
“Azerbaijan will deliver 520 million cubic
meters of gas annually to Nakhcivan through
Turkey with the construction of the 180-kilometer pipeline which will cross Turkey to
Nakhchivan.
“Bakü-Tiflis-Ceyhan projesi bugün çok
güzel çalışıyor”
“Baku-Tbilisi-Ceyhan Project works
smoothly today”
Azerbaycan Meclis Başkan Yardımcısı Valeh
Aleskerov önemli enerji projelerinin ülkelerin
siyasi, mali ve kurumsal destekleri olmaksızın
yürütülmesinin mümkün olmadığını vurguladı. Aleskerov, “Örneğin Bakü-Tiflis-Ceyhan
projesi bugün çok güzel çalışıyor. Bunun sebebi hem Azerbaycan’ın hem Gürcistan’ın hem
de Türkiye’nin devlet olarak projeye siyasi,
kurumsal ve mali destek vermesidir. Bu proje
için özel bir sistem oluşturdular. Bunlar olmasaydı bu projeler yapılamazdı” ifadelerini kullandı. İtalya Eski Başbakanı Lamberto Dini ise
yüksek maliyetli enerji ile çevre ve sürdürülebilirliğin bugün dünyanın karşı karşıya kaldığı
önemli sorunlardan biri olduğuna dikkat çekti.
Teknolojik ilerlemenin ve uygulanacak politikaların, küresel nüfusun enerji kaynaklarına
eşit şekilde ulaşımını kolaylaştırması gerektiğini belirten Dini, “Ayrıca enerji maliyetini sınırlandırmak ve düşük karbon kaynaklı enerji
türlerini teşvik etmek bizim için çok önemli.
1,5 trilyon doların önümüzdeki 20 yıl boyunca
bu konuya ayrılması gerektiği söyleniyor”
değerlendirmesini yaptı.
Deputy Speaker of the Azerbaijani
Parliament Valeh Aleskerov underlined the
fact that important energy projects may not
be conducted without the political, financial
and institutional support of the countries.
Aleskerov said, “For example, the BakuTbilisi-Ceyhan Project works smoothly today.
This is because Azerbaijan, Georgia, and
Turkey support the project politically, institutionally and financially. They formed a special system for this project. Otherwise, these
projects would never be realized.”
Former Prime Minister of Italy Lamberto
Dini pointed out that environment and sustainability with high cost energy is one of the
major problems the world is facing today.
Mentioning that technological progress and
global policies should ease global population’s
access to energy sources equally, Dini added,
“Furthermore, to delimit the cost of energy
and encourage low-carbon source energy
types are very important for us. It is said that
1.5 trillion dollars should be allocated for this
issue in the next 20 years.”
Natig Aliyev:
“Enerji
tedarikinin
uluslararası
gündemin ilk
sırasında yer
alması
gerekiyor.”
Natig Aliyev:
“Energy supply is
supposed to take
the first place on
the international
agenda.”
TAP, Arnavutluk’ta 5 bin yeni istihdam
yaratacak
TAP will generate 5 thousand new
jobs in Albania
Arnavutluk Enerji ve Sanayi Bakan Yardımcısı
Ilir Bejtja, Arnavutluk’ta TAP boru hattının
inşasında yaklaşık 5 binden fazla kişinin çalışacağını, proje tamamlandıktan sonra ise
700’den fazla kişinin tam zamanlı olarak boru
hattının 3 istasyonu ve bakım işlerinde istihdam edileceğini söyledi. Bakan Yardımcısı
Bejtja, TAP boru hattının Arnavutluk bölümünün inşası için Arnavutluk’a 1,5 milyar dolardan fazla yatırım yapılacağını ifade etti.
Deputy Minister of Energy and Industry of
Albania Ilir Bejtja explained that more than 5
thousand people will be employed in the construction of TAP in Albania, and more than
700 full-time employees will be responsible
for the maintenance and operation of 3 stations after the project is completed. Deputy
Minister Bejtja said, “More than $1.5 billion
will be invested in Albania for the construction of the Albania section of TAP.”
TAPI Boru Hattı
TAPI Pipeline
Afganistan Ekonomi Bakanı Abdul Hadi
Arghandiwal ise TAPI boru hattıyla ilgili olarak Türkmenistan ve Pakistan arasında anlaşma imzalandığını fakat şu an finansal ve bazı
teknik sorunlar olduğunu ifade etti.
Minister of Economy of Afghanistan Abdul
Hadi Arghandiwal mentioned that
Turkmenistan and Pakistan signed an agreement on TAPI; however there are some financial and technical problems.
HAZAR WORLD
9
ETKİNLİK / event
GÜNEY GAZ KORİDORU / SOUTHERN GAS CORRIDOR
01
GÜNEY GAZ KORİDORU
AVRUPA’YA REKABET
GETİRECEK
SOUTHERN GAS CORRIDOR
WILL BRING COMPETITION
TO EUROPE
I
l Sole 24 Ore gazetesi ekonomi yazarı
Vittorio Da Rold yönetiminde düzenlenen toplantıya ISPI Direktörü Paolo
Magri, HASEN Enerji ve Ekonomi
Araştırmaları Merkezi uzmanları Dr.
İbrahim Palaz, Doç. Dr. Fatih Macit, İtalya
Elektrik ve Gaz Düzenleme Kurulu
Başkanı Clara Poletti ile Avrupa
Komisyonu Enerji Güvenliği Enstitüsü
Başkanı Marcelo Masera konuşmacı olarak
katıldı.
Avrupa’da doğal gaz üretimi azalıyor
Toplantıda söz alan HASEN Enerji ve
Ekonomi Araştırmaları Merkezi Uzmanı
Doç. Dr. Fatih Macit, Avrupa’nın doğal gaz
tüketimini değerlendirdi. Macit, “AB üyesi
27 ülkede geçtiğimiz on yıl içindeki doğal
gaz tüketimine bakıldığında, nispeten
10
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
01
Milano’daki toplantıda
Güney Gaz Koridoru tüm
yönleriyle tartışıldı.
01
The Southern Gas
Corridor was discussed
in detail at the meeting
in Milan.
Hazar Strateji Enstitüsü
(HASEN) ve İtalyan
Uluslararası Siyaset
Enstitüsü’nün (ISPI) ortak
organizasyonuyla İtalya’nın
Milano kentinde ‘Güney
Gaz Koridoru’nun Açılması:
Ulusal ve Bölgesel Etkileri’
başlıklı toplantı düzenlendi.
‘Opening Up the Southern
Gas Corridor: National and
Regional Impact’ meeting
was held in Milan, Italy with
the cooperation of Caspian
Strategy Institute (HASEN)
and Italian Institute for
International Political
Studies (ISPI).
I
SPI Director Paolo Magri, HASEN Center
on Energy and Economy experts Dr.
Ibrahim Palaz and Assoc. Prof. Fatih
Macit, Italy Electricity and Gas Regulatory
Authority President Clara Poletti, and the
European Commission Institute of Energy
Security President Marcelo Masera
addressed speeches at the meeting. The meeting was moderated by Vittorio Da Rold, senior international correspondent at Il Sole 24
Ore, the Italian financial daily.
www.hazarworld.com
durağan bir yapıda olduğunu görüyoruz.
Bu trendin sebepleri arasında 2008 yılından bu yana bölgede görülen ekonomik
yavaşlama da bulunmaktadır. Ancak,
AB’deki doğal gaz talebi üzerinde aşağı
yönlü baskı oluşturan başka faktörler de
vardır. Bu faktörlerden ilki toplam birincil
enerji tüketiminde yenilenebilir enerji kullanımının artmasıdır” şeklinde konuştu.
Avrupa’da önde gelen doğal gaz üreticileri
olan Norveç, İngiltere ve Hollanda’nın üretiminin düştüğünü belirten Macit, 2020
yılında %2, 2030 yılında ise %2,5 büyüme
beklendiğini, bunun gelecek doğal gaz
tüketiminde olumlu bir etkiye sahip olacağını söyledi.
Güney Gaz Koridoru, AB için
alternatif bir güzergah
HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları
Merkezi Uzmanı Dr. İbrahim Palaz ise
konuşmasında doğal gazın petrolden farklı
olduğuna ve daha fazla işbirliği gerektirdiğine dikkat çekti. Palaz konuşmasında şu
ifadelere yer verdi:
“%64 olan Avrupa doğal gaz ithalatının
2030 yılında %80’e yükselmesi beklenmektedir. Bu yüzden Avrupa’nın alternatif
tedarikçilere ihtiyacı vardır. Güney Gaz
Koridoru’nun ilk kapasitesi 16 milyar metreküp olacaktır ancak gelecekte 31 milyar
metreküp olması beklenmektedir.
Bölgedeki zengin rezervler göz önüne alındığında bu hacmin gelecekte 100 milyar
metreküpe kadar çıkması öngörülebilir.
Doğu Akdeniz’de 1 trilyon metreküp kanıtlanmış rezerv, 10 trilyon metreküp potansiyel rezerv bulunmaktadır. Ayrıca Irak da
rezerv bakımından oldukça zengin bir
ülkedir ve 10 ila 30 milyar metreküpe
kadar Güney Gaz Koridoru’na kolaylıkla
dahil edilebilir. Tedarikçilerin çeşitlendirilmesi, piyasaya rekabet de getirecektir. Bu
koridor, AB için alternatif bir güzergahtır.
AB’ye kaynak ve tedarikçi çeşitlendirme
seçeneği kazandıracak, aynı zamanda AB
ve bölge arasında bir diyalog kurulmasını
da sağlayacaktır.”
Toplantıda Trans Adriyatik Boru Hattı’nın
(TAP) İtalya ve AB’de tedarik çeşitliliği
sağlayacağına değinildi. Güney Akım
Projesi’nin de gündeme geldiği toplantıda,
Güney Akım ile iletilecek doğal gazın aynı
tedarikçiden gelecek olmasının, tedarik
çeşitliliği sağlamak yerine bağımlılığı artıracağı, bunun da Avrupa için faydalı olmayacağı, pazara yeni üreticilerin girmesinin
sağlanması gerektiği vurgulandı.
Macit: “Avrupa’da
önde gelen doğal
gaz üreticileri
olan Norveç,
İngiltere ve
Hollanda’nın
üretimi düştü.”
Macit:
“Production
decreased in
Europe’s leading
natural gas
producers
Norway, UK and
the Netherlands.”
Natural gas production is declining
in Europe
Assoc. Prof. Fatih Macit, HASEN Center on
Energy and Economy Expert, evaluated
Europe’s natural gas consumption. Macit
said, “Considering the natural gas consumption in 27 EU member countries over the past
decade, we observe a relatively stable structure. The ongoing economic slowdown since
2008 is among the reasons for this trend.
However, there are also other factors on the
downward pressure on natural gas demand
in the EU. The most important factor is the
increase in use of renewable energy in total
primary energy consumption.” Mentioning
about the production decrease in Europe’s
leading natural gas producers Norway,
England and the Netherlands, Macit said that
2% growth is expected in 2020 and 2.5% in
2030, which will have a positive impact on
the future natural gas consumption.
Southern Gas Corridor, an alternative route for the EU
Dr. Ibrahim Palaz, HASEN Center on
Energy and Economy Expert underlined that
crude oil is different than natural gas and it
requires more cooperation. Palaz made the
following statements in his speech:
“It is expected that European natural gas
imports will increase from 64% to 80% in
2030. Thus, there is a need for alternative
suppliers in Europe. Southern Gas Corridor’s
initial capacity will be 16 bcm, but it is expected to rise up to 31 bcm in the future.
Considering the rich reserves of the region, it
is foreseeable that this amount will reach 100
bcm in the future. There are 1 trillion cubic
meters of proven reserves and 10 trillion
cubic meters of potential reserves in the
Eastern Mediterranean. In addition, Iraq has
vast reserves and 10 to 30 bcm can easily be
incorporated into the Southern Gas Corridor.
Diversification of suppliers will bring competition to the market. This corridor is an alternative route for the EU. It will also contribute
to EU’s need to diversify suppliers and
resources. Moreover, it will help establish a
dialogue between the EU and the region.”
It was mentioned at the meeting that The
Trans Adriatic Pipeline (TAP) would bring
supply diversification to Italy and the EU.
At the meeting, the South Stream Project
was on the agenda as well; it was discussed
that South Stream will increase dependence
rather than diversification in Europe
because natural gas from this project is to
come from the same supplier.
HAZAR WORLD
11
ETKİNLİK / event
TANAP PROJESİ / TANAP PROJECT
TANAP PROJESİYLE
TÜRKİYE ENERJİ
MERKEZİ OLACAK
Hazar Strateji Enstitüsü
(HASEN) tarafından
organize edilen
“Türkiye’nin Enerji Merkezi
Olma Yolunda TANAP
Projesinin Rolü” konulu
yuvarlak masa toplantısı 14
Şubat’ta Maslak Sheraton
Otel’de gerçekleşti.
S
OCAR Türkiye Birinci Başkan
Yardımcısı Samir Kerimli, BP Türkiye
Başkanı Bud Fackrell, EWE Turkey
Holding Genel Müdürü Bekir Sami
Acar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
Müsteşar Yardımcısı Sefa Sadık Aytekin’in
konuşmacı olarak hazır bulunduğu toplantıya
akademisyenler, iş adamları ve basın mensupları katıldı. TANAP projesinin öneminin
masaya yatırıldığı toplantının moderatörlüğünü HASEN Strateji ve Politika Koordinatörü
Efgan Nifti yaptı. SOCAR Türkiye Birinci
Başkan Yardımcısı Samir Kerimli, TANAP’ın
Türkiye ve Azerbaycan için fırsat olduğunu,
2035’te yaklaşık 600 milyar metreküp gaz
ihtiyacı olacak Avrupa için 100 milyar metreküplük bir açığın söz konusu olduğunu,
TANAP’ın bu gaz açığını kapatacağını anlattı.
TANAP’ın Türkiye’yi enerji merkezi haline
getireceğini, Türkiye ile Azerbaycan’ı,
Avrupa ve Balkanlar’ın enerji güvenliğinde
söz sahibi yapacağını dile getiren Kerimli,
projenin tamamen öz sermayeyle yapılacağını kaydetti ve TANAP’ın teknik açıdan da
dünyanın en büyük ikinci projesi olduğunu
söyledi.
Şah Deniz’in dışında Babek, Asiman,
Abşeron, Ümid ve Azeri-Çırak-Güneşli
(ACG) gibi diğer gaz yataklarının bulunduğunu anlatan Kerimli, bu yataklardan gelecekte Türkiye’ye TANAP vasıtası ile gazın
gelebileceğini, bu yatakları işleten firmaların TANAP üzerinden gazlarını satmak için
transit ücret ödemesi gerektiğini, dolayısıyla Avrupa’ya kadar olan transit ücretin
Türkiye’ye kadar uzanandan daha yüksek
olacağı için Türkiye pazarının daha cazip
olduğunu belirtti.
12
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
01
TURKEY WILL BE AN
ENERGY HUB WITH
THE TANAP PROJECT
The roundtable meeting
“TANAP Project’s Role in
Turkey’s Quest to Become
an Energy Hub” was held in
Maslak Sheraton Hotel on
February 14 by the Caspian
Strategy Institute (HASEN).
01
Enerji ve Tabii
Kaynaklar Bakanlığı
Müsteşar Yardımcısı
Sefa Sadık Aytekin ve
SOCAR Türkiye Birinci
Başkan Yardımcısı
Samir Kerimli.
01
Ministry of Energy and
Natural Resources
Deputy Undersecretary
Sefa Sadık Aytekin and
SOCAR Turkey First Vice
President Samir
Kerimli.
S
OCAR Turkey First Vice President
Samir Kerimli, BP Turkey President
Bud Fackrell, EWE Turkey Holding
General Director Bekir Sami Acar,
Ministry of Energy and Natural Resources
Deputy Undersecretary Sefa Sadık Aytekin
gave speeches at the meeting. Academicians,
business representatives and press members
attended the roundtable meeting which was
moderated by HASEN Strategy and Policy
Coordinator Efgan Nifti. SOCAR Turkey
First Vice President Samir Kerimli noted
that TANAP is a great opportunity for
www.hazarworld.com
KERİMLİ: “TANAP
teknik açıdan
dünyanın en büyük
ikinci projESİ
olacak.”
KERıMLı: “TANAP
will be the
seconD largest
project in the
world in
technical terms.”
Turkey and Azerbaijan, there is a 100 bcm
gap for Europe which will need approximately 600 bcm gas in 2035, and TANAP
will close this gap.
Kerimli underlined that TANAP will help
Turkey become an energy hub, and make
Turkey and Azerbaijan influential in the
energy security of Europe and the Balkans.
He also expressed that TANAP will be
financed from own sources and it will be the
second largest project in the world in technical terms.
As stated by Kerimli, beside Shah Deniz,
there are other gas reserves such as Babek,
Asiman, Absheron, Umid and Azeri-ChiraqGuneshli (ACG), gas obtained from these
reserves may be delivered to Turkey with
TANAP; companies operating these
reserves will have to pay transit fees to sell
their gas via TANAP, thus Turkish market
will be more attractive because transit fees
to Europe will be higher than the transit fees
to Turkey.
Turkey’s Natural Gas Demand Will
Increase 60% by 2035
Türkiye’nin Doğal Gaz Talebi 2035’e
Kadar Yüzde 60 Artacak
BP Türkiye Başkanı Bud Fackrell ise yaptığı
konuşmada “2035 yılında doğal gaz üretimi
AB’de yüzde 46 oranında düşüyor. AB gittikçe daha büyük bir doğal gaz ithalatçısı olacak” dedi. Türkiye’de de doğal gaz talebinin
2035’e kadar yüzde 60 artacağını belirten
Fackrell, TANAP ve Güney Gaz
Koridoru’nun, bu gaz talebini karşılamak için
tanımlandığını aktardı.
TANAP, Türkiye’nin Konumunu
Güçlendirecek
“Türkiye bu tempoyla giderse, önümüzdeki
senelerde Avrupa’nın en büyük 3 gaz pazarından biri olacak” diyen EWE Turkey
Holding Genel Müdürü Bekir Sami Acar,
piyasanın gelişmesi ve ileride enerji hub’ı
olması için fiyat reformuna ve iletim şebekesi
üzerindeki kısıtlamalara işaret etti.
“TANAP, 21. Asrın Projesi Olacak”
Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) Projesi’ne “Asrın
Projesi” denildiğini hatırlatan Enerji ve Tabii
Kaynaklar Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı
Sefa Sadık Aytekin, “TANAP da bu noktada
Azerbaycan ile Türkiye arasındaki işbirliğini
daha da ileri noktaya getirecek” diye konuştu.
In his speech, BP Turkey President Bud
Fackrell said, “In 2035, natural gas will
replace coal. The key point is that natural
gas production in the EU will decrease by
46% in 2035. EU will be a bigger natural gas
importer in the future.” Fackrell noted that
natural gas demand in Turkey will increase
by 60% in 2035; TANAP and Southern Gas
Corridor are expected to meet this gas
demand.
TANAP Will Strengthen
Turkey’s Position
EWE Turkey Holding General Director
Bekir Sami Acar said “If Turkey maintained
its growth rate, it will be one of the 3 largest
gas markets of Europe in the upcoming
years.” He underlined the importance of the
price reform and restrictions related to the
transmission network for the development
of market and becoming an energy hub.
“TANAP Will Be the Project of the 21st
Century”
Ministry of Energy and Natural Resources
Deputy Undersecretary Sefa Sadık Aytekin
reminded that the Baku-Tbilisi-Ceyhan
(BTC) Project is regarded as the “Project of
the Century”, and added “I believe TANAP
will be the Project of the 21st Century, and it
will further improve the relations between
Turkey and Azerbaijan.”
HAZAR WORLD
13
ETKİNLİK / event
HAZAR FORUMU brüksel / CASPIAN FORUM brussels
01
HAZAR FORUMU
BRÜKSEL
CASPIAN FORUM
BRUSSELS
Dördüncüsü bu ay
Brüksel’de düzenlenecek
Hazar Forumu’nda Güney
Gaz Koridoru’nun sunduğu
Avrupa’nın güvenli kaynak
ihtiyacı, Azerbaycan doğal
gazını Avrupa’ya taşıyacak
olan Şah Deniz 2, TANAP ve
TAP projeleri ele alınıyor.
Opportunities and challenges
offered by the Southern Gas
Corridor, Europe’s need for
safe and alternative resources,
Shah Deniz 2, TANAP and
TAP projects will be discussed
in 4th Caspian Forum to be
held in Brussels, the capital
city of Belgium this month.
G
eniş Hazar Bölgesi’ne ilişkin özgün
araştırmalar yürüten Hazar Strateji
Enstitüsü’nün (HASEN) düzenlediği
Hazar Forumu, 5 Mart’ta Avrupa
Parlamentosu’nda gerçekleşiyor. Hazar ve
Avrupa ülkelerinden milletvekilleri, büyükelçiler, akademisyenler ve özel sektörden üst
düzey temsilcileri bir araya getiren dördüncü
Hazar Forumu’nun ana temasını ise “Güney
Gaz Koridoru: Fırsatlar ve Sorunlar” oluşturuyor. 3 panelden oluşan foruma Azerbaycan’ın
Belçika-Lüksemburg ve AB Büyükelçisi Fuad
İskenderov, Yunanistan’ın Belçika Büyükelçisi
Platon Alexis Hadjimichalis, İtalya’nın Belçika
Büyükelçisi Roberto Bettarini, Avrupa
Konseyi Parlamenterler Meclisi Başkan
Yardımcısı ve Avrupa Türkiye İlişkileri Grubu
Üyesi Niki Tzavel, AP Dış İlişkiler Komisyonu
üyesi Norica Nicolai, Hazar Strateji Enstitüsü
14
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
C
01
Hazar Forumu’nun
üçüncüsü geçtiğimiz yıl
İstanbul’da düzenlendi.
01
Third Caspian Forum
was held in İstanbul last
year.
aspian Forum will be held in the
European Parliament on the 5th of March
by Caspian Strategy which conducts
genuine research on the Broader
Caspian Region. Bringing Caspian and
European countries’ parliamentarians, ambassadors, academics and high-level private sector
representatives together, the 4th Caspian
Forum’s main theme is “Southern Gas
Corridor: Opportunities and Challenges”.
Ambassador of the Republic of Azerbaijan to
Belgium, Luxembourg and the EU Fuad
Isgandarov, Ambassador of Greece to Belgium
Platon Alexis Hadjimichalis, Ambassador of
Italy to Belgium Roberto Bettarini, Vice
President of the Parliamentary Assembly of
the Council of Europe and Europe-Turkey
Relations Group Member Niki Tzavela,
Member of the EP Committee on Foreign
www.hazarworld.com
(HASEN) Genel Sekreteri Haldun Yavaş,
Avrupa Parlamentosu Liberal ve Demokrat
Grup Üyesi Vittorio Prodi konuşmacı olarak
katılıyor. 2011 yılında imzalanan anlaşmayla
çalışmaları başlatılan Trans Anadolu Doğal
Gaz Boru Hattı Projesi (TANAP), Avrasya’nın
“enerji tarihinde bir devrim” olarak nitelendiriliyor. Avrasya enerji haritasını şekillendiren
enerji jeopolitiğine yeni bir boyut kazandıracak olan Güney Gaz Koridoru yalnızca Hazar
gazı için değil aynı zamanda Doğu Akdeniz,
Türkmenistan ve Kuzey Irak gazı için de başlıca nakil boru hattı olma potansiyeline sahip.
ŞAH DENİZ
Şah Deniz, Hazar Bölgesi’nde 1,2 trilyon metreküp kanıtlanmış rezerve sahip olan,
Azerbaycan’a ait önemli bir açık deniz doğal
gaz sahasıdır. Avrupa ve Türkiye’ye yaklaşık
400 milyar metreküp doğal gaz ulaştıracak
olan Şah Deniz’in yaratacağı ekonomik katma
değerin 25 yıl içinde 200 milyar dolara ulaşması beklenmektedir.
TANAP
Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı Projesi
(TANAP), Güney Gaz Koridoru’nun hayata
geçirilmesinde ilk aşamadır. Bu proje kapsamında yaklaşık 10 milyar dolar yatırım yapılması ve Azerbaycan’ın Şah Deniz sahasından
elde edilecek doğal gazı taşıyacak olan boru
hattının ilk kapasitesinin 16 milyar metreküp
olması beklenmektedir. İlk gaz sevkiyatının
2019 yılının başında gerçekleştirileceği öngörülmektedir.
TANAP, Avrupa
pazarlarına
Hazar enerji
kaynaklarının
ulaştırılması için
doğrudan bir
güzergâh
oluşturmayı
amaçlıyor.
TANAP project
expected to meet
the existing and
rapidly
increasing energy
demands of
Europe.
Affairs Norica Nicolai, Caspian Strategy
Institute (HASEN) Secretary General Haldun
Yavaş, and European Parliament Liberal and
Democrat Group Member Vittorio Prodi will
give speeches at the Forum which will consist
of 3 panels. Signed into agreement in 2011 the
Trans Anatolian Natural Gas Pipeline
(TANAP) project has been billed as a “revolution in the energy history” of Eurasia. SGC will
undeniably add a new dimension to the calculus of energy geopolitics shaping energy map
of Eurasia. The Corridor has a potential to
become a major conduit of transport for not
only Caspian, but also Eastern Mediterranean,
Turkmen, and Northern Iraqi Gas.
SHAH DENIZ
Shah Deniz is major Azerbaijani off shore natural gas field with 1,2 trillion cubic meters
proven reserves located in the Caspian.
Economic added value that Shah Deniz will
create will hit around 200 billion dollars in 25
years, delivering around 400 bcm of natural
gas to Europe and Turkey. Final investment
decision for the utilization of the field was
made in Baku on December 17, 2013.
TANAP
TAP
The Trans Anatolian Natural Gas Pipeline
(TANAP) project is the first step in the implementation of the Southern Gas Corridor. The
pipeline will come with the investment of
around 10 billion dollars and 16 billion cubic
meters initial capacity transporting
Azerbaijani natural gas from Shah Deniz offshore field. The first of deliveries of natural gas
are expected to come by early 2019.
Trans Adriyatik Boru Hattı (TAP); TANAP
ile taşınan doğal gazın Yunanistan,
Arnavutluk ve İtalya üzerinden Avrupa
pazarlarına ulaştırılması amacıyla, Şah Deniz
Konsorsiyumu tarafından seçilmiştir.
Güneyden Avrupa’ya ulaşan 4. doğal gaz
koridorunun açılması yönünde atılan önemli
bir adımdır.
The Trans Adriatic Pipeline (TAP) is chosen
by Shah Deniz Consortium to carry the natural
gas deliveries by TANAP to European markets
via Greece, Albania and Italy. It is the major
step forward in opening the 4th natural gas
corridor from South for Europe.
ENERJİNİN GELECEĞİ HAZAR FORUMU’NDA
‘FUTURE OF ENERGY’ AT THE CASPIAN FORUM
İlki 2012 yılında düzenlenen Hazar
Forumu’nun üçüncüsü geçtiğimiz yıl Eylül
ayında İstanbul’daki Çırağan Sarayı’nda gerçekleşmişti. İki gün süren ve üst düzey katılımın gerçekleştiği forumda 21 konuşmacı ve 43
ülkeden 600 katılımcı hazır bulundu.
Forumda Geniş Hazar Bölgesi’ndeki son
gelişmeler ışığında dünya enerji haritasındaki
son durum, bu kapsamda ortaya çıkan yeni
oluşum ve dış politika dinamikleri hakkında
fikir alışverişinde bulunuldu.
The 1st Caspian Forum was held in 2012 and
the 3rd Caspian Forum was held in Ciragan
Palace Istanbul in last September. 21 speakers
and 600 participants from 43 countries were
present at the Forum that was held for two
days with high-level participation. In the light
of recent developments in the Broader Caspian
Region, ideas were exchanged about the latest
situation in the world energy map, new trends
and foreign policy dynamics which have
emerged within this context.
TAP
HAZAR WORLD
15
ETKİNLİK / event
HOCALI KATLİAMI / KHOJALY Massacre
The Khojaly
Massacre is a
problem not only
for Azerbaijan but
also for Turkey
01
Hocalı Katliamı
sadece
Azerbaycan’ın
değil Türkiye’nin
de sorunu
T
he roundtable conference was moderated by Prof. Dr. Mesut Hakkı Caşın. In
his speech, Caşın focused on the Khojaly
Massacre, the Nagorno-Karabakh problem, its historic development and the international law aspect. He talked about the Khojaly
attack of Armenian armed forces with the help
of Russians, slaughtering over 600 civilians.
According to Caşın, the Khojaly Massacre,
which is described as an act of taking revenge
against the civilians, was an ethnic cleansing
of the Azerbaijani population by the
Armenians. Caşın added, “Armenian occupation continued despite the norms and principles of the international law. International
organizations kept silent about the Khojaly
Massacre. None of the 4 resolutions adopted
by the UN Security Council in 1993 to confirm
the territorial integrity of the Republic of
Azerbaijan were executed.”
Hazar Strateji Enstitüsü
(HASEN) “Karabağ’da
Etnik Temizlik ve Hocalı
Katliamı” konulu yuvarlak
masa toplantısına ev
sahipliği yaptı.
T
oplantının moderatörlüğünü üstlenen
Prof. Dr. Mesut Hakkı Caşın, Hocalı
Katliamı’nın tarihsel sürecini, Dağlık
Karabağ sorununu ve olayın uluslararası hukuk boyutunu değerlendirdi.
Ermenistan silahlı kuvvetlerinin Rusların da
yardımıyla Hocalı’ya saldırarak 600’ü aşkın
sivili katlettiğini ifade eden Caşın, Hocalı
Katliamı’nın “sivil halktan öç alma” eylemi
ve Ermenilerin Azerbaycan’a yaptıkları etnik
temizliğin devamı olduğunu belirtti.
