close

Enter

Log in using OpenID

12-02-2014

embedDownload
Àçÿðáàéúàí âÿ Ðóñèéà àðàñûíäà
ìöíàñèáÿòëÿð äàùà äà ýåíèøëÿíèð
Àçÿðáàéúàíäà áàíê
ñåêòîðó éåíè èíêèøàô
ìÿðùÿëÿñèíÿ ãÿäÿì ãîéóá
ßëàãÿëÿðèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ èíêèøàôû ùÿð
èêè þëêÿíèí ìàðàãëàðûíà õèäìÿò åäèð
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ: Àçÿðáàéúàíäà ñîí
èëëÿðäÿ áàíê ñåêòîðó äà ñöðÿòëÿ èíêèøàô åòìèøäèð.
Áèçèì áàíêëàðûìûç áþéöäö, ýöúëÿíäè
Õÿáÿð âåðèëäèéè êèìè, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ áó ýöíëÿðäÿ Ðóñèéàíûí “ÁÒÁ” Áàíêûíûí ïðåçèäåíòè Àíäðåé Êîñòèíè
ãÿáóë åäèá. Ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû èëÿ Ðóñèéà
Ôåäåðàñèéàñû àðàñûíäà äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ îëäóüó êèìè, èãòèñàäè ñàùÿäÿ äÿ ÿëàãÿëÿðèí óüóðëà ùÿéàòà êå÷èðèëäèéè âóðüóëàíûá, Àçÿðáàéúàíûí ìöâàôèã ãóðóìëàðû èëÿ “ÂÒÁ” Áàíêû àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüûí áó ÿëàãÿëÿðèí äàùà äà...
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Àçÿðáàéúàíû ìöñòÿãèëëèê
éîëóíäà èíêèøàô åòäèðìÿéÿ
ãàäèð áèð ïàðòèéàäûð
Áàõ ñÿh. 8
Äöíéà èãòèñàäèééàòûíäà àðòûì òåìïëÿðèíèí ñÿíýèìÿñè,
Àâðîïàäà áîðú áþùðàíû, ìàëèééÿ áàçàðëàðûíäà ãåéðè-ìöÿééÿíëèêëÿðèí, ãëîáàë ðèñêëÿðèí àðòìàñû øÿðàèòèíäÿ Àçÿðáàéúàí áàíê ñèñòåìè äÿ þç äàéàíûãëûüûíû ãîðóéóá ñàõëàéûá. Áàíê-ìàëèééÿ ñåêòîðó óüóðëà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí...
Áàõ ñÿh. 6
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí íÿøð îëóíóð. 12 ôåâðàë 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 025 (4184). Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí îðãàíû. Ãèéìÿòè 40 ãÿïèê
Ùÿð áèð äþâëÿò ìÿìóðó þç ìÿñóëèééÿòèíè äÿðê åòìÿëèäèð
Ïðåçèäåíòèí èø ýöíö
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Áàêû Àüûð Úèíàéÿòëÿð Ìÿùêÿìÿñèíèí ùàêèìè Ùÿñÿí ßêáÿð îüëó ßëèéåâèí ñÿëàùèééÿòëÿðèíÿ âàõòûíäàí ÿââÿë õèòàì âåðèëìÿñè ùàããûíäà Ñÿðÿíúàì
èìçàëàéûá.
Àçÿðáàéúàíäà äàâàìëû îëàðàã ñîñèàë
èñëàùàòëàð ùÿéàòà êå÷èðèëèð
...Áó ýöí Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí éàðàäûëìûø ìöàñèð âÿ ìîäåðí äþâëÿò ìîäåëè Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí óüóðëà äàâàì åòäèðèëèð. Úÿíàá
Èëùàì ßëèéåâèí 2003-úö èëäÿí áàøëàíàí ïðåçèäåíòëèê ôÿàëèééÿòèëÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ñîñèàë-èãòèñàäè, ñèéàñè
âÿ ìÿäÿíè èíêèøàôûíäà éåíè íàèëèééÿòëÿð ÿëäÿ îëóíäó. Áó èëëÿð
ÿðçèíäÿ ÿñàñû Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ãîéóëìóø ìöòÿðÿããè ñîñèàë èñëàùàòëàð äàâàì åòäèðèëèá âÿ äàùà äà äÿðèíëÿøäèðèëèá. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ ÿìÿê ìöíàÁàõ ñÿh. 5
ñèáÿòëÿðèíèí òÿíçèìëÿíìÿñè ñàùÿñèíäÿ...
Ùåéäÿð ßëèéåâ àãðàð
èñëàùàòëàðû èãòèñàäè èíêèøàôûìûçûí
ÿñàñëàðûíäàí áèðèäèð
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ: Ùÿð áèð äþâëÿò ìÿìóðó òÿìèç èøëÿìÿëèäèð, õàëãëà áèð éåðäÿ îëìàëûäûð, òÿâàçþêàð, èøýöçàð âÿ âÿòÿíïÿðâÿð îëìàëûäûð, ðöøâÿò àëìàìàëûäûð, þçöíö
õàëãäàí öñòöí òóòìàìàëûäûð, èøëÿäèéè áþëýÿëÿðäÿ, ñàùÿëÿðäÿ ùþðìÿò ãàçàíìàëûäûð âÿ Âÿòÿíÿ ñàäèã, ñÿäàãÿòëè îëìàëûäûð. Ùå÷ áèð õàðèúè äàèðÿíèí òÿñèðè àëòûíà äöøìÿìÿëèäèð
Êå÷ìèø ìöòòÿôèãëÿð áèð-áèðèëÿðèíè
éàëàí÷ûëûãäà èòòèùàì åäèðëÿð
Ñèéàâóø Íîâðóçîâ: Áó ýöí
Àçÿðáàéúàí ùàêèìèééÿòè ãÿäÿð
õàëãûí ãóëëóüóíäà äóðàí,
ñîñèàë ïðîáëåìëÿðèíè ùÿëë åäÿí
èêèíúè áèð ùþêóìÿò éîõäóð
“Áó ýöí Àçÿðáàéúàí ùàêèìèééÿòè ãÿäÿð õàëãûí ãóëëóüóíäà äóðàí, ñîñèàë ïðîáëåìëÿðèíè ùÿëë åäÿí èêèíúè áèð
ùþêóìÿò éîõäóð. Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè èñòÿð áåéíÿëõàëã ìÿñÿëÿëÿðäÿ âÿ èñòÿðñÿ äÿ, äàõèëè ñèéàñÿòäÿ ùÿð çàìàí õàëãûí ìàðàãëàðûíû ãîðóéóð”. Áóíó ÀçÍåwñ.àç-à
à÷ûãëàìàñûíäà Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû...
Áàõ ñÿh. 3
Äàøêÿñÿí ðàéîíóíäà
2013-úö èëèí éåêóíëàðû
óüóðëó îëóá
Ìèðçÿ Øÿôè Âàçåùèí
220 èëëèê éóáèëåéè èëÿ áàüëû
Ýÿíúÿ øÿùÿð ôÿàëëàðûíûí
éûüûíúàüû êå÷èðèëèá
Ôåâðàë àéûíûí 10-äà
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ) Ýÿíúÿ øÿùÿð òÿøêèëàòûíäà øÿùÿð ôÿàëëàðûíûí
èøòèðàêû èëÿ Ìèðçÿ Øÿôè Âàçåùèí 220 èëëèê...
Áàõ ñÿh. 3
Äöíÿí Äàøêÿñÿí ðàéîí
Èúðà Ùàêèìèééÿòè áàø÷ûñûíûí 2013-úö èëèí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíûí éåêóíëàðûíà âÿ úàðè èëäÿ ãàðøûäà äóðàí âÿçèôÿëÿðÿ ùÿñð îëóíìóø ùåñàáàò éûüûíúàüû...
Èðàíëà Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà
äîñòëóã ÿëàãÿëÿðè ýåíèøëÿíèð
“Èðàíûí Èñëàì Èíãèëàáû èíãèëàá íÿçÿðèééÿëÿðèíÿ éåíè ìîäåë äàõèë åòäè”. Ìîäåðí.àç áèëäèðèð êè, áó ñþçëÿðè Òåùðàí ðàäèîñóíà ìöñàùèáÿñèíäÿ ÉÀÏ Èúðà êàòèáèíèí ìöàâèíè, ìèëëÿò
âÿêèëè Ìöáàðèç Ãóðáàíëû áèëäèðèá.
“Èðàíûí Èñëàì Èíãèëàáû èíãèëàá íÿçÿðèééÿëÿðèíÿ éåíè ìîäåë äàõèë åòäè âÿ Èðàí áó èíãèëàáäàí ñîíðà ÷îõëó íàèëèééÿòëÿð âÿ èðÿëèëÿéèøëÿð ÿëäÿ åòäè” - äåéÿ, Ì.Ãóðáàíëû âóðüóëàéûá.
Èðàíëà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû àðàñûíäàêû äîñòëóã âÿ
ãàðäàøëûã ìöíàñèáÿòëÿðèíäÿí äàíûøàí Ìöáàðèç Ãóðáàíëû áèëäèðèá êè, Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ Óëó þíäÿð Ùåéäÿð
ßëèéåâèí ñèéàñÿòèíè äàâàì åòäèðÿðÿê, Èðàíëà ÿëàãÿëÿðè ýåíèøëÿíäèðìÿéÿ ÷àëûøûð.
ÉÀÏ-ûí Ýÿíúëÿð, èäìàí âÿ
ìÿäÿíèééÿò êîìèññèéàñûíûí
èúëàñû êå÷èðèëèá
Áàõ ñÿh. 5
Áàõ ñÿh. 4
“Ãûø ìÿêòÿáè”: Áèëèêëÿðèí ìöáàäèëÿñèíÿ
éàðäûì÷û ëàéèùÿ
Ðåíåãàò Åëäàð Íàìàçîâ
Úÿìèë Ùÿñÿíîâà “øàíòàæ÷û”
âÿ “ìÿíòèãñèç” äåäè...
Àíòèìèëëè “Ìèëëè øóðà”íûí äàüûëìàñû èëÿ ðàäèêàë ìöõàëèôÿò äöøÿðýÿñèíäÿ áàøëàéàí ãîâüà áó ýöí äÿ äàâàì
åòìÿêäÿäèð. Èñà Ãÿìáÿð-ßëè Êÿðèìëè “ñàâàøû” èëÿ ñòàðò
ýþòöðÿí áó ñþç äóåëèíè ñîíðàäàí ðåíåãàò Åëäàð Íàìàçîâëà “äóáëéîð” Úÿìèë Ùÿñÿíîâ äàâàì åòäèðìèøäè. Àììà Ú.Ùÿñÿíîâóí ðåíåãàò Å.Íàìàçîâà ãàðøû ñîí èòòèùàìëàðû îëäóãúà êÿñêèíëèéè èëÿ ñå÷èëèðäè. Î, êå÷ìèø “ìöòòÿôèãèíè” “Ìèëëè øóðà”äàí þçöíÿ äèâèäåíä ãàçàíìàãäà
èòòèùàì åòìèøäè âÿ îíóí “øóðà”äàêû ôÿàëèééÿòèíè éàðûòìàç àäëàíäûðìûøäû. Ú.Ùÿñÿíîâóí èòòèùàìëàðûíà úàâàá
âåðÿí ðåíåãàò Å.Íàìàçîâ èñÿ áåëÿ äåìÿê ìöìêöíäöðñÿ êå÷ìèø “äóáëéîðó” éåðëÿ-éåêñàí åäèá. Î äåéèá êè,
ñîíóíúó ïðåçèäåíò ñå÷êèëÿðèíäÿí ñîíðà “Ìèëëè øóðà”äàí
àéðûëàí âÿ ïðîñåñëÿðëÿ áàüëû ìÿòáóàòäà ÷ûõûø åäÿí èíñàíëàðà ãàðøû øÿð-áþùòàí êàìïàíèéàñû àïàðûëûð: “Ñàíêè
“Ìèëëè øóðà” ùàããûíäà àíúàã...
Áàõ ñÿh. 7
“Òîðïàãëàðûìûç, ùàâà, ñó,
ÿðàçèìèç Àçÿðáàéúàíäà êÿíä
òÿñÿððöôàòû ìÿùñóëëàðû èñòåùñàëûíûí ñöðÿòëÿ àðòûðûëìàñûíà éþíÿëäèëìÿëè, èñòèôàäÿ îëóíìàëûäûð”. Áó
ôèêèð ÕÕ ÿñðèí ñîí 30 èëè âÿ ÕÕÛ
ÿñðèí áàøëàíüûúûíäà Àçÿðáàéúàíà ðÿùáÿðëèê åòìèø...
Äöíÿí Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí (ÉÀÏ)
Ýÿíúëÿð, èäìàí âÿ ìÿäÿíèééÿò êîìèññèéàñûíûí èëê
èúëàñû êå÷èðèëèá. Êîìèññèéàíûí ñÿäðè, ÉÀÏ Èäàðÿ Ùåéÿòèíèí öçâö...
Äöíÿí Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ) Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíèí òÿøêèë åòäèéè “Ãûø ìÿêòÿáè”íäÿ äþâëÿòèí ýÿíúëÿð ñèéàñÿòè áàðÿäÿ ýåíèø ôèêèð ìöáàäèëÿñè, ìöùàçèðÿëÿð äàâàì åòäèðèëèá. Ãðóï ðÿùáÿðëÿðè îëàí ÉÀÏ Ñèéàñè Øóðàñûíûí öçâö,
“Èêè ñàùèë” ãÿçåòèíèí áàø ðåäàêòîðó Âöãàð Ðÿùèìçàäÿ, ÉÀÏ
Ñèéàñè Øóðàñûíûí öçâëÿðè, ÉÀÏ Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíèí ñÿäð ìöàâèíëÿðè Ñàìèðÿ Ãóëèéåâà âÿ Ðàìèí Ìÿììÿäîâ, ÉÀÏ Ìÿðêÿçè Àïàðàòûíäà òÿëèìàò÷û...
Áàõ ñÿh. 6
Òöðêäèëëè äþâëÿòëÿðè
îðòàã òàðèõ, ìÿäÿíèééÿò âÿ
äÿéÿðëÿð áèðëÿøäèðèð
Äöíÿí Ìèëëè Ìÿúëèñèíäÿ
Òöðêäèëëè Þëêÿëÿðèí Ïàðëàìåíò
Àññàìáëåéàñûíûí (ÒÖÐÊÏÀ) Èãòèñàäèééàò, òèúàðÿò âÿ ìàëèééÿ
ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ êîìèññèéàñûíûí
ö÷öíúö òîïëàíòûñû êå÷èðèëèá. Òîïëàíòûíû ýèðèø ñþçö èëÿ à÷àí èãòèñàäèééàò, òèúàðÿò âÿ ìàëèééÿ...
Áàõ ñÿh. 3
“Àçÿðáàéúàí ýÿíúëèéè
2011-2015-úè èëëÿðäÿ Äþâëÿò
Ïðîãðàìû”íûí èúðàñûíà äàèð
ìöçàêèðÿëÿð ñÿìÿðÿëè îëóá
Áàõ ñÿh. 3
Ôåâðàëûí 11-äÿ Áàêûäà
“Àçÿðáàéúàí ýÿíúëèéè 20112015-úè èëëÿðäÿ Äþâëÿò Ïðîãðàìû”íûí èúðàñû öçðÿ ßëàãÿëÿíäèðìÿ Øóðàñûíûí íþâáÿòè
èúëàñû êå÷èðèëèá...
Áàõ ñÿh. 6
2
www.yeniazerbaycan.com
12 ôåâðàë 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 025 (4184)
Ùÿð áèð äþâëÿò ìÿìóðó þç ìÿñóëèééÿòèíè äÿðê åòìÿëèäèð
Âåðýèëÿð Íàçèðëèéèíèí êîëëåêòèâè
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ìÿçàðûíû
âÿ Øÿùèäëÿð õèéàáàíûíû çèéàðÿò åäèá
Õÿáÿð âåðäèéèìèç êèìè, ôåâðàëûí 5-äÿ
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû ðåýèîíëàðûíûí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû Äþâëÿò ïðîãðàìëàðûíûí
èúðàñûíà ùÿñð îëóíàí êîíôðàíñ êå÷èðèëèá.
Êîíôðàíñäà ÷ûõûø åäÿí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ áó èñòèãàìÿòäÿ ýþðöëìöø èøëÿðäÿí, ÿëäÿ
îëóíàí íàèëèééÿòëÿðäÿí âÿ ãàðøûäà äóðàí âÿçèôÿëÿðäÿí, åéíè çàìàíäà, ìÿìóðëàðûí ìÿñóëèééÿòè ìÿñÿëÿñèíäÿí âÿ ôÿàëèééÿò ïðèíñèïëÿðèíäÿí áÿùñ åäèá.
ßëáÿòòÿ, áó ýöí ìÿìóðëàðûí õèäìÿò âÿ
ôÿàëèééÿòè ìÿñÿëÿñè ùÿì äþâëÿò èäàðÿ÷èëèéè,
ùÿì äÿ âÿòÿíäàø-ìÿìóð ìöíàñèáÿòëÿðè áàõûìûíäàí ìöùöì ÿùÿìèééÿò äàøûéûð. Áóðàäà áàøëûúà ìÿãàì ìÿìóðëàðûí ùàíñû ïðèíñèï
âÿ äÿéÿðëÿð ÿñàñûíäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿñèäèð. Øöáùÿñèç, âÿçèôÿ áîðúó âÿòÿíäàøà õèäìÿò åòìÿê îëàí ùÿð áèð ìÿìóð þç ñÿëàùèééÿòëÿðèíäÿí âÿ ìöâàôèã ðåñóðñëàðäàí ãàíóíà
ìöâàôèã ñóðÿòäÿ éàðàðëàíìàëû, èñòèíàä åòäèéè
ùÿð áèð ïðîñåäóðäà ãàíóíëà ìöÿééÿí îëóíìóø ãàéäàäà Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøûíûí ìÿ-
Ôåâðàëûí 11-è Âåðýèëÿð Íàçèðëèéèíèí éàðàäûëìàñûíûí 14-úö
èëäþíöìö âÿ âåðýè õèäìÿòè ÿìÿêäàøëàðûíûí ïåøÿ áàéðàìûäûð.
Áó ìöíàñèáÿòëÿ Âåðýèëÿð Íàçèðëèéèíèí êîëëåêòèâè ôåâðàëûí 11-äÿ
Ôÿõðè Õèéàáàíà ýÿëÿðÿê, õàëãûìûçûí Öìóììèëëè ëèäåðè Ùåéäÿð
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ: Ùÿð áèð äþâëÿò ìÿìóðó òÿìèç èøëÿìÿëèäèð, õàëãëà áèð éåðäÿ îëìàëûäûð, òÿâàçþêàð, èøýöçàð âÿ âÿòÿíïÿðâÿð îëìàëûäûð, ðöøâÿò àëìàìàëûäûð, þçöíö
õàëãäàí öñòöí òóòìàìàëûäûð, èøëÿäèéè áþëýÿëÿðäÿ, ñàùÿëÿðäÿ ùþðìÿò ãàçàíìàëûäûð âÿ Âÿòÿíÿ ñàäèã, ñÿäàãÿòëè îëìàëûäûð. Ùå÷ áèð õàðèúè äàèðÿíèí òÿñèðè àëòûíà äöøìÿìÿëèäèð
ðûíûí àðàäàí ãàëäûðûëìàñûíäà õöñóñè ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð. Öìóìèééÿòëÿ, áó ýöí Àçÿðáàéúàíûí èíêèøàôûíà ìàíå îëà áèëÿúÿê ðåàë
òÿíÿççöë ìÿíáÿéè ãèñìèíäÿ ÷ûõûø åäÿí ðöøâÿò âÿ êîððóïñèéà ùàëëàðûíûí ãàðøûñûíûí àëûíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ùÿì àèäèééÿòè ñòðóêòóðëàð, èúðà îðãàíëàðû, ùÿì äÿ àéðû-àéðûëûãäà ìÿìóðëàð þç öçÿðëÿðèíÿ äöøÿí áöòöí âÿçèôÿ âÿ
þùäÿëèêëÿðè éåðèíÿ éåòèðìÿëèäèðëÿð.
Èñòèñíà äåéèë êè, áÿçè ìÿìóðëàð âÿòÿíäàøëàðûí ïðîáëåìëÿðèíèí ùÿëëè èëÿ áàüëû ìöðàúèÿòëÿðÿ åòèíàñûç éàíàøûðëàð. Ìÿùç äþâëÿò
áàø÷ûñûíûí âóðüóëàäûüû ìÿñÿëÿ áåëÿ ùàëëàðûí
àðàäàí ãàëäûðûëìàñûíû þçöíäÿ åùòèâà åäèð.
Áó ýöí äöíéàíûí ÿí èíêèøàô åòìèø þëêÿëÿðè
èëÿ áèð ñûðàäà àääûìëàéàí Àçÿðáàéúàíäà
äþâëÿò ìÿìóðóíóí äàâðàíûø ãàéäàëàðûíà
ìöêÿììÿë øÿêèëäÿ ðèàéÿò åòìÿñè îëäóãúà
âàúèá áèð øÿðòäèð. Øöáùÿñèç, áó ýöí ìöÿééÿí äþâëÿò îðãàíëàðûíäà, éåðëè ñòðóêòóðëàðäà,
èúðà ùàêèìèééÿòëÿðèíäÿ ÷àëûøàí áÿçè ìÿìóðëàðûí âÿòÿíäàøëàðûí ïðîáëåìëÿðèíèí ùÿëëè èëÿ
Áöòöí áó ïðèíñèïëÿð äþâëÿò òÿðÿôèíäÿí ìöÿééÿíëÿøäèðèëèá
âÿ çÿðóðè íîðìàëàðäûð.
Áöòöí áóíëàðëà éàíàøû,
áèð ìÿãàìà äà õöñóñè îëàðàã òîõóíìàã ýÿðÿêäèð. Ñèðð
äåéèë êè, áó ýöí Àçÿðáàéúàí
ñöðÿòëè èãòèñàäè èíêèøàôà âÿ
ìþùêÿì èúòèìàè-ñèéàñè ñàáèòëèéÿ ìàëèê àâàíãàðä þëêÿ êèìè ñÿúèééÿëÿíäèðèëèð. Àììà áóíóíëà éàíàøû, þëêÿìèçäÿ èúòèìàè àñàéèøÿ, ñîñèàë-èãòèñàäè ìöíàñèáÿòëÿð
ñèñòåìèíÿ âÿ úÿìèééÿòèí ôóíêñèîíàëëûüûíà
çèää îëàí áÿçè íåãàòèâ ïðîñåñëÿðÿ äÿ ðàñò
ýÿëèíèð. Áöòöí áóíëàðûí íÿòèúÿñèíäÿ þëêÿäàõèëè áÿçè ñóáéåêòëÿð âÿ ãóðóìëàðûí þç âÿçèôÿ,
ñòàòóñ âÿ ðåñóðñëàðûíäàí ñóè-èñòèôàäÿ åòìÿëÿðè ôîíóíäà éàðàíàí ðöøâÿò âÿ êîððóïñèéà ùàëëàðû áó ñûðàäà õöñóñè âóðüóëàíìàëûäûð. Ãåéä
åòìÿê ëàçûìäûð êè, ðöøâÿò âÿ êîððóïñèéà ùàëëàðû, äåìÿê îëàð êè, áöòöí úÿìèééÿòëÿðäÿ
ìþâúóääóð. Ñàäÿúÿ áóðàäà ÿñàñ îëàí ñþçöýåäÿí ùàëëàðëà íåúÿ âÿ ùàíñû úèääèëèêäÿ ìöáàðèçÿ àïàðûëìàñûäûð. Åéíè çàìàíäà, áÿùñ
îëóíàí ùàëëàðà ãàðøû àïàðûëàí ìöáàðèçÿíèí
åôôåêòèâëèê ñÿâèééÿñè âÿ îíóí ðåàë íÿòèúÿëÿðè
äÿ ñþçöýåäÿí ïðîñåñäÿ õöñóñè þíÿì êÿñá
åäÿí àìèëëÿðäèð. Áó íþãòåéè-íÿçÿðäÿí ãåéä
åäÿ áèëÿðèê êè, þëêÿìèçäÿ áó úöð íåãàòèâ ùàëëàðà ãàðøû ÷îõ úèääè ìöáàðèçÿ àïàðûëìàãäàäûð. Êîíôðàíñäàêû ÷ûõûøû çàìàíû áó ìÿñÿëÿéÿ òîõóíàí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ áèëäèðèá
êè, êîððóïñèéàéà âÿ ðöøâÿòõîðëóüà ãàðøû ìöáàðèçÿ áóíäàí ñîíðà äà ÿí úèääè øÿêèëäÿ äàâàì åòäèðèëÿúÿêäèð: “Áó, áþéöê ñîñèàë áÿëàäûð, áþéöê éàðàäûð. Êîððóïñèéàíûí, ðöøâÿòõîðëóüóí àðàäàí ãàëäûðûëìàñû ö÷öí
“Àçÿðáàéúàíäà êîððóïñèéàéà âÿ ðöøâÿòõîðëóüà
éåð îëìàìàëûäûð. Áöòöí äþâëÿò ìÿìóðëàðû áóíó
åøèòñèíëÿð, áèëñèíëÿð âÿ åëÿ èøëÿñèíëÿð êè, ùÿìèøÿ äþâëÿò âÿ õàëã ãàðøûñûíäà àëíûà÷ûã, öçöàü îëñóíëàð”
íàôåéèíè ÿñàñ ýþòöðìÿëèäèð. Äþâëÿò ãóëëóã÷óëàðûíûí ïåøÿ ñÿëàùèééÿòëÿðè âÿ áîðúó, åéíè çàìàíäà, äàâðàíûø åòèêàñû òÿñáèò åäèëèá âÿ ìÿìóðëàðûí áöòöí áó íîðìàëàðà ðèàéÿò åòìÿñè
ìöòëÿã çÿðóðÿòäèð. Êîíôðàíñäàêû ÷ûõûøû çàìàíû áó ìÿñÿëÿéÿ òîõóíàí Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâ ãåéä åäèá êè, ùÿð áèð äþâëÿò ìÿìóðó
þç ìÿñóëèééÿòèíè äÿðê åòìÿëèäèð: “Ùÿð áèð
äþâëÿò ìÿìóðó òÿìèç èøëÿìÿëèäèð, õàëãëà
áèð éåðäÿ îëìàëûäûð, òÿâàçþêàð, èøýöçàð âÿ
âÿòÿíïÿðâÿð îëìàëûäûð, ðöøâÿò àëìàìàëûäûð, þçöíö õàëãäàí öñòöí òóòìàìàëûäûð,
èøëÿäèéè áþëýÿëÿðäÿ, ñàùÿëÿðäÿ ùþðìÿò ãàçàíìàëûäûð âÿ Âÿòÿíÿ ñàäèã, ñÿäàãÿòëè îëìàëûäûð. Ùå÷ áèð õàðèúè äàèðÿíèí òÿñèðè àëòûíà äöøìÿìÿëèäèð. Áàõ, áóäóð ÿñàñ ïðèíñèïëÿð. Ùÿð áèð äþâëÿò ìÿìóðóíäàí òÿëÿá
åäèðÿì êè, áó ïðèíñèïëÿðÿ ÿìÿë åòñèí”.
Î äà ãåéä åäèëìÿëèäèð êè, áöòöí äþâëÿò
ãóðóìëàðû âÿ âÿçèôÿëè øÿõñëÿð Àçÿðáàéúàí
âÿòÿíäàøûíà ùÿð éåðäÿ âÿçèôÿ ñÿëàùèééÿòëÿðè
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ õöñóñè ãàéüû ýþñòÿðìÿëèäèðëÿð.
Âÿòÿíäàøëàðûí ìöðàúèÿòèíÿ ïðîñåäóðëàðà
ìöâàôèã ñóðÿòäÿ áàõûëìàñû, áó èñòèãàìÿòäÿ
ëàçûìè òÿäáèðëÿðèí ýþðöëìÿñè, åéíè çàìàíäà,
áöðîêðàòèê ÿíýÿëëÿðèí àðàäàí ãàëäûðûëìàñû
äþâëÿò ìÿìóðëàðûíûí ãàðøûñûíäà äóðàí áàøëûúà âÿçèôÿ âÿ þùäÿëèêëÿð ãèñìèíäÿ ÷ûõûø åäèð.
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè ÿëèíäÿí ýÿëÿíè åäèð. Ðöøâÿò“Õàëãûí áèðèíúè õèäìÿò÷èñè ìÿíÿì âÿ áöòöí
õîðëóã ö÷öí ìåéäàí äàäþâëÿò ìÿìóðëàðû áåëÿ èøëÿìÿëèäèðëÿð. Îíà ýþðÿ,
ðàëûð. Ñèñòåì õàðàêòåðëè
òÿäáèðëÿð ýþðöëöð, èñëàùàò- ìÿí áèð äàùà áóíó äåìÿê èñòÿéèðÿì êè, íþâáÿòè èëëàð àïàðûëûð. Åéíè çàìàíëÿðäÿ äÿ ðöøâÿòõîðëóüà áóëàøìûø èíñàíëàð ÷îõ úèääà, èíçèáàòè ìåòîäëàð, úÿçà òÿäáèðëÿðè äÿ ýþðöëöð âÿ äè øÿêèëäÿ úÿçàëàíäûðûëàúàãëàð. Êèìñÿ íÿòèúÿ ÷ûõàðýþðöëÿúÿêäèð. Àíúàã ùå- ìàéûáñà, íÿòèúÿ ÷ûõàðñûí. Íþâáÿòè áåø èë ÿðçèíäÿ
ñàá åäèðÿì êè, áóðàäà ñèñòåì õàðàêòåðëè òÿäáèðëÿð Àçÿðáàéúàí êîððóïñèéàéà âÿ ðöøâÿòõîðëóüà ãàðøû
äàùà äà áþéöê ñÿìÿðÿ ìöáàðèçÿäÿ äÿ íöìóíÿâè þëêÿ îëìàëûäûð”
âåðÿúÿêäèð. Ìÿí “ÀÑÀÍ
õèäìÿò”èí ôÿàëèééÿòèíè õöñóñèëÿ, ãåéä åòìÿê èñòÿéèáàüëû ìöÿééÿí ñöíè ìàíåÿëÿð éàðàòìàñû
ðÿì. Úÿìè áèð èë ÿðçèíäÿ “ÀÑÀÍ õèäìÿò”ÿ
þç-þçëöéöíäÿ êîððóïñèéà éàðàäàí ùàëà ÷åâáèð ìèëéîí ìöðàúèÿò îëìóøäóð. Òàì øÿôðèëèð. Áåëÿ ùàëëàðûí àðàäàí ãàëäûðûëìàñû éþôàôëûã òÿìèí åäèëèáäèð, ìÿäÿíè õèäìÿò âÿ
íöíäÿ þëêÿ Ïðåçèäåíòèíèí ðÿùáÿðëèéè àëòûíäà
Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøûíà ëàéèã îëàí ùþðàïàðûëàí ñèéàñÿò àðòûã þç íÿòèúÿñèíè âåðèð âÿ
ìÿò ýþñòÿðèëèð. Îíà ýþðÿ “ÀÑÀÍ õèäýþðöëÿí ìöâàôèã òÿäáèðëÿð áóíó äåìÿéÿ
ìÿò”èí ôóíêñèéàëàðû áóíäàí ñîíðà äà ýåÿñàñ éàðàäûð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
íèøëÿíÿúÿêäèð. Áöòöí èíñàíëàðëà áèðáàøà
Àçÿðáàéúàí ìÿìóðóíóí ìÿñóëèééÿòè ìÿñÿöíñèééÿòäÿ îëàí ãóðóìëàð äà áó ïðèíñèïëÿñèíÿ âÿ èø ïðèíñèïèíÿ äàèð êîíêðåò ìþâãåëÿðëÿ éàøàìàëûäûðëàð”.
éè îðòàäàäûð. Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí âóðüóÄþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû ÿëàâÿ åäèá êè, íþâëàäûüû êèìè, äþâëÿò ìÿìóðó õàëãûí õèäìÿò÷èáÿòè èëëÿðäÿ ðöøâÿòõîðëóüà âÿ êîððóïñèéàéà
ñèäèð: “Õàëãûí áèðèíúè õèäìÿò÷èñè ìÿíÿì
ãàðøû ìöáàðèçÿìèç äàùà äà ýþçÿë íÿòèúÿëÿð
âÿ áöòöí äþâëÿò ìÿìóðëàðû áåëÿ èøëÿìÿëèâåðÿúÿêäèð: “Áóíó äåìÿéÿ ÿñàñ âåðÿí ýþäèðëÿð. Îíà ýþðÿ, ìÿí áèð äàùà áóíó äåðöëÿí èøëÿðäèð, àïàðûëàí èñëàùàòëàðäûð âÿ
ìÿê èñòÿéèðÿì êè, íþâáÿòè èëëÿðäÿ äÿ ðöøýöúëö ñèéàñè èðàäÿìèçäèð. Àçÿðáàéúàíäà
âÿòõîðëóüà áóëàøìûø èíñàíëàð ÷îõ úèääè
êîððóïñèéàéà âÿ ðöøâÿòõîðëóüà éåð îëìàøÿêèëäÿ úÿçàëàíäûðûëàúàãëàð. Êèìñÿ íÿòèúÿ
ìàëûäûð. Áöòöí äþâëÿò ìÿìóðëàðû áóíó
÷ûõàðìàéûáñà, íÿòèúÿ ÷ûõàðñûí. Íþâáÿòè
åøèòñèíëÿð, áèëñèíëÿð âÿ åëÿ èøëÿñèíëÿð êè, ùÿáåø èë ÿðçèíäÿ Àçÿðáàéúàí êîððóïñèéàéà
ìèøÿ äþâëÿò âÿ õàëã ãàðøûñûíäà àëíûà÷ûã,
âÿ ðöøâÿòõîðëóüà ãàðøû ìöáàðèçÿäÿ äÿ
öçöàü îëñóíëàð”.
íöìóíÿâè þëêÿ îëìàëûäûð”.
Ýþðöíäöéö êèìè, ìÿìóðëàðûí ñÿìÿðÿëè
ôÿàëèééÿòè ùÿì äÿ ðöøâÿò âÿ êîððóïñèéà ùàëëà-
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí õàðèúè ñÿôÿðëÿðèíÿ ùÿñð
åäèëìèø “30 òàðèõè ñÿôÿð” êèòàáûíûí òÿãäèìàòû îëóá
Ôåâðàëûí 11-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà
Ñòðàòåæè Àðàøäûðìàëàð Ìÿðêÿçèíäÿ
(ÑÀÌ) “30 òàðèõè ñÿôÿð (Àçÿðáàéúàí
õàëãûíûí Öìóììèëëè ëèäåðè Ùåéäÿð
ßëèéåâèí ðÿñìè âÿ äþâëÿò ñÿôÿðëÿðè
(1993-2003)” êèòàáûíûí òÿãäèìàò ìÿðàñèìè êå÷èðèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, òÿäáèðäÿ
÷ûõûø åäÿí ÑÀÌ-ûí äèðåêòîðó Ôÿðùàä
Ìÿììÿäîâ Ùåéäÿð ßëèéåâ Èðñèíè
Àðàøäûðìà Ìÿðêÿçèíèí íþâáÿòè óüóðëó ëàéèùÿñè îëàí áó êèòàáäà Óëó þíäÿðèí 1993-2003-úö èëëÿðäÿ õàðèúè þëêÿëÿðÿ ðÿñìè âÿ äþâëÿò ñÿôÿðëÿðèíèí,
ìþâçó èëÿ ÿëàãÿäàð Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí ÷ûõûø âÿ ìöñàùèáÿëÿðèíäÿí èãòèáàñëàðûí, Àçÿðáàéúàíûí õàðèúè ñèéàñÿòè èëÿ áàüëû òàðèõè àðàéûøëàðûí, ìÿëóìàò-ñîðàã ìàòåðèàëëàðûíûí éåð àëäûüûíû áèëäèðèá. Î
äåéèá êè, Ùåéäÿð ßëèéåâèí çÿíýèí èðñèíèí àðàøäûðûëäûüû êèòàáëàðûí, ñèñòåìëÿøäèðèëìèø ôîðìàäà ìàòåðèàëëàðûí
äÿðú åäèëìÿñè Àçÿðáàéúàíûí õàðèúè
ñèéàñÿòè ùàããûíäà ìÿëóìàò ÿëäÿ
îëóíìàñû ö÷öí ÷îõ ýþçÿë âàñèòÿäèð.
Ùåéäÿð ßëèéåâ Èðñèíè Àðàøäûðìà
Ìÿðêÿçèíèí áàø äèðåêòîðó Ôóàä Áàáàéåâ áèëäèðèá êè, êèòàáäà Öìóììèëëè
ëèäåðèí ðÿñìè ñÿôÿðëÿðèíèí úîüðàôèéàñûíà ýåíèø íÿçÿð ñàëûíûð. Áó íÿøð
ÿñàñû Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ãîéóëìóø âÿ ùàçûðäà Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí óüóðëà äàâàì
åòäèðäèéè õàðèúè ñèéàñÿòè þéðÿíìÿê èñòÿéÿí òÿäãèãàò÷ûëàð, àëèìëÿð ö÷öí ÷îõ
ìàðàãëû áèð ìÿíáÿäèð.
Ïðåçèäåíò Àäìèíèñòðàñèéàñû Õàðèúè ÿëàãÿëÿð øþáÿñèíèí ñåêòîð ìöäèðè
ßðÿñòö Ùÿáèááÿéëè áèëäèðèá êè, Óëó
þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ Àçÿðáàéúàíûí ìöñòÿãèë ùÿéàòûíäà áèð ÷îõ
ñàùÿëÿðäÿ îëäóüó
êèìè, õàðèúè ñèéàñÿòäÿ äÿ ôóíäàìåíòàë ïðèíñèïëÿðèí ìåìàðû îëóá
âÿ ùàçûðäà áó
ïðèíñèïëÿð Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ùÿéàòà êå÷èðäèéè
õàðèúè ñèéàñÿòèí òÿìÿëèíè òÿøêèë åäèð.
Áèëäèðèëèá êè, Ñîâåò Èòòèôàãû
äàüûëäûãäàí ñîíðà ðåýèîíóìóçóí áþéöê äþâëÿòëÿðèí ìàðàã äàèðÿñèíäÿêè
ýåîñèéàñè ùÿññàñ áþëýÿ
îëìàñû áóðàäà áèðòÿðÿôëè
õàðèúè ñèéàñÿòè ùÿéàòà
êå÷èðìÿéè ãåéðè-ìöìêöí åäèðäè. Ëàêèí Óëó þíäÿðèí áàëàíñëàøäûðûëìûø,
ìèëëè ìàðàãëàðà ñþéêÿíÿí õàðèúè ñèéàñÿòè ñàéÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí ùÿìèí äþâðäÿ ýÿðýèí ñèéàñè âÿçèééÿòäÿí ÷ûõà áèëèá. Âóðüóëàíûá êè, Öìóììèëëè ëèäåðèí ñÿôÿð åòäèéè þëêÿëÿðèí áèð
÷îõó ùàçûðäà Àçÿðáàéúàíûí ñòðàòåæè
òÿðÿôäàøûíà ÷åâðèëèá.
Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Åëìèðà
Àõóíäîâà áèëäèðèá êè, Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ î âàõò Àçÿðáàéúàíûí
êîíêðåò ýåîñèéàñè âÿ òàðèõè øÿðàèòèíè
íÿçÿðÿ àëàðàã õàðèúè ñèéàñÿò êóðñóíóí ÿñàñ èñòèãàìÿòëÿðèíè ìöÿééÿíëÿøäèðèá.
Êèòàáäà ÿêñ îëóíìóø 30 ñÿôÿðèí
ÿêñÿðèééÿòèíäÿ æóðíàëèñò êèìè èøòèðàê
åòäèéèíè äåéÿí äåïóòàò Óëó þíäÿðëÿ
áàüëû õàòèðÿëÿðèíè áþëöøöá. Ãåéä åäèëèá êè, Ùåéäÿð ßëèéåâèí èëê õàðèúè ñÿôÿðëÿðèíèí ÿñàñ ìÿãñÿäè Àçÿðáàéúàíû äöíéàéà òàíûòìàã, þëêÿìèçèí ðåàëëûãëàðûíû áåéíÿëõàëã èúòèìàèééÿòèí
äèããÿòèíÿ ÷àòäûðìàã, èãòèñàäèééàòûìûçû äèð÷ÿëòìÿê èäè. Óëó þíäÿð áöòöí
áó ìÿãñÿäëÿðÿ íàèë îëóá âÿ ùÿð ñÿôÿðäÿí óüóðëà ãàéûäûá.
Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Áÿõòèéàð
ßëèéåâ äåéèá êè, ñÿôÿðëÿðèí úîüðàôèéàñûíà áàõäûãäà Àçÿðáàéúàíûí ýåîñòðàòåæè ýåäèøëÿðèíè, ãëîáàëëàøàí äöíéàäà þçöíöí áàëàíñëàøäûðûëìûø óüóðëó
ñèéàñÿòèíè íåúÿ ôîðìàëàøäûðäûüûíû àéäûí ýþðìÿê îëóð. Àçÿðáàéúàíûí ýÿðýèí ñèéàñè äþâðöíäÿ õàëãûí òÿêèäëè òÿëÿáè èëÿ Öìóììèëëè ëèäåðèí èêèíúè äÿôÿ
ùàêèìèééÿòÿ ãàéûòìàñû þëêÿìèçè íÿèíêè ÷îõ áþéöê ôÿëàêÿòëÿðäÿí õèëàñ
åäèá, åéíè çàìàíäà, äöíéàíûí ÿí
íöôóçëó äþâëÿòëÿðèíäÿí áèðèíÿ ÷åâèðèá.
Éåíè íÿøðèí òàðèõè àðàéûøëàðûíäà
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòè Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí Èúòèìàè-ñèéàñè
ìÿñÿëÿëÿð øþáÿñèíèí ìöäèðè, òàðèõ
åëìëÿðè äîêòîðó, ïðîôåññîð ßëè Ùÿñÿíîâóí “Ìöàñèð áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð âÿ Àçÿðáàéúàíûí õàðèúè ñèéàñÿòè” êèòàáûíäàí èñòèôàäÿ åäèëèá.
Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò Òåëåãðàô
Àýåíòëèéèíèí (ÀçÿðÒÀú-ûí) ìàòåðèàëëàðûíäàí èñòèôàäÿ îëóíìóø, àëèìëÿð, òÿäãèãàò÷ûëàð, òÿëÿáÿëÿð äàõèë îëìàãëà ýåíèø îõóúó êöòëÿñè ö÷öí íÿçÿðäÿ òóòóëìóø êèòàá Àçÿðáàéúàí âÿ èíýèëèñ äèëëÿðèíäÿ àéðû-àéðû úèëäëÿðäÿ íÿøð åäèëèá.
Êèòàáûí ùàçûðëàíìàñûíäà “Ùåéäÿð ßëèéåâ Èðñèíè Àðàøäûðìà Ìÿðêÿçè
íÿøðëÿðè” ñåðèéàñûíûí ìÿñëÿùÿò÷èñè,
àêàäåìèê Àñÿô Íàäèðîâóí, íÿøðèí åëìè ðåäàêòîðó, Àçÿðáàéúàíäà Âÿòÿíäàø Úÿìèééÿòèíèí Èíêèøàôûíà Éàðäûì
Àññîñèàñèéàñûíûí ïðåçèäåíòè, Ìèëëè
Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Åëõàí Ñöëåéìàíîâóí, éàðàäûúû ãðóïóí ðÿùáÿðè, Ùåéäÿð ßëèéåâ Èðñèíè Àðàøäûðìà Ìÿðêÿçèíèí áàø äèðåêòîðó, ñèéàñè åëìëÿð öçðÿ
ôÿëñÿôÿ äîêòîðó Ôóàä Áàáàéåâèí áþéöê ÿìÿéè îëóá.
Íóðëàí ÃßËßÍÄßÐËÈ
Íîðâå÷èí Àçÿðáàéúàíäàêû ñÿôèðè Ãà÷ãûíëàðûí âÿ
Ìÿúáóðè Êþ÷êöíëÿðèí Èøëÿðè öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíäÿ îëóá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Áàø íàçèðèíèí ìöàâèíè, Ãà÷ãûíëàðûí âÿ Ìÿúáóðè Êþ÷êöíëÿðèí Èøëÿðè öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè ßëè Ùÿñÿíîâ ôåâðàëûí
11-äÿ Íîðâå÷èí Àçÿðáàéúàíäàêû ñÿôèðè Åðëèíã Ñêæîíñáåðã âÿ “Íîðâå÷ Ùóìàíèòàð Ìöÿññèñÿñè” áåéíÿëõàëã ùóìàíèòàð òÿøêèëàòûíûí Àçÿðáàéúàíäàêû íöìàéÿíäÿëèéèíèí éåíè ðÿùáÿðè Úîí Éÿðòñåí èëÿ ýþðöøöá.
Êîìèòÿäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, ýþðöøäÿ ßëè Ùÿñÿíîâ Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû èëÿ Íîðâå÷ Êðàëëûüû àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ îëäóüóíó äèããÿòÿ ÷àòäûðûá. Áèëäèðèëèá êè, Àçÿðáàéúàí áó ÿìÿêäàøëûüûí ýÿëÿúÿêäÿ
äÿ óüóðëà èíêèøàô åòäèðèëìÿñèíäÿ ìàðàãëûäûð.
Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíÿ òîõóíàí Áàø
íàçèðèí ìöàâèíè áèëäèðèá êè, Åðìÿíèñòàíûí ùÿðáè òÿúàâöçö íÿòèúÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíûí 20 ôàèçè èøüàë îëóíóá, 1 ìèëéîí 200 ìèí ñîéäàøûìûç
ãà÷ãûí âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöí âÿçèééÿòèíÿ äöøöá.
Áàø íàçèðèí ìöàâèíè Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ìÿãñÿäéþíëö ñèéàñÿòè íÿòèúÿñèíäÿ þëêÿìèçèí ùàãëû ìþâãåéèíèí ýåòäèêúÿ äàùà ÷îõ äÿñòÿêëÿíäèéèíè âÿ
Àçÿðáàéúàíûí áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ íöôóçóíóí àðòäûüûíû ãåéä åäèá. Íöôóçëó
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè èëÿ ÿëàãÿäàð ãÿòíàìÿëÿðèíÿ ìÿùÿë ãîéìàéàí Åðìÿíèñòàíûí òóòäóüó
ãåéðè-êîíñòðóêòèâ ìþâãå íÿòèúÿñèíäÿ ïðîáëåì ùÿëÿ äÿ þç ùÿëëèíè òàïìàéûá.
ßëè Ùÿñÿíîâ ãà÷ãûíëàðûí âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿðèí ñîñèàë, ìÿíçèë-ìÿèøÿò
øÿðàèòèíèí éàõøûëàøäûðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ âÿ áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð òÿðÿôèíäÿí ýþðöëìöø èøëÿðäÿí äÿ äàíûøûá. Áèëäèðèëèá êè, äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí áó ñàùÿéÿ îëàí äèããÿòè âÿ ãàéüûñû íÿòèúÿñèíäÿ ãà÷ãûí
âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿð ö÷öí 82 ìöàñèð ãÿñÿáÿ âÿ ìÿùÿëëÿ ñàëûíûá, 180 ìèí
íÿôÿðèí ìÿíçèë-ìÿèøÿò øÿðàèòè éàõøûëàøäûðûëûá. Áàø íàçèðèí ìöàâèíè áèëäèðèá êè,
ìöíàãèøÿ íÿòèúÿñèíäÿ äîüìà òîðïàãëàðûíäàí äèäÿðýèí äöøìöø ìÿúáóðè
êþ÷êöíëÿð ö÷öí ùóìàíèòàð ïðîãðàìëàð äà ùÿéàòà êå÷èðèëèð.
Àçÿðáàéúàíäà “Íîðâå÷ Ãà÷ãûíëàð Øóðàñû” âÿ “Íîðâå÷ Ùóìàíèòàð Ìöÿññèñÿñè” áåéíÿëõàëã ùóìàíèòàð òÿøêèëàòûíûí ôÿàëèééÿò ýþñòÿðäèéèíè ãåéä åäÿí
ßëè Ùÿñÿíîâ âóðüóëàéûá êè, áó ìöääÿòäÿ ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðè ÿùàòÿ åäÿí áèð ñûðà ëàéèùÿëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëèá. Àçÿðáàéúàí Ùþêóìÿòè òÿøêèëàòûí àçàä âÿ øÿôôàô
ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿñè ö÷öí ùÿð úöð øÿðàèò éàðàäûá.
Åðëèíã Ñêæîíñáåðã áèëäèðèá êè, Íîðâå÷ Êðàëëûüû áèð ÷îõ ùàëëàðäà áåéíÿëõàëã
òÿäáèðëÿðäÿ Àçÿðáàéúàíûí ùàãëû ìþâãåéèíè äÿñòÿêëÿéèð.
Àçÿðáàéúàíûí ìöñòÿãèëëèéèíèí áÿðïàñûíäàí êå÷ÿí ãûñà ìöääÿòäÿ äèíàìèê èíêèøàô åòäèéèíè äåéÿí ñÿôèð âóðüóëàéûá êè, áó ìöääÿòäÿ þëêÿñè Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí ñöëù éîëó èëÿ ùÿëëè èñòèãàìÿòèíäÿ ñÿéëÿðèíè äàùà äà àðòûðàúàã. Þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäàêû èãòèñàäè ÿëàãÿëÿðäÿí äàíûøàí ñÿôèð áó ìöíàñèáÿòëÿðèí ýÿëÿúÿê èëëÿðäÿ äÿ èíêèøàô åäÿúÿéèíÿ ÿìèíëèéèíè áèëäèðèá.
ßëèéåâèí õàòèðÿñèíè åùòèðàìëà àíûá, ìÿçàðû þíöíÿ ýöë äÿñòÿëÿðè ãîéóá.
Ýþðêÿìëè îôòàëìîëîã àëèì, àêàäåìèê Çÿðèôÿ õàíûì ßëèéåâàíûí äà ìÿçàðû öçÿðèíÿ òÿð ýöëëÿð äöçöëöá.
Ñîíðà Øÿùèäëÿð Õèéàáàíûíà ýÿëÿí íàçèðëèéèí êîëëåêòèâè þëêÿìèçèí àçàäëûüû âÿ ñóâåðåíëèéè óüðóíäà ìöáàðèçÿäÿ úàíëàðûíäàí êå÷ìèø ãÿùðÿìàí Âÿòÿí þâëàäëàðûíûí õàòèðÿñèíè åùòèðàìëà éàä åäèá, ìÿçàðëàðû öçÿðèíÿ òÿð ÷è÷ÿêëÿð äöçöá, “ßáÿäè ìÿøÿë” àáèäÿñèíèí þíöíÿ ÿêëèë ãîéóáëàð.
ÒÖÐÊÏÀ-íûí Èãòèñàäèééàò, òèúàðÿò âÿ ìàëèééÿ
ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ êîìèññèéàñûíûí ö÷öíúö
òîïëàíòûñûíûí èøòèðàê÷ûëàðû Ôÿõðè õèéàáàíû âÿ
Øÿùèäëÿð õèéàáàíûíû çèéàðÿò åäèáëÿð
Òöðêäèëëè Þëêÿëÿðèí Ïàðëàìåíò Àññàìáëåéàñûíûí (ÒÖÐÊÏÀ) Èãòèñàäèééàò, òèúàðÿò âÿ ìàëèééÿ ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ êîìèññèéàñûíûí ö÷öíúö òîïëàíòûñûíûí èøòèðàê÷ûëàðû ôåâðàëûí 11-äÿ Ôÿõðè
Õèéàáàíà ýÿëÿðÿê õàëãûìûçûí Öìóììèëëè ëèäåðè, ìöàñèð ìöñòÿãèë äþâëÿòèìèçèí ìåìàðû âÿ ãóðóúóñó Ùåéäÿð ßëèéåâèí õàòèðÿñèíè åùòèðàìëà éàä åäèá, ìÿçàðû þíöíÿ ýöëëÿð ãîéóáëàð.
Ýþðêÿìëè îôòàëìîëîã àëèì, àêàäåìèê Çÿðèôÿ õàíûì ßëèéåâàíûí äà õàòèðÿñè éàä îëóíóá, ìÿçàðû öçÿðèíÿ ýöëëÿð äöçöëöá.
Ñîíðà Øÿùèäëÿð Õèéàáàíûíäà þëêÿìèçèí àçàäëûüû âÿ ñóâåðåíëèéè óüðóíäà ìöáàðèçÿäÿ úàíëàðûíäàí êå÷ìèø ãÿùðÿìàí
Âÿòÿí þâëàäëàðûíûí õàòèðÿñè åùòèðàìëà éàä åäèëèá, ìÿçàðëàðû
öñòöíÿ ýöëëÿð ãîéóëóá.
Òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðû Áàêûíûí ÿí ùöíäöð íþãòÿñèíäÿí Àçÿðáàéúàí ïàéòàõòûíûí ìÿíçÿðÿñèíè ñåéð åäèáëÿð.
Èòàëèéàíûí “Ìàðèå úëàèðå.èò” îíëàéí
æóðíàëûíäà Áàêûíûí äèíàìèê èíêèøàôû
èëÿ áàüëû ìÿãàëÿ éåðëÿøäèðèëèá
Èòàëèéàíûí “Ìàðèå úëàèðå.èò” îíëàéí æóðíàëûíäà Àçÿðáàéúàíûí
ïàéòàõòû Áàêûíûí äèíàìèê èíêèøàôû èëÿ áàüëû ìÿãàëÿ éåðëÿøäèðèëèá.
Éàçûäà ýöíäÿí-ýöíÿ äÿéèøÿí, ìöàñèð ýþðêÿìè èëÿ ýþç
îõøàéàí, Õÿçÿð äÿíèçèíèí ñàùèëèíäÿ éåðëÿøÿí Áàêûíûí òóðèñòëÿðèí äèããÿòèíè úÿëá åäÿí ìàðàãëû áèð øÿùÿð îëäóüó âóðüóëàíûð.
Áèëäèðèëèð êè, åíåðæè ñÿíàéåñèíèí òÿðÿããèñè Àçÿðáàéúàíûí äöíéàäà èíêèøàô åòìèø þëêÿ êèìè òàíûíìàñûíà ìöùöì òþùôÿëÿð
âåðèá. Ìÿãàëÿäÿ ãåéä åäèëèð êè, 2013-úö èëäÿ ïðåçèäåíò ñå÷êèëÿðèíäÿ õàëãûí åòèìàäûíû ãàçàíàðàã áþéöê ñÿñ ÷îõëóüó èëÿ
éåíèäÿí äþâëÿò áàø÷ûñû ñå÷èëÿí Èëùàì ßëèéåâ Àâðîïàéà èíòåãðàñèéà èñòèãàìÿòèíäÿ íÿùÿíý ëàéèùÿëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíÿ õöñóñè þíÿì âåðèð.
Ìöÿëëèô âóðüóëàéûð êè, òèêèíòè ñåêòîðóíäà ìöøàùèäÿ îëóíàí
úàíëàíìà øÿùÿðèí ùÿð áèð íþãòÿñèíäÿ íÿçÿðÿ ÷àðïìàãäàäûð.
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçè, “Õÿçÿð àäàëàðû” êèìè èðèìèãéàñëû ëàéèùÿëÿð, òåõíîëîæè ïàðêëàð áàðÿäÿ äÿ ìÿëóìàòëàðûí éåð àëäûüû éàçûäà Äÿíèçêÿíàðû Áóëâàðäà “Êè÷èê Âåíåñèéà øÿùÿðúèéè” àäëàíàí ÿðàçè, ìöàñèð èíúÿñÿíÿòèí ðÿìçè ñàéûëàí “Àëîâ ãöëëÿëÿðè”
êîìïëåêñèíäÿí âÿ ïàéòàõòäà óúàëàí äèýÿð ÷îõìÿðòÿáÿëè áèíàëàðäàí äàíûøûëûð, Áàêûíûí ýåúÿ ýþðöíòöñöíöí ìþùòÿøÿìëèéè èëÿ áàüëû ìÿãàìëàðà òîõóíóëóð.
Äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûð êè, ÓÍÅÑÚÎ-íóí Äöíéà Ìÿäÿíè Èðñ Ñèéàùûñûíà ñàëûíìûø Øèðâàíøàùëàð ñàðàé êîìïëåêñè âÿ ïàéòàõòà
ãÿäèìëèê âåðÿí Ãûç ãàëàñû øÿùÿðäÿ òàðèõèí ãîðóíóá ñàõëàíûëäûüûíà ÿí ýþçÿë íöìóíÿäèð.
Ìÿãàëÿäÿ Àçÿðáàéúàíûí ìöàñèð èíúÿñÿíÿòèíèí òÿáëèüè èëÿ
ìÿøüóë îëàí “ÉÀÐÀÒ!” ãåéðè-êîììåðñèéà òÿøêèëàòûíûí ôÿàëèééÿòè èëÿ áàüëû äà ìÿëóìàò âåðèëèð. Ãåéä îëóíóð êè, 2011-úè èëäÿ
Àèäà Ìàùìóäîâà òÿðÿôèíäÿí òÿñèñ åäèëìèø ãóðóìóí ìÿãñÿäè ìöàñèð Àçÿðáàéúàí èíúÿñÿíÿòèíè þëêÿ âÿ äöíéà ñÿâèééÿñèíäÿ òÿìñèë åòìÿêäèð.
Àçÿðáàéúàíà ÿëèë àðàáàñûíäà ùÿðÿêÿò åäÿí øÿõñëÿð
ö÷öí õöñóñè ìèíèê àâòîìîáèëëÿðè ýÿòèðèëÿúÿê
ßìÿê âÿ ßùàëèíèí Ñîñèàë Ìöäàôèÿñè Íàçèðëèéè ÿëèë àðàáàëàðûíäà
ùÿðÿêÿò åäÿí øÿõñëÿð ö÷öí Àçÿðáàéúàíà õöñóñè ìèíèê àâòîìîáèëëÿðèíèí ýÿòèðèëìÿñè ìÿñÿëÿñèíè íÿçÿðäÿí êå÷èðèð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, áó
ñþçëÿðè æóðíàëèñòëÿðÿ à÷ûãëàìàñûíäà
ÿìÿê âÿ ÿùàëèíèí ñîñèàë ìöäàôèÿñè
íàçèðè Ñÿëèì Ìöñëöìîâ äåéèá.
Íàçèð úàðè èë ÿðçèíäÿ ÿëèëëÿðèí àâòîìîáèëëÿðëÿ òÿìèíàòûíà
äàèð ñèéàùûíûí àðàäàí ãàëäûðûëìàñûíûí ýþçëÿíèëäèéèíè âÿ íþâáÿäÿ äóðàí øÿõñëÿðèí ùàìûñûíûí àâòîìîáèëëÿ òÿìèí îëóíàúàüûíû à÷ûãëàéûá.
Áåëÿ êè, äþâëÿò áàø÷ûñûíûí ÿëëèëÿðèí ïóëñóç îëàðàã àâòîìîáèëëÿðëÿ òÿìèí îëóíìàñû ö÷öí àéûðäûüû 5 ìèëéîí ìàíàò âÿñàèò
àðòûã Íàõ÷ûâàí Àâòîìîáèë Çàâîäóíóí ùåñàáûíà êþ÷öðöëöá.
Áó ìöÿññèñÿ áöòöí ëàçûìè ùèññÿëÿðèí þëêÿéÿ ýÿòèðèëìÿñè âÿ
ìöÿññèñÿäÿ àâòîìàøûíëàðûí éûüûëìàñû ö÷öí àðòûã ìöâàôèã
ìöãàâèëÿëÿð äÿ èìçàëàéûá.
Íàçèðèí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, Íàõ÷ûâàí Àâòîìîáèë Çàâîäó ìàé
àéûíûí ñîíóíà ãÿäÿð áöòöí àâòîìîáèëëÿðè òÿùâèë âåðÿúÿê.
3
www.yeniazerbaycan.com
12 ôåâðàë 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 025 (4184)
Òöðêäèëëè äþâëÿòëÿðè îðòàã òàðèõ,
ìÿäÿíèééÿò âÿ äÿéÿðëÿð áèðëÿøäèðèð
ÒÖÐÊÏÀ-íûí Èãòèñàäèééàò, òèúàðÿò âÿ ìàëèééÿ ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ êîìèññèéàñûíûí ö÷öíúö òîïëàíòûñû êå÷èðèëèá
Î âóðüóëàéûá êè, áó ýöí ìöçàêèÄöíÿí Ìèëëè Ìÿúëèñèíäÿ Òöðêðÿéÿ ÷ûõàðûëàí ìÿñÿëÿ þëêÿëÿðèìèç
äèëëè Þëêÿëÿðèí Ïàðëàìåíò Àñàðàñûíäà íÿãëèééàò ñåêòîðóíóí
ñàìáëåéàñûíûí (ÒÖÐÊÏÀ) Èãòèèíêèøàôû íþãòåéè-íÿçÿðèíäÿí ÷îõ
ñàäèééàò, òèúàðÿò âÿ ìàëèééÿ ìÿÿùÿìèééÿò äàøûéûð. Äþâëÿòëÿðèìèñÿëÿëÿðè öçðÿ êîìèññèéàñûíûí
çèí áàø÷ûëàðû þòÿí èë êå÷èðèëìèø
ö÷öíúö òîïëàíòûñû êå÷èðèëèá. ÒîïÇèðâÿ òîïëàíòûñûíäà áó ìÿñÿëÿéÿ
ëàíòûíû ýèðèø ñþçö èëÿ à÷àí èãòèñàõöñóñè þíÿì âåðèáëÿð.
äèééàò, òèúàðÿò âÿ ìàëèééÿ ìÿñÿÄàùà ñîíðà èúëàñûí ýöíäÿëèéè
ëÿëÿðè öçðÿ êîìèññèéàíûí ñÿäð
òÿñäèãëÿíèá. Ãûðüûçûñòàí íöìàìöàâèíè Ñåâèíú Ùöñåéíîâà
éÿíäÿ ùåéÿòèíèí öçâö ÀäáûðàêùÒöðêäèëëè Äþâëÿòëÿðèí ßìÿêäàøëûã
ìàí Ìàìàòàëèéåâ “Èãòèñàäè
Øóðàñûíûí, Áåéíÿëõàëã Òöðê
ÿìÿêäàøëûã ñàùÿñèíäÿ íÿãÇèéàôÿò ßñýÿðîâ: Þòÿí
Ìÿäÿíèééÿòè Òÿøêèëàòûíûí,
ÿñðèí ÿââÿëëÿðèíäÿ Àçÿð
èêèòÿðÿôëè âÿ ÷îõòÿðÿôëè
áàéúàíûí áþéöê áèð ëèééàò êîììóíèêàñèéàëàðûùèññÿñè îëàí Çÿíýÿçóðóí
Åðìÿíèñòàíà âåðèëìÿñ
íûí ðîëó” ìþâçóñóíäà ìÿÿìÿêäàøëûã öçðÿ ãóðóìëàè þëêÿìèçèí úîüðàôè ðóçÿíè
áàõûìäàí Òöðê äöíéàñ
òÿãäèì åäèá. Ìöçàðûí òöðêäèëëè þëêÿëÿð àðàñûíû èëÿ ÿëàãÿñèíè êÿñäè. Áö
òöí áóíëàðà áàõìàéàðàã êèðÿëÿð çàìàíû ÷ûõûø åäÿí
áèçè éàëíûç úîüðàôèéà äå
äà äàâàìëû èíêèøàô åäÿí
,
éèë, îðòàã äÿéÿðëÿð äàùà
Ãàçàõûñòàí âÿ Òöðêèéÿ íöÿëàãÿëÿðÿ òþùôÿ âåðäèéèíè
÷îõ áèðëÿøäèðèð
ìàéÿíäÿ ùåéÿòëÿðèíèí öçâäåéèá. Ñ.Ùöñåéíîâà áèëäèëÿðè Ñàðñåíáàé Éåíñåýåíîâ,
äàí èñòèôàäÿ åòìÿêëÿ ñèéàñè, èãòèñàäè, òèðèá êè, Òöðêäèëëè Äþâëÿòëÿðèí ßìÿêäàøëûã
Ìàùìóä Ìöúàùèä Ôûíäûêëû, Ìèëëè Ìÿúëèñèí
úàðè âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ äÿ áèðýÿ ÿìÿêØóðàñûíûí 2013-úö èë àâãóñòóí 16-äà
êîìèòÿ ñÿäðè Íèçàìè Úÿôÿðîâ áèëäèðèáëÿð
äàøëûã ÷îõ âàúèáäèð. Àçÿðáàéúàíûí åíåðæè
Ãÿáÿëÿäÿ êå÷èðèëìèø ÛÛÛ Çèðâÿ òîïëàíòûñûíêè, ìöçàêèðÿ åäèëÿí ìÿñÿëÿ þëêÿëÿðèìèç
ðåñóðñëàðûíûí Òöðêèéÿ âàñèòÿñèëÿ Àâðîïàäà ãÿáóë îëóíìóø ãÿðàðëàð ÿñàñûíäà “Èãàðàñûíäà éàëíûç èãòèñàäè ñàùÿäÿ äåéèë, äèéà äàøûíìàñû, åéíè çàìàíäà, îðòà Àñèòèñàäè ÿìÿêäàøëûã ñàùÿñèíäÿ íÿãëèééàò
ýÿð ñàùÿëÿðäÿ äÿ ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôûíà
éàäàí åíåðæè ðåñóðñëàðûíûí þëêÿìèçèí ÿðàêîììóíèêàñèéàëàðûíûí ðîëó”íà äàèð ìÿòÿêàí âåðÿúÿê. Áèëäèðèëèá êè, íÿãëèééàò
çèñè èëÿ Àâðîïàéà ÷àòäûðûëìàñû äåìÿéÿ
ðóçÿ ëàéèùÿñè ùàçûðëàíûá. Ùÿìèí ëàéèùÿ
ïðîáëåìëÿðèíèí ùÿëëè òèúàðÿò, ýþìðöê, òóÿñàñ âåðèð êè, áó ýöí äöíéà ëîêîìàòèâèòîïëàíòû èøòèðàê÷ûëàðûíûí ìöçàêèðÿñèíÿ
ðèçì ñåêòîðóíó äà èíêèøàô åòäèðÿúÿê.
íèí ÷îõ áþéöê áèð ùèññÿñè ìÿùç Òöðê
òÿãäèì îëóíóá.
ÒÖÐÊÏÀ áàø êàòèáèíèí ìöàâèíè Ãèñäöíéàñûíûí ïàéûíà äöøöð. Áöòöí áóíëàðÌèëëè Ìÿúëèñ ñÿäðèíèí áèðèíúè ìöàâèíè
ìÿò
Ýþçÿëîâ ãóðóìóí ôÿàëèééÿò èñòèãàäàí ñÿìÿðÿëè èñòèôàäÿ îëóíìàëûäûð.
Çèéàôÿò ßñýÿðîâ èúëàñäà ÷ûõûø åäÿðÿê áèëìÿòëÿðè âÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿëÿð áàÇ.ßñýÿðîâ òÿÿññöôëÿ ãåéä åäèá êè,
äèðèá êè, èãòèñàäè ÿìÿêäàøëûã ñàùÿñèíäÿ
ðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèá.
þòÿí ÿñðèí ÿââÿëëÿðèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí
íÿãëèééàò êîììóíèêàñèéàëàðûíûí ðîëó
Ñîíðà êîìèññèéàíûí ñÿäð ìöàâèíè
áþéöê áèð ùèññÿñè îëàí Çÿíýÿçóðóí ãÿñìþâçóñóíóí ìöçàêèðÿéÿ ÷ûõàðûëìàñû
Ñåâèíú
Ùöñåéíîâà “Èãòèñàäè ÿìÿêäàøëûã
äÿí Åðìÿíèñòàíà âåðèëìÿñè þëêÿìèçèí
÷îõ âàúèáäèð. Áó èëèí ñîíó, ýÿëÿí èëèí ÿâñàùÿñèíäÿ íÿãëèééàò êîììóíèêàñèéàëàðûúîüðàôè áàõûìäàí Òöðê äöíéàñû èëÿ ÿëàãÿâÿëèíäÿ Áàêû-Òáèëèñè-Ãàðñ äÿìèðéîëóíóí
íûí ðîëó”íà äàèð òþâñèéÿ ãÿðàðûíûí ëàéèùÿñèíè êÿñäè: “Áöòöí áóíëàðà áàõìàéàôÿàëèééÿòÿ áàøëàéàúàüûíû áèëäèðÿí Ç.ßññèíè òÿãäèì åäèá. Êîìèññèéàíûí íþâáÿòè
ðàã, áèçè éàëíûç úîüðàôèéà äåéèë, îðòàã
ýÿðîâ âóðüóëàéûá êè, áó, òÿêúÿ íÿãëèééàò
òîïëàíòûñûíûí ìöçàêèðÿ ìþâçóñóíóí àëäÿéÿðëÿð äàùà ÷îõ áèðëÿøäèðèð. ßìèíÿì
ëàéèùÿñè äåéèë, ùÿì äÿ äþâëÿòëÿðèìèç àðàòåðíàòèâ åíåðæè ìÿíáÿëÿðèíèí èíêèøàôû îëêè, áó äÿéÿðëÿð áèçÿ áöòöí úîüðàôè áàðñûíäà ìþâúóä òàðèõè ÿëàãÿëÿðèí äàùà äà
ìàñû âÿ äþðäöíúö èúëàñûí áó èëèí èêèíúè
éåðëÿðè àøìàüà êþìÿê åäÿúÿêäèð”.
èíòåíñèâëÿøìÿñèíÿ êþìÿê åäÿí ìöùöì
éàðûñûíäà Ãàçàõûñòàíäà êå÷èðèëìÿñè ãÿÒÖÐÊÏÀ-íûí áàø êàòèáè Æàíäîñ Àñàëàéèùÿäèð. Áó äÿìèðéîëóíóí èñòèôàäÿéÿ
ðàðà àëûíûá.
íîâ ÷ûõûø åäÿðÿê äåéèá êè, Òöðêäèëëè Þëêÿâåðèëìÿñè ÷îõ áþéöê áèð úîüðàôèéàíû áèðÑîíäà ìÿðóçÿ ÒÖÐÊÏÀ-íûí ïëåíàð
ëÿðèí Ïàðëàìåíò Àññàìáëåéàñû Òöðê äöíëÿøäèðÿúÿê. Áèðèíúè âèòñå-ñïèêåð áèëäèðèá
èúëàñûíà òþâñèéÿ îëóíóá.
éàñûíûí ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ èíêèøàô åäÿí
êè, òöðêäèëëè äþâëÿòëÿðè áèðëÿøäèðÿí îðòàã òàÿìÿêäàøëûüûíûí ïàðëàìåíòëÿ þë÷öñöäöð.
ðèõ, ìÿäÿíèééÿò, äÿéÿðëÿð âàðäûð. ÁóíëàðÍàðäàð ÁÀÉÐÀÌËÛ
Ìèðçÿ Øÿôè Âàçåùèí 220 èëëèê éóáèëåéè èëÿ áàüëû
Ýÿíúÿ øÿùÿð ôÿàëëàðûíûí éûüûíúàüû êå÷èðèëèá
Ôåâðàë àéûíûí 10-äà Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ) Ýÿíúÿ øÿùÿð òÿøêèëàòûíäà øÿùÿð ôÿàëëàðûíûí èøòèðàêû èëÿ Ìèðçÿ
Øÿôè Âàçåùèí 220 èëëèê éóáèëåéèíÿ ùÿñð
îëóíìóø éûüûíúàã êå÷èðèëèá. Òÿäáèðè ýèðèø
ñþçö èëÿ à÷àí øÿùÿðèí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû Åëìàð Âÿëèéåâ åëìÿ, ìÿäÿíèééÿòÿ, èíúÿñÿíÿòÿ äàèì õöñóñè ãàéüû
ýþñòÿðÿí, ñÿíÿòÿ âÿ ñÿíÿòêàðëàðà éöêñÿê
ãèéìÿò âåðÿí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí øàèðèí éóáèëåéè èëÿ áàüëû Ñÿðÿíúàì èìçàëàìàñûíäàí, áó Ñÿðÿíúàìûí èúðàñû èëÿ áàüëû ãàðøûäà äóðàí ìöùöì âÿçèôÿëÿðäÿí, øàèðèí
éóáèëåéè èëÿ áàüëû ýþðöëÿúÿê èøëÿðäÿí ñþùáÿò à÷ûá. Òÿäáèðäÿ ÕÛÕ ÿñð ýþðêÿìëè
Àçÿðáàéúàí øàèðè, õàëã àðàñûíäà “Ýÿíúÿ-
ëè ìöäðèê” êèìè òàíûíàí
Ì.Ø.Âàçåùèí Ýÿíúÿíèí
ÿäÿáè ìöùèòèíäÿ, îíóí
íÿèíêè Àçÿðáàéúàíäà,
ùÿòòà Àëìàíèéàäà øåèðëÿðè èëÿ øàí- øþùðÿò ãàçàíìàñû ùàããûíäà äàíûøûëûá. Õàðèúè þëêÿëÿðèí
ìèëëè êèòàáõàíàëàðûíäà
ñàõëàíûëàí øàèðèí êèòàáëàðû âÿ òÿðúöìÿ îëóíàí
øåèðëÿðè Ýÿíúÿéÿ ýÿòèðèëèá. Áó øåèðëÿðèí Àçÿð-
áàéúàí äèëèíÿ òÿðúöìÿ îëóíìàñû, íÿøð
åäèëìÿñè íÿçÿðäÿ òóòóëóá. Ùÿì÷èíèí,
Ýÿíúÿäÿ Íèçàìè Ýÿíúÿâè, Ìÿùñÿòè
Ýÿíúÿâè ìóçåéëÿðè ñûðàñûíà Ìèðçÿ Øÿôè
Âàçåù ìóçåéè äÿ äàõèë îëàúàã.
Øàèðèí éóáèëåéè èëÿ áàüëû òÿùñèë, ìÿäÿíèééÿò, èíúÿñÿíÿò, éàðàäûúû òÿøêèëàòëàð,
öìóìèëèêäÿ áöòöí ýÿíúÿëèëÿð ãàðøûñûíäà
äóðàí âÿçèôÿëÿð ýåíèø ìöçàêèðÿ îëóíóá,
òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðûíûí àðçó âÿ òÿêëèôëÿðè
äèíëÿíèëèá. Éóáèëåé òÿäáèðëÿðè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ðÿñì ÿñÿðëÿðèíäÿí èáàðÿò ñÿðýèëÿð,
ìöñàáèãÿëÿð, ÿäÿáè- áÿäèè ýåúÿëÿð, áèëèê
éàðûøëàðû âÿ äèýÿð òÿäáèðëÿð êå÷èðèëÿúÿê.
Àëè òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíäÿ ÿëà÷û òÿëÿáÿëÿð ö÷öí Ìèðçÿ Øÿôè Âàçåù àäûíà òÿãàöä
âåðèëÿúÿê.
Éûüûíúàãäà Ì.Ø.Âàçåùèí 220 èëëèê
éóáèëåéèíèí êå÷èðèëìÿñè èëÿ áàüëû åëì, òÿùñèë, ìÿäÿíèééÿò âÿ èíúÿñÿíÿò èø÷èëÿðèíäÿí èáàðÿò õöñóñè êîìèññèéà éàðàäûëûá âÿ
òÿäáèðëÿð ïëàíû òÿñäèã åäèëèá.
Ïðîãðàì Àçÿðáàéúàí ðåýèîíëàðûíûí äàùà
äà èíêèøàôûíà õèäìÿò åäÿúÿê
“Ðåýèîíëàðûí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû öçðÿ ö÷öíúö Äþâëÿò Ïðîãðàìû”
2014-2018-úè èëëÿðè ÿùàòÿ åäÿúÿê âÿ 5 èë
ÿðçèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí ðåýèîíëàðûíäà
ñîñèàë èíôðàñòðóêòóðóí, ñÿíàéåëÿøìÿíèí, àãðàð ñåêòîðóí âÿ òóðèçì ñåêòîðóíóí èíêèøàôû ö÷öí ÷îõ áþéöê ëàéèùÿëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè íÿçÿðäÿ òóòóëóá”. Áóíó ÑÈÀ-éà à÷ûãëàìàñûíäà Ìèëëè
Ìÿúëèñèí Ñîñèàë ñèéàñÿò êîìèòÿñèíèí ñÿäð
ìöàâèíè Ìóñà Ãóëèéåâ äåéèá.
Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, àðòûã ïðîãðàìûí èúðà÷ûëàðû, èúðà ìöääÿòè âÿ áóíó ùÿéàòà êå÷èðÿúÿê ðÿñìè øÿõñëÿð ìöÿééÿíëÿøèá: “Ïðîãðàì þíúÿêè ïðîãðàìëàðûí
äàâàìûäûð âÿ î Àçÿðáàéúàíûí ðåýèîíëàðûíûí äàùà äà èíêèøàô åòìÿñèíÿ, ðåýèîíäà ÿùàëèíèí ñîñèàë ðèôàùûíûí éöê-
ñÿëìÿñèíÿ, èøñèçëèéèí òàìàìèëÿ àðàäàí ãàëäûðûëìàñûíà, éîõñóëëóüóí ìèíèìóì ñÿâèééÿéÿ åíäèðèëìÿñèíÿ, ðÿãàáÿò ãàáèëèééÿòëè ìÿùñóëóí éåòèøäèðèëìÿñèíÿ âÿ áó ìÿùñóëóí åìàë îëóíàðàã ùÿì þëêÿ áàçàðûíäà ñàòûøûíà,
ùÿì äÿ õàðèúè áàçàðëàðà èõðàú îëóíìàñûíà õèäìÿò åäÿúÿê. Þíúÿêè èêè
ïðîãðàìäà ðåýèîíëàðûí ñîñèàë èíôðàñòðóêòóðóíóí èíêèøàôûíà þíÿì âåðèëèá.
Áåëÿ êè, áó ïðîãðàìëàðäà éîëëàðûí ÷ÿêèëìÿñè, êþðïöëÿðèí èíøàñû, êîììóíèêàñèéà õÿòëÿðèíèí éåíèëÿíìÿñè âÿ éà
éåíèäÿí ÷ÿêèëìÿñè, ñîñèàë âÿ ñÿíàéå
îáéåêòëÿðèíèí ÿñàñûíûí ãîéóëìàñûíà
äèããÿò éåòèðèëèá. Àðòûã ðåýèîíëàðûí ùàìûñûíäà ðÿãàáÿò ãàáèëèééÿòëè ìÿùñóë
èñòåùñàë åòìÿéÿ éàðàðëû èø éåðëÿðèíèí
à÷ûëìàñû ÿùàëèíèí ñîñèàë ðèôàù ùàëûíûí
ýöúëÿíäèðèëìÿñèíÿ òÿìèíàò âåðÿ áèëÿúÿê ÿìÿê ùàããûíûí âÿ äèýÿð ýÿëèðëÿðèí
ôîðìàëàøìàñûíà øÿðàèò éàðàòäû. Ö÷öíúö ïðîãðàìäà èñÿ õöñóñèëÿ ÿùàëèíèí
ñîñèàë ðèôàùûíûí éöêñÿëäèëìÿñèíÿ âÿ
ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíóí èíêèøàôûíà éþíÿëäèëÿí ëàéèùÿëÿðÿ öñòöíëöê âåðèëèá.
Êÿíä òÿñÿððöôàòû ñåêòîðóíóí ìöàñèð
òÿëÿáëÿðÿ úàâàá âåðÿí ñÿâèééÿéÿ ÷àòäûðûëìàñû, áó ñàùÿäÿ ÿí ñîí òåõíîëîýèéàíûí òÿòáèã îëóíìàñû èëÿ ìÿùñóë-
äàðëûüûí àðòûðûëìàñû, áóíóíëà äà éåðëè
åìàë ñÿíàéåñèíèí éàðàäûëìàñû Àçÿðáàéúàí ìÿùñóëëàðûíûí õàììàë øÿêëèíäÿ äåéèë, èñòåùñàë îëóíàðàã éàðûìôàáðèêàò âÿ éà ùàçûð ìÿùñóë øÿêëèíäÿ
äöíéà áàçàðûíà ÷ûõàðûëìàñûíà èìêàí
éàðàäàúàã”.
Ïðîãðàìäà äàùà áèð ìöùöì ìÿñÿëÿíèí ýÿíúëÿðèí ìÿøüóëëóüóíóí âÿ èñòèðàùÿòèíèí òÿìèí îëóíìàñû îëäóüóíó äåéÿí
Ìóñà Ãóëèéåâ ãåéä åäèá êè, áóðàäà óðáàíèçàñèéà ïðîñåñëÿðèíèí ëîêàëëàøäûðûëìàñû äà þç ÿêñèíè òàïûá: “Äöøöíöðÿì
êè, êÿíäëÿðèí ÿòðàôûíäà áþéöê éàøàéûø
ìàññèâëÿðèíèí òèêèëìÿñè âÿ äèýÿð ìàññèâëÿðèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè àðòûã ðàéîí
éåðëÿðèíäÿ éàøàéàí èíñàíëàðûí ïàéòàõòäà äåéèë, ðåýèîíëàðäà ìÿñêóíëàøìàñûíà õèäìÿò åäÿúÿê. Åéíè çàìàíäà ðåýèîíëàðäà ìþâúóä òÿùñèë ñèñòåìèíèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè, éåíè àëè òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíèí à÷ûëìàñû, ìþâúóä
óíèâåðñèòåòëÿðèí áåéíÿëõàëã àðåíàéà
÷ûõà áèëÿúÿê øÿêèëäÿ ìöàñèðëÿøäèðèëìÿñè ïðîñåñëÿðè ýåäÿúÿê. Éåíè õÿñòÿõàíàëàðûí, óøàã áàõ÷àëàðûíûí, ìÿêòÿáëÿðèí, ìÿäÿíèééÿò åâëÿðèíèí, ïàðêëàðûí òèêèíòèñè âÿ òÿìèðè äÿ áó ïðîãðàìäà þç ÿêñèíè òàïûá”.
Ñèéàâóø Íîâðóçîâ: Áó ýöí Àçÿðáàéúàí ùàêèìèééÿòè ãÿäÿð õàëãûí ãóëëóüóíäà
äóðàí, ñîñèàë ïðîáëåìëÿðèíè ùÿëë åäÿí èêèíúè áèð ùþêóìÿò éîõäóð
“Áó ýöí Àçÿðáàéúàí ùàêèìèééÿòè
ãÿäÿð õàëãûí ãóëëóüóíäà äóðàí, ñîñèàë
ïðîáëåìëÿðèíè ùÿëë åäÿí èêèíúè áèð ùþêóìÿò éîõäóð. Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè
èñòÿð áåéíÿëõàëã ìÿñÿëÿëÿðäÿ âÿ èñòÿðñÿ äÿ, äàõèëè ñèéàñÿòäÿ ùÿð çàìàí õàëãûí ìàðàãëàðûíû ãîðóéóð”. Áóíó ÀçÍåwñ.àç-à à÷ûãëàìàñûíäà Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ) Èúðà êàòèáèíèí ìöàâèíè, ìèëëÿò âÿêèëè Ñèéàâóø Íîâðóçîâ Öìèä
Ïàðòèéàñûíûí ñÿäðè Èãáàë Àüàçàäÿíèí þëêÿ
èãòèäàðûíà ãàðøû èðÿëè ñöðäöéö èòòèùàìëàðà
úàâàáûíäà äåéèá.
