close

Enter

Log in using OpenID

Bağlayıcılar

embedDownload
2. Bölüm
Bağlayıcılar
YAPI MALZEMELERĐ
Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ
_________________________________________________________________________________________________
10
Bölüm 2
BAĞLAYICILAR
2.1. Çimentolar
Su ile ıslatıldığında hidratasyon olayı sonucu sertleşen ve bir daha yumuşamayan
hidrolik bağlayıcılara çimento denir.
2.2. Çimento Üretimi
Hidrolik özellikli, diğer bir deyişle su altında sertleşebilme gösteren ve bozulmayan
bağlayıcı madde elde etmek amacıyla başlayan yoğun çalışmalar 1755 yılına rastlar.
Türkiye de ilk çimento fabrikaları 1910 yılında Eskişehir de kurulan Arslan ve 1911
yılında kurulmuş olan Eskihisar çimento fabrikalarıdır.
YAPI MALZEMELERĐ
11
Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ
_________________________________________________________________________________________________
Çimento üretimi evreleri aşağıdaki gibidir.
Çimento üretimi dünyadaki CO2 üretiminin %8 inin sorumlusudur.
YAPI MALZEMELERĐ
Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ
_________________________________________________________________________________________________
12
Yaklaşık %70 oranında CaCO3 (kalker-kireçtaşı) ve % 30 oranında Kil, Al2O3, SiO2, Fe2O3
in karıştırılıp, öğütülüp, fırınlarda yakılması ile elde edilen Klinkerin alçı taşı ile karıştırılıp
öğütülmesi ile tane boyutu küçültülür. Elde edilen ürüne çimento denir.
YAPI MALZEMELERĐ
13
Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ
_________________________________________________________________________________________________
2.3. Çimentoların Özellikleri
Çimento kullanıldığı yapı türüne ve bölge iklimine göre farklı özelliklerde olması
istenir. Örneğin normal bir yapı için uygun olan çimento, bir deniz yapısı için uygun
olmayabilir.
2.3.1. Özgül Ağırlık
Özgül ağırlık, ağırlığın hacme bölünmesi ile bulunur. 1 m3 betonun bünyesine
girecek çimentonun kg olarak belirlenmesi için gereklidir. Bileşiminde mineral katkılar
bulunan çimentoların özgül ağırlıkları 2,95–3,05 gr/cm3 tür. Portland çimentolarında ise
3,05–3,15 gr/cm3 tür.
Yerinde dökülmüş ve sıkıştırılmış 1 m3 betondaki çimentonun kg cinsinden
miktarına dozaj denir.
2.3.2. Çimentoların inceliği
Çimento taneleri ne kadar küçükse incelik o kadar fazladır. Çimentolar çapı 90
mikron elekten elendiklerinde elek üstünde kalan miktarın %14 den fazla olmaması istenir.
YAPI MALZEMELERĐ
Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ
_________________________________________________________________________________________________
14
Çimento ne kadar ince olursa o kadar çok su ihtiyacı olacaktır. Ayrıca taneler
inceldikçe reaksiyon yeteneği fazlalaşacağı için su ile karıştırıldığında daha çok ısı ortaya
çıkacaktır.
Đnceliğin fazla olması üretim masraflarını arttırır ve üretilen betonun özelliklerini
olumsuz etkiler.
2.3.3. Priz süresi
Çimentonun su ile reaksiyona girmesi ile başlayan katılaşma olayına Priz adı
verilir. Standartlara göre priz başlangıcı 1 saatten az, 10 saatten çok olmamalıdır. Daha
erken ya da geç priz için katkı maddeleri kullanılır.
Çimento sıcaklığı artarsa priz hızlanır, düşerse priz süresi uzar.
2.3.4. Hidratasyon ısısı
Bağlayıcı maddeler su ile reaksiyon esnasında ısı açığa çıkarırlar. Bu ısıya
Hidratasyon ısısı denir. Bu ısıyla betonun sıcaklık derecesi artar, bazı durumlarda bu çok
yüksek boyutlara ulaşır. Bu durum betonun özelliklerini olumsuz olarak etkileyeceği için
istenmez. Özellikle kütle betonlarında (baraj gibi)
beton dökülmesi işleminin hızlı
yapılması iç sıcaklığı arttırır. Sıcaklık betonun büzülerek çatlamasına yol açar.
Hidratasyon ısısını azaltmak için,
•
Beton karışımına girecek malzemeler gölgede saklanmalı
•
Beton karma suyuna buz ilave edilmeli
•
Günün serin saatlerinde özellikle akşamları beton dökülmelidir.
2.3.5. Hacim Değişikliği ve Rötre
YAPI MALZEMELERĐ
15
Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ
_________________________________________________________________________________________________
Çimento su ile temas edince hidratasyonun oluşması ile çimento hamuru hacminde azalma
olur. Bu olaya büzülme veya plastik rötre denir. Çeşitli araştırmalara göre priz başlamadan
önce meydana gelen büzülme gerçek çimento hacminin % 1 i kadardır.
Hacimsel azalma önlenebilirse plastik rötre beton yüzeyinde ince çatlaklar oluşturur. Bu
çatlakların oluşmasını önlemek için, buharlaşmayı ve su kaybını en alt düzeyde tutmak
gerekir. Oluşan çatlaklar önlenmez ise her türlü sular beton bünyesine girerek donatının
korozyonunu sonuçlar. Korozyon sonucu hacim artışı ve yeni çatlaklar oluşması ve
mevcutların büyümesi söz konusudur. Ayrıca donatı kesiti küçüleceğinden mekanik
özelliklerde azalacaktır.
YAPI MALZEMELERĐ
Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ
_________________________________________________________________________________________________
16
Betonun bileşimine giren agrega iyi ayarlanırsa az boşluklu (kompasitesi yüksek) beton
elde edilir ve gereğinden fazla çimento kullanılmaz. Bu durum hem rötreyi azaltır, hem de
karma suyu az olacağı için az boşluklu ve mukavemeti yüksek beton elde edilebilir.
Beton döküldükten sonra 10-15 gün kadar ıslatılarak, rüzgar ve güneşten koruyarak (ıslak
çuval, talaş vb. ile) nemli tutulabilir.
Suyunu kaybetmeyen betonun bu şekilde çatlaması önlenmiş olur.
2.4. Katkı Türlerine göre Çimento Çeşitleri
Çimentolara belli oranlarda katılan ve betonun özelliklerin değiştiren maddelere katkı
maddeleri denir. Katkı maddeleri kullanarak soğuk veya sıcak havada beton dökülebilir.