Ermenilerin uluslararası hukukun tüm uyarılarına rağmen işgale devam ettiğini vurgulayan Caşın, Hocalı Katliamı’na uluslararası
kurumların sessiz kalmasını eleştirerek BM
16
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
Caspian Strategy Institute
(HASEN) hosted a
roundtable conference
on “Ethnic Cleansing in
Karabakh and the Khojaly
Massacre”.
Armenia adopted an occupation
policy in Caucasus
01
HASEN’deki yuvarlak
masa toplantısından bir
görüntü.
01
A view from the
roundtable meeting
of HASEN.
Prof. Dr. Kemal Çiçek, Dean of the Faculty of
Humanities and Social Sciences of Ipek
University, gave a speech at the conference. He
explained what prevents finding a solution to
the Nagorno-Karabakh conflict and the Khojaly
Massacre, and he also mentioned about political
cooperation behind the curtains and the historical background. In 1800s Armenian population
in this region was 200 thousand. By 1900s, this
number exceeded one million. According to
www.hazarworld.com
Güvenlik Konseyi’nin 1993’te 4 önemli karar
kabul etmiş olmasına rağmen bunu hayata
geçiren görüşmelere bakıldığında bu kararların bir türlü yerine getirilmediğini belirtti.
Ermenistan, Kafkasya’da işgalci bir
politika yürüttü
Konuşmacılardan İpek Üniversitesi İnsan ve
Toplum Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr.
Kemal Çiçek, Dağlık Karabağ ve Hocalı
Katliamı’na dair sorunların çözümü önündeki engelleri, siyasal dayanışmanın perde
arkasını ve olayların tarihi arka planını
anlattı. Bölgede 1800 yılında 200 bin olan
Ermeni sayısının 1900 yılında 1 milyonu geçtiğini, yaklaşık 100 yıl içinde Rusya’nın
Kafkasya’ya 1 milyon Ermeni yerleştirdiğini
belirten Çiçek, Ermenilerin tabiri ile
Ermenistan’ın “Karabağ klanı” tarafından
yönetildiğini ve bunun Ermenistan
Ermenilerini de önemli ölçüde rahatsız ettiğini söyledi. Azerbaycan’ın davasının
Türkiye’nin de davası ve yaşananların
Türklüğün Kafkasya’da var olma mücadelesi
olduğunu söyleyen Çiçek, Ermenilerin
Türkler arasındaki varlığı devam etmesine
rağmen Türklerin Ermeniler arasındaki varlığının sürdürülemediğini, Ermeniler tarafından Türk karşıtlığının ise çok fazla olduğunu sözlerine ekledi.
Bölgede 1800
yılında 200 bin
olan Ermeni sayısı
1900 yılında 1
milyonu geçti.
The number of
Armenian people
in the region
increased from
200 thousand to
more than 1
million between
1800 and 1900.
“Ermenistan normalleşecekse
Hocalı’nın bedelini ödemeli”
Kadir Has Üniversitesi Uluslararası İlişkiler
Bölüm Başkanı Doç. Dr. Mitat Çelikpala ise
yaptığı konuşmada uluslararası toplumun
bu soruna nasıl baktığını analiz etti.
Azerbaycan Parlamentosu’nun Hocalı’da
yaşanan vahşeti soykırım olarak kabul etmesinin siyasi ve hukuki sonuçlar doğurduğunu anlatan Çelikpala, uluslararası toplumun
yavaş yavaş hareket etmeye başladığını,
konunun sık sık gündeme getirilmesinin
önemli olduğunu ve uluslararası mahkemelerin de bu sürece mutlaka dahil olması
gerektiğini ifade etti. Hocalı’da sivillerin
organize ve sistematik bir şekilde öldürüldüğünün bilindiğini kaydeden Çelikpala,
bunun Birleşmiş Milletler soykırım sözleşmesine de bire bir uyan bir eylem olduğunu
söyledi. “Ermenistan’ın normalleşmesi
mümkün olacaksa Hocalı’yı yapanların ve
yönetenlerin bunun bedelini ödemesi gerekli” diyen Çelikpala, sorunun çözümünde
askeri güce gerek olmadığının,
Azerbaycan’ın önceliğinin sorunun barışçıl
yollardan çözülmesi yönünde olduğunun
altını çizdi.
02
Çiçek, Russians resettled over a million
Armenian people in the Caucasus within a hundred year and even Armenians themselves are
uncomfortable with the fact that “the Karabakh
clan” is ruling Armenia - a definition created by
Armenians. Çiçek added that the issue is not
only related to Azerbaijan but also Turkey and
that these historical events are the results of
Turkish people’s struggle to exist in Caucasus.
There is a certain Armenian population among
Turkish people, but Turkish people are struggling to exist together with Armenians. The fact
is that the majority of Armenians dislike
Turkish people.
If Armenia wants to normalize its relations, it must give account of Khojaly
Assoc. Prof. Mithat Çelikpala, the Head of the
Department of International Relations, Kadir
Has University, talked about the international
community and how it approaches the Khojaly
Massacre. He explained that, when the
Azerbaijani Parliament recognized Khojaly
Massacre as genocide, they created political
and legal consequences. The international
community responded quite late. It is important to take this issue to the world’s agenda –
international courts must be integrated to the
process. It is well known that the organized
and systematic murder of civilians in Khojaly
should be recognized as genocide as defined
by the United Nations Genocide Convention.
Çelikpala also stated that, if Armenia wants to
normalize its relations, the perpetrators and
leaders of the Khojaly Genocide must pay for
their crimes. There is no need to use military
force to solve this problem. Azerbaijan’s priority is to resolve the issue through peaceful
negotiations.
HAZAR WORLD
17
HABER / NEWS
SOÇİ 2014 KIŞ OLİMPİYATLARI / SOCHI 2014 WINTER OLYMPICS
KIŞ OLİMPİYATLARI’NA
RIXOS İMZASI
22. Kış Olimpiyat Oyunları’na ev sahipliği yapan Soçi’ye
Rixos Hotels damgasını vurdu.
RIXOS MAKES ITS MARK ON
THE WINTER OLYMPICS
Rixos made its mark on the host city Sochi
at the 22nd Winter Olympics.
18
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
www.hazarworld.com
R
ixos’un bağlı olduğu Fine Hotels, olimpiyat köyünde destinasyon yönetimini üstlenerek, 88 ülkenin katıldığı olimpiyatlarda büyük bir başarıya imza attı. Fine
Hotels, 27 bin kişiye günlük catering verirken,
bölgedeki otel, apart ve medya merkezleri gibi
pek çok kuruma da hizmet verdi.
Olimpiyatlarda 3 bin 500 personel çalıştı
Soçi Olimpiyatları’na benzer farklı destinasyonlarda 18 farklı uluslararası organizasyonda hizmet veren Fine Hotels, mutfaktan temizliğe
kadar pek çok alanda olimpiyat süresi boyunca
bölgede yaklaşık 3 bin 500 personeliyle çalıştı.
Rusya’daki ilk Rixos Soçi’de
Olimpiyat Komitesi’nin en iddialı gruplarına ev
sahipliği yapan otel ise Rixos Hotels’in
Rusya’daki ilk tesisi olan Rixos Krasnaya
Polyana Sochi oldu. Amerikan Olimpiyat
Komitesi ve Hollanda Olimpiyat Komitesi’nin de
konakladığı Rixos Krasnaya Polyana, Soçi’nin en
lüks tesislerinden biri oldu.
Rusya’nın dünyaca ünlü sayfiye bölgesi Soçi’de,
Krasnaya Polyana’nın kalbi sayılan Gorky
Gorod’da yer alan tesisin Rixos Hotels’in farklı
bir destinasyona adım atması açısından önemli
olduğunu belirten Rixos Hotels Yönetim Kurulu
Başkanı Fettah Tamince, olimpiyatlar nedeniyle
tüm dünyanın izlediği bir bölgede olmanın gururunu yaşadıklarını dile getirdi. Tamince, “Rixos
Hotels olarak biz de bu dev projede yerimizi
aldık. Rusya’nın gözde kış turizmi merkezlerinden biri olan ve dev bir yatırımla olimpiyatlara
hazırlanan Soçi’deki otelimiz misafirlerimizden
de tam not aldı. Hem yeni yıla yeni bir destinasyonla girmenin hem de dünyanın gözü Soçi’nin
üzerindeyken Rixos Hotels olarak burada yer
almanın mutluluğunu yaşadık” dedi.
Kış Olimpiyatları nedeniyle bütün dünyanın
yakından izlediği Soçi’de, Türk misafirperverliğini yaşatmayı amaçlayan Rixos Krasnaya Polyana
lüksü ve konforu yeniden tanımlıyor. Toplam 114
odasında konuklarını ağırlayacak olan otel,
mükemmel manzarasıyla Kafkas Dağları’nı ve
vadiyi gözler önüne seriyor. Dağ ve şehir manzarasına sahip otel, superior, deluxe ve premium
odaların yanı sıra junior, executive presidential
ve royal suitler olmak üzere 7 farklı oda kategorisinde hizmet veriyor. Her odasında güvenli,
huzurlu ve lüks konaklama anlayışını birleştiren
Rixos Krasnaya Polyana Soçi, modern mimarisi
ile de dikkat çekiyor.
R
ixos, an affiliated company of Fine
Hotels, made a great success by taking
the responsibility of destination management at the olympic village where 88
countries are taking part at this year’s
Olympics. Fine Hotels is providing daily catering services for 27 thousand people in the
neighboring hotels, apart hotels, media centers
and various other organizations.
3,500 staff members worked at the
Olympics
From kitchen staff to cleaning staff, Fine Hotels
employed a total of 3,500 people during the
Olympics in Sochi, similar to 18 other international events hosted by the hotel chain.
First Rixos in Russia is in Sochi
Rixos Hotels’s first establishment in Russia,
Rixos Krasnaya Polyana hosted several important groups of the Olympic Committee. The
hotel became one of the most luxurious establishments in Sochi welcoming both the
American and Dutch Olympic Committees.
Fettah Tamince, Chairman of Rixos Hotels,
stated that Rixos Hotels stepped into a new territory by its establishment in Gorky Gorod
which is regarded as the heart of Krasnaya
Polyana in Sochi, Russia’s world famous countryside. He added that they are proud to be in
Sochi where the entire world is watching the
Olympics. “We are part of this great project.
Our hotel is located in Sochi, Russia’s popular
winter vacation spot and a city that is preparing
itself for the Olympics, and it received welldeserved thumbs up from its guests. We started
the new year with a new destination and we are
very happy to be here in Sochi during this
time.”
While the entire world is watching the Winter
Olympics in Sochi, Rixos Krasnaya Polyana is
determined to redefine luxury and comfort by
introducing its guests to the famous Turkish
hospitality. The hotel features a total of 114
rooms with a magnificent view of the Caucasus
Mountains and valleys. The hotel offers its
guests 7 different room types with city and
mountain views: superior, deluxe, and premium rooms along with junior, executive, presidential and royal suites. Each room combines a
serene, safe and luxurious environment with
modern and eye catchy architecture.
Dünya lezzetleri Soçi’de buluştu
Culinary Delicacies of the World
Meet in Sochi
Toplantı odaları, olimpik yüzme havuzu, SPA ve
spor aktivitelerinin en yüksek standartlarda
sunulduğu Rixos Krasnaya Polyana Sochi, resto-
Rixos Krasnaya Polyana not only offers worldclass conference rooms, Olympic size swimming pools, SPA and various sports activities
HAZAR WORLD
19
SOÇİ 2014 KIŞ OLİMPİYATLARI / SOCHI 2014 WINTER OLYMPICS
01
ranlarında da dünya lezzetlerini buluşturuyor.
Açık büfe sabah kahvaltısı ve öğle yemeklerinin yanı sıra birbirinden farklı içeriğe sahip
restoranlar da her türlü damak tadına hitap
ediyor.
Ortadoğu, Akdeniz ve Kuzey Afrika mutfağının en leziz tatlarının sunulduğu Lübnan
Restaurantı Layali, ferah havasıyla da konuklarının Ortadoğu’nun kültürünü yaşamasına olanak veriyor. Sparx ise gün boyunca uluslararası
mutfakların en güzel tatlarını konuklarına
sunarken Patisserie Lokum, nefis kurabiye ve
pastaları ile kahve keyfini yaşamak isteyenleri
ağırlıyor.
Rixos Krasnaya Polyana Sochi, seçkinlikte ve
rahatlıkta da rakip tanımıyor. Lounge Bar,
Wine Bar ve Cigar and Golf Lounge Zakoorin
en üst düzey hizmet kalitesi ile konuklarını
hayran bırakıyor. Eğlenmek isteyenler Night
Club’da, karaoke partisine katılmayı tercih
edenler de Royal’de buluşuyor.
Rixos Krasnaya Polyana Sochi, sadece tatil için
gelenlerin değil, bu eşsiz manzarada verimli iş
toplantıları yapmak isteyenlerin de her türlü
gereksinimini karşılayan toplantı salonlarına
sahip. Ultramodern iç tasarıma sahip odalarda
10 ila 200 kişi kapasiteli toplantılar rahatlıkla
düzenlenebiliyor. Otelde ayrıca toplam 370 metrekarelik üç konferans salonu bulunuyor.
Soçi’de Türk Hamamı keyfi
İki katlı SPA binasında fitness center, Türk
hamamı, sauna, buhar, havuz, güzellik merkezi, dinlenme bölgesi, Vitamin Bar gibi bölümleriyle konuklarının ruh ve beden olarak yenilenmesine hizmet eden otelde, uzman eller
Tayland ve Bali masajlarıyla konukların tatilin
tadını tam anlamıyla yaşamasını sağlıyor.
Bunun yanı sıra Ayurveda, Reiki ve Çin terapisi hizmeti de veriliyor. Tüm bu hizmetlerde
doğal ve organik ürünler kullanılıyor.
20
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
01
Otel lobisinden bir
görüntü.
01
A view from hotel lobby.
Uluslararası Soçi
Havaalanı’na 42 kilometre
uzaklıkta olan Rixos
Krasnaya Polyana Sochi’ye
ulaşım THY’nin başlattığı
ve haftada 3 kez
gerçekleşen direkt
uçuşlarla daha da
kolaylaştı.
Rixos Krasnaya Polyana is
located 42 kilometers away
from the International
Sochi Airport. With the
introduction of direct
flights by Turkish Airlines,
travelling to Sochi has
become easier.
but it also brings together culinary delicacies of
the world in its restaurants. Other than a buffet
breakfast in the morning and lunch at noon,
several restaurants offer their own unique
menus, serving for every palatal delight.
Lebanese restaurant “Layali” is the perfect place
to relax, experience the culture of the Middle
East, enjoy the best cuisines of this region as
well as Mediterranean and North African.
“Sparx” on the other hand serves a variety of
delicious foods from international kitchens
whereas “Patisserie Lokum” invites its guests to
enjoy their coffee time and delicious pastries.
No other hotel offers the same level of uniqueness and comfort as Rixos Krasnaya Polyana.
The Lounge Bar, Wine Bar, and Cigar and Golf
Lounge Zakoorin deliver exquisite services to
their guests. Guests looking to have fun meet at
the Night Club or attend the karaoke party at
the Royal.
Rixos Krasnaya Polyana is the destination for
both vacationers and business travellers, offering well-equipped conference rooms with magnificent views. The conference rooms offer an
ultra-modern interior design with a capacity of
10 to 200 people, making sure guests have comfortable and productive meetings. In addition,
the hotel provides three conference rooms on a
total area of 370 square meters.
Enjoy Turkish Bath in Sochi
Guests are invited to physically and mentally
relax and rejuvenate in a two-floor SPA building with a fitness center, Turkish Bath, sauna,
steam room, pool, beauty salon, relaxation area,
and a vitamin bar; or get the utmost enjoyment
from their vacation with Thai and Balinese
massages from experienced hands. Moreover,
Indian Ayurveda, Reiki and Chinese Therapy
services are also offered. Natural and organic
products are used in all these services.
YAZI DİZİSİ / article series
AZERBAYCAN / AZERBAIJAN
AZERBAYCAN
HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKEN
15 ŞEY
15 Things
To Know About
MERVE DAMCI
Pek çoğumuzun komşularımız
hakkında az çok fikri vardır. Bize en
yakın olan komşularımızdan biri de
tarihi, kültürel, sosyal ve ekonomik
açıdan köklü ilişkilere sahip
Azerbaycan. Peki Azerbaycan’ı ne
kadar tanıyoruz? Eğer Azerbaycan’a
neden Ateşler Kenti denildiğini, kaç
iklimden oluştuğunu veya Avrupa ve
Asya’yı birbirine bağlayan bu ülkeyi
daha yakından tanımak istiyorsanız
bu yazıyı okumadan geçmeyin.
22
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
AzerbaIjan
Most of us know something about
our neighbors. One of our closest
neighbors is Azerbaijan. Our
relationship in terms of history,
culture, social and economic ties has
deep roots. But how much do we really
know about our neighbor? Read this
article to learn more about the country
located at the crossroads of Western
Asia and Eastern Europe, why it is
called “The Land of the Fire”, how
many climate zones it has and more.
www.hazarworld.com
1
Azerbaijan is the oldest oil
exporter in the world. The
first oil drilling in the world
was done in Absheron in 1847.
The highest quality of oil
comes from Azerbaijan.
Azerbaijan was also the first
country to introduce the West
to Caspian Oil.
Azerbaycan, dünyanın en
eski petrol ihracatçısıdır.
Dünyadaki ilk petrol sondajı,
1847 yılında Abşeron’da
yapılmıştır. Hazar
petrollerini Batı’ya açan ilk
ülke olan Azerbaycan’da
dünyanın en kaliteli
petrolleri çıkmaktadır.
Dünyada bulunan 11 iklimin
9’u Azerbaycan’dadır.
9 out of 11 existing climate
zones are present in
Azerbaijan.
2
3
4
1918 yılında bağımsızlığını
ilan eden Azerbaycan Halk
Cumhuriyeti, Doğu’da ilk
demokratik cumhuriyet
oldu. 1991’de Sovyet
Sosyalist Cumhuriyetler
Birliği’nin (SSCB) dağılması
ile yeniden bağımsızlığını
kazandı.
The Azerbaijan Democratic
Republic was established in
1918 and became the first
democratic republic in the
east. Following the
dissolution of the Union of
Soviet Socialist Republics
(USSR), Azerbaijan
regained its independence
in 1991.
Dünya genelinde, ülkesinde
yerinden edilmiş en çok insan
(1 milyonun üzerinde)
Azerbaycan’dadır.
The highest number of people in
the world forced to leave their
homes was in Azerbaijan with
over a million people.
HAZAR WORLD
23
AZERBAYCAN / AZERBAIJAN
5
ABD ve İsviçre’den
önce kadınlara
seçme ve seçilme
hakkı veren ilk
Müslüman ülke
Azerbaycan’dı. 1918
yılında kadınlara oy
hakkı tanındı.
Uzeyir Hajibeyov,
born in 1885 and
died in 1948, was
a famous
composer who
wrote the first
opera in the
east: “Leyli and
Majnun”.
1885’te doğan ve 1948
yılında hayatını
kaybeden ünlü besteci
Üzeyir Hacıbeyov’un
sahnelediği “Leyla ile
Mecnun” doğu
ülkelerinde bestelenen
ilk opera olarak tarihe
geçti.
Azerbaijan was the
first Muslim country
to grant women the
right to vote and be
elected in 1918,
before countries like
the United States
and Switzerland.
7
8
Azerbaycan’ın para
birimi Manat, dünyanın
5. değerli para
birimidir.
Azerbaijan’s currency
is the “Manat”, world’s
5th most valuable
currency.
9
Azerbaycan’ın ilk
üniversitesi Bakü Devlet
Üniversitesi, Azerbaycan
Demokratik Cumhuriyeti
döneminde 15 Kasım 1919
tarihinde kuruldu.
Baku State University, the
first established university
in Azerbaijan, was opened
in 1919 by the government
of the Azerbaijan
Democratic Republic.
24
6
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
Ankara hükümetini ilk
tanıyan ülkelerden biri
Azerbaycan oldu.
Azerbaijan was one of
the first countries to
recognize the Ankara
government.
www.hazarworld.com
10
Sovyet Sonrası Cumhuriyetler arasında,
Eurovizyon’u kazanan ilk ülkedir.
Among the Post-Soviet states, Azerbaijan
is the first country to win the Eurovision
Song Contest.
11
Azerbaycan, 2006’da yüzde
35’lik büyüme hızıyla dünyada
en hızlı büyüyen ülke, Dünya
Bankası istatistiğine göre de
2009’da en reformcu ülke oldu.
In 2006, Azerbaijan was the
fastest growing country with a
35% growth rate and,
according to World Bank
statistics, the most reformist
country in 2009.
Azerbaycan “Ateş
Ülkesi”, Bakü ise
“Rüzgarlar Şehri”
olarak anılır.
Azerbaijan is
known as “The
Land of The Fire”
and Baku as “City
of Winds”.
13
12
Türk Cumhuriyetleri
arasında okuma ve
yazma oranı en yüksek
ülke Azerbaycan’dır.
Amongst the Turkic
States, Azerbaijan
has the highest
literacy rate.
Hazar Denizi’nin
en derin yeri 1025
metre ile
Azerbaycan’dadır.
The deepest point
of the Caspian
Sea is 1025
meters and
located in
Azerbaijan.
15
14
Dünyanın en kaliteli havyarı
Hazar Denizi’nin Azerbaycan
kıyılarından çıkarılır. Dünya
havyar üretiminin %80’i
buradan karşılanır.
World’s best caviar comes
from the shores of the
Caspian Sea in Azerbaijan.
80% of the world’s caviar is
produced in Azerbaijan.
HAZAR WORLD
25
GÖRÜŞ / OPINION
TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ / TURKEY-IRAN RELATIONS
BAŞBAKAN
ERDOĞAN’IN
İRAN ZİYARETİ
SONRASINDA
ANKARA-TAHRAN
İLİŞKİLERİNDE
YENİ BOYUTLAR
New Dimension To
The Relationship
Between Ankara And
Tehran After Prime
Minister Erdogan’s
Visit To Iran
İran’ın dünya sahnesindeki rolü,
geçtiğimiz Ağustos’ta Ruhani’nin
Cumhurbaşkanı seçilmesi ve son
gelişmelerle birlikte yeni bir sürece girdi.
Prof. Dr. Mesut Hakkı CaşIn
HASEN Dış Politika ve Güvenlik
Araştırmaları Merkezi Uzmanı
Senior Fellow, HASEN Center on
Foreign Policy and Security
26
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
Recent developments along with
the election of Rouhani as Iran’s
President last August have changed
the role of Iran in the world.
www.hazarworld.com
İ
ran’da 1979 İslam devrimi ile dış politikada
Humeyni döneminde başlatılan ABD ve
Batı karşıtlığı; Cumhurbaşkanı
Ahmedinejad döneminde İsrail ile sertlik
yanlısı dış politika stratejisi ve nükleer faaliyetler ile desteklendi. Tahran, BM ve
UAEA’ın nükleer silah edinme konusundaki
derin şüphelerine Başkan Obama’nın ağırlaştırdığı ekonomik ambargonun eklenmesi,
enflasyon ve halkın rejime karşı eleştirilerini
derinleştirdi. İran’ın Rusya ve Çin ile ABD’yi
dengeleme çabaları; Suriye krizinde Beşar
Esad’ın açıkça desteklenmesi ve Lübnan’da
R
ouhani’s election as President last
August and recent developments have
changed the role of Iran in the world.
Anti-US and anti-Western approach in
Iran’s foreign policy that was adopted when
Khomeini came to power after the 1979
Islamic Revolution was further supported by
President Ahmadinejad with nuclear activities and an offensive foreign policy against
Israel. UN and IAEA’s suspicions about
obtaining nuclear weapons and an increasing
economic embargo by President Obama
aggravated the inflation and intensified the
HAZAR WORLD
27
TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ / TURKEY-IRAN RELATIONS
İsrail’e karşı Hizbullah’ı sahada yönlendirmesi ile sonuçlandı. İran siyasal eliti, ekonomik darboğazdan ve ülkenin karşı karşıya
kaldığı krizden kurtulmak için bir çıkış yolu
açarak, ABD-AB ile normalleşme sürecini
başlatmak için düğmeye bastı. Yeni
Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, uluslararası
sistemde yeni ve zor sınav için dış politikada
radikal bir değişimin müspet mesajlarını
İsrail ve ABD’nin muhafazakâr kanadının
eleştirilerine rağmen vermeye devam ediyor.
İşte tam bu kritik noktada, Başbakan
Erdoğan’ın İran ziyareti, bölge ve dünya
kamuoyunda ilgi ile takip edildi. Erdoğan,
İran ziyareti hakkında, “Kendimizi ikinci evimizde hissediyoruz” değerlendirmesinde
bulundu. İran Dışişleri Bakanı Marzihe
Afkam, Erdoğan’ın ziyaretini “çok önemli”
olarak niteleyerek “İki ülke arasındaki diyalog ve temaslar yeni bir aşamaya girdi ve
bunun devam edeceğini umuyoruz” dedi.
Başbakan Erdoğan’ın 28-29 Ocak tarihli İran
ziyaretinde, iki ülkenin Yüksek Düzeyli
İşbirliği Konseyi’nin kurulmasının ve taraflar
arasındaki ikili ticaret hacminin 2015 yılında
30 milyar dolara çıkarılmasının planlandığı
açıklandı. Başbakan Erdoğan son Tahran
ziyaretinde, İran’ın dini lideri Ayetullah
Hamaney, Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ve
Dışişleri Bakanı Cevad Zarifi ile bir araya gelmişti. Erdoğan’ın gezi sırasında yaptığı
“kazan-kazan” yaklaşımı, Türkiye’nin Suriye
ve benzeri konularda yaşanan bazı sorunlara
rağmen İran ile ilişkilere önem verdiği ve iki
tarafın da kazançlı çıkacağı bir ilişkinin
muhafazasında hassas olunduğu söylenebilir.
Ayrıca Tercihli Ticaret ve Stratejik İşbirliği
Konseyi anlaşmaları yapıldığı, serbest ticaret
anlaşması için de görüşmelerin planlandığı
açıklandı.
Erdoğan, 20 Şubat 2014 tarihinde,
Cumhurbaşkanı Ruhani’nin Türkiye’ye gelmesinin planlandığını, Azerbaycan ve Rusya
gazına göre pahalı olan İran’ın doğal gaz
fiyatlarında indirim konusunun müzakere
edileceğini belirtti. Türkiye’nin İran’dan aldığı doğal gazın maliyetinde %25 civarında
indirim alınması talebiyle başvurduğu
Uluslararası Tahkim Mahkemesi’ndeki (ICC)
Cenevre müzakerelerinde uzlaşı sağlanamadı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner
Yıldız, İran ile doğal gaz fiyatlarına dair tahkim sürecinin başladığını ve şu ana kadar
İran tarafından fiyat indirimine dair tatmin
edici bir rakamın sunulmadığını belirtti ve
çıkacak karara saygılı olduklarının altını
çizdi.
Bilindiği üzere, Tahran’ın Türkiye’ye doğal
28
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
01
İran, Rusya’nın
ardından
Türkiye’nin ikinci
büyük gaz
tedarikçisi
konumunu
koruyor.
Iran is Turkey’s
second largest
natural gas
provider after
Russia.
criticism against the regime. Iran’s efforts to
balance the US with China and Russia resulted in a clear support for Bashar Assad in the
Syrian crisis and directing Hezbollah against
Israel in Lebanon. The Iranian political elite
made a move to start a normalization period
with the US and EU to prevent a deepening
economic crisis. New President Hassan
Rouhani continues to send positive messages
about a radical change in foreign policy for a
new and challenging test in the international
system despite the criticism of the conservative wing in the US.
At this critical point, the whole world
watched Prime Minister Erdoğan’s visit to
Iran with great interest. In his statement
about the official visit, Erdoğan said “It feels
like our second home.” Foreign Ministry
Spokeswoman of Iran Marziyeh Afkham said
“This visit is very important. The dialogue
between two countries has reached a new
level and we hope it will continue as such.”
During Prime Minister Erdogan’s visit to Iran
on January 28-29, it was announced that both
countries are planning to establish a High
Level Cooperation Council and increase the
trade volume to $30 billion by 2015. In Prime
Minister Erdoğan’s latest visit to Tehran, he
met Iran’s religious leader Ayatollah
Hamaney, President Hassan Rouhani, and
the Minister of Foreign Affairs Cevad Zarifi.
Erdoğan had a ‘win-win’ approach during the
visit, Turkey attaches importance to the relations with Iran despite some disputes regard-
www.hazarworld.com
02
gaz satması nedeniyle ticarette Tahran lehine
büyük bir açık bulunuyor. İran, Rusya’nın
ardından Türkiye’nin ikinci büyük gaz tedarikçisi konumunu koruyor. Diğer yandan
Washington, 2011 sonunda İran petrolü satın
alan üçüncü ülkeleri hedefleyen bir ambargo
yasası geçirdiğinde, ham petrol ihtiyacının
%51’ini İran’dan karşılayan Türkiye, fırtınanın merkezinde Beyaz Saray’ın oklarını üzerine çekmişti. Türkiye, yasadan altı aylık
muafiyetler alabilmek için Tahran’dan petrol
alımlarını sürekli azaltarak, 2013 yılında ihtiyacının %39’unu İran’dan karşıladı. Tahran
ve Ankara’nın yeni ilişkilerinde hem ekonomi hem siyasi açıdan yeni bir döneme girmeye hazırlandıkları göstergesine rağmen, taraflar arasında Esad sonrası Suriye’nin geleceği
hakkında ortak bir mutabakat ve temel sorun
olan “güven eksikliği” paradoksunda belirsizliğin sürdüğünü gözlemlemek mümkün.
Nitekim Erdoğan konu ile ilgili şu değerlendirmelerde bulundu: “İran’ın şu anda takılıp
kaldığı bir nokta var; ‘Terör örgütleri burada
saf dışı edilmeden, terör örgütlerinin girişi
engellenmeden ve örgütlere parasal destekler,
diğer destekler kesilmeden Esad’ın gitmesinin hiçbir anlamı yok’ diyorlar. Biz de kendilerine şunu söyledik: Üç sene önce bu terör
örgütleri Suriye’de yoktu.”
