close

Enter

Log in using OpenID

Chapter 5. Resources and Trade: The Heckscher

embedDownload
Chapter 5
Kaynaklar, ve
Ticaret:
Heckscher-Ohlin
Modeli
Slides prepared by Thomas Bishop
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
Önizleme
• Üretim olanakları
• Çıktı (ürün) fiyatları, girdi (faktör) fiyatları, ve girdi
miktarları arasındaki ilişki
• Faktör fiyatları ve ürün fiyatları, ile kaynaklar ve çıktı
miktarları arasındaki ilişki
• Heckscher-Ohlin modelinde ticaret
• Faktör fiyatları eşitlenmesi
• Ticaret ve Gelir dağılım
• Ampirik kanıt
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-2
Giriş
• Ticaret, işgücü verimliliğindeki farklılıktan
doğabileceği gibi, ülkeler arasındaki kaynak
(resource) farklarına da dayanabilir.
• Heckscher-Ohlin teorisi ticaretin ülkeler arası işgücü,
işgücü yeteneği, fiziki ve parasal sermaye, ya da diğer
faktör farkları nedeniyle olacağını öngörür.
 Ülkelerin farklı göreli faktör yoğunlukları (relative abundance
of factors of production) vardır.
 Üretim prosesleri faktörleri farklı relatif yoğunlukta (relative
intensity) kullanır.
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-3
Giriş (devam)
• Eli Heckscher, 1919 Faktör Oranları Teorisi (Theory
Of Factor Proportions)
• Bertil Ohlin, 1933 (1977 ‘de Nobel aldı)
• → Heckscher-Ohlin Teorisi (Faktör Oranları ,
Faktör Donanımları Teorisi
• Heckscher-Ohlin teorisine göre ülkeler arasındaki
işgücü, işgücü nitelikleri (labor skills), fiziki sermaye,
toprak ya da üretimin diğer faktörlerindeki farklılıklar
ticaretin oluşumunu açıklayan verimli farklar doğurur.
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-4
Heckscher-Ohlin Modeli
• Heckscher-Ohlin teorisinin ana varsayımları:
 Ülkerler üretim faktörleri donatımı bakımından
farklıdır (Bazı faktörlerde relatif bollukları vardır
(relatif abundance) ).
 Üretilen mallar da üretim faktör yoğunlukları ya da
nisbi faktör oranları bakımından farklılık gösterirler.
• Ör: Emek yoğun, sermaye yoğun, toprak yoğun mallar
• Heckscher-Ohlin teorisinin diğer varsayımları:
 Bir malın üretim teknolojisi tüm ülkelerde aynı
 Ülkelerin talep koşulları birbirine benzer
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-5
İki Faktörlü Heckscher-Ohlin Modeli
2 ülke : yerli ve yabancı
2 ürün : kıyafet ve yiyecek.
2üretim faktörü: İşgücü ve sermaye
Kullanılan işgücü ve sermaye karışımı ülkeden
ülkeye değişir (bu farklılık verimliliği etkiler)
5. Her ülkedeki işgücü arzı ve sermaye arzı sabit ve
ülkeden ülkeye farklı.
6. Uzun dönemde hem işgücü hem sermaye sektörler
arası hareket edebilir, bu onların sektörler arası
getirilerini (ücretler ve kira oranı) eşitler.
1.
2.
3.
4.
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-6
Üretim Olanakları
• Biden fazla üretim faktörü olması durumunda, üretim
fırsat maliyeti artık sabit değil ve Üretim Olanakları
Eğrisi (Production Possibilities Frontier-PPF) de
artık düz çizgi değildir.
• Neden?
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-7
Üretim Olanakları
• Her bir sektörde sabit sermaye ve işgücü bileşimi
kullanıldığını varsayalım.
