close

Enter

Log in using OpenID

Biyoloji 10 - İhtiyaç Yayıncılık

embedDownload
KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI
ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ
BİYOLOJİ ÖĞRETMENLİĞİ
29 HAZİRAN 2014 PAZAR
TG – 10
ÖABT – BİYOLOJİ
Bu testlerin her hakkı saklıdır. Hangi amaçla olursa olsun, testlerin tamamının veya bir kısmının “İhtiyaç Yayıncılık”ın yazılı izni olmadan kopya edilmesi, fotoğrafının çekilmesi, herhangi bir yolla çoğaltılması, yayımlanması ya da kullanılması yasaktır. Bu yasağa
uymayanlar, gerekli cezai sorumluluğu ve testlerin hazırlanmasındaki mali külfeti peşinen kabullenmiş sayılır.
AÇIKLAMA
DİKKAT!
ÇÖZÜMLERLE İLGİLİ AŞAĞIDA VERİLEN UYARILARI MUTLAKA OKUYUNUZ.
1. Sınavınız bittiğinde her sorunun çözümünü tek tek okuyunuz.
2. Kendi cevaplarınız ile doğru cevapları karşılaştırınız.
3. Yanlış cevapladığınız soruların çözümlerini dikkatle okuyunuz.
BİYOLOJİ ÖĞRETMENLİĞİ
2014 – ÖABT / BİY
1.
Biyolojik tepkimelerin tümü optimum pH ortamında daha hızlı meydana gelir.
4.
pH değişmesi canlıda metabolik olayların
bozulmasına neden olur. Dolayısıyla pH
değerini dengeli tutmak gerekir.
pH’ın düzenli tutulmasında,
●● CO2 nin solunumla atılması
Alkalozis, normal pH değeri 7,4 olan kanda
pH’ın 7,4’ü üzerine çıkması olayıdır.
TG – 10
7.
Solunuma bağlı alkalozisin nedeni,
ATP, kloroplast ve mitokondrilerde aynı
temel mekanizma ile oluşturulur. Bu olay
kemiozmozistir.
●● Solunum hızının artmasına bağlı fazla
miktarda CO2 atılması, fazla CO2 atılmasından dolayı H2CO3 miktarının azalmasıdır.
Hem mitokondri hem de kloroplastta ATP
sentezinde kullanılan elektron taşıma zinciri redoks enerjisini protonu harekete geçiren bir güce çevirir.
ATP sentaz kompleksi H+ nın kendi gradiyenti yönündeki difüzyonla ADP’ye fosfat
katılmasına eşleştirir.
●● Daha derin ve hızlı soluk alışverişinin
yapılması
●● Fazla miktardaki asit ve bazın atılması
●● Kanın sıvı alması yani sulandırma
●● Ateşli hastalıklar
●● H+ ve OH– iyonlarının konsantrasyonunu sabit tutan veya pH’ı azaltan tampon
çözeltiler rol oynar.
Mitokondrideki taşıma zincirindeki elektronlar besin moleküllerinden sağlanırken
kloroplast ışık enerjisini kimyasal enerjiye
çevirir.
●● Viral enfeksiyon
olayları görülür.
Fazla H+ kaybı metabolizmaya bağlı alkalozisde görülür.
A B C D E
A B C D E
A B C D E
2.
Kimyasal ve fiziksel çevredeki değişimler
(pH, tuz derişimi, sıcaklık gibi) proteinlerin
üç boyutlu yapısını bozar. Denatüre protein
biyolojik olarak aktif değildir.
5.
A B C D E
Plazma, proteinlerinin azalması durumunda kılcal damar içindeki kan ile doku sıvısı
arasındaki osmotik farklılığı azaltır. Dokudan kana madde dönemez, sıvı birikimi
olur. Ödem oluşur.
8.
Birlikte yaşama anlamına gelen simbiyoz
yaşam ayrı türden organizmalar arasındaki
doğrudan ekolojik iş birliğini tanımlar.
Simbiyoz yaşayanlardan biri diğerlerinden
büyükse büyük olan konakçı olarak adlandırılır.
A B C D E
Kommensalizm (tek taraflı ortaklık) mutualizm (karşılıklı yarar), parazitlik (asalak)
olmak üzere 3 tip simbiyoz yaşam vardır.
Prokaryotlar, ökaryotlarla her üç tiptede
simbiyoz gösterirler.