Bununla birlikte hatırlanacağı üzere, Türk
dış politikasında Ortadoğu bölgesindeki açılıma paralel olarak, Ankara’nın “Komşularla
Sıfır Sorun” yaklaşımı doğrultusundaki atağında; bölge ülkeleri ile olan ilişkileri hem
01
Başbakan Erdoğan
28-29 Ocak’ta İran’a
ziyareti gerçekleştirdi.
01
Prime Minister Erdoğan
paid an official visit to
Iran on January 28-29.
02
İran Cumhurbaşkanı
Hasan Ruhani ve
Başbakan Erdoğan.
02
Iranian President Hasan
Rouhani and Turkish
Prime Minister Recep
Tayyip Erdoğan.
ing the Syria crisis and some other issues, and
the countries are willing to maintain a relation in which both parties will gain advantages. It was also announced that Preferential
Trade and Strategic Cooperation Council
agreements are made, and negotiations are
planned for free trade agreement.
Erdoğan stated that President Rouhani made
plans to visit Turkey on February 20, 2014.
During this visit, the countries are expected to
discuss the reduction in the price of natural
gas sold by Iran, which is higher compared to
Azerbaijan and Russia. Turkey previously
filed a lawsuit to the International Chamber of
Commerce (ICC) to be granted an approximately 25% discount on natural gas purchased from Iran, but negotiations in Geneva
were unsuccessful. Taner Yıldız, Minister of
Energy and Natural Resources, noted that the
arbitration process on the prices of natural
gas from Iran has started but so far it has not
yielded any satisfactory result for price reduction. Yıldız also noted that they will respect
the final decision in any case.
It’s well known that Tehran has a great trade
advantage by selling natural gas to Turkey.
Iran is Turkey’s second largest natural gas
supplier after Russia. On the other hand, in
late 2011 when Washington passed an embargo law targeting third countries purchasing
Iranian oil, energy-poor Turkey, which met
51% of its crude oil need from Iran, was in the
eye of the storm. To get six-month waivers
from the law, Turkey had to reduce its oil purchases from Tehran gradually, bringing Iran’s
share of its total oil imports down to 39% in
2013. It was noted that Ankara and Tehran
were preparing to enter a new era of political
and economic relations. However, the lack of
trust between two countries was apparent as
well as their divergent policies on Syria’s postAssad era. Erdoğan made the following statement on the subject: “Currently Iran is stuck
in a difficult situation;
they say ‘Until all terrorist organizations are
eliminated, until they are no longer able to
enter the country, and until financial aids and
all other kinds of support to those organizations are withdrawn; there is no point in
Assad’s leaving the country.’ But we told
them; ‘There were no terrorist organizations
in Syria three years ago.’”
Turkey’s trade, economic and political relations with countries in the Middle East was
taken to a new level with Ankara’s move on
the basis of “the zero problems with neighbors” approach in Turkish foreign policy in
HAZAR WORLD
29
TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ / TURKEY-IRAN RELATIONS
ticari ve ekonomik hem de siyasi açıdan yeni
noktalara taşındı. Bölgede yükselen ABD ve
Batı karşıtlığı ile terör eylemlerinin yaygınlaşması tehlikesi karşısında alternatif arabulucu devlet olan Ankara’nın yeni diplomasi
anlayışı, ABD, AB ve İsrail ile ilişkilerde yeni
ve farklı bir işbirliği iklimini ortaya koydu.
Arap Baharı ile baş gösteren Tunus-MısırLibya üçgenindeki demokratikleşme ve değişim sürecinde, Türkiye model ülke sıfatı ile
Obama yönetiminin de desteğini aldı. Bu
pozitif gelişim, İran’la olan ilişkilerde de
olumlu bir şekilde etkisini gösterdi. İran’ın
nükleer enerji programı nedeni ile çıkan
uyuşmazlıkta, Türkiye-Brezilya tarafından
imzalanan yol haritasında, zenginleştirilmiş
uranyum stoklarının takas antlaşması taslağının hazırlanmasını takiben, BM’nin
Tahran’a ekonomik yaptırım tasarısını veto
eden Ankara’ya karşı, ABD ve Batı sert şekilde eleştirerek, Batı’da Türkiye dış politikasında “eksen kayması” tartışmalarını gündeme
taşıdı. Öte yandan, Cumhurbaşkanı Gül’ün,
NATO’nun Lizbon Zirvesi esnasında İran’ın
balistik füze kapasitesinin İttifak’ın güvenliğine tehdit teşkil etmediği vurgusu, Atlantik
savunma eksenine de yansıdı.
Peki, İran pazarı ne kadar büyük bir hacme
sahip ve bu pazarın gelecek orta vadeli ortakları hangi aktörler arasında pay edilebilir?
ABD tarafı ve İsrail, özellikle AB ve RusyaÇin ikilisinin Tahran üzerindeki etkisini
nasıl yorumluyor? İran dünyaya ham petrol
ve doğal gaz gibi stratejik anlamda son derece
önemli ürünler ihraç ediyor. Ülke uzun yıllar
ambargo yüzünden ertelediği yatırımları,
yaşanan gelişmeler üzerine bir bir hayata
geçirecek. Plana göre her yıl 300 milyar
dolarlık alt ve üst yapı yatırımları gerçekleştirilecek ve 5 yılın sonunda 1,5 trilyon dolarlık
yatırımla İran yaklaşık 30 yıllık ambargonun
acısını çıkartarak eksiklerini gidermiş olacak.
ABD Hazine Bakanlığı Müsteşarı David
Cohen’in “İran ile ticaretin henüz zamanı
değil” şeklindeki üstü kapalı Türkiye göndermesine rağmen uluslararası piyasalarda
hakim yaklaşımın, “İran piyasasında kim
daha etkili olacak?” şeklinde geliştiği söylenebilir.
İran ile ekonomik yaptırımların gevşetilmesi
AB ülkelerini kısa sürede harekete geçirdi.
Nitekim, Fransız işadamları heyetinin İran’la
enerji ve altyapı alanlarında yeni antlaşmalar
yapmak için Tahran’a yaptığı ziyarete, ABD
Dışişleri Bakanı John Kerry, sert tepki göstererek, nükleer anlaşma yapılmasına rağmen
İran’a yönelik belirli yaptırımların sürdürüleceğini, Paris’in başlattığı girişimin “duruma
30
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
03
İran ile ekonomik
yaptırımların
gevşetilmesi AB
ülkelerini kısa
sürede harekete
geçirdi.
Loosening
economic
sanctions on Iran
caused some
movement among
the EU countries.
parallel to the initiative in the Middle East.
With rising anti-US and anti-Western activities as well as the intensifying acts of terrorism in the Middle East, Ankara became an
alternative mediator which adopted a new
diplomacy approach. This approach created a
new and different cooperation atmosphere in
the relations with the US, EU and Israel. In
the democratization and change process at the
triangle of Egypt, Libya and Tunisia which
started with the Arab Spring, Turkey as a
model country received support from the
Obama administration. This had a positive
effect on the relations with Iran. In the disagreement on Iran’s nuclear energy program,
Ankara vetoed UN’s economic sanctions
against Tehran in the roadmap signed by
Turkey and Brasil following the preparation
of the enriched uranium swap deal draft. US
and the West harshly criticized Ankara and
brought to the agenda the discussions about
the “shift of axis” in Turkish foreign policy.
On the other hand, during the NATO summit
in Lisbon President Gul emphasized that
Iran’s ballistic missile capacity does not constitute any threat to the Alliance, which was
reflected in the Atlantic defense axis.
What is the volume of the Iranian market and
which actors will share the future medium-
www.hazarworld.com
1,5
Trilyon DOLAR
trILLION DOLLAR
İRAN’IN GELECEK 5 YILLIK
DÖNEMDEKİ YATIRIM MİKTARI
AMOUNT OF INVESTMENTS TO BE
MADE BY IRAN IN THE
NEXT 5 YEARS
%51
Türkiye’nin ham petrol
ihtiyacını karşılamada İran’ın
oranı
Iran’s share in meeting
Turkey’s crude oil demand
yardımcı olmadığını” ve “Batı’nın Tahran ile
iş yapabileceği yönünde yanlış bir izlenim
verdiğini” ifade etti. Almanya ve Hollanda
ticari çevrelerinin İran ziyareti için takvim
oluşturmalarına, ABD Dışişleri Bakanlığı
Sekreteri Wendy Sherman, “yaptırımlarımızın hafifletilmesi oldukça sınırlı, geçici ve
Tahran iş anlaşmaları için açık değil” yorumunda bulundu.
İran Ekonomi Bakan Yardımcısı ve Yatırım
Ajansı Başkanı Behrouz Alishiri, önümüzdeki 5 yıllık dönemde 1,5 trilyon dolarlık yatırım
hamlesini yürüteceklerini ifade ederek, Türk
inşaat sektöründeki müteahhitler ve sanayicilerin İran’da yapılacak yatırımlar ve işler
için devreye girmesini beklediklerini, İran’da
petrokimya şirketleri kurmayı planladıklarını, bu şirketlerde de Türk ortaklar olabileceğini ifade etti. Başbakan Recep Tayyip
Erdoğan’ın İran ziyaretinde satır arasında
kalan ancak 30 milyar dolarlık ticaret hacmine ulaşılmasının en önemli unsurlarından
birisi olabilecek bir anlaşmaya da imza atıldı.
Türkiye’nin serbest ticaret anlaşmaları dışında taviz alışverişi yaptığı ilk anlaşma olan
Tercihli Ticaret Anlaşması’nın, İran’ın 1,5
trilyon dolarlık kalkınma hamlesine
Türkiye’nin katkısını artıracak özellikler taşıdığı söylenebilir.
03
İran Ekonomi Bakan
Yardımcısı ve Yatırım
Ajansı Başkanı Behrouz
Alishiri ve Dışişleri
Bakanı Ahmet
Davutoğlu.
03
Deputy Minister of
Economy of Iran and
President of the
Investment Agency
Behrouz Alishiri and
Foreign Minister Ahmet
Davutoğlu.
term partners of this market? How do the
United States and Israel evaluate the effects of
the EU and Russia-China on Tehran? Iran
exports strategically important products to
the world such as natural gas and crude oil.
Investments, which were on hold for many
years due to sanctions, will be realized one by
one after recent developments. According to
the plan, every year $300-billion infrastructure and superstructure investments will be
made. After 5 years, with a total of $1.5-trillion
investment, Iran will have made up for the
loss due to sanctions for almost 30 years.
David Cohen, Under Secretary of the
Treasury said “Iran is not open for business
yet.” This statement was addressed to Turkey
inexplicitly; however the dominant approach
in international markets is ‘who will be more
influential in the Iranian market’.
Loosening economic sanctions on Iran had an
instant effect on EU countries. Thus, during
the French business delegation’s visit to
Tehran to make energy and infrastructure
deals, U.S. Secretary of State John Kerry gave
strong reaction and stated that even though
nuclear deals were made, specific sanctions
against Iran will be sustained. He added that
the move started by Paris ‘does not help
improve the situation’ and ‘gives a false
impression that the West can have business
relations with Tehran’. U.S. To the business
circles of Netherlands and Germany who are
making plans to visit Tehran, Under
Secretary of State Wendy Sherman said,
“Loosening sanctions on Iran are very limited
and temporary, and do not make Tehran
available for making business deals.”
Deputy Minister of Economy of Iran and
President of the Investment Agency Behrouz
Alishiri stated that they will follow the
$1.5-billion investment objective for the next
five years, and they expect that the contractors and industrialists in Turkish construction sector will be part of these investments in
Iran. Alishiri also added that they are planning to establish petrochemical companies in
Iran which will be open to Turkish partners.”
During Prime Minister Recep Tayyip
Erdoğan’s visit to Iran, another agreement
was also signed between two countries, which
will be one of the most important elements of
increasing the trade volume to $30 billion.
Other than the free trade agreements signed
by Turkey, the Preferential Trade Agreement,
which is the first agreement of compromise
trade for Turkey, would increase Turkey’s
contribution to Iran’s $1.5-billion development
move.
HAZAR WORLD
31
BLOG / BLOG
DOĞAL GAZ DEPOLAMA / NATURAL GAS STORAGE
ENERJİ merkezi OLMA
YOLUNDAKİ TÜRKİYE’NİN
DOĞAL GAZ DEPOLAMA YATIRIM
ÇALIŞMALARI
Türkiye’nin doğal gaz ihtiyacı her geçen yıl artıyor.
Mevcut depolama sorunu nedeniyle yeterli tedarik
imkanı bulunamıyor. Doç. Dr. Ayhan Erdem,
Türkiye’de doğal gaz depolama konusundaki
yatırım çalışmalarını ve enerji merkezi
olma yolunda ilerleyen Türkiye’nin
bu kapsamda yürüttüğü projeleri
kaleme aldı.
32
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
www.hazarworld.com
Investment Activities
for Natural Gas Storage
in Turkey on Its Way to
Become an Energy Hub
Turkey’s natural gas demand is
increasing every year. It is not possible
to ensure sufficient supply due to
current storage problems. Assoc. Prof.
Ayhan Erdem reviewed the investment
initiatives for natural gas storage in
Turkey and the projects implemented
by Turkey on its way to become an
energy hub.
Doç. Dr. Ayhan Erdem
HASEN Enerji ve Ekonomi
Araştırmaları Merkezi
EXPERT, HASEN CENTER ON ENERGY
AND ECONOMY
HAZAR WORLD
33
DOĞAL GAZ DEPOLAMA / NATURAL GAS STORAGE
T
ürkiye, dünya petrol rezervlerinin
yaklaşık %65’ine, doğal gaz rezervlerinin de %70’ine sahip ülkelere ve
bölgelere yakın komşu konumunda
bulunuyor. Bu coğrafî konum nedeniyle,
rezerv sahibi üretici ülkeler ile önemli
tüketicilerin arasında kalan olağan bir
enerji koridoru ya da enerji hub özelliği
taşıyor. Bu kapsamda Türkiye, kaynak
ülkeler ile tüketici pazarları arasında doğal
bir köprü işlevi görüyor, kaynak ve
güzergâh çeşitlendirilmesi yoluyla enerji
güvenliğinin sağlanmasında önemli bir
ülke olarak her zaman ön plana çıkıyor.
Diğer taraftan Türkiye, yaklaşık %98 oranında doğal gazda ithal bağımlılığı olması
ve yıllık 45 milyar metreküpe yakın tüketime sahip olması nedeniyle sadece enerji
koridoru bir ülke değil, aynı zamanda iyi
bir doğal gaz tüketicisi konumunda bulunuyor. Avrupa’da tüketimi artan bir ülke
olarak bakıldığında, yakın zamanda yıllık
tüketim rakamının 60-70 milyar metreküp
olacağı öngörülüyor.
Türkiye’nin 2012 yılında toplam doğal gaz
üretimi 664 milyon metreküp olarak gerçekleşmiştir. Yurtiçi üretilebilir doğal gaz
rezervi ise 6,84 milyar metreküptür. Yeterli
doğal gaz rezervleri olmayan Türkiye’nin,
mevcut doğal gaz üretiminin %97’si
Trakya, %2’si Batman ve %1’i Adıyaman
bölgesinden yapılmıştır. Üretilen bu miktar toplam tüketimin ancak %1,5-2’sini karşılayabilmektedir.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine
göre Türkiye, tükettiği doğal gazın yaklaşık %16’sını İran’dan, %15’ini
Azerbaycan’dan ve kalanını da Rusya’dan
temin ediyor.
Her geçen gün hızla artan doğal gaz kullanımı, doğal gazın depolama sorununu da
beraberinde getiriyor. Yapılan doğal gaz
anlaşmaları ve depolama tesislerinin yeterli olmaması nedeniyle, ihtiyaçtan az olduğu
zamanlarda gereksinim duyulmayan, alınamayan ve kullanılamayan doğal gaz için
ilgili ülkelere büyük meblağlar ödeniyor.
Kullanmadığımız ya da almadığımız doğal
gaz için İran’a ödenen rakamlar yakın
zamanda gündeme geldi. Bu durum maalesef Türkiye’nin, acil ihtiyaç durumunda,
34
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
TÜRKİYE DOĞAL
GAZ DEPOLAMA
KAPASİTESİ
TURKEY’S NATURAL
GAS STORAGE
CAPACITY
Türkiye, kaynak ülkeler ile
tüketici pazarları arasında
doğal bir köprü işlevi
görüyor.
Turkey acts as a natural
bridge between resource
countries and consumer
markets.
45
MİLYAR METREKÜP
BILLION cubıc meter
TÜRKİYE’NİN YILLIK
DOĞAL GAZ TÜKETİMİ
Annual natural gas
consumptIon of Turkey
664
MİLYON METREKÜP
Mıllıon cubıc meter
2012 YILINDA TÜRKİYE’NİN
TOPLAM DOĞAL GAZ ÜRETİMİ
Total natural gas
production of
Turkey in 2012.
01
02
T
urkey is surrounded by resource-rich
countries and regions which have 65% of
oil reserves and 70% of natural gas
reserves in the world. Thanks to its geographical location, it has the capacity to
become an energy corridor or energy hub
between important producer and consumer
countries. Within this context, Turkey acts as a
natural bridge between resource countries and
consumer markets, and it always stands out as
a key country for ensuring energy security by
resource and route diversification.
On the other hand, Turkey is not only an energy corridor but also an important natural gas
www.hazarworld.com
03
devreye girecek depolama tesislerine sahip
olmadığını gösteriyor.
Doğal gazın yeraltı ortamlarına depolanmasında temel amaç, mevsimsel tüketim
farklılıklarını gidermektir. Doğal gaz, talebin düşük olduğu dönemlerde depo ortamına basılıp, ihtiyacın yüksek olduğu
dönemlerde ise depodan geri üretilir.
Ayrıca gaz arzındaki teknik bir sorundan
kaynaklanan aksamaları çözmek, stratejik
rezerve sahip olmak, kış döneminde kısa
süreli olarak görülen ve yaz döneminde
elektrik üretiminde oluşan aşırı talepleri
karşılamak, sözleşme yükümlülüklerindeki dengeyi sağlamak, boru hattı sistemlerindeki akışı dengelemek ve fiyat dalgalanmalarını azaltmak gibi birçok amaç nedeniyle de doğal gaz depolanmaktadır.
Mevsimlere göre değişiklik gösteren doğal
gaz talebi, özellikle kış aylarında, yaz ayları talebinin iki katına kadar çıkabiliyor. Bu
nedenle, yaz aylarında talep fazlası gazın
saklanabileceği, kış aylarında da saklanan
bu gazın artan talebi karşılamak için kullanıma sunulabileceği doğal gaz depolarına
gereksinim duyuluyor. Ayrıca, ucuz olduğu
dönemlerde de gaz alınıp, depolama yapılıyor. Fiyatların arttığı dönemlerde ise sisteme depodaki gaz verilip tüketiciler, zamların olumsuz etkilerinden korunuyor.
01
Aksaray Sultanhanı’nda
12 kuyuda 1 milyar
metreküp doğal gaz
depolanıyor.
01
1 bcm natural gas is
stored in 12 wells in
Aksaray Sultanhanı.
02
TPAO Akçakoca-Çayağzı
Doğal Gaz Proses Tesisi.
02
TPAO Akçakoca-Çayağzı
Natural Gas Processing
Facility.
03
Tuz Gölü Yeraltı Doğal
Gaz Depolama Projesi
kapsamında yapılan
çalışmalardan bir
görüntü.
03
A view from the works
carried out within the
scope of the Salt Lake
Underground Natural
Gas Storage Project.
consumer because it is 98% dependent on natural gas imports and has an annual consumption of 45 billion cubic meters approximately. It
is estimated that Turkey’s natural gas consumption will increase and reach 60-70 billion
cubic meters in the near future. Total natural
gas production of Turkey in 2012 is 664 million
cubic meters. Domestic producible natural gas
reserves are 6.84 billion cubic meters. Current
natural gas production in Turkey, which does
not have sufficient natural gas reserves, is 97%
in Thrace, 2% in Batman, and 1% in Adıyaman.
This amount can only meet 1.5-2% of total consumption. According to International Energy
Agency (IEA) data on natural gas, Turkey
meets 16% of its natural gas demand from Iran,
15% from Azerbaijan, and the rest of it from
Russia.
Rapidly increasing natural gas consumption
brings along the problem of storing natural
gas. Due to current natural gas agreements,
certain amount of natural gas has to be purchased whether it is needed or not at that time;
and when demand is lesser than the agreed
amount, surplus natural gas cannot be entirely
stored because of insufficient number of storage facilities. Large sums of money paid for
unused or even un-received natural gas from
Iran has been brought to the agenda lately.
Lack of storage facilities in Turkey in case of an
HAZAR WORLD
35
DOĞAL GAZ DEPOLAMA / NATURAL GAS STORAGE
Türkiye gibi büyük bir doğal gaz tüketicisi
konumundaki ülkenin, kış aylarını hâlâ
“sıfır depo” ile geçirmesi ciddi eksiklik olarak görülüyor. Tüketimin gün geçtikçe
artacağı öngörüleri nedeniyle, doğal gazın
ithal edilmesi, dağıtımı ve depolanması
gibi konuların önemi de giderek artıyor. Bu
durum, bir taraftan kaynak çeşitlendirilmesi, diğer taraftan da doğal gaz yeraltı
depolama projelerine duyulan ihtiyacın
önemini beraberinde getiriyor.
Bilindiği üzere Rusya, kış aylarında
Ukrayna’yı bahane ederek, Avrupa’ya
giden doğal gazı kesiyor. Jeopolitik olarak
dünya doğal gaz rezervlerinin tam ortasında yer alan ve önemli bir transit enerji
koridoru ülke olan Türkiye, aynı zamanda
Avrupa’nın enerji arz güvenliğini de sağlayacak konumdadır. Avrupa Birliği gelişen
bu olaylar karşısında, konuya kesin ve
kalıcı çözüm aramaktadır. Bu nedenle,
Türkiye’de kurulacak doğal gaz depolama
projelerine destek vereceğinin sinyallerini
veriyor. Doğal gazın en ucuz maliyet, en
güvenli şekilde stoklama ve depo kurulmasına uygun tuz bölgelerine Türkiye’nin
sahip olduğu aşikâr. Bu yüzden, tasarlanan
bu yatırım projeleri, Dünya Bankası ve
Avrupa Yatırım Bankası’nın ilgisini çekiyor.
Doğal gazın neredeyse tamamını ithal eden
Türkiye’nin mevsimsel, günlük ve saatlik
taleplerini düzenlemek ve önümüzdeki yıllarda ortaya çıkacak olan doğal gaz arz açığına çözüm getirmek üzere depolama projeleri hayati önem taşıyor. Türkiye’nin
doğal gaz depolama alanları yetersiz kalıyor ve artırılması gerekiyor. Yapılacak yeni
depolama yatırımlarının hem ekonomik
hem de teknik açıdan uygunluğu çok
önemli.
Avusturya, İtalya, Fransa gibi birçok ülkede 90 günlük doğal gaz ihtiyacını karşılamak üzere doğal gaz depolama tesisleri
kurulmuştur. Ülkemizde ise biri Silivri’de
diğeri de Tuz Gölü’nde yapımı devam eden
iki depo bulunuyor. Silivri’de bulunan,
Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’na
(TPAO) ait tükenmiş doğal gaz yataklarında 2,6 milyar metreküplük kapasite (şu an
ülke talebinin yaklaşık %5’i); Tuz Gölü’nde
de yapımı devam eden, BOTAŞ’a ait boru
hatlarında ise ilk etapta 1 milyar metreküp
kapasite hedefleniyor. Bu iki deponun toplam kapasitesinin 3,6 milyar metreküp olacağı tahmin ediliyor.
İlk yeraltı doğal gaz depolama projesi olan
Silivri Doğal Gaz Depolama Projesi çalış-
36
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
04
04
Doğal gaz üretimi
yapılan insansız
platform.
04
Unmanned platform
used for natural gas
production.
05
Doğal gaz depolama
sahasından bir görüntü.
05
A view from the natural
gas storage field.
emergency has been underlined once again.
The main objective of having underground
storage tanks for natural gas is to eliminate
seasonal consumption differences. Natural gas
can be kept in storage tanks when demand is
low, and re-produced when the need is high.
Natural gas is stored for different reasons and
in order to have strategic reserves in case of a
technical problem disrupting the natural gas
supply. Among these reasons, these are the
most prominent: meeting short-term excessive
need during winter, meeting the excessive need
to produce electricity during summer, ensuring balance in contractual obligations, balancing the flow in pipeline systems, and decreasing fluctuation in prices, etc.
Natural gas demand differs according to seasons. Particularly the demand in winter doubles the demand in summer. Thus, natural gas
storage tanks are needed for storing surplus
natural gas in summer and using this gas in
winter to meet the increased demand. Besides,
natural gas may be stored when prices are
lower, and negative effects of rises may be
eliminated by using this stored gas.
For countries like Turkey which consumes
large amount of natural gas, lack of storage
tanks is a serious problem. It is estimated that
consumption will increase in the near future,
which increases the importance of natural gas
imports, distribution and storage as well. At
the same time, there is a greater need for diver-
www.hazarworld.com
maları TPAO tarafından 1998 yılında başlatılmış, 2007 yılında depolanan gazın geri
üretimi gerçekleştirilmiştir. 2009 yılında
depolama kapasitesi 2,66 milyar metreküpe yükselmiştir. 14 milyon v/g olan geri
üretim kapasitesinin ise kademeli olarak;
2014 yılında 25 milyon m3/g’a, 2016 yılında
50 milyon m3/g’a yükseltilmesi için çalışmalar sürdürülüyor.
Projenin hayata geçirilmesi ile birlikte,
enerji arz güvenliği açısından ve gaz sevkiyatında yaşanacak olası bir sıkıntı karşısında Türkiye’nin elinde daha fazla doğal
gaz stoku bulunacak. Bu da, toplam tüketimin %8’inin güvence altına alınması anlamına geliyor.
sifying sources and developing underground
storage projects for natural gas.
As is known, Russia cuts off natural gas flow
to Europe in winter by using Ukraine as an
excuse. Geopolitically, Turkey is surrounded
by important natural gas reserves and acts as a
vital transit energy corridor while ensuring
energy supply security for Europe. European
Union is in search for a certain and permanent
solution to this problem. Thus, it mentions that
it will support natural gas storage projects to
be implemented in Turkey. It is obvious that
Turkey has appropriate salt areas for establishing natural gas storages with lowest costs.
Therefore, investment projects attract the
interest of the World Bank and European
Investment Bank.
Turkey meets almost the entire natural gas
demand by imports. For this reason, storage
projects are of vital importance in order to regulate seasonal, daily and hourly needs and find
a solution to future natural gas supply deficit.
Natural gas storage areas are insufficient in
Turkey. Technical and economic compliance of
new storage investments is crucial.
Several countries such as Austria, Italy and
France built natural gas storage facilities in
order to meet their natural gas need for 90
days; in Turkey* there are two storage facilities
under construction, one in Silivri and the other
one in the Salt Lake. The facility in Silivri is
located on depleted natural gas reservoirs of
Turkish Petroleum Corporation (TPAO) with a
capacity of 2.6 billion cubic meters (about 5% of
the demand). Pipelines of the project being
implemented in the Salt Lake belong to
Petroleum Pipeline Corporation (BOTAŞ) with
an initial capacity of 1 billion cubic meters.
Total capacity of these two storage facilities is
estimated to be 3.6 billion cubic meters.
Construction of the Silivri Natural Gas Storage
Project was started by TPAO in 1998 as the
first underground storage project, and stored
gas was re-produced for the first time in 2007.
Storage capacity was increased to 2.66 billion
cubic meters in 2009. Re-production capacity
was also increased from 14 million v/g to 25
million m3/g in 2014, and further capacity
increase to 50 million m3/g is planned in 2016.
When the project is implemented, Turkey will
have more gas in stock and will improve its
energy supply security in case of a possible
interruption in energy transportation, which
means securing 8% of total consumption in the
country.
*Yazının devamına www.hazar.org sitesindeki blog bölümünden ulaşabilirsiniz.
*The full text of the article is available on the
blog page at www.hazar.org
TÜRKİYE’DE biri
Silivri’de diğeri de
Tuz Gölü’nde
yapımı devam eden
iki depo
bulunuyor.
In Turkey there
are two storage
facilities under
CONSTRUCTION
one in Silivri and
the other one in
the Salt Lake.
05
HAZAR WORLD
37
KAPAK / COVER
38
ŞAH DENİZ 2 / SHAH DENIZ 2
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
www.hazarworld.com
Şah Deniz, Türkiye’ye ve
Bölgeye Kazandırmaya
Devam Ediyor
Dünya enerji tarihi yazılmak istenirse, hiç şüphesiz ki
bu tarih Azerbaycan’la başlar. Pek çok insan bilmese de,
Azerbaycan petrol endüstrisinin doğduğu yerdir. İnsan
hayatının en vazgeçilmez ve temel unsurlarından biri
olan enerjinin üretildiği başlıca iki kaynak olan petrol ve
doğal gaz, doğduğu topraklarda yaklaşık iki yüzyıl sonra
Azerbaycan’ın ve Hazar’ın adını dünya enerji tarihine
tekrar altın harflerle yazdırıyor.
Emin Emrah Danış
Shah Deniz KEEPS CONTRIBUTING
TO THE DEVELOPMENT OF Turkey
and the Region
If the world energy history was to be written, this history
would certainly begin with Azerbaijan. Many people may
not be aware but Azerbaijan is the birthplace of the oil
industry. Oil and natural gas, two main sources of energy
which is indispensable for human beings, leave Azerbaijan
and the Caspian Region’s mark to the world energy history
in gold letters nearly two centuries later.
HAZAR WORLD
39
ŞAH DENİZ 2 / SHAH DENIZ 2
A
srın projesi” olarak nitelendirilen BaküTiflis-Ceyhan (BTC) projesi Türkiye ve
Azerbaycan’ın büyük işbirliği ve fedakarlıkları sonrası hayata geçirildiğinde,
Hazar’ın enerji kaynaklarının dünya piyasalarına açılması süreci yine enerjide ilklerin ülkesi Azerbaycan’ın imzasını taşıyordu.
