close

Enter

Log in using OpenID

Avrupa Birliği Ulaştırma Müktesebatı

embedDownload
T.C. Avrupa Birliği Bakanlığı
Avrupa Birliği
Ulaştırma Müktesebatı
Yasin KOCABIYIK
AB İşleri Uzmanı
Sektörel Politikalar Başkanlığı
26 Mart 2014, Bursa
Taşımacılık Politikası
• Avrupa Birliği’nin Taşımacılık Politikası
• Türkiye – AB İlişkileri
• Taşımacılık Politikası Faslı
• AB Boyutunda Düzenlenen Konular ve Türkiye’de Durum
• Türkiye – AB Mali İşbirliği
• Trans-Avrupa Ulaştırma Ağları (TEN-T)
26 Mart 2014, Bursa
AB’de Taşımacılık Sektörü
•Taşımacılık modern ekonomilerin kilit bir unsurudur. (AB’de
GSYH’nin %4,5’i, istihdamın %4,2’si, hane halkı harcamalarının
%13’ü)
•Taşımacılığa olan talep gün geçtikçe artmakta, ancak
taşımacılıktaki gecikmeler ve bazı taşımacılık hizmetlerindeki
kötü kalite sorun teşkil etmektedir.
•Çözüm sadece yeni altyapı yatırımları ve piyasaların
açılmasından
ibaret
değildir.
Taşımacılık
sisteminin,
genişlemenin ve sürdürülebilir kalkınmanın taleplerini
karşılayacak şekilde optimize edilmesi gerekir.
26 Mart 2014, Bursa
AB Taşımacılık Politikalarının Gelişimi
•Taşımacılık, Avrupa ekonomik entegrasyonunun
gerçekleştirilebilmesi için ortak politikalar geliştirilmesi
gereken bir alandır. (Roma Antlaşması)
•Taşımacılık politikaları malların serbest dolaşımının
sağlandığı iç pazarın oluşumunun ve kişilerin AB
içerisinde serbestçe seyahat edebilmelerinin temelinde
yer alır.
•AB taşımacılık politikaları Avrupa çapında temiz,
güvenli, emniyetli ve etkin taşımacılık yapılmasını
hedeflemektedir.
26 Mart 2014, Bursa
AB Taşımacılık Politikalarının Gelişimi
•Roma Antlaşmasında ortak taşımacılık politikası konusunda
hüküm bulunmakla beraber Avrupa taşımacılık politikasının
şekillenmeye başlaması yaklaşık 30 yıl almıştır.
•Avrupa Topluluğu uzun süre ortak taşımacılık politikası
uygulamamış veya uygulayamamıştır.
•Komisyonun sunduğu teklifleri Konsey hayata geçirememiştir.
•1983 yılında Konsey aleyhine ATAD’da dava açılmıştır.
•1985 yılında ATAD, Konseyin ortak taşımacılık politikası
oluşturulması konusundaki başarısızlığını teyit etmiştir.
•Üye devletler Topluluğun bu konuda düzenleme yapma
yetkisini kabul etmiştir.
26 Mart 2014, Bursa
AB Taşımacılık Politikalarının Gelişimi
•1985 yılı sonrasında Komisyon, peş peşe önemli
düzenlemeler yayımlayarak serbest taşımacılığın önündeki
engellerin
kaldırılmasına
yönelik
somut
girişimlere
başlamıştır.
•Maastricht Antlaşması (1993) ile taşımacılık politikasının
siyasi, kurumsal ve bütçesel temelleri güçlendirilmiştir.
•Antlaşma
vermiştir.
ayrıca
Trans-Avrupa
ağları
kavramına
yer
•Bu çerçevede Topluluk kaynakları kullanılmak suretiyle
Avrupa düzeyinde taşımacılık altyapı planları oluşturulması
mümkün hale gelmiştir.
26 Mart 2014, Bursa
AB Taşımacılık Politikalarının Gelişimi
• Komisyon’un 1992 yılında yayımladığı ortak
politikasının geleceğine ilişkin Beyaz Kitap,
piyasasının rekabete açılmasını ele almaktaydı.
taşımacılık
taşımacılık
• Beyaz Kitabın yayımlanmasından 10 yıl sonra taşımacılık
piyasasının büyük ölçüde rekabete açıldığı söylenebilir.
• Ancak, demiryolu sektöründe istenen gelişmeler gerçekleşmemiş,
sektör bu süre zarfında rekabete açılamamıştır.
• Ortak taşımacılık politikasının gelişmesi ile birlikte tüketici fiyatları
düşmüş, hizmet kalitesi ve seçenekler artmıştır.
26 Mart 2014, Bursa
AB Taşımacılık Politikalarının Gelişimi
• Öte yandan, ortak taşımacılık politikasının gelişimi
istenilen ölçüde uyumlu ve düzenli gerçekleşmemiştir.
• Farklı taşımacılık
olmamıştır.
türleri
arasında
büyüme
eşit
• Ana yollarda, havalimanlarında oluşan sıkışıklıklar,
çevreye, halk sağlığına verilen zararlar ve trafik kazaları
gibi sıkıntılar aşılamamıştır.
26 Mart 2014, Bursa
AB Taşımacılık Politikalarının Gelişimi
• 2001 yılında Komisyon tekrar bir Beyaz Kitap yayımlamıştır.
• Bu Beyaz Kitap, selefinde yer alan öncelik alanlarının üzerine
yenilerini koymaktan ziyade mevcut öncelikler çerçevesinde
sıkıntıları vurgulamış ve üye ülkeler üzerindeki baskıyı artırmıştır.
• Farklı taşımacılık türleri arasında denge oluşturulması, birbirleriyle
bağlantılarının sağlanması, darboğazların aşılması gibi konulara
değinilmiş ve politika önerileri ortaya konulmuştur.
• Taşımacılık politikasının merkezinde kullanıcının olmasından
hareketle yol emniyeti ve yolcu hakları gibi hususlara yer
verilmiştir.
• Kaynak sorunlarına değinilmiştir.
26 Mart 2014, Bursa
AB Taşımacılık Politikalarının Gelişimi
• 2011 yılında yayımlanan “Tek Avrupa Taşımacılık Sahası İçin
Yol Haritası” isimli Beyaz Kitap ise, AB Taşımacılık Sistemi’nin
2050 yılına kadar sürdürülebilir bir sistem haline getirilmesini
amaçlayan öneriler ortaya koymaktadır.
• Temel konu başlıkları;
- Etkin ve entegre bir taşımacılık sistemi oluşturulması
- Gelecek için yenilikler
- Modern altyapı ve akıllı fonlama
şeklindedir.
26 Mart 2014, Bursa
AB Taşımacılık Politikalarının Gelişimi
Geliştirilecek politikalar ile temel olarak;
• 2050 yılına gelindiğinde sera gazı emisyonlarının 1990 yılı
seviyesine oranla %60 oranında azaltılmış olması,
• Petrole bağımlı
düşürülmesi,
taşımacılık
oranının
önemli
ölçüde
• Taşımacılıkta yaşanan sıkışıklık ve yoğunluğun azaltılması,
hedeflenmektedir.
26 Mart 2014, Bursa
AB’de bugün gelinen nokta
• Piyasaların açılması ve farklı taşımacılık türlerinin
entegrasyonu etkinliği artırmış, fiyatları düşürmüştür. Ancak
vergi ve sübvansiyonlarda farklar sürmektedir.
• TEN-T politikaları altyapı projelerinin koordinasyonuna
katkı sağlamıştır.
• Hava kirliliği ve kazalarda azalma olmuştur. Ancak
hedeflere ulaşılamamıştır. Ayrıca, taşımacılık altyapılarının
yaygınlaşması
çevre
üzerinde
olumsuz
etkiler
oluşturmuştur.
• Deniz kirliliği ve deniz kazaları kontrol altına alınmıştır. Bu
alanda AB çok gelişmiş bir düzenleyici çerçeveyi
oluşturabilmiştir.
26 Mart 2014, Bursa
AB’de bugün gelinen nokta
• Havacılık sektöründe emniyet ve güvenlikle ilgili ortak,
yeknesak ve zorunlu mevzuat benimsenmiştir.
• Denizyolu, havayolu ve demiryolu taşımacılığı
alanlarında emniyet ajansları oluşturulmuştur.