• 2 üretim faktörü : işgücü ve sermaye






aKC = bir m2 kıyafet üretimi için kullanılan fiziki sermaye
aLC = bir m2 kıyafet üretimi için kullanılan işgücü
aKF = bir kalori yiyecek üretimi için kullanılan fiziki sermaye
aLF = bir kalori yiyecek üretimi için kullanılan işgücü
K = üretim için kullanılabilir toplam işgücü
T = üretim için kullanılabilir toplam sermaye
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-8
Üretim Olanakları (devam)
• Üretim olanakları hem sermaye hem işgücü
gereksinimlerinden (requirements) etkilenir:
aTFQF + aTCQC ≤ K
Her birim yiyecek
üretimi için
gereken sermaye
Toplam
yiyecek
üretimi
Her birim kıyafet
üretimi için
gereken sermaye
aLFQF + aLCQC ≤ L
Her birim yiyecek
üretimi için
gereken işgücü
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
topam
sermaye
kaynakları
Toplam
kıyafet
üretimi
topam
işgücü
kaynakları
Her birim kıyafet
üretimi için
gereken işgücü
4-9
Şekil 5-1a: Üretim Olanakları Eğrisi –
Faktörlerin İkamesi (Substitution) olmadan
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-10
Production Possibilities
• Sayısal Örnek:
K = 3000, üretim için kullanılabilen toplam sermaye
L = 2000, üretim için kullanılabilen toplam işgücü
• Her sektörde sabit sermaye işgücü bileşimi
kullanıldığını varsayalım.
 aKC = 2 bir m2 kıyafet üretimi için kullanılan fiziki
sermaye
 aLC = 2 bir m2 kıyafet üretimi için kullanılan işgücü
 aKF = 3 bir kalori yiyecek üretimi için kullanılan fiziki
sermaye
 aLF =1 bir kalori yiyecek üretimi için kullanılan işgücü
Üretim Olanakları (devam)
• Kullanılan sermayenin sermaye arzını
geçemeyeceğine dair sermaye kısıtı:
2QC + 3QF ≤ 3000
• Kullanılan işgücünün işgücü arzını
geçemeyeceğini gösteren işgücü kısıtı :
2QC + QF ≤ 2000
Üretim Olanakları (devam)
• Ekonomi bu iki kısıt altında üretmek zorundadır,
yani yeterince sermaye ve işgücü olmalıdır.
• Faktör ikamesi (factor substitution) olmadan
üretim olanakları eğrisi bu iki kısıtın iç kısmıdır.
Şekil 5-1b: Üretim Olanakları Eğrisi – Faktörlerin
İkamesi (Substitution) olmadan
Üretim Olanakları (devam)
• Maximum yiyecek üretimi 1000 (point 1)
sermayenin hepsi kullanılıyor, işgücü fazlası var.
• Maximum kıyafet üretimi 1000 (point 2) işgücünün
hepsi kullanılıyor, sermaye fazlası var.
• İşgücü ve sermaye kısıtlarının kesişimi 500
yiyecek ve 750 kıyafette (point 3).
Üretim Olanakları (devam)
• Bir birim daha kıyafet üretmenin yiyecek üretimi cinsinden
fırsat maliyeti sabit değil:
 Ekonomi az miktarda kıyafet ve çok miktarda yiyecek üretiyorken
düşük (örnekte 2/3)
 Ekonomi çok miktarda kıyafet ve az miktarda yiyecek üretiyorken
yüksek (örnekte 2)
• Neden? Çünkü ekonomi daha çok kaynağını bir ürün
üretimi için ayırdığında bu kaynakların marjinal verimliliği
(marginal productivity) düşük olur.
Böylece o ürünün fırsat maliyeti yüksek olur.
Üretim Olanakları (devam)
Faktörlerin ikamesi (Substitution) yok ise
Yukarıdaki PPF denklemi işgücünün sermaye ile
ikamesine (ya da tersine) izin vermiyor.
 PPF üzerindeki her bir çizgi segmenti boyunca birim faktör
gereksinimleri (unit factor requirements) sabit.
 Üretim Olanakları Eğrisi Şekil 5-1’deki kırmızı çizgi
şeklindedir çünkü hem işgücü hem de sermaye
gereksinimleri koşulu aynı anda sağlanmalı.
4-17
Üretim Olanakları (devam)
Faktörlerin ikamesi (Substitution) var ise
• Eğer üreticiler üretim prosesinde bir girdi yerine
ötekini kullanabilirlerse (ikame edebiliyorsa),
• PPF eğimli olur.