Bugün ise Azerbaycan dünya enerji sahnesine,
Azeri-Çırak-Güneşli petrollerinin BTC aracılığıyla ulaştırılmasından sonra çok daha büyük
bir projeyle adını yazdırıyor: Şah Deniz 2.
Hazar’ın Altındaki Manhattan
Şah Deniz 2 sahasını tanımadan önce Şah Deniz
2 ve Şah Deniz 1 sahasını da içeren Şah Deniz
yatağına kısaca göz atalım. Azerbaycan’ın
Hazar Denizi’ndeki karasularında, karadan
yaklaşık 70 kilometre açıkta yer alıyor. 1999
yılında keşfedilen saha dünyanın sayılı kondensat yataklarından birisi. Şah Deniz sahası yaklaşık 140 kilometrelik bir yüz ölçümüne sahip.
Bir diğer ifade ile Şah Deniz 2 sahası
Manhattan’ın yüz ölçümüne eşit büyüklükte.
Dev doğal gaz sahasının geliştirilmesi 3 aşamada gerçekleştiriliyor. Şah Deniz yatağının toplam rezervi ise 1,4 trilyon metreküp (50 trilyon
kübik fit). Şah Deniz sahasının rezervi tek başına Türkiye’nin bugünkü yıllık tüketim seviyesini 30 yıl boyunca kesintisiz olarak sağlayacak
büyüklükte dev bir rezerv.
Şah Deniz’in ortaklık yapısı ise şöyle:
BP-operatör (%28,8), SOCAR (%16,7), Statoil
(%15,5), Total (%10), Lukoil (%10), NICO (%10) ve
TPAO (%9). Bu, yukarıda açıklanan BP ve
SOCAR hisse alımlarını kapsıyor. Söz konusu
hisse alımlarının 2014 yılında tamamlanması
bekleniyor.
Şah Deniz 2 sahası
Manhattan’ın yüz
ölçümüne eşit
büyüklükte.
Shah Deniz-2
field’s surface
area equals to
Manhattan.
40
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
A
fter the implementation of the BakuTbilisi-Ceyhan (BTC) project with great
cooperation and commitment of
Azerbaijan and Turkey, which is
described as “the project of the century”, putting
Caspian energy resources on the world market
made Azerbaijan a leading actor in the energy
sector.
Today Azerbaijan’s name, after transporting
Azeri-Chirag-Gunashli oil via BTC, is written in
the world energy scene with a much larger project: Shah Deniz-2
Şah Deniz 1
Tek üretim platformunun yer aldığı Şah Deniz
1’de, üretim kuyularından toplanan doğal gaz
Bakü yakınlarındaki Sangaçal terminaline iletiliyor. Burada çeşitli işlemlerden geçirilen gaz dev
kompresörler tarafından iletim hattına veriliyor.
Şah Deniz 1’in yıllık doğal gaz üretimi 9 milyar
metreküpün üzerinde. Şah Deniz 1’den günlük
yaklaşık 55 bin varil kondensat da üretiliyor.
Aynı zamanda Şah Deniz 1’in üretim kuyuları
dünyadaki en verimli üretim kuyuları arasında
yer alıyor. Her kuyunun yıllık üretim kapasitesi 2 milyar metreküpün üzerinde. Şah Deniz
1’de üretilen doğal gaz, Azerbaycan’ın iç tüketiminde kullanılmasının yanı sıra Gürcistan ve
Türkiye’ye ihraç ediliyor. Türkiye ve
Gürcistan’ın enerji arz güvenliklerini sağlamaları ve doğal gaz ithal maliyetlerini düşürmelerinde de ilk önemli adım Şah Deniz 1 projesi ile
atılmıştı.
01
Manhattan Under the Caspian
01
TANAP projesi
Hükümetlerarası anlaşması.
01
Intergovernmental agreement
of TANAP project.
02
17 Aralık 2013’te Şah Deniz
2 Nihai Yatırım Anlaşması
imzalandı.
02
Shah Deniz 2 Final Investment
Agreement was signed on
December 17, 2013.
Before getting to know Shah Deniz-2 field, let’s
have a brief look at the Shah Deniz bed which
includes Shah Deniz-2 and Shah Deniz-1 fields. It
is located in Azerbaijan’s territorial waters in the
Caspian Sea, about 70 miles off the land. The
field which was discovered in 1999 is one of the
world’s leading condensate bed. Shah Deniz field
is about 140 kilometers. In other words, Shah
Deniz-2 field’s measured surface is equal to the
size of Manhattan.
Development of this giant natural gas field is carried out in three stages. Shah Deniz bed’s total
www.hazarworld.com
Rakamlarla
TANAP
TANAP WITH NUMBERS
1841
KM / KM
Toplam Uzunluk
TOTAL LENGTH
20
HATTIN GEÇECEĞİ İL SAYISI
Number of Cities
on the Route
Hazar’ın Kaynaklarını Avrupa’ya
Açan Proje: Şah Deniz 2
Şah Deniz 2 projesi ile Azerbaycan, Şah Deniz 1
sahasından çıkan yıllık 9 milyar metreküp doğal
gaza ilave olarak yıllık 16 milyar metreküplük
doğal gaz üretecek.
Şah Deniz 2’nin devreye girmesiyle birlikte aynı
zamanda 55 bin varil/gün olan kondensat üretimi
de 120 bin varil/gün seviyesine yükselecek.
reserve is 1.4 trillion cubic meters (50 trillion
cubic feet). Shah Deniz reserves can meet
Turkey’s current annual consumption by itself
without interruption for 30 years.
Shareholders of Shah Deniz are as follows:
BP-operator (28.8%), SOCAR (16.7%), Statoil
(15.5%), Total (10%), Lukoil (10%), NICO (10%)
and TPAO (9%). These numbers indicate BP and
SOCAR’s share purchases. Shares mentioned are
expected to be completed in 2014.
Shah Deniz-1
In Shah Deniz-1 which contains a single production platform, the natural gas obtained from production wells is transmitted to the terminal near
Baku Sangachal. At this point, gas undergoes
various processes and passes to the transmission
line by giant compressors.
Shah Deniz-1’s annual natural gas production is
over 9 bcm. Approximately 55 thousand barrels
of condensate is being produced per day from
Shah Deniz-1.
At the same time, wells in Shah Deniz-1 are
among the most efficient wells in the world. Each
well’s annual production capacity is over 2 bcm.
Natural gas produced in Shah Deniz-1 is exported to Georgia and Turkey, besides a certain
amount is consumed within Azerbaijan. The
first important step was taken with Shah Deniz-1
project to ensure energy supply security and
reduce the cost of imported natural gas for
Turkey and Georgia Shah Deniz-1.
The Project That Opens Up Caspian Sources
to Europe: Shah Deniz-2
45 Milyar Dolarlık Dev Yatırım
Azerbaijan will produce 16 bcm of natural gas
annually with Shah Deniz-2, in addition to 9 bcm
of natural gas produced in Shah Deniz-1 field. At
the same time, with the introduction of Shah
Deniz-2, condensate production will increase
from 55 thousand barrels to 120 thousand barrels
per day at the same time.
Şah Deniz 2 projesi sadece rezerv ve sağlayacağı
gaz miktarı ile değil aynı zamanda projenin saha
$45-Billion Giant Investment
02
Shah Deniz-2 project stands out not only with
the amount of gas reserves, but also with field
development and the size of investment in generation and transmission. Shah Deniz-2, TANAP
and TAP’s total investment cost will reach about
$45 billion. With Shah Deniz-2’s field development and production investment, financial cost
will be $28 billion.
Trans Anatolian Natural Gas Pipeline (TANAP)
project’s construction from Turkey-Georgia border to Turkey-Greece border, the Trans Adriatic
Pipeline (TAP) project which will reach Italy
from Greece through Albania and the Adriatic
HAZAR WORLD
41
ŞAH DENİZ 2 / SHAH DENIZ 2
geliştirme, üretim ve iletim yatırımlarının büyüklüğü ile de göze çarpıyor. Şah Deniz 2, TANAP ve
TAP’ın toplam yatırım maliyeti 45 milyar doları
bulacak. Şah Deniz 2’nin saha geliştirme, üretim
yatırımları ile gazın boru hattı ile TürkiyeGürcistan sınırına kadar getirilmesinin maliyeti
ise 28 milyar dolar olacak.
Türkiye-Gürcistan sınırından TürkiyeYunanistan sınırına kadar Trans Anadolu
Doğal Gaz Boru Hattı (TANAP) projesi boru
hattının inşa edilmesi ve Yunanistan’dan başlayarak Arnavutluk ve Adriyatik Denizi’ni geçerek İtalya’ya uzanacak Trans Adriyatik Boru
Hattı (TAP) projesi boru hatları ve kompresör
istasyonlarının yatırım tutarları ile birlikte Şah
Deniz 2 projesinin üretim ve iletimi için yapılan
toplam yatırım tutarı 45 milyar doları bulacak.
Proje, yapılacak dev yatırım miktarı kadar elde
edilecek gelirlerin ve satış sözleşmelerinin
büyüklüğü ile de dünya enerji sektöründe
adından söz ettiriyor. BP Türkiye Başkanı Bud
Fackrell’ın geçtiğimiz haftalarda İstanbul’da
Hazar Strateji Enstitüsü (HASEN) tarafından
düzenlenen toplantıda da ifade ettiği gibi:
“Eylül ayında Şah Deniz Konsorsiyumu’nun,
Şah Deniz 2 sahasından üretilecek gazın satışı
için Avrupa’dan 9 ayrı alıcıyla imzaladığı 25 yıllık bir dönemi kapsayan yaklaşık toplam 100
milyarlık dolarlık gaz satışı anlaşması dünyada
bir seferde imzalanan en büyük anlaşmalardan
biri.”
03
Gürcistan’a 2 Milyar Dolar
Yatırım Yapılacak
Şah Deniz gazının Türkiye ve Avrupa’ya ulaştırılmasında önemli bir geçiş noktası olan
Gürcistan’a Şah Deniz gazının sınırlarından
geçen bölümü için 2 milyar dolarlık önemli bir
yatırım yapılacak. Boru hattı ve inşa edilecek 2
kompresör istasyonunun inşaatı süresince
Gürcistan’da 2 bin kişiye yeni istihdam imkanı
sağlanacak. Toplam yatırım miktarı ve yeni iş
imkanları Gürcistan ekonomisine büyük katkı
sağlayarak ülkenin ekonomik gelişmesini destekleyecek.
04
Şah Deniz 2 Sahasında Neler Yapılacak?
Şah Deniz 2 sahası ve karadaki doğal gaz işleme tesisi için yapılacak üretim yatırımları kapsamında; 2 adet üretim platformu inşa edilecek,
26 gaz üretim kuyusu açılacak, deniz altındaki
üretim kuyuları ile platformları karadaki
Sangaçal terminaline bağlayacak 500 kilometrelik boru hattı inşa edilecek, Sangaçal terminali genişletilerek gaz işleme ve kompresör
kapasitesi arttırılacak. Ayrıca Azerbaycan’dan
Türkiye-Gürcistan sınırına kadar 48 inçlik yeni
bir boru hattı inşa edilecek.
42
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
03
Azerbaycan’da petrol
üretimi yapılan bir sahadan
görünüm.
03
A view of gas production
field in Azerbaijan.
04
TANAP haritası.
04
TANAP map.
Sea, along with compressor stations, production
and transmission investments for the Shah
Deniz-2 project; the total amount will reach 45
billion dollars.
The project is closely followed by the world energy sector; huge investments, the income to be
obtained, and the size of the sales contract attract
great attention.
BP Turkey President Bud Fackrell expressed at
the meeting held last week in Istanbul which
was organized by the Caspian Strategy Institute
(HASEN) said, “ The $100-billion gas sales
agreement signed with 9 different consumers in
September by the Shah Deniz Consortium which
covers a 25 years period for the gas to be pro-
www.hazarworld.com
duced in Shah Deniz-2 field; is one of the biggest
deals signed at a time in the world.”
2 Billion Dollars to be invested in Georgia
31
milyar metreküp
BILLION CUBIC METERS
2026 yılında taşınması
planlanAN gaz MİKTARI
Amount of gas planned to be
transported in 2026
7
kompresör istasyonu olacak
COMPRESSOR NUMBER
Şah Deniz 2’de Tekfen İnşaat 1,1 Milyar
Dolarlık İş Payı Aldı
Şah Deniz 2 projesi aynı zamanda üretim ve saha
geliştirme faaliyetleri ile de Türk şirketlerine
önemli iş imkanı yaratacak. Şah Deniz 2 saha
geliştirme aşamasında 2 üretim platformu ile
Sangaçal Kara Terminali Tesisleri’nin inşaat ve
montaj işlerini Türkiye’nin Azerbaycan’da daha
önce de başarılı işlere imza atan önemli müteahhitlik şirketlerinden Tekfen İnşaat ve
Azerbaycan’daki iştiraki Azfen yapacak.
Böylelikle Şah Deniz 2 projesi Türkiye ve Türk
şirketlerine tüm aşamalarında önemli bir katkı
sağlayarak Türkiye’nin ekonomik dinamizmine
büyük güç katacak.
Trans Anadolu Doğal Gaz Boru
Hattı Projesi (TANAP)
6 Aralık 2011’de mutabakat zaptı imzalanan, 26
Haziran 2012’de de Hükümetler arası imzaların
atıldığı Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı
(TANAP) projesi, Türkiye ve Avrupa’nın doğal
gaz arzına, Şah Deniz 2 sahası ve ilave kaynaklardan doğal gaz tedarikiyle büyük katkı sağlayacak.
Giriş noktası Azerbaycan, Türkiye sınırı Türkgöz
girişi olan 56 inçlik hattın, Avrupa’ya çıkış noktaları Yunanistan sınırı, Türkiye içi çıkış noktaları
ise Eskişehir ve Trakya bölgesinde olmak üzere
12
Toplam yatırım tutarı
yaklaşık milyar dolar
Total investment amount
Hattın ortaklık
yapısı
Shareholders
of the Pipeline
%58
%30
%12
SOCAR / SOCAR
BOTAŞ / BOTAŞ
BP / BP
A major transit point for the transport of the
Shah Deniz gas to Turkey and Europe, Georgia
will have a significant investment of $2 billion for
the section that crosses their lands. Employment
opportunities for two thousand people will be
provided during the construction of pipeline and
two compressor stations in Georgia. Total
amount of investment and new business opportunities will support the economic development
by providing a major contribution to the economy of Georgia.
What To Do In Shah Deniz 2 Field?
Within the scope of production investments for
the Shah Deniz-2 field and onshore natural gas
processing plants; two production platforms will
be built, 26 gas production wells will be opened,
500 kms pipeline which will connect undersea
production wells and platforms with onshore
Sangachal terminal will be built, and gas processing and compressor capacity will be
increased by expanding the Sangachal terminal.
Also a new 48-inch pipeline will be built from
Azerbaijan to Turkey-Georgia border.
Tekfen Construction Receives 1.1 Billion
Share In Shah Deniz-2
Shah Deniz-2 will create significant job opportunities for Turkish companies with production
and field development activities. Construction of
two production platforms in Shah Deniz-2 field,
and construction and installation of Sangacal
onshore Terminal Facilities will be done by one
of Turkey’s most important contraction companies, Tekfen Construction and Azerbaijan subsidiary Azfen.
Thus the Shah Deniz-2 project will give great
strength to Turkey’s economic dynamism by
making significant contribution to Turkey and
Turkish companies at all stages.
Trans Anatolian Natural Gas Pipeline
Project (TANAP)
Trans Anatolian Natural Gas Pipeline (TANAP)
memorandum of understanding was signed on
June 26, 2012, which will make a major contribution to Turkey and Europe’s natural gas supply
from Azerbaijan’s Shah Deniz-2 field and additional sources of natural gas supply. Entry point
will be the border of Turkey, Türkgözü with
56-inch pipeline and the exit point to Europe will
be the Greek border. There will be two exit
points within Turkey, which are in Thrace and
Eskişehir. The first of four phases envisaged for
HAZAR WORLD
43
ŞAH DENİZ 2 / SHAH DENIZ 2
toplam iki adet olacak. TANAP projesi için öngörülen 4 aşamanın ilkinin 2018’de ilk gaz akışıyla
gerçekleşmesi planlanıyor. 2019’da yıllık 16 milyar
metreküp olacak kapasitenin, 2023’te 23 milyar
metreküp, 2026’da ise 31 milyar metreküp seviyesine kadar ulaşması hedefleniyor.
Türkiye’yi Doğu-Batı aksında kat edecek olan
TANAP’ın toplam uzunluğu 1841 kilometre olacak. Hat boyunca 2026 itibariyle 7 kompresör
istasyonu olacak. Toplam 20 ilden geçecek boru
hattı Türkiye’de bugüne dek yapılan en büyük
boru hattı projesi olacak.
TANAP ile 2018 yılında Türkiye’ye gelecek 16
milyar metreküp doğal gazın 6 milyar metreküpünü Türkiye’de BOTAŞ satın alacak. Geriye
kalan 10 milyar metreküp ise Yunanistan sınırından itibaren TAP ile Avrupa’daki alıcılara ulaştırılacak. TANAP projesi, Türkiye için ilklerin projesi olduğu kadar teknik anlamda da sınırları zorlayan bir proje olacak. Hattın GürcistanEskişehir bölümünde 56 inçlik boru kullanılacak.
Eskişehir’den Yunanistan sınırına kadar ise 48
inçlik ve 457 kilometrelik boru döşenecek.
05
Türkiye’ye 12 Milyar Dolar Yatırım
Yapılacak
05
TANAP, Türkiye’nin refahına
katkıda bulunacak.
TANAP projesinin toplam yatırım tutarının 12
milyar dolar olacağı tahmin ediliyor. Yatırımın
tamamı öz sermaye kullanılarak yapılacak.
Türkiye’nin gelecek 10 yılda 120 milyar dolara
yakın enerji yatırımı gereksinimi olduğu göz
önüne alındığında, TANAP projesi bu yatırım
ihtiyacının %10’luk kısmını tek başına karşılayacak büyüklükte bir proje olarak öne çıkıyor.
05
TANAP will contribute to
Turkey’s welfare. ​
Türkiye’de 15 Bin Yeni İstihdam
Yaratılacak
TANAP projesinin inşaat, destek hizmetleri,
boru üretimi ve diğer çeşitli aşamalarında 15 binden fazla yeni istihdam imkanının yaratılacağı
tahmin ediliyor. Yatırımın ekonomiye katkısı
sadece geçtiği illerle sınırlı kalmayacak; doğrudan
ve dolaylı olarak birçok sektörde önemli bir ekonomik hareketliliği de beraberinde getirecek.
Yatırım yaklaşık 50 milyar dolarlık bir ekonomik
çevrim ile Türkiye ekonomisine de önemli bir
katkı sağlayacak.Projenin yapımı için yaklaşık 2
milyon ton çelik boru kullanılacağı hesaplanıyor.
Türkiye’nin yıllık çelik boru üretim kapasitesinin
3 milyon ton seviyesinde olduğu göz önüne alındığında, proje süresince kapasite kullanım oranının %30’lar seviyesinden %50’nin üzerine çıkacağı tahmin ediliyor. TANAP’ın boru hattı ihalesi
için geçtiğimiz Ocak ayında 6 Türk şirketi ön
yeterlilik almıştı. Türkiye’deki çelik boru üreticileri TANAP projesinin yapılması gündeme geldiğinde modernizasyon yatırımları yapmaya başlamıştı. Bu sayede Türk çelik boru sektörü henüz
44
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
Projenin yapımı
için yaklaşık 2
milyon ton çelik
boru
kullanılacağı
hesaplanıyor.
It is estimated
that
approximately 2
million tons of
steel pipes will
be used for the
construction of
the project.
the TANAP project is scheduled to be completed
and the first gas flow will start in 2018. The
annual capacity is expected to reach 16 bcm in
2019, 23 bcm in 2023 and 31 bcm in 2026.
TANAP’s total length, which will cross Turkey
on the East-West axis, will be 1,841 kilometers.
As of 2026, there will be seven compressor stations along the line. It will be the biggest pipeline
project built in Turkey so far passing through 20
provinces in the country.
BOTAS will buy 6 bcm of the 16 bcm natural gas
in total which will be brought to Turkey with
TANAP in 2018. The remaining 10 bcm will be
delivered to buyers in Europe with TAP.
TANAP project is a first for Turkey, but also a
project that would push the limits in the technical sense. 56-inch pipeline will be used in the
Georgia-Eskişehir section. 48-inch and 457 kilometers of pipeline will be laid from Eskişehir to
the Greece border.
Turkey Will Invest 12 Billion Dollars
TANAP’s total investment amount is estimated
at $12 billion. Entire investment will be made
from own sources. Considering Turkey’s
requirement of $120 billion of energy investment
in the next 10 years, TANAP stands out as a huge
project that meets 10% of this demand alone.
15 Thousand New Jobs Will Be Created In
Turkey
TANAP is expected to create over 15 thousand
jobs in construction, support services, pipe production and in other various stages of construction. Investment’s contribution will be limited
only for the transit countries; but it will also
www.hazarworld.com
bring significant economic mobility directly and
indirectly in many sectors. Investment will make
a significant contribution to economy in Turkey
with approximately $50 billion cycle.
2 million tons of steel pipes are planned to be
used for the construction of the project. Turkey’s
annual steel pipe production capacity is 3 million
tons. Considering that annual production capacity of 1 million tons, capacity utilization rate is
expected to rise from 30% to 50% during the project.
Six Turkish companies received pre-qualification for TANAP tender in last January.
Turkey’s steel pipe manufacturers began
making investments for modernization when
TANAP appeared on the agenda. Thus,
Turkish steel pipe industry has attained the
technology and infrastructure which will be
used for the production of pipes before
TANAP started.
Furthermore, Turkey steelmakers have made
substantial investments in order to produce
the materials used in the project. These
investments made by steel producers are
expected to be completed until the pipe supply starts.
Thanks to TANAP, Turkish steel and steel
pipe industry has already made significant
contributions. With the start of the construction process, know-how will be provided with
new technologies and significant investments
in addition to the big jump in production.
Another important contribution of TANAP
will be in the Turkish construction sector.
Construction of the pipeline will create significant volume of business in the construction
sector. Construction of the pipeline and logistics services will also provide mobility in
transportation, machinery sectors and many
other sub-sectors.
06
TANAP’ın inşaat süreci başlamadan boru hattı
için kullanılacak boruları üretecek teknoloji ve
altyapı imkanına bu sayede kavuşmuş oldu.
Bunun yanında, Türkiye’deki çelik üreticilerinin
kullanılacak malzemeyi üretebilmek için yaptıkları önemli yatırımlar var. Çelik üreticilerinin bu
yatırımları boru tedariki başlayana kadar bitirmesi bekleniyor. TANAP sayesinde Türk çelik ve
çelik boru sektörü şimdiden önemli kazanımlar
sağlamış durumda. İnşaat sürecinin başlamasıyla
birlikte üretimdeki büyük sıçramaya ek olarak
yeni teknolojiler ve yatırımlarla önemli bir knowhow sağlanacak. TANAP projesinin bir diğer
önemli katkısı ise Türk müteahhitlik sektörüne
olacak. Boru hattının inşaatı, müteahhitlik sektöründe önemli bir iş hacmi yaratacak.
TANAP, Türkiye’nin enerji MERKEZİ olması
yolundaki en önemli adım
TANAP ile Türkiye enerji arz güvenliğini güvence altına alıp, artan iç talebi karşılayacak önemli
bir arz kaynağına kavuşurken aynı zamanda
önemli bir bölgesel enerji hub’ı olma hedefine de
bir adım daha yaklaşmış olacak.
BTC sonrası Hazar’ın hidrokarbon kaynaklarının dünya piyasalarına ulaştırılmasında TANAP
ile önemli bir sürecin ilk adımı atıldı.
Türkiye, bölgesel bir enerji hub’ı olma hedefini
gerçekleştirebilme yolunda TANAP temelinde
açtığı Güney Koridoru’na orta ve uzun vadede
Doğu Akdeniz ve Irak’taki gaz kaynaklarını da
ekleyerek hem Avrupa’nın enerji tedarikinde
vazgeçilemez bir transit koridor hem de uzun
vadede bir fiyatlama merkezi olma şansını böylece yakalamış olacak.
TANAP, Turkey’s most important step on
its way to become an energy hub
06
Modern Astana’dan bir
görüntü.
06
A view from modern Astana.
Turkey will not only receive significant sources of supply to meet growing domestic
demand and ensure energy supply security
with TANAP, but it also takes a step closer to
its goal of becoming a major regional energy
hub.
In terms of delivering Caspian hydrocarbon
resources to world markets, TANAP is an
important first step in the process after BTC.
Turkey had the chance of becoming an indispensable transit corridor for energy supply to
Europe as well as a long-term pricing center
by integrating the Eastern Mediterranean and
Iraqi gas resources to the Southern Corridor
in the medium and long term.
HAZAR WORLD
45
ŞAH DENİZ 2 / SHAH DENIZ 2
01
02
Güney Gaz Koridoru’nun Nihai
Halkası: Trans Adriyatik
Boru Hattı (TAP)
Türkiye’den TANAP aracılığıyla gelen Şah
Deniz gazını Türkiye-Yunanistan sınırından alacak olan TAP, YunanistanArnavutluk-İtalya üzerinden gazı Avrupa
piyasalarına ulaştıracak. Hat ilk etapta 10
milyar metreküp/yıl gaz taşıma kapasitesine sahip olacak. İlerleyen yıllarda boru
hattının taşıma kapasitesi 20 milyar metreküpe kadar çıkabilecek. 870 kilometre
uzunluğa sahip olacak boru hattı
güzergâhının; 550 kilometre Yunanistan,
210 kilometre Arnavutluk, 105 kilometre
Adriyatik Denizi ve 5 kilometrelik bölümünün ise İtalya topraklarından geçmesi
planlanıyor. TAP’ın ortaklık yapısı ise şu
şekilde: %20 BP, %20 SOCAR, %20 Statoil,
%16 Fluxys, %10 TOTAL, %9 E. ON,
%5Axpo. TAP ile Avrupa ülkeleri enerji arz
46
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
The final link of the Southern Gas
Corridor: Trans Adriatic Pipeline (TAP)
01
TAP, Nabucco’yu
eleyerek Güney
Avrupa’nın doğal gaz
koridoru oldu.
01
TAP eliminated Nabucco
and became the natural
gas corridor of Southern
Europe.
02
Bakü-Tiflis-Ceyhan
Projesi imza
töreninden bir
görüntü.
02
Baku-Tbilisi-Ceyhan
Project signing
ceremony.
TAP will receive Shah Deniz gas from the
Turkey-Greece border via TANAP, and it will
transport it to the European markets over
Greece-Albania-Italy. The line will be capable
of handling 10 bcm/per year in the first place.
In subsequent years, the pipeline could transport up to 20 bcm. The pipeline route which
will have a length of 870 kilometers is scheduled to be part in Greece for 550 kilometers, in
Albania for 210 kilometers, in Adriatic Sea for
105 kilometers and in Italy 5 kilometers.
Shareholders of TAP are as follows: 20% BP,
20% SOCAR, 20% Statoil, 16% Fluxys, 10%
TOTAL, 9% E.ON, %5 Axpo.
Besides diversification of sources and ensuring energy supply security, European consumers will also gain advantage in transportation costs with TAP.
Balkan countries, which consume Europe’s
www.hazarworld.com
03
most expensive natural gas and which are in
search of new sources to meet the increasing
natural gas consumption, will have the opportunity to access the Shah Deniz gas with TAP .
1.5 billion Euros to Greece with TAP
TAP ile avrupa
ülkeleri şah deniz
gazına erişim
imkanı bulacak.
güvenliği ve kaynak çeşitlendirmesinin
yanı sıra Avrupa’daki tüketicilerin doğal
gaza ulaşım maliyetlerinde de önemli kazanımlar elde etmiş olacaklar. Avrupa’da
doğal gazı en pahalı kullanan ve artan
doğal gaz tüketim taleplerini karşılamak
için yeni kaynak arayışında olan Balkan
ülkeleri, TAP ile Şah Deniz gazına erişim
imkanına kavuşacaklar.
With TAP,
European
countries will
gain access to
Shah Deniz gas.
TAP ile Yunanistan’a 1,5 Milyar Euro
TAP’ın Yunanistan ayağı 550 kilometre
uzunluğunda olacak. Yunanistan’da boru
hattının inşası için 1,5 milyar Euro’yu aşan
bir yatırım yapılması planlanıyor. Kriz
sonrası toparlanma çabaları içinde olan
Yunanistan’da 1,5 milyar Euro’luk yatırıma
ek olarak 2 bin kişiye doğrudan, 10 kişiye
dolaylı olarak yeni iş imkanı yaratılacak.
Ayrıca Yunanistan, TAP ile Şah Deniz
gazına da erişim sağlamış olacak.
03
Yunanistan, TAP ile Şah
Deniz gazına da erişim
sağlamış olacak.
03
Greece will also gain
access to Shah Deniz
gas with TAP.
TAP’s Greece stage will be 550 kilometers.
More than €1.5 billion investment is planned
for the construction of the pipeline in Greece.
In addition to this amount of investment, two
thousand people will be employed directly
and 10 thousand people will be employed
indirectly within the project in Greece which
is in a recovery process after the crisis. Greece
will also have access to Shah Deniz gas with
TAP.
Five thousand new jobs will be created
with TAP in Albania
Small but geographically important country of
the Balkans, Albania will be the second country that TAP will pass to deliver Shah Deniz
gas to buyers in Europe. 210-kilometer section
of the pipeline will pass through the territory
of Albania. More than 5 thousand people will
be employed directly for the construction of
TAP’s Albania section. After the completion
of the project, more than 700 people is estimated to be employed full-time in 3 stations
and for the maintenance of the pipeline.
More than 800 million Euros will be invested
for the construction of TAP’s Albania section.
This investment will be the largest foreign
direct investment ever made in Albania.