A B C D E
3.
● Vasopressin (ADH) - Hipotalamusta
üretilip hipofizin ön lobundan salgılanır.
Böbreklerde suyun geri emilmesini düzenler.
●● Eritropoitein %90’ı böbrekten %10’u karaciğerde üretilip salgılanır. Alyuvarların
üretimini denetler.
●● Kortizol - Böbreküstü bezinin korteks
(kabuk) bölgesinden salgılanır. Hedef
organ karaciğerdir. Protein ve yağların
yıkımı, karbonhidratların yapımı yönünde rol oynar.
6.
Memeliler sıcak kanlıdır (endoterm) ancak
küçük vücutlularda yüzey / hacim oranı
daha fazla olduğundan daha çok ısı kaybedilir. Vücut sıcaklığını koruyabilmek için de
daha fazla metabolizmasını kullanır. Hücre sayısı büyük vücutlu olan memelilerde
daha fazladır. Aynı türün aynı dokularında
hücre büyüklükleri aynıdır.
9.
Bekçi hücrelerinde potasyum birikimi osmotik basıncı artırır, osmozla su alımı artar.
Bu nedenle şişme meydana gelir, hücreler
turgorlu hâle gelir ve stomalar açılır. Bu
açıklıktan mantarlar yaprağa girer.
A B C D E
A B C D E
●● Enterogasteron - İnce bağırsak salgılar.
Mideyi uyarıp salgısını ve hareketlerini
azaltır.
●● Kolesistokinin - İnce bağırsak salgılar.
Safra kesesinin kasılmasını sağlar.
A B C D E
3
Diğer sayfaya geçiniz.
2014 – ÖABT / BİY
10.
TG – 10
Bir popülasyonun Hardy-Weinberg dengesi içinde kalabilmesi iç 5 temel koşula sahip olması gerekir:
13.
●● Geniş popülasyon
●● Göç olmaması
●● Mutasyon olmaması
●● Rastgele eşleme
RNA virüsleri, içerdikleri genomun özelliğine göre sınıflandırılırlar. Genel olarak
RNA " RNA sentezi yapma gereksinimleri
nedeniyle kapsitte genom ile beraber pareketlenmiş bir viral enzim taşırlar. Retrovirüslerde ise RNA " DNA çevriminin yapılmasını sağlayan reverse transcriptase
enzimi bulunmaktadır.
16.
●● bazal ya da dinlenme metabolizmasında,
●● metabolik faaliyetlerde,
●● endoterm canlılarda sıcaklığın ayarlanmasında,
●● Na+ - K+ pompasında,
A B C D E
●● Doğal seçilim olmaması
Hayvansal hücrelerde ATP;
●● fagositoz olayında,
A B C D E
tüketilir.
Hücrelerdeki difüzyon (suyun hücre zarında taşınması - osmoz gibi) olaylarında
tüketilmez.
A B C D E
11.
Biyolojik tür bireyleri, birbirleriyle üreme
bakımından birlik oluşturmuştur. Verimli
döller verirler. Farklı türlerle bir arada yaşayabilirler. Ancak diğer türlerin bireyleriyle
üreyemezler. Verimli döller vermezler. Dolayısıyla üreme yalıtımına dayalı topluluklar oluştururlar.
14.
A B C D E
Mitokondri ve kloroplastın içindeki bazı
proteinler kendi DNA’ları tarafından sentezlenirken diğerleri hücre DNA’sı tarafından kodlanır. Örneğin, mitokondride yer
alan ATP sentaz enzimi çekirdek tarafından üretilen mRNA tarafından meydana
getirilir. Bu nedenle mitokondri ve kloroplast oluşurken ökaryot hücreyle iş birliğine
gittiği ve bütünleştiği öne sürülür.
17.
A B C D E
15.
12.
Nükleaz enziminin görevi, DNA ve RNA’yı
bileşenleri olan nükleotidlere parçalamaktır. Ardından diğer hidrolitik enzimlerde
nükleotitleri daha alt bileşenleri olan nükleotitlere, azotlu bazlar, şekerler ve fosfatlara
parçalar.
A B C D E
● Dokuları bir arada tutar ve destekler.