• Kıyafetin fırsat maliyeti üreticiler daha çok kıyafet ürettikçe
artar.
4-18
Şekil 5-2: Üretim Olanakları Eğrisi Faktörlerin İkamesi (Substitution) var ise
1
2
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-19
Üretim Olanakları Eğrisi – Faktörlerin
İkamesi (Substitution): Var ise
• Kıyafet üretiminin yiyecek üretimi cinsinden fırsat
maliyeti bu modelde sabit değildir:
• Ekonomi düşük miktarda kıyafet (ve yüksek miktarda
yiyecek) üretiyorsa kıyafetin fırsat maliyeti düşüktür (1
noktası)
• Ekonomi yüksek miktarda kıyafet (ve düşük miktarda
yiyecek üretiyorsa kıyafetin fırsat maliyeti üretiyorsa
yüksektir. (2 noktası)
 Neden? Çünkü ekonomi tüm kaynaklarını tek bir ürün
üretimine yöneltirse, o kaynakların marjinal verimliliği düşük
ve üretimin fırsat (opportunity) maliyeti yüksek olur
• Bu durumda, bazı kaynaklar öteki ürün üretiminde daha verimli
kullanılabilir
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-20
Üretim ve Fiyatlar
Ekonomi ne üretir?
• Üretim Olanakları Eğrisi (Production Possibilities
Frontier PPF) bir ekonominin neyi üretebileceğini
gösterir.
• Ancak ekonominin neyi ürettiği ürün fiyatlarına
bağlıdır.
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-21
Üretim ve Fiyatlar
Ekonomi ne üretir?
• Ekonomi toplam üretim değerini,V, maximize eden
noktada üretmelidir.
• Eş-değer (isovalue) çizgisi sabit bir üretim değerini,V,
gösteren çizgidir:
V = PCQC + PFQF
 PC kıyafet fiyatı ,
 PF yiyecek fiyatı.
 Eş-değer çizgisini eğimi: – (PC /PF)
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-22
Üretim ve Fiyatlar (devam)
• V: Eş-değer (isovalue) çizgisi:
 V = PCQC + PFQF
 PFQF = V – PCQC
 QF = V/PF – (PC /PF)QC
 Eş-değer çizgisini eğimi: – (PC /PF)
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-23
Şekil 5-3: Fiyatlar ve Üretim
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-24
Üretim ve Fiyatlar (devam)
• Belli bir relative kıyafet fiyatı için, ekonomi
olabilecek en yüksek eşdeğer eğrisine değen
Q noktasında üretim yapar.
• O noktada,
• kıyafetin relatif fiyatı= PPF’in eğimi
= kıyafetin fırsat maliyeti
= – (PC /PF),
 Başka bir deyişle, üretimdeki ödünleşim (trade-off)
piyasa fiyatlarına göre ödünleşime eşittir .
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-25
Girdi Bileşiminin Seçimi
(Choosing the Mix of Inputs)
• Üreticiler kıyafet ya da yiyecek üretmek için farklı
miktarlarda üretim faktörleri kullanabilirler.
• Tercihleri işçilere ödenen ücret seviyesi (w), ve
sermaye kiralamanın kira bedeline (r) (ya da
sermayenin fırsat maliyetine) bağlıdır.
 r: sermayenin başkalarına kiralanma ya da başkalarından
kiralanma fiyatı, borç ya da kira oranı
 w: ücret seviyesi
• Ücret seviyesi(w) kira oranına (r) göre arttıkça,
üreticiler hem yiyecek hem kıyafet üretiminde daha az
işgücü hizmetleri ve daha çok sermaye kullanırlar..
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-26
Şekil 5-4:
Yiyecek Üretimindeki Girdi Olanakları (Input Possibilities)
(Faktörlerin İkamesi (Substitution) var ise)
Heckscher-Ohlin
modelinde her birim
yiyecek üretiminde
kullanılan, sermaye ve
işgücünün birim faktör
gereksinimleri sabit
değildir.