Daha az su kullanılarak beton dayanımı arttırılabilir. Erken yada geç priz yapması
sağlanabilir.
Tras(puzolan):
pişmiş kil, uçucu kül, yüksek fırın cürufu, gibi kendi başlarına
bağlayıcılık özelliği bulunmayan, fakat diğer bağlayıcılar ile (çimento- kireç) karıştırılınca
bağlayıcılık özelliği kazanan maddelerdir.
YAPI MALZEMELERĐ
17
Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ
_________________________________________________________________________________________________
2.4.1. Eski Çimento Tipleri
2.4.2. Yeni çimento tipleri
YAPI MALZEMELERĐ
Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ
_________________________________________________________________________________________________
18
YAPI MALZEMELERĐ
19
Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ
_________________________________________________________________________________________________
YAPI MALZEMELERĐ
Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ
_________________________________________________________________________________________________
20
YAPI MALZEMELERĐ
21
Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ
_________________________________________________________________________________________________
YAPI MALZEMELERĐ
Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ
_________________________________________________________________________________________________
22
2.4.3. Çimentoların Saklanması
YAPI MALZEMELERĐ
23
Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ
_________________________________________________________________________________________________
2.2. Kireçler
YAPI MALZEMELERĐ
Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ
_________________________________________________________________________________________________
24
YAPI MALZEMELERĐ
25
Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ
_________________________________________________________________________________________________
YAPI MALZEMELERĐ
Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ
_________________________________________________________________________________________________
26
YAPI MALZEMELERĐ
27
Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ
_________________________________________________________________________________________________
YAPI MALZEMELERĐ
Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ
_________________________________________________________________________________________________
28
YAPI MALZEMELERĐ
29
Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ
_________________________________________________________________________________________________
YAPI MALZEMELERĐ
Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ
_________________________________________________________________________________________________
30
YAPI MALZEMELERĐ
31
Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ
_________________________________________________________________________________________________
YAPI MALZEMELERĐ
Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ
_________________________________________________________________________________________________
32
YAPI MALZEMELERĐ
33
Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ
_________________________________________________________________________________________________
YAPI MALZEMELERĐ
Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ
_________________________________________________________________________________________________
34
YAPI MALZEMELERĐ
35
Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ
_________________________________________________________________________________________________
YAPI MALZEMELERĐ
Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ
_________________________________________________________________________________________________
36
YAPI MALZEMELERĐ
37
Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ
_________________________________________________________________________________________________
YAPI MALZEMELERĐ
Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ
_________________________________________________________________________________________________
38
YAPI MALZEMELERĐ
39
Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ
_________________________________________________________________________________________________
YAPI MALZEMELERĐ
Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ
_________________________________________________________________________________________________
40
2.4. Alçı
YAPI MALZEMELERĐ
41
Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ
_________________________________________________________________________________________________
YAPI MALZEMELERĐ
Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ
_________________________________________________________________________________________________
42
YAPI MALZEMELERĐ
43
Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ
_________________________________________________________________________________________________
YAPI MALZEMELERĐ
Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ
_________________________________________________________________________________________________
44
YAPI MALZEMELERĐ
45
Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ
_________________________________________________________________________________________________
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
3 145 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content