close

Enter

Log in using OpenID

CBSBasMuhendisligi - Orman Genel Müdürlüğü

embedDownload
ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
ORMAN HARİTA
VE
FOTOGRAMETRİ MÜDÜRLÜĞÜ
CBS BAŞMÜHENDİSLİĞİ
2010
İÇİNDEKİLER
KONU
SAYFA
Veritabanının oluşturulması ……………………………………….…….……………..…..3
Koordinat Sistemi .........................................................................................................6
Feature Class Oluşturmak ………………………………...…………………………...…..8
Pafta Rektifiye Edilmesi ………………………………………..………………………….14
Meşcere Haritası Çizimi …………………………………………..……………………….20
Bölmecik Katmanının Hazırlanması ve Çizimi …………………….………………….27
ArcMap Araç Çubukları …………………………………………………….…………….31
Topoloji Nedir ve Nasıl Kurulur? ……………………………………….………………34
Yeni Planlanan Şefliklerin Güncellenmesi …………………………………….……...44
2
VERİTABANI OLUŞTURMA
Amenajman haritası veritabanını oluşturabilmek için öncelikle ArcGIS programı
kurulurken yüklenmiş olan ArcCatalog arayüzü kullanılır. Burada oluşturulan projenin uzantısı
*. mdb (Microsoft Access Database ) uzantılı olup Microsoft Access veya birçok veritabanı
kontrol programı ile açılabilir. Bu veritabanın içerisinde oluşturulmuş olan katmanlar tablo
halinde bulunur.
Katmanları ve özelliklerini tanımlayabilmek için ArcCatalog programı çalıştırılır ve
Windows gezginini anımsatan ekran görüntüsü açılır. Kullanıcı tarafından istenilen sürücü
içerisinde proje ismi adlandırılarak yeni klasör oluşturur.
* ArcCatalog arayüzünde silinen dosya veya veritabanının geri dönüşümü
olmadığından yedekli çalışılması gerekmektedir.
3
Açılan klasör içerisinde fare ile sağ klik yapılır. Açılan menüden New ve “Personal
Geodatabase” seçilerek katmanların hazırlanacağı veritabanı oluşturulur.
Personel GeoDatabase; Point (nokta), Line (çizgi) ve Polygon (alan) özellik tipleri ile
temsil edilen vektör verilerinin depolandıkları bir ortamdır.
Bu işlemler yapılırken fare sağ tarafta ki boşluk alanda tutulmalıdır.
Yukarıda anlatılan işlemler gerçekleştirildiğinde ekranda görülen silindir şeklindeki *.*
mdb uzantılı New Personal Geodatabase (Coğrafi Veritabanı) veritabanına yeni bir proje ismi
verilir. (Bölge Müdürlüğü, İşletme Müdürlüğü veya İşletme Şefliği olabilir)
Oluşturulacak klasör, veritabanı ve katman isimlerinin İngilizce karakterlerle yazılması,
programın sağlıklı çalışmasına yardımcı olur.
New Personel Geodatabase
4
Oluşturulan VERITABANI.mdb üzerinde fare çift tıklatılarak açılır ve ekranın sağ
tarafında ki boş alan üzerinde fare sağ klik yapılır. Açılan menüden, New ve Feature Dataset
seçenekleri işaretlenir.
Bu kısımda oluşturulan Feature Dataset‟in amacı, dataset içerisinde oluşturulan bütün
katmanların aynı projeksiyon özelliklerine sahip olmaları içindir.
Menü açıldığında ekranda Name yazılı yerin karşısında ki boş alana Feature
Dataset„in ismi yazılır ve ileri butonunu işaretlenir. İsim kısmı işletme, şeflik adı olarak da
adlandırılabilir.
5
KOORDİNAT SİSTEMİ
Projenin koordinat sistemindeki yerini belirlerken, Amenajman Meşcere Haritaları için
“Projected Coordinate System” işaretlenir ve seçeneklerden de “UTM” klasörü seçilir.