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-27
Girdi Bileşiminin Seçimi (devam)
• Herhangi faktör fiyatları için, kıyafet üretimi
yiyecek üretimine göre sermayeye oranla
daha çok işgücü kullanıyor.
aLC /aKC > aLF /aKF ya da LC /KC > LF /KF
• Kıyafet üretimi relatif olarak işgücü yoğun
(labor intensive) yiyecek üretimi ise semaye
yoğun( capital intensive).
• Kıyafetin relatif faktör talebi eğrisi (Relative
factor demand curve) CC yiyeceğinkinin FF
dışında yer alır.
Şekil. 5-5: Faktör Fiyatları ve Girdi Seçimleri
Faktör Fiyatları ve Ürün Fiyatları
• Rekabetçi piyasalarda (competitive markets)
competitive markets), bir ürünün fiyatı üretim
maliyetine eşittir. Ve üretim maliyeti faktör fiyatlarına
(r ve w) bağlıdır.
• Ücret seviyesindeki değişikliklerin etkisi işgücü
servislerinin üretimdeki yoğunluğuna bağlıdır.
• Ücretler ve borç/kiralama oranındaki değişikliklerin bir
ürünü üretmenin maliyetini nasıl etkileyeceği
kullanılan faktör bileşimine bağlıdır.
 Sermayenin kira oranındaki artış yiyecek fiyatını kıyafet
fiyatından daha çok etkiler. (yiyecek sermaye yoğun endüstri
olduğu için, kıyafet ise işgücü yoğun)
• w/r deki değişiklikler PC /PW deki değişikliklere
bağlıdır.
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-30
Şekil 5-6: Faktör Fiyatları ve Ürün Fiyatları
İşgücünün relatif ücreti arttıkça, işgücü yoğun ürünün relatif fiyatı da artar.
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-31
Faktör Fiyatları ve Ürün Fiyatları (devam)
• Stolper-Samuelson Teoremi: Bir ürünün
relatif fiyatı artarsa, o ürünün üretiminde
yoğun olarak kullanılan faktörün reel ücreti
(ücret ya da kira bedeli) artarken, diğer
faktörlerin reel ücreti azalır. (Stolper &
Samuelson, 1941)
• Relatif ürün fiyatlarındaki herhangi bir
değişiklik gelir dağılımını değiştirir.
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-32
Şekil. 5-7: Ürün Fiyatlarından Girdi Seçimlerine
Faktör Fiyatları ve Ürün Fiyatları (devam)
Relatif kıyafet fiyatındaki PC /PF bir artış
sonucu :
İşçilerin sermaye sahiplerine oranla geliri
(w/r) artar,
Her iki endüstride kullanılan
sermaye/işgücü oranı (K/L) artar,
İşçilerin reel geliri (alım gücü - purchasing
power) artar ve sermaye sahiplerinin reel
geliri azalır.
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-34
Kaynaklar ve Üretim
• Ekonominin kaynakları değiştikçe ürün
miktarları nasıl değişir?
• Rybczynski Teoremi Bir üretim faktörünün
miktarı arttıkça (ürün fiyatları sabitken), o
faktörü yoğun olarak kullanan ürünün arzı
artarken diğer ürünün arzı azalır.
 (Rybczynski, 1955)
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-35
Kaynaklar ve Üretim (devam)
• Bir ülkenin işgücünün artığını varsayalım. Bu
işgücü/sermaye oranı (L/K) artıyor anlamına gelir.
• Üretim olanakları eğrisinin genişlemesi kıyafet
sapmalı (biased) olur.
• Herhangi bir relatif kıyafet fiyatı için her iki sektörde
kıllanılan K/L oranı aynı kalır.
• Fazladan gelen işgücünü kullanmak için ekonomi
relatif olarak işgücü yoğun olan kıyafet üretimini
artırırken relatif olarak sermaye yoğun olan yiyecek
üretimini kısıtlar.
Şekil 5-8: Kaynaklar ve Üretim Olanakları
Ülke’nin
işgücünde artış PPF
eğrisinde Sapmalı büyümeye
(Biased expansion) yol açar.
Kaynaklar ve Üretim (devam)
• Yüksek işgücü/sermaye (L/K) oranı olan bir
ekonominin yiyeceğe göre daha çok kıyafet üretir.