• 11 Eylül sonrası farklı ulaştırma türleri ve kritik
altyapılar için güvenlik politikası oluşturulmuştur.
• Yolcu hakları geliştirilmiştir.
• Taşımacılık politikasının sosyal boyutu güçlendirilmiş
ve çalışma koşulları düzenlenmiştir.
26 Mart 2014, Bursa
Türkiye – AB İlişkileri






1999 – Türkiye AB’ye aday ülke
Katılım Ortaklığı Belgesi / Ulusal Program
İlerleme Raporları
Alt Komiteler
Katılım Öncesi Mali Yardım
2005 Müzakere Süreci / Tarama Toplantıları
26 Mart 2014, Bursa
Tarama Toplantıları
Taşımacılık Politikası Faslı
• Tanıtıcı Tarama Toplantısı:
26 - 29 Haziran 2006
• Ayrıntılı Tarama Toplantısı:
25 – 28 Eylül 2006
26 Mart 2014, Bursa
Müzakerelerde Durum
• 14 no’lu Taşımacılık Politikası Faslı üzerinde
görüşmeler Konsey’de devam etmektedir. Fasıl,
GKRY (Ek Protokol) konusunun açılış kriteri
olarak belirlendiği 8 fasıldan biridir.
• Tarama Sonu
çıkmamıştır.
Raporu
26 Mart 2014, Bursa
henüz
Konsey’den
Müzakerelerde Durum
• Mevcut bilgilere göre Fasla ilişkin 2 adet teknik açılış kriteri
olacaktır (resmi olarak teyit edilmiş değildir):
– Türkiye, demiryolu sektöründe AB müktesebatına tedrici uyum
için net bir strateji geliştirmelidir. Strateji, altyapı yönetimi ve
hizmetlerin sunumu fonksiyonlarının birbirinden ayrılmasına
yönelik detaylı planları, hedef tarihleri ve aynı zamanda
kurumsal kapasite geliştirme tedbirlerini içermelidir.
– Türkiye, “Topluluk Tahsisi”nin tanınmasına yönelik bir sürece
girmeli ve Tek Avrupa Hava Sahası konusunda tedrici uyuma
yönelik net bir strateji geliştirmelidir. Strateji, Güneydoğu
Akdeniz bölgesinde uygun seviyede hava emniyetini garanti
altına almaya yönelik gerekli iletişimi sağlayacak kabul
edilebilir bir teknik çözümü içermelidir.
26 Mart 2014, Bursa
Katılım Ortaklığı Belgesi (2008)
Kısa Vade
• Türk demiryolu pazarının kademeli olarak açılması
amacıyla Demiryolu Çerçeve Kanunu’nun kabul edilmesi
ve altyapı yönetimi ve hizmet sunumu ile ilgili işlevlerin
birbirinden ayrılmasının sağlanması
• Kirliliğin önlenmesinin etkin bir şekilde uygulanmasına özel
önem vererek denizcilik sektöründe uyum çalışmalarına ve
uygulamalara devam edilmesi, Türk filosunun emniyet
kaydının iyileştirilmesi ve deniz güvenliği müktesebatının
uygulanması da dahil olmak üzere denizcilik idaresinin
daha fazla güçlendirilmesi
26 Mart 2014, Bursa
Katılım Ortaklığı Belgesi (2008)
Kısa Vade
• Havacılık alanında, Güneydoğu Akdeniz bölgesinde uygun
düzeyde bir hava emniyetinin temini amacıyla gerekli
iletişimi sağlayacak teknik çözüme yönelik olarak
çalışılması
• “Topluluk
Tahsisi”nin
tanınması
sürecine
katılım
sağlanması ve Tek Avrupa Hava Seması ile ilgili
müktesebata kademeli olarak uyum sağlanması için net bir
strateji belirlenmesi
• Avrupa Sivil Havacılık Konferansı’nın, sivil havacılık
güvenliği alanındaki politika beyanatının ilgili hüküm ve
şartlarına uyum sağlanması ve bunların uygulanması
26 Mart 2014, Bursa
Katılım Ortaklığı Belgesi (2008)
Orta Vade
• Özellikle karayolu taşımacılığı ve hava emniyeti ile ilgili
olarak taşımacılık müktesebatına hukuki ve idari uyum
çalışmalarının sürdürülmesi
• Kontrol tedbirleri de dahil olmak üzere, müktesebatın
AB standartlarına uygun bir biçimde uygulanması için
kapasitesinin güçlendirilmesi
26 Mart 2014, Bursa
Taşımacılık Politikası Faslı
• AB’nin taşımacılık ile ilgili olarak düzenleme
yaptığı alanlar:
– Karayolu Taşımacılığı
– Demiryolu Taşımacılığı
– Havayolu Taşımacılığı
– Denizyolu Taşımacılığı
– İç Su Yolları Taşımacılığı
26 Mart 2014, Bursa
Karayolu Taşımacılığı
• Topluluğun karayolu taşımacılığı politika ilkeleri; genel
taşımacılık politikasında olduğu gibi bu alanda sürdürülebilir,
etkin, emniyetli ve güvenli ulaşımı, çevreye olumsuz etkileri
azaltmak suretiyle sağlamaktır.
• Karayolu taşımacılığı politika amaçları:
– Etkin karayolu yük ve yolcu taşımacılığını teşvik etmek,
– Eşit şartlarda rekabete imkan tanımak,
– Güvenli ve daha çevre dostu teknik standartları
uyumlaştırmak,
– Asgari düzeyde mali ve sosyal uyum temin etmek, ve
– Ayrımcılık yapılmaksızın karayolu taşımacılığı kurallarının
etkin uygulanmasını sağlamaktadır.
26 Mart 2014, Bursa
Karayolu Taşımacılığı
• Karayolu taşımacılığı alanında AB mevzuatı;
– Pazara ve mesleğe giriş,
– Çalışma saatleri, sürüş ve dinlenme süreleri,
– Asgari yıllık araç vergileri ve geçiş ücretleri ile
kullanıcı bedelleri,
– Sürücü belgeleri,
– Araçların azami ağırlık ve boyutları,
gibi konuları düzenler.
26 Mart 2014, Bursa
AB Taşımacılık Politikasının
Yol Emniyeti Boyutu
2011–2020 yıllarını kapsayan
Programı;
AB Karayolu Emniyeti Eylem
• Üye ülkeler arasında en iyi tecrübelere dayanan, karayolu
emniyeti alanında yapısal ve uyumlu bir işbirliği oluşturulması ve
uygulanması,
• Yaralanma sayısındaki artışa bağlı olarak giderek artan ve acil
hale gelen ihtiyaca binaen, ilk yardım ve yaralanmalar
konusunda bir strateji oluşturularak uygulanması,
• Kaza istatistikleri giderek endişe verici hale gelen, özellikle de
motosiklet sürücüleri gibi savunmasız yol kullanıcıları için yol
emniyetinin arttırılması,
Öncelikleri çerçevesinde;
26 Mart 2014, Bursa
AB Taşımacılık Politikasının
Yol Emniyeti Boyutu
• Yol kullanıcılarının eğitiminin geliştirilmesi,
• Yol kurallarının uygulanabilirliğinin artırılması,
• Daha emniyetli yol altyapısı,
• Daha emniyetli araçlar,
• Yol güvenliğini artırmak amacıyla modern teknolojinin
kullanımının desteklenmesi,
• Acil durum
geliştirilmesi,
ve
yaralanma
sonrası
hizmetlerin
• Savunmasız yol kullanıcılarının korunması,
Hususlarında önlemler alınmasını öngörmektedir.