UTM klasörü seçildiğinde açılan seçeneklerden “Other GCS” klasöründen, “European
Datum 1950 UTM Zone 35,36,37 ve 38” dilimlerinden projeye ait olanı işaretlenir ve ileri
butonu tıklanır. Ekranda açılan menüde bir değişiklik yapılmadan ileri butonu işaretlenir ve
XY Tolerance değerlerinin girileceği menüye geçilir.
6
7
XY Tolerance değerlerinin girileceği
menüde, standart olarak gelen “0,001”
değerlerinde bir değişiklik yapılmadan
“Finish” butonu tıklanılır ve Feature
Dataset ile ilgili katman özellikleri
tamamlanır.
Topology
ve
kurallarının
uygulanabilmesi için bir Feature Dataset
oluşturulması zorunludur.
FEATURE CLASS OLUŞTURMA
New Feature Class menüsünde;
Name (Adı),
Alias (Rumuz, Takma Adı),
Type (Tipi) ve
Geometry Properties seçenekleri bulunur.
Bu seçeneklerden, Adı ve Tipi özelliğinin doldurulması ve tanımlanması zorunludur.
8
Orman İdaresi ve Planlama Dairesi
tarafından yayımlanmış Amenajman çizim
tekniğine
göre,
Amenajman
Haritası
veritabanında
katman
olarak
Bölge
Müdürlüğü, İşletme Müdürlüğü ve İşletme
Şefliği sınırları ile Bölme, Bölmecik, Blm_Tipi,
Detay, Tepe ve Yerleşim gibi katmanların
olması zorunludur.
Katmanlar çizim tekniğinde yazılan standartlar doğrultusunda oluşturulmalıdır. Örneğin
bölme değil BOLME ve bu katmanın line değil polygon olması gibi.
Katmanın adı ve tipi belirlendikten sonra, ileri butonunu tıklayarak bir sonra ki menüde
bu katmana ait öznitelik bilgilerinin girilmesini sağlayacak tablo özellikleri oluşturulur.
SEFLIK katmanına ait tablo
özelikleri, çizim tekniğinde yazıldığı
gibi (uzun veya kısa sayı, metin ve
karakter uzunluğu) tablo isimleri ve
özellikleri oluşturulur ve finish
butonuyla işlem tamamlanır.
9
Oluşturulan katmanların tablo özelliklerini oluşturmanın bir diğer yolu ise, menüde
bulunan Import seçeneğidir. Import seçeneğini kullanabilmek için, öncelikle New Feature
Class ile yeni bir katman oluşturularak isim ve tipi özelliği oluşturulur. Bu işlemlerden sonra,
Import butonunu tıklayarak daha önce oluşturulan veritabanını bilgisayardaki konumunu
gösterip aynı isme ve tablo özelliklerine sahip katman işaretlenir ve Add butonu seçilerek
işlem tamamlanır..
Son resimde görüldüğü gibi tablo bilgileri otomatik olarak katmana aktarılacaktır.
Katmanları oluşturmadan önce kısa bir bilgi olarak;
SEFLIK,BOLME, BOLMECIK ve vb. katmanlar alan tanımlı olması gerektiği için bunların
hepsinin Polygon,
DETAY, BLM_TIPI, vb. katmanların hatları ifade ettiği için Line,
YERLESIM, TEPE, vb. katmanların da Point katmanı yani nokta katmanlarıyla oluşturulması
gerekir.
Ancak bir amenajman haritası çizimine başlanmadan önce sırasıyla; bir dış sınırı ifade eden
SEFLIK katmanı, oluşturulan SEFLIK katmanından bir BOLME katmanı ve BOLME
katmanından da bir BOLMECIK katmanı oluşturulur. Burada ki amaç, katmanlarda ki ortak
kullanılan sınırların ve veri girişlerinin aynı olmasıdır. Bunlarla ilgili uygulamalar ve kolaylıklar
ArcGIS programı ile yapılan uygulamalarda detaylı olarak anlatılacaktır.
10
TEPE KATMANININ HAZIRLANMASI
DETAY KATMANININ HAZIRLANMASI
11
ArcCatalog
programı
ile
oluşturulan
veritabanın içerisinde oluşturulan katmanları
düzenleyebilmemiz ve veri girişi yapabilmemiz için
bu sefer ArcGIS programı kurulurken yüklenen
ArcMap arayüzü kullanılır.