Protonema tipik olarak dallanmış ve yeşil
olan bir hücre kalınlığında iplikçiklerden
oluşur. Protonema su ve mineral absorpsiyonunu artıran geniş bir yüzey alanına
sahiptir. Kaynaklar yeterli olduğunda protonema, doku oluşturan meristemleri taşıyan
tomurcukları oluşturur.
●● Hücreler arası madde (matrix) içine dağılmış gevşek dizilimli hücreler bulunur.
A B C D E
A B C D E
●● Hücreler arası madde genelde sıvıdır.
●● Protein yapılı 3 çeşit lif salgılar.
Yukarıdaki özelliklere sahip olan hayvansal
doku bağ dokudur.
18.
Enterogastron olan kolesistokinin hormonu, aminoasit ya da yağ asitlerinin varlığına yanıt olarak salgılanır.
Kolesistokinin, safra kesesinin kasılması için uyarılarak safranın ince bağırsağa
dökülmesini sağlar. Kolesistokinin ayrıca
pankreatik enzimlerin salgılanmasını uyarır.
A B C D E
4
Diğer sayfaya geçiniz.
2014 – ÖABT / BİY
19.
TG – 10
Alyuvarlar oksijen taşırlar. Hücrelerinde
çekirdek bulunmaz. Böylece hemoglobine
(O2 taşır) daha fazla yer ayırır. Belirli bir
kan hacminde alyuvar hücre zarı alanı ne
kadar geniş olursa O2 difüzyonu o kadar
hızlı olur.
22.
Mitokondri içermediklerinden ATP sentezini sadece anaerobik metabolizma (O2 siz
solunum) ile sağlarlar.
Notokord dorsal mezodermden oluşur.
Nörol tüp, gelişen notokordun hemen üstündeki Nöral ektoderm plakası olarak
oluşmaya başlar. Nöral plaka, kendi üzerine kıvrılmaya başlayıp Nöral tüpü oluşturur. Nöral tüp, merkezî sinir sistemi (beyin
ve omurilik) olur.
25.
A B C D E
A B C D E
20.
Eğimin dikleştiği bölümde vücut kolunda
bulunan kısmi O2 basıncıyla bağlantılı olduğu görülür. Egzersiz sırasında hücre
solunumunda kullanılacağından PO2 belli
oranda düşmüştür.
A B C D E
23.
Buna göre
Aktin ve miyozin mikrofilamentlerden oluşur. Kas kasılması gibi gerilmeye karşı direnç oluştururlar. Mikrotübüller ise gerilmeye değil sıkışmaya karşı direnç oluşturur
ve hücre içindeki organellerin hareketinden
sorumludur.
26.
Y " dinlenme süresinde dokularda
Metabolizma hızları yüksek olanlarda kalp
düşük metabolizma hızındakilere göre
daha hızlıdır.
Z " akciğerlerde
ne kadarlık PO2 mmHg olduğunu göstermektedir.
A B C D E
A B C D E
Özgül olmayan savunma mekanizmaları
Savunmanın
1. hattı
●● Deri
●● Fagositik akyuvarlar
●● Mükoz zarlar
●● Antimikrobiyal proteinler
●● Deri ve mükoz
●● Yangı tepkisi
Savunmanın
2. hattı
İnsan ve diğer omurgalılar kardiyovasküler
sistem denilen kapalı dolaşım sistemine
sahiptir. Bu sistemde kılcallar, çok ince ve
geçirgen duvarlara sahip mikroskobik damarlardır.
Tüm arterler (atar damar) kanı kalpten kılcallara Venler (toplar damar) ise kılcallardan kalbe doğru getirir. Yani arter ve venler
kanı taşıdıkları yöne göre belirlenir.
A B C D E
X " egzersiz süresinde dokularda
21.
C3 bitkilerinden CO2, rubisco enzimi sayesinde Calvin döngüsüne katılır. C4 ve CAM
bitkilerinde ise rubisco yerine PEP karboksilaz enzimi kullanılır. CAM bitkilerinde stomalar normalde gündüzleri kapalıdır. CAM
bitkilerinde gece CO2 fiksasyonu gerçekleşir, dört karbonlu organik asitler oluşturulur.
Gündüz organik asitler Calvin döngüsüne
verilir. C4 bitkilerinde tüm olaylar gündüz
gerçekleşir.
24.
Hemofili hastalığına sahip bir erkek XhY,
normal fenotipli bir erkek XHY ile gösterilir.