26 Mart 2014, Bursa
Yol Emniyetini Esas Alan Temel
Mevzuat Konuları
Tehlikeli Malların Karayolu ile Taşınması
Trafik Kazaları Veri Tabanı Oluşturulması
Taşınabilir Basınçlı Ekipmanlar
Karayolu Tünelleri İçin Minimum Emniyetin
Sağlanması
• Emniyet Kemeri Kullanımı
• Teknik Şartlar
•
•
•
•
26 Mart 2014, Bursa
Türkiye’de Durum
2003 yılında Karayolu Taşıma Kanunu ve bu çerçevede 2004 yılında Karayolu
Taşıma Yönetmeliği yayımlanmıştır - Karayolu taşımacılığı sektörünün
düzenlenmesi ve mevzuat uyumu açısından oldukça önemli gelişme
•
Karayolu taşımalarını düzenlemek,
•
Taşımada düzeni ve güvenliği sağlamak,
• Taşımacı, acente ve taşıma işleri komisyoncuları ile nakliyat ambarı ve kargo
işletmeciliği ve benzeri hizmetlerin şartlarını belirlemek,
• Taşıma işlerinde istihdam edilenlerin niteliklerini, haklarını ve sorumluluklarını
saptamak,
• Karayolu taşımalarının, diğer taşıma sistemleri ile birlikte ve birbirlerini
tamamlayıcı olarak hizmet vermesini ve mevcut imkânların daha yararlı bir
şekilde kullanılmasını sağlamak
• Karayolu Taşıma Yönetmeliği ile özellikle karayolu yük ve yolcu taşımacılığı
işletmeciliği mesleğine kabul ile ilgili AB müktesebatının uyumlaştırılmasında
önemli adımlar atılmıştır.
26 Mart 2014, Bursa
Türkiye’de Durum
• Mesleki Yeterlilik ile ilgili Yönetmelik 2004 yılında
yürürlüğe girmiştir.
• 2009 yılında Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nde
değişikliğe gidilmiştir.
• Lisans sistemi yürürlüğe girmiştir.
• Sayısal takograf sistemi zorunlu hale gelmiştir.
• Sürücü belgesi almak için gerekli şartlar
değiştirilmiş, AB’ye uyum sağlanması için
gereken adımlar atılmıştır.
26 Mart 2014, Bursa
Türkiye’de Durum
• Türkiye, Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Uluslararası
Taşınmasına İlişkin Avrupa Anlaşmasını (ADR) 2005
yılında imzalamış ve Anlaşmaya 22 Şubat 2010 tarihinde
taraf olmuştur. Bu kapsamda hazırlanan ilgili yönetmelik
2007 yılında yayımlanmış, 2014 yılı itibariyle de güncel
versiyonu yürürlüğe girmiştir.
• Modern araç muayene istasyonları ve ağırlık ve boyut
kontrol istasyonlarının devreye girmesiyle ülkemizde yol
emniyeti artırılmıştır.
• Belirli araçlar için hız sabitleyici cihaz kullanımı zorunlu
hale gelmiştir.
26 Mart 2014, Bursa
Türkiye’de Durum
• 1990 yılı öncesinde üretilen 107.052 araç trafikten
çekilmiştir.
• Karayolu taşıtlarında çalışan personelin çalışma sürelerine
ilişkin olarak Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Yapan
Taşıtlarda Çalışan Personelin Çalışmalarına İlişkin Avrupa
Anlaşması’nın (AETR) 4, 5 ve 6. Eklerine taraf olunmuştur.
• Karayolunda seyreden araçların ağırlık ve boyutlarına
ilişkin mevzuat AB ile uyumlu hale getirilmiştir.
26 Mart 2014, Bursa
2013 Yılı İlerleme Raporu
• Türkiye çok sayıda uluslararası anlaşmaya taraf olmuştur.
• Paydaşları kapsayacak şekilde, tabana yönelik faaliyetler
yürütmek amacıyla karayolu emniyetine ilişkin yeni bir girişim
başlatılmıştır.
• Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, ulaşıma
erişebilirlik ve intermodal taşımacılığının geliştirilmesine
ilişkin iki ek girişim başlatmıştır.
• Yol denetimlerinde kayda değer bir artış olmakla birlikte, yeni
kurulan Tehlikeli Mal ve Kombine Taşımacılık Genel
Müdürlüğü bünyesindeki uzman personel sayısındaki
eksiklikten dolayı, tehlikeli maddelerin taşınması endişe
konusu olmaya devam etmektedir.
26 Mart 2014, Bursa
Demiryolu Taşımacılığı
• AB, demiryolu taşımacılığı pazarında aktif bir yeniden
yapılanma süreci içerisindedir.
• Demiryollarının diğer ulaştırma türlerine
konumunu güçlendirmek istemektedir.
içerisindeki
• Güçlü ve rekabet edebilir bir demiryolu sektörü için,
– Demiryolu pazarının rekabete açılması
– Ulusal ağların birbirleri arasında işletilebilirliğinin
(interoperability) ve emniyetinin artırılması
– Demiryolu altyapısının geliştirilmesi
hedeflenmektedir.
26 Mart 2014, Bursa
Demiryolu Taşımacılığı
• Sonuç olarak AB, entegre bir Avrupa demiryolu alanı ve
demiryolları için gerçek bir AB iç pazarı yaratmayı
hedeflemektedir.
• Demiryolu sistemlerinin arasında daha fazla teknik uyumun
sağlanması ve sınır ötesi ana demiryolu hatlarının
oluşturulmasının yanı sıra komşu piyasalarla bağlantıların
güçlendirilmesi daha rekabetçi bir sektör yaratmaya katkı
sağlayacaktır.
• Avrupa Demiryolu Ajansı emniyet ve karşılıklı işletilebilirlik
konularında faaliyetler düzenlemektedir.
26 Mart 2014, Bursa
Demiryolu Taşımacılığı
• AB’de demiryolu yük taşımacılığı 2007 yılından itibaren hem
ulusal
hem
uluslararası
hizmetler
için
tamamen
serbestleştirilmiştir.
• AB’de lisanslı herhangi bir demiryolu şirketi AB sınırları
içerisinde ulusal veya uluslararası yük taşımacılığı hizmetleri
verebilir.
• 1 Ocak 2010 itibarıyla uluslararası yolcu taşıma hizmetleri de
serbestleştirilmiştir. AB’de yerleşik lisanslı ve belgelendirilmiş
her demiryolu şirketi uluslararası hatlarda yolcu indirip
bindirebilecek, hizmet verebilecektir. Ulusal demiryolu yolcu
piyasaları ise henüz tam anlamıyla rekabete açılmamıştır.
• Her üye ülkede düzenleyici kurum bulunması gerekmektedir.
26 Mart 2014, Bursa
Türkiye’de Durum
• AB müktesebatına uyum amacıyla 6461 sayılı Türkiye
Demiryolu
Ulaştırmasının
Serbestleştirilmesi
Hakkında Kanun, 2013 yılında yürürlüğe girmiştir.
• Kanun, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları
İşletmesi Genel Müdürlüğü’nün (TCDD) demiryolu
altyapı işletmecisi olarak yapılandırılmasını ve
ilaveten Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları
Taşımacılık Anonim Şirketi adıyla yeni bir demiryolu
tren işletmecisi şirket kurulmasını öngörmektedir.
• Lisans alan kamu ve özel tüzel kişiler, piyasaya
erişim sağlayabilecek.
26 Mart 2014, Bursa
Türkiye’de Durum
• Kanun ile oluşturulan demiryolu taşımacılığı pazarının
adil ve sürdürülebilir şekilde işleyişinden sorumlu
olarak görev yapma, altyapı inşası ve işletmeciliği ile
tren işletmeciliği konularında kamu tüzel kişilerini ve
şirketleri yetkilendirme, kamu hizmeti yükümlülüğüne
ilişkin usul ve esasları belirleme gibi görevleri
yapmakla
mükellef
olan
kurum,
Demiryolu
Düzenleme Genel Müdürlüğü (DDGM)’dür.
26 Mart 2014, Bursa
Türkiye’de Durum
• DDGM, 655 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yeniden
yapılanan Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı’nın
ana hizmet birimi olarak görev yapmaktadır. Bu Genel
Müdürlük Demiryolları alt sektöründe AB uyumu için önemli
olan;
 Demiryolu Düzenleme Birimi,
 Emniyet Otoritesi, ve
 Kamu Hizmeti Yükümlülüğü için Sözleşme Makamı
görevlerini yerine getirecektir.
• Yine aynı KHK ile AB uyumunun gereklerinden biri olan Kaza
Araştırma ve İnceleme Birimi, bütün ulaştırma türleri için hizmet
verecek şekilde kurulmuştur.
26 Mart 2014, Bursa
2013 Yılı İlerleme Raporu
• Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi
Hakkında Kanun Mayıs ayında kabul edilmiştir. Söz
konusu Kanun, önemli bir adım olmakla birlikte, bazı AB
müktesebatı gerekliliklerine uyum sağlanması açısından
yeterli olmamıştır.
• Bu Kanun, kapsamlı bir eylem çerçevesi içermemektedir
ve
temel
işlevlerin
bağımsızlığının
sağlanması
gerekmektedir.