12
ArcMap programı açıldığında ekranda görülen menüde “A new empty map” seçeneği
işaretli bırakılıp OK butonunu seçilir ve yeni bir ArcMap projesi oluşturmaya başlanılır.
ArcCatalog‟ta hazırlanan katmanları düzenleyebilmek ve veri girişini yapılabilmek için
araç çubuklarında bulunan “Add Data” butonu tıklanarak açılan menüden veritabanı
içerisinde bulunan SEFLIK katmanı seçilir.
Add Data butonuna tıklanıldığında sırasıyla; ilk olarak silindir şekilli Personal
Geodatabase .*mdb, daha sonra oluşturduğumuz Feature Dataset ve ardından da işlem
yapılacak katman işaretlenerek ArcMap‟te Layers kısmına eklenir.
Add Data
13
PAFTANIN REKTiFiYE EDiLMESi
ArcCatalog
programında
açılan
katmanlarda veri girişi yapabilmek için
kullanılan askeri paftaların rektifiye
işlemleri için ;
1. Scanner‟dan pafta taratılır.
2. Taranmış
pafta
Add
Data
butonuyla Layers kısmına eklenir ve
ekranda çıkan menüde (Create pyramids) Yes seçeneği işaretlenir.
3. Eklenen paftanın kenarlarında bulunan koordinat değerlerinin girilmesi ile yapılacak
rektifiye işleminde bilinmesi gereken, haritanın X koordinatlarının yatay, Y
koordinatlarının dikey olduğudur.
14
Rektifiye işlemini yapabilmek için, açık olan araç çubuklarının üzerinde fareyi sağ klik
yaparak, açılan araç çubuklarından rektifiye işlemini yapacak olan “Georefencing” seçeneği
işaretlenir.Açılan araç çubuğunda menülerde bulunan;
Layer (Katman) rektifiye yapılacak paftayı gösterir.
Rotate (Rota) raster veriye yön vermek için kullanılır.
Add Control Points (Kontrol noktaları eklemek) rektifiye işlemleri sırasında
haritanın köşe noktalarındaki koordinat değerleri girilir.
View Link Table harita üzerinde eklenen koordinat noktalarının hata değerlerine
bakılır ve hata değerleri yüksek noktalar silinir.
15
Rektifiye işlemine başlamadan önce Georeferencing menüsünü tıklayıp açıldığında
işaretli olarak gözüken Auto Adjust (Otomatik Ayar) seçeneğinin işareti kaldırılır.
Araç çubukların bulunan + ve – şekilli olan büyüteç butonuyla haritanın 4
köşe noktasından her hangi birini büyütüp, daha sonra Add Control Points
butonu
tıklanarak, grid kesişim noktasının üzerinde (tam ortasında) sol klik yapılarak işaretlenir ve
ardından da sağ klik yapılarak “Input X and Y” seçilir.
16
Açılan “Input X and Y” menüsünde X koordinatı olarak haritanın yatay kısmında ki
rakamlar, Y koordinatı ise dikey kısmında bulunan rakamlar yazılır.
Bu işlem harita da en az 4 noktadan yapılır ve haritanın 4 köşe noktasında olması
tercih edilir.
Girilmiş koordinat noktalarının hata değerlerini kontrol edebilmek için Georefencing
menüsünde bulunan Auto Adjust seçeneğini tekrar işaretlenerek aktif hale getirilir ve
ardından
View Link Table butonu tıklanılarak açılan tabloda girilen noktalara ve
hata değerlerine bakılır. Burada ki hata değeri ölçeğin 1/5 olarak kabul edilir ve 1/25.000
haritada maksimum hata değeri 5 m. olarak kabul edilir.
17
Hata oranı yüksek çıkan nokta, bu
tablodan işaretlenir silinir ve paftaya ait farklı
bir grid kesişim yerine tekrar nokta atılıp
koordinatlar yazılır. Bu işlem hata oranını
düşürünceye kadar tekrarlanılır ve gerekirse
daha fazla koordinat noktaları atılır.