• Yerli ülkenin işgücünde , yabancı ülkenin ise
sermayede relatif olarak zengin (relatively
abundant ) olduğunu varsayalım.
L/K > L*/ K*
• Benzer şekilde yerli ülke sermayede, yabancı ülke ise
işgücünde relatif olarak yoksun (relatively scarce).
• İşgücü hizmetleri bakımından zengin olan yerli ülke,
(kıyafet relatif olarak işgücü yoğun bir ürün olduğu
için) kıyafet üretiminde relatif olarak daha verimli olur.
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-38
Heckscher-Ohlin Modeli'nde Ticaret
(devam)
• Ülkelerin aynı teknoloji ve aynı zevkleri
olduğunu varsayalım.
 Aynı teknoloji ile, her ülke daha fazla sahip olduğu
kaynağı relatif olarak daha yoğun olarak kullandığı
ürünün üretiminde karşılaştırmalı üstünlüğe sahiptir.
 Aynı zevkleri ile, iki ülke de serbest ticaretle altında
aynı relatif ürün fiyatları ile karşılaştıklarında kıyafet
ve yiyeceği aynı oranda tüketirler.
Heckscher-Ohlin Modeli'nde Ticaret
(devam)
• Kıyafet relatif olarak işgücü yoğun olduğu için,
her relatif yiyecek/kıyafet fiyatında, yerli
ülkenin kıyafet/yiyecek üretimi yabancı ülkeye
göre daha fazla olacaktır.
 Yerli ülkenin yabancı ülkeye göre daha yüksek bir
relatif kıyafet arzı olacaktır.
 Yerli ülkenin relatif arz (RD) eğrisi yabancı
ülkeninkinin sağında olacaktır. (bkz. şekil 5-9)
 Yerli ülkede yiyeceğe göre kıyafet fiyatı yabancı
ülkedekinden daha düşüktür.
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-40
Şekil 5-9: Ticaret Relatif Fiyatlarda
Yakınsama Doğurur
Yerli ülke: 1 noktası
Yabancı ülke: 3 noktası
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-41
Heckscher-Ohlin Modeli'nde Ticaret
(devam)
• Ricardo modeli gibi, Heckscher-Ohlin modeli de
ticaret sonucu relatif fiyatlarda bir yakınsama öngörür.
• Ticaret ile, relatif kıyafet fiyatının işgücü yoğun (yerli)
ülkede artarken ve işgücü kıt (yabancı) ülkede düşer.
• Relatif Fiyatlar ve Ticaret Bileşimi: Yerli ülkede,
kıyafetin relatif fiyatındaki artış relatif kıyafet
üretiminde artışa ve relatif kıyafet tüketiminde düşüşe
sebep olur;
- Yerli ülke kıyafet ihraç ve yiyecek ithalatçısı olur.
• Yabancı ülkedeki relatif kıyafet fiyatındaki düşüş onun
kıyafet ithalatçısı ve yiyecek ihracatçısı olmasına
neden olur.
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-42
Heckscher-Ohlin Modeli'nde Ticaret
(devam)
• Heckscher-Ohlin Teorisi Bir ekonominin zengin
üretim faktörleri yoğun ürünlerin üretiminde relatif
olarak daha verimli olduğu (karşılaştırmalı üstünlüğü
vardır) öngörülür.
• Dolayısıyla ekonomi zengin üretim faktörlerini yoğun
kullanan ürünleri ihraç ederken ve relatif kıt üretim
faktörlerinin yoğun kullanan ürünleri ithalat eder.
(Faktör Oranları , Faktör Donanımları Teorisi)
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-43
Heckscher-Ohlin Modeli'nde Ticaret
(devam)
• Zamanla, her ülke için tüketilen ürünlerin değeri
üretilen ürünlerin değeriyle kısıtlıdır.
PCDC + PFDF = PCQC + PFQF
DC yerli kıyafet tüketim talebi , DF yerli yiyecek tüketim talebi
(DF – QF) = (PC /PF)(QC – DC)
Ithalat
miktarı
İthalata oranla
ihracat fiyatı
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
Ihracat
miktarı
4-44
Heckscher-Ohlin Modeli'nde Ticaret
(devam)
(DF – QF) = (PC /PF)(QC – DC)
• Bu denklem ekonominin Bütçe Kısıtıdır (budget
constraint),
• Bu denklemin eğimi – (PC /PF) dir.