Ùþêóìÿòèí àïàðäûüû èñëàùàòëàð ùàãäà
äàíûøàí Ñ.Íîâðóçîâ áèëäèðèá êè, ñîñèàë ïðîáëåìëÿðèí ùÿëëè ìÿãñÿäèëÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâ êèôàéÿò ãÿäÿð Ôÿðìàí âÿ ñÿðÿíúàìëàð èìçàëàéûá: “Ñîí 10 èëäÿ þëêÿäÿ 3 ìèíäÿí ÷îõ ìÿêòÿá, 600-äÿí ÷îõ õÿñòÿõàíà
òèêèëèá, î úöìëÿäÿí, éîëëàð, êþðïöëÿð,
ïàðêëàð ñàëûíûá. Áöòöí óúãàð äàü êÿíäëÿðèíÿ ãàç âÿ èøûã ÷ÿêèëèá. Ùÿð áèð éåðäÿ èíñàíëàðûìûçûí ðàùàò éàøàìàëàðû ö÷öí ëàçûìè øÿðàèò éàðàäûëûá âÿ éàðàäûëûð. ßýÿð áóíó êèìèíñÿ ýþçö ýþðìöðñÿ, áàøà äöøìöðñÿ, éàõóä äà äöøìÿê èñòÿìèðñÿ, áó,
àðòûã î àäàìëàðûí ïðîáëåìèäèð”.
Ìèëëÿò âÿêèëè ãåéä åäèá êè, þëêÿ Êîíñòèòóñèéàñûíûí ÿí ÿñàñ òÿëÿáëÿðèíäÿí áèðè îëàí
èúòèìàè-ñèéàñè ñàáèòëèê Àçÿðáàéúàíäà ãîðóíóá ñàõëàíûëûð: “Áó ýöí Àçÿðáàéúàí
íÿèíêè ðåýèîíäà, î úöìëÿäÿí äöíéàäà
èúòèìàè-ñèéàñè ñàáèòëèéè îëàí âÿ òÿùëöêÿñèç þëêÿëÿðäÿí áèðèäèð. Áöòöí áåéíÿëõàëã
òÿäáèðëÿð äÿ áó ñÿáÿáäÿí Àçÿðáàéúàíäà êå÷èðèëèð. Áóíó áàøà äöøìÿéÿí õàëãà ùàíñû õèäìÿòäÿí, Êîíñòèòóñèéàíûí
ïîçóëìàñûíäàí äàíûøûð? Þëêÿ Êîíñòèòóñèéàñûíûí òÿëÿáëÿðèíè ïîçàí ìöõàëèôÿòäÿ
òÿìñèë îëóíàíëàðäûð. Ãîé, îíëàð ýþñòÿðñèíëÿð êè, õàëãà ùàíñû õèäìÿòè ýþñòÿðèáëÿð. Îíëàðûí Àçÿðáàéúàíà çèéàíäàí áàøãà ùå÷ áèð õèäìÿòëÿðè éîõäóð”.
Ñ.Íîâðóçîâ áèëäèðèá êè, ìöõàëèôÿòèí
ìöõòÿëèô íþâëÿðè âàð - ðàäèêàë âÿ äèýÿð ãàíàäû ìþâúóääóð: “Ìöõàëèôÿòäÿ áèðè ñþéöø, äèýÿðè òÿíãèä, áèð áàøãàñû èñÿ òÿêëèôëÿð éîëóíó ñå÷èð. Ìöõàëèôÿò÷èëèê ñþéöø ñþéìÿê âÿ éàõóääàêû äöøìÿí÷èëèê ìþâãåéèíäÿ äóðìàã äåìÿê äåéèë.
Àçÿðáàéúàí ìöõàëèôÿòèíèí äàíûøìàüà
ùå÷ áèð ÿñàñû éîõäóð.
Îíëàðûí äàíûøìàã ö÷öí åëìè, ôóíäàìåíòàë, ÿñàñëàðû éîõäóð. Èíàíìûðàì êè,
ìöõàëèôÿòäÿ íÿéè èñÿ åëìè úÿùÿòäÿí
ÿñàñëàíäûðûá, àëòåðíàòèâ òÿêëèôëÿðëÿ ìàñàéà ãîéà áèëÿðëÿð. Åëÿ, Èãáàë Àüàçàäÿíèí
ðÿùáÿðè îëäóüó Öìèä Ïàðòèéàñû äà ùå÷
âàõò àëòåðíàòèâ òÿêëèôëÿ ÷ûõûø åòìÿéèá.
Öìóìèëèêäÿ Àçÿðáàéúàíûí ãàðàýóðóù ìöõàëèôÿòè 20 èëäÿí àðòûãäûð êè, îðòàëûüà ùå÷ áèð òÿêëèô ãîéìàéûá. Îíëàð
1989-úó èëèí ÿââÿëèíäÿ ùàíñû òÿôÿêêöðäÿ èäèëÿðñÿ, èíäèäÿ î øÿêèëäÿ ôÿàëèééÿòëÿðèíè äàâàì åòäèðèðëÿð. Îíà ýþðÿ îíëàðûí
ýÿëÿúÿêäÿ äÿ ïåðåñïåêòèâëÿðè éîõäóð”.
á
èëè
÷èð
êå
û
àñ
èúë
ûí
ñûí
èéà
ññ
ìè
êî
ò
éÿ
íèé
äÿ
ìÿ
âÿ
àí
èäì
ÉÀÏ-ûí Ýÿíúëÿð,
Äöíÿí Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí
(ÉÀÏ) Ýÿíúëÿð, èäìàí âÿ ìÿäÿíèééÿò êîìèññèéàñûíûí èëê èúëàñû êå÷èðèëèá. Êîìèññèéàíûí ñÿäðè, ÉÀÏ Èäàðÿ Ùåéÿòèíèí öçâö,
ìÿäÿíèééÿò âÿ òóðèçì íàçèðèíèí áèðèíúè
ìöàâèíè Âàãèô ßëèéåâ áèëäèðèá êè, èúëàñà
ÉÀÏ Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíèí öçâëÿðè èëÿ éàíàøû,
ìöâàôèã äþâëÿò ãóðóìëàðûíûí âÿ ìöõòÿëèô
ýÿíúëÿð òÿøêèëàòëàðûíûí íöìàéÿíäÿëÿðè äÿ
äÿâÿò îëóíóáëàð. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, èúëàñûí ýåíèø òÿðêèáäÿ êå÷èðèëìÿñèíèí ÿñàñ
ñÿáÿáè îíäàí èáàðÿòäèð êè, úÿìèééÿòèí àéðû-àéðû ãðóïëàðûíû òÿìñèë åäÿí ýÿíúëÿðèí ôèêðè, ïðîáëåìëÿðè þéðÿíèëñèí âÿ êîìèññèéà áó
ôèêèðëÿðäÿí èðÿëè ýÿëÿí òÿêëèôëÿðè ùàçûðëàéûá
ïàðòèéàíûí Èäàðÿ Ùåéÿòèíÿ òÿãäèì åòñèí.
“Àçÿðáàéúàí ìöñòÿãèëëèéèíè áÿðïà
åòäèéè èëê âàõòëàðäà äþâëÿò ñÿâèééÿñèíäÿ
ýÿíúëÿðëÿ èø àïàðûëìàìûøäû. Îíà ýþðÿ
äÿ, ýÿíúëÿð ìöõòÿëèô ñèéàñè ãðóïëàðûí
ãàíóíñóç ñèëàùëû äÿñòÿëÿðèíÿ úÿëá åäèëÿðÿê ùàêèìèééÿò óüðóíäà àïàðûëàí ìöáàðèçÿäÿ èñòèôàäÿ îëóíóðäóëàð. Ëàêèí Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí Öìóììèëëè ëèäåðè Ùåéäÿð ßëèéåâèí ñèéàñè ùàêèìèééÿòÿ ãàéûäûøûíäàí ñîíðà âÿçèééÿò òàìàìèëÿ äÿéèøäè. Àçÿðáàéúàíûí ýÿëÿúÿéèíèí äàùà ïàðëàã âÿ ìöñòÿãèëëèéèíèí ÿáÿäè îëìàñû
ö÷öí Ùåéäÿð ßëèéåâ ýÿíúëÿðëÿ èøè äþâëÿò
ñèéàñÿòèíèí ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòè åëàí åòäè.
Ìÿùç Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí òÿøÿááöñö âÿ ìöâàôèã Ôÿðìàíû èëÿ 1994-úö èëäÿ Ýÿíúëÿð âÿ Èäìàí Íàçèðëèéè éàðàäûëûá,
1996-úû èëäÿ Àçÿðáàéúàí ýÿíúëÿðèíèí áèðèíúè ôîðóìó êå÷èðèëèá, 1997-úè èëäÿ 2 ôåâðàë - Ýÿíúëÿð Ýöíö åëàí åäèëèá, îíëàðûí
ïðîáëåìëÿðè äÿðèíäÿí þéðÿíèëèá âÿ àðàäàí ãàëäûðûëìàñû ö÷öí êîíêðåò àääûìëàð
àòûëûá” - äåéÿ, Â.ßëèéåâ âóðüóëàéûá.
Êîìèññèéà ñÿäðè ãåéä åäèá êè, áó ýöí
Óëó þíäÿðèí ñèéàñè êóðñóíó óüóðëà äàâàì
åòäèðÿí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ýÿíúëÿðèí
ñîñèàë-èãòèñàäè âÿ òÿùñèë ïðîáëåìëÿðèíèí ùÿëëè èñòèãàìÿòèíäÿ áþéöê èøëÿð ýþðöð. Òÿñàäöôè äåéèë êè, àðòûã Àçÿðáàéúàí ýÿíúëÿðèíèí ñîðàüû áåéíÿëõàëã èäìàí àðåíàëàðûíäàí, äöíéàäà òàíûíìûø åëì ìÿðêÿçëÿðèíäÿí ýÿëèð.
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè óüóðëó ýÿíúëÿð
ñèéàñÿòè ùÿéàòà êå÷èðèð
ÉÀÏ äà úÿìèééÿòèìèçèí ÿí íöôóçëó ñèéàñè
òÿøêèëàòû îëàðàã ýÿíúëÿðëÿ èø ñàùÿñèíäÿ äþâëÿòÿ éàõûíäàí êþìÿê ýþñòÿðèð.
Èúëàñäà èøòèðàê åäÿí ýÿíúëÿð âÿ èäìàí
íàçèðèíèí ìöàâèíè Èíòèãàì Áàáàéåâ äåéèá
êè, áó ýöí áöòöí ñàùÿëÿðäÿ îëäóüó êèìè,
ýÿíúëÿðëÿ èø ñàùÿñèíäÿ äÿ Àçÿðáàéúàí
áþéöê óüóðëàðà èìçà àòûá. Îíóí ñþçëÿðèíÿ
ýþðÿ, àðòûã ýÿíúëÿðèìèç äöíéàíûí áþéöê
èäìàí àðåíàëàðûíäà ÷ûõûø åäÿðÿê Àçÿðáàéúàíûí áàéðàüûíû éöêñÿëäèð, þëêÿìèçè
áåéíÿëõàëã àëÿìÿ òàíûòäûðûðëàð: “Àçÿðáàéúàíûí ñöðÿòëè èãòèñàäè èíêèøàôû øÿðàèòèíäÿ âÿ þëêÿìèçèí áåéíÿëõàëã íöôóçóíóí
ýöúëÿíäèéè äþâðäÿ úÿìèééÿòäÿ ýÿíúëÿðèí ðîëó àðòìàãäàäûð”.
È.Áàáàéåâ áèëäèðèá êè, Àçÿðáàéúàí ÿùàëèñèíèí áþéöê áèð ùèññÿñèíèí ýÿíúëÿðäÿí èáàðÿò îëìàñû ýÿíúëÿð ñèéàñÿòèíè ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòëÿðäÿí áèðè êèìè ìöÿééÿíëÿøäèðèð. “Áó
èñòèãàìÿòäÿ áèð ñûðà äþâëÿò ïðîãðàìëàðû
ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè
Èëùàì ßëèéåâèí Ñÿðÿíúàìûíà ÿñàñÿí
“2007-2015-úè èëëÿðäÿ Àçÿðáàéúàí ýÿíúëÿðèíèí õàðèúè þëêÿëÿðäÿ òÿùñèëè öçðÿ Äþâëÿò Ïðîãðàìû” ãÿáóë åäèëèá. Èíäèéÿäÿê
éöçëÿðëÿ ýÿíú áó ïðîãðàìäàí éàðàðëàíûá. Àçÿðáàéúàí ýÿíúëèéè þëêÿìèçè õàðèúäÿ ëàéèãèíúÿ òÿìñèë åäèð. Õàðèúäÿ òÿùñèë
àëàí ùÿð áèð ýÿíúèìèç ÿñë ìöòÿõÿññèñ îëìàëû, ãàçàíäûüû áèëèêëÿðè Àçÿðáàéúàíûí èíêèøàôû íàìèíÿ èñòèôàäÿ åòìÿëèäèð” - äåéÿ,
íàçèð ìöàâèíè âóðüóëàéûá. È.Áàáàéåâ ÉÀÏ
Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíèí ôÿàëèééÿòèíè äÿ éöêñÿê
ãèéìÿòëÿíäèðÿðÿê òÿøêèëàòûí äàèì ìàðàãëû ëàéèùÿëÿðëÿ ÷ûõûø åòäèéèíè äåéèá.
Òÿùñèë íàçèðèíèí ìöàâèíè Úåéùóí Áàéðàìîâ äà ÷ûõûø åäÿðÿê íÿçÿðÿ ÷àòäûðûá êè,
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí òÿøÿááöñö èëÿ 2007-úè èëäÿ ùàçûðëàíìûø
ïðîãðàìà ÿñàñÿí ýÿíúëÿðèí äöíéàíûí ÿí
ãàáàãúûë óíèâåðñèòåòëÿðèíÿ ýþíäÿðèëÿðÿê
òÿùñèë àëìàëàðû ïðîñåñè óüóðëà äàâàì åòäèðèëèð. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, ùàçûðäà 2 ìèí
625 òÿëÿáÿ ìöõòÿëèô äþâëÿòëÿðèí 500-äÿí
÷îõ óíèâåðñèòåòèíäÿ òÿùñèë àëûð. Àçÿðáàéúàíäà ùÿð èë éåíè ìÿêòÿáëÿð òèêèëÿðÿê èñòèôàäÿéÿ âåðèëèð: “Áöòöí áóíëàð îíó äåìÿéÿ
ÿñàñ âåðèð êè, ýÿëÿúÿêäÿ Àçÿðáàéúàíûí
èäàðÿ÷èëèéè åòèáàðëû ÿëëÿðäÿ îëàúàã. Àçÿðáàéúàíûí òÿùñèë ñòðàòåýèéàñûíûí ÿñàñûíäà Ãÿðá òÿùñèë ìîäåëëÿðèíÿ éèéÿëÿíìÿê
äàéàíûð. Áó ýöí áèçèì òÿùñèë ñèñòåìèìèç éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ èíêèøàô åäèá âÿ
þëêÿìèç áèð ÷îõ áåéíÿëõàëã îëèìïèàäàëàðäà éöêñÿê éåð òóòóá”.
Ú.Áàéðàìîâ áèëäèðèá êè, Àçÿðáàéúàí
ýÿíúëÿðè þëêÿíèí òÿùñèë ñèéàñÿòèíÿ þç òþùôÿëÿðèíè âåðèðëÿð. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, Àçÿðáàéúàí òÿùñèë ñèñòåìèíèí ÿñàñ ìÿãñÿäè þëêÿíèí ýÿëÿúÿéè ö÷öí éöêñÿêèõòèñàñëû, ìèëëèìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèìèçÿ ñàäèã îëàí, ïåøÿêàð
êàäðëàð éåòèøäèðìÿêäèð. “Þëêÿ ðÿùáÿðëèéè
äÿ áó èøäÿ ìöñòÿñíà àääûìëàð àòûð. Ùàçûðäà Àçÿðáàéúàíûí òÿùñèë ñèñòåìè äöíéàíûí áèð ÷îõ þëêÿëÿðèíäÿ éöêñÿê òÿùñèë
ñèñòåìè êèìè þçöíö òÿñäèã åäèá. Áó èøäÿ
èñÿ Àçÿðáàéúàí ýÿíúëÿðè éàõûíäàí èøòèðàê åäèð” - äåéÿ, íàçèð ìöàâèíè âóðüóëàéûá.
Ìèëëè Ìÿúëèñèí Áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð âÿ ïàðëàìåíòëÿðàðàñû ÿëàãÿëÿð êîìèòÿñèíèí ñÿäð ìöàâèíè Ñåâèíú Ôÿòÿëèéåâà èúëàñäà ÷ûõûø åäÿðÿê äþâëÿòèí ýÿíúëÿðÿ éöêñÿê ãàéüû ýþñòÿðäèéèíè áèëäèðèá. Î ãåéä
åäèá êè, ýÿíúëÿð þç ôÿàëèééÿòëÿðè èëÿ äþâëÿòèí åòèìàäûíû äîüðóëòìàëûäûð.
Èúëàñäà, ùÿì÷èíèí, Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Àäìèíèñòðàñèéàñû Èúòèìàè-ñèéàñè ìÿñÿëÿëÿð øþáÿñèíèí ìÿñóë èø÷èñè Âöãàð Ñÿëèìîâ, Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà
Ýÿíúëÿð Ôîíäóíóí èúðà÷û äèðåêòîðó Ôÿðùàä
Ùàúûéåâ âÿ ÉÀÏ Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíèí ñÿäðè,
êîìèññèéàíûí öçâö Ñåéìóð Îðóúîâ ÷ûõûø
åäÿðÿê ýþðöëìöø èøëÿðäÿí âÿ ãàðøûäà äóðàí
âÿçèôÿëÿðäÿí äàíûøûáëàð. Áèëäèðèëèá êè, ÉÀÏ-ûí
áó ñàùÿ èëÿ áàüëû êîìèññèéàñû äþâëÿòèí
ýÿíúëÿð ñèéàñÿòèíÿ þç òþùôÿñèíè âåðÿúÿê.
Ñîíäà èñÿ èúëàñäà èøòèðàê åäÿí ýÿíúëÿð
êîìèññèéàíûí ôÿàëèééÿòè èëÿ áàüëû ôèêèðëÿðèíè
áèëäèðèá âÿ ìöÿééÿí òÿêëèôëÿðëÿ ÷ûõûø åäèáëÿð.
Íàðäàð ÁÀÉÐÀÌËÛ
Öíâàíëû äþâëÿò ñîñèàë éàðäûìûíûí òÿéèíè
èëèí ñîíóíà êèìè àâòîìàòëàøäûðûëàúàã
úÿñèíäÿ øÿôôàôëûüûí òÿìèí îëóíìàñû
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû ßìÿê âÿ
äàùà äà ðåàëëàøàúàã, ÿùàëèéÿ ýþñòÿðèßùàëèíèí Ñîñèàë Ìöäàôèÿñè Íàçèðëèéèíäÿ
ëÿí õèäìÿòëÿð äàùà êåéôèééÿòëè âÿ ÿë÷à(ßßÑÌÍ) Àâðîïà Èòòèôàãûíûí Àçÿðáàéúàí
òàí îëàúàã” - äåéÿ, íàçèð áèëäèðèá.
Ðåñïóáëèêàñûíäàêû Íöìàéÿíäÿëèéèíèí
Ñ.Ìöñëöìîâ ÿìÿê âÿ ÿìÿêùàããû ñèéàðÿùáÿðè ñÿôèð õàíûì Ìàëåíà Ìàðäû èëÿ ýþñÿòè, ìÿøüóëëóã âÿ äåìîãðàôèéà, öíâàíðöø êå÷èðèëèá. Ýþðöøäÿ ÷ûõûø åäÿí Àçÿðáàéëû äþâëÿò ñîñèàë éàðäûìû, ìöàâèíÿòëÿð, ÿëèëúàí Ðåñïóáëèêàñû ÿìÿê âÿ ÿùàëèíèí ñîñèàë
ëèéèí òÿéèíè, ìöõòÿëèô ñîñèàë õèäìÿòëÿð ñàìöäàôèÿñè íàçèðè Ñÿëèì Ìöñëöìîâ ñîí èëëÿð
ùÿëÿðèíäÿ ýþðöëÿúÿê èøëÿð áàðÿäÿ ÿòðàôëû
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè úÿíàá Èëùàì ßëèìÿëóìàò âåðèá. Åéíè çàìàíäà, íàçèð öíéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èñëàâàíëû äþâëÿò ñîñèàë éàðäûìûíûí
ùàòëàðà òîõóíóá. “Áó èñëàùàòëàð
ßìÿê âÿ ßùàëèíèí Ñîñèàë Ìöäàôèÿñè Íàçèðëèéèíäÿ Àâðîïà
òÿéèíèíèí àâòîìàòëàøäûðûëìàñû
íÿòèúÿñèíäÿ þëêÿäÿ éîõñóëëóã
èñòèãàìÿòèíäÿ ýþðöëÿí èøëÿðâÿ èøñèçëèê ñÿâèééÿñèíèí íÿçÿ- Èòòèôàãûíûí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäàêû Íöìàéÿíäÿëèéèíèí
äÿí äàíûøûá âÿ áó èëèí ñîíóðÿ÷àðïàúàã äÿðÿúÿäÿ àçàëäûëðÿùáÿðè ñÿôèð õàíûì Ìàëåíà Ìàðäû èëÿ ýþðöø êå÷èðèëèá
íà êèìè ïðîñåñèí éåêóíëàøäûìàñûíà, âÿòÿíäàøëàðûí ìàääè
ðûëìàñûíûí ãàðøûéà ãîéóëàí ÿñàñ âÿçèôÿðèôàù ùàëûíûí éàõøûëàøäûðûëìàñûíà
ñóñè þíÿì âåðèëäèéèíäÿí áèçèì äÿ ãàðøûëÿðäÿí áèðè îëäóüóíó äåéèá.
íàèë îëóíìóø, ñîñèàë úÿùÿòäÿí ùÿññàñ
ìûçäà ìöùöì âÿçèôÿëÿð ãîéóëóá. ÁàøëûÞç íþâáÿñèíäÿ õàíûì Ìàëåíà Ìàðä
ÿùàëè ãðóïëàðûíûí ñîñèàë ìöäàôèÿñè ýöúúà ìÿãñÿäèìèç èíêèøàô åòìèø þëêÿëÿðèí
ùÿéàòà êå÷èðèëÿúÿê èñëàùàòëàðûí îíëàðäà
ëÿíäèðèëìèøäèð” - äåéÿí Ñ.Ìöñëöìîâ þëêÿòÿúðöáÿñèíäÿí éàðàðëàíàðàã þëêÿìèçèí
áþéöê ìàðàã äîüóðäóüóíó âÿ òÿìñèë åòìèçèí àðòûã éåíè èãòèñàäè èíêèøàô ìÿðùÿëÿñèèíêèøàôû èëÿ óçëàøàí, ìöàñèð òÿëÿáëÿðÿ
äèéè ãóðóìóí ßßÑÌÍ èëÿ ÿìÿêäàøëûüû
íÿ ãÿäÿì ãîéäóüóíó âÿ þëêÿ ðÿùáÿðëèéè
úàâàá âåðÿí ñîñèàë ìöäàôèÿ ñèñòåìèíèí
äàùà äà ýöúëÿíäèðìÿê íèééÿòèíäÿ îëäóòÿðÿôèíäÿí áó ìÿãñÿäëÿ ïðèîðèòåòëÿðèí ìöãóðóëìàñûäûð”.
üóíó âóðüóëàéûá.
ÿééÿí åäèëäèéèíè, ùÿð áèð ñàùÿ öçðÿ êîíêðåò
Ñ.Ìöñëöìîâ íàçèðëèéèí ôÿàëèééÿò ñàÝþðöøäÿ Àâðîïà Èòòèôàãû èëÿ ßìÿê âÿ
ôÿàëèééÿò èñòèãàìÿòëÿðèíèí ìöÿééÿíëÿøäèðèëùÿëÿðè öçðÿ úèääè èñëàùàòëàðûí ùÿéàòà êåßùàëèíèí Ñîñèàë Ìöäàôèÿñè Íàçèðëèéè àðàäèéèíè âóðüóëàéûá: “Þëêÿìèçäÿ ñîñèàëéþ÷èðèëÿúÿéèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðûá. “Íÿçÿðäÿ
ñûíäà ýÿëÿúÿê ÿìÿêäàøëûã èìêàíëàðû ìöíöìëö èãòèñàäè ñèéàñÿò ùÿéàòà êå÷èðèëäèòóòóëàí èíñòèòóñèîíàë èñëàùàòëàð âÿ ãàçàêèðÿ îëóíóá.
éèíäÿí âÿ ùÿð çàìàí ñîñèàë ñàùÿéÿ õöíóíâåðèúèëèéèí òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè íÿòè-
4
www.yeniazerbaycan.com
12 ôåâðàë 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 025 (4184)
Ùåéäÿð ßëèéåâ àãðàð èñëàùàòëàðû èãòèñàäè
èíêèøàôûìûçûí ÿñàñëàðûíäàí áèðèäèð
“Òîðïàãëàðûìûç, ùàâà, ñó, ÿðàçèìèç Àçÿðáàéúàíäà êÿíä òÿñÿððöôàòû ìÿùñóëëàðû èñòåùñàëûíûí ñöðÿòëÿ àðòûðûëìàñûíà éþíÿëäèëìÿëè,
èñòèôàäÿ îëóíìàëûäûð”. Áó ôèêèð ÕÕ ÿñðèí ñîí 30 èëè âÿ ÕÕÛ ÿñðèí
áàøëàíüûúûíäà Àçÿðáàéúàíà ðÿùáÿðëèê åòìèø ýþðêÿìëè äþâëÿò âÿ
ñèéàñè õàäèì Ùåéäÿð ßëèéåâÿ ìÿõñóñäóð.
Àçÿðáàéúàíûí ìöàñèð òàðèõèíèí 45 èëäÿí àðòûã áèð äþâðö Óëó
þíäÿðèí àäû âÿ ìþùòÿøÿì äþâëÿò÷èëèê ôÿàëèééÿòè èëÿ ñûõ áàüëû îëìóøäóð. Ùÿìèí äþâðäÿ õàëãûìûçûí ÿëäÿ åòäèéè íàèëèééÿòëÿðäÿ, ðåñïóáëèêàìûçûí èúòèìàè-ñèéàñè, èãòèñàäè âÿ ìÿäÿíè ùÿéàòûíäàêû óüóðëàðäà Óëó þíäÿðèí èìçàñû âàðäûð. Õîø ýÿëÿúÿéè íàìèíÿ ôÿäàêàðëûãëà ÷àëûøäûüû, çÿíýèí òàðèõè âÿ ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðè èëÿ äàèì ôÿõð åòäèéè ìèëëÿòèíèí þíöíäÿ ùÿìèøÿ úÿñàðÿòëÿ àääûìëàéàí Ùåéäÿð ßëèéåâ ìöàñèð äþâëÿò÷èëèéèìèçèí áàíèñè âÿ ãóðóúóñó, Óëó þíäÿðè êèìè
éöêñÿê çèðâÿéÿ óúàëìûøäûð.
Ãÿðèá ÌßÌÌßÄÎÂ,
Äþâëÿò Òîðïàã âÿ Õÿðèòÿ÷ÿêìÿ
Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè, àêàäåìèê
1969-1982-úè èëëÿð
1969-úó èëèí èéóë àéûíäà Àçÿðáàéúàí
Êîììóíèñò Ïàðòèéàñû Ìÿðêÿçè Êîìèòÿñèíèí áèðèíúè êàòèáè ñå÷èëÿí Ùåéäÿð ßëèéåâ
òÿøÿááöñêàðëûüû âÿ èøýöçàðëûüû èëÿ ðåñïóáëèêà ùÿéàòûíûí áöòöí ñàùÿëÿðèíäÿ äèð÷ÿëèøÿ íàèë îëäó êè, áó äà ìèëëè øöóðóí îéàíûøû, ìèëëè ðóùóí éöêñÿëèøè âÿ ìÿíÿâè òÿðÿããè ö÷öí ýöúëö òÿêàí èäè.
1969-1982-úè èëëÿðäÿ ðåñïóáëèêàìûçäà ýåäÿí èðèìèãéàñëû òèêèíòè-ãóðóúóëóã èøëÿðè, âöñÿòëè èãòèñàäè òÿðÿããè íÿòèúÿñèíäÿ
Àçÿðáàéúàíûí íöôóçó éöêñÿëäè, ïàéòàõò
Áàêû äöíéàíûí òàíûíìûø øÿùÿðëÿðè ñûðàñûíäà þçöíÿ ìþùêÿì éåð òóòäó.
1970-úè èëäÿ Ùåéäÿð ßëèéåâèí òÿøÿááöñö èëÿ Ñîâ.ÈÊÏ ÌÊ âÿ ÑÑÐÈ Íàçèðëÿð
Ñîâåòè “Àçÿðáàéúàí ÑÑÐ-äÿ êÿíä òÿñÿððöôàòûíû èíêèøàô åòäèðìÿê òÿäáèðëÿðè ùàããûíäà” ãÿðàð ãÿáóë åòäè. Áó ãÿðàðû ãÿáóë
åòäèðìÿê ùÿìèí çàìàí ö÷öí, òÿáèè êè,
÷îõ íàäèð ùàäèñÿ èäè. Áåëÿ ÿñàñëû òÿäáèðëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè íÿòèúÿñèíäÿ,
Àçÿðáàéúàíûí êÿíä ÿìÿê÷èëÿðè 19711975-úè èëëÿðäÿ ìÿùñóë èñòåùñàëûíûí àðòûðûëìàñû, ÿêèí÷èëèê âÿ ùåéâàíäàðëûã ìÿäÿíèééÿòèíèí éöêñÿëäèëìÿñè ñàùÿñèíäÿ ÷îõ
áþéöê íàèëèééÿòëÿð ãàçàíäûëàð. Êÿíä òÿñÿððöôàòûíûí îðòà èëëèê öìóìè ìÿùñóë èñòåùñàëûíûí äÿéÿðè 1971-75-úè èëëÿðäÿ 1,4
ìèëéàðä ìàíàòà ÷àòäû êè, áó äà 19661970-úè èëëÿðäÿ îëàí ìöâàôèã ýþñòÿðèúèäÿí 34 ôàèç ÷îõ èäè. Áöòöí êÿíä òÿñÿððöôàòû ìÿùñóëëàðû èñòåùñàëû öçðÿ íÿòèúÿëÿð
íÿçÿðäÿ òóòóëäóüóíäàí õåéëè àðòûã îëäó.
1976-80-úè èëëÿðèí éåêóíëàðû ýþñòÿðèð
êè, áþéöê äþâëÿò õàäèìè Ùåéäÿð ßëèéåâèí
ðÿùáÿðëèéè àëòûíäà Àçÿðáàéúàíûí êÿíä òÿñÿððöôàòû éåíè, äàùà éöêñÿê ïèëëÿéÿ ãàëõìûøäûð. 5 èë ö÷öí íÿçÿðäÿ òóòóëàí èñòåùñàë 1978-úè èëäÿ âàõòûíäàí 2 èë ÿââÿë éåðèíÿ éåòèðèëìèøäèð. 1980-81-úè èëëÿðäÿ ðåñïóáëèêàìûçäà èñòåùñàë îëóíàí êÿíä òÿñÿððöôàòû öçðÿ öìóìè ìÿùñóëóí äÿéÿðè
2,4 ìèëéàðä ìàíàòäàí ÷îõ îëìóøäóð êè,
áó äà î çàìàí ö÷öí îëäóãúà áþéöê
ýþñòÿðèúè èäè. Òÿñàäöôè äåéèë êè, êÿíä òÿñÿððöôàòûíûí èíêèøàô ñöðÿòèíÿ ýþðÿ î
äþâðëÿðäÿ Àçÿðáàéúàí êå÷ìèø Ñîâåò
ðåñïóáëèêàëàðû àðàñûíäà áèðèíúèëÿð ñûðàñûíà ÷ûõìûøäûð. ßýÿð 1966-70-úè èëëÿðäÿ
ðåñïóáëèêàìûçûí ïàéûíà Ñîâåò Èòòèôàãû
öçðÿ êÿíä òÿñÿððöôàòûíûí öìóìè ìÿùñóëóíóí 1 ôàèçè äöøöðäöñÿ, 1976-80-úè èëëÿðäÿ áó, 1,5 ôàèç òÿøêèë åòìèøäèð. Èëê áàõûøäàí àç ýþðöíÿí áó àðòûìûí àðõàñûíäà
1970-80-úè èëëÿðäÿ êÿíä òÿñÿððöôàòûíûí
öìóìè ìÿùñóëóíóí òÿõìèíÿí 2 äÿôÿ
÷îõàëìàñû äóðóðäó. Ùåñàáëàìàëàðäàí
àéäûí ýþðöíöð êè, Ñîâåò Èòòèôàãû öçðÿ
1976-79-úó èëëÿðäÿ 1966-70-úè èëëÿðÿ íèñáÿòÿí êÿíä òÿñÿððöôàòû öçðÿ öìóìè ìÿùñóë èñòåùñàëûíûí îðòà èëëèê àðòûìû 23,8 ìèëéàðä ìàíàò îëìóøäóð êè, áóíóí äà 3,8
ôàèçè ðåñïóáëèêàìûçûí ïàéûíà äöøìöøäöð. 1980-úè èëèí éåêóíëàðû ýþñòÿðäè êè,
þëêÿ öçðÿ êÿíä òÿñÿððöôàòûíûí öìóìè
ìÿùñóëóíóí ìöòëÿã àðòûìûíäà ðåñïóáëèêàìûçûí ðîëó äàùà äà éöêñÿëìèøäèð.
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí òÿøÿááöñö èëÿ “Àçÿðáàéúàí ÑÑÐ-äÿ êÿíä òÿñÿððöôàòû èñòåùñàëûíû äàùà äà èíòåíñèâëÿøäèðìÿê
òÿäáèðëÿðè ùàããûíäà” 1975-úè èë 9 èéóë òàðèõëè, ùÿì÷èíèí, “Àçÿðáàéúàí ÑÑÐ-äÿ
êÿíä òÿñÿððöôàòû èñòåùñàëûíû äàùà äà èõòèñàñëàøäûðìàã, öçöì÷öëöéö âÿ øÿðàá÷ûëûüû
èíêèøàô åòäèðìÿê, ùàáåëÿ, èððèãàñèéà-ìåëèîðàñèéà îáéåêòëÿðèíèí ëàéèùÿëÿøäèðèëìÿñè
âÿ òèêèëìÿñè òÿäáèðëÿðè ùàããûíäà” ãÿðàðëàð
ãÿáóë åäèëìèøäèð. Áó ãÿðàðëàðûí 1970-80úè èëëÿðäÿ ðåñïóáëèêàíûí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíûí ÿñàñ èñòèãàìÿòëÿðèíèí ìöÿééÿí
åäèëìÿñèíäÿ ìöùöì ÿùÿìèééÿòè îëìóøäóð. Ùÿìèí èëëÿðäÿ ðåñïóáëèêàíûí èãòèñàäè
âÿ ñîñèàë ñàùÿëÿðèíèí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè
öçðÿ ãàðøûéà ãîéóëìóø âÿçèôÿëÿðèí ìöâÿôôÿãèééÿòëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè íÿòèúÿñèíäÿ ðåñïóáëèêàäà èððèãàñèéà-ìåëèîðàñèéà èøëÿðè, åëÿúÿ äÿ, öçöì÷öëöêäÿ ÷îõ áþéöê óüóðëàð ÿëäÿ åäèëìèøäèð. 1969-80-úè èëëÿðäÿ öçöì÷öëöéöí ÿðàçè ñòðóêòóðó õåéëè
äÿéèøäèðèëìèø, éåíè öçöì÷öëöê ðàéîíëàðû
éàðàäûëìûøäûð. Õöñóñÿí, äàü ðàéîíëàðûíäà öçöì÷öëöê èíêèøàô åòäèðèëìèøäèð êè, áó
äà îíëàðûí èãòèñàäèééàòûíûí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíÿ, ìþâúóä ÿìÿê åùòèéàòëàðûíäàí
äàùà ñÿìÿðÿëè èñòèôàäÿ îëóíìàñûíà ìöñáÿò òÿñèð ýþñòÿðìèøäèð.
Äàùà áèð íå÷ÿ ôàêòà äèããÿò éåòèðÿê:
1969-úó èëäÿ Àçÿðáàéúàíäà 299 ìèí òîí
ïàìáûã èñòåùñàë îëóíìóøäóð. 1982-úè èëäÿ èñÿ ïàìáûã èñòåùñàëû òÿãðèáÿí 1 ìèëéîí òîíà ÷àòäûðûëìûøäûð. Áóíäàí ÿëàâÿ,
1980-úè èëäÿ ðåñïóáëèêàìûçäà öçöì èñòåùñàëû 1,4 ìèëéîí òîí îëìóøäóð êè, áó äà
Àçÿðáàéúàí ö÷öí ðåêîðä ýþñòÿðèúè èäè.
Öçöì÷öëöéöí èíòåíñèâ èíêèøàôû ÿëáÿòòÿ êè, ùÿì øÿðàá÷ûëûã ñÿíàéåñèíèí, ùÿì
äÿ Àçÿðáàéúàí êÿíäèíèí ñîñèàë èãòèñàäè
èíêèøàôûíà òÿêàí âåðìèøäèð.
Öìóìèééÿòëÿ, 1976-80-úè èëëÿðäÿ äþâëÿòÿ 5 ìèëéîí òîíà éàõûí öçöì ñàòûëìûøäûð.
Óëó þíäÿð òîòàëèòàð ðåæèìèí ìÿíýÿíÿñèíäÿ ñûõûëàí ðåñïóáëèêàìûçäà òîðïàüûí
ñàùèáèíÿ ãàéòàðûëìà éîëëàðûíû þçöíÿìÿõñóñ òÿðçäÿ äöøöíöá Êðåìëèí ñèéàñÿòèí-
äÿí, ãàäàüàëàð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿí êÿíàðà
÷ûõìàãëà áó èìïåðèéàíûí âåðäèéè úöçè
èìêàíëàðäàí ùÿññàñëûãëà èñòèôàäÿ åäÿðÿê
òîðïàãäàí ÿëäÿ åäèëÿí ýÿëèðëÿðèí ÿñàñ
ùèññÿñèíè êÿíä àäàìëàðûíà ãàéòàðûëìàñûíà íàèë îëìàüà ÷àëûøûðäû.
Êå÷ìèø èòòèôàã äþâëÿòèíèí ðÿùáÿðëèéèíäÿ éöêñÿê âÿçèôÿ òóòäóüó äþâðäÿ äÿ
Öìóììèëëè ëèäåð ìÿíñóá îëäóüó õàëãûí
âÿ ìÿìëÿêÿòèí øÿðÿôèíè óúà òóòìàãëà áÿðàáÿð, Àçÿðáàéúàíûí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû íàìèíÿ ùÿð úöð ôÿäàêàðëûã ýþñòÿðìèø, áóðàäàêû ãóðóúóëóã èøëÿðèíèí äàâàì
åòìÿñèíÿ ùÿðòÿðÿôëè äÿñòÿê âåðìèøäèð.
Ùåéäÿð ßëèéåâèí
òîðïàã èñëàùàòëàðû
1991-úè èëäÿ ìöñòÿãèëëèéèíè áÿðïà
åäÿí Àçÿðáàéúàí ìÿùâ îëìàã òÿùëöêÿñè
ãàðøûñûíäà ãàëàíäà 1993-úö èëèí èéóíóíäà õàëãûí òÿêèäëè òÿëÿáè èëÿ éåíèäÿí áþéöê
ñèéàñÿòÿ ãàéûäàí Ùåéäÿð ßëèéåâ ôåíîìåíàë èñòåäàäûíû, çÿíýèí äþâëÿò÷èëèê òÿúðöáÿñèíè Òàíðûíûí âÿ òàðèõèí õàëãûìûçà
áÿõøèøè îëàí êþâðÿê èñòèãëàëûìûçûí ãîðóíìàñûíà âÿ ìþùêÿìëÿíìÿñèíÿ éþíÿëòäè.
“Ìöñòÿãèëëèéèí ÿëäÿ îëóíìàñû íÿ
ãÿäÿð ÷ÿòèíäèðñÿ, îíóí ñàõëàíûëìàñû,
äàèìè, ÿáÿäè îëìàñû áóíäàí äà ÷ÿòèíäèð” - ñþéëÿéÿí Óëó þíäÿð þëêÿäÿ ñàáèòëèéè éàðàòìàüà ìöâÿôôÿã îëäó. Àòÿøêÿñ
èìçàëàíäû, þëêÿäÿ áàø àëûá ýåäÿí àíàðõèéàéà ñîí ãîéóëäó. Ìÿùç Ùåéäÿð ßëèéåâèí óçàãýþðÿí ôÿàëèééÿòè íÿòèúÿñèíäÿ éå-
íèúÿ ìöñòÿãèëëèéèíè ÿëäÿ åòìèø Àçÿðáàéúàíäà äöíéà òÿúðöáÿñèíäÿí èñòèôàäÿ
åäÿðÿê ìèëëè èãòèñàäèééàòûí èíêèøàôûíûí
ñïåñèôèê úÿùÿòëÿðè, õöñóñèééÿòëÿðè âÿ ìèëëè
ìåíòàëèòåòèìèçÿ óéüóí îëàðàã áöòöí ïàðàìåòðëÿðè íÿçÿðÿ àëàðàã éåíè ëàéèùÿëÿð
âÿ Äþâëÿò ïðîãðàìëàðû ùàçûðëàíìàñûíà
áàøëàíûëäû. Þëêÿìèçäÿ éåíè ìöëêèééÿò
ìöíàñèáÿòëÿðèíÿ ÿñàñëàíàí àçàä áàçàð
èãòèñàäèééàòû ôîðìàëàøäû. Þçÿëëÿøìÿ
ïðîãðàìû, òîðïàã èñëàùàòû, ùöãóãè äþâëÿò
ãóðóúóëóüó ñàùÿñèíäÿ èñëàùàòëàð ýåíèøëÿíäè. Ùÿìèí èñëàùàòëàðûí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíäÿí äàíûøàðêÿí Óëó þíäÿð äåéèðäè:
äè, 1 ìèëéîí 695 ìèí 123 ùåêòàðû (19,6
ôàèçè) èñÿ õöñóñè ìöëêèééÿòÿ àéðûëäû.
Ðåñïóáëèêàíûí êÿíä òÿñÿððöôàòûíûí
èíêèøàôûíäà ìöùöì íàèëèééÿòëÿð ãàçàíìàñûíà ñÿáÿá îëàí áó èñëàùàòëàð äèýÿð
äþâëÿòëÿðäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí àíàëîæè èñëàùàòëàðäàí Ùåéäÿð ßëèéåâèí ìöÿééÿíëÿøäèðäèéè 4 ìöùöì ïðèíñèï ôÿðãëÿíäèðèðäè.