Hata kontrolleri yapıldıktan sonra Georefencing menüsü tekrar açılır ve “Rectify”
işaretlenir. Açılan menünün Output Location bölümüne rectify işlemini kayıt yapılacak
klasörü, Name yazılı kısma ise paftanın rektifiye yapıldıktan sonra ki yeni ismini (Genelde
pafta isminin başına yada sonuna REC yazılır) ve Format seçeneğinde de image, Tiff gibi
resim formatları belirtildikten sonra Save butonu işaretlenir.
18
ÖNCE
SONRA
Rektifiye işlemi tamamlandıktan sonra Add
Data butonuyla Layers altında eklenen SEFLIK
katmanına ait bir veri girişi olmadığından
ekranda bir görüntü olmayacaktır.
Örnek SEFLIK katmanıyla verildiğinden,
bir sınır çizebilmek için şefliğe ait rektifiye
edilmiş pafta Add Data butonu ile eklenir.
Eklenen pafta ekranda görünmüyorsa
yandaki resimde görüldüğü gibi pafta isminin
üzerinde sağ klik yapılarak “Zoom To Layer” i
işaretlenir ve pafta ekrana getirtilir.
19
MEŞCERE HARİTASI ÇİZİMİ
Eklenen SEFLIK katmanının sınırını oluşturabilmek için, araç çubuğu üzerinde bulunan
“Editör” butonunu tıklanır ve açılan menüden “Start Editing” seçeneği işaretlenir. Burada
dikkat edildiğinde, Start Editing seçildiğinde Editör araç çubuğu üzerinde bulunan “Task” ve
“Target” bölümlerinin de aktif hale geldiği görülecektir.
Task menüsü görevi, diğer bir ifadeyle katmana uygulanacak komutları, Target ise hedefi
yani hangi katmanda çalışılıyorsa, o katmanı ifade eder.
Editör butonunu tıklayarak açmak
ve açılan menüden Start Editing
menüsünü işaretleyerek uygulamaya
başlanabilir. Ancak bu işlemleri
gerçekleştirdikten sonra sağ tarafta
bulunan Task menüsünde bilinmesi
gereken birkaç önemli husus
bulunmaktadır.
20
Birincisi; Create New Feature (Yeni Özellik Yaratmak) Eğer yeni bir katman
oluşturuluyorsa ve hiçbir veri yok ise bu seçeneğin kullanılması zorunludur. SEFLIK katmanı
gibi.
İkincisi; Cut Polygon Features (Poligon Özelliğini Kes) Örneğin çizilen bir SEFLIK sınırı
içerisine BOLME katmanı çizilmesi gibi. Burada dikkat edilmesi gereken husus, veri kaydı
yapılacak alanın seçili olması, işaretlenmesi gereklidir.
Üçüncüsü; Auto-Complete Polygon (Poligonu Otomatik Tamamla) Bu komutun Cut
Polygon Features komutundan tek farkı, değişikliğin alan (polygon) içerisinde değil, dışarıda
yapılıyor olması. Çizilen alanın sınırlarını genişletmek yani alan olarak tanımlanmamış bir yeri
alanımıza dahil etmek istieniyorsa bu komut seçilmelidir.
Task menüsünde ki komutları uygularken Target (hedef ) bölümünde, hangi katmanda
çalışılacaksa onun seçili olması gereklidir.
Katmanlarda yapılacak çizime başlanılmadan önce Amenajman Çizim Tekniğinde
belirtilen ölçek hassasiyetine dikkat edilmesi gerekir. Örneğin BOLME katmanının 1/8000 ile
1/5000 ölçeği arasında çizilmesi gerektiği çizim tekniğinde yazılmıştır.
21
SEFLIK katmanında yapılacak çizim için sırasıyla;
1. Editör
2. Start Editing
3. Task  Create New feature
4. Target  SEFLIK (Uygulama yapılacak Katman)
5. Editör butonunun hemen yanında bulunan Sketch Tool (Kalem resmi) butonu
işaretlenir ve ölçek kontrol edilerek çizime başlanılabilir.
6. Çizim, Skecth Tool
seçildikten sonra fare ile uygun bir yerden sol klik ile
başlanılır ve SEFLIK sınırının tamamı çizildiğinde tekrar farenin sol kliğini çift tıklatarak
çizimi tamamlanır.