Albania will not only have a significant gain
and potential of employment with this invest-
HAZAR WORLD
47
ŞAH DENİZ 2 / SHAH DENIZ 2
TAP ile Arnavutluk’ta 5 bin yeni
istihdam yaratılacak
Balkanların küçük fakat coğrafi açıdan
önemi büyük ülkesi Arnavutluk, Şah
Deniz gazını Avrupa’daki alıcılara ulaştıracak TAP’ın geçeceği ikinci ülke olacak.
Boru hattının 210 kilometrelik bölümü
Arnavutluk sınırlarından geçecek. TAP’ın
Arnavutluk ayağının inşasında 5 binden
fazla kişi doğrudan istihdam edilecek.
Proje tamamlandıktan sonra ise 700’den
fazla kişinin tam zamanlı olarak boru hattının 3 istasyonu ve bakım işlerinde istihdam edileceği tahmin ediliyor.
TAP’ın Arnavutluk bölümünün inşası için
Arnavutluk’a 800 milyon Euro’dan fazla
yatırım yapılacak. Bu yatırım,
Arnavutluk’a şimdiye kadar yapılan en
büyük doğrudan yabancı yatırım olacak.
Arnavutluk bu önemli yatırım ile ekonomik açıdan önemli bir kazanım ve istihdam sağlarken transit geçiş ücretleri ile
sürekli bir gelir elde etme imkanına kavuşacak ve aynı zamanda doğal gaz tedarikini
güvence altına almış olacak.
Ayrıca Balkan ülkeleri, İyonya Adriyatik
Boru Hattı (IAP) aracılığıyla Arnavutluk
üzerinden Şah Deniz gazına erişim imkanına kavuşacaklar.
İtalya TAP ve Şah Deniz gazı ile doğal
gaz dağıtımında merkezi konumunu
güçlendirecek
Avrupa’nın önemli enerji geçiş ve
hub’larından birisi olan İtalya, TAP ile Şah
Deniz gazına erişim imkanını elde ederek
arz güvenliğini sağlarken Avrupa enerji
piyasalarına bu gazın dağıtımını yaparak
bölgesel enerji hub’ı konumunu güçlendirecek ve yeni istihdam olanaklarına sahip
olacak. TAP’ın inşaat safhasında Puglia
bölgesine yapılacak yatırımların doğrudan
ve dolaylı katkısının 300 milyon Euro’ya
yakın olacağı tahmin ediliyor. Ayrıca
İtalyan Snam Rete Gas şirketi tarafından
TAP’tan gelecek gaz için ağ kapasitesini
artıracağı yatırımlar da söz konusu olacak.
Şah Deniz ile Herkes Kazanıyor
Şah Deniz projesi gerek üretim ve saha
geliştirme gerekse iletim aşamalarında
sadece Azerbaycan’a değil aynı zamanda
geçtiği tüm ülkelere de önemli ekonomik
katkılar sağlayacak. Tüm aşamaları ile toplam yatırım tutarı 45 milyar doları bulan
bu proje Türkiye’ye ve geçtiği diğer bölge
ülkelerine uzun yıllar kazandırmaya
devam edecek.
48
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
04
TAP’ın Arnavutluk
bölümünün inşası
için Arnavutluk’a
800 milyon
Euro’dan fazla
yatırım yapılacak.
Investments to be
made in Albania
for the
construction of
the Albania
section of the
pipeline will be
more than 800
million Euros.
ment, it will also have the opportunity to earn
a steady income with transit fees and ensure
the supply of natural gas.
In addition, Balkan countries will have the
opportunity to access the Shah Deniz gas via
the Ionian Adriatic Pipeline (IAP) over
Albania.
Italy will strengthen its central
position in natural gas distribution
with TAP and Shah Deniz gas
One of Europe’s major energy transit countries and hubs, Italy ensures supply security
by gaining access to Shah Deniz gas with TAP,
and strengthens its position as a regional
energy hub and create new employment
opportunities. Direct and indirect contributions of the investments to be made during the
construction of TAP’s Puglia stage are estimated to reach 300 million Euros.
Investments to be made by Italian company
Snam Rete Gas will increase network capacity
of the gas that TAP will provide.
Everybody Wins With Shah Deniz
04
Şah Deniz doğal gaz
platformundan bir
görüntü.
04
A view from the Shah
Deniz natural gas
platform.
Shah Deniz project will make an important
economic contribution not only for Azerbaijan
but also for transit countries both in production and transmission stages. The project,
total investment cost of which reaches $45 billion with all phases, will continue to provide
benefits for Turkey and other countries in the
region for many years.
www.hazarworld.com
TANAP’LA
İŞ HACMİ BÜYÜYECEK
BUSINESS VOLUME WILL
INCREASE WITH TANAP
01
T
ANAP projesinin Türk çelik
boru sektörüne katkıları neler
olacak?
TANAP’ta yaklaşık 2 milyar dolar
değerinde, 56 ve 48 inç çapında, toplam 2
milyon ton çelik boru kullanılacağı öngörülüyor.
TANAP, Türk çelik boru sektöründe
hangi yatırımların önünü açacak?
Türkiye’deki çelik boru üreticileri TANAP
projesinin yapılması gündeme geldiğinde
modernizasyon yatırımları yapmaya başladılar. Türkiye’deki çelik üreticilerinin kullanılacak malzemeyi üretebilmeleri için
yapması gereken yatırımlar var.
Türk çelik boru sektörü bu projeyle
ne gibi know-how elde edecek?
Türkiye, geçmişte gerçekleştirdiği boru
hatlarından edindiği tecrübelerle bugün
her türlü boru hattı projesinin EPC
(mühendislik, proje, malzeme temini ve
inşaat) işlerini tüm parametreleri ile yapacak bilgi ve tecrübeye sahiptir. TANAP
projesini de tamamıyla kendi kaynaklarımızla yapacak deneyime sahibiz.
Ülkemizde şimdiye kadar üretimi olmayan X70 kalitede yassı çelik ürünlerinin
üretilmesiyle gerçekleşecek teknoloji
transferi, gelecekte ülkemizdeki yassı
çelik üreticilerinin uluslararası boru hattı
projelerinde daha fazla yer almaları açısından önemli olacaktır.
Çelik Boru İmalatçıları Derneği (ÇEBİD) Genel
Sekreteri Mehmet Zeren, Trans Anadolu Doğal
Gaz Boru Hattı (TANAP) projesinin Türk çelik
boru sektörüne katkılarını anlattı.
Steel Pipe Manufacturers Association (ÇEBİD)
Secretary General Mehmet Zeren told about the
Trans Anatolian Natural Gas Pipeline’s (TANAP)
contribution to Turkish steel pipe industry.
01
Çelik Boru İmalatçıları
Derneği (ÇEBİD) Genel
Sekreteri Mehmet
Zeren.
01
Turkish Steel Pipe
Manufacturers
Association (ÇEBİD)
Secretary General
Mehmet Zeren.
TANAP, TÜRK ÇELİK
BORU SEKTÖRÜNDE
2 MİLYAR DOLARLIK
İŞ HACMİ
YARATACAK.
TANAP WILL CREATE
2 BILLION DOLLAR
BUSINESS VOLUME
IN TURKISH STEEL
AND PIPE INDUSTRY.
H
ow do you presume TANAP will contribute to the Turkish steel and pipe
industry?
A total of 2 million tons of steel pipes -in
56 and 48 inches diameter- worth about $ 2 billion is expected to be used in TANAP.
Which investments do you think TANAP
will pave the way for in Turkish steel pipe
industry?
Turkey’s steel pipe manufacturers started to
make investments in modernization when
TANAP first appeared on the agenda. Our all
manufacturers currently have the technology and
infrastructure to produce the pipes to be used in
the pipeline. Besides, there are necessary investments to be made in order to produce materials to
be used in Turkey. Steel producers have also
taken the necessary steps, we hope they finish
until the pipe supply starts.
What kind of a ‘know-how’ will Turkish
steel pipe industry achieve with this project?
Turkey has the knowledge and experience to
carry out all kinds of pipeline projects’ EPC
(engineering, design , procurement and construction) works with all the parameters today with
the experience gained in the past. We also have
the experience to finish TANAP with our own
resources. Technology transfer, which will take
place with the production of X70 high quality flat
steel products, will be important for our flat steel
producer in terms of having a more important
role in future international pipeline projects.
HAZAR WORLD
49
ŞAH DENİZ 2 / SHAH DENIZ 2
YÜZYILIN
ENERJİ
PROJESİNE
TÜRK İMZASI
TURKEY’S MARK
ON THE ENERGY
PROJECT OF THE
CENTURY
Ş
ah Deniz 2 projesi Türk şirketlerin
uzun süredir yakın markajında.
Tekfen İnşaat da bu firmalardan biri.
Tekfen İnşaat Genel Müdürü Levent
Kafkaslı, Hazar World’ün sorularını
yanıtladı.
Tekfen İnşaat’ın Azerbaycan’daki yatırımları ve üstlendiği projeler neler?
Ülkeye ilk olarak 1990’lı yılların başında
adım atan Tekfen, 1996 yılından bugüne
kadar tamamlanan ve devam eden 18 projeyle toplam 3,4 milyar ABD doları tutarında işe imza attı. 2013 yılında Azerbaycan’da
alınan iş miktarı 1,8 milyar ABD doları mertebesinde.
Toplam yatırım büyüklüğü 28 milyar
doları geçen Şah Deniz Faz 2 projesinin
en önemli aşamasını oluşturan üretim
platformları ile gaz işleme tesisinin ihalesini Tekfen İnşaat ve ortakları aldı.
Bize Tekfen’in üstlendiği işin detayları
hakkında bilgi verebilir misiniz?
Gazın çıkarılması, kara terminalinde ayrıştırılarak Gürcistan ile Türkiye sınırlarına
boru hattıyla nakledilmesi ile iki noktada
kompresör istasyonlarının yatırım bedeli
yaklaşık 28 milyar ABD doları. Tekfen
İnşaat, Şah Deniz Faz 2 yatırım hamlesi çer-
50
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
01
S
hah Deniz 2 project is in close marking of
companies in Turkey for a long time.
Tekfen Construction is one of these companies. Tekfen Construction General
Manager Levent Kafkaslı answered Hazar
World’s questions.
01
Tekfen İnşaat Genel
Müdürü Levent Kafkaslı.
01
Tekfen Construction
General Manager Levent
Kafkaslı.
What are the investments and projects
undertaken by Tekfen Construction in
Azerbaijan?
Tekfen who took its first step out in the country
in 1990’s, implemented 18 projects worth U.S. $
3.4 billion since 1996. The amount of work
Tekfen achieved in Azerbaijan in 2013 is about
1.8 billion U.S. dollars.
Tekfen and partners won the tender for
Shah Deniz Phase 2’s most important stag-
www.hazarworld.com
çevesinde birbirleriyle köprü ile bağlı iki
deniz platformu ve Şah Deniz Faz 2
Sangaçal Kara Terminali Tesisleri projelerini üstlendi.
Birbirleriyle köprü ile bağlı iki deniz platformu projesi kapsamında Tekfen İnşaat’ın
üyesi olduğu ATA Konsorsiyumu (AMECTekfen-Azfen), BP Exploration (Şah Deniz)
ile imzaladığı sözleşme ile toplam ağırlığı
26.442 ton olacak olan iki adet offshore platformun ve bağlantı köprüsünün imalat,
yapım ve teslim işlerini üstlendi. Projenin
toplam bütçesi yaklaşık 975 milyon
Amerikan doları, Azfen’deki ortaklık payı
ile birlikte Tekfen İnşaat’ın projedeki toplam payı ise yaklaşık 496 milyon Amerikan
dolarıdır.
Azfen-Tekfen Konsorsiyumu olarak yine
BP Exploration (Şah Deniz) ile imzalan bir
sözleşme ile Şah Deniz Faz 2 Sangaçal Kara
Terminali Tesisleri’nin inşaat ve montaj
işleri üstlenildi. Projenin toplam bütçesi
yaklaşık 1 milyar Amerikan doları, Azfen
şirketindeki ortaklık payı ile beraber Tekfen
İnşaat’ın toplam payı ise yaklaşık 621 milyon Amerikan dolarıdır.
Böylece, uzun süredir beklenen ve yıl sonu
itibariyle hız kazanan Şah Deniz Faz 2 yatırımları çerçevesinde Tekfen İnşaat
Azerbaycan’da toplam 1.117 milyon
Amerikan doları tutarında yeni işe imza attı.
Tekfen İnşaat olarak okuyucularımıza
ve Hazar Bölgesi’ne ilişkin hangi mesajları vermek istersiniz?
Tekfen’in, Hazar Bölgesi’nde yıllarca edindiği bilgi birikimi ve kazandığı itibar sayesinde, önümüzdeki dönemde bölgede başlatılacak büyük çaplı yeni yatırımlar çerçevesinde, yeraltı gaz depolama tankları, petrol
platformlarının yeni safhaları, enerji santralleri, terminal ve rafineriler, gaz boru hatları, Tekfen’in Azerbaycan, Kazakistan ve
Türkmenistan’daki potansiyel projelerini
oluşturacak. Hazar Bölgesi’ne komşu olan
Rusya, bu anlamda Tekfen’in portföyüne
katmak istediği ülkelerin başında geliyor.
Tekfen İnşaat’ı Trans Anadolu Doğal
Gaz Boru Hattı gibi Şah Deniz Faz 2
projesinin farklı aşamalarında da görebilir miyiz?
Şah Deniz bölgesinden çıkarılacak doğal
gazın Türkiye ve Avrupa’ya sevk edilmesini
sağlayacak Trans Anadolu Doğal Gaz Boru
Hattı (TANAP) projesinde, uzun yıllara
dayanan deneyimimize, rekabet gücümüze
inanarak ihalelere katılıyor olacağız.
Deniz platformları
(2 adet + köprü bağlantısı)
Offshore platforms (2 +
bridge connection)
2014
2016
Haziran / June
İnşaat başlangıç tarihi
Construction since
Aralık / December
İş bitimi
Completion of Work
26.442
TON / TON
Toplam ağırlık
Total weight
Şah Deniz Faz 2 Sangaçal Kara
Terminali Tesisleri
Shah Deniz Phase 2 Sangachal
Land Terminal Facilities
2014
2017
TEMMUZ / JuLY
İnşaat başlangıç tarihi
Construction Starting Date
EKİM / OCTOBER
İş bitimi
Completion of Work
es, production platforms and gas processing plants which worth a total of $ 28 billion. Can you tell us about the details of the
work Tekfen undertook?
The total cost of drilling and transport of the gas
after separation at the land terminal located in
the Turkey- Georgia borders and compressor
stations at two points is expected to reach about
28 billion U.S. dollars. Tekfen Construction
undertook the construction of two offshore platforms connected by bridges with each other and
Shah Deniz Phase 2 Sangachal Black Terminal
Facilities.
Within the scope of two offshore platforms connected by bridges; Akfen undertook connecting
bridge fabrications, construction and delivery jobs
of the two offshore platforms -that are 26,442 tonswith the contract signed by ATA Consortium
(AMEC –Tekfen- Azfen) and BP Exploration
(Shah Deniz) which Tekfen is a member of. The
project has a total budget of about 975 million U.S.
dollars and Tekfen’s total share in the project is
approximately 496 million U.S. dollars together
with the shareholding of Azfen.
Again with a contract signed with BP
Exploration (Shah Deniz) known as AzfenTekfen Consortium, construction and installation works of Shah Deniz Phase 2 Sangachal
Onshore Terminal Facility was undertaken. The
total budget of the project is approximately 1 billion U.S. dollars and Tekfen’s total share is
approximately 621 million U.S. dollars together
with its shareholding in Azfen.
Thus, Tekfen Construction signed a new agreement in Azerbaijan worth 1,117 million U.S. dollars within the scope of long-awaited Shah
Deniz Phase 2 investments which gained
momentum by the end of the year.
As Tekfen Construction, what would you
like to share with our readers about the
Caspian region?
Thanks to the knowledge and reputation Tekfen
gained in the region for many years, new major
investments such as underground gas storage
tanks, new stages of oil platforms, power plants,
terminals, refineries, and gas pipelines will become
our potential projects with Azerbaijan, Kazakhstan
and Turkmenistan. Caspian region’s neighboring
country Russia is one of the countries that Tekfen
wants to add in its portfolio in this sense.
Can we see Tekfen Construction in different stages of Shah Deniz Phase 2 just like
we did in Trans Anatolian Natural Gas
Pipeline project?
We will join tenders, believe in our competitiveness and many years of experience.
HAZAR WORLD
51
HABER ANALİZ / IN DEPTH
SOÇİ 2014 KIŞ OLİMPİYATLARI / SOCHI 2014 WINTER OLYMPICS
SOÇİ 22. KIŞ
OLİMPİYATLARI
VE TÜRKİYE
Doç. Dr. Fatih Özbay
HASEN Dış Politika ve Güvenlik
Araştırmaları Merkezi
SENIOR FELLOW, HASEN CENTER ON
FOREIGN POLICY AND SECURITY
52
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
Olimpiyatlar; savaşlar, ekonomik krizler,
çatışmalar ve başka çeşitli sorunlarla sık sık
yüzleşen dünyamızın dört yılda bir de olsa nefes
aldığı, rahatladığı ve stres attığı küresel çaptaki
spor organizasyonlarının en önemlisi.
www.hazarworld.com
SOCHI 22 WINTER
OLYMPICS AND TURKEY
nd
Olympics is the most important global sports
organization during which the world finds a
chance to take a breath and relax at least once in
four years among all those wars, economic crises,
conflicts and many other problems.
HAZAR WORLD
53
SOÇİ 2014 KIŞ OLİMPİYATLARI / SOCHI 2014 WINTER OLYMPICS
01
Soçi Kış Olimpiyatları’na
katılan 88 ülke arasında
Türkiye de vardı.
01
Turkey was among 88
countries in Sochi
Olympics.
01
O
limpiyatlar, büyük çaplı organizasyonlar düzenleyen ülkeler açısından
prestij politikasının aracı olmaktan
öte bir anlam ifade etmiyorlar. Çok
pahalı olmaları, uzun bir hazırlık dönemi
gerektirmeleri, güvenlik sorunları ve ekstra
külfetleri düşünüldüğünde her ülkenin
kolay kolay altından kalkabileceği organizasyonlardan değiller. Prestij, saygınlık,
reklam ve imaj olumlama gibi sonuçlarından dolayı ülkeler bu tür zor organizasyonlara talip oluyorlar. Putin yönetiminde birçok alanda büyük atılımlar yapan ve ilerlemeler gösteren Rusya Federasyonu açısından Soçi Olimpiyatları, Rusya’nın “yeni”
yüzünü dünyaya göstermek anlamında
büyük bir fırsat olduğu için Moskova çok
ciddi hazırlıklar yaptı. 22. Kış Olimpiyatları
daha başlamadan olimpiyatlar tarihinde
üzerinde en çok konuşulan ve hakkında
tartışılan organizasyonlardan biri olmayı
başardı. Rusya daha önce de olimpiyat düzenlemiş
bir ülke olarak benzer bir tecrübe yaşamıştı. 1980 Yaz Olimpiyatları, Sovyetler Birliği
zamanında Moskova’da düzenlenmişti.
Moskova 1980 Yaz Olimpiyatları,
Afganistan’ın Sovyet orduları tarafından
işgalini protesto eden Batı Bloku’nun boykotu ile tarihe geçmişti. Sovyetler Birliği ise
Moskova’nın rövanşını 1984 Los Angeles
Olimpiyatları’nı kendisinin ve Doğu Bloku
54
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
02
Soçi
Olimpiyatları,
Rusya’nın “yeni”
yüzünü dünyaya
göstermek
anlamında büyük
bir fırsat olduğu
için Moskova çok
ciddi hazırlıklar
yaptı.
Moscow made
significant
preparations for
Sochi Olympics
because it is a
great chance to
show the “new”
face of Russia to
the world.
03
F
or countries making large scale organizations such as Olympics, they are
regarded only as a tool for their prestige
policy. Such organizations are expensive, require a long time for preparations,
lead to security issues and bear additional
burden; thus they are not easy to overcome
for all countries. Countries apply for such
demanding organizations for the advantages
they will bring, such as prestige, reputation,
publicity and image. Moscow made significant preparations for Sochi Olympics
because it is a great chance to show the
“new” face of Russia to the world. 22nd
Winter Olympics became one of the most
discussed Olympics in the Olympics history
before it even started.
www.hazarworld.com
04
ülkelerinin boykotu ile almıştı. Sovyetler
Birliği tarihe karıştı ve yerine Rusya
Federasyonu kuruldu fakat Soçi
Olimpiyatları daha başlamadan küçük
çapta da olsa Moskova Olimpiyatları’na
benzer bir kaderi yaşadı. Birçok Batılı ülke
lideri yapılan davete rağmen Putin’in baskıcı politikalarını, Rusya’daki insan hakları
ihlallerini, demokratik kısıtlamaları ve
eşcinsel haklarıyla ilgili engellemeleri
gerekçe göstererek Soçi’deki resmi açılış
törenine katılmadı.
Soçi Olimpiyatları üzerinde dolaşan gölgelerden birisi de Kafkasya’nın acılı tarihinin
önemli sayfalarından biriyle alakalıydı.
Bilindiği gibi Kafkasya’nın tamamen Rusya
hakimiyetine girdiği 18. yüzyılın ikinci yarısında büyük bir trajedi yaşandı. Rusya
kontrolüne giren Kafkasya’dan 1864 yılında
kitleler halinde bir göç ve hicret yaşandı.
Sayıları 1 milyondan fazla ve çoğunluğu
Çerkez olan göçmenler için 1864 yılı
“Büyük Sürgün” olarak toplumsal hafızalara kazındı. 2014 yılı, 1864 yılında yaşanan
sürgünün 150. yılı ve tüm dünyada Çerkez
diasporaları tarafından anma törenleriyle
gündemde tutuluyor. Dünya Çerkez diasporalarının “soykırım” olarak nitelendirdikleri Büyük Sürgün’ün başlangıç yeri olarak
kabul ettikleri Soçi kentinde 22. Kış
Olimpiyatları’nın düzenlenecek olması
Çerkez diasporalarının tepkisini çekti ve
02
2 bin 900 sporcunun
arasında 6 Türk sporcu
madalya mücadelesi
verdi.
02
6 Turkish athletes
competed for medals
among 2 thousand 900
athletes.
03
Rusya Devlet Başkanı
Vladimir Putin
olimpiyatların açılış
konuşmasını yaptı.
03
Russian Head of State
Vladimir Putin gave a
keynote speech at the
opening ceremony.
04
Başbakan Erdoğan ve
eşi Emine Erdoğan da
olimpiyatların açılışına
katıldı.
04
Prime Minister Erdoğan
and his wife Emine
Erdoğan were also
present at the opening
ceremony.
Russia has experience in organizing Olympics.
During the Soviet Union era, Summer
Olympics were held in Moscow in 1980. Sochi
Winter Olympics is the second olympic experience for Russia in this regard. Moscow hosted
summer olympics previously, and now Sochi is
hosting Winter Olympics. Moscow Olympics
went down in history with Western Bloc’s boycott against Soviet occupation in Afghanistan.
The Soviet Union took its revenge in 1984 Los
Angeles Olympics with a boycott together with
the Eastern Bloc. The Soviet Union collapsed
and the Russian Federation was established.
However, Sochi Olympics shared a similar destiny with the Moscow Olympics before it started. Despite invitations, many Western countries did not attend the official opening ceremony in Sochi on grounds of Putin’s suppressive policies, human rights violations in
Russia, democratic restrictions, and restraints
about gay rights. Another shadow over Sochi Olympics was
related to one of the most painful events in the
Caucasus history. A terrible tragedy occurred
in the second half of the 18th century when the
Caucasus fell under the domination of Russia.
Afterwards, masses began to migrate from the
Caucasus in 1864. The number of migrants,
which were mostly Circassian, was over 1 million. The year 1864 was stuck in memories as
“the Great Exile” for those migrants. 2014 is the
150th anniversary of the 1864 exile, and it
HAZAR WORLD
55
SOÇİ 2014 KIŞ OLİMPİYATLARI / SOCHI 2014 WINTER OLYMPICS
07
05
05
Olimpiyatlardaki buz
kayağı sporcularından
bir manzara.
06
Rusya’nın diplomatik temsilcilikleri önlerinde ve sosyal medyada protesto eylemlerine yol açtı.
Soçi Olimpiyatları’nın bir başka önemli
yönü ise daha başlamadan gündeme gelen
yolsuzluk iddiaları oldu. Rusya
Federasyonu resmi makamlarına göre
olimpiyatların hazırlıklar ve tesislerin inşası dahil 6-7 milyar dolarlık bir harcamaya
mal olduğu ifade edilse de, resmi olmayan
kaynaklar olimpiyatların Rusya bütçesine
yaklaşık 50 milyar dolarlık bir meblağa mal
olduğunu iddia ediyorlar. Bu noktadan
hareketle birçok kişi ve kurum Soçi
Olimpiyatları’nı tarihin en pahalı kış olimpiyatları olarak nitelendiriyorlar. 50 milyar
dolar rakamını telaffuz edenlere göre bu
paranın önemli bir kısmı bürokrasinin yol-
56
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
05
A view from skiing
athletes at the
Olympics.
06
Soçi Olimpiyatları
tarihin en pahalı kış
olimpiyatları olarak
nitelendiriliyor.
06
Sochi Olympics are
regarded as the most
important winter
olympics in history.
07
Rus sporcular
olimpiyatlarda
performanslarıyla göz
doldurdu.
07
Russian athletes were
remarkable at the
olympics.
remains on the agenda with commemoration
ceremonies held by Circassian diasporas
throughout the world. World Circassian diasporas regard the exile as “genocide” and Sochi
as the starting point of the great exile. Thus,
the 22nd Winter Olympics being held in Sochi
caused reaction among Circassian diasporas
and led to protests in the social media and in
front of diplomatic missions of Russia.
Another important issue in Sochi Olympics is
the corruption claims brought forward before
it started. According to Russian Federation
officials, Olympics cost 6-7 billion dollars
including preparations and construction of
facilities. However, unofficial sources claim
that it cost around 50 billion dollars. Under
these circumstances, many people and institutions regard Sochi Olympics as the most
expensive Winter Olympics in history.
According to those sources, a great amount of
this money is lost in the corruption and bribery circle.
Sochi Olympics are also mentioned as the most
disputed organization in terms of security concerns. Terrorist attacks in surrounding cities
shortly before the Olympics killed tens of people and brought up the security issue to the
world agenda. These security concerns
reached the highest level as the Northern
Caucasus is the most critical and troubled
region of the Russian Federation. In order to
contribute to security for Olympic Games, two
US warships passed through the Straits and
anchored in the international waters at the
Eastern part of the Black Sea. Sochi Olympics
broke another record with 70 thousand police
and military officers to ensure security in the
area.
Turkey is also included in 88 countries partici-
SOÇİ 2014 KIŞ OLİMPİYATLARI / SOCHI 2014 WINTER OLYMPICS
suzluk ve rüşvet sarmalında kayboldu gitti. Soçi Olimpiyatları tarihin belki en fazla
güvenlik tartışması yaşanan organizasyonu
olmasıyla da öne çıkıyor. Olimpiyatlardan
kısa süre önce yakın bölgelerde düzenlenen
ve onlarca insanın hayatını kaybettiği terör
saldırıları, olimpiyatların güvenliği konusunu dünya gündemine taşımaya yetti.
Kuzey Kafkasya’nın aynı zamanda Rusya
Federasyonu’nun en hassas ve karışık bölgesi olması bu güvenlik endişelerini had
safhaya çıkardı. Hatta iki ABD savaş gemisi, olimpiyatların güvenliğine katkı sağlama amacıyla boğazlardan geçerek
Karadeniz’in doğusundaki uluslararası
sulara demirledi. Soçi Olimpiyatları 70 bin
polis ve asker ile güvenliğin sağlanmasından dolayı ayrı bir rekora daha imza attı.
Soçi Kış Olimpiyatları’na katılan 88 ülke
arasında Türkiye de vardı. 2 bin 900 sporcunun arasında 6 Türk sporcu madalya
mücadelesi verdi. Türkiye’den katılan sporcu sayısının azlığı ise özellikle dikkat çekici. Otoriteler, Türk sporculara madalya
şansı vermiyorlar. Ancak, farklı bir açıdan
bakıldığında Türkiye belki de Soçi
Olimpiyatları’nın en çok kazananı diyebiliriz. 22. Kış Olimpiyatları’na ev sahipliği
yapan Soçi’ye Türk sporcuları değil ama
Türk inşaat şirketleri damgasını vurdu.
Onlarca tesisin olimpiyatlara yetişip yetişmeyeceği konusunda endişe taşıyanları
Türk inşaat şirketleri yaptıkları işlerle
rahatlattı.
Soçi Olimpiyatları, Türk inşaat şirketlerinin
önüne muazzam iş imkanları çıkardı.
Ayrıca Türk işçiler için kazançlı bir iş kapısı da açtı. Türk inşaat şirketleri iki yıla
yakın sürede toplamda 700.000 metrekare
inşaat yaptılar. Kullandıkları malzemelerin
%90’ını Türkiye’den getirten Türk inşaat
şirketleri iç piyasaya da çok olumlu katkılarda bulundular. Türkiye’den getirilen yaklaşık 15 bin Türk işçisi bu inşaatlarda aktif
olarak çalıştı. Türk inşaat şirketleri tarafından yapılan işlerin toplam tutarı ise 1,6 milyar doları buldu. Soçi’de olimpiyatlara
hazırlık çerçevesinde Türk firmaların yaptığı projeler arasında 12 otel, çok sayıda apart
otel, konutlar, alışveriş merkezleri ile olimpiyatları takip edecek binlerce gazeteciyi
ağırlayacak bir medya merkezi de yer aldı.