Áèðèíúèñè, Àçÿðáàéúàíäà òîðïàãëàð
ìÿùç Öìóììèëëè ëèäåðèí òÿøÿááöñö èëÿ âÿòÿíäàøëàðà ïóëñóç îëàðàã ÿâÿçñèç âåðèëäè.
Íÿòèúÿäÿ, 3 ìèëéîí 500 ìèíÿ ãÿäÿð èíñàí
òîðïàã ìöëêèééÿò÷èñèíÿ ÷åâðèëäè. Áó èñÿ éåíè, ýöúëö ìöëêèééÿò÷èëÿð ñèíôè éàðàòìàãëà
ðûí ìîíèòîðèíãè âÿ éåðãóðóëóøó èøëÿðèíèí
äÿ ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè õöñóñè ÿùÿìèééÿò
êÿñá åòäèéèíäÿí áó èøëÿðèí íèçàìà ñàëûíìàñûíûí ùöãóãè ÿñàñëàðûíû òÿíçèìëÿéÿí
“Äþâëÿò òîðïàã êàäàñòðû, òîðïàãëàðûí ìîíèòîðèíãè âÿ éåðãóðóëóøó ùàããûíäà” 12
ìàðò 1999-úó èëäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ãàíóíó ãÿáóë îëóíìóøäóð. Áó
Ùåéäÿð ßëèéåâ äþâëÿò÷èëèê ìÿêòÿáèíèí
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ: Òîðïàãëàðûí åëåêòðîí ó÷îò ñèñòåìè éàðàäûëìàéûá, éàðàäûëìàëûäûð. ßýÿð áèç êÿíä òÿñÿððöôàòûíû ìöàñèð ìåòîäëàðëà èíêèøàô åòäèðìÿê èñòÿéèðèêñÿ, ìöòëÿã Àçÿðáàéúàíäà ùÿð áèð ñàùÿäÿ ÿí ãàáàãúûë òÿúðöáÿíè òÿòáèã åòìÿëèéèê
“Áèç èñëàùàòëàðû áèð ýöíäÿ éîõ, áèð àéäà éîõ, áÿëêÿ äÿ áèð èëäÿ éîõ, òÿäðèúÿí
ùÿéàòà êå÷èðèðèê”.
Óëó þíäÿð áþéöê óçàãýþðÿíëèêëÿ ùÿì
äÿ ñöáóò åòäè êè, Àçÿðáàéúàíäà àãðàð ñàùÿíèí èíêèøàôû àïàðûëàúàã òîðïàã èñëàùàòëàðûíûí íÿòèúÿëÿðèíäÿí àñûëû îëàúàã.
“Òîðïàã èñëàùàòû ùàããûíäà” Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ãàíóíóíóí 1996-úû èëäÿ ãÿáóë åäèëìÿñèíÿ áàõìàéàðàã, áó ìÿñÿëÿíèí òÿìÿëè ÿñëèíäÿ Ùåéäÿð ßëèéåâèí
Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñûíûí Àëè
Ìÿúëèñèíÿ ðÿùáÿðëèê åòäèéè äþâðäÿ - 1992-úè
èëäÿ Úóëôà ðàéîíóíóí Øóðóò âÿ Ýàë êÿíäëÿðèíäÿêè òîðïàãëàðûí êÿíäëèëÿðÿ âåðèëìÿñè èëÿ
ãîéóëìóøäó. Òîðïàã-âÿòÿíäàø ìöíàñèáÿòëÿðèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí òàðèõè âÿ èíãèëàáè ùàäèñÿíèí áèðèíúè ìÿðùÿëÿñèíèí éåêóíëàðûíû Óëó þíäÿð îëäóãúà éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðÿðÿê äåìèøäèð: “Áèç òîðïàã èñëàùàòûíûí
àïàðûëìàñûíäà ðàäèêàë òÿäáèðëÿðÿ ÿë àòìûøûã. Äåìÿëèéÿì êè, íÿòèúÿ èäåàëäûð.
Þçö äÿ áó, ùÿëÿëèê áàøëàíüûúäûð”.
Áåëÿëèêëÿ, Ùåéäÿð ßëèéåâèí òÿøÿááöñö
âÿ ðÿùáÿðëèéè èëÿ öìóìõàëã ìöçàêèðÿëÿðèíäÿí ñîíðà òîðïàã èñëàùàòû ïðîãðàìû ùàçûðëàíäû âÿ ùÿìèí ïðîãðàì ÿñàñûíäà òîðïàã
èñëàùàòëàðûíûí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíè òÿìèí
åäÿí ùöãóãè áàçà éàðàäûëäû. Èíäè ãöðóðëà
äåéÿ áèëÿðèê êè, þëêÿìèçäÿ àïàðûëàí òîðïàã èñëàùàòëàðû òàðèõÿ “Ùåéäÿð ßëèéåâ òîðïàã èñëàùàòëàðû” ìîäåëè êèìè
äöøäö. Àãðàð-òîðïàã èñëàùàòû óëó
þíäÿðèí
øàù
ÿñÿðèäèð. ×öíêè
ìÿùç ìöñòÿãèëëèê ãàçàí-
éåíè òîðïàã ÿêèí÷è ìöíàñèáÿòëÿðè ôîðìàëàøäûðàðàã òîðïàãäàí ñÿìÿðÿëè âÿ ìÿùñóëäàð èñòèôàäÿåòìÿíè øÿðòëÿíäèðäè, òîðïàüà
ãàéüû âÿ äîüìà ìöíàñèáÿòè çÿðóðè åòäè.
Èêèíúèñè, òîðïàãëàðûí ÿí éàðàðëûñû âÿ
êåéôèééÿòëèñè þçÿëëÿøäèðèëäè. Áàøãà ñþçëÿ,
ÌÄÁ ìÿêàíûíûí äèýÿð þëêÿëÿðèíäÿí ôÿðãëè
îëàðàã, Àçÿðáàéúàíäà âÿòÿíäàøà éàðàðñûç âÿ éà àç éàðàðëû òîðïàãëàð äåéèë, êå÷ìèø êîëõîç âÿ ñîâõîçëàðûí ÿí éàðàðëû âÿ
ìöíáèò òîðïàãëàðû âåðèëäè. Åéíè çàìàíäà,
Àçÿðáàéúàíûí ôèçèêè âÿ ùöãóãè øÿõñëÿðèíÿ
ìöëêèééÿòëÿðèíäÿêè òîðïàã ñàùÿëÿðè öçÿðèíäÿ ìöñòÿñíà ùöãóãëàð, àëãû-ñàòãû, áàüûøëàìà, èúàðÿéÿ âÿ éà èñòèôàäÿéÿ âåðìÿ,
âÿðÿñÿëèê, ýèðîâ ãîéìà âÿ ñ. êèìè ùöãóãëàð âåðèëäè êè, áó äà þëêÿìèçäÿ òîðïàã èñëàùàòëàðûíûí êå÷ìèø ÑÑÐÈ-íèí äèýÿð ðåñïóáëèêàëàðûíäà îëäóüó êèìè ôîðìàë äåéèë,
ÿñàñëû çÿìèíäÿ âÿ ôóíäàìåíòàë øÿêèëäÿ
ùÿéàòà êå÷èðèëäèéèíè ñöáóò åòäè.
Ö÷öíúöñö, ðåñïóáëèêàìûçûí ÿðàçèñèíäÿ éàøàéàí áöòöí âÿòÿíäàøëàðà ùàðàäà
éàøàìàñûíäàí âÿ êèìëèéèíäÿí àñûëû îëìàéàðàã òîðïàãëàðäàí èñòèôàäÿ âÿ èúàðÿ
ùöãóãó âåðèëäè, åéíè çàìàíäà, Àçÿðáàéúàíûí ùÿð áèð âÿòÿíäàøû òîðïàã àëãû-ñàòãûñû ïðîñåñèíäÿ, òîðïàãëà áàüëû ìöõòÿëèô
ìöãàâèëÿ âÿ ÿãäëÿðèí áàüëàíìàñûíäà èøòèðàê åòìÿê ùöãóãó ÿëäÿ åòäè. Áàøãà
ñþçëÿ, òîðïàã ÿìëàê÷ûñûíà
÷åâðèëìèø 3 ìèëéîí 5
éöç ìèí íÿôÿð ñóáéåêòäÿí áàøãà
ðåñïóáëèêà ÿùàëèñèíèí éåðäÿ
ãàëàí ùèññÿñè
äÿ òîðïàã-âÿòÿíäàø ìöíà-
ãàíóíà âÿ äèýÿð ãàíóíâåðèúèëèê àêòëàðûíà
óéüóí îëàðàã, “Òîðïàã-êàäàñòð ñÿíÿäëÿðèíèí àïàðûëìàñû ãàéäàëàðû”, åëÿúÿ äÿ,
“Äþâëÿò òîðïàã êàäàñòðûíûí àïàðûëìàñû
ãàéäàëàðû ùàããûíäà”, “Äþâëÿò òîðïàã êàäàñòðû ôîíäóíóí éàðàäûëìàñû, èñòèôàäÿñè
âÿ ìöùàôèçÿñè ùàããûíäà”, “Éåðãóðóëóøó
èøëÿðèíèí àïàðûëìàñû ãàéäàëàðû ùàããûíäà”
ÿñàñíàìÿëÿð ùàçûðëàíìûø âÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Íàçèðëÿð Êàáèíåòèíèí
1999-úó èë 7 èéóí òàðèõëè ãÿðàðû èëÿ òÿñäèã
åäèëìèøäèð. Áóíëàðäàí ÿëàâÿ, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Òîðïàã Ìÿúÿëëÿñèíÿ óéüóí îëàðàã òîðïàãëàðäàí èñòèôàäÿ
åäèëìÿñèíèí ùöãóãè ÿñàñëàðû, íþâëÿðè, òîðïàã ìöëêèééÿò÷èëÿðè, èñòèôàäÿ÷èëÿðè âÿ êàòåãîðèéàëàðû öçðÿ áþëöøäöðöëìÿñè, òîðïàãëàðûí êÿìèééÿò õàðàêòåðèñòèêàñû, ùàáåëÿ òîðïàãëàðûí áîíèòèðîâêàñû âÿ èãòèñàäè
ãèéìÿòëÿíäèðèëìÿñè ùàããûíäà ëàçûìè ìÿëóìàò âÿ ñÿíÿäëÿð ñèñòåìèíè ÿêñ åòäèðÿí
äþâëÿò òîðïàã êàäàñòðû éàðàäûëìûøäûð.
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí þëêÿìèçÿ
ðÿùáÿðëèê åòäèéè äþâðëÿðäÿ, ÿñàñÿí äÿ êå÷èä äþâðöíäÿ ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôà ìàíå îëàí ùàëëàðà ãàðøû ìöáàðèçÿ ìåòîäëàðû
âÿ öñóëëàðû ýåíèøëÿíäèðèëìèø, úèíàéÿòêàðëûüà, î úöìëÿäÿí êîððóïñèéàéà øÿðàèò éàðàäàí ùàëëàðûí àðàäàí ãàëäûðûëìàñûíà éþíÿëäèëÿí ÿìÿëè òÿäáèðëÿð ýöúëÿíäèðèëìèøäèð.
Öìóììèëëè ëèäåðèí “Úèíàéÿòêàðëûüà ãàðøû
ìöáàðèçÿíèí ýöúëÿíäèðèëìÿñè, ãàíóí÷óëóüóí âÿ ùöãóã ãàéäàëàðûíûí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè òÿäáèðëÿðè ùàããûíäà” 1994-úö èë 9
àâãóñò, “Èñòåùñàë, õèäìÿò, ìàëèééÿ-êðåäèò
ôÿàëèééÿòèíÿ äþâëÿò íÿçàðÿòèíèí ãàéäàéà
ñàëûíìàñû âÿ ÿñàññûç éîõëàìàëàðûí ãàäàüàí åäèëìÿñè áàðÿäÿ” 1996-úû èë 17 èéóí,
“Äþâëÿò íÿçàðÿò ñèñòåìèíèí òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè âÿ ñàùèáêàðëûüûí èíêèøàôû ñàùÿñèíäÿ
ñöíè ìàíåÿëÿðèí àðàäàí ãàëäûðûëìàñû ùàããûíäà” 1999-úó èë 7 éàíâàð òàðèõëè ôÿðìàíëàðû, åëÿúÿ äÿ “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà èãòèñàäè úèíàéÿòêàðëûüà ãàðøû ìöáàðèçÿ
ñàùÿñèíäÿ áÿçè òÿäáèðëÿð ùàããûíäà” 1998úè èë 27 éàíâàð òàðèõëè Ñÿðÿíúàìû úèíàéÿòêàðëûüà, î úöìëÿäÿí, êîððóïñèéàéà ãàðøû
ìöáàðèçÿíè äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí ìöùöì èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðè ùåñàá åòìèø, îíóí äàùà äà ìÿãñÿäéþíëö àïàðûëìàñûíà øÿðàèò
éàðàòìûøäûð. Óëó þíäÿðèí 28 íîéàáð 2000-
äûãäàí ñîíðà òîðïàã þç ñàùèáèíÿ âåðèëäè âÿ
áóíóíëà äà Àçÿðáàéúàíäà âÿòÿíäàøëàð
òîðïàã ìöëêèééÿò÷èñèíÿ ÷åâðèëäèëÿð.
Ãÿáóë åäèëìèø 52-äÿí ÷îõ Ôÿðìàí,
ãàíóí âÿ äèýÿð ùöãóãè íîðìàòèâ àêòëàð
Àçÿðáàéúàíäà òîðïàã èñëàùàòëàðûíû ùÿéàòà êå÷èðìÿéÿ ÿñàñëû çÿìèí éàðàòäû âÿ
Ùåéäÿð ßëèéåâèí Íàõ÷ûâàí ÌÐ-ÿ ðÿùáÿðëèê åòäèéè äþâðäÿ áöíþâðÿñèíè ãîéäóüó
òîðïàã èñëàùàòëàðû áöòöí þëêÿéÿ òÿòáèã
åäèëìÿéÿ áàøëàíäû. “Àãðàð èñëàùàòëàðûí
ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíè òÿìèí åäÿí áÿçè
íîðìàòèâ-ùöãóãè àêòëàðûí òÿñäèã åäèëìÿñè
áàðÿäÿ” Àçÿðáàéúàí Ðåïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòèíèí 10 éàíâàð 1997-úè èë òàðèõëè 534
ñàéëû Ôÿðìàíûíäàí ñîíðà èñëàùàòëàðûí ñöðÿòëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíÿ ñòàðò âåðèëäè.
Íÿòèúÿäÿ, ðåñïóáëèêàìûçäà ìþâúóä îëìóø 2032 òÿñÿððöôàò, éÿíè êîëõîç âÿ ñîâõîçëàð ëÿüâ åäèëÿðÿê îíëàðûí ÿêèíÿ éàðàðëû
ìöíáèò òîðïàãëàðû ÿùàëèéÿ ïàéëàíäû. Èøüàë
îëóíìóø ðàéîíëàðûìûç èñòèñíà îëìàãëà,
þëêÿìèçäÿ òîðïàã ïàéû àëìàã ùöãóãó
îëàí 870 ìèí àèëÿéÿ òîðïàã ïàéû âåðèëäè.
Áó, 3 ìèëéîí 442 ìèí 778 ñóáéåêò äåìÿê èäè. Ùÿì÷èíèí, òîðïàã èñëàùàòëàðû íÿòèúÿñèíäÿ òîðïàã öçÿðèíäÿ 3 ìöëêèééÿò
ôîðìàñû ìöÿééÿíëÿøäè. Àçÿðáàéúàíûí
âàùèä òîðïàã ôîíäóíó òÿøêèë åäÿí 8 ìèëéîí 641 ìèí 506 ùåêòàð òîðïàã ñàùÿñèíäÿí 4 ìèëéîí 913 ìèí 639 ùåêòàðû, áàøãà ñþçëÿ, 56,9 ôàèçè äþâëÿò ìöëêèééÿòèíäÿ
ñàõëàíûëäû, 2 ìèëéîí 032 ìèí 744 ùåêòàðû
(23,5 ôàèçè) áÿëÿäèééÿ ìöëêèééÿòèíÿ âåðèë-
ñèáÿòëÿðèíäÿí êÿíàðëàøäûðûëìàäû. Éÿíè
ùÿð áèð Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøû ðåñïóáëèêàìûçäà ôîðìàëàøàí òîðïàãëà áàüëû éåíè
ìöëêèééÿò ìöíàñèáÿòëÿðèíäÿ áèðáàøà èøòèðàê÷û îëìà ùöãóãó ãàçàíäû.
Äþðäöíúöñö, ìÿùç Öìóììèëëè ëèäåð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí òÿøÿááöñö èëÿ þëêÿìèçäÿ Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøû îëìàéàí ôèçèêè
âÿ ùöãóãè øÿõñëÿðÿ òîðïàüà ìöëêèééÿò÷èëèê ùöãóãó âåðèëìÿäè êè, áó äà íÿèíêè ìöùöì èãòèñàäè, ùÿì÷èíèí úèääè ñèéàñè ÿùÿìèééÿò äàøûéûðäû.
Ìÿùç þëêÿíèí àãðàð-èãòèñàäè ñèéàñÿòèíèí ìöÿëëèôè Ùåéäÿð ßëèéåâèí ñîñèàë ÿäàëÿòÿ ñþéêÿíÿí áó ïðèíñèïëÿðè ÿñàñûíäà ôîðìàëàøäûðûëàí âÿ 1993-2003-úö èëëÿðäÿ
îíóí 52-äÿí àðòûã Ôÿðìàí âÿ ñÿðÿíúàìëàðû èëÿ ãàíóíèëÿøäèðèëÿí, äöçýöí èúðà ìåõàíèçìëÿðè èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí àãðàð ñèéàñÿòèí íÿòèúÿñè, Àçÿðáàéúàíäà àãðàð ñàùÿíèí ýöíäÿí-ýöíÿ èíêèøàôûíà ñÿáÿá îëäó.
Ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð êè, ãÿáóë åäèëÿí
êèôàéÿò ãÿäÿð ìöêÿììÿë ãàíóíëàð ñàéÿñèíäÿ áó ýöí äþâëÿò ìöëêèééÿòèíäÿ ñàõëàíûëàí âÿ áÿëÿäèééÿ ìöëêèééÿòèíÿ âåðèëÿí
òîðïàãëàð äà ñîí íÿòèúÿäÿ Àçÿðáàéúàí
âÿòÿíäàøëàðûíûí ðèôàùû ö÷öí èñòèôàäÿ åäèëèð.
Òîðïàã èñëàùàòëàðû ùÿìèøÿ èíêèøàôäà
îëàí äèíàìèê áèð ïðîñåñäèð êè, áó äà äèýÿð ïðîñåñëÿðëÿ êîìïëåêñ øÿêèëäÿ ùÿéàòà
êå÷èðèëèð. Èñëàùàòëàðûí áèðèíúè ìÿðùÿëÿñè êèìè òîðïàãëàðûí õöñóñè ìöëêèééÿòÿ âåðèëìÿñè èëÿ éàíàøû, þëêÿäÿ âàùèä òîðïàã ôîíäó öçðÿ äþâëÿò òîðïàã êàäàñòðû, òîðïàãëà-
úè èë òàðèõëè Ôÿðìàíû èëÿ òÿñäèã îëóíìóø
“Òîðïàãëàðäàí èñòèôàäÿéÿ âÿ îíëàðûí ìöùàôèçÿñèíÿ Äþâëÿò íÿçàðÿòè ùàããûíäà” ßñàñíàìÿ èëÿ âåðèëìèø ñÿëàùèééÿòëÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ òîðïàãëàðäàí èñòèôàäÿéÿ âÿ îíëàðûí ìöùàôèçÿñèíÿ äþâëÿò íÿçàðÿòè èøèíèí êîìèòÿìèçèí ìöôÿòòèøëÿðè òÿðÿôèíäÿí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè äÿ òîðïàã ñàùÿëÿðèíèí ìöëêèééÿòÿ
âÿ èúàðÿéÿ àéðûëìàñû èøëÿðèíäÿ þç íþâáÿñèíäÿ øÿôôàôëûüû òÿìèí åòìèø, òîðïàã ñàùÿñèíèí àéðûëìàñû çàìàíû êîððóïñèéàéà ýÿòèðèá ÷ûõàðà áèëÿí ùàëëàðûí ãàðøûñû àëûíìûøäûð.
Áóíóí íÿòèúÿñè îëàðàã, 1996-úû èëäÿ öìóìè äàõèëè ìÿùñóë èñòåùñàëû 1,3 ôàèç àðòìûø,
1997-úè èëäÿ ùÿìèí ðÿãÿì 5,8, 1998-úè èëäÿ èñÿ 10 ôàèç òÿøêèë åòìèøäèð. Ìÿãñÿäéþíëö øÿêèëäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ñÿìÿðÿëè òÿäáèðëÿð íÿòèúÿñèíäÿ þëêÿäÿ öìóìè äàõèëè
ìÿùñóë 2002-úè èëäÿ 21,2 ôàèç àðòìûøäûð êè,
îíóí äà 59,8 ôàèçè èñòåùñàë, 32,4 ôàèçè õèäìÿò ñàùÿëÿðèíäÿ îëìóøäóð.
Öìóìèééÿòëÿ, Àçÿðáàéúàíäà òîðïàã
èñëàùàòëàðûíûí àïàðûëìàñû ïðîñåñèíè ÿùàòÿ
åäÿí ùöãóãè áàçàíûí þéðÿíèëìÿñèíÿ ùÿð
çàìàí ìàðàã ýþñòÿðèëìèø âÿ áó ïðîñåñèí èäàðÿ åäèëìÿñè âÿ ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè
ìåõàíèçìëÿðèíÿ õöñóñè äèããÿò éåòèðèëìèøäèð. Áó ìÿãñÿäëÿ Äþâëÿò Òîðïàã âÿ
Õÿðèòÿ÷ÿêìÿ Êîìèòÿñèíäÿ “Ùåéäÿð ßëèéåâèí òîðïàã èñëàùàòû” ìÿêòÿáè éàðàäûëìûøäûð. Ùàçûðäà áó ìÿêòÿáäÿ ìöòÿìàäè
îëàðàã ìöòÿõÿññèñëÿðèí áèëèê ñÿâèééÿñèíèí àðòûðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ òðåíèíãëÿð
âÿ ñåìèíàð-ìÿøüÿëÿëÿð äàâàì åäèð.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ: Áöòöí àèäèééÿòè ãóðóìëàð - Èãòèñàäèééàò âÿ Ñÿíàéå
Íàçèðëèéè, Êÿíä Òÿñÿððöôàòû Íàçèðëèéè, Äþâëÿò Òîðïàã âÿ Õÿðèòÿ÷ÿêìÿ Êîìèòÿñè,
Ìåëèîðàñèéà âÿ Ñó Òÿñÿððöôàòû À÷ûã Ñÿùìäàð Úÿìèééÿòè áèðýÿ èøëÿñèíëÿð âÿ ìÿíÿ
äÿãèã ìÿëóìàò âåðñèíëÿð - Øÿìêèð÷àé âÿ Òàõòàêþðïö ñó àíáàðëàðûíûí âÿ êàíàëëàðûí òèêèíòèñè íÿòèúÿñèíäÿ íå÷ÿ ìèí, - áÿëêÿ äÿ éöç ìèíëÿðëÿ þë÷öëìÿëèäèð, - ùåêòàð
òîðïàã àðòûã ÿêèí ö÷öí éàðàðëû îëàúàãäûð âÿ äþâðèééÿéÿ áóðàõûëàúàã áó éåíè òîðïàãëàðäà ùàíñû ìÿùñóëëàðûí éåòèøäèðèëìÿñè ìÿãñÿäÿóéüóíäóð. Áóíó áèç äÿãèã
áèëìÿëèéèê êè, þç èøèìèçè äàùà áþéöê ñÿìÿðÿ èëÿ ãóðàã
Ðåýèîíëàðûí âÿ àãðàð
ñåêòîðóí èíêèøàôû
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè
Èëùàì ßëèéåâèí ùÿð çàìàí
äèããÿòèíäÿäèð
ëàéèãëè äàâàì÷ûñû Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ
äÿ Àçÿðáàéúàíà ðÿùáÿðëèê åòäèéè äþâðäÿ
Óëó þíäÿð òÿðÿôèíäÿí ôóíäàìåíòàë ôîðìàäà áöíþâðÿñè ãîéóëàí ðåýèîíëàðûí âÿ
àãðàð ñåêòîðóí èíêèøàôûíà õöñóñè äèããÿò
éåòèðèð. Ïðåçèäåíòèí áó ñàùÿëÿðÿ äèããÿòè
Äþâëÿò ïðîãðàìëàðûíäà þç ÿêñèíè òàïûð.
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ
òÿðÿôèíäÿí 2003-2013-úö èëëÿð ÿðçèíäÿ
èìçàëàíìûø Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Äþâëÿò Òîðïàã âÿ Õÿðèòÿ÷ÿêìÿ Êîìèòÿñèíèí èøòèðàê åòäèéè áèð íå÷ÿ Äþâëÿò
ïðîãðàìëàðûíà íÿçÿð ñàëàã:
1. “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû ðåýèîíëàðûíûí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû Äþâëÿò Ïðîãðàìû (2004-2008)”
2. “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà
éàé âÿ ãûø îòëàãëàðûíûí, áè÷ÿíÿêëÿðèí
ñÿìÿðÿëè èñòèôàäÿ îëóíìàñû âÿ ñÿùðàëàøìàñûíûí ãàðøûñûíûí àëûíìàñûíà äàèð
Äþâëÿò Ïðîãðàìû”
3. “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà
2002-2005-úè èëëÿðäÿ òóðèçìèí èíêèøàôûíà äàèð Äþâëÿò Ïðîãðàìû”
4. “Ãà÷ãûíëàðûí âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿðèí éàøàéûø øÿðàèòèíèí éàõøûëàøäûðûëìàñû âÿ ìÿøüóëëóüóíóí àðòûðûëìàñû
öçðÿ Äþâëÿò Ïðîãðàìû”
5. “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû ðåýèîíëàðûíûí 2009-2013-úö èëëÿðäÿ ñîñèàëèãòèñàäè èíêèøàôû Äþâëÿò Ïðîãðàìû”
6. “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà
ÿùàëèíèí ÿðçàã ìÿùñóëëàðû èëÿ åòèáàðëû
òÿìèíàòûíà äàèð 2008-2015-úè èëëÿð”
7. “2008-2015-úè èëëÿðäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà éîõñóëëóüóí
àçàëäûëìàñû âÿ äàâàìëû èíêèøàôû Äþâëÿò
Ïðîãðàìû”
“Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû ðåýèîíëàðûíûí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû Äþâëÿò
Ïðîãðàìû (2004-2008)”íûí òÿäáèðëÿð ïëàíûíà ìöâàôèã îëàðàã, 956156 ùåêòàð òîðïàã ñàùÿñèíäÿ, î úöìëÿäÿí 594964
ùåêòàð áÿëÿäèééÿíèí êÿíäÿòðàôû þðöø ñàùÿñèíäÿ âÿ õöñóñè ìöëêèééÿòÿ âåðèëìèø
òîðïàã ñàùÿëÿðèíäÿ, äþâëÿò ìöëêèééÿòèíäÿ îëàí 301865 ùåêòàð ãûø îòëàüû âÿ
42877 ùåêòàð éàé îòëàüû òîðïàãëàðûíäà
âÿ 16450 ùåêòàð õöñóñè ãîðóíàí òÿáèÿò
ÿðàçèëÿðè òîðïàãëàðûíäà òÿäãèãàò èøëÿðè
àïàðûëìûøäûð.
“Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà éàé
âÿ ãûø îòëàãëàðûíûí, áè÷ÿíÿêëÿðèí ñÿìÿðÿëè èñòèôàäÿ îëóíìàñû âÿ ñÿùðàëàøìàñûíûí
ãàðøûñûíûí àëûíìàñûíà äàèð Äþâëÿò Ïðîãðàìû”íûí òÿäáèðëÿð ïëàíûíà ìöâàôèã îëàðàã, 1174574 ùåêòàð òÿáèè éåì ñàùÿëÿðèíèí (éàé âÿ ãûø îòëàãëàðû, êè÷èê ôåðìåðëÿðèí
èñòèôàäÿñèíäÿêè îòëàãëàð) éàõøûëàøäûðûëìàñûíà äàèð ëàéèùÿ-àõòàðûø èøëÿðè ùÿéàòà êå÷èðèëìèøäèð.
“Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà 20022005-úè èëëÿðäÿ òóðèçìèí èíêèøàôûíà äàèð
Äþâëÿò Ïðîãðàìû”íûí òÿäáèðëÿð ïëàíûíà
ÿñàñÿí, 36306 ùåêòàð òóðèçìèí èíêèøàôû
âÿ èñòèðàùÿò ìÿãñÿäëÿðè ö÷öí éàðàðëû ùåñàá îëóíàí ÿðàçèëÿð ìöÿééÿíëÿøäèðèëìèø
âÿ õÿðèòÿëÿøäèðèëìèøäèð. Áóíóíëà éàíàøû,
ùÿìèí Äþâëÿò ïðîãðàìû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ òóðèçì ìÿëóìàòëàðûíû ÿêñ åòäèðÿí òóðèñò àòëàñëàðû ùàçûðëàíìûøäûð.
“Ãà÷ãûíëàðûí âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿðèí
éàøàéûø øÿðàèòèíèí éàõøûëàøäûðûëìàñû âÿ
ìÿøüóëëóüóíóí àðòûðûëìàñû öçðÿ Äþâëÿò
Ïðîãðàìû”íûí òÿäáèðëÿð ïëàíûíûí èúðàñû
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ðåñïóáëèêàíûí 38 øÿùÿð âÿ
ðàéîíëàðû öçðÿ 10763,41 ùåêòàð òîðïàã
ñàùÿëÿðèíäÿ ìöâàôèã ãàéäàäà éåðãóðóëóøó èøëÿðè àïàðûëìàãëà òîðïàãàéûðìà ñÿíÿäëÿðè ùàçûðëàíìûø âÿ òÿñäèãëÿíìÿñè
ö÷öí àèäèééÿòè öçðÿ ýþíäÿðèëìèøäèð.
“Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû ðåýèîíëàðûíûí 2009-2013-úö èëëÿðäÿ ñîñèàë-èãòèñàäè
èíêèøàôû Äþâëÿò Ïðîãðàìû”íûí òÿäáèðëÿð
ïëàíûíà óéüóí îëàðàã òîðïàãëàðûí òåõíèêè
ó÷îòóíóí åëåêòðîí ôîðìàòäà èøëÿíèá õÿðèòÿëÿøäèðèëìÿñè öçðÿ 26 ðàéîíäà 1 ìèëéîí
86 ìèí íþãòÿäÿ, òîðïàãëàðûí áîíèòèðîâêàñûíûí åëåêòðîí ôîðìàòäà èøëÿíèá õÿðèòÿëÿøäèðèëìÿñè öçðÿ 27 ðàéîí âÿ øÿùÿðäÿ 619
ìèí 200 ùåêòàð ñàùÿäÿ, òîðïàãëàðûí èãòèñàäè ãèéìÿòëÿíäèðèëìÿñèíèí åëåêòðîí âàðèàíòäà èøëÿíèá õÿðèòÿëÿøäèðèëìÿñè öçðÿ 28
ðàéîíäà 421 îáéåêòäÿ èøëÿð éåðèíÿ éåòèðèëìèøäèð. 4.2.8 éàðûìáÿíäèíÿ óéüóí îëàðàã èñÿ Ùþâñàí âÿ Áèíÿ ãÿñÿáÿëÿðèíäÿ 7
ìèí 700 ùÿéÿòéàíû ñàùÿëÿðèí þçÿëëÿøäèðèëìÿñè ö÷öí êîìïëåêñ éåðãóðóëóøó èøëÿðè
àïàðûëìûøäûð.
(äàâàìû íþâáÿòè ñàéûìûçäà)
5
www.yeniazerbaycan.com
12 ôåâðàë 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 025 (4184)
Àçÿðáàéúàíäà äàâàìëû îëàðàã
ñîñèàë èñëàùàòëàð ùÿéàòà êå÷èðèëèð
Ìèëëè Ìÿúëèñèí Ñîñèàë ñèéàñÿò êîìèòÿñèíèí ñÿäðè, ÉÀÏ Ñèéàñè Øóðàñûíûí
öçâö Ùàäè Ðÿúÿáëè www.yaï.org.az
ñàéòûíà ìöñàùèáÿ âåðèá:
- Ùàäè ìöÿëëèì, þëêÿìèçäÿ àðäûúûë
îëàðàã ñîñèàë èñëàùàòëàð ùÿéàòà
êå÷èðèëèð. Áó èñëàùàòëàðûí éåíè
ìÿðùÿëÿñè ùàããûíäà íÿ äåéÿ áèëÿðñèíèç?
- Áó ýöí Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ
òÿðÿôèíäÿí éàðàäûëìûø ìöàñèð âÿ ìîäåðí äþâëÿò ìîäåëè Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí óüóðëà äàâàì åòäèðèëèð. Úÿíàá Èëùàì ßëèéåâèí
2003-úö èëäÿí áàøëàíàí ïðåçèäåíòëèê
ôÿàëèééÿòèëÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ñîñèàë-èãòèñàäè, ñèéàñè âÿ ìÿäÿíè èíêèøàôûíäà éåíè íàèëèééÿòëÿð ÿëäÿ îëóíäó.
Áó èëëÿð ÿðçèíäÿ ÿñàñû Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ãîéóëìóø ìöòÿðÿããè ñîñèàë èñëàùàòëàð äàâàì åòäèðèëèá âÿ äàùà äà äÿðèíëÿøäèðèëèá. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
ðÿùáÿðëèéè èëÿ ÿìÿê ìöíàñèáÿòëÿðèíèí
òÿíçèìëÿíìÿñè ñàùÿñèíäÿ úèääè òÿäáèðëÿð ùàçûðëàíûá ùÿéàòà êå÷èðèëèá. Îíëàðûí
è÷ÿðèñèíäÿ ìèíèìóì àéëûã ÿìÿêùàããûíûí ìöòÿìàäè îëàðàã àðòûðûëìàñû ãåéä
îëóíà áèëÿð. Ãåéðè-ìÿøüóë ÿùàëèíèí èøëÿ
òÿìèí îëóíìàñû, ìöàñèð ìÿøüóëëóã ñèñòåìèíèí ôîðìàëàøäûðûëìàñû, éåíè èø éåðëÿðèíèí à÷ûëìàñû äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ îëóá.
2003-2013-úö èëëÿðäÿ 1 ìèëéîí 200 ìèíäÿí ÷îõ éåíè èø éåðè à÷ûëûá êè, îíëàðûí äà
ìöòëÿã ÿêñÿðèééÿòè äàèìè èø éåðëÿðèäèð.
Áó èø éåðëÿðèíèí áþéöê ùèññÿñè äÿ ãåéðèíåôò ñåêòîðó âÿ ðåýèîíëàðà àèääèð.
“Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Äåìîãðàôèê Èíêèøàô Êîíñåïñèéàñû”íûí éåðèíÿ éåòèðèëìÿñè äÿ óüóðëà äàâàì åòäèðèëèá, þëêÿäÿ òÿáèè àðòûì, î úöìëÿäÿí
ÿìÿê ãàáèëèééÿòëè éàøäà îëàí ÿùàëèíèí
ñàéûíûí àðòìàñû äàâàìëû õàðàêòåð àëûá,
óøàã þëöìö ñÿâèééÿñè àøàüû äöøöá. Ñîñèàë ñèéàñÿò ñàùÿñèíäÿ ÿí ìöùöì àääûìëàðäàí áèðè ñîñèàë éàðäûì ñèñòåìèíèí
äöíéà òÿúðöáÿñèíÿ óéüóíëàøäûðûëìàñû
îëóá. Áåëÿ êè, 2006-úû èëèí èéóë àéûíäàí
öíâàíëû ñîñèàë éàðäûì ñèñòåìèíèí òÿòáèãèíÿ áàøëàíûá. Ñûüîðòà-ïåíñèéà ñèñòåìèíèí äþâëÿò ñîñèàë éàðäûì ñèñòåìèíäÿí
àéðûëìàñû âÿ ñîñèàë ïåíñèéàëàðûí ìöàâèíÿòëÿðëÿ ÿâÿç åäèëìÿñè äÿ éåíèëèêëÿðäÿíäèð. Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà âàùèä ñûüîðòà-ïåíñèéà ñèñòåìè ïåíñèéà÷ûëàðûí ñîñèàë ìöäàôèÿñèíè äàùà äà ýöúëÿíäèðèá.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ìèëëè
Ìÿúëèñèíäÿ ñîñèàë ñèéàñÿò õÿòòèíÿ óéüóí îëàðàã ãàíóí éàðàäûúûëûüû ïðîñåñè
äÿ äàâàì åòäèðèëèá, “Äÿðìàí âàñèòÿëÿðè
ùàããûíäà”, “Ïåíèòåíñèàð ìöÿññèñÿëÿðäÿ úÿçà ÷ÿêìÿêäÿí àçàä åäèëìèø
øÿõñëÿðèí ñîñèàë àäàïòàñèéàñû ùàããûíäà” ãàíóíëàð ãÿáóë åäèëèá. Áóíóíëà áèðýÿ, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
ßìÿê âÿ Àèëÿ ìÿúÿëëÿëÿðèíÿ, “Ýÿíúëÿð
ñèéàñÿòè ùàããûíäà”, “Ñîñèàë ñûüîðòà
ùàããûíäà”, “ßìÿê ïåíñèéàëàðû ùàããûíäà”, “Ñîñèàë ìöàâèíÿòëÿð ùàããûíäà” âÿ
áàøãà ãàíóíëàðà äÿéèøèêëèêëÿð âÿ ÿëàâÿëÿð îëóíóá.
- Þëêÿìèçäÿ ðåýèîíëàðûí èíêèøàôûíà õèäìÿò åäÿí èêè äþâëÿò ïðîãðàìû ùÿéàòà êå÷èðèëäè. Ñèçúÿ, áó
ïðîãðàìëàð èíñàíëàðûí ñîñèàë ðèôàùûíûí éöêñÿëìÿñèíÿ íÿ äÿðÿúÿäÿ
òÿñèð ýþñòÿðäè?
- Ùåéäÿð ßëèéåâ ñèéàñè êóðñóíóí
áèð áþëöìö äÿ Àçÿðáàéúàíûí ðåýèîíëàðû èëÿ áàüëûäûð. Ïðåçèäåíòèìèç úÿíàá Èë-
ùàì ßëèéåâèí 2003-úö èëäÿêè ñå÷êè þíúÿñè òÿáëèüàò êàìïàíèéàñûíû ìÿùç ðàéîíëàðäàí, êÿíäëÿðäÿí áàøëàìàñû äà
òÿñàäöôè äåéèëäè. Î çàìàí êÿíä ÿùàëèñèíèí ñîñèàë ñèôàðèøëÿðè, Ïðåçèäåíòèìèç
òÿðÿôèíäÿí ñèéàñè òåõíîëîýèéàëàðäà ñûíàãäàí ÷ûõìûø “ìàðàãëàðûí àãðåãàñèéàñû” ìåòîäó èëÿ äÿãèã ìöÿééÿíëÿøäèðèëìèøäè.
Èëê áåø èëÿ 600 ìèí èø éåðèíèí éàðàäûëìàñû èäåéàñû äÿãèã ÿñàñëàíäûðìàëàðëà, ðåàë ïåðñïåêòèâëÿð íÿçÿðÿ àëûíìàãëà îðòàéà ÷ûõàðûëìûøäû. Ñå÷êèãàáàüû ïëàòôîðìàäà äàùà ÷îõ ÿìÿê òóòóìëó
ìöÿññèñÿëÿðèí à÷ûëìàñûíà, õöñóñÿí àãðàð áþëìÿäÿ èøëÿðèí úàíëàíäûðûëìàñûíà
äèããÿò éåòèðìÿê íÿçÿðäÿ òóòóëóðäó.
Ùþðìÿòëè Ïðåçèäåíòèìèçèí äþâëÿò
áàø÷ûñû êèìè ôÿàëèééÿòÿ áàøëàäûüû åëÿ áèðèíúè àéëàðäà “Ðåýèîíëàðûí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû Äþâëÿò Ïðîãðàìû” ãÿáóë åäèëäè. Áþëýÿëÿðèí ùÿð áèðèíäÿ þçöíÿõàñ
úîüðàôè, èãëèì, ÿìÿê øÿðàèòè, èñòåùñàëàò
ÿíÿíÿëÿðè, òÿáèè åùòèéàòëàð âÿ äèýÿð ìÿçèééÿòëÿð íÿçÿðÿ àëûíìàãëà ýþðöëÿúÿê
èøëÿðèí ïðîãðàìû òÿñäèã îëóíäó.
Àçÿðáàéúàí êÿíäè áóíäàí ñîíðà àðõàäà ãàëàí ÕÕ ÿñðèí 70-úè èëëÿðèíèí èíòèáàù äþâðöíöí äèð÷ÿëÿí ùÿéàòûíû, åëÿ áèë,
éåíèäÿí äàùà éöêñÿê êåéôèééÿòëÿ éàøàìàüà áàøëàäû. Áó ïðîãðàìûí ùÿéàòà
êå÷èðèëìÿñè èëÿ áàüëû îíëàðúà íîðìàòèâ
ùöãóãè àêò ãÿáóë îëóíäó. Èúðà ñòðóêòóðëàðû äàùà äÿãèã âÿ êîíêðåò èø ïëàíëàðû
ìöÿééÿíëÿøäèðäèëÿð, ìàëèééÿ îðãàíëàðû
âÿ êðåäèò òÿøêèëàòëàðû êÿíäÿ âÿñàèò àéðûëìàñûíà öñòöíëöê âåðäèëÿð.
“Éåíèëÿøÿí Àçÿðáàéúàíà éåíè ìÿêòÿá” Ïðîãðàìû èëÿ ùàçûðäà áþëýÿëÿðäÿ
÷îõ ìöàñèð, êîìïöòåðëÿðëÿ òÿúùèç åäèëÿí öìóìòÿùñèë òÿäðèñ îúàãëàðû òèêèëèá èñòèôàäÿéÿ âåðèëèá.