Sınırı çizilerek tamamlanan SEFLIK
katmanına veri girişi yapılabilmesi için;
Katmanın üzerinde sağ klik yapılır ve
açılan menüden
“Open Attribute
Table” seçilerek tablo bilgileri girilir. Yada
Editör araç çubuğu üzerindeki Target
menüsünün yanında bulunan “Attribute”
butonu seçildiğinde açılan tabloya bilgiler
girilebilir.
22
Katmana ait tablo bilgileri girilirken, hücre
özelliklerine dikkat edilmelidir. Örneğin, sütuna
sayı özelliği tanımlanmışsa metin değil rakam
girilmelidir. Bu durumda program veri girişini kabul
etmeyecektir.
SEFLIK katmanın çizim işlemi tamamlandıktan
sonra ArcCatalog arayüzünde oluşturulan BOLME
katmanı, Add Data butonu ile Layers bölümüne
eklenir.
BOLME katmanına ait veri ve tablo girişi
olmadığından bu katman SEFLIK katmanın
kopyalanıp yapıştırılmasıyla oluşturulur.
Amenajman Haritası çiziminde izlenmesi
gereken en sağlıklı yol öncelikle SEFLIK katmanın
daha sonra BOLME ve ardından da BOLMECIK
katmanın oluşturulmasıdır.
23
BOLME katmanına yapılacak kopyalama işlemi için;
Editör  Start Editing  Target  SEFLIK katmanı gösterilir ve Editör butonun
yanında ki Edit Tool butonu seçilir ve SEFLIK alanı fareyle sol tıklanılır. Seçilen alanın
etrafının yeşil renkte görünüyor olması bu alanın seçildiğini ifade eder.
Seçilen alan üzerinde fare ile sağ klik yapılarak açılan menüden “Copy” (Kopya)
işaretlenir ve bu veri aynı özelliğe sahip (polygon  polygon) BOLME katmanına “Paste”
(Yapıştır) seçeneği işaretlenerek yapıştırılır.
Kopyalama işlemi yapılırken Target seçeneğinde kopyalanacak katmanın (SEFLIK)
seçili olması
Yapıştırma işlemi yapılırken de Target seçeneğinde işlem yapılacak katmanın (BOLME) seçili
olması gerekmektedir.
24
BOLME katmanına yapılan
kopyalama işlemi
tamamlandıktan sonra, polygon
içerisinden alan çıkartılacağı
için, “Task” menüsünden “Cut
Polygon Features” seçilir ve
BOLME katmanında çizime
başlanır.
(Cut Polygon Features seçeneğinin aktif olması için, çizim yapılacak alan işaretlenmelidir.)
Çizime başlanmadan önce, Editör  Snapping menüsünden çizim yapılacak katmana
ait Vertex (köşe noktası), Edge (kenar) ve End (son) seçenekleri işaretlenir. Ayrıca çizim
sırasında diğer katmanlara zarar vermemek amacıyla, ArcMap programının en alt sol
kısımda yer alan Selection açılır ve sadece çizim yapılacak katman seçilir. Daha sonra, çizim
ölçeği ayarlanarak Skecth Tool butonu ile çizim yapılır.
Skecth Tool
25
BOLME katmanında çizim ve veri girişleri yapıldıktan sonra BOLMECIK katmanının
hazırlanması işlemine geçilir. BOLMECIK katmanı BOLME „de olduğu gibi kopyala ve yapıştır
komutları ile oluşturulur.
BOLMECIK verisi BOLME katmanından oluşturulduğu için ortak olan sütunları dolu
gelecek, diğer sütun bilgileri çizim sırasında doldurulacaktır. Örneğin MESCERE ve
MES_TIP gibi.
26
BÖLMECİK KATMANININ HAZIRLANMASI
1- BOLME katmanının üzerinde sağ
klik, Selection ve Select All
seçenekleri işaretlenir.
2- Seçilen BOLME katmanı sağ klik
yapılarak Copy seçeneğiyle işaretlienir.
3-Yapıştırma işlemi yapılacak katman,
Target kısmından seçiylir.