(DF – QF) – (PC /PF)(QC – DC) = 0
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-45
Şekil 5-10: Ticaret Yapan Bir Ekonominin
Bütçe Kısıtı
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-46
Heckscher-Ohlin Modeli'nde Ticaret
(devam)
• Bütçe kısıtı PPF eğrisine değer: bir ülke her zaman
ürettiği malları tüketebilir.
• Ancak, ticaret yapan bir ülkenin sadece ürettiği ürün
ve servisleri tüketmesi gerekmez.
 İthalat ve ihracatlar sıfırdan büyük olabilir.
• ***Hatta, ticaret ile bir ülkenin her üründen daha çok
tüketmeye de gücü yeter.
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-47
Şekil 5-11: Ticaret Dengesi
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-48
Şekil 5-12: Ticaret Bir Ekonominin
Tüketim Olanaklarını Genişletir
Ticaret öncesi: ülkede
üretim ve tüketim 2
noktasında
Ticaret sonrası: Bütçe
kısıtı üzerinde herhangi
bir
noktada
tüketim
yapabilir
Taralı alan: Her iki ürünün
de 2 noktasında göre
daha çok tüketildiği ürün
kombinasyonları
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-49
Heckscher-Ohlin Modeli'nde Ticaret
(devam)
• Ticaret ile bir ekonominin tüketim gücü artacağı için,
ülke geneli daha iyi duruma gelir.
• Fakat, modelde gelirin yeniden dağılımı(redistribution of
income) olmadıkça, bazıları ticaretten kazanmazlar.
• Ticaret ürünlerin relatif fiyatlarını değiştirir, bu da işçiler
ve sermaye sahiplerinin relatif kazançlarını etkiler.
 Kıyafet fiyatlarında bir artış
• işçililerin alım gücünü (purchasing power) arttırır,
• fakat yerli sermaye sahiplerinin alım gücünü azaltır.
Heckscher-Ohlin Modeli
• yoğun faktörlerin sahiplerinin ticaret ile kazanacağını,
• ancak kıt faktörlerin sahiplerinin kaybedeceğini öngörür.
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-50
Faktör Fiyatları Eşitliği
Ricardo modelinden farklı olarak, Heckscher-Ohlin
modeli girdi (faktör) fiyatlarının ülkeler arasında
eşitleneceğini öngörür.
Serbest ticaret relatif ürün fiyatlarını eşitler.
Ürün fiyatları ile faktör fiyatları arasındaki ilişki gereği iki
ülkedeki faktör fiyatları (w,r) da eşitlenir.
• Ticaret, yoğun faktörler kullanılarak üretilen ürünlere talebi
arttırır. Bu da endirekt olarak yoğun faktörlere olan talebi
arttırarak, yoğun faktörlerin fiyatlarının artmasına neden
olur.
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-51
Tablo 5-1: Uluslararası Ücret Karşılaştırması
(A.B.D. = 100)
Ancak gerçek hayatta ülkeler arasında faktör fiyatları eşit değildir.
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-52
Faktör Fiyatları Eşitliği
(Model vs Gerçek)
Ancak gerçekte faktör fiyatları ülkeler arasında tam
olarak eşit değildir. Bunun bazı nedenleri:
1.
Model ticaret yapan ülkelerin aynı ürünleri ürettiğini
varsayıyor, böylece o ürünlerin fiyatları eşitlenir,

2.
Ancak ülkeler faktör oranları oldukça farklı ise farklı
ürünler üretirler.
Model ticaret yapan ülkelerin aynı teknolojiye sahip
olduklarını varsayıyor,

Ancak farklı teknolojiler faktörler verimliliklerini ve
dolayısıyla da onlara ödenen faktörler ücretlerini (w/r
oranlarını) etkileyebilir.
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-53
Faktör Fiyatları Eşitliği
(Model vs Gerçek) (devam)
3. Model ürün ve faktör fiyatlarının eşitlenmesini
engelleyebilecek ticaret engelleri, taşıma
masraflarının varlığını da dikkate almıyor.