Ðåýèîíëàðäà éöêñÿê òÿëÿáëÿðÿ úàâàá âåðÿí èäìàí ãóðüóëàðû, îëèìïèéà
êîìïëåêñëÿðè óúàëäûëûá, ìöàñèð òèááè
àâàäàíëûãëàðëà òÿúùèç îëóíìóø äèàãíîñòèêà ìÿðêÿçëÿðè èíøà åäèëÿðÿê ÿùàëèíèí èñòèôàäÿñèíÿ âåðèëèá. Áþëýÿëÿðäÿ ãóðàøäûðûëàí ìîäóë åëåêòðèê ñòàíñèéàëàðû,
ÿí óúãàð äàü ðàéîíëàðûíà áåëÿ éåíè àñôàëò þðòöêëö éîëëàðûí ÷ÿêèëìÿñè ðåýèîíëàðäà ÿùàëèíèí ðèôàùûíûí äàùà äà éàõøûëàøäûðûëìàñûíà õèäìÿò åäèð.
Ðàéîíäàõèëè âÿ êÿíäàðàñû éîëëàðûí
÷ÿêèëìÿñè âÿ òÿìèðè áóðàäà éàøàéàíëàðû äîüìà éóðäëàðûíà äàùà ìþùêÿì
áàüëàéûð. Ñòàòèñòèê ìÿëóìàòëàðà ýþðÿ
ñîí èëëÿðäÿ ìèãðàñèéàíûí øÿùÿðÿ àõûí
òåíäåíñèéàñû àçàëûá. Ñåâèíäèðèúè ùàëäûð
êè, þëêÿ Ïðåçèäåíòè ìöÿééÿíëÿøäèðäèéè
ïðîãðàìëàðûí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíÿ áèëàâàñèòÿ Þçö íÿçàðÿò åäèð, ÿí óúãàð ðàéîíëàðäà áåëÿ äÿôÿëÿðëÿ îëóð, êÿíä ÿùàëèñèíèí ãàëäûðäûüû áöòöí ïðîáëåìëÿðèí
ùÿëëè ö÷öí éåðèíäÿúÿ, îïåðàòèâ òàïøûðûãëàð âåðèð.
Ìöøàùèäÿëÿðèìèç âÿ åëìè òÿùëèëëÿð áèð
äàùà îíó ýþñòÿðèð êè, Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð ßëèéåâèí ðåýèîíàë ñèéàñÿòè
þëêÿ äàõèëèíäÿ ñîñèàë ìöäàôèÿíèí âÿ ñîñèàë òÿùëöêÿñèçëèéèí òÿìèí îëóíìàñûíäà
ÿí âàúèá øÿðòëÿðäÿí áèðè êèìè ãàëìàãäàäûð. Èíäè ìþùòÿðÿì Ïðåçèäåíòèìèç úÿíàá Èëùàì ßëèéåâ ùÿìèí ñèéàñÿòèí âàðèñëèê âÿ äàâàìëûëûã ïðèíñèïëÿðèíè ôÿàëèééÿòèíèí áàø õÿòòè êèìè àðäûúûë îëàðàã äàùà äà òÿêìèëëÿøäèðèð.
Ìöàñèð Àçÿðáàéúàí êÿíäèíäÿ ýåäÿí èíêèøàô âÿ éåíèëÿøìÿ èëÿ ìöøàùèäÿ
îëóíàí ñîñèàë òðàíñôîðìàñèéà ïðîñåñëÿðèíèí áóíäàí ñîíðà äà ñÿìÿðÿëè íÿòèúÿëÿð âåðÿúÿéèíÿ âÿòÿíäàøëàðûìûç
ìþùêÿì èíàíûðëàð. Áó, îíäàí èðÿëè ýÿëèð êè, óçàãýþðÿí Ùåéäÿð ßëèéåâ äþâëÿò
ãóðóúóëóüó ìîäåëèíèí ìàéàñû çàìàíçàìàí äÿéèøÿí ðåàë ýåð÷ÿêëèêëÿðÿ ñþéêÿíèð.
Äöíéàéà èíòåãðàñèéà åäÿí áèð äþâëÿòäÿ êÿíä ìÿùç áåëÿ áèð èäàðÿåòìÿ
êóðñó èëÿ èðÿëè ýåäÿ âÿ éåíè-éåíè óüóðëàð
ãàçàíà áèëÿð. Áó ñèéàñÿòèí éöêñÿëÿí
õÿòëÿ èúðàñû èñÿ Ïðåçèäåíòèìèç Èëùàì
ßëèéåâèí äöøöíöëìöø èäåéàëàðû èëÿ éåíè
êåéôèééÿòäÿ, äàùà ñöðÿòëÿ, äàùà ýåíèø
ìèãéàñäà, äàùà úÿñàðÿòëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëìÿêäÿäèð. Áèëäèéèíèç êèìè, 20092013-úö èëëÿðè ÿùàòÿ åäÿí Äþâëÿò Ïðîãðàìû äà óüóðëà èúðà îëóíäó. Àðòûã éàõûí
âàõòëàðäà ðåýèîíëàðûí èíêèøàôûíà äàèð éåíè Äþâëÿò Ïðîãðàìûíûí òÿñäèã îëóíàúàüû
ýþçëÿíèëèð. Èíàíûðûã êè, áó ïðîãðàì äà
áþëýÿëÿðèìèçèí äàùà éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ
èíêèøàôûíà þç òþùôÿñèíè âåðÿúÿê.
- Ùàäè ìöÿëëèì, þëêÿìèçäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ñîñèàë ñèéàñÿò äàùà
ùàíñû éåíèëèêëÿðè þçöíäÿ ÿêñ åòäèðìÿêäÿäèð?
- Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè áÿéàí
åäèá êè, Àçÿðáàéúàí àðòûã þçöíöí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíûí éåíè ìÿðùÿëÿñèíÿ ãÿäÿì ãîéóá. Áåëÿ êè, þëêÿìèç èãòèñàäèééàòäà êå÷èä äþâðöíö áàøà âóðäó,
éîõñóëëóüóí ùÿääè 49 ôàèçäÿí 6 ôàèçÿ,
èøñèçëèéèí ñÿâèééÿñè 30 ôàèçäÿí 5 ôàèçÿ
ãÿäÿð àçàëäû. Öìóìäàõèëè ìÿùñóë 3
äÿôÿ, äþâëÿò áöäúÿñè 10 äÿôÿ àðòûá.
Àçÿðáàéúàí ÁÌÒ ÒØ-éà öçâ îëäó, êîñìîñ äþâëÿòëÿðè ñûðàñûíà ãîøóëäó. Úÿíàá Ïðåçèäåíòèí ñþéëÿäèéè êèìè àðòûã
éåíè ìÿðùÿëÿ áàøëàéûð. Áó éåíè ìÿðùÿëÿ Àçÿðáàéúàíäà ñîñèàë äþâëÿòèí ãóðóúóëóüó ìÿðùÿëÿñèäèð. Ñîñèàë äþâëÿò
äöíéàíûí èíêèøàô åòìèø äþâëÿòëÿðèíäÿêè
ùÿéàò øÿðàèòèíè òÿìèí åäÿúÿê áèð äþâëÿòäèð. Ñîñèàë äþâëÿò Àçÿðáàéúàí ÿùàëèñèíèí ñîñèàë ðèôàùûíûí èíäèêèíäÿí ÿí àçû
èêè-ö÷ äÿôÿ éàõøûëàøìàñûíû òÿìèí åäÿí
äþâëÿòäèð. Ñîñèàë äþâëÿò ÿùàëèíèí òÿùñèë,
ñÿùèééÿ, ìÿäÿíèééÿò âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ èíêèøàôûíû þç öçÿðèíÿ ýþòöðÿí âÿ ùÿéàòà êå÷èðÿí äþâëÿòäèð. Áó éþíäÿ äÿ àðòûã úÿíàá Ïðåçèäåíòèí ðåàë àääûìëàðû
þçöíö ýþñòÿðìÿêäÿäèð. Áèëäèéèíèç êèìè,
þòÿí èëèí ñåíòéàáð àéûíäà áöäúÿäÿí
ìàëèééÿëÿøÿí òÿøêèëàòëàðäà ÷àëûøàíëàðûí
ÿìÿêùàãëàðû àðòûðûëäû. Åëÿúÿ äÿ, 2014úö èëèí äþâëÿò áöäúÿñèíäÿ äÿ àðòûìëàð
íÿçÿðäÿ òóòóëóð. Áåëÿ êè, áöäúÿíèí 30
ôàèçÿ ãÿäÿðè ñîñèàë õÿðúëÿðÿ ñÿðô îëóíàúàã. Åéíè çàìàíäà, “Äþâëÿò ñîñèàë
ìöàâèíÿòëÿðè ùàããûíäà” Ãàíóíà ÿëàâÿ
âÿ äÿéèøèêëèêëÿð åäèëäè. Áó äÿéèøèêëèéÿ
ÿñàñÿí, 5-äÿí ÷îõ óøàüû îëàí àèëÿëÿðÿ
ñîñèàë ìöàâèíÿò âåðèëÿúÿê. Éÿíè äåìîãðàôèê öñòöíëöéöìöçö äàâàì åòäèðìÿêäÿí þòðö áó ñèéàñÿòäÿ äÿ äþâëÿò
äÿñòÿéèíèí àðòûðûëìàñû ãàðøûéà ìÿãñÿä
ãîéóëóá âÿ ùþêóìÿò òÿðÿôèíäÿí ÷îõóøàãëû àèëÿëÿðÿ äþâëÿò éàðäûìû êîíñåïñèéàñû èøëÿíèá ùàçûðëàíûá.
Ãåéä åòäèéèì êèìè, éàõûí âàõòëàðäà
Àçÿðáàéúàí ðåýèîíëàðûíûí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû èëÿ áàüëû éåíè ïðîãðàì
ãÿáóë îëóíàúàã. Áó, Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøëàðûíûí ðèôàùûíûí áöòöí áþëýÿëÿðäÿ éàõøûëàøìàñûíà ýÿòèðèá ÷ûõàðàúàã.
Åëÿúÿ äÿ, þëêÿìèçäÿ èúáàðè òèááè ñûüîðòàíûí òÿòáèã îëóíìàñû äà ýöíäÿëèêäÿ
îëàí ìÿñÿëÿäèð. Áóíäàí ÿëàâÿ, áöòöí
ñàùÿëÿð öçðÿ éöêñÿê èõòèñàñëû êàäðëàðûí
ùàçûðëàíìàñû ïðîñåñè äÿ ýåäèð. ßùàëèíèí áöòöí êàòåãîðèéàëàðûíûí ùÿéàò ñÿâèééÿñèíèí éöêñÿëäèëìÿñè èëÿ áàüëû
êîìïëåêñ òÿäáèðëÿð ýþðöëöð. Èíàíûðûã êè,
Àçÿðáàéúàíäà éàõûí 5 èëäÿ ñîñèàë ðèôàù
äþâëÿòè ãóðóëàúàã âÿ áó áàõûìäàí
ÌÄÁ ìÿêàíûíäà èëê þëêÿ îëàúàã.
- Ñîñèàë ñàùÿíèí âàúèá èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðè äÿ ïåíñèéà èñëàùàòëàðûäûð. Áó èñëàùàòëàð ùàíñû íÿòèúÿëÿð âåðèð?
- Öìóìèééÿòëÿ, þëêÿìèçäÿ äàâàìëû
îëàðàã ñîñèàë èñëàùàòëàð ùÿéàòà êå÷èðèëèð.
Áó èøëÿðèí ÿí ýåíèø ìèãéàñëûëàðûíäàí áèðè äÿ ïåíñèéà ñûüîðòà èñëàùàòëàðûäûð êè,
áó äà 1 ìèëéîí 300 ìèíÿ ãÿäÿð èíñàíûí
ýöçÿðàíûíûí äàùà äà éàõøûëàøìàñûíà
õèäìÿò åäèð. Ïðåçèäåíòèìèç Èëùàì ßëèéåâèí ìöÿëëèôè îëäóüó ñîñèàë ìöäàôèÿ ìîäåëè àðòûã îíëàðëà äöíéà äþâëÿòè ö÷öí þðíÿê îëóá. Àçÿðáàéúàíûí áó ìîäåëè, áó
òÿúðöáÿñè áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð òÿðÿôèíäÿí ìàðàãëà þéðÿíèëèð. Ñåâèíäèðèúè ùàëäûð êè, áó ñàùÿ èëÿ ìÿøüóë îëàí äþâëÿò
ãóðóìëàðûíäà åëåêòðîí ùþêóìÿò èäåéàñûíûí ýåð÷ÿêëÿøìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ àðäûúûë àääûìëàð àòûëûá, ìÿìóð-âÿòÿíäàø
òÿìàñû ìàêñèìóì àçàëäûëûá.
Ñîí îí èëäÿ þëêÿ èãòèñàäèééàòûíà
160 ìèëéàðä äîëëàð èíâåñòèñèéà úÿëá îëóíóá
“Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû ðåýèîíëàðûíûí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû Äþâëÿò ïðîãðàìëàðûíûí èúðàñûíà ùÿñð îëóíìóø êîíôðàíñäà äþâëÿò áàø÷ûñû Èëùàì
ßëèéåâ áèð äàùà þëêÿìèçèí ñîí îí èëäÿ
ãàçàíäûüû óüóðëàðà äèããÿòè éþíÿëäÿðÿê áó èíàìû èôàäÿ åòäè êè, íþâáÿòè áåø
èëäÿ äÿ óüóðëàðûìûç äàâàìëû îëàúàã,
ãàðøûéà ãîéäóüóìóç ìÿãñÿäëÿðÿ
éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ íàèë îëàúàüûã. Ñîí
îí èëèí ñòàòèñòèê ýþñòÿðèúèëÿðè áó ÿìèíëèéÿ ÿñàñ âåðèð”. Áó ôèêèðëÿð “Èêè ñàùèë”èí
Àíàëèòèê ãðóïóíóí www.yaï.org.az ñàéòûíäà éåðëÿøäèðèëìèø àíàëèòèê éàçûñûíäà
éåð àëûá. Éàçûäà ãåéä îëóíóð êè, ñîí 10
èëäÿ èãòèñàäèééàò 3,4, ñÿíàéå èñòåùñàëû
2,7, êÿíä òÿñÿððöôàòû 1,5 äÿôÿ àðòûá. Þë-
êÿäÿ áèð ìèëéîí 200 ìèí éåíè èø éåðè à÷ûëûá êè, îíëàðûí äà 900 ìèíè äàèìèäèð. Éîõñóëëóã òÿãðèáÿí 50 ôàèçäÿí 5,3 ôàèçÿ åíèá. Èøñèçëèê 5 ôàèç
òÿøêèë åäèð. “Áó ýþñòÿðèúèëÿðÿ ýþðÿ
Àçÿðáàéúàí ùÿòòà èíêèøàô åòìèø þëêÿëÿðè ãàáàãëàéûð. Äþâëÿò áàø÷ûñû áèëäèðèð: “Áó ïðîñåñ äàâàì åäèð âÿ áó äà
òÿáèèäèð. ×öíêè áèçèì èãòèñàäè ñèéàñÿòëÿ áàüëû òÿøÿááöñëÿðèìèç, î úöìëÿäÿí
Àçÿðáàéúàíäà àïàðûëàí ñÿíàéåëÿøìÿ
ñèéàñÿòè ÿëáÿòòÿ êè, éåíè èø éåðëÿðèíèí
à÷ûëìàñûíà ýÿòèðèá ÷ûõàðûð”. Þëêÿ Ïðåçèäåíòèíèí Ñÿðÿíúàìû ÿñàñûíäà 2014úö èëèí “Ñÿíàéå èëè” åëàí îëóíìàñû, úàðè èëäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè íÿçÿðäÿ òóòóëàí òÿäáèðëÿð äÿ èøñèçëèê ïðîáëåìèíèí
ùÿëëèíÿ þç ìöñáÿò òÿñèðèíè ýþñòÿðÿúÿê. Éåíè ñÿíàéå ìöÿññèñÿëÿðèíèí éàðàäûëìàñû ìèíëÿðëÿ èø éåðè äåìÿêäèð.
Åëìè ÿñàñëàðà ñþéêÿíÿí èíêèøàô ñòðàòåýèéàñû Àçÿðáàéúàíûí ãàðøûñûíäà ýåíèø èìêàíëàð à÷ûð”, - äåéÿ, àíàëèòèê éàçûäà âóðüóëàíûð.
Äàùà ñîíðà àíàëèòèê éàçûäà þëêÿìèçäÿ ñÿíàéå ñàùÿñèíèí èíêèøàôû èñòèãàìÿòèíäÿ ýþðöëÿí èøëÿð, ÿëäÿ îëóíàí íàèëèééÿòëÿð âÿ ãàðøûäà äóðàí âÿçèôÿëÿð ýåíèø
òÿùëèë îëóíóð.
Äàøêÿñÿí ðàéîíóíäà 2013-úö èëèí éåêóíëàðû óüóðëó îëóá
ëåêñèíèí éàðàíìàñû äåìÿêäèð. Ðàéîíäà áöòöí áó ýþðöëÿí èøëÿð äåìÿéÿ
òàì ÿñàñ âåðèð êè, 2013-úö èë áöòöí
äàøêÿñÿíëèëÿðèí ùÿéàòûíäà ÿí óüóðëó
èë îëìóøäóð”.
2013-úö èë ÿðçèíäÿ ðàéîíäà áèð ñûðà
èíôðàñòðóêòóð ëàéèùÿëÿðèíèí óüóðëà èúðà
îëóíäóüóíó âóðüóëàéàí ß.Àáûéåâ äåéèá
êè, Ãóø÷ó, Ìîëëàùÿñÿíëè, Ìóøàâàã âÿ
ßìèðâàð-ßùìÿäëè êÿíäëÿðèíäÿ éåíè
ìÿêòÿá áèíàëàðûíûí òèêèíòèñè, ßìèðâàð
êÿíäèíäÿ 360 øàýèðä éåðëèê ìÿêòÿá áèíàñûíûí âÿ 5 íþìðÿëè øÿùÿð óøàã áàü÷àñûíûí ÷îõ ýþçÿë, ìöàñèð ÿñàñëû òÿìèð èøëÿðè áàøà ÷àòäûðûëàðàã èñòèôàäÿéÿ âåðèëìÿñè, Áàéàí êÿíäèíäÿ ìöàñèð òèïëè éåíè
ïî÷ò áèíàñû, Éàïîíèéà ñÿôèðëèéèíèí ãðàíòû
ùåñàáûíà ðàéîíóí Ãóø÷ó êÿíäèíÿ éåíè
ñó õÿòòè ÷ÿêèëÿðÿê ÿùàëèíèí èñòèôàäÿñèíÿ
âåðèëìÿñè,
Äàøêÿñÿí
øÿùÿðè
Ø.È.Õÿòàè, À.Àáäóëëàéåâ, È.Ãàéûáîâ êö÷ÿëÿðèíÿ âÿ 5 ñàéëû øÿùÿð
óøàã áàü÷àñûíûí ÿòðàôûíà, ÿðàçèäÿêè éîëëàðà àñôàëò þðòöéö ñàëûíìàñû, ýÿíúëÿð ö÷öí éåíè ìöàñèð òèï-
Äöíÿí Äàøêÿñÿí ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòè áàø÷ûñûíûí 2013-úö èëèí
ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíûí éåêóíëàðûíà âÿ úàðè èëäÿ ãàðøûäà
äóðàí âÿçèôÿëÿðÿ ùÿñð îëóíìóø
ùåñàáàò éûüûíúàüû êå÷èðèëèá. Ùåñàáàò éûüûíúàüûíäàí þíúÿ èúòèìàèééÿò
íöìàéÿíäÿëÿðèíèí èøòèðàêû èëÿ ðàéîí Ñòàòèñòèêà Èäàðÿñèíèí éåíè ìöàñèð èíçèáàòè
áèíàñûíûí à÷ûëûøû îëóá. Äàùà ñîíðà éûüûíúàã èøòèðàê÷ûëàðû Äàøêÿñÿí ðàéîí Èúðà
Ùàêèìèééÿòè áàø÷ûñûíûí ùåñàáàò éûüûíúàüû êå÷èðèëäèéè ðàéîí ìÿäÿíèééÿò åâèíèí
ôîéåñèíäÿ ãóðàøäûðûëìûø ðàéîíóí ñîñèàëèãòèñàäè èíêèøàôûíû ÿêñ åòäèðÿí ñòåíäëÿðÿ
áàõûá âÿ ðàéîíäà èñòåùñàë îëóíàí ìÿùñóëëàðûí ñÿðýèñè èëÿ òàíûø îëóáëàð. Ñÿðýèäÿ
ìöõòÿëèô ñÿíàéå âÿ êÿíä òÿñÿððöôàòû
ìÿùñóëëàðû, òÿáèè ñÿðâÿòëÿð, äàü-ìÿäÿí,
ôàéäàëû ãàçûíòû íöìóíÿëÿðè íöìàéèø åòäèðèëèá.
Ùåñàáàò éûüûíúàüûíäà ðàéîí Èúðà
Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû ßùÿä Àáûéåâ
ìÿðóçÿ èëÿ ÷ûõûø åäÿðÿê äåéèá êè, 2013úö èë äÿ ÿââÿëêè èëëÿð êèìè ñîñèàë-èãòèñàäè
úÿùÿòäÿí ðåñïóáëèêàìûç ö÷öí óüóðëó
îëóá. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ ñèéàñè êóðñóíóí ëàéèãëè äàâàì÷ûñû
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ àïàðûëàí óüóðëó äàõèëè âÿ õàðèúè
ñèéàñÿò, ùÿéàòà êå÷èðèëÿí
òÿäáèðëÿð
íÿòèúÿñèíäÿ
2013-úö èëäÿ äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà äèíàìèê èíêèøàô äàâàì
åäèá, áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ
þëêÿìèçèí íöôóçó äàùà äà
àðòûá, ìþâãåëÿðè äàùà äà
ìþùêÿìëÿíèá.
ßùÿä Àáûéåâ ùåñàáàò
Äàøêÿñÿí ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòè
áàø÷ûñûíûí 2013-úö èëèí ñîñèàë-èãòèñàäè
èíêèøàôûíûí éåêóíëàðûíà âÿ úàðè èëäÿ ãàðøûäà
äóðàí âÿçèôÿëÿðÿ ùÿñð îëóíìóø ùåñàáàò
éûüûíúàüû êå÷èðèëèá
ìÿðóçÿñèíäÿ âóðüóëàéûá êè, ðåñïóáëèêàìûçûí äèýÿð ðàéîíëàðûíäà îëäóüó êèìè,
Äàøêÿñÿí ðàéîíóíäà äà 2013-úö èëäÿ
áèð ÷îõ íàèëèééÿòëÿð ÿëäÿ îëóíóá: “2013úö èëäÿ Äàøêÿñÿí ðàéîíóíäà èãòèñàäèééàòûí ÿñàñ ñàùÿëÿðèíäÿ èñòåùñàë
îëóíìóø ìÿùñóë âÿ õèäìÿòëÿðèí
öìóìè ùÿúìè ÿââÿëêè èëÿ íèñáÿòÿí
32,9 ôàèç àðòìûøäûð. 2013-úö èëäÿ òèêèíòè 25 ìèëéîí 461 ìèí ìàíàò (ÿââÿëêè
èëÿ íèñáÿòÿí 2,9 äÿôÿ ÷îõ), êÿíä òÿñÿððöôàòû ìÿùñóëëàðû 26 ìèëéîí 885
ìèí ìàíàò (6,8 ôàèç ÷îõ), íÿãëèééàò
öçðÿ 2 ìèëéîí 632 ìèí ìàíàò (2,3 ôàèç ÷îõ), òèúàðÿò âÿ èúòèìàè èàøÿ õèäìÿòëÿðè öçðÿ 13 ìèëéîí 640 ìèí ìàíàò
(9,4 ôàèç ÷îõ), ðàáèòÿ õèäìÿòëÿðè öçðÿ
198 ìèí ìàíàò (20 ôàèç ÷îõ) îëóá. Ùåñàáàò èëèíäÿ ðàéîíäà ÿùàëèíèí ñàéû
248 íÿôÿð àðòàðàã 33 ìèí 653 íÿôÿð îëìóøäóð. Äàøêÿñÿí ðàéîíóíäà 820
ãà÷ãûí àèëÿñè (3546 íÿôÿð) âÿ 346
ìÿúáóðè êþ÷êöí àèëÿñè (1222 íÿôÿð)
éåðëÿøèð. Îíëàðà áèð ãàéäà îëàðàã äàèì ãàéüû âÿ äèããÿò ýþñòÿðèëèð. 2013-úö
èëäÿ ðàéîíäà ñÿíàéå ìöÿññèñÿëÿðèíäÿ ÷àëûøàí áèð èø÷èéÿ äöøÿí îðòà àéëûã
íîìèíàë ÿìÿê ùàããû 329 ìàíàò, äþâëÿò ñåêòîðóíäà èñÿ 342,4 ìàíàò òÿøêèë
åòìèøäèð. 2013-úö èëäÿ ðàéîíóí áöäúÿñèíèí èúðàñû ýÿëèðëÿð öçðÿ 99,3 ôàèç,
õÿðúëÿð öçðÿ 97,5 ôàèç éåðèíÿ éåòèðèëìèøäèð”.
Äàùà ñîíðà Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí
áàø÷ûñû äèããÿòÿ ÷àòäûðûá êè, 2013-úö èë
ÿðçèíäÿ ðàéîí ÿðàçèñèíäÿ áèð ñûðà òèêèíòè, òÿìèð-áÿðïà, éåíèäÿíãóðìà, àáàäëûã-ãóðóúóëóã èøëÿðè ýþðöëöá âÿ ùàçûðäà
äà ùÿìèí èøëÿð äàâàì åòäèðèëìÿêäÿäèð:
“Áèð äàùà äÿðèí ìèííÿòäàðëûã ùèññè
èëÿ áèëäèðèðÿì êè, Äàøêÿñÿí ðàéîíóíóí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíûí ñöðÿòëÿíäèðèëìÿñèíÿ äàèð ÿëàâÿ òÿäáèðëÿð
ùàããûíäà 2 àïðåë 2012-úè èë òàðèõäÿ
ëè òÿëèì âÿ èñòèðàùÿò
ìÿðêÿçèíèí
òèêèíòèñè
áóíëàðà ìèñàëäûð. Î,
ùÿì÷èíèí, äåéèá êè, ùåñàáàò äþâðöíäÿ ×îâäàð ãûçûë çàâîäóíóí òèêèíòèñè äàâàì åòäèðèëèá,
ùàçûðäà çàâîääà ñîí
òàìàìëàíìà
èøëÿðè
àïàðûëûð. 2013-úö èëäÿ
Ãóø÷ó ãÿñÿáÿñèíäÿ 16
ìÿíçèëëè éåíè éàøàéûø
áèíàñûíûí òèêèíòèñèíÿ
áàøëàíûëûá âÿ ùàçûðäà òèêèíòè èøëÿðè äàâàì åòäèðèëèð. Áóíóíëà éàíàøû,
þòÿí èë Äàøêÿñÿí ðàéî-
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòèíèí Ñÿðÿíúàìû èëÿ 3 ìèí íÿôÿð ÿùàëèíèí éàøàäûüû 13 éàøàéûø ìÿíòÿãÿñèíè
áèðëÿøäèðÿí Çàüàëû-Êîëëó-×ûðàãëû àâòîìîáèë éîëóíóí òèêèíòèñè ìÿãñÿäè èëÿ
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí 2012-úè
èë äþâëÿò áöäúÿñèíäÿ íÿçÿðäÿ òóòóëìóø Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòèíèí åùòèéàò ôîíäóíäàí Äàøêÿñÿí ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíÿ èëêèí
îëàðàã 3,0 (ö÷) ìèëéîí ìàíàò, “Äàøêÿñÿí ðàéîíóíóí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíûí ñöðÿòëÿíäèðèëìÿñèíÿ äàèð
ÿëàâÿ òÿäáèðëÿð ùàããûíäà” 9 éàíâàð
2013-úö èë òàðèõëè Ñÿðÿíúàìû èëÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí 2013-úö èë
äþâëÿò áöäúÿñèíäÿ íÿçÿðäÿ òóòóëìóø
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòèíèí åùòèéàò ôîíäóíäàí 2,0 (èêè) ìèëéîí ìàíàò àéðûëìûøäûð. 2013-úö ùåñàáàò èëèíäÿ ìþùòÿðÿì úÿíàá Ïðåçèäåíòèìèçèí òàïøûðûüû èëÿ éîë òèêèíòèñè
öçðÿ ÿëàâÿ âÿñàèò àéðûëìàñû ðàéîíóìóçóí èíêèøàôûíà îëàí áþéöê äèããÿò
âÿ ãàéüûíûí ÿéàíè òÿçàùöðöäöð. Áöòöí äàøêÿñÿíëèëÿð àäûíäàí âÿ øÿõñÿí
þç àäûìäàí ðàéîíóìóçà àðäûúûë ýþñòÿðèëÿí äèããÿò âÿ ãàéüûéà ýþðÿ þëêÿ
ðÿùáÿðèìèç ìþùòÿðÿì Ïðåçèäåíòèìèç
úÿíàá Èëùàì ßëèéåâÿ äÿðèí ìèííÿòäàðëûüûìû áèëäèðèðÿì”.
Äàøêÿñÿí ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí
áàø÷ûñû õàòûðëàäûá êè, Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí 10 éàíâàð 2014-úö
èë òàðèõëè Ñÿðÿíúàìû èëÿ 2014-úö èë “Ñÿíàéå èëè” åëàí åäèëèá: “Ïðåçèäåíòèìèç Èëùàì
ßëèéåâèí äèããÿò âÿ ãàéüûñû ñàéÿñèíäÿ
èíàíûðûã êè, Àçÿðáàéúàíûí òÿáèè ñÿðâÿòëÿðëÿ çÿíýèí ñÿíàéå ðàéîíó îëàí Äàøêÿñÿí 2014-úö èëäÿ þçöíöí ÿí ñöðÿòëè
èíêèøàô äþâðöíÿ ãÿäÿì ãîéàúàãäûð.
Àçÿðáàéúàí Ïîëàä Èñòåùñàëû Êîìïëåêñèíèí éàðàäûëìàñû Äàøêÿñÿí Ôèëèçñàôëàøäûðìà Êîìáèíàòûíûí éåíè ôÿàëèééÿòÿ áàøëàìàñû áþéöê áèð ñÿíàéå êîìï-
íóíäà Èúðà Ùàêèìèééÿòè ö÷öí éåíè ìöàñèð òèïëè èíçèáàòè áèíàíûí òèêèíòèñèíÿ áàøëàíûëûá, òåçëèêëÿ ñîí òàìàìëàìà èøëÿðè éåðèíÿ éåòèðèëÿðÿê áó áèíàíûí à÷ûëûøû îëàúàã.
“Àçÿðáàéúàí Ðàåïóáëèêàñû ðåýèîíëàðûíûí 2014-2018-úè èëëÿðäÿ ñîñèàë-èãòèñàäè
èíêèøàôû Äþâëÿò Ïðîãðàìû” ëàéèùÿñèíäÿ
ÿââÿëêè ïðîãðàìëàðäàí äàùà ÷îõ Äàøêÿñÿí ðàéîíó öçðÿ 61 áÿíääÿí èáàðÿò 223
òÿäáèðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè íÿçÿðäÿ òóòóëóá.
Äàùà ñîíðà ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû äåéèá êè, Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâèí ñîí 10 èë ÿðçèíäÿ óüóðëó ñèéàñÿòèíèí íÿòèúÿñèíäÿ, Àçÿðáàéúàí èãòèñàäèééàòû ñöðÿòëÿ èíêèøàô åäèá, ÿùàëèíèí ðèôàùû
éöêñÿëèá, õöñóñèëÿ, þëêÿìèçäÿêè ñàáèòëèê,
ñöðÿòëè èíêèøàô âÿ áåéíÿëõàëã ìèãéàñäà
íöôóçó ÿùÿìèééÿòëè äÿðÿúÿäÿ àðòûá, éåíè-éåíè íàèëèééÿòëÿð, ãÿëÿáÿëÿð ãàçàíûëûá.
Þëêÿìèç ðåýèîíäà ëèäåð äþâëÿòÿ ÷åâðèëèá:
“2013-úö èëèí ÿí áþéöê óüóðó þëêÿìèçäÿ ïðåçèäåíò ñå÷êèëÿðèíäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ïàðëàã ãÿëÿáÿñè
îëìóøäóð. Áó, áöòöí õàëãûìûçûí äþâëÿò÷èëèéèìèçÿ îëàí èíàìûíûí, ñàäèãëèéèíèí ãÿëÿáÿñèäèð. 9 îêòéàáð 2013-úö èë
òàðèõäÿ êå÷èðèëÿí Ïðåçèäåíò ñå÷êèëÿðèíäÿ äàøêÿñÿíëèëÿð õöñóñè ôÿàëëûã ýþñòÿðìèø, Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ñèéàñè êóðñóíóí ëàéèãëè äàâàì÷ûñû,
ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíû
èøûãëû ýÿëÿúÿéÿ àïàðàí úÿíàá Èëùàì
ßëèéåâÿ èíàì âÿ åùòèðàìëàðûíû áèð äàùà íöìàéèø åòäèðÿðÿê ñå÷èúèëÿðèí 87
ôàèçè ñÿñ âåðìèøäèð”.
Ùåñàáàò éûüûíúàüûíäà Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòè Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí ìÿñóë èø÷èñè Ðöôÿò ßëèéåâ, ìèëëÿò
âÿêèëè Ðþâøÿí Ðçàéåâ ÷ûõûø åäèáëÿð. Éûüûíúàãäà ýöíäÿëèêäÿêè ìÿñÿëÿ èëÿ ÿëàãÿäàð ãÿðàð ëàéèùÿñè âÿ éûüûíúàã èøòèðàê÷ûëàðû àäûíäàí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè úÿíàá Èëùàì ßëèéåâÿ
ìöðàúèÿò ãÿáóë îëóíóá.
6
www.yeniazerbaycan.com
12 ôåâðàë 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 025 (4184)
“Ãûø ìÿêòÿáè”: Áèëèêëÿðèí ìöáàäèëÿñèíÿ éàðäûì÷û ëàéèùÿ
Äöíÿí Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
(ÉÀÏ) Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíèí òÿøêèë åòäèéè “Ãûø
ìÿêòÿáè”íäÿ äþâëÿòèí ýÿíúëÿð ñèéàñÿòè áàðÿäÿ ýåíèø ôèêèð ìöáàäèëÿñè, ìöùàçèðÿëÿð
äàâàì åòäèðèëèá. Ãðóï ðÿùáÿðëÿðè îëàí ÉÀÏ
Ñèéàñè Øóðàñûíûí öçâö, “Èêè ñàùèë” ãÿçåòèíèí áàø ðåäàêòîðó Âöãàð Ðÿùèìçàäÿ,
ÉÀÏ Ñèéàñè Øóðàñûíûí öçâëÿðè, ÉÀÏ Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíèí ñÿäð ìöàâèíëÿðè Ñàìèðÿ Ãóëèéåâà âÿ Ðàìèí Ìÿììÿäîâ, ÉÀÏ Ìÿðêÿçè Àïàðàòûíäà òÿëèìàò÷û Åìèë Àáàñîâ Óëó
þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ùàêèìèééÿòèíèí ùÿð
èêè äþâðöíäÿ, åéíè çàìàíäà, Îíóí ëàéèãëè
äàâàì÷ûñû Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí þëêÿéÿ ðÿùáÿðëèê åòäèéè ñîí îí èëäÿ ýÿíúëÿðÿ
äèããÿò âÿ ãàéüûäàí, áó èñòèãàìÿòäÿ òÿñäèãëÿíÿí Äþâëÿò ïðîãðàìëàðûíäàí ÿòðàôëû
áÿùñ åäèáëÿð. Áèëäèðèëèá êè, ýÿíúëÿðÿ ýþñòÿðèëÿí áó åòèìàä, äèããÿò âÿ ãàéüû îíëàðûí
äàùà ñÿéëÿ ÷àëûøìàëàðûíà, ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàíûí äöíÿíè, áó ýöíö âÿ ýÿëÿúÿéè íàìèíÿ ñûõ áèðëÿøìÿéÿ ñòèìóë âåðèð.
×ûõûøëàðäà âóðüóëàíûá êè, áó ýöí íÿèíêè þëêÿíèí, ðåýèîíóí àïàðûúû ñèéàñè òÿøêèëàòûíà ÷åâðèëÿí Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí ñûðàëàðûíäà ýÿíúëÿðèí áþéöê ÷îõëóã òÿøêèë åòìÿñè äÿ áó äèããÿò âÿ ãàéüûäàí èðÿëè ýÿëèð. Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí ñûðàëàðûí-
äà ýÿíúëÿðèí ÷îõëóã òÿøêèë åòìÿñèíèí âàúèáëèéèíè áèëäèðìÿêëÿ, áó èñòèãàìÿòäÿ òþâñèéÿëÿðèíè èðÿëè ñöðöá. Î äà ãåéä îëóíóá
êè, äþâëÿò áàø÷ûñû Èëùàì ßëèéåâ ýÿíúëÿðèí
áþéöê ãöââÿ îëäóüóíó, Àçÿðáàéúàíûí
ýÿëÿúÿéèíèí îíëàðà ìÿõñóñëóüóíó âóðüóëàéàðàã, éöêñÿê èõòèñàñëû ýÿíúëÿðèí éåòèøäèðèëìÿñèíè ãàðøûéà ìöùöì âÿçèôÿ êèìè
ãîéóð. Þëêÿ Ïðåçèäåíòèíèí Ôÿðìàíû ÿñàñûíäà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ýÿíúëÿð âÿ Èäìàí Íàçèðëèéè éàíûíäà
Ýÿíúëÿð Ôîíäóíóí éàðàäûëìàñû, åéíè çàìàíäà, Ïðåçèäåíò Ìöêàôàòûíûí òÿñèñ åäèëìÿñè äÿ ÿùÿìèééÿòëè àääûìëàðäàíäûð.
Ìÿãñÿä ýÿíúëÿðèí ùÿðòÿðÿôëè èíêèøàôûíû,
úÿìèééÿòèí ùÿéàòûíäà ôÿàë èøòèðàêûíû òÿìèí åòìÿêäèð. Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí ýÿíúëÿðèí èúòèìàè-ñèéàñè ôÿàëëûüûíûí
àðòûðûëìàñûíà, àñóäÿ âàõòëàðûíûí ñÿìÿðÿëè
òÿøêèëèíÿ, îíëàð àðàñûíäà ñûõ ÿëàãÿëÿðèí
ãóðóëìàñûíà õèäìÿò åäÿí ëàéèùÿëÿðè äàâàìëûëûüû èëÿ äèããÿò ÷ÿêèð.
Ãåéä åäÿê êè, “Ãûø ìÿêòÿáè”íèí èêèíúè ýöíöíäÿ “Äåìîêðàòèê äþâëÿòèí ÿñàñ
àíëàéûøëàðû” ìþâçóñóíäà òÿëèì êå÷èðèëèá.
Òÿëèìäÿ äåìîêðàòèê úÿìèééÿòèí ÿñàñ àòðèáóòëàðû îëàí ñþç, ìÿòáóàò àçàäëûüûíäàí,
èíñàí ùöãóãëàðûíûí ãîðóíìàñûíäàí, äåìîêðàòèê ñå÷êèëÿðèí êå÷èðèëìÿñèíäÿí, ÷îõ-
òÿáè”íèí èêèíúè ýöíöíäÿ
ÿê
ì
ûø
“Ã
í
íè
éè
ðëè
Áè
ÿð
úë
ÿí
Ý
ÉÀÏ
ð êå÷èðèëèá
ìöõòÿëèô ìþâçóëàðäà ìöçàêèðÿëÿ
ïàðòèéàëû
ñèñòåìèí éàðàäûëìàñûíäàí ýåíèø áÿùñ îëóíóá. ÉÀÏ Ñèéàñè Øóðàñûíûí öçâö, “Èêè ñàùèë” ãÿçåòèíèí
áàø ðåäàêòîðó Âöãàð Ðÿùèìçàäÿ áèëäèðèá
êè, èëê ýöíäÿí äåìîêðàòèê äþâëÿò ãóðóúóëóüó éîëóíó òóòàí Àçÿðáàéúàí áó èñòèãàìÿòäÿ èíàìëà èðÿëèëÿéèð. Â.Ðÿùèìçàäÿ úÿìèééÿòèí ýöçýöñö îëàí ìÿòáóàòûí êå÷äèéè èíêèøàô éîëóíà äà äèããÿòè éþíÿëäÿðÿê
áèëäèðèá êè, Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí àòäûüû áöòöí àääûìëàðäà ÊÈÂ-ëÿðèí ìàääèòåõíèêè áàçàñûíûí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíè,
îíëàðà äþâëÿò ãàéüûñûíûí àðòûðûëìàñûíû,
ñþç, ìÿëóìàò àçàäëûüûíûí ãîðóíìàñûíû,
ñèéàñè ïëöðàëèçì ïðèíñèïëÿðèíÿ äþíìÿäÿí ÿìÿë åäèëìÿñèíè òÿìèí
åäÿí òÿäáèðëÿð ïðîãðàìûíûí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè õöñóñè äèããÿò ÷ÿêèðäè. Ìÿòáóàòà
äþâëÿò íÿçàðÿòè îëàí ñåíçóðàíûí ëÿüâè,
“Êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðè ùàããûíäà”, “Ìÿëóìàò àçàäëûüû ùàããûíäà” ãàíóíëàðûí ãÿáóëó, Ìÿòáóàò âÿ Èíôîðìàñèéà Íàçèðëèéèíèí ëÿüâè âÿ ñ. êèìè àääûìëàð áó ñàùÿéÿ äèããÿò âÿ ãàéüûäàí ãàéíàãëàíûðäû.