• Demiryolu Düzenleme Genel Müdürlüğünün (DDGM) mali
ve kurumsal özerkliği ile ilgili hâlâ soru işaretleri
mevcuttur.
26 Mart 2014, Bursa
2013 Yılı İlerleme Raporu
• Demiryolu
sektörünün
başarılı
bir
şekilde
serbestleşmesi için, yeni altyapı yöneticisinin ulusal
emniyet sistemlerini ve etkin trafik yönetimi
kapasitesini oluşturması gerekmektedir.
• Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryollarının (TCDD)
operasyonel zararları ve sübvanse edilme yöntemi
hâlâ bir endişe kaynağıdır.
26 Mart 2014, Bursa
Havayolu Taşımacılığı
AB Mevzuatı,
• Pazara giriş (hava taşıyıcılarının lisanslandırılması, topluluk
hava alanlarındaki slot tahsisine ilişkin ortak kuralların
belirlenmesi gibi hususlar),
• Hava trafik yönetimi (Tek Avrupa Hava Sahası yaratılması ile
ilgili tüzükler)
• Havacılık emniyeti (sivil havacılık alanında JAA tarafından
ortaya konan idari prosedürlerin ve teknik şartların
uyumlaştırılması - uçak bakımı, operasyonu ve bu işte
çalışanların sahip olması gereken şartlar),
• Havacılık güvenliği,
• Çevre,
• Sosyal mevzuat,
• Tüketicinin korunması
gibi temel başlıklar altında şekillendirilmiştir.
26 Mart 2014, Bursa
Havayolu Taşımacılığı
AB’de Gelişmeler:
•
1987 yılına kadar AB içerisinde ulusal piyasalar
korunuyordu.
•
1987-1992 yılları arasında üç paket halinde yürürlüğe
giren
serbestleşme
tedbirlerinin
uygulanması
sonucunda havacılık sektörü yeniden yapılandırılmıştır.
•
AB havacılık sektörü, entegrasyonun
serbest bir piyasa görünümünü almıştır.
26 Mart 2014, Bursa
sağlandığı,
Havayolu Taşımacılığı
Sonuç olarak,
• Ayrımcı olmayan ve Avrupa düzeyinde yapılan lisanslama
neticesinde, ulusal yerine eşit şartlarda Topluluk
Taşıyıcıları
• Kapasite sınırlaması olmaksızın piyasalara erişim
• 1997’den itibaren kabotaj hakları
• Serbest tarife belirlenmesi
• Her Topluluk Taşıyıcısının AB içerisinde istediği hatta
faaliyet gösterebilme hakkı
• Havacılık ile ilgili tüm alanlarda mevzuat oluşturulması
sağlanmıştır.
AB havacılık sektöründe daha fazla rekabet, daha
fazla seçenek, daha düşük fiyatlar.
26 Mart 2014, Bursa
Havayolu Taşımacılığı
•
•
•
•
İki ülke arasında hava trafiği geleneksel olarak ikili havacılık
anlaşmaları ile düzenlenmektedir.
Bu anlaşmalarda uçuş sayılarına, hangi şirketlerin
uçabileceğine, ne sıklıkta uçuş yapılacağına ve hangi
havalimanlarına
uçulabileceğine
ilişkin
kısıtlamalar
bulunmaktadır.
ABAD, 2002 yılında ikili hava anlaşmalarının Birlik hukuku
ile uyumsuz olduğu yönünde bir karar verdi.
AB’nin havacılık alanındaki dış politikasının üç unsuru
bulunmaktadır:
– Mevcut ikili anlaşmaların Birlik hukuku ile uyumlu hale gelmesi (yatay
anlaşma ve Topluluk Tahsisi)
– Komşu ülkelerle ortak bir havacılık alanı oluşturulması (mevzuat
uyumu ve AB havacılık iç pazarının bu ülkelere genişletilmesi)
– Ortak ülkelerle küresel anlaşmalar yapılması (AB-ABD Anlaşması)
26 Mart 2014, Bursa
Havayolu Taşımacılığı
Tek Avrupa Hava Sahası (Single European Sky - SES)
• Havacılık emniyetini artırmak ve hava trafik yönetimi
maliyetlerini azaltmak
• Avrupa hava sahasının optimum kullanımını sağlamak
• Hava sahasını ulusal sınırlara göre değil hava trafiğine
göre yeniden yapılandırmak
• Sivil - asker işbirliğini geliştirmek
26 Mart 2014, Bursa
Havayolu Taşımacılığı
SESAR (Single European Sky ATM Research)
• SESAR programı AB tarafından başlatılan bir araştırma ve
geliştirme projesidir. (Geliştirme aşaması 2,1 milyar €)
• Program
SES’in
oluşturmaktadır.
teknolojik
ve
operasyonel
boyutunu
• Avrupa Komisyonu ve Eurocontrol ilgili AR-GE çabalarını koordine
etmek üzere tüzel kişiliği haiz bir kuruluş oluşturmuştur. (SESAR
Joint Undertaking)
• Gelecekteki kapasite ve hava güvenliği ihtiyaçlarını karşılamayı
amaçlamaktadır.
• Avrupa için hava trafik yönetim sisteminin modernizasyonunu ve
maliyetlerinin azaltılmasını hedeflenmektedir.
26 Mart 2014, Bursa
Türkiye’de Durum
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Hava hadiselerinin raporlanması,
Hava trafik kontrolörlerinin sertifikalandırılması,
Hava aracı bakım personelinin lisanslandırılması,
Ticari hava taşıma işletmeleri bakım sistemi,
Yerli ve yabancı hava araçlarına yapılan emniyet
değerlendirmeleri,
Hava trafik yönetiminde emniyet gözetimi,
Bilgisayarlı rezervasyon sistemleri,
Asgari teçhizat listesinin hazırlanması ve onaylanması,
Yolcu hakları
gibi konularda bir dizi ikincil mevzuat, AB müktesebatı ile
uyumlu olarak çıkarılmıştır.
26 Mart 2014, Bursa
Türkiye’de Durum
• 2008 UP’de hava ulaştırması alanında kapsamlı bir
müktesebata uyum takvimi ortaya konmuş,
22 adet
mevzuatın uyumlaştırılması öngörülmüştür.
– Hava yoluyla taşınan engelli ve hareket kabiliyeti kısıtlı
kişilerin hakları,
– Havaalanları yer hizmetleri
gibi konularda AB müktesebatına uyumlu şekilde mevzuat
çıkarılmasına yönelik teknik çalışmalar devam etmektedir.
26 Mart 2014, Bursa
Türkiye’de Durum
Türkiye,
• Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO – 1945),
• Avrupa Sivil Havacılık Konferansı (ECAC – 1954),
• Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Ajansı
(EUROCONTROL – 1989)
üyesidir. AB üyesi ülkelerle bahse konu kuruluşlar bünyesinde
işbirliği yapılmaktadır.
26 Mart 2014, Bursa
Türkiye’de Durum
Türkiye, Avrupa Hava Emniyeti Ajansı’na (EASA - 2002) üye
değildir. 30 Haziran 2009 tarihinden itibaren görevi sona eren
Ortak Havacılık Otoriteleri Birliği’nin (JAA) yerini EASA’nın
almasından dolayı, ülkemizin JAA üyeliğinden kaynaklanan
kazanılmış haklarının devam etmesi hususunda ve yine Pan-
Avrupa yaklaşımı ile faaliyet gösteren EUROCONTROL’ün
yetkilerinin
üyesi
olmadığımız
konusunda çekinceler bulunmaktadır.
26 Mart 2014, Bursa
EASA’ya
devredilmesi
Türkiye’de Durum
• AB’ye uyum sürecinde,
– Türkiye’nin yatay havacılık anlaşması imzalaması, ve
– Birlik hukukunun temel gerekliliği olan Topluluk tahsisinin
tanınmasına ve Tek Avrupa Hava Sahası konusundaki
mevzuata kademeli olarak uyumu sağlamaya yönelik bir
sürece girmesi,
beklenmektedir.
• Bu alanda siyasi olarak en hassas konu Güneydoğu
Akdeniz’de seyrüsefer emniyetidir.
26 Mart 2014, Bursa
Türkiye’de Durum
• Ülkemiz Komisyon ile yapılan müzakereler neticesinde
Mart 2010’da Yatay Anlaşmayı parafe etmiştir.