4.
Model uzun vade sonuçları için öngörüde
bulunuyor. Ancak ticari liberalleşmeden sonra,
ekonomideki üretim faktörleri zengin faktörleri
yoğun olarak kullanan endüstrilere hızla
kayamayabilirler.

Kısa vadede, faktörlerin verimlikleri halihazırdaki
endüstrilerindeki kullanımlarına göre belirlenir, böylece
ücret/kira oranları ülkeler arasında farklı olabilir.
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-54
Ticaret Gelir Eşitsizliğini Arttırıyor mu?
• Son 40 yılda, Güney Kore, Meksika, ve Çin gibi ülkeler
A.B.D.’ye niteliksiz işgücü yoğun (kıyafet, ayakkabı,
oyuncak, montelenmiş ürünler) ürünler ihraç ettiler.
• Aynı zamanda, niteliksiz işçilerin ücretleri nitelikli
işçilere göre daha yavaş arttığı için A.B.D.’deki gelir
eşitsizliği de arttı.
Önceki trend sonraki trendin nedeni midir?
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-55
Ticaret Gelir Eşitsizliğini Arttırıyor mu?
(devam)
Heckscher-Ohlin modeli yoğun faktörlerin sahiplerinin
ticaretten kazanacağını ve kıt faktörlerin sahiplerinin
ticaretten kaybedeceğini öngörür.
•
Ancak bu öngörüyü destekleyen az kanıt vardır.
1. Modele göre, ürün fiyatlarındaki değişimden dolayı
gelir dağılımında bir değişim olur. Ancak nitelik
yoğun ürün fiyatlarında niteliksiz-yoğun ürün
fiyatlarına oranla bir değişime kanıt yoktur.
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-56
Ticaret Gelir Eşitsizliğini Arttırıyor mu?
(devam)
2. Modele göre, niteliksiz işgücü yoğun ülkelerde
niteliksiz işçilerin ücretleri nitelikli işgücü ücretlerine
oranla artmalıdır, ancak bazı durumlarda bunun tersi
gözlenmiştir:


Meksika’da nitelikli işgücü ücretleri niteliksiz işgücü
ücretlerinden daha hızlı artmıştır.
Oysaki Meksika A.B.D. ve Kanada’ya kıyasla niteliksiz işçi
yoğun bir ülke.
3. Model tamamen doğru olsa bile, ticaret ABD
ekonomisinin küçük bir payı ve bu nedenle ticaretin
ABD fiyatları ve ücretleri üzerine etkisi küçük olmalı.
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-57
Ticaret ve Gelir Dağılımı
• Gelir dağılımında değişiklikler, sadece uluslararası
ticaret ile değil, her türlü ekonomik değişimle birlikte
meydana gelir.
 Teknolojideki değişiklikler, tüketici eğilimdeki değişiklikler,
kaynakların tükenişi ve yenilerinin bulunması...hepsi gelir
dağılımını etkiler.
 Ekonomistler artan gelir eşitsizliğinin temel sorumlusu olarak
teknolojideki değişimi ve bunun sonucunda eğitime ödenen
primi görüyorlar.
• Ticareti önlemek yerine ticaretten dolayı (ya da başka
bir ekonomik değişim) kaybedenleri telafi etmek.
 Ekonomi bütün olarak ticaretten kazanım sağlar.
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-58
Ticaret ve Gelir Dağılımı (devam)
Ticaret politikasındaki politik bir meyil vardır:
• Ticaretten dolayı potansiyel olarak kaybedenler politik
olarak kazananlardan daha organize.
 Kayıplar genellikle küçük bir kesim üzerinde yoğunlaşır, fakat
kazanımlar kalabalık arasında yayılmıştır.
 Şeker ithalatını kısıtlamak için herkes yılda ortalama $8 ödüyor:
• bu politikanın toplam masrafı yılda ortalama 2 milyar $.
 Bu programın kazanımları toplamda ortalama 1milyar $,
• fakat bu miktar relatif olarak az sayıda şeker üreticisine
gidiyor.
Copyright © 2009 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved.
4-59
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
1
File Size
730 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content