Kız kardeş XHXH veya XHXh genotipine sahiptir. Kocası XHY genotipinde olduğundan
kız çocukları hiçbir zaman hemofili olamaz.
A B C D E
salgıları
27.
Kan şekeri (glikoz) normalin üzerine çıktığında (1) pankreas insülin salgılar (2),
insülin glikozun vücut hücrelerine girişini
artırır. Ayrıca karaciğer ve kas hücreleri
glikozu glikojen halinde depolaması için
yönlendirir. (3) Glikoz normalin altına düştüğünde (4) pankreas glukojen hormonu
salgılayıp glikojenin glikoza parçalanmasını sağlar (5).
A B C D E
Savunmanın
3. hattı
●● Lenfositler
●● Antikorlar
A B C D E
5
Diğer sayfaya geçiniz.
2014 – ÖABT / BİY
28.
TG – 10
Proksimal tübülde NaCI’ün (tuz) çoğunun
ve başlangıçtaki çok fazla olan süzüntüden suyun geri emilimi sağlanır. HCO3 ün
geri emilimi ile vücut sıvılarının pH dengesi
sağlanmaya başlanır.
31.
Sudaki O2 oranı az olduğundan balıklar
daha fazla O2 i alabilmek için iki adaptasyon geliştirmiştir.
34.
a) Havalandırma
b) Ters akım alışverişi
A B C D E
Başlangıç kodonu değiştiğinde ribozomlar
translasyonu doğru noktadan başlatamaz.
Bu nedenle farklı yapıda, muhtemelen eksik amino asit sayısında oluşturulan protein, işlevsel olamayacaktır.
A B C D E
Ters akım alışverişinde, kan akımı lameller
üzerinden geçen suyun ters yönündedir.
Kan solungaç kılcallarında ilerlerken O2
difüzyonu olur.
Kan lamel kılcallarından akarken giderek
daha fazla O2 içeren suyla karşılaştığından
kendisi de sürekli olarak artan biçimde O2
ile yüklenir.
A B C D E
29.
Komünitenin biyoçeşitliliği, türlerin sayısı
ve onların nispi bolluğunu ölçer. Türlerin
beslenme biçimini belirlemez ve ölçmez.
32.
A B C D E
Kloroplastların tilakoyit zarlarında fotosentezin ışığa bağımlı tepkimeleri gerçekleşir.
Işık enerjisi ATP ve NADPH formunda kimyasal enerjiye çevrilir.
35.
A B C D E
Kurbağalarda ve semenderlerde deri, akciğer solunumunu destekler. Sürüngenlerin
çoğu, kuşlar ve memelilerde gaz alışverişi
akciğerlere bağımlıdır.
A B C D E
36.
1
XaXa
30.
Hidrada tek delikli kese biçiminde gastrovasküler boşluk bulunur.
Nematosit denilen özelleşmiş organel avı
etkisiz hâle getirir. Tentaküller besini ağız
açıklığına iletir (II).
Gastrovasküler boşluğun içini saran gastrodermis hücreleri enzim salgılayıp besini
küçük parçalara ayırır (III).
Gastrodermal hücreler besin parçacıklarını
içlerine alarak hidrolizi sağlar (I).
A B C D E
33.
Gastrulasyonda, Blastula yüzeyine yakın
ya da yüzeyde yer alan bazı hücrelerin
içeride konumlanmak üzere hareketi sonucunda üç hücre tabakası oluşur.
● Gastruladaki hücre tabakalarının yerleşimi, hücrelerin yeni yollarla birbiriyle
ilişki kurmasını sağlar.
● Gastrulasyonla oluşturulan ektoderm,
endoderm ve mezoderm tabakaları
embriyonik dokulardır. Bunların hepsi
embriyonik germ tabakaları olarak da
adlandırılır.
A B C D E
XaYA
4
XaYa
3
XAXa
2
XaXa
5
XaYA
XaXa
XaXa
XaYA
XaYa
6
Bu özellik X ve Y’nin homolog bölgesinde
çekinik olduğuna göre
Dişi bireyler Homozigot genotipli: (XaXa)
Erkek bireyler Homozigot genotipli: (XaYa)
olacaktır.
Özelliği göstermeyenlerse
● Dişi bireyler XAXA veya XAXa
● Erkek bireyler: XAYA, XAYa, XaYA
genotipinde olabilir.