1990 yılından beri Rusya’da aldıkları işlerin
tutarı 50 milyar doları bulan Türk inşaat
şirketleri hem ülke ekonomisine hem de iki
ülke ilişkilerine çok büyük katkılarda bulunuyorlar. Yapılan işlerin zamanında bitirilmesi ve ortaya konulan işçilik kalitesi
58
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
Rakamlarla
Soçi 2014
SOCHI 2014 WITH NUMBERS
Soçi Olimpiyatları,
Türk inşaat
şirketlerinin önüne
muazzam iş
imkanları çıkardı.
Sochi Olympics
created great
opportunities for
Turkish construction
companies.
15000
inşaatlarda ÇALIŞAN
TÜRK İŞÇİ SAYISI
NUMBER OF TURKISH
WORKERS
08
2900
sporcu madalya
mücadelesi verdi
athletes competed
for medals
70000
polis ve asker ile
güvenliK SAĞLANDI
policemen and soldiers
ensured SECURITY
pating in Sochi Winter Olympics. Among 2900
athletes, 6 Turkish athletes are striving for
medals. Limited number of Turkish athletes is
also striking. Authorities do not let Turkish
athletes win medals. But from a different perspective, Turkey may be the biggest winner of
Sochi Olympics. If not Turkish athletes,
Turkish construction companies hit the headlines in Sochi Winter Olympics. With their
successful works, Turkish construction companies relieved those who were concerned
whether tens of facilities would be ready for
the Games.
Sochi Olympics created great opportunities for
Turkish construction companies. Moreover, it
also offered profitable jobs to Turkish workers.
Turkish construction companies built 700,000
square meters at total in almost two years.
They brought 90% of the materials and equipment they used from Turkey, which made a
great contribution to the domestic market.
Around 15 thousand Turkish workers worked
www.hazarworld.com
08
Kuzey Kafkasya, Rusya’nın etnik
olarak en karışık bölgesi
konumunda.
08
Northern Caucasus is the most
troubled area of Russia in ethnic
terms.
09
Protestolardan bir kare.
09
A view from protests.
09
Rusya’nın olduğu kadar uluslararası çevrelerin de takdirini kazandı. Olimpiyatların
açılış törenine katılmak için Soçi’ye giden
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile bir
araya gelen Rusya Devlet Başkanı Vladimir
Putin, Türk inşaat şirketlerinin olimpiyatlara hazırlık aşamasındaki yardımı için bizzat
Başbakan Erdoğan’a teşekkür etti. Hatta
Putin görüşmede “Bu bizim ortak olimpiyatlarımız” yorumunda bile bulundu.
Soçi’deki olimpiyatlarda ter döken Türk
sporcularından belki madalya haberleri
alamadık ama şurası kesin ki Türkiye,
başarılı çalışmalarıyla göz dolduran Türk
inşaat şirketleri aracılığıyla Soçi
Olimpiyatları’nın ilk altın madalyasını çoktan aldı. Şimdi önlerinde Rusya’nın ev
sahipliği yapacağı, 2018’de düzenlenecek
olan 21. Dünya Futbol Şampiyonası var.
Uzmanlar, Türk inşaat şirketlerinin oradan
da madalyalar getireceğine kesin gözle
bakıyorlar.
Soçi kentinde
22. Kış
Olimpiyatları’nın
düzenlenecek
olması Çerkez
diasporalarının
tepkisini çekti.
The 22nd Winter
Olympics being
held in Sochi
caused reaction
among Circassian
diasporas.
actively in those construction works. Total cost
of these works was 1.6 billion dollars. Among
the projects implemented by Turkish companies for Sochi Olympics, there are 12 hotels,
many apart hotels, houses, malls, and a media
center for thousands of press members.
Total cost of works undertaken by Turkish
construction companies in Russia since 1990
reached 50 billion dollars. Those companies
make great contribution to national economy
as well as the relations between two countries.
Quality of labor and completing the works on
time won Russia’s and international circles’
approval. Prime Minister Recep Tayyip
Erdoğan went to Sochi to attend the opening
ceremony of the Olympics, and then he had a
meeting with Russian Head of State Vladimir
Putin. Putin expressed his gratitude to
Erdoğan for Turkish construction companies’
efforts in the preparation period. During the
meeting, Putin said “Sochi Olympics is our
joint success”.
Determined Turkish athletes may not receive
any medals in Sochi Olympics but it is obvious
that Turkish construction companies have
already won the first gold medal with their
successful works in Sochi. Now they are waiting for the 21st World Football Championship
which will be hosted by Russia in 2018.
According to experts, Turkish construction
companies will definitely bring medals from
these as well.
HAZAR WORLD
59
GÖRÜŞ / OPINION
GÜRCİSTAN / GEORGIA
Hazar Bölgesi’ne
Gürcistan’dan
Bakış
Petrol ve doğal gazın dünya ekonomisinde
büyük yer almaya başlamasının ardından,
İpek Yolu ile yüzyıllardır Doğu ve Batı
uygarlıklarını birbirine bağlayan Hazar
Bölgesi’nin stratejik önemi yeniden
artmaya başladı. Gürcistan’ın eski
İngiltere Büyükelçisi Giorgi Badridze,
kıtadaki ulaşım ve enerji güzergahlarının
çeşitlendirilmesi konusunda Hazar
Bölgesi’nin önemini, enerji ve ekonomik
kalkınmaya olan katkısını kaleme aldı.
Caspian Region
a View from Georgia
For many centuries the Caspian Region
connected Eastern and Western
civilizations by means of the Silk Road.
When oil and natural gas started to fuel
the world economy, the regions’ strategic
importance started to make
a dramatic comeback.
Former Ambassador of
Georgia to the UK Mr.
Giorgi Badridze wrote
about Caspian Region as
well as its contribution
to energy and economic
development in the context
Büyükelçi Giorgi Badridze
of transportation and
AMBASSADOR GIORGI BADRIDZE
energy routes.
60
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
www.hazarworld.com
HAZAR WORLD
61
GÖRÜŞ / OPINION
GÜRCİSTAN / GEORGIA
01
S
tratejik coğrafi konumu sebebiyle
Hazar Bölgesi, bölge üzerinde hakimiyet kurmak isteyen bölgesel ve büyük
güçler arasında ciddi bir çatışma alanı
haline geldi. Ortaçağ Gürcü Krallığı’nın egemen konumunu yitirmesinin ardından Pers
ve Osmanlı İmparatorlukları Güney
Kafkasya’yı böldü. 19. yüzyılda bölge, Rusya
tarafından işgal edildi. İşgalin hemen ardından İngiltere, bölgeye yönelik çıkarlar geliştirdi ve yeni amaçlar belirledi.
19. yüzyılın sonuna doğru petrol ürünleri,
kömürün yerini almaya başladı ve stratejik
bir önem kazandı. Azerbaycan’daki petrol
çıkarma faaliyetlerinin ilk aşamasından bu
yana petrol, Gürcistan’ın Karadeniz kıyısından geçerek Batı pazarına yapılacak ihracatlar bağlamında ele alındı. 1870’li yıllarda
Bakü-Tiflis-Batum demiryolu hattı Hazar
Bölgesi’ni Karadeniz’e bağladı ve 1896 yılında Bakü ve Batum arasında dünyanın en
uzun boru hattı inşaatına başlandı.
Birinci Dünya Savaşı, bölgeyi büyük ölçüde
değiştirdi. Rus İmparatorluğu çöktü,
Gürcistan, Azerbaycan ve Ermenistan 1918
yılında bağımsızlığını ilan etti. Ancak bu
devletler 1920 ve 1921 yılında Ruslar tarafından işgal edilerek Sovyetler Birliği’nin bir
parçası haline geldi. Sonraki 70 yıl içinde
bölge, izole edilmiş bir Sovyet alanına
dönüştü. Sovyetler, Hazar petrol sahalarını
geliştirmeye devam etti ve doğal gaz çıkarma faaliyetlerine başladı.
62
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
03
02
01
SOCAR Tiflis ofisi.
01
SOCAR Tbilisi office.
02
Kura Nehri üzerindeki
Barış Köprüsü.
02
The Peace Bridge on the
Kura River.
T
he strategic geographic location of the
Caspian Region turned it into a major
battlefield between the regional powers and great powers for domination
over the wider Caspian Region. After the
medieval Georgian Kingdom lost its dominant position, Persian and Ottoman
Empires divided the South Caucasus. In the
19th century the region was conquered by
Russia. Soon after, Britain developed interests and ambitions in the region.
By the end of the 19th century, oil products
started to replace coal, and acquired significant strategic importance. From the very
first phase of oil exploration in Azerbaijan,
oil was considered in context of exports to
the Western markets via the Georgian Black
Sea coast. In the 1870s, the Baku-TbilisiBatumi railway connected the Caspian
Region to the Black Sea and in 1896 construction of the world’s longest pipeline
www.hazarworld.com
03
Modern Batum’dan bir
gece görüntüsü.
03
A night view from
modern Batumi.
between Baku and Batumi began.
The First World War dramatically changed
the region: the Russian empire collapsed
and Georgia, Azerbaijan and Armenia
declared their independence in 1918.
However, these states were captured by the
Russians in 1920 and 1921, and soon all
three were annexed by the Soviet Union.
The next seventy years turned the region
into an isolated Soviet periphery. The
Soviets continued to develop the Caspian
oilfields, and natural gas exploration.
Recent Past and Current Realities
Yakın Geçmiş ve Günümüze
Ait Gerçekler
Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından
ülke sınırları bir kez daha değişti. Üç
Kafkasya cumhuriyeti bağımsızlıklarını ilan
ederek tekrar sahneye çıktı ve Hazar
Bölgesi’nin kapılarını Batı’ya açtı. Ancak bu
yeni çağ, büyük fırsatların yanı sıra dev
sorunları da beraberinde getirdi.
Rusya’nın “böl ve yönet” yaklaşımı bölgeyi
büyük ölçüde etkiledi, ancak Rusya tarafından yollara kurulan barikatlar bölgenin
Batı ile işbirliği kurmasını tam anlamıyla
engelleyemedi. Azerbaycan ve Gürcistan,
Hazar enerji kaynaklarının Batı pazarlarına
ulaştırılması için altyapı güçlendirme çalışmaları başlattı. Bakü-Supsa ve “Yüzyılın
Projesi” olarak bilinen Bakü-Tiflis-Ceyhan
(BTC) petrol boru hattı, ayrıca Bakü-TiflisErzurum doğal gaz boru hattı inşa edildi.
Bölge için önemi yadsınamayan bu projeler,
Azerbaycan ve Gürcistan’ın siyasi bağımsızlığının güçlendirilmesinde belirleyici bir
unsur haline geldi. Batı, Hazar petrol ve gaz
sahalarının geliştirilmesi konusunda multimilyarlık yatırımlar yaptı. 1990’lı yıllarda
ABD yönetiminin siyasi katılımı olmadan
BTC boru hattı hayata geçirilemezdi.
Rusya’nın düşmanlığının ardında yatan en
önemli sebep bu olabilir. Rusya hâlâ Hazar
19. yüzyılın
sonuna doğru
kömürün yerini
almaya başlayan
petrol ürünleri
stratejik bir
önem kazandı.
By the end of the
19th century, oil
products started
to replace coal,
and acquired
significant
strategic
importance.
After the dissolution of the Soviet Union,
the state borders changed and the three
Caucasian republics re-emerged as independent states, opening the Caspian region
to the West. However, the new era presented not only great opportunities but also
huge challenge.
While Russia’s “divide and rule” approach
significantly affected the region, the
Russian-built road blocks failed to completely halt the region’s cooperation with
the West. Azerbaijan and Georgia collaborated to advance the infrastructure for
delivering the Caspian energy to Western
markets. The Baku-Supsa and Baku-TbilisiCeyhan oil pipeline -known as the “Project
of the Century”- and The Baku-TbilisiErzurum natural gas pipeline were built.
It is difficult to overestimate the importance
of these projects for the region. They
became a defining factor in reinforcing
Azerbaijani and Georgian political independence. The West has made multi-billion
investments in developing the Caspian oil
and gas fields and the BTC pipeline may
have never been constructed without the
hands-on political involvement of the US
Administration in the 1990s. This is perhaps the most important reason behind
Russia’s hostility. Russia still believes in its
exclusive sphere of influence over the
HAZAR WORLD
63
GÖRÜŞ / OPINION
GÜRCİSTAN / GEORGIA
Bölgesi’nin münhasır etki alanı içinde olduğuna inanıyor. Rusya’nın bu yaklaşımı, jeopolitik sebeplerin yanı sıra ticari sebeplere
de dayanıyor.
2008 yılında Rus tanklarının Gürcistan’a
saldırması, tüm bölgenin geleceğini tehdit
etti. Uluslararası baskı altında kalan Rus
güçleri geri çekilmeye zorlandı, ancak
Rusya, Gürcistan’a siyasi ve ekonomik baskı
uygulamaya devam ediyor. Bu aşamada
Rusya, bölgenin Batı ile ekonomik ve siyasi
işbirliği kurması önünde engel teşkil etmeyi
sürdürüyor. Yakın geçmişte Rusya, komşularının NATO’ya üye olma isteklerini ve
Avrupa Birliği ile daha yakın entegrasyon
kurmayı reddetti.
Hazar Bölgesi’ndeki ülkeler, sahip oldukları
potansiyeli tam anlamıyla değerlendirebilmek için daha yakın işbirliği geliştirmelidir.
Bu aşamada yalnızca Azerbaycan ve
Gürcistan, Türkiye ile birlikte bölgede stratejik ortaklar olarak tanımlanabilir. Hazar
Denizi çevresindeki diğer ülkelerin Rusya
ile ilişkisi, birbirleriyle olan ilişkilerinden
daha yakındır.
04
05
Geleceğe Yönelik Tahminler ve Enerji
Kaynakları
Hazar Bölgesi’nin rolünü ve gelecekteki
görünümünü belirleyecek olan iki temel
gerçek vardır. İlki, sahip olduğu zengin
enerji kaynakları; ikincisi ise dünya ekonomisinin iki devi Avrupa ve Çin arasındaki
konumudur.
AB ülkeleri arasındaki kopukluk ve uyuşmazlık Nabucco projesinin ertelenmesine
sebep olmuş olabilir; ancak yakın zamanda
çok önemli ve umut veren bir gelişme oldu.
Bakü-Tiflis-Erzurum gaz boru hattı, Trans
Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı (TANAP) ile
Türkiye’nin batı sınırına kadar uzatılarak,
Azerbaycan doğal gazının Güney Avrupa
ülkelerine ulaşması, buradan da Trans
Adriyatik Boru Hattı’na (TAP) bağlanması
sağlanacak. Altyapı, yüksek hacimlerde
Hazar gazını doğrudan Avrupa pazarına taşıyacak kapasiteye ulaştığında, Doğu Hazar
ülkelerinin, özellikle de Türkmenistan’ın,
görüşmeleri sonlandırılan Trans-Hazar Gaz
Boru Hattı (TCP) önerisini daha büyük bir
ciddiyetle ele almaları gerekecek.
Karayolu ve Demiryolu Taşımacılığı
Daha gelişmiş bir ulaştırma altyapısına ihtiyaç duymayacak bir dünya tahayyül edilemez. Türkiye ve Gürcistan demiryolu sistemlerini birbirine bağlayan projenin, gelecek
yılın sonuna dek tamamlanması bekleniyor.
64
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
04
Gürcistan eski
demiryolu altyapısını
modernize ediyor.
04
Georgia is modernizing
its old railway
infrastructure.
05
Gürcistan’da bir demirçelik fabrikası.
05
An iron-steel factory in
Georgia.
Caspian Region. Apart from geopolitical
motives, Russia is also driven by purely
commercial interests.
The future of the entire region was seriously threatened in 2008 when Russian tanks
rolled into Georgia. Under international
pressure they were forced to retreat, but
Russia continues to exert political and economic pressure on Georgia. At this stage,
Russia continues to direct her efforts at creating obstacles to the region’s economic and
political cooperation with the West. In the
recent past Russia objected her neighbours’
aspirations for NATO membership and
closer integration with the European Union.
In order to fully utilise their existing potential, the countries of the Caspian Region
must establish closer cooperation. At this
stage only Azerbaijan and Georgia in conjunction with Turkey can be described as
strategic partners in the region. The other
countries around the Caspian Sea have closer ties with Russia than with one another.
Future Prospects & Energy Supplies
There are two fundamental realities that
will determine the role and future prospects
of the Caspian Region: first, its enormous
energy resources, and second, its location
half way between two major drivers of the
world economy – Europe and China.
The disunity and dithering among the EU
www.hazarworld.com
countries may have delayed the Nabucco
project, but there has been a significant and
very promising recent development: the
Trans Anatolian Natural Gas Pipeline
(TANAP), delivering Azerbaijani natural
gas to the South European countries when
joins with the Trans Adriatic Pipeline
(TAP). Once the infrastructure is ready to
carry large volumes of Caspian gas directly
to the European market, the Eastern
Caspian States and particularly
Turkmenistan will have to give much more
serious consideration to the proposed Trans
Caspian Gas Pipeline (TCP) project, which
has fallen off the negotiating table.
Road and Railway transportation
Bu proje, Batı Avrupa ve Çin arasında mal
taşımacılığının yapılmasını sağlayacak.
Gürcistan, petrol ve doğal gaz kaynakları
bakımından zengin bir ülke olmayabilir
ancak kişi başına düşen hidro kaynaklar açısından dünyada önde gelen ülkeler arasındadır. Yedi yıl önce ithalata bağımlı bir ülke
olan Gürcistan, bugün net elektrik ihracatçısı
konumundadır. Gürcistan’ın elektrik üretiminin neredeyse tamamı hidroelektrik santrallerle gerçekleştiriliyor. Gürcistan ve
Türkiye arasında elektrik konusunda bir
ortaklık sağlandı ve gelecekte de bunun gelişmesi bekleniyor.
Hazar Bölgesi’nin stratejik coğrafi konumu ve
maden zenginliği tarih boyunca bölge için
hem bir lütuf hem de lanet olmuştur. Zengin
enerji kaynaklarının varlığı ve bölgenin ulaştırma altyapısına duyulan ihtiyaç büyük fırsatlar sunmakta; ancak Hazar devletleri arasında işbirliğinin olmaması, bu devletleri dış
manipülasyonlara ve baskıya açık hale getirmektedir. Azerbaycan ve Gürcistan’ın Batılı
ortaklarla kurduğu stratejik işbirliği, Hazar
Bölgesi’nden Batı’ya, özellikle de Türk ve
Avrupa pazarlarına en kısa ve en güvenli
güzergahı sunuyor. Hazar Denizi’nin doğu
kıyısındaki ülkeler için bu, tarihi bir fırsattır.
Rusya’yı kızdırmadan bunu gerçekleştirmenin basit bir yolu mevcut değil ancak söz
konusu ülkeler bağımsızlıklarına önem veriyorlarsa bu şansı değerlendirmelidir.
Hazar
Bölgesi’ndeki
ülkeler, sahip
oldukları
potansiyeli tam
anlamıyla
değerlendirebilmek için
daha yakın
işbirliği
geliştirmelidir.
In order to fully
utilise their
existing
potential, the
countries of the
Caspian Region
must establish
closer
cooperation.
It is difficult to imagine a world that will not
require more advanced transport infrastructure. It is expected that the project
connecting the Turkish and Georgian railway systems will be completed by the end
of next year and will potentially enable rail
transportation of goods between Western
Europe and China.
Georgia may not be rich in oil and gas
resources, but it has been blessed with one
of the world’s largest per capita hydro
resources. An import-dependent country
only seven years ago, Georgia has become a
net electricity exporter. Almost all of
Georgia’s electricity production is generated
by hydro power stations. The GeorgianTurkish electricity partnership is already a
reality and there is strong potential for
future development.
The strategic geographic location and mineral wealth of the Caspian Region has historically been both blessing and a curse.
While the existence of the vast energy
resources and demand for the region’s
transport infrastructure presents great
opportunities, the lack of cooperation
among the Caspian states leaves them vulnerable to outside manipulation and pressure.
The strategic cooperation by Azerbaijan
and Georgia with their Western partners
has provided the Caspian Region with the
shortest and the most reliable access to the
West, in particular the Turkish and
European markets. This creates a historic
opportunity for the countries on the eastern
side of the Caspian Sea. There is no simple
way of doing this without angering Russia,
but if these countries care about their independence, this is their chance.
HAZAR WORLD
65
RÖPORTAJ / INTERVIEW
66
AZİZA MUSTAFA ZADEH / AZIZA MUSTAFA ZADEH
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
www.hazarworld.com
“ÜLKEMİN
KÜLTÜRÜNÜ
PAYLAŞIYORUM”
Azerbaycanlı sanatçı Aziza
Mustafa Zadeh, çocukluğundan
bu yana müziğe olan ilgisini,
muğam ve jazz müziğin
kendisi için ne ifade ettiğini ve
Almanya’daki yaşantısını Hazar
World’e anlattı.
“I SHARE MY
COUNTRY’S
CULTURE”
Azerbaijani artist Aziza
Mustafa Zadeh told Hazar
World her interest in music
since her childhood, what
mugham and jazz means to
her and talked about her life
in Germany.
HAZAR WORLD
67
AZİZA MUSTAFA ZADEH / AZIZA MUSTAFA ZADEH
K
onserleri nedeniyle sık sık Türkiye’ye
gelen Aziza Mustafa Zadeh, Türk
müzikseverlerin ilgisinden çok memnun olduğunu ve farklı sanat dallarına da ilgi duyduğunu belirtiyor. Ünlü
sanatçı Almanya’daki yaşantısı ile ilgili olarak “Yaşadığım şehir Mainz bana Bakü’yü
hatırlatıyor” diyor ve ülkesinin kültürünü
tanıtmayı kendine misyon edindiğini ekliyor.
Bize biraz hikayenizden bahsedebilir
misiniz? Müzisyen olmaya nasıl karar
verdiniz?
Müzisyen bir ailenin çocuğu olarak doğdum ve bunun Allah’ın bir kararı olduğunu
düşünüyorum. Babam, Mustafa Zadeh,
Azerbaycan’da jazz müziğin kurucularından ve annem de klasik müzik geçmişine
sahip bir şarkıcı. Annemin jazz muğam tarzında besteleri de var. Yetenekli bir ailenin
çocuğu olarak dünyaya geldim. Küçük yaşlarımda doğaçlama şekilde müzik yapardım ve bu benim için çok doğaldı. Yani
müzisyen olmak için özel olarak çalışmadım, ben sadece bu şekilde doğdum.
Şanslı bir çocukluk geçirmiş gibi görünüyorsunuz…
Müzik anlamında evet, şanslıydım fakat
hayatımın ilk dönemlerinde babamı kay-
A
ziza Mustafa Zadeh frequently
gives concerts in Turkey. She is
very pleased with the interest of
Turkish Music Lovers and is
interested in arts other than music.
Famous artist talks about her life in
Germany and says ‘I live in Mainz and
reminds me of Bakü’. She adds that her
mission is to promote his Country’s
Culture.
Could you tell us about your life
story? How did you decide to become
a musician?
I was born as a child of a Family full of
musician ana I think this is god’s decision.
My father, Mustafa Zadeh is one of the
founders of Jazz Music and my mother is a
singer with classical music background. My
mother has compositions in the style of jazz
mugham. I came into the world as the child
of a such talented family. I improvised
music in my younger years and it was very
normal for me. So I did not study specially
for being a musician, I’have just born that
way.
You seem to have had a very lucky
childhood…
Yes I was lucky in terms of music but I
lost my father in the early years of my
life. Therefore, I was not completely
lucky during my whole childhood.
Nevertheless, it was a great fortune to be
born as a clild of a such family. To tell
the truth, I did not experience too much
of my childhood but I don’t complain
about this. I am grateful for all the
opportinities God has provided me and I
am blessed.
You came to Turkey for your
concerts. What would you like to say
about the concerts and your thoughts
about the Tukish audiences?
I was in Turkey in late November, It has
been a wonderful experience for me.
Audience was brilliant. It was really
exciting for me and was a great privilige
for me to have this opportunity. I would
say it was one of the best concerrts one
can imagine.
Do you have any plans on
contrubuting in the other art forms?
I will continue to make music. If I came
to the world once again, I would want to
be a painter or a poet.
68
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
Zadeh: “Küçük
yaşlarımda
doğaçlama şekilde
müzik yapardım ve
bu benim için çok
doğaldı.”
Zadeh: “I improvised
music in my younger
years and it was
very normal
for me.”
Eserlerinin çoğunu fusion
ve caz türünde yaratan Aziz
Mustafa Zadeh’in bazı
eserlerinde muğam ve
avant garde esintileri de
göze çarpıyor. Müzik
eleştirmenlerine göre
müzikal tarzı Keith
Jarrett’i andıran sanatçı
Zeki Müren ve Aşık
Veysel’e olan hayranlığını
dile getirmekle beraber bir
albümünde Aşık Veysel’in
“Uzun İnce Bir Yoldayım”
adlı türküsünü de
yorumladı.
Aziza Mustafa Zadeh
makes music mostly in
fusion and jazz genres, but
she also uses mugam and
avant garde pieces in her
music. According to music
critics, her music is similar
to Keith Jarrett’s style, and
she expresses her
admiration for Zeki Müren
and Aşık Veysel. Zadeh
covered Aşık Veysel’s
“Uzun İnce Bir Yoldayım”
song in one of her albums.
AZİZA MUSTAFA ZADEH / AZIZA MUSTAFA ZADEH
bettim. Yani çocukluğumun tamamında
şanslı değildim. Yine de böyle bir ailenin
çocuğu olarak dünyaya gelmek benim için
büyük bir talihti. Doğruyu söylemek gerekirse çocukluğumu çok fazla yaşayamadım
fakat bundan şikayetçi de değilim. Bana
sağlanan imkanlar için Allah’a minnettarım ve mutluyum.
Konserleriniz için Türkiye’ye geldiniz.
Türkiye’deki konserleriniz ve Türk
seyirciler ile ilgili düşünceleriniz neler?
Geçtiğimiz Kasım ayında Türkiye’deydim ve
bu benim için muhteşem bir deneyim oldu.
Seyirci muhteşemdi. Gerçekten çok heyecan
vericiydi ve bu fırsata sahip olmak benim
için büyük bir ayrıcalıktı. Hayal edebileceğiniz en iyi konserlerden biriydi diyebilirim.
Farklı sanat alanlarında eserler verme
gibi planlarınız var mı?
Müzik yapmaya devam edeceğim. Ancak
dünyaya bir kez daha gelseydim ressam ya
da şair olmak isteyebilirdim.
Sizce muğam müziği dünyada hak ettiği
ilgiyi görüyor mu?
Bence görüyor. Nerede çalarsam çalayım,
müziğim her zaman hoş karşılandı ve beğeni gördü. Folk müzik farklı ve ilginç geçmişlerden geldiği için her zaman iyi tepkiler alıyor. Ve bence folk müzik evrensel
ortak duyguları barındırdığı için toplumları birbirlerine yakınlaştırıyor. Sevgi, saygı,
dostluk, inanç ve iyi niyet; folk müziğin içerisinde günlük hayatta hissettiğimiz tüm
duygular mevcut. Bu müzik türü ihtiyacım
olan her şeyi içeriyor.
Niçin Almanya’da yaşamayı seçtiniz?
Özel bir sebebi var mı?
Yaşadığım şehir Mainz bana Bakü’yü hatırlatıyor. Aynı meridyen üzerindeler. Bakü de
harika ve ilham verici bir şehir. Burada
yaşamak benim kaderim. Bir sanatçı olarak
ülkemin kültürünü dünyanın her yerinde
paylaşmak benim görevim. Elbette anavatanınızda kalabilirsiniz ve bu büyük bir
mutluluk kaynağı olur, aileniz ve dostlarınız ile vakit geçirebilirsiniz. Fakat bu noktada ülkeniz için sanatsal ve müziksel açıdan yapabilecekleriniz azalabilir.
Her şey Allah tarafından belirleniyor. Bu
yüzden ben de her şeyi olduğu gibi kabul
ediyorum. Bu yüzden hiç şikayetçi olmam
ve olanlarla ilgili her zaman tatminkarımdır. Bu benim yaşam felsefem.
70
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
01
01
Aziza Mustafa Zadeh
sanatın her alanında
olmak istediğini
vurguluyor.
01
Aziza Mustafa Zadeh
emphasizes that she
wants to be an artist in
every field.
02
Sanatçı, boş vakitlerinde
resim yapmayı seviyor.
02
Zadeh likes to paint in
her spare time.
Do you think mugham music get the
attention it deserves in the world?
I think it does. Whereever I go, my music
has always been well received and
appreciated. Folk music is different and it
always gets good response because it
comes from different roots. Folk music
embraces universal emotions so therefore
it unites societies to each other. Folk
music provides all the emotions we feel
in every day life: Love, Respect,
Friendship, Faith ana Goodwill. This
type of music contains everything I need.
Why did you choose to live in
Germany? Is there a special reason?
I live in Mainz and it remainds me of Bakü.
They are on the same meridan. Bakü is
wonderful as well and it is an inspiring city.
www.hazarworld.com
03
03
Aziza Mustafa Zadeh,
eserlerini çoğunlukla
fusion ve caz alanında
yaratıyor.
03
Aziza Mustafa Zadeh
makes music mostly in
fusion and jazz genres.
ZADEH: “Yaşadığım
şehir Mainz bana
Bakü’yü
hatırlatıyor.”
Alman ve Azerbaycanlı sanatçılar
arasında farklar var mı? Bize gelecek
projeleriniz ile ilgili neler söyleyebilirsiniz?
Almanya’nın Johann Sebastian Bach gibi
bestecileri barındıran muhteşem bir
müzik kültürü var. Klasik müziğin de
benim müziğim üzerinde etkisi büyük.
Bazen Alman müzisyenlerle bazense
Azerbaycanlı müzisyenlerle çalışıyorum
ve şunu rahatlıkla diyebilirim ki çoğu
zaman aynılar. İnsan, her yerde insan.
Gelecekle ilgili aklımda ve kalbimde birçok proje var ama sıradaki hangisi bilmiyorum. Fakat Türk müzikseverlerin ne
kadar muhteşem olduklarını ve
Türkiye’ye gelmenin ne kadar güzel
olduğunu biliyorum ve yeniden gelmeyi
istiyorum.