4-Target kısmında BOLMECIK katmanını seçilir ve daha
sonra fareye sağ klik yaparak çıkan menüden Paste
seçeneği işaretlenir. Bu işlemler den sonra BOLMECIK
katmanı hazırlanmış olur.
27
Amenajman Haritasında ki SEFLIK, BOLME ve BOLMECIK katmanları
tamamlandıktan sonra haritada detay olarak bilinen katmanlardan BLM_TIPI katmanı
oluşturulur. Bunun için;
Add Data  İstenilen Katman (BLM_TIPI)  Add butonuna tıklanılarak katmanıLayers
bölümüne eklenir.
DETAY ve BLM_TIPI katmanıları arasında ki fark BLM_TIPI‟nin BOLME katmanı ile
aynı hatlara sahip olması, DETAY katmanının ise bunların dışında kalan detay bilgilerinin
gösterilmesidir. Bu yüzden BOLME katmanına ait çizgi verilerini kodlandırabilmesi için daha
önce yapılan kopyala ve yapıştır komutları, bu sefer BLM_TIPI katmanında yapılır.
BOLME katmanı ile aynı hatlara sahip BLM_TIPI katmanında yapılması gereken işlem,
çizgi verisinin haritada görülen dere, sırt, patika gibi ayrımlarının BLM_TIPI tablosunda
bulunan TIPI sütuna Amenajman Çizim Tekniğinde belirtilen kodlarla ifade edilmesidir. Eğer
bu çizgi verisinin bir adı var ise tabloda bulunan ADI sütununa yazılması gerekir.
28
BLM_TIPI katmanına veri girişi yapabilmek için; katman Selection
ve Selection All komutlarıyla seçilir ve daha sonra Editör butonu
tıklanarak açılan menüden Merge komutu seçilerek birleştirilir.
Bu işlemden sonra Editör araç çubuğunda bulunan
Edit
Tool butonu seçilerek veri girişinin yapılacağı çizgi tipi seçilir. Seçilen
veriye ait kod ve ad bilgileri girilir ve bu işlem yapılırken çizgi tipinin
uzunluğu Target menüsünün yanında bulunan
ile kesilerek ayarlanabilir.
29
Split Tool butonu
Amenajman Meşcere Haritasında ki SEFLIK, BOLME, BOLMECIK ve BLM_TIPI
katmanları tamamlandıktan sonra haritada DETAY ve TEPE katmanları sırasıyla;
Add Data  İstenilen Katman (DETAY)  Add butonuna tıklanılarak katmanı Layers
bölümüne eklenir. Task ve Target bölümleri kontrol edilip ölçek ayarladıktan sonra çizim
yapılır.Line ve Point katmanları çizilirken Task kısmının “Create New Feature” işaretli olması
gerekmektedir.
DETAY katmanına ait öz nitelik tablo bilgisi açıldığında TIPI ve ADI sütunu kısımlarına,
TIPI bolumune Amenajman Çizim Tekniğinde yazan kodları, (Sırt 1, Suludere  2,
Kurudere 3, vb.) girilmesi gerekmektedir. Ayrıca çizilen vektör veri haritada adlandırılmışsa
ADI sütununa yazılır.
TEPE KATMANINA AiT ÖRNEK VERİ GİRİŞİ
30
31
32
33
TOPOLOJİ NEDİR?
Bilgisayar, şekilleri temsil ederken hangi doğruların birbirini kestiğine, hangi caddelerin
birbirine bağlandığına bakmaz. Oysa bir insan haritaya baktığında, genel olarak hangi
caddelerin nerede ve hangi cadde yada caddelerle birleştiğini, hangi doğruların birbirini
kestiğini vs. gibi şekiller arasındaki ilişkileri rahatça görebilir.
Bilgisayarın bu tür ilişkileri anlayabilmesi için, bu ilişkilerin geometriden ve
koordinatlardan bağımsız bir şekilde, bilgisayara tanıtılması gerekir. Bu ilişkilerin bilgisayara
tanıtılması için; başka bir deyişle bilgisayarın bu ilişkileri ortaya çıkarabilmesi için topolojiden
yararlanılır.