“2003-úö èëäÿí Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ñèéàñè êóðñóíó óüóðëà äà-
âàì åòäèðÿí äþâëÿò áàø÷ûñû Èëùàì ßëèéåâèí àçàä ìÿòáóàòûí èíêèøàôûíà õèäìÿò åäÿí àääûìëàðû äà äàâàìëûëûüû èëÿ
äèããÿò ÷ÿêèð. Ìÿùç áó äèããÿò âÿ ãàéüûíûí íÿòèúÿñèäèð êè, ìþùòÿðÿì Ïðåçèäåíòèìèç Èëùàì ßëèéåâ 2010 âÿ 2013-úö èëëÿðäÿ “ÐÓÙ” Àçÿðáàéúàí Æóðíàëèñòëÿðè
Ìöäàôèÿ Êîìèòÿñèíèí êå÷èðäèéè ñîðüóéà ÿñàñÿí “Æóðíàëèñòëÿðèí äîñòó” ìöêàôàòûíà ëàéèã ýþðöëöá” - äåéÿ, áàø ðåäàêòîð âóðüóëàéûá.
ÉÀÏ Ñèéàñè Øóðàñûíûí öçâëÿðè, ïàðòèéàíûí Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíèí ñÿäð ìöàâèíëÿðè
Ñàìèðÿ Ãóëèéåâà âÿ Ðàìèí Ìÿììÿäîâ
äåìîêðàòèê úÿìèééÿòèí âàðëûüûíû òÿñäèãëÿéÿí ÿñàñ àìèëëÿðäÿí áèðè êèìè þëêÿäÿ èíñàí ùöãóã âÿ àçàäëûãëàðûíûí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ ãîðóíìàñûíäàí áÿùñ åäèáëÿð.
Áèëäèðèáëÿð êè, ìèëëè Êîíñòèòóñèéàìûçäà ÿêñèíè òàïàí ìàääÿëÿðèí ö÷äÿ èêè ùèññÿñè
èíñàí ùöãóã âÿ àçàäëûãëàðûíûí ãîðóíìàñûíà õèäìÿò åäèð. Êîíñòèòóñèéàìûçà ÿëàâÿ
ìèí éàðàäûëìàñûíäàí áÿùñ åäÿðÿê áèëäèðèá êè, ñèéàñè ïàðòèéàëàðûí íîðìàë ôÿàëèééÿòè ö÷öí ãàíóíâåðèúèëèê áàçàñû ìþâúóääóð. “Ñèéàñè ïàðòèéàëàð ùàããûíäà” ãàíóíäà ÿêñèíè òàïàí ìöääÿàëàð îíëàðûí íîðìàë ôÿàëèééÿòèíÿ òàì çÿìèí éàðàäûð.
Ýöíöí èêèíúè éàðûñûíäà èñÿ “Ãûø ìÿêòÿáè” ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ìöõòÿëèô íþâ èäìàí
éàðûøëàðû òÿøêèë îëóíóá.
Ñîíðà “Ñîñèàë øÿáÿêÿëÿðäÿ èø” ìþâçóñóíäà òÿëèì êå÷èðèëèá. Ãåéä åäèëèá êè,
ìöàñèð äþâð èíôîðìàñèéà-êîììóíèêàñèéà
òåõíîëîýèéàëàðû ÿñðèäèð. Ùÿð áèð þëêÿíèí èíêèøàôûíäà, òÿðÿããèñèíäÿ ÈÊÒ-íèí ðîëó áþéöêäöð. Äàèì éåíèëèéÿ, ìöàñèðëèéÿ úàí
àòàí ýÿíúëÿð áó èìêàíëàðäàí èñòèôàäÿ
åäÿðÿê þëêÿíèí ýÿëÿúÿéèíÿ äÿñòÿê îëìàëûäûðëàð.
Äèñêóññèéà øÿêëèíäÿ äàâàì åäÿí òÿëèìëÿðäÿ âÿ äåáàòëàðäà 3 ãðóï öçðÿ èøòèðàê
åäÿí ýÿíúëÿð ÿëäÿ åòäèêëÿðè áèëèêëÿðäÿí,
ìÿëóìàòëàðäàí ìÿìíóíëóãëàðûíû èôàäÿ
âÿ äÿéèøèêëèêëÿðèí åäèëìÿñè ìÿãñÿäèëÿ èêè
äÿôÿ ðåôåðåíäóìóí êå÷èðèëìÿñè äÿ áó ñàùÿéÿ äèããÿòäÿí èðÿëè ýÿëèð.
ÉÀÏ Ìÿðêÿçè Àïàðàòûíäà òÿëèìàò÷û
Åìèë Àáàñîâ þëêÿäÿ ÷îõïàðòèéàëû ñèñòå-
åäèá, áèð äàùà áó ýåð÷ÿêëèéè òÿñäèãëÿéèáëÿð êè, “Ãûø ìÿêòÿáè” áèëèêëÿðèí ìöáàäèëÿñèíÿ éàðäûì÷û îëàí ëàéèùÿëÿðäÿíäèð.
Àçÿðáàéúàíäà áàíê ñåêòîðó éåíè èíêèøàô ìÿðùÿëÿñèíÿ ãÿäÿì ãîéóá
Äöíéà èãòèñàäèééàòûíäà àðòûì òåìïëÿðèíèí
ñÿíýèìÿñè, Àâðîïàäà áîðú áþùðàíû, ìàëèééÿ
áàçàðëàðûíäà ãåéðè-ìöÿééÿíëèêëÿðèí, ãëîáàë
ðèñêëÿðèí àðòìàñû øÿðàèòèíäÿ Àçÿðáàéúàí áàíê
ñèñòåìè äÿ þç äàéàíûãëûüûíû ãîðóéóá ñàõëàéûá. Áàíê-ìàëèééÿ ñåêòîðó óüóðëà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èíêèøàô âÿ ìîäåðíèçàñèéà ñòðàòåýèéàñû,
ùÿì÷èíèí, áþùðàíãàáàüû ïðåâåíòèâ èäàðÿåòìÿ âÿ “ìàëèééÿ èììóíèçàñèéàñû” òÿäáèðëÿðè
íÿòèúÿñèíäÿ 2008-úè èëäÿí áàøëàéàí ãëîáàë
áþùðàíëà ãàðøûäóðìàäà êèôàéÿò ãÿäÿð äàéàíûãëûëûã íöìàéèø åòäèðÿðÿê þç ìöâàçèíÿòèíè
èòèðìÿäè. Äöíéàíûí ÿêñÿð þëêÿëÿðèíäÿí ôÿðãëè
îëàðàã Àçÿðáàéúàíûí áàíê ñåêòîðóíäà ùÿð
ùàíñû èôëàñ âÿ õöñóñè ýÿðýèíëèê ùàëû ãåéäÿ
àëûíìàäû, ñåêòîð þç þë÷öëÿðèíè âÿ ñàáèòëèéèíè
ãîðóäó. ßëâåðèøëè ìàêðîèãòèñàäè äèíàìèêàñû,
áàíê ñåêòîðóíóí äàéàíûãëûüû áåéíÿëõàëã ðåéòèíã àýåíòëèêëÿðèíèí Àçÿðáàéúàí áàíêëàðû èëÿ
áàüëû ïðîãíîçëàðûíûí éàõøûëàøäûðûëìàñûíà øÿðàèò éàðàòäû. Òÿñàäöôè äåéèë êè, Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû ðåýèîíëàðûíûí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû Äþâëÿò ïðîãðàìëàðûíûí èúðàñûíà ùÿñð
îëóíàí êîíôðàíñäà ÷ûõûøû çàìàíû Ïðåçèäåíò
Àéäûí Ùöñåéíîâ:
Àâòîìîáèë êðåäèòè äàùà ÷îõ
èäõàëà éþíÿëÿí êðåäèòäèð
Èëùàì ßëèéåâ äÿ þëêÿìèçäÿ áàíê ñåêòîðóíóí
ñîí èëëÿðäÿ ñöðÿòëÿ èíêèøàô åòäèéèíè äåéèá:
“Àçÿðáàéúàíäà ñîí èëëÿðäÿ áàíê ñåêòîðó
äà ñöðÿòëÿ èíêèøàô åòìèøäèð. Áèçèì áàíêëàðûìûç áþéöäö, ýöúëÿíäè”.
Òÿáèè êè, þëêÿ èãòèñàäèééàòûíûí èíêèøàôû ùÿì
äÿ ÿùàëèíèí ïóë ýÿëèðëÿðèíèí àðòìàñû èëÿ ìöøàùèäÿ îëóíìàãäàäûð. Ïóë âÿñàèòè àðòäûãúà îíóí
íåúÿ éåðëÿøäèðèëìÿñè ìÿñÿëÿñè ýöíäÿìÿ ýÿëèð.
ßùàëèíèí áàíêëàðà ãîéäóüó âÿñàèòëÿðèí ùÿúìèíèí àðòìàñû öìóìè èãòèñàäè èíêèøàô ýþñòÿðèúèëÿðè, èíôëéàñèéàíûí àøàüû ñÿâèééÿäÿ îëìàñû,
Ìÿðêÿçè Áàíêûí þëêÿäÿ ùÿéàòà êå÷èðäèéè ïóë
ñèéàñÿòè, ìèëëè âàëéóòàíûí ñàáèò âÿ äàéàíûãëû îëìàñû êèìè àìèëëÿðëÿ ÿëàãÿëèäèð. Èëê íþâáÿäÿ,
áþùðàíëà ÿëàãÿäàð äöíéàíûí ÿêñÿð áàíêëàðû
úèääè ïðîáëåìëÿðëÿ öçëÿøñÿ äÿ, þëêÿìèçäÿêè
áàíêëàð âÿçèééÿòäÿí óüóðëà ÷ûõà áèëèáëÿð.
Ìÿñÿëÿéÿ ìöíàñèáÿò áèëäèðÿí Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí (ÉÀÏ) Ñèéàñè Øóðàñûíûí
öçâö, ïàðòèéàíûí èãòèñàäè ìÿñÿëÿëÿð êîìèññèéàñûíûí ñÿäð ìöàâèíè, Ãàðàäàü ðàéîí òÿøêèëàòûíûí ñÿäðè Àéäûí Ùöñåéíîâ áèëäèðèá êè, þëêÿ-
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ: Àçÿðáàéúàíäà ñîí èëëÿðäÿ áàíê ñåêòîðó
äà ñöðÿòëÿ èíêèøàô åòìèøäèð. Áèçèì áàíêëàðûìûç áþéöäö, ýöúëÿíäè
ìèçäÿ áàíêëàðûí íöôóçóíóí âÿ îíëàðà èíàìûí
àðòìàñû ö÷öí ÿí áþéöê àääûìû äþâëÿò àòûá:
“ßìàíÿòëÿðèí äþâëÿò òÿðÿôèíäÿí ñûüîðòàëàíìàñû áó ìÿíàäà ìöùöì ÿùÿìèééÿò êÿñá
åäèð. Áèëäèéèìèç êèìè, áàíê ñåêòîðóíà ÿìàíÿò ãîéóëóøóíó ñòèìóëëàøäûðìàã âÿ ÿùàëèíèí åòèáàðûíû àðòûðìàã ìÿãñÿäèëÿ, 2007-úè èëäÿ ÿìàíÿòëÿðèí ñûüîðòàëàíìàñû ñèñòåìè éàðàäûëûá. Àðòûã 2009-úó èëäÿ ßìàíÿòëÿðèí Ñûüîðòàëàíìàñû Ôîíäó òÿðÿôèíäÿí ãîðóíàí
ÿìàíÿòëÿðèí ìÿáëÿüè 6 äÿôÿ àðòûðûëàðàã 30
ìèí ìàíàòà ÷àòäûðûëûá. Áàíêëàðûí âåðäèéè
êðåäèòëÿðèí òÿðêèáèíÿ íÿçÿð ñàëñàã ýþðÿðèê
êè, èñòåùëàê êðåäèòëÿðè öñòöíëöê òÿøêèë åäèð.
Áó ñÿáÿáäÿí äÿ áó ýöí êðåäèòëÿðèí èñòåùñàë ñàùÿëÿðèíÿ éàòûðûëìàñûíà äèããÿò àðòûðûëìàëûäûð. Íÿòèúÿäÿ èñòåùñàë ñàùÿëÿðè ôÿàëèééÿòÿ áàøëàéàúàã âÿ ùÿì áàíêëàð, ùÿì äÿ
ñàùèáêàðëàð ýÿëèð ÿëäÿ åäÿúÿêëÿð”.
Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, ãëîáàë ìàëèééÿ áþùðàíû äþâðöíäÿ áåëÿ, Àçÿðáàéúàíäà áàíê ñåêòîðóíäà áþùðàí ùèññ îëóíìàäû: “Áó èñÿ,
Àçÿðáàéúàíäà áàíê ñèñòåìèíäÿ àïàðûëàí
ñèéàñÿòèí óüóðëó îëäóüóíó ýþñòÿðèð. Áèëäèéèìèç êèìè, Àçÿðáàéúàíûí ìàëèééÿ èìêàíëàðû ýåíèøëÿíèá. Ñòðàòåæè âàëéóòà åùòèéàòëàðûìûç
50 ìèëéàðä äîëëàðà éàõûíäûð. Åéíè çàìàíäà,
ãåéä åòìÿëèéÿì êè, ýÿëÿúÿê èëëÿð ö÷öí
Àçÿðáàéúàíäà ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíóí äàùà
äà èíêèøàô åòäèðèëìÿñè âÿ îíóí ÖÄÌ-äÿ ïàéûíûí àðòûðûëìàñû íÿçÿðäÿ òóòóëóð. ßëáÿòòÿ êè,
þëêÿäÿ èãòèñàäè èíêèøàô ñöðÿòëÿíäèêúÿ, ìàëèééÿ èìêàíëàðû ýåíèøëÿíäèêúÿ, áó, èãòèñàäèééàòûí ìöõòÿëèô ñåêòîðëàðûíäà ôÿàëèééÿò
ýþñòÿðÿí ñóáéåêòëÿðèí äÿ ÿñàñëû èíêèøàôûíû
òÿìèí åäèð. ßùàëèíèí ìàääè ðèôàù ùàëûíûí
éàõøûëàøìàñû, ýÿëèðëÿðèí àðòìàñû áàíêëàðûí
ôÿàëèééÿòèíÿ äÿ ÿùÿìèééÿòëè òþôùÿëÿð âåðèð”.
ÉÀÏ Ñèéàñè Øóðàñûíûí öçâö À.Ùöñåéíîâ
ãåéä åäèá êè, ùàçûðäà Àçÿðáàéúàíäà 44 áàíê
ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð. Áó áàíêëàðûí áàëàíñûíäà
20,4 ìèëéàðä ìàíàò àêòèâëÿðè, 15 ìèëéàð ìàíàòäàí äà ÷îõ êðåäèò ïîðòôåëè âàð: “Áàíêëàðûí
âåðäèéè êðåäèòëÿðèí òÿðêèáèíÿ íÿçÿð ñàëñàã
ýþðÿðèê êè, èñòåùëàê êðåäèòëÿðè öñòöíëöê òÿøêèë åäèð. Õöñóñèëÿ ñîí èëëÿðäÿ àâòîìîáèë àëìàã ö÷öí áàíêëàðà êðåäèò ìöðàúèÿòè åäÿíëÿðèí ñàéû àðòûá. Àììà íÿçÿðÿ àëìàã ëàçûìäûð êè, àâòîìîáèë êðåäèòè äàùà ÷îõ èäõàëà éþíÿëÿí êðåäèòäèð. Éÿíè áó çàìàí þëêÿíèí âàëéóòàñû êÿíàðà ýåäèð. ßëáÿòòÿ êè, ýåðèäþíöìëöéö îëàí, âÿòÿíäàøûí ðèôàù ùàëûíûí éàõøûëàøìàñûíà áèðáàøà õèäìÿò åäÿí
êðåäèò âÿ ñÿðìàéÿ ãîéóëóøëàðû äàùà ìÿãáóëäóð”.
Èãòèñàä÷û åêñïåðò Âöãàð Áàéðàìîâ áèëäèðèá
êè, Àçÿðáàéúàí áàíê ñåêòîðó ãëîáàë ìàëèééÿ
áþùðàíû äþâðöíäÿ ÌÄÁ-äÿ ùå÷ áèð áàíêûíûí
ìöôëèñ îëìàäûüû éåýàíÿ þëêÿäèð. Åêñïåðòèí
ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, Ðóñèéà äà äàõèë îëìàãëà,
áþùðàí äþâðöíäÿ ÌÄÁ þëêÿëÿðèíäÿ áèð ñûðà
áàíêëàðûí ìöôëèñëÿøìÿñè ìöøàùèäÿ îëóíóá:
“Ëàêèí Àçÿðáàéúàí áàíêëàðû áó ãëîáàë
áþùðàíäàí öçöàü ÷ûõà áèëäè. Áàíêëàðûí èíêèøàôûíäà ÿëàìÿòäàð ùàëëàðäàí áèðè áóäóð
êè, îíëàðà èíàì àðòûá. Òÿáèè êè, áó þçöíö
äàùà ÷îõ äåïîçèòëÿðèí àðòûìûíäà ýþñòÿðèð.
Áåëÿ êè, ÿìàíÿòëÿðèí ìèãäàðû 6,3 ìèëéîí
ìàíàòà ÷àòûá. Èëëèê ùåñàáëà áó àðòûì òåìïè
15 ôàèç òÿøêèë åäèð”.
Â.Áàéðàìîâ äåéèá êè, äèýÿð ìöùöì úÿùÿò
ìèëëè âàëéóòà îëàí ìàíàòà èíàìûí àðòìàñûäûð
êè, áó ýöí äåïîçèòëÿðèí ÿùÿìèééÿòëè ùèññÿñèíèí
70 ôàèçè ìàíàòëà ãîéóëóð.
Åêñïåðò êðåäèò ôàèçëÿðèíèí éöêñÿê îëìàñû
ùàããûíäà èääèàëàðà äà òîõóíàðàã áèëäèðèá êè,
êðåäèò ôàèçëÿðèíèí éöêñÿê îëìàñûíûí áàíêëàðäàí àñûëû âÿ àñûëû îëàìàéàí òÿðÿôëÿðè âàð:
“Áàíêëàðäà êðåäèò ôàèçëÿðèíèí éöêñÿê îëìàñûíûí ñÿáÿáè îíäàí èáàðÿòäèð êè, äåïîçèòëÿð
öçðÿ ôàèç äÿðÿúÿñè éöêñÿêäèð. Àçÿðáàéúàíäà ÿìàíÿòëÿð öçðÿ îðòà ôàèç äÿðÿúÿñè òÿõìè-
íÿí 10-12 ôàèçäèð. Éÿíè êîììåðñèéà áàíêëàðû ÿìàíÿòëÿðè âÿòÿíäàøëàðà ùÿìèí ôàèçëÿ
âåðèðëÿð. Êîììåðñèéà áàíêû âÿòÿíäàøäàí
12 ôàèçëÿ ÿìàíÿò úÿëá åäèðñÿ òÿáèè êè, ýÿëèðèíè âÿ äèýÿð ÿìÿëèééàòëàðûíû íÿçÿðÿ àëñàã, î
êðåäèòè 16 ôàèçäÿí àøàüû âåðìÿéÿúÿê. Àâðîïà þëêÿëÿðèíäÿ áó ýþñòÿðèúè 5 ôàèç âÿ éà
àøàüûäûð. Ëàêèí ùÿìèí þëêÿëÿðäÿ âÿòÿíäàøëàðà ÿí éàõøû ùàëäà èëëèê 3 ôàèç äèâèäåíä þäÿíèëèð. Îðòà èëëèê äèâèäåíä 2,5 ôàèçäèð. Éÿíè,
ùÿìèí þëêÿëÿðäÿ êðåäèò ôàèçëÿðè èëÿ éàíàøû,
äåïîçèòëÿð äÿ àøàüûäûð. Êðåäèò ôàèçëÿðèíèí
àøàüû ñàëûíìàñû ö÷öí äåïîçèò ôàèçëÿðèíèí
àøàüû ñàëûíìàñûíà åùòèéàú âàð. ßýÿð, áàíê
âÿòÿíäàøäàí ïóëó áàùà àëûðñà êðåäèòè äÿ
áàùà âåðÿúÿê”.
Â.Áàéðàìîâ äåéèá êè, Àçÿðáàéúàíäà
ñåêòîðëàð öçðÿ ìÿíôÿÿò íîðìàñûíûí éöêñÿê
îëìàñû äà ôàèçëÿðÿ òÿñèð ýþñòÿðÿí ñÿáÿáëÿðäÿí áèðèäèð. Åëÿ ñåêòîðëàð âàð êè, îðàäà ñàùèáêàðëàðûí ìÿíôÿÿò íîðìàñû 40 ôàèçäèð. Ìÿíôÿÿò íîðìàñûíûí éöêñÿê îëìàñû àðòûã êîììåðñèéà áàíêëàðûíûí äàùà éöêñÿê ôàèçëÿ êðåäèò
âåðìÿñèíÿ ýÿòèðèá ÷ûõàðûð: “ßýÿð ñàùèáêàð
ìÿùç ÿùàëèíèí ýÿëèðëÿðèíèí àðòìàñû, þëêÿ
Âöãàð Áàéðàìîâ:
Áó ýöí ìöñáÿò òåíäåíñèéà îíäàí
èáàðÿòäèð êè, êðåäèò ôàèçëÿðèíäÿ
àçàëìàëàð ìöøàùèäÿ îëóíóð. Áó ùÿì
áèçíåñ êðåäèòëÿðèíäÿ, ùÿì äÿ èñòåùëàê
êðåäèòëÿðèíäÿ þçöíö ýþñòÿðèð
èãòèñàäèééàòûíûí èíêèøàôû ñÿáÿáèíäÿí èë ÿðçèíäÿ 40 ôàèç ìÿíôÿÿò íîðìàñûíà ìàëèê
îëóðñà, î, àðòûã êîììåðñèéà áàíêûíäàí 20
ôàèçëèê êðåäèòè àëà áèëÿúÿê. ×öíêè ÿí àçûíäàí 20 ôàèçëèê ýÿëèðè âàð. Äèýÿð ñÿáÿá, êîììåðñèéà áàíêëàðûíûí õàðèúäÿí úÿëá åòäèéè
âÿñàèòëÿðèí íèñáÿòÿí áàùà îëìàñûäûð. Àììà áó ýöí ìöñáÿò òåíäåíñèéà îíäàí èáàðÿòäèð êè, êðåäèò ôàèçëÿðèíäÿ àçàëìàëàð ìöøàùèäÿ îëóíóð. Áó, ùÿì áèçíåñ êðåäèòëÿðèíäÿ, ùÿì äÿ èñòåùëàê êðåäèòëÿðèíäÿ þçöíö ýþñòÿðèð. 2013-úö èëäÿ áèçíåñ âÿ èñòåùëàê êðåäèòëÿðèíèí ôàèç äÿðÿúÿëÿðè îðòà ùåñàáëà 3-4 ôàèç èíòåðâàëûíäà àøàüû äöøöá.
2014-úö èëäÿ äÿ ôàèç äÿðÿúÿëÿðèíèí àøàüû
äöøìÿñè Ìÿðêÿçè Áàíê òÿðÿôèíäÿí ÿñàñ
ùÿäÿô êèìè ìöÿééÿíëÿøäèðèëèá”.
ÑÅÂÈÍÚ
Úåéùóí ÏÈÐÈÉÅÂ,
“Èêè ñàùèë”, Îüóç
“Àçÿðáàéúàí ýÿíúëèéè 2011-2015-úè
èëëÿðäÿ Äþâëÿò Ïðîãðàìû”íûí èúðàñûíà
äàèð ìöçàêèðÿëÿð ñÿìÿðÿëè îëóá
Ôåâðàëûí 11-äÿ Áàêûäà “Àçÿðáàéúàí ýÿíúëèéè 2011-2015úè èëëÿðäÿ Äþâëÿò Ïðîãðàìû”íûí èúðàñû öçðÿ ßëàãÿëÿíäèðìÿ
Øóðàñûíûí íþâáÿòè èúëàñû êå÷èðèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, ßëàãÿëÿíäèðìÿ Øóðàñûíûí ñÿäðè,
ýÿíúëÿð âÿ èäìàí íàçèðè Àçàä Ðÿùèìîâ ÿââÿëúÿ þòÿí äþâðäÿ ýþðöëÿí èøëÿð áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèá.
Äþâëÿò Ïðîãðàìûíûí ðåàëëàøäûðûëìàñûíà ýÿíúëÿð òÿøêèëàòëàðûíûí ôÿàë ãîøóëäóãëàðûíû äåéÿí Øóðàíûí ñÿäðè áèëäèðèá êè, þëêÿìèçäÿ 3 ìèëéîíà éàõûí ýÿíú âàð. Îíëàðûí ìÿíÿâè âÿ ôèçèêè ñàüëàìëûüû, ìÿøüóëëóüó, èúòèìàè èøëÿðäÿ ôÿàëëûüû, âÿòÿíïÿðâÿðëèê ðóùóíäà òÿðáèéÿñè, éàðàäûúûëûãëàðûíûí äÿñòÿêëÿíìÿñè,
ãåéðè-ôîðìàë òÿùñèëè, èíòåëëåêòóàë èíêèøàôû, áåéíÿëõàëã ñÿâèééÿäÿ ÿìÿêäàøëûüû âÿ äèýÿð èñòèãàìÿòëÿðäÿ ÿùÿìèééÿòëè èøëÿð
ýþðöëöá. Áóíóí íÿòèúÿñèäèð êè, Àçÿðáàéúàí ýÿíúëÿðè áèð ÷îõ
óüóðëàðà èìçà àòûð, úÿìèééÿòäÿ ôÿàë ðîë îéíàéûðëàð.
“Áó ýöí Àçÿðáàéúàíäà ýÿíúëÿð ñèéàñÿòè óüóðëà àïàðûëûð”, - äåéÿí À.Ðÿùèìîâ áèëäèðèá êè, “2014-úö èë Ýÿíúëÿð
ö÷öí Ïðåçèäåíò ìöêàôàòëàðûíûí âåðèëìÿñè ùàããûíäà” äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí 2014-úö èë 1 ôåâðàë òàðèõëè Ñÿðÿíúàìûíà
ÿñàñÿí åëì, òÿùñèë, ìÿäÿíèééÿò, ÿäÿáèééàò âÿ èúòèìàè ôÿàëèééÿò ñàùÿëÿðèíäÿ õöñóñè ôÿðãëÿíÿí áèð ãðóï ýÿíúÿ ìöêàôàòëàð âåðèëèá.
Ãåéä îëóíóá êè, Ýÿíúëÿð âÿ Èäìàí Íàçèðëèéè òÿðÿôèíäÿí
þòÿí èë 5 ìèëéîí 500 ìèí ìàíàò äÿéÿðèíäÿ 137 ëàéèùÿ ìàëèééÿëÿøäèðèëèá, 23 øÿùÿð âÿ ðàéîíäà ýÿíúëÿð åâè-ìÿðêÿçè èñòèôàäÿéÿ âåðèëèá, äàùà 14-öíöí òèêèíòèñèíÿ áàøëàíûëûá.
Ýÿíúÿ øÿùÿðèíèí Àâðîïà Ýÿíúëÿð Ôîðóìóíóí òÿøêèë åòäèéè ìöñàáèãÿäÿ 2016-úû èëèí “Àâðîïà ýÿíúëÿð ïàéòàõòû” ñå÷èëìÿñè èñÿ õöñóñè ãåéä îëóíìàëûäûð.
Ñîíðà ýÿíúëÿð âÿ èäìàí íàçèðèíèí ìöàâèíè Èíòèãàì Áàáàéåâ ùåñàáàò õàðàêòåðëè ìÿðóçÿ èëÿ ÷ûõûø åäèá. Þòÿí áèð èëäÿ ýþðöëÿí èøëÿðäÿí äàíûøàí È.Áàáàéåâ äåéèá êè, ýÿíúëÿð
àðàñûíäà êå÷èðèëìèø ñîñèîëîæè òÿäãèãàòëàðëàðûí íÿòèúÿñè îëàðàã
áèð ÷îõ ñÿíÿäëÿð, î úöìëÿäÿí “Ýÿíúëÿð âÿ ýÿíú àèëÿëÿð ö÷öí
èïîòåêà êðåäèòëÿðèíèí àëûíìàñû èìêàíëàðûíûí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíÿ äàèð òÿêëèôëÿðèí ùàçûðëàíìàñû” àèäèééÿòè äþâëÿò ãóðóìëàðû
èëÿ ðàçûëàøäûðûëìà ìÿðùÿëÿñèíè êå÷äèêäÿí ñîíðà Íàçèðëÿð Êàáèíåòèíÿ òÿãäèì åäèëèá.
Âóðüóëàíûá êè, äþâëÿò ýÿíúëÿð ñèéàñÿòèíèí ÿí âàúèá èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí îëàí âÿòÿíïÿðâÿðëèê òÿðáèéÿñè èøèíèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè, ýÿíúëÿðèí Âÿòÿíÿ ìÿùÿááÿò, äþâëÿò÷èëèéÿ ñÿäàãÿò,
ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèìèçÿ ùþðìÿò ðóùóíäà òÿðáèéÿ åäèëìÿñè ñàùÿñèíäÿ áèð ÷îõ èøëÿð ýþðöëöá.
Äàùà ñîíðà Ýÿíúëÿð âÿ Èäìàí Íàçèðëèéèíèí øþáÿ ìöäèðè
Èíäèðà Ùàúûéåâà “Èñòåäàäëàðûí ùàçûðëûüû ëàáîðàòîðèéàñû” ëàéèùÿñè áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèá.
ßëàãÿëÿíäèðìÿ Øóðàñûíûí èúëàñû äèýÿð ÷ûõûøëàðëà äàâàì
åòäèðèëèá, äþâëÿò îðãàíëàðûíà òÿãäèì åäèëìÿê ö÷öí áèð ñûðà
òÿêëèôëÿð èðÿëè ñöðöëöá.
7
www.yeniazerbaycan.com
12 ôåâðàë 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ / ¹ 025 (4184)
Ðàäèêàë äöøÿðýÿäÿ éåíè íöôóç ñàâàøû áàøëàéûá
Ðàäèêàë ìöõàëèôÿò äöøÿðýÿñèíèí
òÿìñèë÷èëÿðèíèí èøëÿðè-ýöúëÿðè ùå÷ áèð ñîñèàë-èúòèìàè ÿùÿìèééÿò êÿñá åòìÿéÿí
ìÿñÿëÿëÿðëÿ áàø ãàòìàãäàí èáàðÿòäèð.
Îíëàð úÿìèééÿòäÿ èêðàù äîüóðàí
ÿìÿëëÿðèíè ìöõòÿëèô ýÿëèøèýþçÿë ñþçëÿð
àëòûíäà ïÿðäÿëÿìÿéÿ ÷àëûøàðàã þçëÿðèíäÿí “èúòèìàè ôÿàë”, “ìöõàëèô ãöââÿ”
îáðàçû äöçÿëòìÿéÿ ÷àëûøûðëàð. Áóäóð,
ðàäèêàëëàð èíäè äÿ “ðåàë ìöõàëèôÿò êèìäèð” òàïìàúàñûíûí à÷ìàñûíû àõòàðìàüà ýèðèøèáëÿð. Äèããÿòè ÷ÿêÿí ìÿãàì
îíäàí èáàðÿòäèð êè, áó äÿôÿ äÿ ðàäèêàëëàð þç àìïëóàëàðûíäà ãàëìàãäàäûðëàð.
Áåëÿ êè, ðàäèêàë äöøÿðýÿäÿ úÿìëÿøÿí
ïàðòèéàëàðäàí, ìàðýèíàë ãðóïëàðäàí âÿ
éàõóä àéðû-àéðû øÿõñëÿðäÿí ùÿð áèðè “ðåàë ìöõàëèôÿò” ñòàòóñóíäà éàëíûç þçöíö
âÿ éàõóä òÿìñèë îëóíäóüó ãóðóìó ýþðäöéöíö áèëäèðèð.
Ìÿñÿëÿí, ÀÕÚÏ ñÿäðèíèí ìöàâèíè
Ôóàä Ãÿùðÿìàíëûíûí ãÿíàÿòèíÿ ýþðÿ,
“ðåàë ìöõàëèôÿò” äåäèêäÿ öçâö îëäóüó
ïàðòèéàíûí ùåýåìîí ìþâãå òóòäóüó
“Ìèëëè øóðà” áàøà äöøöëìÿëèäèð. Ìÿëóìäóð êè, ñîí ýöíëÿðäÿ ðàäèêàë äöøÿðýÿäÿ
éåíè êîàëèñèéà éàðàòìàã ñþùáÿòëÿðè áàø
ãàëäûðûá. Òÿáèè êè, áåëÿ ñþùáÿòëÿð áàøäà
ÀÕÚÏ îëìàãëà éåðèíè ãîíäàðìà “Ìèëëè
øóðà”äà ìþùêÿìëÿäÿí ðàäèêàëëàðûí, íåúÿ äåéÿðëÿð, êöðêëÿðèíÿ áèðÿ ñàëûá. “Ìèëëè
øóðà”÷ûëàð ðàäèêàë äöøÿðýÿäÿ îíëàðà éåíè “áîüàç îðòàüû” ïåéäà îëìàñûíäàí
íàðàùàòäûðëàð âÿ áóíóí ãàðøûñûíû âàõòûíäà àëìàã èñòÿéèðëÿð. Áóíà ýþðÿ äÿ
ÀÕÚÏ ñÿäðèíèí ðóïîðó ðîëóíäà ÷ûõûø
åäÿí Ôóàä Ãÿùðÿìàíëû áàëòàíû àüàúûí
êþêöíäÿí âóðìàüà ãÿðàð âåðèá. Î, ðåàë
ìöõàëèôÿò ãöââÿëÿðèíèí ãîíäàðìà “Ìèëëè
øóðà”äà òÿìñèë îëóíäóüóíó âÿ áó ñÿáÿáäÿí äÿ ùÿð ùàíñû éåíè êîàëèñèéàéà
åùòèéàú äóéóëìàäûüûíû äèëÿ ýÿòèðèá: “Ðåàë ìöõàëèô ãöââÿëÿð “Ìèëëè øóðà”äà
Ïàðòèéàëàðûí òÿìñèë÷èëÿðè
èíäè äÿ “ðåàë ìöõàëèôÿò êèìäèð”
ñóàëû ÿòðàôûíäà ìöáàùèñÿëÿð
à÷ûáëàð
òÿìñèë îëóíóá. Áó, ùÿð êÿñÿ áÿëëè
îëàí áèð ðåàëëûãäûð. Áó ñÿáÿáäÿí äÿ
ùåñàá åäèðÿì êè, éåíè áèð êîàëèñèàíûí
éàðàíìàñûíà åùòèéàú éîõäóð”.
Ãåéä åäÿê êè, Ôóàä Ãÿùðÿìàíëûíûí
“ðåàë ìöõàëèôÿò “Ìèëëè øóðà”äûð” äåìÿñè
ðàäèêàëëàð àðàñûíäà èëëÿðäèð êè ñÿíýèìÿê
áèëìÿéÿí ìÿíàôå ñàâàøûíûí áàøãà àä
àëòûíäà éåíèäÿí ýöíäÿìÿ ýÿëìÿñèíäÿí
áàøãà áèð øåé äåéèë. ÀÕÚÏ âÿ Ìöñàâàò
ïàðòèéàëàðûíûí ñîí 20 èëäÿ ñÿðýèëÿäèêëÿðè
“àíà ìöõàëèôÿò” èääèàëàðûíû éàäà ñàëàã.
Ñîí ïðåçèäåíò ñå÷êèëÿðè ÿðÿôÿñèíäÿ
“Ìöñàâàò”ûí ìÿðêÿçè èúðà àïàðàòûíûí
ðÿùáÿðè Àðèô Ùàúûëû “Ìèëëè øóðà”äàêû “úûðòäàí” ïàðòèéàëàðà ìÿùç “ðåàë ýöú áèçèê”
èääèàñû èëÿ äèðñÿê ýþñòÿðäè âÿ îíëàð ãîíäàðìà ãóðóìóí èêèíúè “âàùèä íàìèçÿä”èíèí òÿáëèüàò-òÿøâèãàò êàìïàíèéàñûíäàí êÿíàðäà ñàõëàíûëäûëàð. Ñå÷êèëÿðäÿí ñîíðà ðàäèêàëëàð àðàñûíäà áàø ãàëäûðàí “Ìèëëè øóðà”äàí “Èúòèìàè ïàëàòà”éà
ãàéûäàã” ãîâüàñûíûí ìîòèâè äÿ åéíè èäè.
“Ìèëëè øóðà”äà ìþâãåëÿðè çÿèôëÿéÿí ïàðòèéàëàð ãîíäàðìà ãóðóìóí “þç ìèññèéàñûíû áàøà âóðäóüóíó” ÿñàñëàíäûðìàüà
÷àëûøûðäûëàð. Áàøäà ÀÕÚÏ-Úÿìèë Ùÿñÿíîâ òàíäåìè îëìàãëà ãîíäàðìà ãóðóìäà “ñþç ñàùèáèíÿ” ÷åâðèëÿí âÿ àðòûã
áÿùðÿ ýþçëÿéÿí (îõó: õàðèúäÿêè àíòèàçÿðáàéúàí÷û äàèðÿëÿðèí àéûðàúàãëàðû èàíÿëÿðèí, ãðàíòëàðûí áöòöíëöêëÿ “Ìèëëè øóðà”éà ÷àòàúàüûíû äöøöíÿí-Ì.À.) ãöââÿëÿð èñÿ “Èúòèìàè ïàëàòà”íûí öñòöíäÿí ÷àëûí-÷àðïàç õÿòò ÷ÿêÿðÿê îíóí êå÷ìèø îëäóüóíó áèëäèðäèëÿð.
Ñîí ýöíëÿðäÿ ãîíäàðìà “Åë” ùÿðÿêàòûíûí ðÿùáÿðè Åëäàð Íàìàçîâ äà éå-
íèäÿí “àíà ìöõàëèôÿò” îëìàã èääèàëàðû
èëÿ ýöíäÿìÿ ýÿëèá. Åðìÿíèïÿðÿñò Ðöñòÿì Èáðàùèìáÿéîâëà éàõûíëûüû ñàéÿñèíäÿ “Ìèëëè øóðà” ëàéèùÿñè èëÿ þçöíÿ ðàäèêàë äöøÿðýÿäÿ ÿíÿíÿâè ìöõàëèôÿò òÿìñèë÷èëÿðè èëÿ åéíè úÿðýÿäÿ äàéàíìàã ùöãóãó ãàçàíàí ðåíåãàò Åëäàð Íàìàçîâ
éåðèíè äàùà äà ìþùêÿìëÿòìÿéÿ ãÿðàð
âåðèá. Áåëÿ êè, ðåíåãàò Åëäàð Íàìàçîâ
õàðèúäÿêè àíòè-àçÿðáàéúàí÷û äàèðÿëÿðèí
ÀÕÚÏ âÿ “Ìöñàâàò”ûí òèìñàëûíäà ÿíÿíÿâè ìöõàëèôÿòÿ èíàìûíûí çÿèôëÿìÿñèíäÿí ìàêñèìóì äÿðÿúÿäÿ èñòèôàäÿ
åäÿðÿê “àíà ìöõàëèôÿò” àäûíû þç öñòöíÿ ýþòöðìÿê íèééÿòè ñÿðýèëÿéèð. Î, áó
èñòèãàìÿòäÿ ÿìÿëè ôÿàëèééÿòÿ äÿ áàøëàéûá. ÀÁØ-ûí þëêÿìèçäÿêè ñÿôèðè Ðèúàðä
Ìîðíèíãñòàðëà ýþðöøäÿí ñîíðà ðåíåãàò
Åëäàð Íàìàçîâ “Ìèëëè øóðà” èëÿ éîëëàðûíû
àéûðàðàã áóíäàí ñîíðà âàõòûíû ãîíäàðìà “Åë” ùÿðÿêàòûíû ïàðòèéàéà ÷åâèðìÿéÿ
ùÿñð åäÿúÿéèíè áèëäèðèá.
Ëàêèí Åëäàð Íàìàçîâóí “àíà ìöõàëèôÿò” îëìàã èääèàëàðû äèýÿð ìöõàëèôÿò
ïàðòèéàëàðûíûí òÿìñèë÷èëÿðè òÿðÿôèíäÿí
áèðìÿíàëû ãàðøûëàíìûð. “Åë”èí ðÿùáÿðèíèí ðåíåãàò õèñëÿòèíÿ áÿëÿä îëàí àéðûàéðû ïàðòèéàëàðûí òÿìñèë÷èëÿðè áó ãÿíàÿòäÿäèðëÿð êè, Åëäàð Íàìàçîâóí ðàäèêàëëàðûí þíäÿýåäÿíèíÿ ÷åâðèëìÿñèíÿ ùå÷
áèð ùàããû ÷àòìûð. Ïàðòèéàëàðûí òÿìñèë÷èëÿðèíèí ðåíåãàòà öíâàíëàäûãëàðû ãûíàãëàðäà îíóí åëåêòîðàòäàí ìÿùðóì ãàëìàñû, òÿøêèëàòûíûí èñÿ “àäû âàð, þçö éîõ”
áèð ãóðóì îëìàñû êèìè àðãóìåíòëÿð
ÿñàñ éåð òóòóð.
Ýþðöíäöéö êèìè, ðàäèêàëëàðûí ùå÷
áèð ýöú ôàêòîðó îëìàéàí ðàäèêàë äöøÿðýÿäÿ “ðåàë”, “ãåéðè-ðåàë”, “àíà” ìöõàëèôÿò òÿôðèãÿëÿðè ñàëìàã úÿùäëÿðè ñûðô êîíéóêòóð ìàðàãëàðäàí ãàéíàãëàíûð. Áóíóíëà ïàðòèéàëàð âÿ ìàðýèíàë ñèéàñè
ãðóïëàð, ñàäÿúÿ, áèð-áèðèëÿðèíÿ ãàðøû
ÿçÿëÿ íöìàéèø åòäèðìÿê èñòÿéèðëÿð. ßñëèíäÿ, ñèéàñè ïàðòèéàëàðûí âÿ ñèéàñèëÿðèí
ðåàë ýöúö, úÿìèééÿòäÿ ñàéûëûá-ñå÷èëìÿñè ñå÷êèëÿð éîëó èëÿ ìöÿééÿíëÿøäèðèëèð.