ZADEH: “I live in
Mainz and it
reminds me of
Baku.”
It is my destiny to live here. As an artist, it
is my duty to share my country’s culture all
over the world. Of course you can stay in
your own country ana this would be a great
source of happiness, you can spend time
with your family and friends. However, at
this point artistic and musical things you
can do for your country may be reduced.
Everything is detemined by God. Therefore,
I accept everything the way it is. I never
complain and I am always satisfied. This is
my life philosophy.
Are there any differences between
the Azerbaijani ana German artists?
What can you tell us about your
future projects?
Garmany has a spectacular music culture
hosting composers such as Johann
Sebastian Bach. Classic music also has a
profound influence on my music. I
sometimes work with Azerbaijani
musicians and sometimes with German
musisicans and I can comfortably say that
most of the time they are the same. People
are the same evrywhere. I have many
projects in my mind about the future but I
don’t know which one is next. I know for
sure how Turkish music lovers are
wonderful and how great it is to be in
Turkey and I would like to come again.
HAZAR WORLD
71
KÜLTÜR&SANAT / CULTURE&ART
KİTAP / BOOK
Yazar: Doç. Dr. Terane Turan Rehimli ve Rana İslam Değirmenci
Author: Assoc. Prof. Terane Turan Rehimli and Rana Islam Değirmenci
SANA YAZMADIĞIM ŞİİR POEM THAT I DID NOT WRITE
/ PENCEREYE VURDU TAN FOR YOU / TWILIGHT AT MY
Terane Turan Rehimli annesine ithaf ettiWINDOW
ği Sana Yazmadığım Şiir kısmında 61 şiirine yer verirken, Rana İslam
Değirmenci’nin babasına ithafen kaleme
aldığı Pencereye Vurdu Tan kısmı 42 şiirden oluşuyor. İki değerli şairin eserlerinin
yer aldığı bu ikiz kitap, 1. Türk Dünyası
Edebiyat Buluşması’nda büyük ilgi gördü.
This poetry book consists of two parts; Poem
That I Did Not Write for You, includes 61
poems and Twilight at My Window includes
42 poems written by Rana Islam Değirmenci
for her father. This book i attracted great
interest in the 1st Literature Conference of
the Turkish World.
FİLM / MOVIE
Yönetmen: Kürşat Kızbaz. Oyuncular: Devrim Evin, Bülent
Emin Yarar, Ahmet Mekin, Altan Erkekli, Altan Gördüm
Director: Kürşat Kızbaz. Cast: Devrim Evin, Bülent Emin Yarar, Ahmet Mekin,
Altan Erkekli, Altan Gördüm
YUNUS EMRE
AŞKIN SESİ
YUNUS EMRE
VOICE OF LOVE
Türk yapımı Yunus Emre Aşkın Sesi filminde, sadece
Anadolu’da değil, evrensel alanda da tarihin en önemli düşünürlerinden biri olarak kabul gören ve hümanizmin öncülerinden olan Yunus Emre’nin bu mertebeye ulaşma öyküsünü izliyoruz. Yunus Emre, aşkların en büyüğü olan ilahi aşka ulaşmak için çıktığı yolculukta, aradığının içinde olduğunu bilmeksizin Anadolu’nun tüm erenleriyle görüşüp onların kendisine yol göstermelerini ister. Yunus Emre’nin barış ve sevgi
düşünceleri ekseninde ünlü düşünürün hayatını ele alan film,
izleyiciyi aşk yolunda kendini arayan Yunus Emre ile buluşturuyor.
Written and produced in Turkey, Yunus Emre Voice of
Love tells the story of Yunus Emre, a pioneer of the philosophy of humanism and one of the most important
philosophers in history, not only in Anatolia but the
entire world. In his search for self on the path of Divine
Love, Yunus Emre visited everyone who found real love
and asked them to show him the way until he realized
that the love he was looking for was inside him. The film
explores the life of this great philosopher, his thoughts
on peace, tolerance and love. It brings the audience
together with Yunus Emre on his quest to find himself.
72
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
www.hazarworld.com
KİTAP / BOOK
Yazar: Ganire Paşayeva
Author: Ganire Pashayeva
DÜNYAYI
DEĞİŞTİREN
BİLİMADAMLARI
Azerbaycanlı milletvekili ve
yazar Ganire Paşayeva, yeni
kitabı Dünyayı Değiştiren
Bilimadamları’nı yayınladı.
Bu kitabında 50 ünlü bilim
adamı hakkında ilgi çekici
bilgiler veren, araştırmaları
sırasında yaşanan zorluklardan ve fedakarlıklarından bahseden, ayrıca bu
kişilerin hayatlarına dair
ilginç anılara da yer veren
Paşayeva, kitabın tüm gelirinin bir kimya öğretmeninin yeni kitabının basımı
için kullanılacağını açıkladı.
SCIENTISTS
WHO CHANGED
THE WORLD
Ganire Pashayeva,
Member of the Azerbaijan
Parliament and author,
published her new book
Scientists Who Changed
the World. The book tells
the story of 50 wellknown scientists, highlighting interesting facts
about their lives; the
struggles and sacrifices
they endured throughout
their research. Ganire
Pashayeva indicated that
the profit derived from
the sale of this book will
be used to publish the
new book of a chemistry
teacher.
KONSER / CONCERT
Tarih: 15 nisan Yer: Ankara Devlet Resim Heykel Müzesi Konser Salonu
Date: aprıl 5 Venue: Ankara State Art and Sculpture Museum
TULUYHAN UĞURLU KONSERİ TULUYHAN UĞURLU CONCERT
“GÜNEŞ ÜLKE ANADOLU”
“ANATOLIA - THE SUN LAND”
Sanatçının “Güneş Ülke Anadolu” isimli
eserini seslendireceği konser,
Anadolu’nun binlerce yıllık tarih ve felsefesini anlatıyor, yaşadığımız toprakların binlerce yıl önceki sahiplerinin şaşırtıcı hikayeleri ile başlayıp, sonlanıyor.
Tuluyhan Uğurlu, Güneş Ülke Anadolu
eserini Osmanlı’nın son yıllarında ülkemize arkeoloji bilincini kazandıran ve
İstanbul Arkeoloji Müzesi’ni kuran
Osman Hamdi Bey’e ithaf ediyor.
The pianist will perform his work “Anatolia
- The Sun Land” which tells the thousandyear history and philosophy of Anatolia,
beginning and ending with surprising stories of Anatolia’s former owners thousands
of years ago. Tuluyhan Uğurlu dedicated
his work “Anatolia - The Sun Land” to
Osman Hamdi Bey, the founder of the
Istanbul Archeology Museum, who raised
awareness about archeology in Turkey in
the last years of the Ottoman Empire.
TİYATRO / THEATRE
Yer: Ankara 75. Yıl Sahnesi, Rejisör: Semih Sergen
Place: Ankara 75. Yıl Sahnesi, Stage Director: SEMIH SERGEN
Mevlana - Aşk Rumi – Screaming
Ve Barış Çığlığı for Love and Peace
Yüzyıllar öncesinden tanrı
insan, insan tanrı birlikteliğini inanılmaz doğru bir
ölçüyle insana sunan, hiç
eskimeyen düşünce ve fikirleriyle günümüz insanına da
ışık, aşk ve barış kaynağını
ısrarla gösteren bir ulu kişidir gönüller ışığı Mevlana.
Eserde Mevlana’nın fikirleri
ve örnek bir dünya sistemi
yaratma çabasına yer
veriliyor.
Mevlana is a great-hearted
person who presented the
God-human, human-God
unity excellently many
centuries ago, insistently
showed the source of light,
love and peace to human
beings with his ageless
thoughts and ideas. This
works includes Mevlana’s
thoughts and efforts to
create a model world
system.
HAZAR WORLD
73
ROTA / ROUTE
Doğunun İncisi
Iğdır’a Yolculuk
Türkiye’nin en doğusundaki Iğdır, zengin doğal
ve tarihi güzellikleriyle misafirlerini bekliyor.
Doğa, tarih tutkunları ve midesine düşkünler
için Iğdır önemli bir alternatif gezi rotası.
Mehmet Erdoğan ELGİN
74
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
www.hazarworld.com
Travel to Iğdır
Pearl of the East
Iğdır, the farthest Eastern city of Turkey
with a plenty of historical monuments and
natural beauty, is waiting for its visitors. For
those who love history and nature, and have
an appetite for delicious food, Iğdır is the
perfect destination.
HAZAR WORLD
75
01
G
üney Kafkasya dağlarının Anadolu
Yarımadası’nın en doğu ucunu sıyırarak güneye doğru uzandığı bölgede
güneş, dağların yüksek zirvelerinin
arkasından doğuyor. Binlerce yıldır olduğu
gibi Aras Nehri geçtiği topraklara bereket
getiriyor. Henüz gecenin serinliği hissediliyor. Ama birazdan kendini tam olarak gösterecek olan güneş, Aras’ın suyuyla beslenen verimli Iğdır Ovası’nı ısıtacak ve bu
verimli ova yüzyıllardır olduğu gibi yine
medeniyetleri beslemeye devam edecek.
Iğdır, Türkiye’nin en doğu ucundaki bu
şehir ilk çağlardan bugüne kadar birçok
medeniyete ev sahipliği yaptı. Milattan önce
kurulan şehirlerin kalıntıları Iğdır’ın tarihten gelen zenginliğini günümüze kadar taşıyor. Adını Oğuz Han’ın torunu Iğdır
Bey’den alan şehir, Türklerin Anadolu’ya
giriş kapısı olmuş. Selçuklular,
Karakoyunlular ve Osmanlılar döneminde
stratejik önem taşıyan şehir, Türk Kurtuluş
Savaşı ve Cumhuriyet döneminde de önemini sürdürmeye devam etti. Zira bugün Iğdır
üç ülkeye (Azerbaycan, İran ve Ermenistan)
sınırı bulunmasıyla stratejik bir öneme
sahip olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor. Öte yandan kültürel, doğal ve tarihi
76
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
02
T
he sun rises over the Caucasus
Mountains in the farthest Eastern point
of the Anatolian peninsula. For thousands of years, the Aras River has
blessed the soil on its path. Nights are cool,
but the sun will show itself shortly and
warm up the bountiful Iğdır Plain. This rich
and fertile land took care of many past civilizations and it will continue to do so for many
others.
Home of many early and modern civilizations, Iğdır is located at the farthest Eastern
point of Turkey. Ruins of the city that was
built BC show how rich Iğdır’s history is.
The city took its name from ‘Iğdır Bey’, son
of Oghuz Khan. For Turks, Iğdır became the
entrance gate to Anatolia. The city held strategic importance during the times of the
Seljuks, Kara Koyunlu Turkomans and the
www.hazarworld.com
Ottomans, as well as during the Turkish War
of Independence and the years of the republic. Even today Iğdır shows how valuable its
strategic location is by bordering three countries: Azerbaijan, Iran and Armenia. It is
also a city full of history, nature and culture a must-see in Turkey and the Caucasus
region.
City of Legends
güzellikleriyle hem Türkiye’nin hem de
Kafkasya bölgesinin mutlaka ziyaret edilmesi gereken şehirleri arasında yer alıyor.
Efsanelerin Şehri
Iğdır, kutsal kitaplarda adı geçen Nuh peygamberin gemisinin son limanı olan, insanlar ve hayvanların tekrar yeryüzüne yayıldığı efsanevi Ağrı Dağı’nı topraklarında
barındırıyor. Ağrı Dağı, insanlık tarihi
bakımından büyük önem taşımasının yanı
sıra, Türkiye’nin en yüksek dağı olarak da
dikkat çekiyor. Yine dağın kuzey cephesindeki buzul, Türkiye’nin en büyük buzul
tabakası olması nedeniyle meraklılarının
ilgisini çekiyor.
Ağrı Dağı kış sporlarına elverişli yapısı,
yaylaları, mağaralarıyla doğa sporları,
yamaç paraşütü ve avcılık gibi aktiviteler
01
Ağrı Dağı, kayak ve
yamaç paraşütü için
ideal bir destinasyon.
01
The Mount Ağrı is an
ideal destination for
skiing and paraglidinge
02
Ağrı Dağı, Türkiye ve
Avrupa’nın en yüksek
dağı koumunda.
02
The Mount Ağrı is the
highest mountain in
Turkey and Europe.
Turkish highest mountain, Mount Ağrı is in
Iğdır. This is where the Biblical Noah’s Ark
came to rest after the flood and where
human beings and animals started a new life.
Mount Ağrı plays a significant role in human
history. It is also the highest peak in Turkey,
the Northern side of which is covered with
an ice cap - Turkey’s largest ice covered area.
Mount Ağrı is a great destination for winter
sports. Its plateaus and caves are ideal for
outdoor sports, paragliding and hunting.
Iğdır is also remarking with another characteristic that awakens the curiosity of nature
and science lovers. A meteor crater was
formed in the Korhan Plateau within the city
borders due to a meteor hit in 1892. The crater, the width and depth of which are 35 and
60 meters respectively, is also said to be the
second biggest of its kind in the world, following the Barringer Crater in Arizona.
Tourists visiting Iğdır should also visit this
must-see attraction. And don’t forget about
the breathtaking nature views around the
crater.
The natural beauty of this city does not end
here. The Salt Mines located in the district of
Tuzluca is another interesting destination.
This area is said to have the capacity to meet
the salt requirement of Turkey for 100 years.
The air in the tunnels is believed to be good
for many respiratory diseases. Other places
which should be on your list are: Fish lake,
which is a lava lake, the Sip Waterfall in the
HAZAR WORLD
77
için mutlaka gidilmesi gereken bir yer. Öte
yandan Iğdır başka bir özelliği ile de doğa
ve bilim meraklılarına kapılarını açıyor. İl
sınırları içinde bulunan Korhan Yaylası’nda
1892 yılında bir göktaşının düşmesiyle meydana gelmiş meteor çukuru, dünyada
büyüklük ve derinlik bakımından
Arizona’daki Barringer Krateri’nden sonra
ikinci sırada yer alıyor. Genişliği 35 metre,
derinliği ise yaklaşık 60 metre olan çukur
Iğdır’ı ziyaret eden turistlerin mutlaka gittiği yerler arasında bulunuyor. Şüphesiz
meteor çukurunun etrafındaki muhteşem
doğa manzarasını da unutmamak gerekiyor.
Iğdır’ın sahip olduğu doğal güzellikler bunlarla sınırlı değil. Tuzluca ilçesinde yer alan
ve Türkiye’nin 100 yıllık tuz ihtiyacını karşılayabilecek potansiyele sahip tuz sahasındaki mağaraların solunum yolu hastalıklarına iyi geldiği söyleniyor. Yine bir lav set
gölü olan Balık Gölü, Şip Şelalesi’nin yer
aldığı Serdarbulak Yaylası, Ahura Mazda
Suyu, Ahura Buzulu, Cehennem Vadisi
mutlaka görülmesi gereken yerler arasında.
Zengin Bir Tarih Barındırıyor
Verimli toprakları sayesinde birçok medeniyetin izini taşıyan Iğdır, bu medeniyetlerin
yaptığı eserleri bünyesinde barındırıyor.
Büyük Ağrı Dağı’nın kuzey yamaçları üzerindeki Yakup Vadisi’ndeki Ahura
Harabeleri bu tarihi eserlerden yalnızca
biri. Burası M.Ö. 2. yüzyılda Artaksiyalı
Krallığı zamanında kurulmuş bir yerleşim
yeri olmasıyla dikkat çekiyor. Asmaköyü
yolu üzerinde bulunan, 12. yüzyıl Selçuklu
taş işlemeciliğinin en güzel eserlerinden
Selçuklu Kervansarayı, sanat tarihi meraklıları için önemli bir yapı durumunda. Yine
Karakoyunlular döneminden kalma koç
başlı mezar taşları görülmesi gereken tarihi
kalıntılar arasında yer alıyor. Orta Asya
kültürünün izlerini taşıyan mezar taşları,
Karakoyunlulara göre yiğit ve kahraman
olan kişiler ile genç yaşta ölenlerin mezarlarına dikilirdi.
Daha önce de bahsettiğimiz gibi Kurtuluş
Savaşı sürecinde Iğdır halkı önemli görevler
üstlenmiş ve bu görevleri başarıyla yerine
getirmişti. Bilindiği gibi bölge halkı Ermeni
çetelerinin saldırısına çok sık maruz kalmıştı. Bu nedenle Iğdır’ın merkezinde Şehit
Türkler Anıtı ve Müzesi yapıldı. Bu anıt,
bölgede yaşanan Ermeni saldırılarını sembolize ediyor ve bu anıtın yanındaki müze o
döneme ait birçok belgeyi barındırıyor. Yine
Iğdır merkezinde yer alan ve adını Türk
tarihinde önemli bir yere sahip Azerbaycan
78
MART 2014 SAYI 16 - MARCH 2014 ISSUE 16
03
Milattan önce
kurulan
şehirlerin
kalıntıları
Iğdır’ın tarihten
gelen zenginliğini
günümüze kadar
taşıyor.
Ruins of the cities
that were built BC
carry the
historical wealth
of Iğdır up to the
present.
Serdarbulak Plateau, Ahura Mazda Water,
Ahura Ice Cap, and the Valley of Hell.
Rich History
Thanks to its fertile land, Iğdır hosted many
civilizations and kept their treasures up to
the present. Ahura ruins in the Yakup Valley,
which is located on the Northern skirts of the
great Mount Ağrı, is known with a settlement built in 200 BC during the time of the
dynasty of Artaxidas. For art and history
lovers, the Seljuk Caravanserai located on
the road to Asmakoy is a great historical
building and a good example of Seljuk stonework of the 12th century. Visitors will have a
chance to see the ruins of headstones shaped
like bighorn sheep heads made by Kara
Koyunlu Turkomans. These headstones are
bearing the signs of central Asian cultures.
According to Kara Koyunlu Turkomans,
these headstones were made to honor brave
and heroic people and those who died young.
As we mentioned earlier, Iğdır and its people
played a crucial role during the Turkish War
of Independence. The city was attacked by
Armenian bands on a daily basis. A museum
and a memorial to commemorate Turkish
Martyrs were built at the center of the city.
The memorial symbolizes Armenian attacks,
and the museum located right beside it keeps
the historical documents of those years.
Another place of historical importance located at the center of Iğdır is the Heydar Aliyev
www.hazarworld.com
05
04
eski Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev’den
alan park, yorulduğunuz zaman oturup
demli bir çay içebileceğiniz güzel bir mekan.
03
Iğdır merkezde yer alan
Nuh Nebi Camii.
Zengin Mutfak
03
Nuh Nebi Mosque at the
center of Iğdır.
Iğdır, verimli toprakları ve çevre şehirlerin
hiçbirine benzemeyen iklimi ile adeta Doğu
Anadolu Bölgesi’nin Çukurova’sı konumunda.
Bu nedenle pamuktan, çeşitli meyve sebzelere
kadar geniş bir yelpazede tarım ürünleri Iğdır
Ovası’nda yetiştirilebiliyor. Doğu Anadolu’nun
genelinde olduğu gibi bu şehirde de hayvancılık oldukça gelişmiş durumda. Hal böyle olunca Iğdır’ın zengin bir mutfağa sahip olduğunu
görüyoruz. Bozbaş, paça çorbası, katlet, keleçoş, lepeli ekşili pilav gibi yemekler, bu zengin
mutfağa ait. Iğdır’ı ziyaret ettiğinizde çok
çeşitli ve lezzetli yemeklerden tadabilirsiniz.
Şüphesiz bölgede yetişen taze meyveler de
Iğdır mutfağının önemli bir parçası. Kayısı,
şeftali, karpuz, kiraz bu şehirde yetişen lezzetli ve doğal meyvelerden yalnızca birkaçı.
04
Balıklı Göl’ün denizden
yüksekliği 2241 metre.
04
The Balıklı Lake is 2241
meters above sea level.
05
Balıklı Göl’ün derinliği
bazı kesimlerde 100
metreyi aşıyor.
05
Depth of the Balıklı
Lake is more than 100
meters at some spots.
Park. This park was named after the late
President of Azerbaijan who has an important place in Turkish history. You should
also visit the park where you can rest and
enjoy a cup of a nicely brewed tea.
Rich Cuisine
Thanks to its fertile lands and unique climate, Iğdır is also called ‘Çukurova of
Eastern Anatolia’. Fertile Iğdır plain provides plenty of opportunities to grow a broad
range of products from cotton to various
fruits and vegetables. Livestock is well developed there like in many other parts of
Eastern Anatolia. As such, Iğdır has a rich
cuisine. “Bozbas”, “khash”, “cutlet”, “kelecos” and “lepeli eksili pilaf” are only a few of
the dishes the region is famous for. When
you visit Iğdır, do not forget to taste its local
cuisine and fresh fruits. Apricots, peaches,
watermelons and cherries are just some of
the many fruits that grow in Iğdır.
Nasıl Gidilir?
How to Get There?
Iğdır’a kara yoluyla olduğu gibi 2012 yılında
açılan havalimanı sayesinde uçakla da gitmek
mümkün. Şehir merkezinde çok sayıda otel
bulunuyor. Hazır buraya gelmişken şehrin
komşusu olan ve Azerbaycan’a bağlı Nahçıvan
Özerk Cumhuriyeti’ni de ziyaret edebilirsiniz.
Haydi o zaman, Türkiye üzerinde güneşin ilk
doğduğu bu bereketli ve buram buram tarih
kokan topraklara, Iğdır’a gitme zamanı.​
You can get to Iğdır by car or by air since the
opening of the local airport in 2012. The city
center has many accommodation options.
While visiting Iğdır, you can take a trip to the
neighboring Nakhchivan Autonomous
Republic, a country under the Republic of
Azerbaijan. So what are you waiting for? It is
time to visit Iğdır - city of the rising sun, fertile and historical lands.
HAZAR WORLD
79
ROTA / ROUTE
stabesi publis is? Nos sul / UAstabesi publis is? Nos sul
краткое
изложение
www.hazarworld.com
Турция находится между Каспийским Регионом и
Ближним Востоком, обладающими почти 70 % мировых
энергетических запасов и европейским рынком, потребляющим 17 % и производящим только 2 % энергоресурсов. Ближний Восток, где больше проблем, чем возможностей, в течение долгого времени упоминается вместе со
словами “терроризм” и “нестабильность”. А эти понятия
прямо или косвенно связаны с нефтью.
Халдун Яваш
Каспийский
Стратегический Институт
Генеральный Секретарь
С другой стороны , молодые и динамичные страны
Каспийского Региона предлагают Турции и Европе
сотрудничество и инвестиционные возможности. Турция
является второй страной в мире по росту потребности на
энергоносители. Страны Каспийского Региона являются
единственными партнерами, могущими удовлетворить
спрос на энергоносители по конкурентным ценам. Тема,
вынесенная на обложку журнала: обзор состояния экономики стран Каспийского региона в 2013 году.
Эксперт HASEN Проф. Др . Месут Хаккы Джашын рассмотрел процесс нормализации отношений между США
и Ираном. Доктор Джемиль Эртем написал о причине
снижения Россией цены на природный газ, продаваемого
Украине. Посол Украины Др. Сергей Корсунский рассказал Hazar World о последних событиях, произошедших на Украине, и отношениях между Турцией и
Украиной.
Презентация книги “Ильхам: Портрет президента”, повествующей о жизни Президента Ильхама Алиева и истории Азербайджана турецким читателям, состоялась в
Стамбуле. Мы взяли для вас эксклюзивное интервью у
автора книги Грэма Х. Уилсона. На страницах рубрики
“Маршруты” - рассказ о Карсе, одной из самых важных
частей проекта железной дороги Баку-Тбилиси- Карс.
До встречи в следующем номере...
HAZAR WORLD
81
краткое изложение
ВКЛАД RIXOS В ЗИМНИЕ
ОЛИМПИЙСКИЕ ИГРЫ
Rixos Hotels стал украшением Сочи, города, в котором состоялись 22-ые Зимние Олимпийские игры
F
ine Hotels, связанный с Rixos, взяв на
себя обязанности по управлению в
Олимпийской деревне успешно справился со своей задачей. Fine Hotels
ежедневно обеспечивал питанием 27 тысяч
человек, и, кроме того, обслуживал большое количество организаций в регионе
таких, как отели, гостиницы квартирного
типа и медиа-центры.
Наслаждение от турецкой бани в
Сочи
Первый Rixos в России построен в
Сочи
Rixos Красная Поляна Сочи является первым объектом группы Rixos Hotels
построенным в России. В Rixos Красная
Поляна Сочи, в одном из самых роскошных отелей Сочи, разместились самые
сильные участники соревнований:
Американский олимпийский комитет и
олимпийский комитет Нидерландов.
Председатель совета директоров Rixos
Hotels Феттах Таминдже, подчеркивая значимость для компании такого события,
82
март 2014 ВЫПУСК 16
как открытие первой гостиницы в
России в самом центре Красной
Поляны «Горки – Городе», сказал:
«Rixos Hotel’s решил
принять участие в этом гигантском
проекте. Наша гостиница в Сочи,
одном из самых
популярных центров зимнего
туризма в России, в который
были инвестированы
огромные средства, получила высшую оценку от своих гостей. Мы
счастливы, что Rixos Hotels имеет
честь присутствовать в Сочи именно
в тот исторический момент, когда на
этот город обращены взоры людей
во всем мире».
В гостинице, привлекающей внимание своей современной архитектурой, в
распоряжении гостей предоставляется в общей сложности 114 номеров.
Из окон гостиницы открывается
замечательный вид на Кавказские
горы, долины и город. Отель предоставляет услуги в семи различных категориях номеров: superior, deluxe, premium и
сьюты junior, executive, presidential и royal.
В Rixos Красной Поляне Сочи реализована концепция безопасности, покоя и комфортного отдыха в каждом номере.
Rixos Красная Поляна Сочи отвечает
желаниям не только тех, кто приезжает на
отдых, но всем желаниям бизнесменов для
организации продуктивных деловых встреч
в окружении этого уникального природного пейзажа. В отеле есть три конференцзала с ультрасовременным дизайном интерьера с общей площадью 370 квадратных
метров, в которых могут проводиться заседания с участием от 10-ти до 200 человек.
RIXOS КРАСНАЯ
ПОЛЯНА СТАЛ
ОДНИМ ИЗ САМЫХ
РОСКОШНЫХ
ОТЕЛЕЙ СОЧИ
В двухэтажном здании СПА-центра гости
отеля могут посетить фитнес-центр,
турецкую баню, сауну, парилку, бассейн,
салон красоты, зону отдыха и витаминбар. Опытные мастера тайского и балийского массажа помогут гостям насладиться отпуском в полной мере.
Как доехать?
Rixos Красной Поляна Сочи находится в
42-х км от международного аэропорта
Сочи, куда 3 раза в неделю летают
самолеты компании «Турецкие
Авиалинии».
www.hazarworld.com
15 ФАКТОВ ОБ
АЗЕРБАЙДЖАНЕ,
КОТОРЫЕ НУЖНО
ЗНАТЬ
Многие из нас мало что знают
о своих соседях. Один из наших
близких соседей - Азербайджан, страна с устоявшимися
отношениями в историческом,
культурном , социальном и
экономическом планах. Что мы
знаем об Азербайджане ? Почему Азербайджан называют
«Страной огней», сколько климатических зон есть в стране?
Если вы хотите больше узнать о
стране, соединяющей Европу и
Азию, прочитайте эту статью.
Мерве ДАМДЖЫ
5
Опера «Лейли и Меджнун» известного
композитора Узеира Гаджибекова
(1885-1948) вошла в историю, как первая
опера, сочиненная в восточных странах.
Азербайджанская денежная единица
манат, является пятой самой дорогой
валютой в мире.
Лучшая в мире по качеству икра добывается на азербайджанском берегу
Каспийского моря, покрывающая 80 %
мирового производства икры.
В Азербайджане проживает самое
большое в мире количество людей
(более 1 млн.), ставших вынужденными
переселенцами.
Азербайджан - первая страна из постсоветских республик, победившая на
Евровидении.
Азербайджан с темпом роста 35 процентов в 2006 году является самой
быстро развивающейся страной в мире и,
согласно статистике Всемирного банка в
2009 году, стал страной, осуществившей
самое большое число реформ.
Азербайджан занимает первое место
среди тюркских республик по уровню чтения и письма.
Азербайджан имеет 9 из 11-ти климатических зон мира.
Азербайджан был одним из первых
стран, признавших правительство
Анкары.
Первый университет в
Азербайджане, Бакинский
Государственный Университет , был основан 15 ноября 1919 года в период
Азербайджанской Демократической
Республики.
Самое глубокое место Каспийского
моря, 1025 метров, находится в
Азербайджане.
6
7
8
1
9
10
2
11
12
13
14
Азербайджан является старейшим в
мире экспортером нефти. Первая в мире
нефтяная скважина пробурена в 1847
году на Абшероне. Азербайджан является
первой страной в мире, экспортировавшей
Каспийскую нефть на Запад. В
Азербайджане производится самая качественная в мире нефть.
Азербайджанская Народная
Республика, объявившая о своей
Независимости в 1918 году, стала первой
Демократической Республикой на
Востоке. Азербайджан, после распада
Союза Советских Социалистических
Республик (СССР) в 1991 году, восстановил свою Независимость.
Азербайджан был первой мусульманской страной, предоставивший женщинам право голосовать и быть избранными
ещё до США и Швейцарии. Женщины
получили право голоса в 1918 году.
Азербайджан называется «Страной
огней», а Баку – «Городом ветров».
Считается, что название страны
Азербайджан произошло от слова «Азер»,
означающего на персидском языке огонь.