Anlaşma’nın imzalanmasına yönelik süreç devam
etmektedir.
• SES ile ilgili gelişmeler yakından takip edilmekte, önemli
ölçüde mevzuat değişikliği gerektiren bu konuda
kurumlar arası mutabakatın ivedilikle sağlanması
yönünde çalışmalar sürdürülmektedir.
26 Mart 2014, Bursa
2013 Yılı İlerleme Raporu
• Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı’nın (EASA) çalışmalarına
katılım dâhil olmak üzere, Türkiye’nin AB havacılık sistemine
tamamen entegre olmasına yönelik teknik hazırlıklar devam
etmiştir. Türkiye, bu hedef doğrultusunda büyük bir sıçrama
taşı teşkil edecek yatay havacılık anlaşmasını henüz
imzalamamıştır.
• Sivil
Havacılık
Genel
Müdürlüğü
(SGHM),
hava
operasyonları ve sürekli uçuşa elverişlilik konuları başta
olmak üzere AB müktesebatına uyum sağlamak amacıyla bir
dizi yönetmelik çıkarmıştır.
26 Mart 2014, Bursa
2013 Yılı İlerleme Raporu
• Hava trafik yönetiminde, hâlâ bölgesel işbirliği eksikliği
görülmektedir. Türkiye’deki ve Güney Kıbrıs Rum
Yönetimi’ndeki hava trafik kontrol merkezleri arasındaki
iletişim eksikliği, Lefkoşa uçuş bilgi bölgesinde hava emniyeti
bakımından ciddi tehlike oluşturmaya devam etmektedir.
Hâlihazırda, hava trafik kontrol üniteleri arasında uçuş
verilerinin değişimine ve uçuş mesajı transfer protokolünün
uygulanması
gerekliliklerine
ilişkin
bir
gelişme
kaydedilmemiştir. Emniyet meselelerini çözmek üzere,
operasyonel bir çözüm bulunmasına ivedilikle ihtiyaç
bulunmaktadır.
26 Mart 2014, Bursa
Denizyolu Taşımacılığı
• Denizyolu taşımacılığı Avrupa’da tarih boyunca iktisadi
büyüme ve refahın aracı olmuştur.
• Avrupa ticaretinde denizyolu taşımacılığının ağırlıklı rolü
mevcuttur.
• Denizcilik ile ilgili sektörler önemli ölçüde istihdam
yaratmaktadır.
26 Mart 2014, Bursa
Denizyolu Taşımacılığı
• AB, düşük standartlı gemicilik faaliyetlerine müsaade
edilmemesi için çok sıkı emniyet kuralları ile koruma
sağlamaktadır.
• Deniz kazalarının önlenmesi ve çevreye olan etkinin en aza
indirgenmesibu politikaların temelinde yer almaktadır.
• Politikaların sosyal boyutu denizcilerin çalışma şartlarını,
sağlık ve güvenlik esaslarını ve mesleki yeterliliklerini
düzenlemeyi öngörmektedir.
• Deniz yolcularının emniyetinin temin edilmesi ve hizmet
alanlar olarak haklarının korunması, politikaların bir diğer
ayağını oluşturur.
26 Mart 2014, Bursa
Denizyolu Taşımacılığı
AB Denizyolu Taşımacılığı Hedefleri
• AB ve dünya ekonomilerinin sürdürülebilir kalkınma
ihtiyaçlarına cevap veren, uygun maliyetli denizyolu
taşımacılığı hizmetlerinin sağlanması
• AB gemicilik sektörünün, Avrupa ekonomisine istihdam
ve katma değer yaratacak şekilde uzun vadeli rekabet
edebilirliğinin sağlanması
26 Mart 2014, Bursa
Türkiye’de Durum
Türkiye birçok uluslararası anlaşmaya taraf olmuştur:
• Gemilerden Kaynaklanan Kirliliğin Önlenmesi Uluslararası
Sözleşmesi EK III, IV ve VI,
• 1974 Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi’ne İlişkin 1988
Protokolü,
• 1989 Uluslararası Kurtarma Sözleşmesi,
• Emniyetli Konteynerler Hakkında Uluslararası Sözleşme,
• 2001 Gemi Yakıtlarından Kaynaklanan Petrol Kirliliği Zararının
Hukuki Sorumluluğu Hakkında Uluslararası Sözleşme,
• Gemilerdeki Zararlı Organik Tutunma Önleyici Sistemlerin
Kontrolüne İlişkin Uluslararası Sözleşme,
• Uluslararası Deniz Trafiğinin Kolaylaştırılması Sözleşmesi,
• Emniyetli ve Çevreye Duyarlı Gemi Geri Dönüşümü Sözleşmesi,
Ayrıca, Merkezi bir gemi emniyeti veritabanı ve bir liman devleti ulusal
denetim veritabanı kurulmuştur.
26 Mart 2014, Bursa
Türkiye’de Durum
• Alıkonulma oranları çok yüksek olan Türk bandıralı gemiler
nedeniyle Türkiye yakın zamana kadar Paris Mutabakat
Zaptı’nın kara listesinde yer almaktaydı.
• Ülkemiz 2008 yılından beri artık beyaz listede yer
almaktadır.
• 2004 yılında Deniz Emniyeti Eylem Planı hazırlanmıştır.
• Türkiye 2009 yılında AB Uyumu için Denizcilik Sektör
Stratejisini hazırlamıştır.
• Stratejinin temel hedefleri arasında Türk denizciliğinin daha
emniyetli, güvenli, temiz ve rekabetçi hale getirilmesi yer
almaktadır.
26 Mart 2014, Bursa
Türkiye’de Durum
• Petrol kirliliğine hazırlıklı olma, kirliliğin önlenmesi ve acil
müdahale konularında Tekirdağ’da Ulusal Müdahale
Merkezi ve Antalya’da Bölgesel Müdahale Merkezi’nin
inşaat işlerine başlanmıştır.
• Mevzuat uyumunda ve emniyetle ilgili idari kapasitenin
güçlendirilmesinde gelişme kaydedilmiştir.
26 Mart 2014, Bursa
Türkiye’de Durum
• Balıkçı gemilerinin güvenliği,
• Deniz kazalarının tahkiki,
• Denizcilerin eğitim kalitesi ve denetlenmesi,
• Yük gemilerinin güvenli yükleme ve boşaltımı,
• Denizcilik ekipmanları ve liman kontrolleri,
• Gemilerin denetlenmesi ve sertifikalandırılması,
• Ro-Ro yolcu gemileri, yolcu gemilerinin emniyeti ve gemi
yolcularının kaydedilmesi,
• Petrol ve diğer zararlı madde kirliliği,
• Gemi trafiği izleme ve bilgi sistemi ile uluslararası gemi ve liman
güvenlik kodu (ISPS)
konularında yönetmelikler yayımlanmıştır.
26 Mart 2014, Bursa
2013 Yılı İlerleme Raporu
• Türkiye, birçok Uluslararası Denizcilik Örgütü
anlaşmasına taraf olmak için çalışmalarını devam
ettirmiştir.
• Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nde kayıtlı olan ya da son
uğradığı liman Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nde olan
gemiler ve uçaklara yönelik kısıtlamalar yürürlükte
kaldığı sürece, Türkiye bu fasla ilişkin AB
müktesebatını tam olarak uygulama konumunda
olmayacaktır.
26 Mart 2014, Bursa
2013 Yılı İlerleme Raporu
(Genel)
Mevzuat uyumu başta olmak üzere, taşımacılık politikası
konusunda
bazı
ilerlemeler
kaydedilmiştir.
AB
müktesebatına uyum sağlamak ve özellikle tehlikeli
maddeler ve demiryolları alanlarında olmak üzere, AB
müktesebatını uygulamak için kurumsal kapasitenin
güçlendirilmesi konusunda ilave çabalara ihtiyaç
bulunmaktadır. Genel olarak, Türkiye taşımacılık
konusunda nispeten ileri düzeydedir.
26 Mart 2014, Bursa
İç Su Yolları Taşımacılığı
AB müktesebatı kapsamında yer alan iç su yolları
taşımacılığı, AB müktesebatında ele alındığı şekliyle
Türkiye’de mevcut değildir.