Ïðàãìàòèê ôÿàëèééÿòëÿðè, úÿìèééÿò âÿ
ìèëëè ìàðàãëàðäàí ÷ûõûø åòìÿëÿðè èëÿ òàíûíàí ïàðòèéàëàðûí òÿìñèë÷èëÿðè áèð ãàéäà îëàðàã ñå÷êèëÿðäÿ îïïîíåíòëÿðèíè
öñòÿëÿéÿðÿê äàùà ÷îõ ñÿñ òîïëàìàüà
ìöâÿôôÿã îëóð âÿ ñå÷êèëè îðãàíëàðäà
òÿìñèë÷èëèê ùöãóãó ãàçàíûðëàð. Àçÿðáàéúàíäàêû ðàäèêàë äöøÿðýÿ òÿìñèë÷èëÿðè èñÿ ñèéàñè ìöáàðèçÿíèí áó ñàäÿ ôîðìóëóíó äàèì “éàääàí ÷ûõàðàðàã” þç
âàðëûãëàðûíû “áàáàì ìÿíÿ êîð äåäè, ýÿëèá-ýåäÿíÿ âóð äåäè” ïðèíñèïè èëÿ òÿñäèãëÿòìÿéÿ ÷àëûøûðëàð.
Ìöáàðèç ÀÁÄÓËËÀÉÅÂ
“Ìèëëè øóðà”íûí ôÿàëèééÿòñèç, ãîíäàðìà
áèð ãóðóì îëìàñûíûí íþâáÿòè åòèðàôû
Ðàäèêàë ìöõàëèôÿò äöøÿðýÿñèíèí þòÿí èë êå÷èðèëÿí ïðåçèäåíò ñå÷êèëÿðè
þíúÿñè áàøëàòäûüû “Ìèëëè
øóðà” îéóíó àðòûã ñîíà
éåòèá. Áó äà òÿáèèäèð!
×öíêè Ðöñòÿì Èáðàùèìáÿéîâóí åðìÿíè ëîááèñèíèí ñèôàðèøëÿðè ÿñàñûíäà
ùàçûðëàéûá èðÿëè ñöðäöéö
ëàéèùÿ ÿñàñûíäà éàðàäûëàí âÿ àíòè-àçÿðáàéúàí÷û
äàèðÿëÿðèí òÿñèðè àëòûíäà
îëäóüó êèìñÿäÿ øöáùÿ
äîüóðìàéàí “Ìèëëè øóðà”
áèðìÿíàëû îëàðàã Àçÿðáàéúàí
úÿìèééÿòè òÿðÿôèíäÿí ãÿáóë
åäèëìèð. Áàøãà-áàøãà èñòèãàìÿòÿ êþêëÿíìèø ðàäèêàë ñèéàñÿòáàçëàðûí çîðëà áèð ÷àðäàã àëòûíà
éûüûëìàñûíà áÿíçÿéÿí áó ãîíäàðìà
ãóðóìóí êþêöíäÿ äàéàíàí ìàðàüûí,
àíòèìèëëè îëìàñû åëÿ èëê ýöíäÿí áÿëëè èäè.
Ñàòãûíëàð êëóáó êèìè òàíûíàí “Ìèëëè øóðà”éà äàõèë îëàí ðàäèêàë ìöõàëèôÿò ãðóïëàøìàëàðûíûí áàø÷ûëàðûíûí èñÿ áó àíòèìèëëè ëàéèùÿäÿêè ÿñàñ ìàðàüû ìàëèééÿ
äóðóìëàðûíû éöêñÿëòìÿê èäè.
2014-úö èëèí èëê ýöíëÿðèíäÿ Ìöñàâàò
Ïàðòèéàñû áÿéàíàò âåðÿðÿê áàøûáÿëàëû
“øóðà”äàí àéðûëäû. Àðäûíúà èñÿ “Åë” ùÿðÿêàòû áó ãîíäàðìà ãóðóìó òÿðê åòäè.
Àðä-àðäà âåðèëÿí áó èñòåôàëàð ñþçöýåäÿí ñàòãûíëàð êëóáóíó áîø âåäðÿéÿ îõøàäûð. Ùàçûðäà ÀÕÚÏ-äÿí èáàðÿò “øóðà”éà ÷åâðèëÿí áó ãîíäàðìà ãóðóìóí
“ôÿàëèééÿòè” ñûôûð äÿðÿúÿñèíäÿ ãèéìÿòëÿíäèðèëèð. Ùÿòòà áó ãîíäàðìà ãóðóìóí
öçâëÿðè îëàí øÿõñëÿð áåëÿ “Ìèëëè øóðà”íûí
ùå÷ áèð èøÿ éàðàìàäûüûíà ÿìèíëèêëÿðèíè
èôàäÿ åäèðëÿð.
Ìÿñÿëÿí, ãîíäàðìà ãóðóìóí öçâö
Ùàúûáàáà ßçèìîâ ìÿòáóàòà à÷ûãëàìàñûíäà “Ìèëëè øóðà”íûí òÿðêèáèíäÿ åëÿ
àäàìëàð âàð êè, ôÿàëèééÿòèíÿ äàèð áèð ôàêò
áåëÿ ýþðìöðÿì” äåéèá. Îíóí ñþçëÿðèíÿ
ýþðÿ, ãóðóì éàðàíàíäà ùàìû áóðàéà
ãÿáóë åäèëäè: “Áÿçèëÿðè ýåòäè, îíëàðà
óüóðëàð àðçóëàäûã. Ôÿðäè ãàéäàäà äà
“Ìèëëè øóðà”éà ýÿëÿíëÿð îëäó. Ùÿìèí
áèëìÿäè.
Öìóìèëèêäÿ, äöøÿðýÿíèí áÿëëè áèð êÿñèìäÿí-ãîùóì-ÿãðÿáà òîïëóñóíäàí èáàðÿò îëäóüóíó íÿçÿðÿ àëñàã, ðàäèêàëëàðûí éåíè áèð “áèðëèê”
éàðàòìàã ïåðñïåêòèâèíèí
äÿ îëìàäûüûíû ýþðöðöê.
Åôôåêòèâ îëìàéàí, ñàäÿúÿ ýþðöíòö õàòèðèíÿ éàðàíàí áó “áèðëèêëÿð” íÿòèúÿ åòèáàðû èëÿ éàëíûç êè÷èê
áèð çàìàí ÿðçèíäÿ ùÿìèí ìàíèïóëéàñèéàíû ùÿéàòà êå÷èðÿí, éÿíè, þç øÿõñè
ìàðàüû õàòèðèíÿ áó áèðëèéè éàðàäàí ïàðòèéàéà øÿõñè ìÿíôÿÿò,
ýÿëèð ýÿòèðìèø îëóð. Íåúÿ êè,
“Ìèëëè øóðà” Ðöñòÿì Èáðàùèìáÿéîâóí, ßëè Êÿðèìëèíèí âÿ äèýÿðëÿðèíèí
áàøûíà òîïëàøìûø õàëãûíû, äþâëÿòèíè áèð
ýþç ãûðïûìûíäà ñàòìàüà ùàçûð îëàíëàðûí “úèáèøäàíëàðûíû” äîëäóðìàüà õèäìÿò åäèðäè.
Äèýÿð òÿðÿôäÿí, “Ìèëëè øóðà” ùÿì äÿ
î ñÿáÿáäÿí äàüûëìàüà ìÿùêóì èäè êè,
îðàéà òîïëàøàí ïàðòèéàëàð âÿ éà øÿõñëÿð
áèð-áèðèëÿðèíÿ ñþçöí ÿñë ìÿíàñûíäà ïàòîëîæè íèôðÿò áÿñëÿéèðäèëÿð. Þòÿí èëèí ñîí
àéûíà ãÿäÿð áó äöøìÿí÷èëèê áèðòÿùÿð
þðò-áàñäûð åäèëñÿ äÿ, ñîí íÿòèúÿäÿ ùÿìèí øÿõñëÿð àðàñûíäàêû ÿñë ìöíàñèáÿò
îðòàéà ÷ûõäû âÿ îíëàð éåíÿ äÿ ôÿðãëè
ñÿíýÿðëÿðäÿ éåð àëäûëàð.
Áèð ñþçëÿ, öçö ÑÈÄÑÓÙ-äàí, òà “Èáðàùèìáÿéîâóí ñàòãûí øóðà”ñûíà ãÿäÿð ðàäèêàë ìöõàëèôÿòèí áöòöí “áèðëèêëÿðè” éàëíûç
âÿ éàëíûç ñþçäÿ áèðëèêëÿð îëóáëàð. Îíëàðûí
çàìàí-çàìàí úèëä äÿéèøèêëèéèíÿ óüðàìàñû, êèòàáûí éàëíûç öçöíöí äÿéèøèëìÿñèíÿ áÿíçÿéèð. 20 èëäÿí àðòûãäûð êè, òÿôÿêêöðö, äöíéàéà áàõûøû äÿéèøìÿéÿí, ùàêèìèééÿò ùÿðèñëèéèíÿ ãóë îëàí ðàäèêàë ìöõàëèôÿò äöøÿðýÿñè íþâáÿòè äÿôÿ “÷èéíèíÿ” õàðèúè äàèðÿëÿðèí “êöðêöíö” ñàëìàüà ÷àëûøñà
äà, àëûíìàäû. ×öíêè äöøìÿíèí éöêöíö
÷èéíèíÿ àëàíëàðûí ñîíó åëÿ “Ìèëëè øóðà”äàêûëàð êèìè îëóð...
Ñàòãûíëàð êëóáóíóí öçâö Ùàúûáàáà ßçèìîâ äà
“øóðà-øóðà” îéóíóíóí ôèàñêîéà óüðàäûüûíû òÿñäèãëÿéèð
øÿõñëÿðÿ ùþðìÿòèì îëñà äà, îíëàðûí
÷ûõûø åòäèéèíèí âÿ òÿêëèô âåðäèéèíèí øàùèäè îëìàìûøàì. Ôÿàëèééÿòëÿðèíÿ äàèð
ôàêò ýþðìöðÿì. Áó ñààò äà î úöð èíñàíëàð ãàëûá”.
Ù.ßçèìîâ ìÿëóì à÷ûãëàìàñûíäà
“Åë” ùÿðÿêàòûíûí ñÿäðè Åëäàð Íàìàçîâóí èñòåôàñûíà äà òîõóíóá: “ßñëèíäÿ,
î, èñòåôàñûíäàí õåéëè ÿââÿë “Ìèëëè øóðà”íûí áèð íå÷ÿ ñåññèéàñûíà ãàòûëìàäû. Ðÿñìè îëàðàã ýåòìÿìèøäè, àäû ãàëûðäû. Ñîíðà äà èñòåôà âåðäèéèíè áÿéàí
åòäè. “Åë” ùÿðÿêàòûíûí èøèíè ýöúëÿíäèðìÿê èñòÿéèð, ùå÷ êÿñè çîðëà òóòóá ñàõëàìûðûã. Áó èñòåôàëàðûí ãóðóìóí
öìóìè èøèíÿ åëÿ áèð úèääè çÿðÿðè äÿéìÿéèá”.
Éåðè ýÿëìèøêÿí, “Ìèëëè øóðà”íûí àãèáÿòèíèí áó úöð îëàúàüû ïðîñåñèí ýåäèøèíäÿ äÿ þçöíö ýþñòÿðèðäè. ßñëèíäÿ, áó
ýöíÿ ãÿäÿð ðàäèêàë êÿñèìèí êå÷äèéè éîëà íÿçÿð ñàëäûãäà ùÿð øåéè à÷ûã øÿêèëäÿ
ýþðìÿê ìöìêöíäöð. 1993-úö èëäÿ èíäèêè ðàäèêàë ìöõàëèôÿòèí Àçÿðáàéúàí äþâëÿò÷èëèéèíè ó÷óðóìóí êÿíàðûíà ýÿòèðèá ÷ûõàðàðàã àðàäàí ãà÷äûüû ýöíäÿí áó éàíà éàðàòäûüû “áèðëèêëÿðè” ýþç þíöíÿ ýÿòèðäèêäÿ ùÿð øåé áÿëëè îëóð. Éÿíè “Ìèëëè øóðà” àäëàíàí õàðèúè ìàðàãëàðûí îðòàéà ÷ûõàðäûüû ëàéèùÿ þçöíäÿí ÿââÿëêè ëàéèùÿëÿðäÿí àääàí áàøãà ùå÷ íÿ èëÿ ôÿðãëÿíÿ
ÏßÐÂÈÇ
Ðåíåãàò Åëäàð Íàìàçîâ Úÿ
ìèë Ùÿñÿíîâà
“øàíòàæ÷û” âÿ “ìÿíòèãñèç”
äåäè...
Àíòèìèëëè “Ìèëëè øóðà”íûí äàüûëìàñû èëÿ
ðàäèêàë ìöõàëèôÿò äöøÿðýÿñèíäÿ áàøëàéàí ãîâüà áó ýöí äÿ äàâàì åòìÿêäÿäèð. Èñà Ãÿìáÿð-ßëè Êÿðèìëè “ñàâàøû” èëÿ
ñòàðò ýþòöðÿí áó ñþç äóåëèíè ñîíðàäàí
ðåíåãàò Åëäàð Íàìàçîâëà “äóáëéîð” Úÿìèë
Ùÿñÿíîâ äàâàì åòäèðìèøäè. Àììà Ú.Ùÿñÿíîâóí ðåíåãàò Å.Íàìàçîâà ãàðøû ñîí
èòòèùàìëàðû îëäóãúà êÿñêèíëèéè èëÿ ñå÷èëèðäè.
Î, êå÷ìèø “ìöòòÿôèãèíè” “Ìèëëè øóðà”äàí
þçöíÿ äèâèäåíä ãàçàíìàãäà èòòèùàì åòìèøäè âÿ îíóí “øóðà”äàêû ôÿàëèééÿòèíè éàðûòìàç àäëàíäûðìûøäû.
Ú.Ùÿñÿíîâóí èòòèùàìëàðûíà úàâàá âåðÿí ðåíåãàò Å.Íàìàçîâ èñÿ áåëÿ äåìÿê
ìöìêöíäöðñÿ êå÷ìèø “äóáëéîðó” éåðëÿéåêñàí åäèá. Î äåéèá êè, ñîíóíúó ïðåçèäåíò ñå÷êèëÿðèíäÿí ñîíðà “Ìèëëè øóðà”äàí
àéðûëàí âÿ ïðîñåñëÿðëÿ áàüëû ìÿòáóàòäà ÷ûõûø åäÿí èíñàíëàðà ãàðøû øÿð-áþùòàí êàìïàíèéàñû àïàðûëûð: “Ñàíêè “Ìèëëè øóðà”
ùàããûíäà àíúàã “ùÿð øåé ÷îõ ÿëà îëäó,
êàìïàíèéàíû éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ àïàðäûã, Úÿìèë Ùÿñÿíëè 65 ôàèç ñÿñ òîïëàéûá,
ùÿð øåé ÿëàäûð” ôèêèðëÿðèíè äåìÿê îëàð.
Áóíäàí êÿíàðà ÷ûõàí, ïðîáëåìëÿð ùàããûíäà òÿùëèë àïàðàí èíñàíëàðà ãàðøû äÿðùàë áþùòàí êàìïàíèéàñû áàøëàéûðäû”.
Áåëÿëèêëÿ, ýþðöíÿí îäóð êè, Å.Íàìàçîâ èñòÿð Ú.Ùÿñÿíîâóí, èñòÿðñÿ äÿ äèýÿð
ðàäèêàë äöøÿðýÿ òÿìñèë÷èëÿðèíèí “Ìèëëè øóðà”äà äåìîêðàòèê àá-ùàâà ùþêì ñöðöð ôèêèðëÿðèíè òÿêçèá åäèð, îíëàðû éàëàí÷ûëûãäà
ýöíàùëàíäûðûð. Î, áèëäèðèá êè, Úÿìèë Ùÿñÿíîâóí “Åë” ùÿðÿêàòûíûí “Ìèëëè øóðà”íûí
Êîîðäèíàñèéà Øóðàñûíûí ñèéàùûñûíû èôøà
åòìÿñè èòòèùàìû äà éàëàíäûð: “Òÿÿññöôëÿð
îëñóí êè, Úÿìèë ìöÿëëèì áó ìÿñÿëÿíè
øèøèðòìÿê õÿòòèíè ñå÷äè. Áóíäàí ñîíðà
Úÿìèë ìöÿëëèì “Àçàäëûã” ðàäèîñóíà
÷ûõàðàã èòòèùàìëàðû áèð íþâ äàâàì åòäèðäè. Úÿìèë ìöÿëëèì ðàäèîäà ÷ûõûø
åäÿðêÿí ö÷ ìÿãàìû ãåéä åòäè. Äåäè
êè, Êîîðäèíàñèéà Øóðàñûíäà ÀÕÚÏäÿí éàëíûç èêè íÿôÿð âàð: ßëè Êÿðèìëè âÿ
Êàìèë Âÿëè Íÿðèìàíîüëó. ßëàâÿ åòäè êè,
Êîîðäèíàñèéà Øóðàñûíäà àíúàã ïàðòèéà ñÿäðëÿðè âÿ “Ìèëëè øóðà”íûí êîìèññèéà ðÿùáÿðëÿðè ñàëûíûá. Îðàäà äà áèçèì
Êå÷ìèø ìöòòÿôèãëÿð áèð-áèðèëÿðèíè
éàëàí÷ûëûãäà èòòèùàì åäèðëÿð
âåðäèéèìèç ÿñàñëû èçàùàòà ðÿüìÿí éåíÿ äÿ Êîîðäèíàñèéà Øóðàñûíûí ñèéàùûñûíû “Åë” ùÿðÿêàòûíäàí “Éåíè Ìöñàâàò”à þòöðöëìÿñèíÿ åéùàì âóðäó. ßñëèíäÿ, Úÿìèë ìöÿëëèìèí äåäèéè ùÿð ö÷
ìÿñÿëÿ ùÿãèãÿòÿóéüóí äåéèëäè. Îðàéà
ÀÕÚÏ-äÿí 3 àäàì ñàëûíìûøäû”.
Ýþðöíäöéö êèìè, Å.Íàìàçîâ à÷ûã
øÿêèëäÿ ýþñòÿðèð êè, Ú.Ùÿñÿíîâ “Ìèëëè øóðà”äà éàëíûç âÿ éàëíûç ÀÕÚÏ-íèí ìàðàãëàðûíû ãîðóìàüû þçöíöí “âàúèá” èøè ñàéûá.
Éÿíè, “Ìèëëè øóðà” àäëàíàí âÿ àíòèìèëëè
ôÿàëèééÿòëÿ ìÿøüóë îëàí áó ãîíäàðìà
ãóðóì äà éàëíûç áèð ãèñì ðàäèêàë ãöââÿíèí øÿõñè ìàðàãëàðûíû ìöäàôèÿ åòìÿêëÿ
ìÿøüóë èìèø. Ùÿëÿ áó ùàðàñûäûð. Áåëÿ êè,
Å.Íàìàçîâ þç êå÷ìèø “äîñòóíó” “èíÿê
îüðóñó”íà áÿíçÿäèá: “Ìÿí àíëàéûðàì
êè, ùÿéàòäà ÷îõëàðû áåëÿ ùàëëàðëà ðàñòëàøûá âÿ áåëÿ àäàìëàð äà îëóð. Ñÿí ùàíñûñà úèääè åëìè, ñèéàñè, èúòèìàè ïðîñåñëÿðëÿ áàüëû àðãóìåíòëÿð ÿñàñûíäà ìöçàêèðÿ àïàðûðñàí, ùàíñûñà àääûìûí
äöçýöí îëìàäûüûíû ÿñàñëàíäûðûðñàí.
Ãàðøû òÿðÿô äÿ àðãóìåíò òàïìàéàíäà
äåéèð: “Ãîíøóíóí èíÿéèíè àïàðûáëàð,
éÿãèí, îíó ñÿí îüóðëàìûñàí”. Àäÿòÿí,
áåëÿ øÿõñëÿðëÿ àïàðäûüûí äèñêóññèéàíû
î äÿãèãÿ êÿñìÿëè îëóðñàí. ×öíêè ýþðöðñÿí êè, àäàì ùàãëû îëìàéàíäà ñÿíÿ ãàðøû øÿð-áþùòàí àòûð”.
Å.Íàìàçîâ Ú.Ùÿñÿíîâó ùÿì äÿ áó
“ìöáàðèçÿäÿ” “ãóðøàãäàí àøàüû” ùÿìëÿäÿ ýöíàùëàíäûðûá. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ,
ñîí áèð àéäà ýåäÿí “ñþç äóåëèíäÿ” äÿ
Úÿìèë Ùÿñÿíîâ ùå÷ áèð ìÿòëÿáÿ àèäèééÿòè îëìàéàí øÿõñè ìöñòÿâèéÿ éþíÿëÿí èòòèùàìëàðà ÿë àòûá: “Áó ÷îõ òÿÿññöôåäèúè
ùàëäûð. ßñëèíÿ ãàëñà áó éàíàøìàíûí
þçö äÿ, “Ìèëëè øóðà”äà íèéÿ äàüûëìà
ïðîñåñè ýåäèð”, “Íÿ ö÷öí þòÿí èëèí ìàéûíäà àðàëàðûíäà îëàí íàðàçûëûãëàðû êÿíàðà ãîéàðàã áèðëÿøÿí ãöââÿëÿð áèð-áèðèëÿ ìöíàñèáÿòëÿðè êîðëàéûá äàüûëìà
ïðîñåñè áàøëàòäû” ñóàëëàðûíà àéäûíëûã
ýÿòèðèð. ßëáÿòòÿ, íÿçÿðÿ àëìàã ëàçûìäûð
êè, Úÿìèë ìöÿëëèì áó ýöíÿ ãÿäÿð ùå÷
áèð òÿøêèëàòà ðÿùáÿðëèê åòìÿéèá. Éÿãèí,
ùÿìèí “ìÿêòóá” ìÿñÿëÿñèíèí ÿñë ñÿáÿáëÿðèíè âàõòûíäà áèçèì àáðûìûçà ñûõûá èúòèìàèëÿøäèðìÿìÿéèìèç îíëàðûí
éàëàí êàìïàíèéàñûíû äàâàì åòäèðìÿê
ö÷öí áèð ãÿäÿð äÿ “ðóùëàíäûðûá”.
Áÿëëè îëóð êè, áó ãîíäàðìà ãóðóìóí
ÿòðàôûíäà çèääèééÿòëÿð òÿñÿââöð åäèëÿíäÿí
äÿ éöêñÿê ñÿâèééÿäÿäèð. Ùÿòòà áèð-áèðèëÿðèíè à÷ûã øÿêèëäÿ èòòèùàì åäÿí, òÿùãèðëÿð
éàüäûðàí äöíÿíèí “ìöòòÿôèãëÿðè” àðòûã áöòöí ñÿðùÿäëÿðè àøûáëàð. Å.Íàìàçîâ “äóáëéîð” íàìèçÿäèí “ìèòèíã” ìèôèíè äÿ òÿíãèä
åäèá. Î åòèðàô åäèá êè, “Ìèëëè øóðà”íûí êå÷èðäèéè ìèòèíãëÿðÿ àç àäàì ãàòûëûá âÿ áóíóí äà ýöíàùû ìÿùç ÀÕÚÏ èëÿ Ìöñàâàò Ïàðòèéàñûíäàäûð: “Ùÿìèí äþâðäÿ
ìèòèíãèí òÿøêèëè èëÿ ìÿøüóë îëàí øÿõñëÿðäÿí áèðè éàíûìà ýÿëäè âÿ ñîðóøäó
êè, “Åë” ùÿðÿêàòû ìèòèíãÿ íÿ ãÿäÿð
àäàì ýÿòèðÿ áèëÿð. Ìÿí äÿ îíà ñóàë
åòäèì êè, áàøãàëàðû áó ùàãäà íÿ äåéèð?
Äåäè êè, áèð ïàðòèéà 10 ìèí íÿôÿð ýÿòèðÿúÿéèíè áèëäèðèð, äèýÿðè 5 ìèí, î áèðèëÿðè 3
ìèí âÿ ñ. Ìÿí äÿ äåäèì êè, áó ðÿãÿìëÿð èíàíäûðûúû ýþðöíìöð. Ñîíðà äà äåäèì êè, áèç “Åë” ùÿðÿêàòû îëàðàã ÷àëûøàúàüûã êè, ìèíÿ éàõûí èíñàíû ìèòèíãÿ ýÿòèðÿê, ãàëàíëàðûíûí äåäèêëÿðè èñÿ èíàíäûðûúû äåéèë. Ìèòèíã áàøëàéàíäà èëê ÷ûõûø
åäÿí “Ìöñàâàò” áàøãàíû ìåéäàíà áàõàðàã “Ìöñàâàò”÷ûëàðû, úÿáùÿ÷èëÿðè âÿ
“Åë”÷èëÿðè ñàëàìëàäû. ×öíêè îðàäà êèìëÿðèí àäàì ýÿòèðäèéè ýþðöíöðäö. Ìèòèíãäÿí ñîíðà òÿøêèëàò÷ûëàð åòèðàô åòäèëÿð êè, Åëäàð Íàìàçîâ äåäèéèíÿ éàõûí
àäàì ýÿòèðäè, àììà “10 ìèí àäàì ýÿòèðÿúÿéèê” ñþçö âåðÿíëÿð éàëíûç 10 ôàèçèíè ýÿòèðÿ áèëäèëÿð. Áèð äàùà ãåéä åäèðÿì êè, ùÿìèí ìèòèíãèí òÿøêèëàòè èøëÿðè
èëÿ ìÿí ìÿøüóë îëìàìûøäûì âÿ þíúÿäÿí äÿ áó ìÿñÿëÿéÿ îáéåêòèâ ìöíàñèáÿò áÿñëÿéèðäèì. Èíäè éàëàíäàí “Ìèòèíãÿ Åëäàð Íàìàçîâ òÿøêèëàò÷ûëûã åäèá âÿ
áó ìèòèíã àëûíìàéûá” äåìÿê ùå÷ áèð
ìÿíòèãÿ âÿ åòèêàéà ñûüìûð”.
Ýþðöíäöéö êèìè, “Ìèëëè øóðà” áàøûíäàí áÿðè éàëàíëàð öçÿðèíäÿ áÿðãÿðàð îëìóø áèð ãóðóì êèìè ôîðìàëàøäûðûëûá. Áó
ñÿáÿáäÿíäèð êè, îðàäà òÿìñèë îëóíàí ðàäèêàë äöøÿðýÿ òÿìñèë÷èëÿðè õàðèúè ïóëëàð
êÿñèëÿí êèìè áèð-áèðèëÿðèíèí äöøìÿíèíÿ
÷åâðèëäèëÿð. Ùÿòòà äöíÿíÿ ãÿäÿð çàëäà
áèð-áèðèíÿ ÷ÿïèê ÷àëàíëàð áó ýöí ãÿçåò
ñÿùèôÿëÿðèíäÿ ãàðøûëûãëû èòòèùàìëàð ñÿñëÿíäèðèðëÿð. Áó ôàêòûí þçö “Ìèëëè øóðà” àäëàíàí ãîíäàðìà ãóðóìóí ÿñë ñèìàñûíû
à÷ûð. Ùÿòòà þçöíö “Ìèëëè øóðà”íûí “õèëàñêàðû” êèìè ãÿëÿìÿ âåðìÿéÿ ÷àûøàí
Ú.Ùÿñÿíîâ, “Ìèëëè øóðà” òðàìïëèíèíäÿí
èñòèôàäÿ åäÿðÿê ðàäèêàë äöøÿðýÿäÿ “àíà
ìöõàëèôÿò” ãèéàôÿñèíÿ äöøìÿéÿ ÷àëûøàí
Å.Íàìàçîâ äà åéíè õàðàêòåðèí äàøûéûúûëàðûäûðëàð.
Ïÿðâèç ÑÀÄÀÉÎÜËÓ
Ñàðêèñéàí ðåæèìè Åðìÿíèñòàíû
ñàòìàãäà èòòèùàì îëóíóð
Ñîí çàìàíëàð åðìÿíè ìÿòáóàòûíäà
ÿêñèíè òàïàí ìÿëóìàòëàðäàí àéäûí îëóð
êè, Åðìÿíèñòàíûí ùàçûðêû èãòèäàðû þëêÿíè ñþçöí ùÿð ìÿíàñûíäà ñàòûð.
Ìÿëóìäóð êè, þç êëàí ìÿíàôåëÿðè íàìèíÿ, ðÿñìè Ìîñêâàíûí Åðìÿíèñòàíëà áàüëû äåìÿê îëàð êè, áöòöí ìàðàãëàðûíû òÿìèí åäÿí Ñàðêèñéàí
ðåæèìè äþâëÿòÿ ìÿõñóñ îëàí
ñó âÿ àòîì åëåêòðèê ñòàíñèéàëàðû, ãàçïàéëàéûúû øÿáÿêÿ
êèìè ñòðàòåæè ÿùÿìèééÿòëè îáéåêòëÿðè Ðóñèéà øèðêÿòëÿðèíèí íÿçàðÿòèíÿ âåðèá.
Áó ýöíëÿðäÿ éàéûëàí
äàùà áèð ìÿëóìàòà ýþðÿ,
ìèãðàíòëàðëà áàüëû ñèéàñÿòèíè ýåòäèêúÿ ñÿðòëÿøäèðÿí
Ðóñèéà òÿðÿôè Åðìÿíèñòàíäàí îëàí ÿìÿê
ìèãðàíòëàðûíà õöñóñè ýöçÿøòëÿðèí åäèëÿ
áèëÿúÿéèíè áèëäèðèá. Èíäè Åðìÿíèñòàí èúòèìàèééÿòèíè íàðàùàò åäÿí ÿñàñ ìÿãàì
ùå÷ äÿ ìèãðàíòëàðà åäèëÿí ýöçÿøòëÿð äåéèë, áó ýöçÿøòëÿðèí ãàðøûëûüûíäà ðÿñìè
Éåðåâàíûí Êðåìëèí ùàíñû íþâáÿòè èñòÿéèíè âÿ éà øÿðòèíè éåðèíÿ éåòèðÿúÿéèäèð.
Òÿáèè êè, éàðàíìûø âÿçèééÿò Åðìÿíèñòàí ìöõàëèôÿòèíèí êÿñêèí íàðàçûëûüû
âÿ òÿíãèäëÿðè èëÿ ãàðøûëàíûð. Åðìÿíè ìèëëè
êîíãðåñèíèí ïàðëàìåíòäÿêè ôðàêñèéàñûíûí ðÿùáÿðè Ëåâîí Çóðàáéàí äåéèá êè,
êîíñòèòóñèéàéà çèää ÿìÿëëÿðëÿ ìÿøüóë
îëàí Åðìÿíèñòàí ùàêèìèééÿòèíèí þçáàøûíàëûãëàðûíûí ãàðøûñûíû àëìàüûí éåýàíÿ
éîëó “õàëãûí âàñèòÿñèëÿ úèíàéÿòêàðëàðà
ãóëàãáóðìàñû âåðìÿêäèð”.
Åðìÿíèñòàí ïðåçèäåíòèíèí êå÷ìèø
ìèëëè òÿùëöêÿñèçëèê ìöøàâèðè (Ëåâîí ÒåðÏåòðîñéàí àäìèíèñòðàñèéàñû), ùàçûðäà
ÀÁØ-ûí Ìè÷èãàí Óíèâåðñèòåòèíèí ïðîôåññîðó îëàí Æèðàéð Ëèáàðåäéàí Ñåðæ Ñàðêèñéàíû “Ãàðàáàüû ðöøâÿòëÿ Ðóñèéàéà
ñàòìàãäà” èòòèùàì åäèá.
ëëèéèíè äÿ
Èøüàë÷û þëêÿ ôîðìàë ìöñòÿãè
ëèéè Ðóñèéàäàí, èãòèñàäè èíêèøàôû Ãÿðáäÿí àëìàã èäåéàñû áþéöê ñàáóí êþïöéöíäÿí áàøãà áèð øåé äåéèëäè”
- äåéÿ, Ëèáàðåäéàí âóðüóëàéûá.
Ùÿãèãÿòÿí äÿ, ìöñòÿãèë
ãÿðàð ãÿáóë åòìÿê âÿ àääûì
àòìàã ýöúöíäÿ îëìàéàí
Åðìÿíèñòàíûí 2013-úö èëèí
3 ñåíòéàáð òàðèõèíäÿ Ýþìðöê Èòòèôàãûíà äàõèë îëìàã
íèééÿòèíè èôàäÿ åòìÿñè Ëèáàðåäéàíûí ñþçëÿðèíè òÿñäèã
åäèð. Ëàêèí Åðìÿíèñòàíûí
Ýþìðöê Èòòèôàãûíà äàõèë îëàúàüû òÿãäèðäÿ áóíóí ùÿð
ùàíñû èãòèñàäè äèâèäåíäëÿð
ýÿòèðÿúÿéè úèääè ñóàë àëòûíäàäûð. Åðìÿíèñòàí ùþêóìÿòè þëêÿíèí Èòòèôàãà ãîøóëàúàüû òÿãäèðäÿ ãåéðè-èòòèôàã
äþâëÿòëÿðèíäÿí àëàúàüû èäõàë ìÿùñóëëàðûíûí ãèéìÿòëÿðèíèí ãàëõàúàüûíû ðÿñìÿí
áÿéàí åäèá. Ëàêèí Ýþìðöê Èòòèôàãûíà
äàõèë îëìàã Åðìÿíèñòàíûí òÿêúÿ èãòèñàäè, ñîñèàë äóðóìóíà ìÿíôè òÿñèð åòìÿéÿúÿê, áó þëêÿ þçöíöí ôîðìàë ìöñòÿãèëëèéèíè äÿ èòèðÿúÿê. Åðìÿíèñòàíûí èãòèñàäèééàò íàçèðëèéèíèí ðÿñìèëÿðè Ýþìðöê
Èòòèôàãûíà äàõèë îëàúàüû òÿãäèðäÿ Åðìÿíèñòàíûí Àâðîïà Èòòèôàãû âÿ Öìóìäöíéà Òèúàðÿò Òÿøêèëàòû èëÿ äàíûøûãëàðûíû áó
þëêÿíèí ÿâÿçèíäÿí Ýþìðöê Èòòèôàãûíûí
àïàðàúàüûíû äåéèá.
Åðìÿíèñòàí èøâåðÿíëÿð èòòèôàãûíûí
ñÿäðè Ãàãèê Ìàðêàðéàí áóíó “äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí ìÿùäóäëàøäûðûëìàñû” àäëàíäûðûá âÿ áèëäèðèá êè, áåëÿ îëàðñà, Ýþìðöê Èòòèôàãûíà öçâ îëàí þëêÿëÿð Åðìÿíèñòàíûí
äåéèë, þç ìàðàãëàðûíäàí ÷ûõûø åäÿúÿê.
Áó èñÿ ôàêòèêè îëàðàã, áèð äþâëÿò êèìè
öçÿðèíÿ äöøÿí ôóíêñèéàëàðû éåðèíÿ éåòèðìÿê èìêàíëàðûíäàí ìÿùðóì îëàí Åðìÿíèñòàíûí ôîðìàë ìöñòÿãèëëèéèíè äÿ èòèðìÿê öçðÿ îëäóüóíó ýþñòÿðèð.
èòèðìÿê öçðÿäèð
Ëèáàðåäéàí áó áàðÿäÿ “Èðàòåú äå
ôàêòî” åðìÿíè ãÿçåòèíÿ ìöñàùèáÿñèíäÿ
áèëäèðèá: “Åðìÿíèñòàíûí èíäèêè ùàêèìèééÿòè Äàüëûã Ãàðàáàü ðÿùáÿðëèéè èëÿ
áèðëèêäÿ ïðàêòèêè îëàðàã Åðìÿíèñòàíûí
ìöñòÿãèëëèéèíè âÿ Äàüëûã Ãàðàáàüûí
òàëåéèíè Ðóñèéàéà òÿñëèì åäèð. Âÿ áó,
ðöøâÿò ôîðìàñûíäà åäèëèð”.
Êå÷ìèø ìèëëè òÿùëöêÿñèçëèê ìöøàâèðè
äåéèá êè, Åðìÿíèñòàí ùàêèìèééÿòèíèí
Ðóñèéàéà åòäèéè ýöçÿøòëÿð þëêÿíèí ñàòûëìàñûíäàí áàøãà áèð øåé äåéèë. ßêñ ùàëäà, áó ýöçÿøòëÿðè ùå÷ íÿ èëÿ ÿñàñëàíäûðìàã îëìàç.
Êå÷ìèø ìöøàâèð ùåñàá åäèð êè, ùàêèìèééÿò þëêÿíè èíäèêè äàëàíäàí ÷ûõàðìàã
ö÷öí ñîí 15 èëäÿêè ñÿùâëÿðèíè åòèðàô åòìÿëèäèð.
“Áèðèíúèñè, áèç þç ãîíøóëàðûìûçëà
ïðîáëåìëÿðèìèçè ùÿëë åòìÿëèéèê, áóíóíëà äà òÿùäèäëÿðè âÿ Ðóñèéàäàí,
ùàíñûñà áàøãà þëêÿäÿí àñûëûëûã ñÿâèééÿñèíè àçàëòìàëûéûã. Èêèíúèñè, åòèðàô åòìÿê ëàçûìäûð êè, Êþ÷ÿðéàíûí õàðèúè ñèéàñÿòèíèí “áþéöê êÿøôè” îëàí êîìïëåìåíòàðëûã èäåéàñû, éÿíè òÿùëöêÿñèç-
Ùöëéà ÌßÌÌßÄËÈ
http://www.yeniazerbaycan.com
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ìÿãàëÿ ÊÈÂÄÔ-íèí ìàëèééÿ äÿñòÿéè èëÿ “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí äöíéà áèðëèéèíÿ èíòåãðàñèéàñû, ðåýèîí þëêÿëÿðè âÿ äèýÿð äþâëÿòëÿðëÿ,
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðëà ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè” èñòèãàìÿòè öçðÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùàçûðëàíìûøäûð
Àçÿðáàéúàí âÿ Ðóñèéà àðàñûíäà ìöíàñèáÿòëÿð äàùà äà ýåíèøëÿíèð
Õÿáÿð âåðèëäèéè êèìè, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ áó ýöíëÿðäÿ Ðóñèéàíûí “ÁÒÁ” Áàíêûíûí
ïðåçèäåíòè Àíäðåé Êîñòèíè ãÿáóë åäèá. Ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû èëÿ Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñû àðàñûíäà äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ îëäóüó êèìè, èãòèñàäè ñàùÿäÿ äÿ ÿëàãÿëÿðèí óüóðëà ùÿéàòà êå÷èðèëäèéè âóðüóëàíûá, Àçÿðáàéúàíûí ìöâàôèã ãóðóìëàðû èëÿ “ÂÒÁ” Áàíêû àðàñûíäà
ÿìÿêäàøëûüûí áó ÿëàãÿëÿðèí äàùà äà ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè áàõûìûíäàí ÿùÿìèééÿòè ãåéä îëóíóá, áó ñàùÿäÿ ïåðñïåêòèâëÿðëÿ áàüëû ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Áèëäèéèìèç êèìè, çÿíýèí òàðèõè êå÷ìèøÿ ñþéêÿíÿí Àçÿðáàéúàí-Ðóñèéà ìöíàñèáÿòëÿðè ìöàñèð äþâðäÿ ðåýèîíàë ÿùÿìèééÿò äàøûéûð. Àçÿðáàéúàí-Ðóñèéà ìöíàñèáÿòëÿðèíäÿ éåíè ìÿðùÿëÿíèí áàøëàíüûúû ìÿùç 1991-úè èëäÿ ÑÑÐÈ-íèí
ñöãóòóíäàí ñîíðà èòòèôàã þëêÿëÿðèíèí ìöñòÿãèë
äþâëÿòëÿðÿ ÷åâðèëìÿñè èëÿ ãîéóëóá. Ëàêèí Àçÿðáàéúàíûí ìöñòÿãèëëèéèíèí èëê èëëÿðèíäÿ øèìàë ãîíøóìóçëà ìöíàñèáÿòëÿð ùå÷ äÿ áèðõÿòëè îëìàéûá.
Éàëíûç 1993-úö èëäÿ Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð
ßëèéåâ ùàêèìèééÿòÿ ýÿëÿíäÿí ñîíðà Àçÿðáàéúàíëà Ðóñèéà àðàñûíäà ýåòäèêúÿ ìþùêÿìëÿíÿí, áÿðàáÿðùöãóãëó òÿðÿôäàøëûã, ãàðøûëûãëû ùþðìÿò ïðèíñèïëÿðèíÿ ÿñàñëàíàí ìöíàñèáÿòëÿðèí
ÿñàñû ãîéóëäó. Äöíéàäà âÿ ðåýèîíäà ýåäÿí
ïðîñåñëÿðèí êîíéóêòóðàñûíû, Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìàðàãëàðûíû äöçýöí äÿéÿðëÿíäèðÿí Óëó þíäÿð øèìàë ãîíøóìóçëà ñèéàñè, èãòèñàäè, ùóìàíèòàð ñàùÿäÿ ÿìÿêäàøëûüûí ýöúëÿíäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ àääûìëàð àòäû. Öìóììèëëè ëèäåðèí
Ðóñèéàéà 1997-úè èëäÿ èëê ðÿñìè ñÿôÿðèíäÿí
ñîíðà èêè þëêÿ ðÿùáÿðëÿðèíèí ãàðøûëûãëû ñÿôÿðëÿðè
ÿíÿíÿ ùàëûíû àëûá. Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñûíûí Ïðåçèäåíòè Âëàäèìèð Ïóòèíèí 9-10 éàíâàð 2001-úè èë
òàðèõèíäÿ Àçÿðáàéúàíà áàø òóòàí ðÿñìè ñÿôÿðè
èêè þëêÿ àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûã ÿëàãÿëÿðèíèí âÿ
ùöãóã-ìöãàâèëÿ áàçàñûíûí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíÿ òÿêàí âåðäè.