3
4
15
HAZAR WORLD
83
краткое изложение
Визит премьер-министра Эрдогана в Иран,
состоявшийся именно в этот критический
момент, наблюдался с интересом общественностью региона и мира. Эрдоган
свою оценку визита в Иран выразил во
фразе: «Мы чувствуем себя как во втором
нашем доме». Официальный представитель МИД Ирана Марзие Афхам, квалифицируя визит Эрдогана как «очень важный», сказала: «Диалог и контакты между
двумя странами вступили в новую фазу, и
мы надеемся, что они будут продолжаться». Премьер-министр Эрдоган, во время
визита в Иран 28-29 января, объявил о
создании Совета сотрудничества высокого
уровня двух стран и увеличении в 2015
году объема двусторонней торговли до 30
миллиардов долларов. Премьер-министр
Эрдоган во время визита в Тегеран встретился с духовным лидером Ирана
Аятоллой Хаменеи, президентом Хасаном
Роухани и министром иностранных дел
Джавадом Зарифи.
ПЕРЕМЕНЫ В
ОТНОШЕНИЯХ
АНКАРЫ И ТЕГЕРАНА
ПОСЛЕ ВИЗИТА
ПРЕМЬЕР- МИНИСТРА
ТУРЦИИ ЭРДОГАНА В
ИРАН
П
Доц. Др. Месут Хаккы Джашын
олитическая элита Ирана, после
избрания Роухани Президентом в
августе прошлого года, открыв пути
для выхода из экономического спада
и кризиса, начала процесс нормализации
отношений с США и ЕС. Новый президент
Хасан Роухани, проходя через новый и
трудный экзамен международной системы,
продолжает посылать позитивные сигналы о радикальном изменении во внешней
политике, несмотря на критику консервативного крыла Израиля и США.
84
март 2014 ВЫПУСК 16
Иран постепенно будет претворять в
жизнь инвестиции, отложенные в течение многих лет из-за эмбарго. В соответствии с планом каждый год будут осуществляться инвестиции в инфраструктуру и надстройку в размере 300 млрд. долларов, и к концу 5 года с общим объёмом
инвестиций в размере 1,5 трлн. долларов
Иран ликвидирует ущерб, нанесенный
почти 30-летним эмбарго. Заместитель
министра экономики Ирана и Глава
Организации инвестиций Бехруз
Алишири, отметив, что в предстоящем
пятилетнем периоде инвестиции составят
1,5 триллиона долларов, сказал: «Мы
ожидаем участия подрядчиков и промышленников строительного сектора Турции
в инвестициях и производствах Ирана.
Мы планируем построить в Иране нефтехимические компании, в которых могут
принять участие турецкие партнеры». В
ходе визита премьер-министра Турции
Реджепа Тайипа Эрдогана в Иран было
подписано соглашение, которое может
стать одним из самых важных элементов
для достижения объема торговли 30 млрд.
долларов. Преференциальное торговое
соглашение является первым соглашением, заключенным в обмен на уступки, за
исключением соглашений Турции о свободной торговле. Благодаря ему вклад
Турции в реализацию проекта по экономическому развитию Ирана в 1,5 триллиона долларов увеличится .
www.hazarworld.com
ИНВЕСТИЦИИ В ХРАНИЛИЩА
ПРИРОДНОГО ГАЗА В
РАМКАХ СТАНОВЛЕНИЯ
ТУРЦИИ ЭНЕРГЕТИЧЕСКИМ
ХАБОМ
Доц. Др. Айхан Эрдем написал об инвестициях Турции в проекты по хранению природного газа и осуществляемых проектах на пути становления Турции
энергетическим хабом.
Т
Доц. Др. Айхан Эрдем
урция располагается вблизи региона
и стран, где находится примерно 65%
мировых запасов нефти и 70% запасов природного газа. Турция, в связи
с таким географическим положением
между странами- производителями энергоресурсов и крупными их потребителями,
является энергетическим коридором или
энергетическим хабом.
С другой стороны, Турция импортирует
около 98 % потребляемого ею природного
газа. Объём ежегодного потребления газа
Турцией составляет 45 млрд. кубометров.
В связи с чем, она является не только
страной, выполняющей функцию энергетического коридора, но и крупным потребителем природного газа. Если рассматривать Турцию, как одну из стран в Европе с
растущим потреблением газа, то ожидается, что в ближайшем будущем её годовое
потребление будет на уровне 60-70 миллиардов кубометров.
Общий объем производства природного
газа Турции в 2012 году составил 664 млн
кубометров. Запасы природного газа страны составляют 6,84 млрд. кубометров. Из
общего объёма, произведенного природного газа в Турции, на долю провинции
Тракия приходится 97% , Батман - 2 % и
Адияман - 1 %. Общий объём, произведенного газа из месторождений страны,
может удовлетворить лишь 1,5-2 % от
общего потребления.
По данным Международного
Энергетического Агентства (МЭА), из
общего объёма импортируемого природного газа Турцией, около 16 % поставляется
из Ирана, 15 % - из Азербайджана , а
остальная часть - из России.
Согласно заключенным соглашениям о
поставках природного газа и из-за недостаточности хранилищ, выплачиваются
огромные суммы странам - поставщикам
за не полученный из-за снижения потребности и неиспользованный природный газ.
Основная цель хранения природного газа в
подземных хранилищах - устранение
колебаний в спросе вследствие колебаний
сезонного потребления.
Во многих странах, таких, как Австрия,
Италия, Франция, построены хранилища
природного газа, достаточные для удовлетворения потребности в природном газе в
течение 90 дней. Разработка первого проекта подземного хранения природного газа
в нашей стране в Силиври была начата
TPAO в 1998 году, и депонированный газ
поступил в распоряжение пользователей в
2007 году. В 2009 году емкость хранилища
увеличена до 2,66 млрд. кубических
метров. Ведутся работы по поэтапному
повышению производственных мощностей
хранилища от 14 млн.кубометров в день до
25 млн.кубометров в 2014 году и 50 млн.
кубометров в 2016 году.
При реализации проекта Турция будет
обладать ещё большим запасом природного газа, необходимым с точки зрения безопасности поставок энергоресурсов и возможного дефицита в поставках природного газа. Это означает гарантирование 8%
от общего объема потребления.
HAZAR WORLD
85
краткое изложение
Реальность недалекого прошлого и
настоящего
После распада Советского Союза границы
стран в очередной раз изменились. Три кавказские республики, объявив независимость, снова появились на сцене и открыли
двери Каспийского Региона Западу.
Однако, эта новая эпоха наряду с большими возможностями принесла огромные проблемы .
Страны Каспийского Региона для полной
оценки имеющегося у них потенциала должны развивать более тесное сотрудничество.
На данном этапе , только Азербайджан и
Грузия, вместе с Турцией, могут быть охарактеризованы, как стратегические партнеры в регионе. Отношения других стран
вокруг Каспийского моря - с Россией более
тесные, чем их отношения друг с другом.
Прогнозы на будущее и
энергетические ресурсы
Каспийский
Регион – Взгляд
из Грузии
Посол Георгий
Бадридзе
Бывший Посол Грузии в
Великобритании Георгий
Бадридзе написал о важности
Каспийского Региона для диверсификации транспортных
и энергетических маршрутов
на континенте и его вкладе в
энергетику и экономическое
развитие.
П
ервая мировая война сильно изменила
регион. Русская империя рухнула.
Грузия, Азербайджан и Армения провозгласили независимость в 1918 году.
Однако, эти государства были оккупированы
русскими в 1920 – 1921 годах и стали частью
Советского Союза. Регион, в последующие
70 лет, стал частью Советской территорией.
Советы продолжили разработку месторождений Каспийской нефти и начали мероприятия
по добыче природного газа.
86
март 2014 ВЫПУСК 16
Есть два основных факта, которые будут
определять роль и будущие перспективы
Каспийского Региона. Первый - это его
богатые энергетические ресурсы, и второй
- его расположение между Европой и
Китаем - двумя гигантами мировой экономики.
Азербайджанский природный газ будет
поступать в страны Южной Европы по
газопроводу Баку-Тбилиси- Эрзурум и
далее по Транс- Анатолийского Газопроводу
до западной границы Турции, и далее по
Трансадриатическому Газопроводу. После
создания инфраструктуры для доставки
больших объемов Каспийского газа непосредственно на европейские рынки, страны
Восточного Каспия, особенно
Туркменистан, должны рассмотреть серьезным образом проект Транскаспийского
Газопровода.
Заключение
К концу XIX века,
нефтепродукты,
начиная
использоваться
вместо угля,
приобрели
стратегическое
значение.
Стратегическое сотрудничество, установленное Азербайджаном и Грузией с западными партнерами, обеспечило самый короткий и безопасный маршрут для транспортировки энергоресурсов из Каспийского
Региона на Запад, в частности, на турецкий
и европейские рынки. Это историческая
возможность для стран на восточном берегу
Каспийского Моря. Простого пути для её
реализации, без обострения отношения с
Россией, не существует, но, если эти государства считают важной свою независимость, они должны рассмотреть эту возможность.
www.hazarworld.com
Ходжалинский
геноцид
является
не только
проблемой
Азербайджана,
но и Турции
И
нституте ( HASEN ) состоялось заседание круглого стола: «Этническая
чистка в Карабахе и геноцид в
Ходжалы». На заседании, состоявшемся в 22 –ую годовщину Ходжалинского геноцида, обсуждалось отношение международного сообщества к проблемам Нагорно
-Карабахского конфликта, Ходжалинского
геноцида, который является одним из самых
больших катастроф XX века, оккупации
Арменией азербайджанской территории, правового статуса Нагорного Карабаха и политической ситуации в регионе.
за 100 лет Россия разместила на Кавказе 1
миллион армян) сказал, что, по мнению
армян, Армения управляется «карабахским
кланом», что вызывает значительное беспокойство армян Армении. Чичек, подчеркнув,
что дело Азербайджана является делом
Турции, и произошедшее является борьбой за
существование тюрков на Кавказе, отметил,
что, хотя армяне живут среди тюрков, тюрки
не могут жить среди армян, антитюркские
настроения армян являются чрезмерными.
«После нормализация Армении она должна
ответить за Ходжалы»
Заведущий Кафедрой Международных
Отношений Университета Кадир Хас Доц.
Др. Митат Челикпала в своем выступлении
проанализировал точку зрения международного сообщества на эту проблему.
Челикпала, отметив, что принятие
Парламентом Азербайджана зверств в
Ходжалы как геноцид, имевшее политические и юридические последствия, сказал, что
мнение международного сообщества начало
медленно меняться, и очень важно часто поднимать этот вопрос, международные суды
обязательно должны быть вовлечены в этот
процесс.
Международное право игнорируется»
Модератор заседания Проф. Др. Месут
Хаккы Джашын дал оценку исторических
событий в период Ходжалинского геноцида,
Нагорно-Карабахскому конфликту и имевшим место нарушениям международного
права. Джашын, отметив, что вооруженные
силы Армении при поддержке русских напали на Ходжалы и убили более 600 мирных
жителей, сказал, что Ходжалинский геноцид
- это месть, вымещенная на гражданских
лицах, и продолжение этнической чистки
Армении по отношению к Азербайджану.
Армения осуществила на Кавказе
оккупационную политику
Выступивший на заседании Декан
Факультета Гуманитарных и Социальных
Наук Университета Ипек Проф. Др. Кемаль
Чичек рассказал о препятствиях на пути к
решению проблем Нагорного Карабаха и
Ходжалинского геноцида, подоплеке политической солидарности и историческом фоне
событий. Чичек, отметив, что в 1800 году в
регионе проживало 200 тыс. армян, а в 1900
году их число превысило 1 миллион, ( почти
HAZAR WORLD
87
краткое изложение
МОСТ ПРОЦВЕТАНИЯ
РЕГИОНА SHAHDENIZ2 С
Современную жизнь невозможно представить без
энергетики. Нефть и природный газ, два основных
источника для энергетики, были обнаружены в
Каспийском регионе 200 лет назад. И только в
наши дни нефть и природный газ вновь вписали на
страницы истории мировой энергетики золотыми
буквами имена Азербайджана и Каспийского моря.
88
март 2014 ВЫПУСК 16
Эмин Эмрах Даныш
овременную жизнь невозможно представить без энергетики. Нефть и природный газ, два основных источника
для энергетики, были обнаружены в
Каспийском регионе 200 лет назад. И только в наши дни нефть и природный газ вновь
вписали на страницы истории мировой
энергетики золотыми буквами имена
Азербайджана и Каспийского моря.
После реализации проекта Баку-ТбилисиДжейхан (БТД ), названный «Проектом
века» при сотрудничестве Азербайджана и
Турции, доставка каспийских энергоресурсов на мировой рынок энергии осуществилась по инициативе Азербайджана – стра-
www.hazarworld.com
TANAP в цифрах
1841
KM
Общая длина
ны, первооткрывателя в сфере энергетики.
Манхэттен под Каспийским морем
Месторождение «Шах Дениз», включающее залежи «Шах-Дениз 2» и «Шах-Дениз
1», находится в территориальных водах
Азербайджана в Каспийском море, примерно в 70 километрах от суши.
Месторождение, открытое в 1999 году,
является одним из ведущих в мире залежей
газоконденсата. Площадь месторождения
«Шах-Дениз» составляет около 140 километров. Другими словами, площадь «Шах
Дениз 2» равна площади Манхэттена.
Разработка гигантского месторождения
природного газа осуществляется в три
этапа. Общие резервы месторождения
«Шах Дениз» составляют 1,4 трлн. кубометров ( 50 триллионов кубических
футов). Резервы месторождения «Шах
Дениз», при потреблении на уровне текущего года, могут обеспечивать природным
газом Турцию в течение 30-ти лет.
Структура акционерного капитала «Шах
Дениз» такова : BP- оператор ( 28,8 %),
ГНКАР ( 16,7 %), Statoil (15,5%) , Total (
10%) , Лукойл (10%) , NICO ( % 10) и
TPAO ( 9%). Эта структура учитывает упомянутое ранее приобретение доли BP и
ГНКАР. Приобретение этих акций, как
ожидается, будет завершено в 2014 году.
«Шах Дениз 1»
Природный газа, добытый на единственной
платформе «Шах Дениз 1», передается на
терминал близ Баку – Сангачал, где после
различных обработок при помощи гигантского газового компрессора закачивается
в трубопровод. Объём годовой добычи природного газа на месторождении «Шах
Дениз-1» превышает 9 миллиардов кубометров. На месторождении «Шах Дениз-1» в
день производится приблизительно 55
тысяч баррелей конденсата.
20
Инвестиция в 45 млрд. долларов
Проект «Шах Дениз-2» выделяется не только по объёму резервов газа, а также размером инвестиций в разработку месторождения, производство и транспортировку.
Размеры инвестиций в «Шах Дениз-2»,
TANAP и ТАР составят 45 млрд. долларов.
Инвестиция в разработку месторождения
«Шах Дениз-2», производство и финансовые затраты на строительство газопровода
до грузинско-турецкой границы в сумме
составят 28 миллиардов долларов.
В Грузию будет инвестировано 2
миллиарда долларов
31
Грузия имеет большое значание для доставки
«Шах Денизского» газа в Турцию и Европу.
Для строительства газопровода в пределах
границы Грузии будет инвестировано 2 млрд.
долларов. В период строительства трубопровода и двух компрессорных станций в Грузии
появится новая возможность для трудоустройства двух тысяч человек. Общий объем
инвестиций и новые возможности для трудоустройства, внеся значительный вклад в
экономику Грузии, будут способствовать
экономическому развитию страны.
Структура акционерного
капитала
Tekfen İnşaat выполнит строительные
работы на «Шах Дениз-2» на общую
сумму в 1,1 млрд. долларов
Число пересекамых
провинций
31 млрд. кубометров
Объём транспортируемого
газа в 2026 году
%58
%30
%12
ГНКАР
BOTAS
BP
Производство и мероприятия по разработке
месторождения, предусмотренные в проекте «Шах Дениз-2», создадут значительные
возможности для деятельности турецких
компаний. Строительство двух добывающих платформ и берегового терминала
Сангачал, на стадии разработки месторождения «Шах Дениз-2», будет осуществлять
известная строительная фирма Tekfen
İnşaat со своим деловым партнером в
Азербайджане компанией Azfen.
Проект Транс- Анатолийского
Трубопровода природного газа (
TANAP
Проект Транс- Анатолийского Газопровода
из ( TANAP ) будет способствовать поставке
природного газа в Турцию и Европу из
месторождения «Шах Дениз-2»
Азербайджана и дополнительных источников. На первом этапе, из предусмотренных
по проекту TANAP четырех этапов, планируется в 2018 году дать первый поток газа.
Планируемая годовая мощность трубопровода в 2019 году составит 16 миллиардов кубометров, в 2023 году - 23 миллиарда кубометров и в 2026 году - 31 млрд кубометров.
HAZAR WORLD
89
краткое изложение
C TANAP’OМ ОБЪЕМ
БИЗНЕСА, БУДЕТ РАСТИ
Производителей Стальных Труб ( ÇEBİD )
Мехмет Зерен рассказал о вкладе проекта ТрансАнатолийского Газопровода (TANAP) в развитие
сектора производства стальных труб Турции.
К
акого рода инвестиции в сектор
производства стальных труб
Турции станут возможными благодаря проекту TANAP?
Как ожидается при реализации проекта
TANAP будут использоваться в общей
сложности 2 млн. тонн стальных труб
диаметром 56 и 48 дюймов и стоимостью
около 2 млрд. долларов. Производители
стальных труб Турции, когда на повестке
дня встал вопрос проекта TANAP, начали делать инвестиции в модернизацию. В
настоящее время все наши производители
обладают технологией и инфраструктурой для производства труб, которые будут
использоваться в трубопроводах. Кроме
90
март 2014 ВЫПУСК 16
этого, необходимы инвестиции для производства материалов, которые будут
использоваться производителями стали в
Турции.
Благодаря этому проекту, какого рода
ноу-хау получит сектор производства
стальных труб Турции?
Турция, благодаря ранее приобретенному
опыту при строительстве трубопроводов,
сегодня имеет знания и опыт для выполнения всех работ по трубопроводным проектам (инженерия, проектирование, закупки материалов и строительство). Мы
имеем опыт работы для выполнения проекта TANAP нашими собственными
ресурсами. В нашей стране до сих пор не
было производства плоского проката
качества X70. Передача технологии плоского проката с началом прозводства
будет иметь важное значение в будущем,
с точки зрения большего участия в проектах международных трубопроводов.
www.hazarworld.com
ПОДПИСЬ ТУРЕЦКИХ
ЭНЕРГЕТИЧЕСКИХ В
ПРОЕКТ ВЕКА
Проект « Шах Дениз -2»
долгое время находится под
пристальным наблюдением
Турецких компаний.
Tekfen İnşaat - одна из этих
компаний. Генеральный
Директор Tekfen İnşaat
Левент Кафказлы ответил на
вопросы Hazar World.
К
акие инвестиции сделал Tekfen
İnşaat и какие проекты он разрабатывает в Азербайджане?
Первый шаг в страну Tekfen сделал
в начале 1990-х годов. С 1996 года
завершено и продолжаются до сегодняшнего дня в общей сложности 18 проектов
на сумму 3,4 млрд. долларов США.
Объем работы, полученный в
Азербайджане в 2013 году, составил 1,8
млрд. долларов США.
Расскажите, пожалуйста, о содержании
выполняемой Tekfen работы.
В рамках проекта двух оффшорных
платформ, соединенных между собой
мостом, Tekfen İnşaat, согласно контракту, подписанному консорциумом АТА (
AMEC – Tekfen-Azfen ) и BP Exploration
( Шах Дениз ), получил подряд на строительство, изготовление и сдачу в эксплуатацию двух морских платформ с общим
весом 26442 тонны и соединительного
моста. Общий бюджет проекта составляет около 975 миллионов долларов США.
Доля Tekfen İnşaat в проекте, вместе с
долей в пакете акций Azfen, составляет в
общей сложности около 496 миллионов
долларов США. Консорциум Azfen
-Tekfen согласно контракту, заключенному с BP Exploration ( Шах Дениз ),
взял подряд на строительтельство и монтажные работы берегового терминала «
Шах Дениз Фаза 2» Сангачал. Общий
бюджет проекта составляет примерно 1
млрд. долларов США, доля Tekfen İnşaat
в проекте с учетом его доли в Azfen примерно 621 млн. долларов США.
HAZAR WORLD
91
краткое изложение
22-ЫЕ ЗИМНИЕ
ОЛИМПИЙСКИЕ ИГРЫ В
СОЧИ И ТУРЦИЯ
92
март 2014 ВЫПУСК 16
В городе Сочи, находящемся
в одном из самых известных
курортных и туристических
регионов Кавказа на Черноморском побережье России,
с 7 по 23 февраля состоялись
22-ые Зимние Олимпийские
игры с участием 2900 спортсменов из 88стран.
www.hazarworld.com
Турция,
благодаря
успешной работе
турецких
строительных
компаний,
завоевала
первую золотую
медаль
Олимпиады в
Сочи ещё до её
начала.
О
лимпиада в Сочи явилась прекрасной
возможностью показать всему миру
«новое» лицо России, и Москва провела серьезную подготовку для её
проведения. 22-ая зимняя Олимпиада стала
самой обсуждаемой в истории
Олимпийских игр ещё до её начала.
Согласно официальным правительственным
органам России, на подготовку к
Олимпиаде, включая и строительство объектов, было затрачено 6-7 миллиардов долларов, но, по мнению неофициальных
источников, Олимпиада обошлась бюджету
России в сумму около 50-ти миллиардов
долларов. Олимпиада в Сочи стала мероприятием, вызвавшим, возможно, самые
большие дебаты по проблеме безопасности. Турция была одной из 88-ми стран,
принявших участие в Олимпиаде в Сочи. В
борьбе за олимпийские медали среди 2900
спортсменов приняли участие 6 турецких
спортсменов. В Сочи проявили себя не
турецкие спортсмены, а турецкие строители.
Олимпиада в Сочи открыла для турецких
строительных компаний огромные возможности для бизнеса. В частности, турецкие
рабочие получили высокооплачиваемую
работу. Турецкие строительные компании в
течение почти двух лет построили объекты
с площадью в общей сложности в 700 000
квадратных метров. Турецкие строительные
компании до 90 процентов стройматериалов
привезли из Турции, что очень позитивно
отразилось на внутреннем рынке.
Привезенные из Турции около 15-ти тысяч
турецких рабочих активно работали на
строительных объектах, и стоимость общего объема проделанной работы составила
1,6 млрд. долларов. Турецкие строительные
компании, выполнившие в России с 1990
года заказы с объемом в 50 млрд. долларов,
сделали большой вклад как в национальную
экономику, так и в развитие отношений
между двумя странами. Своевременное
завершение выполненных работ и их качество исполнения было заслуженно отмечено Россией и зарубежными странами.
Премьер-министр Реджеп Тайип Эрдоган,
прибывший для участия в церемонии
открытия Олимпийских игр в Сочи, встретился с президентом России Владимиром
Путиным. Путин лично поблагодарил премьер-министра Эрдогана за помощь, оказанную турецкими строительными компаниями
в стадии подготовки Олимпийских игр. Во
время встречи Путин даже сказал: «Это
наши общие олимпийские игры».
HAZAR WORLD
93
краткое изложение
В плане музыки мне повезло, но в первый
период своей жизни я потеряла отца. Поэтому
моё детство не было счастливым в полной
мере. Тем не менее, большая удача родиться и
воспитываться в такой семье. Честно говоря,
моё детство быстро прошло, но я не жалуюсь.
Я благодарна Богу за предоставленные мне
возможности, и я счастлива.
«Я РАСПРОСТРАНЯЮ
КУЛЬТУРУ СВОЕЙ СТРАНЫ»
Азербайджанская джазовая исполнительница
и композитор Азиза Мустафа Заде рассказала
Caspian World о своем интересе к музыке, в частности, к джазовой музыке, о значении для неё музыки
мугам и о своей жизни в Германии.
И
звестная джазовая исполнительница и
композитор, рассказывая о своей
жизни в Германии, сказала: "Я живу в
города Майнц, он напоминает мне Баку.
Свою миссию я вижу в ознакомлении людей с
культурой нашей страны".
Можете ли вы рассказать нам немного о
вашей биографии? Как вы решили стать
музыкантом?
Я родилась в семье музыкантов, и я думаю,
что это была Божья воля . Мой отец,
Мустафа Заде - один из основателей джаза в
Азербайджане, мать получила классическое
образование оперной певицы. У моей матери
есть композиции в стиле синтеза джаза и
мугама. Я родилась и воспитывалась в такой
талантливой семье. С малых лет я могла
импровизировать, и это было очень естественным для меня. Я специально не училась
музыке, я родилась такой.
Похоже, что у вас было счастливое детство
94
март 2014 ВЫПУСК 16
Как вы считаете, есть ли в мире должное
внимание к музыке мугама, которое она
заслуживает?
Я думаю, что есть. Где бы я не выступала,
моя музыка всегда приветствовалась и вызывала восхищение. Поскольку народная музыка
имеет разное происхождение, она всегда воспринимается с интересом. И я думаю, что
народная музыка отражает общие для всех
народов чувства и поэтому сближает общества. Народная музыка содержит все эмоции,
которые мы чувствуем в повседневной
жизни: любовь, уважение, дружбу, веру и
доброжелательность. Этот тип музыки включает в себя все, в чем мы нуждаемся.
Почему вы выбрали для жизни Германию?
Есть особая причина?
Город, в котором я живу – Майнц, напоминает мне Баку. Эти города находятся на одном
меридиане. Баку - также замечательный и
дающий вдохновение город. Жить в Германии
- моя судьба. Я считаю своим долгом знакомить людей в различных точках мира с культурой моей страны. Конечно, вы можете
жить в своей стране и быть счастливой, проводить время с семьей и друзьями. Но в этом
случае вы сделаете меньше для представления
своей страны в художественном и музыкальном плане.
Есть ли разница между немецкими и азербайджанскими музыкантами? Что вы
можете рассказать нам о своих будущих
проектах?
Германия имеет замечательную музыкальную
культуру, например, такой композитор, как
Иоганн Себастьян Бах. Классическая музыка
оказала глубокое влияние на мою музыку. Я
работаю и с азербайджанскими музыкантами,
и с немецкими музыкантами, и с уверенностью могу сказать, что между ними нет различия. Люди во всем мире испытывают одни
и те же чувства. В моих мыслях и в моей
душе есть много планов, но каком порядке
они будут осуществляться, я не знаю. Но я
знаю, что в Турции есть замечательные
любители музыки и как прекрасно приезжать
в Турцию, и я хочу снова приехать сюда.​
www.hazarworld.com
Путешествие в
Жемчужину
Востока - Игдыр
Игдыр, находящийся на востоке Турции, богатый природными и историческими красотами
ждет гостей.
Мехмет Эрдоган ЭЛЬГИН
B
регионе, где горы Южного Кавказа,
расположившись в самой восточной
части Анатолийского полуострова,
простираются к югу, восходит солнце за высокими пиками гор. Река Аракс в
течение тысяч лет обеспечивает плодородие земли. А ночь приносит прохладу.
Город, получивший своё имя от внука
Огуз хана Игдыр Бея, стал вратами для
тюрков в Анатолию. Стратегически важ-
ный город в период Сельджукидов,
Каракойунлу и Османской империи не
потерял значение во время турецкой
войны за Независимость Республики.
Стратегическое значение Игдыра обусловлено его расположением на границе трех
стран (Азербайджан, Иран и Армения). С
другой стороны, благодаря культурным,
природным и историческим красотам, он
является одним из городов Турции и
Кавказского региона, который нужно
непременно посетить.
Город легенд
Игдыр является последним портом
Ковчега пророка Ноя, о котором упоминается в Святых Книгах, где согласно
легенде, на горе Агры, спаслись люди и
животные. Гора Агры, имеющая большое
значение для истории человечества, является в тоже время самой высокой горой в
Турции. Гора Агры, благодаря структуре,
благоприятной для зимних видов спорта,
плато, пещерам, возможностью заниматься парапланеризмом и охотой, является
привлекательным местом для многих.
Кратер от метеорита, упавшего в 1892
году на плато Корхана, находящегося на
HAZAR WORLD
95
краткое изложение
территории провинции, с точки зрения его
размера и глубины, занимает второе место
в мире после кратера Баррингера в
Аризоне.
Игдыр имеет богатую историю
Игдыр, благодаря плодородной земле, был
местом процветания нескольких цивилизаций, о чем свидетельствуют оставшиеся
памятники культуры этих цивилизаций.
Руины Ахура, в долине Якуба на северных
склонах великой горы Агры, только один
из этих исторических памятников. Это
место примечательно из-за поселения,
существовавшего в II веке до н.э. в период
Королевства Артаксия. Каравансарай,
расположенный по пути к селу Асмокойу,
является самым красивым произведением
искусства резьбы по камню сельджуков
XII века. Он представляет большой интерес для любителей истории искусства
каравансараев сельджукидов. Среди исторических памятников, которые следует
посмотреть, - надгробия с головами овна,
оставшиеся от эпохи Каракойунлулар.
Надгробия, несущие следы культуры
Центральной Азии, по традиции
Каракойунлулар, сооружались на могилах
доблестных и героических воинов и
людей, которые умерли в молодом возрасте. Как упоминалось ранее, во время
войны за Независимость, жители Игдыра
взяли на себя важные обязательства по
защите города и успешно их выполнили.
Как известно, жители региона очень
часто подвергались нападениям со стороны армян. В память о героях в центре
96
март 2014 ВЫПУСК 16
Игдыра сооружен Мемориал и музей
турецких шехидов. Этот памятник напоминает о героизме защитников города во
время армянских нападений. Музей, расположенный рядом с памятником, содержит много документов того периода. В
центре Игдыра расположен парк, носящий
имя бывшего Президента Азербайджана
Гейдара Алиева, который сыграл важную
роль в истории Турции.
Богатая кухня
Как и во всей Восточной Анатолии, скотоводство довольно распространено в
регионе. Поэтому не удивительно, что
Игдыр обладает богатой кухней. Бозбаш,
суп пача, катлет, келечош, пилав с лепелем - немногиие из блюд богатой кухни
региона.
Как добраться?
До Игдыра можно добраться как автотранспортом, так и самолетом, благодаря
открытому в 2012 году аэропорту. Вы
также сможете посетить соседнюю с городом Нахичеванскую Автономную
Республику, относящуюся к
Азербайджану.
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
4
File Size
5 174 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content