26 Mart 2014, Bursa
AB – Türkiye Mali İşbirliği
• 17 Temmuz 2006 tarih ve 1085/2006 sayılı Konsey Tüzüğü ile
aday ülkelere yapılacak yardımın çerçevesinin oluşturulduğu
Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (Instrument for PreAccession- IPA) sistemi düzenlenmiştir.
• Tüzük 1 Ocak 2007 - 31 Aralık 2013 tarihleri arasında yürürlükte
kalmıştır. Bu döneme «I. IPA Dönemi» adı verilmektedir.
• IPA ile aday ülkelere katılım öncesi süreçte gerekli politik,
ekonomik ve kurumsal reformları gerçekleştirmeleri ve Kopenhag
Kriterlerini yerine getirmeleri için teknik destek sağlanması
hedeflenmektedir.
• IPA mali yardımlarının içeriği; Katılım Ortaklığı Belgeleri,
Genişleme Strateji Belgeleri, İlerleme Raporları, Komisyon
Bildirileri hedefleri doğrultusunda şekillendirilmektedir.
26 Mart 2014, Bursa
AB – Türkiye Mali İşbirliği
I. Dönem’de IPA mali yardımları beş bileşenden
oluşmuştur:
1. Kurumsal Yapılanma
2. Sınır-Ötesi İşbirliği
3. Bölgesel Kalkınma
4. İnsan Kaynaklarının Geliştirilmesi
5. Kırsal Kalkınma
26 Mart 2014, Bursa
AB – Türkiye Mali İşbirliği
• Kurumsal Yapılanma
– Öncelikler: AB mevzuatının uyumlaştırılması ve uygulanması; politik reformları uygulayacak
kurumların kapasitelerinin geliştirilmesi; sivil toplum diyaloğunun geliştirilmesi
• Sınır-Ötesi İşbirliği
– Öncelikler: İkili sınır ötesi programlar ve deniz sahasına ilişkin çok ülkeli programlar
• Bölgesel Kalkınma
– Üç Operasyonel Program desteklenmektedir: Çevre, Ulaştırma ve Bölgesel Rekabet Edebilirlik
– Ulaştırma Operasyonel Programı altında demiryolu, limanlar, TEN-T bağlantıları ve multimodal
taşımacılık sistemlerine öncelik verilmiştir.
• İnsan Kaynaklarının Geliştirilmesi
– Öncelikler: Tek bir Operasyonel Program altında iş bulma, eğitim, sosyal kaynaşma konuları
• Kırsal Kalkınma
– Öncelikler: Tarım sektörünün adaptasyonu ve AB standartlarının uygulanması, tarım-çevre
önlemleri için hazırlık çalışmaları ve kırsal ekonominin gelişimi
26 Mart 2014, Bursa
AB – Türkiye Mali İşbirliği (IPA-I) / Projeler
• Türkiye’de Karayolu Güvenliğinin Artırılması (2006) 27,3 milyon €
• Türk Sahil Radyosunun Modernizasyonu (2006) 3 milyon €
• Türk Demiryollarının Reformu (2007) 3,6 milyon €
• Türkiye’de Intermodal Taşımacılığın Geliştirilmesi (2009) 1 milyon €
• Ticari Araçların Ağırlık ve Boyut Kontrolü (2009) 11,6 milyon €
• Gemi Kaynaklı Emisyonların Azaltılması (2010) 1,6 milyon €
• Türk Demiryollarının Reformu (Faz II) (2010) 2,5 milyon €
• Türkiye’de Denizcilik Eğitim ve Öğretiminin İyileştirilmesi (2010)
1,3 milyon €
• Limanlarda ve Kıyı Tesislerinde Tehlikeli Maddelerin Elleçlenmesinde
Deniz Emniyetinin Artırılması (2011) 2 milyon €
26 Mart 2014, Bursa
AB – Türkiye Mali İşbirliği (IPA-I) / Projeler
• Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'nün Kurumsal ve İdari Kapasitesinin
Artırılması (2011-ESEI) 2,3 milyon €
• Türk Sivil Havacılığının Emniyet ve Güvenlik Konularında Eğitim
Kapasitesinin Geliştirilmesi (2012) 15,8 milyon €
• Tehlikeli Yüklerin Taşınmasına Destek (2012-ESEI) 1 milyon €
• Yaşlı ve Engelli Vatandaşların Taşımacılık Hizmetine Erişiminin
Artırılması (2012-ESEI) 2,4 milyon €
• Trafik Emniyetinin Sağlanması (2013-ESEI) 3 milyon €
• Ulaştırma Sektörü Kaynaklı Sera Gazı Emisyonlarının Ölçülmesi (2013ESEI) 1,4 milyon €
26 Mart 2014, Bursa
Ulaştırma Operasyonel Programı (IPA-III)
• Amaç; gelecek Trans-Avrupa Ulaştırma Şebekeleri
kapsamında ulaştırma altyapısının güvenlik ve intermodal
ulaşım sistemleri de dikkate alınarak geliştirilmesi ve etkin
ve dengeli bir ulaştırma sisteminin oluşturulmasıdır.
• Uygulanma süresi 2007-2009 olarak belirlenmiş, 2013 yılına
kadar uzatılacak şekilde revize edilmiştir.
• Revizyonunda sadece bütçe tablosu değiştirilmiş, öncelik
akslarında bir değişikliğe gidilmemiştir.
• 2007-2013 dönemi içerisinde Ulaştırma Operasyonel
Programı kapsamında toplam 580 milyon € tutarında mali
yardımın kullanılması öngörülmektedir.
26 Mart 2014, Bursa
Ulaştırma Operasyonel Programı (IPA-III)
Ulaştırma Operasyonel Programı öncelikleri TINA (Transport
Infrastructure Needs Assessment) çalışması sonuç ve
analizlerine dayanarak oluşturulmuştur:
• Demiryolu altyapısının geliştirilmesi (gelecek TEN-T ağı
üzerinde ya da mevcut TEN-T ağına bağlantı oluşturacak
demiryolu hatları kapsam dahilindedir)
• Denizyolu altyapısının geliştirilmesi (gelecek TEN-T ağı
üzerinde ve hinterland bağlantısı (kara bağlantısı-iç bağlantı)
bulunan liman projeleri kapsam dahilindedir)
• Kurumsal ve idari altyapının gelişimi için teknik yardım
26 Mart 2014, Bursa
Ulaştırma Operasyonel Programı (IPA-III)
• Ankara-İstanbul Hızlı Tren Hattı Köseköy-Gebze Kesiminin
Yapımı Projesi’nin temel atma töreni 27 Mart 2012 tarihinde
Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Binali Yıldırım,
Avrupa Birliği Bakanı Egemen Bağış ve Bilim, Sanayi ve Teknoloji
Bakanı Nihat Ergün'ün katılımıyla gerçekleştirilmiştir.
• Proje’nin bütçesi 153 milyon Euro olup, 24 ay içerisinde
tamamlanması hedeflenmiştir.
26 Mart 2014, Bursa
Ulaştırma Operasyonel Programı (IPA-III)
• Irmak
Karabük
Zonguldak
Demiryolu
Hattının
Rehabilitasyonu ve Sinyalizasyonu Projesi’nin temel atma
töreni, 15 Mayıs 2012 tarihinde Ulaştırma, Denizcilik ve
Haberleşme Bakanı Binali Yıldırım, Avrupa Birliği Bakanı
Egemen Bağış ve Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı ve
Ulaştırma’dan Sorumlu Komiseri Siim Kallas tarafından
Karabük’te gerçekleştirilmiştir.
• Proje’nin bütçesi 227 milyon Euro olup,
tamamlanması öngörülmektedir.
26 Mart 2014, Bursa
40 ay içerisinde
Ulaştırma Operasyonel Programı (IPA-III)
•
Samsun-Kalın Demiryolu Hattının Modernizasyonu
Projesi, Avrupa Komisyonu tarafından olumsuz görüş
bildirilen Filyos Limanı Yapım Projesi yerine teklif
edilmiştir.
•
Proje henüz ihale öncesi hazırlık aşamasında olup,
2014 yılı sonuna kadar ihale sürecinin tamamlanmış
olması öngörülmektedir.
•
Projenin toplam bütçesinin
bulması beklenmektedir.