Óëó þíäÿðèí äàõèëè âÿ õàðèúè ñèéàñÿò êóðñóíó äàâàì åòäèðÿí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Ðóñèéà èëÿ ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôûíà þíÿì âåðèð. Áóíóí òÿñäèãè îëàðàã äþâëÿò áàø÷ûñûíûí 2004-úö
èëèí 5-7 ôåâðàë òàðèõëÿðèíäÿ áó þëêÿéÿ áàø òóòàí
ðÿñìè ñÿôÿðèíè ýþñòÿðìÿê îëàð. Áóíäàí ÿëàâÿ,
2004-2005-úè èëëÿðäÿ Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè
Ðóñèéàéà ÷îõñàéëû èøýöçàð ñÿôÿðëÿð åäèá. Þç
íþâáÿñèíäÿ, Ðóñèéà Ïðåçèäåíòè Â.Ïóòèí 2006úû èë 21-22 ôåâðàë òàðèõèíäÿ Àçÿðáàéúàíà èøýöçàð ñÿôÿð åäÿðÿê Ðóñèéà Èëèíèí òÿíòÿíÿëè à÷ûëûø
ìÿðàñèìèíäÿ èøòèðàê åäèá. Àçÿðáàéúàí âÿ Ðóñèéà ïðåçèäåíòëÿðèíèí íþâáÿòè ýþðöøö 16 èéóí
2006-úû èëäÿ Ãàçàõûñòàíûí Àëìàòû øÿùÿðèíäÿ
“Àñèéàäà ãàðøûëûãëû ôÿàëèééÿòÿ âÿ åòèìàä òÿäáèðëÿðèíÿ äàèð ìöøàâèðÿ”äÿ èøòèðàê ÷ÿð÷èâÿñèíÌÿëóì îëäóüó êèìè, ôåâðàë àéûíûí 10 - äà
Àçÿðáàéúàíäà éåðëè âàõòëà 16.06-äà Ðèõòåð
ñåéñìèê øêàëàñûíà ýþðÿ 5,7 áàë ýöúöíäÿ çÿëçÿëÿ áàø âåðèá. Çÿëçÿëÿíèí åïèñåíòðè Ñààòëûäàí 41êì øèìàë-øÿðãäÿ Ùàúûãàáóë ÿðàçèñèíäÿ îëóá. Ðåñïóáëèêà Ñåéñìîëîæè Õèäìÿò Ìÿðêÿçèíäàí âåðèëÿí ìÿëóìàòà ýþðÿ, çÿëçÿëÿ Áàêû âÿ ðåñïóáëèêà ÿðàçèñèíäÿ 5,3 áàëà ãÿäÿð
ùèññ åäèëèá. 5,7 áàëëûã çÿëçÿëÿíèí åïèñåíòðè 55
êì äÿðèíëèêäÿäèð. Äèýÿð çÿëçÿëÿ èñÿ, òÿõìèíÿí
èëêèíäÿí 11 äÿãèãÿ ñîíðà Õÿçÿð äÿíèçèíäÿ
áàø âåðèá.
Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí
(ÀÌÅÀ) Ðåñïóáëèêà Ñåéñìîëîæè Õèäìÿò Ìÿðêÿçèíèí áàø äèðåêòîðó Ãóðáàí Éåòèðìèøëè
ôåâðàëûí þëêÿ ÿðàçèñèíäÿ, î úöìëÿäÿí äöíÿí
áàø âåðìèø çÿëçÿëÿíèí åïèñåíòðèíäÿ ñåéñìîëîæè áàõûìäàí âÿçèééÿòèí ñàêèò îëäóüóíó áèëäèðèá. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, çÿëçÿëÿ 55 êèëîìåòð
Ýÿíúëÿð ö÷öí äàùà áèð
òÿäáèð êå÷èðèëèá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû
Ýÿíúëÿð Òÿøêèëàòëàðû Ìèëëè Øóðàñû òÿðÿôèíäÿí ùÿéàòà êå÷èðèëÿí “ÃÈÄÀ” Àêàäåìèéàñûíûí Ãûø ñåññèéàñû àðòûã éåêóíëàøûá. Ýÿíúëÿð âÿ Èäìàí
Íàçèðëèéèíèí äÿñòÿéè èëÿ êå÷èðèëÿí Àêàäåìèéàíûí Ãûø
Ñåññèéàñû 7-9 ôåâðàë 2014-úö èë òàðèõëÿðèíäÿ
Îüóç ðàéîíóíäà áàø òóòóá.
Áàêû, Àñòàðà, Ýÿíúÿ, Áÿðäÿ, Ãóáà, Ëÿíêÿðàí, Áåéëÿãàí, Ñóìãàéûò, Èñìàéûëëû ðåýèîíëàðûíäàí 45 ýÿíúèí èøòèðàêû èëÿ êå÷èðèëÿí ãûø
ñåññèéàñûíäà ýÿíúëÿðÿ “Âàõòûí èäàðÿåäèëìÿñè”, “Òÿãäèìàò áàúàðûãëàðû” , “ÃÙÒ-ëÿð ö÷öí
Ïðàêòèê Ìàëèééÿ Èäàðÿåòìÿñè- Åôôåêòèâ âÿ Ñÿìÿðÿëè Èäàðÿåòìÿ Ìåòîäëàðû” âÿ “Ëàéèùÿíèí
Ìîíèòîðèíãè âÿ Ãèéìÿòëÿíäèðèëìÿñè” ìþâçóëàðû
öçðÿ êóðñëàð êå÷èðèëèá. Áó êóðñëàð àêàäåìèéàíûí 3 òÿäðèñ áëîêó öçðÿ 32 àêàäåìèê ñààòäàí
èáàðÿò îëóá.
Ãåéä åäÿê êè, ÃÈÄÀ àêàäåìèéàñûíûí ÿñàñ
ìÿãñÿäè ýÿíúëÿð òÿøêèëàòëàðûíûí ñòðàòåæè èíêèøàôûíûí òÿìèí åäèëìÿñè, òÿëèì àëÿòëÿðèíèí ðåàëëàøìàñû, ÃÙÒ-ëÿð àðàñûíäà ãàðøûëûãëû ÿëàãÿëÿðèí ãóðóëìàñû íÿòèúÿñèíäÿ ýÿíúëÿð òÿøêèëàòëàðûíûí ïîòåíñèàëûíûí àðòûðûëìàñûäûð.
Òÿñèñ÷è
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Áàø ðåäàêòîð:
Ùèêìÿò ÁÀÁÀÎÜËÓ
äÿ ýåð÷ÿêëÿøèá.
Èêè þëêÿ ïðåçèäåíòëÿðèíèí ãàðøûëûãëû ñÿôÿðëÿðè
ñîíðàêû èëëÿðäÿ äÿ äàâàì åòäèðèëèá. Áåëÿ
êè, 3 àïðåë 2008-úè èë òàðèõèíäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí Áóõàðåñòäÿ,
ÍÀÒÎ-íóí ñàììèòè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñûíûí
Ïðåçèäåíòè Â.Ïóòèí èëÿ áàø
òóòàí ýþðöøöíäÿ èêèòÿðÿôëè
ÿëàãÿëÿðÿ âÿ ãàðøûëûãëû ìàðàã äîüóðàí ìÿñÿëÿëÿðÿ
äàèð ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Ðóñèéàíûí ùàçûðêû áàø
íàçèðè Äìèòðè Ìåäâåäéåâèí ïðåçèäåíòëèéè äþâðöíäÿ
äÿ èêè þëêÿ àðàñûíäà èìçàëàíàí ÷îõñàéëû ñÿíÿäëÿð ãàðøûëûãëû ÿëàãÿëÿðèí èãòèñàäèééàò,
åíåðæè âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ äÿðèíëÿøìÿñèíÿ øÿðàèò éàðàäûá. Áåëÿ êè,
Ðóñèéà Ïðåçèäåíòèíèí 2008-úè èë ñÿôÿðèíèí éåêóíóíäà èêè þëêÿ àðàñûíäà áèð ñûðà
ìöùöì ñÿíÿäëÿðëÿ éàíàøû, Äîñòëóã âÿ ñòðàòåæè
ÿìÿêäàøëûã ùàããûíäà Áÿéàííàìÿ äÿ èìçàëàíûá. Ðóñèéà äþâëÿò áàø÷ûñûíûí Àçÿðáàéúàíà
áèð èë ñîíðà ýåð÷ÿêëÿøÿí èøýöçàð ñÿôÿðè çàìàíû “Õÿçÿð äÿíèçè öçðÿ áèðýÿ Áÿéàííàìÿ âÿ
äþâëÿò ñÿðùÿäëÿðèíèí äåëèìèòàñèéàñûíûí áàøà
÷àòäûðûëìàñûíûí ÿñàñ ïðèíñèïëÿðè âÿ Ñàìóð ÷àéûíûí ñó ðåñóðñëàðûíûí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû âÿ Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñû àðàñûíäà áþëöøäöðöëìÿñè áàðÿäÿ” áèðýÿ Áÿéàííàìÿ èìçàëàíûá. Ùÿì÷èíèí, Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò Íåôò Øèðêÿòè âÿ Ðóñèéàíûí “Ãàçïðîì” À÷ûã Ñÿùìäàð Úÿìèééÿòè òÿðÿôèíäÿí Àçÿðáàéúàí òÿáèè ãàçûíûí
àëûø-ñàòûøû öçðÿ ìöãàâèëÿíèí ÿñàñ øÿðòëÿðè èìçàëàíûá.
2013-úö èë àâãóñòóí 13-äÿ Ðóñèéà Ïðåçèäåíòè Âëàäèìèð Ïóòèíèí ýåíèø íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè èëÿ þëêÿìèçÿ ñÿôÿðè, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâëÿ
êå÷èðäèéè ýþðöøëÿð, èìçàëàíàí ñàçèøëÿð Àçÿðáàéúàíëà Ðóñèéà àðàñûíäà ìöíàñèáÿòëÿðèí ýåíèøëÿíìÿñèíäÿí õÿáÿð âåðèð. Áèð ÷îõ ìÿñÿëÿëÿðäÿ ùÿð èêè þëêÿíèí ìàðàãëàðûíûí óçëàøìàñû áÿðàáÿðùöãóãëó ÿìÿêäàøëûüûí äàùà äà äÿðèíëÿøäèðèëìÿñèíÿ èìêàí éàðàäûá.
Ãåéä îëóíàíëàðëà éàíàøû, Àçÿðáàéúàíëà Ðóñèéà èãòèñàäè ñàùÿäÿ äÿ óüóðëó ÿìÿêäàøëûã ãóðà áèëèá. Áåëÿ êè, èêè þëêÿ àðàñûíäà êÿíä òÿñÿððöôàòû, òÿðÿâÿç÷èëèê, òàõûë÷ûëûã, ìàøûíãàéûðìà, ìÿèøÿò àâàäàíëûãëàðû âÿ äèýÿð ñàùÿëÿð öçðÿ ýåíèø òèúàðÿò ÿëàãÿëÿðè ìþâúóääóð. Àçÿðáàéúàí Ðóñèéàíûí àéðû-àéðû ðåýèîíëàðû èëÿ ýåíèø ÿìÿêäàøëûã
åäèð. Áèð ôàêòû ãåéä åòìÿê êèôàéÿòäèð êè, Ðóñèéà
Ôåäåðàñèéàñûíûí 70-äÿí ÷îõ ðåýèîíó Àçÿðáàé-
Ôîðóì èøòèðàê÷ûëàðû ðåýèîíëàðàðàñû ÿìÿêäàøëûã, åíåðýåòèêà âÿ íÿãëèééàò êîììóíèêàñèéàëàðû, èãòèñàäè ÿìÿêäàøëûüûí ïåðñïåêòèâëÿðè âÿ äèýÿð ìþâçóëàðäà ìöçàêèðÿëÿð, èêèòÿðÿôëè ðåýèîíàë ÿìÿêäàøëûã,
åíåðýåòèêà âÿ íÿãëèééàò êîììóíèêàñèéàëàðû, ùóìàíèòàð ìöíàñèáÿòëÿð âÿ ýÿíúëÿð ñèéàñÿòè
ñàùÿñèíäÿ ãàðøûëûãëû ôÿàëèééÿò ìÿñÿëÿëÿðèíÿ äàèð
êîíñòðóêòèâ ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûá, Õÿçÿð ðåýèîíóíäà ñàáèòëèéèí âÿ òÿùëöêÿñèçëèéèí òÿìèí åäèëìÿñè
êèìè àêòóàë ìþâçóéà òîõóíóëóá. Òÿäáèðèí éåêóíó îëàðàã, 5-úè Ðóñèéà-Àçÿðáàéúàí ðåýèîíëàðàðàñû Ôîðóìóíóí Àçÿðáàéúàíäà êå÷èðèëìÿñè
ãÿðàðà àëûíûá.
Èêè þëêÿ àðàñûíäà èìçàëàíàí ãàç
ìöãàâèëÿëÿðè èëÿ Ðóñèéà Àçÿðáàéúàí ãà-
ßëàãÿëÿðèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ èíêèøàôû ùÿð
èêè þëêÿíèí ìàðàãëàðûíà õèäìÿò åäèð
úàí èëÿ ñûõ èøýöçàð ÿëàãÿëÿð ñàõëàéûð.
Õàòûðëàäàã êè, 2011-úè èëèí ìàéûíäà
Ùÿøòÿðõàíäà “Ðóñèéà âÿ Àçÿðáàéúàí: ðåýèîíëàðàðàñû ÿìÿêäàøëûüûí éåíè öôöãëÿðèíÿ äîüðó”
ìþâçóñóíäà èêèíúè Ðóñèéà-Àçÿðáàéúàí ðåýèîíëàðàðàñû ôîðóìó êå÷èðèëèá. Ôîðóìäà Ùÿøòÿðõàí âèëàéÿòè âÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Òèúàðÿò-Ñÿíàéå Ïàëàòàëàðû àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûã
ùàããûíäà ñÿíÿäëÿð èìçàëàíûá. Àçÿðáàéúàí âÿ
Ùÿøòÿðõàí âèëàéÿòè àðàñûíäà ÿëäÿ îëóíàí ðàçûëàøìàëàð ÿñàñûíäà òÿðÿôëÿð åíåðýåòèêà, íÿãëèééàò, êÿíä òÿñÿððöôàòû, èííîâàñèéàëàð ñàùÿëÿðèíäÿ ÿìÿêäàøëûüûí ñÿìÿðÿñèíè àðòûðìàã, êè÷èê âÿ
îðòà áèçíåñ ãóðóìëàðûíûí èíêèøàôûíà éàðäûì åòìÿê ãÿðàðûíà ýÿëèáëÿð.
Èãòèñàäè ÿëàãÿëÿðèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè éþíöíäÿ 2013-úö èë èéóíóí 5-äÿ Âîëãîãðàääà Äþðäöíúö “Ðóñèéà-Àçÿðáàéúàí: Ðåýèîíëàðàðàñû
äèàëîã-2013” ôîðóìó êå÷èðèëèá. Òÿäáèð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ “Ùåéäÿð ßëèéåâ Ðóñèéà-Àçÿðáàéúàí ìöíàñèáÿòëÿðèíäÿ” âÿ “Áþéöê Âÿòÿí ìöùàðèáÿñèíäÿ Ãÿëÿáÿéÿ Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí òþùôÿñè”
ìþâçóëàðûíäà ôîòîñÿðýèëÿð òÿøêèë îëóíóá.
Ôîðóì ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí âÿ Ðóñèéàíûí âàùèä åíåðæè ñèñòåìëÿðèíèí ïàðàëåë èøèíèí
òÿìèí åäèëìÿñè òÿäáèðëÿðè ùàããûíäà Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñû Ùþêóìÿòè èëÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ùþêóìÿòè àðàñûíäà Ñàçèø âÿ Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû Ùþêóìÿòè èëÿ Âîëãîãðàä âèëàéÿòè
ùþêóìÿòè àðàñûíäà òèúàðè-èãòèñàäè âÿ ìÿäÿíè
ÿìÿêäàøëûã ùàããûíäà Ñàçèø èìçàëàíûá.
Çÿëçÿëÿ: òÿùëöêÿ ýþçëÿíèëèðìè?
äÿðèíëèéèíäÿ îëäóüóíäàí ðåññèíäÿ ùå÷ áèð äàüûíòû äà îëìàïóáëèêàíûí áöòöí ÿðàçèñèíéûá. Áóíëàð ùàìûñû ÿñàñÌöòÿõÿññèñëÿð ùåñàá åäèðëÿð
äÿ ùèññ åäèëèá. Ãóðáàí
ñûç ñþùáÿòëÿðäèð. ÁèðèíÉåòèðìèøëè áèëäèðèá êè, áèúèñè, äöíéàíûí ùå÷ éåêè, áóíäàí ñîíðàêû ìÿðùÿëÿäÿ
ðèíúè ÿñàñ òÿêàíäàí
ðèíäÿ çÿëçÿëÿíèí ïðîãçÿèô òÿêàíëàð îëñà äà, íàðàùàò
ñîíðà òÿêðàð òÿêàíëàð
íîçó âåðèëìèð. ßýÿð
ãåéäÿ àëûíìàéûá: “Ùàçûðáåëÿäèðñÿ, îíäà àìåðèîëìàüà äÿéìÿç
äà ñàêèòëèêäèð. Çÿëçÿëÿ éåðèí
êàëû þç þëêÿñè ö÷öí ïðîã55 êì äÿðèíëèéèíäÿ îëäóüóíäàí
íîç âåðñèí. ×öíêè Àìåðèêà ñåéñìöÿééÿí âàõòäàí ñîíðà çÿèô òÿêàíëàð îëà
ìîëîæè áàõûìäàí ÿí òÿùëöêÿëè çîíàëàðäàíáèëÿð. Ýöúëö çÿëçÿëÿäÿí ñîíðà àäÿòÿí àôòåðäûð”.
øîêëàð îëóð. Ìÿñÿëÿí, Çàãàòàëàäà áàø
Ãóðáàí Éåòèðìèøëè:
âåðÿí çÿëçÿëÿäÿí ñîíðà éöçëÿðëÿ çÿèô
òÿêàíëàð îëäó. ×öíêè î, äàéàç éåðäÿ
ßýÿð áåëÿäèðñÿ, îíäà
áàø âåðìèø çÿëçÿëÿ èäè. Ùÿìèí çÿëçÿëÿ
àìåðèêàëû þç þëêÿñè
8 êì äÿðèíëèêäÿ áàø âåðìèøäè”.
ö÷öí ïðîãíîç âåðñèí.
Ùÿì÷èíèí, Ãóðáàí Éåòèðìèøëè áèëäè×öíêè Àìåðèêà
ðèá êè, òÿúðöáÿ çÿëçÿëÿäÿí ñîíðà òÿêàíñåéñìîëîæè áàõûìäàí
ëàðûí ãåéäÿ àëûíìàäûüû ùàëëàðûí îëäóüóÿí òÿùëöêÿëè
íó äà ýþñòÿðèð: “Òÿúðöáÿ ýþñòÿðèð êè,
çÿëçÿëÿ áàø âåðäèêäÿí ñîíðà éåíè òÿçîíàëàðäàíäûð
êàíëàð äà áàø âåðèð, âÿçèééÿò ñàêèò äÿ
ãàëûð âÿ ôîí ñÿâèééÿñèíÿ äöøöð. Ùåñàá
Îíóí äåäèéèíÿ ýþðÿ, þëêÿäÿ áó èëèí
åäèðÿì êè, éåíèäÿí çÿëçÿëÿ îëñà äà, áèðèíúè
ÿââÿëèíäÿí ñåéñìèêëèê ôîí ñÿâèééÿñèíäÿ
òÿêàíäàêû ýöúäÿ îëà áèëìÿç. Çÿëçÿëÿ þçöîëóá: “Áóðàäà õûðäà òÿêàíëàðû ñàéìàã ëàíöí ìàêñèìàë ýöúöíö ôåâðàëûí 10 - äà
çûì äåéèë. Áó ÿùàëèíè òÿøâèøÿ ñàëìàìàëûýþñòÿðèá”.
äûð. Àçÿðáàéúàí ñåéñìîëîæè áàõûìäàí àêÎíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, òÿêðàð òÿêàíëàðûí
òèâ áþëýÿäÿ éåðëÿøèð. Áèç þòÿí èë 6000-äÿí
áàø âåðìÿìÿñè åíåðæèíèí ÷îõ òîïëàíìàñûíà
÷îõ òÿêàí ãåéäÿ àëìûøûã. Îíóí 24-ö ùèññ
ñÿáÿá îëà áèëìÿç. ×öíêè îúàãäàêû ùÿðÿêÿò òèåäèëèá. 2012-úè èëäÿ Çàãàòàëà-Áàëàêÿí çîïè ãûðûëûá-äöøìÿäèð: “Îëà áèëÿð êè, ìöÿééÿí
íàñûíäà áàø âåðÿí çÿëçÿëÿíèí ýöúö èëÿ ñîâàõòäàí ñîíðà - áó, áèð íå÷ÿ ýöíäÿí ñîííóíúó çÿëçÿëÿíèí ýöúö åéíèäèð. Ñàäÿúÿ áó
ðà äà, ëàï áó ýöí äÿ îëà áèëÿð - ëàéûí ùàíñûçÿëçÿëÿ 55 êèëîìåòð äÿðèíäÿ îëäó. Çàãàòàñà ãàëàí ùèññÿñè ãûðûëûá äöøñöí. Çÿèô òÿêàíëàäà èñÿ áèðè 8, äèýÿðè 10 êèëîìåòð äÿðèíëèêëàð äà îíäà îëà áèëÿð. Áóíóí äà ùå÷ áèð
äÿ áàø âåðäè”.
ãîðõóñó éîõäóð”.
Ãóðáàí Éåòèðìèøëè, åéíè çàìàíäà, áèëäèÃ.Éåòèðìèøëè ÀÁØ ìöòÿõÿññèñëÿðè òÿðÿôèíðèá êè, íèñáè ýþòöðÿíäÿ Øàìàõû, Èñìàéûëëû ÿí
äÿí àïàðûëìûø òÿäãèãàòëàðûí íÿòèúÿëÿðèíÿ ÿñààêòèâ çîíàäûð: “2011-úè èëäÿ Ùàúûãàáóëäà
ñÿí, ôåâðàëûí 10-äà áàø âåðìèø çÿëçÿëÿíèí
ùÿìèí åïèñåíòðäÿ çÿëçÿëÿ îëìóøäó. Èíäè
ýþçëÿíèëÿí îëìàñû èëÿ áàüëû ñþéëÿíèëÿí ôèêèðëÿðè
éåíÿ îðàäà òÿêàí îëäó. Ñòàíñèéàëàðäà
äÿ ÿñàññûç ñàéûá: “Àìåðèêàëûëàð ùå÷ éåðäÿ
ãåéäÿ àëûíàí àêòèâëèêëÿ çÿëçÿëÿíèí ùàðàäà
äåìÿéèáëÿð êè, Áàêûäà, éàõóä Øàìàõûäà
ýöúëö âÿ éà çÿèô îëàúàüûíû äåìÿê ìöìýöúëö çÿëçÿëÿ îëàúàã. Áó áàðÿäÿ ùàíñû
êöí äåéèë. ×îõ ùàëëàðäà àêòèâëèê õûðäà âÿ
ìÿíáÿíèí ôèêèð äåìÿñè äÿãèã à÷ûãëàíìûð.
çÿèô áîøàëìàëàðëà êå÷èð. Ôåâðàëûí 10-äà
ßýÿð áåëÿ îëóáñà, íèéÿ çÿëçÿëÿ Áàêûäà îëáàø âåðÿí çÿëçÿëÿ äÿ Àúû ÷àé-ßëÿò ãûðûëìàìàäû, Ùàúûãàáóëäà îëäó? Çÿëçÿëÿ íÿòèúÿñûíäà áàø âåðèá”.
www.yeniazerbaycan.com
ìàèë@yeniazerbaycan.úîì
Öíâàí: Áàêû - AZ-1000, Öçåéèð Ùàúûáÿéîâ - 66
Òåëåôîíëàð:
498-78-03, 498-82-21
498-81-24, 498-19-84
Áèëäèéèìèç êèìè Ðóñèéà èëê âàõòëàðäàí Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí íèçàìëàíìàñû èëÿ ìÿøüóë îëàí äþâëÿòëÿðäÿí áèðèäèð. Ðåýèîíäà áàø âåðÿí ïðîñåñëÿðÿ
ýöúëö òÿñèð èìêàíëàðûíà ìàëèê îëàí áèð äþâëÿò êèìè, Ðóñèéà òÿáèè îëàðàã, éàðàíìûø ìöíàãèøÿíèí
íèçàìëàíìàñû éþíöíäÿ áåéíÿëõàëã èúòèìàèééÿòèí ýþñòÿðäèéè ñÿéëÿðÿ ãîøóëóá. Ðÿñìè Áàêû Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí ñöëù éîëó èëÿ íèçàìëàíìàñûíäà Ðóñèéà èëÿ ÿìÿêäàøëûüà áþéöê þíÿì âåðèð. Èëê íþâáÿäÿ áèëäèðÿê êè, Ðóñèéà Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè
áöòþâëöéöíö äÿñòÿêëÿéèð âÿ ìöíàãèøÿíèí äèïëîìàòèê éîëëà ùÿëëèíÿ ÷àëûøûð. Ðÿñìè Ìîñêâàíûí
êîíôëèêòèí ùÿëëè ïðîñåñèíÿ úÿëá îëóíìàñû 1992-úè
èëäÿ éàðàäûëàí ÀÒßÒ-èí Ìèíñê ãðóïóíóí òÿðêèáèíäÿ Ðóñèéàíûí äà éåð àëìàñû èëÿ áàøëàéûá.
Äàùà ñîíðà, éÿíè 1997-úè èëäÿí åòèáàðÿí Ðóñèéà ÀÁØ âÿ Ôðàíñà èëÿ áÿðàáÿð, Ìèíñê ãðóïóíóí
ùÿìñÿäð þëêÿëÿðèíäÿí áèðèíÿ ÷åâðèëèá. Àçÿðáàéúàí âÿ Åðìÿíèñòàíûí ðàçûëûüû èëÿ ìöíàãèøÿíèí
íèçàìëàíìàñû äàíûøûãëàðûíäà âàñèòÿ÷èëèê åäÿí
þëêÿëÿðäÿí áèðè äÿ ìÿùç Ðóñèéàäûð. 2012úè èëÿäÿê èñÿ Ðóñèéàíûí áó èñòèãàìÿòäÿ
ôÿàëèééÿòèíè èíòåíñèâëÿøäèðäèéè ìöøàùèäÿ
îëóíóðäó. Áåëÿ êè, ðÿñìè Ìîñêâà äàíûøûãëàðäà éàëíûç ùÿìñÿäð êèìè ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí íöìàéÿíäÿíèí èøòèðàêû èëÿ êèôàéÿòëÿíìÿéÿðÿê áèðáàøà ïðåçèäåíò ñÿâèééÿñèíäÿ âàñèòÿ÷èëèê
åäèðäè. Áóíóí ö÷öí Àçÿðáàéúàíëà Åðìÿíèñòàí
ïðåçèäåíòëÿðèíèí Ðóñèéà äþâëÿò áàø÷ûñûíûí âàñèòÿ÷èëèéè èëÿ 2008-úè èëäÿ Ìîñêâà éàõûíëûüûíäà,
2009-úó èëäÿ Ñàíêò-Ïåòåðáóðã, Ìîñêâà âÿ Êèøèíéîâäà, 2010-úó èëäÿ Ñî÷è, Ñàíêò-Ïåòåðáóðã
âÿ Ùÿøòÿðõàíäà, ùÿì÷èíèí, 2011-úè èëäÿ Ñî÷èäÿ
âÿ Êàçàíäà êå÷èðèëÿí ýþðöøëÿðèíè ãåéä åòìÿê
êèôàéÿòäèð. Ñàéúà 11-úè îëàí áåëÿ ýþðöø ñîíóíúó äÿôÿ 2012-úè èëèí éàíâàðûíäà Ñî÷èäÿ êå÷èðèëèá. Ëàêèí Åðìÿíèñòàí ðÿùáÿðëèéèíèí ãåéðè-êîíñòðóêòèâ ìþâãåéè ñÿáÿáèíäÿí áó âàõòàäÿê, ìöíàãèøÿíèí ùÿëëè èñòèãàìÿòèíäÿ áåéíÿëõàëã áèðëèéèí, åëÿúÿ äÿ Ðóñèéàíûí ñÿéëÿðè ùå÷ áèð íÿòèúÿ
âåðìÿéèá. Áó ñÿáÿáäÿí äÿ Åðìÿíèñòàí öçÿðèíäÿ ÿí áþéöê òÿñèðÿ ìàëèê îëàí þëêÿ êèìè Ðóñèéà
òÿúàâöçêàðà ãàðøû òÿçéèãëÿðè àðòûðìàëû, èøüàë÷û
þëêÿíèí áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí çÿáò åòäèéè ÿðàçèëÿðäÿí ÷ûõìàñûíû ÿêñ åòäèðÿí ãÿðàð âÿ ãÿòíàìÿëÿðèíèí èúðàñûíû òÿëÿá åòìÿëèäèð. ßäàëÿòèí áÿðïàñûíà úèääè òÿêàí ýþñòÿðÿúÿéè òÿãäèðäÿ áó,
Ðóñèéàíûí ðåýèîíäàêû íöôóçóíà ìöñáÿò òÿñèð
ýþñòÿðìÿêëÿ áÿðàáÿð, ùÿì äÿ ìöùàðèáÿ òÿùëöêÿñèíèí àðàäàí ãàëäûðûëìàñû, ýåíèø, ñÿìÿðÿëè
èãòèñàäè ÿìÿêäàøëûã ö÷öí ÿëâåðèøëè øÿðàèòèí éàðàíìàñû äåìÿê îëàð.
Èndeks: 67100
Lisenziya: N-B-317
Òèðàæ:
6074
“Êàïèòàë Áàíê”ûí Íÿðèìàíîâ ðàéîí ôèëèàëû
ù/ù - 33080019443900419109
êîä - 200093
ÂÞÅÍ - 1500486601
çûíûí èäõàëûíû äÿôÿëÿðëÿ àðòûðûá. Áó ùÿì äÿ åíåðæè ëàéèùÿëÿðèíèí øàõÿëÿíäèðèëìÿñèíÿ âÿ õàììàëûí ñàòûøûíûí ìöíàñèá òàðèôëÿðëÿ ðåàëëàøäûðûëìàñûíà öñòöíëöê âåðÿí Àçÿðáàéúàí òÿðÿôèíèí ìÿíàôåéèíÿ óéüóíäóð.
Ýþðöíäöéö êèìè, èêè þëêÿ ÿëàãÿëÿðè ãàðøûëûãëû
ìàðàãëàðà õèäìÿò åäèð. Ðóñèéà èëÿ òÿðÿôäàøëûã
èãòèñàäè ÿëàãÿëÿðèí, åëì, òÿùñèë, ìÿäÿíèééÿò ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûüûí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè þëêÿìèç ö÷öí ÿùÿìèééÿò äàøûéûð. Ðóñèéà äà þç íþâáÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíëà ÿìÿêäàøëûüà ÷îõ áþéöê
þíÿì âåðèð. Ìþâúóä ÿëàãÿëÿðèí äàùà äà ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè ö÷öí èñÿ êèôàéÿò ãÿäÿð ýåíèø ïîòåíñèàë âàð.
Áèð ùÿãèãÿòè ãÿáóë åòìÿê ëàçûìäûð êè, áó
ýöí Úÿíóáè Ãàôãàçäà ìþâúóä îëàí òÿùëöêÿëÿð
ðåýèîí þëêÿëÿðèíèí ÿìÿêäàøëûã ÿëàãÿëÿðèíèí äàâàìëû âÿ ñòàáèë èíêèøàôûíà áàøëûúà ùÿäÿäèð. Ìÿëóì îëäóüó êèìè, Åðìÿíèñòàíûí ùÿðáè òÿúàâöçö
íÿòèúÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí 20 ôàèç òîðïàãëàðû
èøüàë îëóíóá, áèð ìèëéîíäàí àðòûã ñîéäàøûìûç
ãà÷ãûí âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöí äóðóìóíà äöøöá.
Ìÿùç èøüàë÷û Åðìÿíèñòàíûí éåðèòäèéè òÿúàâöêàð
ñèéàñÿò áþëýÿíèí ñèéàñè, èãòèñàäè, ùÿðáè ñàáèòëèéèíÿ ÿñàñ òÿùëöêÿíè òÿøêèë åäèð. Àçÿðáàéúàí þç
õàðèúè ñèéàñÿòèíè ÿñàñ åòèáàðèëÿ èøüàë àëòûíäàêû
Äàüëûã Ãàðàáàü âÿ 7 ÿòðàô ðàéîíóí àçàä åäèëìÿñèíÿ, ÿäàëÿòèí, ðåýèîíäà ñöëùöí âÿ ñàáèòëèéèí áÿðïàñûíà éþíÿëäèá.
Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñû
Ýåîëîýèéà Èíñòèòóòóíóí Ýåîäèíàìèêà âÿ
ñåéñìîëîýèéà øþáÿñèíèí ìöäèðè, Éåð Åëìëÿðè
Áþëìÿñèíèí àêàäåìèê-êàòèáè Ôÿõðÿääèí Ãÿäèðîâ áèëäèðèá êè, çÿëçÿëÿ áàø âåðÿí ÿðàçèëÿðäÿ
÷îõäàí ìöÿééÿí ïðîñåñëÿð ýåäèðäè: “ßðÿáèñòàí âÿ Àâðàñèéà ïëèòÿëÿðè Ãàôãàç ÿðàçèñèíäÿ
òîããóøóðëàð. Áó òîããóøìà íÿòèúÿñèíäÿ éåð
öñòöíöí ùîðèçîíòàë ñöðÿòëÿðèíè þë÷ìÿêëÿ
áèç ìöÿééÿíëÿøäèðèðèê êè, ùàíñû ÿðàçèëÿðäÿ
ïîòåíñèàë îëàðàã åíåðæè òîïëàíûð. Ùÿìèí
ÿðàçèäÿ òîïëàíàí áó åíåðæè öçÿ ÷ûõìàëû èäè.
Òàðèõÿí Øàìàõû âÿ Àáøåðîíóí úÿíóá ùèññÿñè çÿëçÿëÿíèí îëìàñû ö÷öí ÿí ñåéñìèê
éåðëÿðäèð. Éåðëÿðäÿ áåëÿ ýÿðýèíëèêëÿð òîïëàíàíäà çÿëçÿëÿíèí îëìà åùòèìàëû ýþçëÿíèëèð.
Ôÿõðÿääèí Ãÿäèðîâ:
Áèç òÿáèÿò ùàäèñÿëÿðè èëÿ
éàøàìàüû þéðÿíìÿëèéèê.
Èíñàíëàð áó ùàëäà òÿëàø
êå÷èðìÿìÿëè âÿ âÿçèééÿòÿ
óéüóí îëàðàã þçëÿðèíè
íîðìàë øÿêèëäÿ àïàðìàüû
áàúàðìàëûäûðëàð
Àììà îíóí íÿ âàõò îëàúàüûíû ùå÷ êèì áèëìèð. Áåëÿ çÿëçÿëÿëÿð Àçÿðáàéúàíäà ùÿð çàìàí îëà áèëÿð. Àììà áèç ïîòåíñèàë éåðëÿðè
áèëèðèê êè, ùàðàäà îëà áèëÿð. Çÿëçÿëÿäÿí äÿ
ãîðóíìàã ëàçûìäûð. Áèç òÿáèÿò ùàäèñÿëÿðè
èëÿ áèðýÿ éàøàìàüû þéðÿíìÿëèéèê. Èíñàíëàð
áó ùàëäà òÿëàø êå÷èðìÿìÿëè âÿ âÿçèééÿòÿ
óéüóí îëàðàã þçëÿðèíè íîðìàë øÿêèëäÿ àïàðìàüû áàúàðìàëûäûðëàð”.
Çÿëçÿëÿäÿí ñîíðà íþâáÿòè çÿëçÿëÿëÿðèí,
àôòåðøîêëàðûí îëà áèëìÿ åùòèìàëûíà ýÿëèíúÿ,
Ô.Ãÿäèðîâ áèëäèðèá êè, ôåâðàëûí 10-äà ãåéäÿ
àëûíàí éåðàëòû òÿêàí ìàèíøîê, éÿíè áþéöê áèð
òÿêàí îëóá. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, áóíäàí
ÿââÿë õûðäà-õûðäà òÿêàíëàð ãåéäÿ àëûíûá:
“Àììà áó ìàèíøîê, éÿíè “àíà çÿëçÿëÿ”
èäè. Áóíóí àðäûíúà çÿèô òÿêàíëàð îëà áèëÿð,
àììà ãîðõóëó äåéèë. ßýÿð áó 55 êèëîìåòðÿ éàõûí äÿðèíëèêäÿ îëàí çÿëçÿëÿäÿí íîðìàë øÿðàèòäÿ þòöøìöøöêñÿ, äåìÿëè ùÿð
øåé éàõøûäûð. Íàðàùàò îëìàüà ùå÷ áèð
ÿñàñ éîõäóð”.
ÎÊÒÀÉ
Ùöëéà ÌßÌÌßÄËÈ
“Íàð Ìîáèëå”íèí ñïîíñîðëóã
åòäèéè “ÈÊÒ-3” ìöñàáèãÿñèíèí
ãàëèáëÿðè áÿëëè îëäó
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòè
éàíûíäà Åëìèí Èíêèøàôû Ôîíäó èëÿ Ðàáèòÿ
âÿ Èíôîðìàñèéà Òåõíîëîýèéàëàðû Íàçèðëèéèíèí áèðýÿ êå÷èðäèéè
“ÈÊÒ-3” ìöñàáèãÿñèíÿ éåêóí âóðóëóá.
Ìöñàáèãÿíèí êå÷èðèëìÿñèíäÿ ìÿãñÿä èíôîðìàñèéà âÿ êîììóíèêàñèéà òåõíîëîýèéàëàðû ñàùÿñèíäÿ ôÿàë ÷àëûøàí ýÿíú àëèìëÿðèí ôÿàëèééÿòëÿðèíè ñòèìóëëàøäûðìàã îëóá. “Ùèëòîí Áàêó” ùîòåëèíäÿ ìöñàáèãÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ äÿðú åäèëìèø ÿí éàõøû åëìè èøëÿðèí
ìöêàôàòëàíäûðûëìàñû ìÿðàñèìè êå÷èðèëèá. Òÿäáèðäÿ ÷ûõûø
åäÿí Åëìèí Èíêèøàôû Ôîíäóíóí èúðà÷û äèðåêòîðó Åë÷èí Áàáàéåâ ìöñàáèãÿíèí ãàëèáëÿðèíè òÿáðèê åäèá. Äàùà ñîíðà
÷ûõûø åäÿí ðàáèòÿ âÿ èíôîðìàñèéà òåõíîëîýèéàëàðû íàçèðèíèí
ìöàâèíè Åëìèð Âÿëèçàäÿ ýÿíú àëèìëÿðè ìöñàáèãÿäÿ èøòèðàê
åäÿðÿê ãàëèá ýÿëìÿëÿðè ìöíàñèáÿòèëÿ òÿáðèê åäèá, îíëàðà
éåíè-éåíè óüóðëàð àðçóëàéûá. Òÿäáèðäÿ èøòèðàê åäÿí “Àçåðôîí” øèðêÿòèíèí Èúòèìàèééÿòëÿ ÿëàãÿëÿð øþáÿñèíèí ðÿùáÿðè
Íèýàð Àðïàäàðàè èñÿ êîðïîðàòèâ ñîñèàë ìÿñóëèééÿò ñòðàòåýèéàñûíû ÿëäÿ ðÿùáÿð òóòàí “Íàð Ìîáèëå” ìîáèë îïåðàòîðóíóí
þëêÿäÿ òÿùñèë âÿ åëìèí èíêèøàôûíà, ìààðèôëÿíìÿéÿ éþíÿëìèø ëàéèùÿëÿðÿ õöñóñè þíÿì âåðäèéèíè âÿ ùÿð èë ìöòÿìàäè
îëàðàã áó êèìè ëàéèùÿëÿð ùÿéàòà êå÷èðäèéèíè èøòèðàê÷ûëàðûí
äèããÿòèíÿ ÷àòäûðûá.
Ñîíäà ìöñàáèãÿíèí ãàëèáëÿðèíÿ-àêàäåìèéà òÿøêèëàòëàðû, àëè òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðè, íàçèðëèêëÿðèí íÿçäèíäÿêè åëìèòÿäãèãàò èíñòèòóòëàðû, ÃÙÒ-ëÿð âÿ ÈÊÒ èëÿ ÿëàãÿëè øèðêÿòëÿðè
òÿìñèë åäÿí ýÿíú àëèì âÿ ìöòÿõÿññèñëÿðÿ “Áåñòúîì” øèðêÿòè âÿ “Íàð Ìîáèëå” ìîáèë îïåðàòîðó òÿðÿôèíäÿí ãèéìÿòëè ùÿäèééÿëÿð òÿãäèì îëóíóá.
Ñÿëèì ËÎÜÌÀÍÎÜËÓ
Àëëàù ðÿùìÿò åëÿñèí!
ÉÀÏ Èúðà Êàòèáëèéè ïàðòèéàíûí Ñèéàñè Øóðàñûíûí öçâö,
Áàëàêÿí ðàéîí òÿøêèëàòûíûí ñÿäðè Àçàä Áàëàéåâÿ, àòàñû
Ðèçâàí Áàëàéåâèí
âÿôàòûíäàí êÿäÿðëÿíäèéèíè áèëäèðèð âÿ äÿðèí ùöçíëÿ áàøñàüëûüû âåðèð.
Èíôîðìàñèéà ìÿíáÿëÿðèìèç:
“ÀçÿðÒÀú”, “ÀÏÀ”,
“Àçàäèíôîðì”, “ÀññÀ-Èðàäÿ”, “ÑÈÀ”
Ãÿçåò “Éåíè Àçÿðáàécàí”ûí áèëýèñàéàð ìÿðêÿçèíäÿ éûüûëûá,
ñÿùèôÿëÿíèá âÿ “Àçÿðáàéúàí” íÿøðèééàòûíäà îôñåò öñóëó èëÿ ÷àï åäèëèá.
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí
íÿøð îëóíóð
Áóðàõûëûøà ìÿñóë:
Çàùèä ÈËÙÀÌÎÜËÓ
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
1 903 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content