Topoloji, varlıklar arasındaki metrik olmayan uzaysal ilişkilerdir. Çakışıklık, içerme,
komşuluk vb. ilişkiler topolojik ilişkilerdir. Bilgisayar, diskinde kayıtlı sayısal haritayı
istenildiğinde tekrar tekrar çizebilir, çizimde bulunan bir şeklin yapısının istenildiği gibi
değiştirilmesine olanak tanır ancak, seçilen bir şeklin kapalı bir poligon mu ya da tek başına
bağımsız bir geometrik şekil mi olup olmadığını anlayamaz.
Bilgisayarın bu özellikleri bilebilmesi için, bu ilişkilerin bilgisayar dilinde yazılıp
bilgisayarın kullanımına sunulması gerekir. Topolojik ilişkilerin kurulmasının bir çok avantajı
vardır. Topoloji, verileri daha etkin bir biçimde saklar. Topolojik ilişkiler var olduğunda, aynı
karakteristik özellikleri taşıyan komşu poligonları birleştirmek, coğrafi özelliklerin üst üste
çakıştırılmasıyla yeni modeller elde etmek vs. gibi analizleri yapmak ta mümkün olmaktadır.
34
Veritabanı içerisinde bulunan
vektör
verilere
(BOLMECIK,
BOLME, vb) topology kuralları
tanımlamak için, önce Feature
Dataset içerisinde fare sağ tıklanır
ve New  Topology komutu seçilir.
Topology
seçeneği
işaretlendikten sonra açılan
menüden ileri butonu seçilerek
veri
üzerinde
kurulacak
topology işlemi adlandırılır ve
ileri butonu işaretlenir.
35
Adlandırılan topology işleminden sonra açılan menüde bir değişiklik yapılmadan,
topology kurallarının ekleneceği kurallar menüsüne geçilir.
Burada ki menüden ;
•
Üst Üste Binmeler (Must Not Overlap)
•
Boşluklar (Must Not Have Gaps) kuralları seçilir.
36
37
Topology kuralları eklendikten sonra “The new topology has been created. Would
you like to validate it now?” uyarısı Evet tıklanılır ve işleme devam edilir.
Topology işlemi tamamlandıktan sonra, veri tabanının içerisinde kullanıcının veya
programın verdiği isimle yeni bir katman oluşur.
38
Veri içerisinde bulunan topology hatalarını düzeltmek için ArcMap programı açılır ve
“AddData” butonuna tıklanılarak topology verisi eklenir. Eklenen topology verisi beraberinde
topology kurulan katmanı da getirir.
Araç çubukları üzerinde fareyi sağ tıklanarak açılan menüden “Topology” aracı
işaretlenerek ArcMap araç çubuğuna eklenir.
39
Araç çubuğunda bulunan Topology araçlarını kullanabilmek için, ArcMap programında
Editör  Start Editing yapılır ve Topology araç çubuğunda görünen topology katmanı aktif
hale getirilir.
Açılan topology hata tablosunda bulunan “Show” menüsü tıklanarak hataların tümünü
yada kurulan topology kurallarını gösterir tercih seçenekleri nden biri seçiler ve menüde
bulunan“Search Now” butonu işaretlenerek hata listesi tabloda gösterilir.
40
Bulunan hataları düzeltmeye başlamadan önce,
dikkat edilmesi gereken önemli hususlar;
•
Topology hataları, ArcMap ekranında kırmızı renkte görünen hatalardır.
•
Ekranda görünen kırmızı görünen hatalardan bölge, işletme yada şeflik sınırını (dış
sınırlar) çevreleyen hat topology hatası değildir.
•
Ayrıca çevresinde adalar olan bölge müdürlüklerinde bu alanlar bağımsız olduğu için,
idari sınırlarda olduğu gibi hata olarak gözükebilir.
•
Hata projenin sınırını ifade ediyorsa, bu tür hataların düzeltilmesine gerek yoktur.
41
Topology hata tablosundaki “Show” butonu işaretlenerek bulunan hataların
düzeltilmesi için ; düzeltme işlemi yapılacak topology hatası seçilir ve fare sağ tıklanarak
açılan menüden “Zoom To”seçeneği işaretlenerek hata ekranda gösterilir.
Düzeltilecek topology hatası işaretlendiğinden ekranda siyah renkte görünecektir.