26 Mart 2014, Bursa
390
milyon
Euro’yu
Ulaştırma Operasyonel Programı (IPA-III)
• Operasyonel Programın yürütülmesi, uygulanması, izlenmesi ve
denetlenmesinin desteklenmesi (Ulaştırma altyapı projelerinin
uygulanabilirliğinin artırılması amacıyla Ulaştırma, Denizcilik ve
Haberleşme Bakanlığı IPA Birimi ve nihai faydalanıcıların
kapasitelerinin geliştirilmesine ilişkin teknik yardım)
• Operasyonel Programın görünürlüğü ve iletişim alanında
Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığına teknik yardım
sağlanması
• Proje havuzunun geliştirilmesine destek verilmesi amacıyla teknik
yardım sağlanması
26 Mart 2014, Bursa
AB – Türkiye Mali İşbirliği
• 2014-2020 yılları arası dönemde (II. IPA Dönemi), sektörel
yaklaşım benimsenmiştir.
• Demokrasi ve İnsan Hakları, Çevre, Ulaştırma, Enerji,
Rekabet Edebilirlik, Eğitim, İstihdam, Tarım ve Kırsal
Kalkınma, Bölgesel İşbirliği vb. alanlar öncelikli sektörler
olarak belirlenmiştir.
• Ülke Strateji Belgesi (CSP) hazırlanmış, öncelik aksları
belirtilmiştir.
• 4,5 milyar Euro civarında katkı öngörülmektedir.
• Sektörel Operasyonel Program için hazırlık çalışmaları
sürmektedir.
26 Mart 2014, Bursa
AB – Türkiye Mali İşbirliği
• 2014-2020 dönemi için Ulaştırma sektöründe koordinatör
kurum
Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı
• Ulaştırma alanında 450 milyon Euro civarı bütçe
• Ulaştırma sektörü için öncelik aksları;
- sürdürülebilir ve emniyetli taşımacılık,
- verimli taşımacılık,
- erişilebilir taşımacılık,
- AB ile ortak taşımacılık alanı oluşturulması ve
müktesebat uyumu
26 Mart 2014, Bursa
Trans Avrupa Ulaştırma Ağları (TEN-T)
• TEN-Ulaştırmanın amacı, Türkiye ve AB arasında kişilerin,
malların ve hizmetlerin serbest dolaşımını kolaylaştırmak
amacıyla iyi bir ulaştırma altyapısı oluşturarak, bunun TransAvrupa Ulaştırma Ağlarına eklemlenmesini sağlamaktır.
• İlgili AB mevzuatı ile uyumlu Ulaştırma Altyapı İhtiyaçları
Değerlendirme (TINA) Çalışması yapılmış ve bu çalışma baz
alınarak “Çekirdek Ağ Veri Güncelleme Dosyası” hazırlanmıştır.
TINA çalışması ile ülkemizin 4 ulaştırma türünde (karayolu,
havayolu, demiryolu, denizyolu) ihtiyaçlarını ortaya koyan bir
ana ulaştırma ağı (Core Network) ve 33 tane öncelikli ulaştırma
altyapı projesi belirlenmiştir.
26 Mart 2014, Bursa
Trans Avrupa Ulaştırma Ağları (TEN-T)
• 21 no’lu TEN Faslı, 19 Aralık 2007 tarihinde Brüksel’de yapılan
Hükümetlerarası Konferans’ta müzakerelere açılmıştır.
• «Avrupa Komisyonu ve Türkiye’nin 1692/96/EC sayılı Karar’ın
tadil edilmiş haline göre gelecek TEN-T Ağı üzerinde uzlaşması
ve TEN-T Ağı çerçevesinde Avrupa menfaati öncelikli bir proje
üzerinde mutabık kalınması» şeklinde bir adet kapanış kriteri
belirlenmiştir.
• Teknik kriterin karşılanmasına yönelik olarak Türkiye ile Avrupa
Komisyonu arasında “Halkalı-Kapıkule Demiryolu Projesi”
belirlenmiştir. Projenin, II. IPA Dönemi’nde AB katkısı ile finanse
edilmesi öngörülmektedir.
• Teknik kriterin karşılanmasına yönelik çalışmalar tamamlanmış
bulunmaktadır.
26 Mart 2014, Bursa
T.C. Avrupa Birliği Bakanlığı
AB Ulaştırma Müktesebatı
ve Yerel Yönetimler
Yasin KOCABIYIK
AB İşleri Uzmanı
Sektörel Politikalar Başkanlığı
26 Mart 2014, Bursa
Kentsel Hareketlilik
• AB nüfusunun %80’e yakını kentlerde yaşamaktadır.
• İnsanların hareketliliğini artırırken trafik sıkışıklığını,
kaza oranını ve kirliliği azaltmak önem arz etmektedir.
• Trafik sıkışıklığının AB’ye maliyeti yıllık 100 milyar
Euro (AB GSYİH % 1’ine tekabül etmekte)
26 Mart 2014, Bursa
Kentsel Hareketlilik
• AB’den ziyade,
düşmekte.
yerel
yönetimlere
önemli
görevler
• Londra, Stockholm, Atina, Kaunas, Gdynia gibi şehirler,
arabalara alternatif taşıma hizmetleri konularında
sürdürülebilir politikalara sahip.
• ‘Best Practice Approach’
• Toplu taşıma hizmetleri, ulaştırma altyapısı, şehir
planlama, emniyet ve güvenlik, trafik yönetimi ve sıkışıklık
önleme, altyapı ücretlendirme…
26 Mart 2014, Bursa
25 Eylül 2007 Tarihli Yeşil Kitap
• Trafik sıkışıklığının sebep olduğu olumsuz ekonomik,
sosyal, çevresel ve sağlığa ilişkin etkiler
• Yerel ve bölgesel yönetimler
• Yürüyüş, bisiklet kullanımı, toplu taşıma, motorbisiklet ve
skooter kullanımı gibi ulaşım imkanlarının daha ilgi çekici
ve emniyetli hale getirilmesi
• Carpooling, yaygın ve ücretli otopark hizmeti, entegre
ulaşım hizmetleri, tercihli otobüs yolları…
26 Mart 2014, Bursa
25 Eylül 2007 Tarihli Yeşil Kitap
• Petrolün ulaştırmanın temel yakıtı olmasının çevreye olan
etkileri
• 1995’ten 2004’e, yeni satılan araçlardan kaynaklanan CO2
salınımında %12,4 azalma
• Katalitik dönüştürücüler ve parçacık filtreleri
• Biyoyakıt ve hidrojen temelli araçlar
• Kamu alımlarında dikkat edilmesi gerekli hususlar, kamunun
örnek olması
• Gelişmiş altyapı, akıllı araçlar ve etkin trafik yönetimi, “ecodriving”
• Şehiriçine giriş kısıtları, yeşil bölgeler oluşturulması
(yayalaştırma, kısıtlı erişim, ücretli erişim, hız sınırlaması vs.)
26 Mart 2014, Bursa
25 Eylül 2007 Tarihli Yeşil Kitap
• Altyapının yetersizliği
• Hızlı şehirleşme
• Akıllı Ulaştırma Sistemleri (ITS)
• Saat bazlı fiyatlandırma/şeritlendirme, yolların verimli
kullanımı
26 Mart 2014, Bursa
25 Eylül 2007 Tarihli Yeşil Kitap
• Erişilebilir kentiçi ulaşım
• Hareketi kısıtlı, engelli, yaşlı, çocuklu insanların ve küçük
çocukların kentiçi ulaşımdan yararlanabilmesi
• Yollar, bisiklet yolları, yaya yolları, otobüsler, trenler,
kamusal
alanlar,
otobüs
durakları,
terminaller,
istasyonlar…
• Hızlı, ucuz, rahat, güvenilir ve sık ulaşım
• Bus rapid transit (Metrobüs)
26 Mart 2014, Bursa
25 Eylül 2007 Tarihli Yeşil Kitap
• Emniyetli ve güvenli kentiçi ulaşım
• Kazaların 2/3’ü, kazalarda yaşanan ölümlerin ise 1/3’ü
kentiçi trafikte
• Yayalar ve bisiklet kullanıcılarının
yolcularından 6 kat daha fazla!