A B C D E
6
Diğer sayfaya geçiniz.
2014 – ÖABT / BİY
37.
TG – 10
Besinlerle yeterli glikoz alınıp beyin hücrelerine iletilemezse beyin hücreleri faaliyette
bulunamaz.
42.
A B C D E
Öğrencilerin görsel, işitsel ya da dokunsal
öğrenme özellikleri fazla olabilir. Sınıfta
bu öğrencilerin karma olduğu düşünülerek hareket edilmesi ve tüm yönlere hitap
edilmesi konuların öğrenilme yüzdesini
artıracaktır.
46.
A B C D E
38.
Görme ve işitmeyi orta beyin, öğrenme ve
hatırlama gibi faaliyetleri ise uç beyin tarafından yürütürüz.
A B C D E
47.
43.
Resim yapımı ise beynin kontrolünde ama
somatik sinir sistemi ile yürütülür.
A B C D E
Novak tarafından geliştirilen kavram haritalarında kavramların birbirleri ile olan
ilişkileri gösterilir. Tümdengelim gösterimi
tercih edilir, konunun diğer derslerle olan
ilişki gösterilir ve özellikle yeni kavramlara
haritada yer verilir.
Çoktan seçmeli soruların hem soru kökü
hem de seçeneklerin sade ve anlaşılır, dil
bilgisi yönünden hatasız olması gerekir.
Seçenek uzunlukları birbirine yakın olmalıdır. Soru kökünde seçeneklere ipucu veren
maddeler yer almamalıdır.
Öğrencilerin keşfederek genellemelere
ulaştığı bu öğretim yöntemi buluş yoluyla
öğretimdir. Genellikle tümevarım yöntemi
kullanılır.
A B C D E
A B C D E
48.
39.
Maltoz + H 2 O
Laktoz + H 2 O
enzim
enzim
Niflasta + (n - 1) H 2 O
Sakkaroz + H 2 O
enzim
Glikoz + Glikoz
Glikoz + Galaktoz
enzim
44.
n (glikoz)
Sınavın konu aralığının çok geniş tutulması, öğrencilerin tekrar ederek konuları
kalıcı belleğe aktarmalarını sağlayacaktır.
A B C D E
Glikoz + Fruktoz
Gösteri yönteminde öğretmenin sunduğu
çalışmayı, deneyi öğrenciler dikkatle izler
ve sonrasında tekrarlar. Öğretmen öğrencilerin dikkatini artırmak amacıyla soru
sorma - gözün bölümlerini tek tek tanıtma
yöntemlerini izlemelidir. Öğrencilerin merak ettiklerini sorması da derse katılmalarını sağlayacağından ilgilerini artırır.
A B C D E
Fruktoz bir monosakkarittir kimyasal sindirime uğramaz.
A B C D E
49.
40.
Gübreyle, erozyon ve yanlış sulama gibi
nedenlerle toprakta azalan ya da kaybolan
element ve minerallerin bir kısmı karşılanır,
tamamı karşılanamaz.
A B C D E
45.
Miyop ve hipermetrop göz kusurlarında
farklı merceklerin kullanılmasının nedeni
kırılma indekslerindeki farklılıktır. Kulak
bölümlerinde ses dalgalarının yayılma
hızı orta > iç > dış kulak şeklindedir. Bunun nedeni ses dalgalarının katı > sıvı >
gaz ortamında yayılma kuralının olmasıdır.
Enerjinin korunumu yasasına göre enerjinin başka bir forma dönüşmesi mümkündür. Biyoloji öğretmenleri biyolojide birçok
ünitede fizik kurallarını kullanmalıdır.
Bir öğretmenin sadece öğrencinin yorumlarına dayalı sorular sonrası, konuyla ilgili
tutum ve becerileri yoklamaz. Bilgiye dayanmayan yorumlar değerlendirilemez, not
verilemez.
A B C D E
A B C D E
41.
50.
Soru cevap yönteminde beden dili kullanılmaz, kullanılsa bile öğretmenin bu yöntemi
kullanma amacı bu olamaz.
A B C D E
Deneyle öğrenerek “Nasıl?” sorusuna yanıt arayan öğrenciler sağduyulu öğrenirler.
Düşünerek yaparak öğrenme stiline sahiptirler.
A B C D E
7
Diğer sayfaya geçiniz.
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
2 253 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content