Topology hatasını onarmak için, tablo üzerinde fareye sağ tıklanır ve bu sefer çıkan
menüden “Create Feature” işaretlenir. Bu işlem yapıldığında hatanın artık onarıldığı (hata
boşluk ise tanımlanmış alan, üst üste binme varsa bağımsız alan olduğu) görülecektir.
42
Onarılan hata, katmanın öznitelik tablo bilgisinde tanımlanmış olarak görünecektir. Bu
yeni oluşan alan, kendisine komşu ve uygun alan ile birlikte seçilerek Editör  Merge
komutlarıyla birleştirilir.
Topology hatası onarıldıktan sonra oluşan alanın Ha. olarak büyüklüğüne dikkat
edilmesi gerekir. Hata onarıldıktan sonra oluşan polygon, alansal olarak büyük ise (Örneğin,
0,3 Ha. ve yukarı) birleştirme işlemi yapılmadan önce, bu alan bir önceki veri ile kontrol
edilerek düzeltilmeli.
43
YENİ PLANLANAN ŞEFLİK KATMANININ
GÜNCELLENMESİ
Bölge Müdürlüğü BOLMECIK katmanı ve güncellenecek şeflik sınırı ArcMap te açılır.
ArcToolbox ta sırasıyla Analysis Tools  overlay Menüsü altındaki Erase
tıklanır . Açılan pencerenin Input kısmına Bölge Müdürlüğü‟ne ait BOLMECIK,Erase Feature
kısmına ise güncellenecek seflik katmanı seçilir.
Güncellenecek şeflik sınırına göre kesilmiş BOLMECIK katmanı ,Output Feature
Class kısmında tanımlanan dosyada yeni katman olarak kaydedilir.
44
Şeflik sınırında bir değişiklik yapıldıysa bu güncelleme metodunun uygulanması
topoloji hatalarını azaltacak ve daha sağlıklı bir güncelleme olacaktır. Şeflik sınırında bir
değişiklik yapılmazsa bu metodun uygulanmasına gerek yoktur.
45
Yeni katmanda Select By Attributes kullanılarak [SEFLIK_ADI] = „güncellenecek seflik
adı„ seçilir.
Araç çubuklarının bulunduğu alanda farenin sağ tuşu tıklanarak Advanced Editing
araç çubuklarına eklenir.
Açılan araç çubuğundaki
bağlı poligonlar ayrıştırılır.
Explode Multi-part Feature tıklanarak birbirlerine
46
Yeni oluşturulan bolmecik katmanında güncellenecek şefliğe ait kalan polygonlar
(alan) komşu şefliğin uygun bölmeciklerine Editor Merge komutları ile birleştirilir.
Merge işlemi yapılırken hangi poligonun seçili olduğuna dikkat etmek gerekir.
Bu işlemler sonucunda Bölge Müdürlüğü BOLMECIK katmanın da güncellenecek
şeflikle ilgili hiçbir poligon kalmamalıdır.
47
ArcMap programında yapılan işlemler tamamlandıktan sonra ArcCatalog programı
açılır ve güncelleme yapılan katmanın üzerinde sağ tıklanarak Load  LoadData seçilir.
Açılan Simple Data Loader menüsünde güncelleme yapılacak katmanın adresi
gösterilir.
48
Simple Data Loader menüsünde adres tanımlandıktan sonra Add butonuna basılarak
“List of source data to load” kısmına ekleme yapılır.
Bu işlemlerin ardından, ileri butonuna basılarak ve açılan menüde bir işaretleme
yapılmadan güncelleme yapılacak katman ile güncellenecek katman arasında ki tablo
öznitelik bilgilerini gösteren menüye geçilir. Bu menüde sütun isimleri ve öznitelik bilgileri
kontrol edilir. Bu kontrolde eşleşmeyen sütunlar bulunursa, tekrar düzeltilerek daha önce
anlatılan komutlar uygulanarak bu menüye ulaşılır.
49
Yukarıdaki sıra takip edilerek yükleme işlemi bitirilir. Sonrasında BOLMECIK katmanına
topoloji uygulanır ve gerekli düzenlemeler yapılır.
50
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
10 042 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content