ölüm
riski
araç
• Güvenlik açığı, toplu taşımayı olumsuz etkilemekte
• Emniyetli araçlar (gece görüş, çarpışma önleme, uyku ikaz
sistemi
vs.),
emniyetli
ve
güvenli
altyapı
(ışıklandırma/görünürlük, güvenlik önlemleri)
26 Mart 2014, Bursa
25 Eylül 2007 Tarihli Yeşil Kitap
• Kullanıcıların bilgi seviyesi
• Eğitim, farkındalık
• İstatistiki veri toplanması
26 Mart 2014, Bursa
25 Eylül 2007 Tarihli Yeşil Kitap
• Maddi kaynaklar
• Yerel, bölgesel, ulusal ve Birlik çapında tüm aktörler
• Kullanıcılar (otopark ve yol ücretleri -Londra örnek
şehir-, Eurovignette)
26 Mart 2014, Bursa
30 Eylül 2009 Tarihli Eylem Planı
20 öncelikli konuda çalışmalar yapılmasını öngören eylem planı
• Sürdürülebilir kentsel hareketlilik
sürecinin hızlandırılması
planlarının
ortaya
konulması
• Sürdürülebilir kentsel hareketlilik ve bölgesel kalkınma
• Sağlıklı kentsel çevre için ulaşım
• Kentiçi kamu taşımacılığında yolcu hakları platformu
• Hareketi kısıtlı vatandaşların erişim imkanları
• Yolculuk bilgi sistemlerinin geliştirilmesi
• Yeşil bölgelere girişler
• Sürdürülebilir hareketlilik davranışları üzerine bilinirlik çalışmaları
• Sürücü eğitiminin bir parçası olarak enerji verimli sürüş
26 Mart 2014, Bursa
30 Eylül 2009 Tarihli Eylem Planı
• Düşük/sıfır emisyonlu araçlar için araştırma çalışmaları
• Enerji verimli ve çevreye duyarlı araçlar için internet bazlı tanıtımlar
• Kentlere ilişkin dışsal
çalışmalar yapılması
maliyetlerin
içselleştirilmesi
konularında
• Kentiçi ücretlendirmeler konusunda bilgi paylaşımı
• Mevcut mali kaynakların optimal kullanımı
• Gelecekteki yatırımlar için mali kaynak araştırmaları
• İstatistiki verilerin iyileştirilmesi
• Kentsel hareketliliğin gözlemlenmesi için bir birim oluşturulması
• Uluslararası diyalog ve bilgi paylaşımına katkıda bulunulması
• Kentiçi yük taşımacılığı
• Kentiçi ulaşım için Akıllı Ulaşım Sistemleri
26 Mart 2014, Bursa
Beyaz Kitap
2011 yılında yayımlanan Beyaz Kitap’ta kentiçi ulaşım konusunda yer verilen
tespit ve öneriler şu şekildedir:
•
Kentiçi ulaşım, taşımacılıktan kaynaklanan emisyonların yarısına ve tüm trafik
kazalarının %69’una sebebiyet vermekte, yoğun gürültü kirliliğine yol
açmaktadır. Bu sebeple, geleneksel yakıtlarla çalışan araçlar yerine petrolü
ikame edebilecek değişik yakıt türleriyle çalışacak yeni araçlar kullanılması
için araştırmalar yapılmalı, buna uygun altyapı geliştirilmelidir.
•
Toplu taşımanın payının artırılması gerekmektedir. Bu bağlamda, talep
yönetimi ve yer kullanımı konularında ilerlemeler kaydedilmesi, trafik
sıkışıklıklarının önüne geçilebilmesi için önem arz etmektedir. Yürüyüş ve
bisiklet kullanımı özendirilmelidir ve altyapı planlamaları buna uygun şekilde
gerçekleştirilmelidir.
•
Akıllı Ulaşım Sistemleri (ITS-Intelligent Transport Systems)’nin kullanımının
yaygınlaşması ile anlık trafik yönetimi mümkün olabilecek ve trafik
sıkışıklıklarının önüne geçilebilecektir.
26 Mart 2014, Bursa
Temiz Taşımacılık Sistemleri
•
‘Decarbonising transport’ kavramı AB 2020 stratejisi içerisinde yer alan
konulardandır.
•
Petrole bağımlı kentiçi ulaşımın uzun vadede alternatifinin bulunabilmesinin
önemi AB tarafından giderek anlaşılmaktadır. (AB’de taşımacılığın %94’ü
petrole dayalı, günlük maliyet 1 Milyar Euro)
•
AB, 2050 yılına kadar Birlik içindeki CO2 salınımının %80-95 arasında
azaltılmasını hedeflemektedir. (1990 verilerine kıyasla)
•
2011 tarihli Beyaz Kitap, 2050 yılına kadar ulaştırmadan kaynaklı karbon
salınımlarının %60 oranında düşürülmesini amaç olarak belirtmektedir.
•
Bu bağlamda CTS (Clean Transport Systems - Temiz Taşımacılık Sistemleri)
konusunda araştırmalar yapılabilmesi için 2011 yılı sonlarında çalışma grupları
oluşturulmuştur.
•
Ayrıca Komisyon, fosil kaynaklı olmayan yakıtların ön plana çıkarılmasının
gerekliliğini ortaya koymuş ve 2012 yılı Mart ayı içerisinde bu konuda bir
uzman grubu oluşturulması için gerekli girişimleri başlatmıştır.
26 Mart 2014, Bursa
Temiz Taşımacılık Sistemleri
• 2013 yılında alternatif yakıtlara ilişkin bir Direktif önerisi (henüz
taslak aşamasında)
• Elektrik, hidrojen, biyoyakıtlar, sentetik yakıtlar, doğalgaz (CNG,
LNG), LPG gibi alternatif yakıtların kullanılabilmesi için
altyapıların oluşturulması konusunda üye ülkelerin ulusal
stratejiler oluşturmasını teşvik etme
• Stratejiler; mevcut ve gelecekteki duruma ilişkin analizler,
altyapıya ilişkin planlamalar, destek tedbirleri, hedefler,
sistemlerin komşu ülkelerdeki devamlılığı, işbirliği tedbirleri gibi
konuları içermelidir.
• Diğer alanlara ilişkin stratejilerde de (enerji, çevre, kalkınma vs.)
temiz taşımacılık konusu kendisine özel bir yer bulmaktadır.
26 Mart 2014, Bursa
Temiz Araçlar Direktifi
• Temiz ve enerji verimliliği yüksek karayolu araçlarına ilişkin
2009/33/EC sayılı Direktif, üye ülkelerin kamu
taşımacılığında kullanacakları araçların alımında dikkat
edecekleri bazı hususları ortaya koymaktadır.
• Buna göre, alınacak araçların yakıt tüketimleri, CO2
emisyonları ve NOx, NMHC ve parçacık madde salınımları
alım sırasında dikkate alınacaktır. Buna göre, ihale ile
yapılacak alımlarda ihale şartnamesinde teknik kriterlere
yer verilmesi, doğrudan alımlarda ise bu hususları dikkate
alacak alım prosedürleri geliştirilmesi gerekmektedir.
• http://www.cleanvehicle.eu/ (Clean Vehicle Portal)
26 Mart 2014, Bursa
Programlar
• ELTIS (Kentsel Hareketlilik Portalı)
http://www.eltis.org/
• CIVITAS
("City-Vitality-Sustainability",
"Cleaner and Better Transport in Cities")
http://www.civitas.eu/
26 Mart 2014, Bursa
Kentiçi Ulaşım Güvenliği
•
•
•
•
Mart 2004 - Madrid
Temmuz 2005 - Londra
Yerel odak noktaları
Kentiçi Ulaşım Güvenliği Uzmanları
Çalışma Grubu
26 Mart 2014, Bursa
Kentiçi Ulaşım Güvenliği
2007/0649 sayılı Bildirim (Terörizme Karşı Atılacak Adımlar)
• Kritik altyapıların korunması
• Ulaşım sistemlerinin güvenliği
• Bilgi paylaşımı
• Kimyasal,
kullanımı
biyolojik,
radyolojik
ve
• Tarama cihazları
• Terörün maddi kaynaklarının kesilmesi
• Terör kurbanlarının mağduriyetleri
• Araştırma-teknolojik gelişmeler
26 Mart 2014, Bursa
nükleer
silahların
Avrupa Komisyonu Taşımacılık Genel
Müdürlüğü’nün (DG MOVE) web sayfası
http://ec.europa.eu/transport/index_en.htm
26 Mart 2014, Bursa
Avrupa Birliği Müktesebatı’na erişim sayfası
http://eur-lex.europa.eu/en/index.htm
26 Mart 2014, Bursa
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
1 231 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content