close

Enter

Log in using OpenID

15-16

embedDownload
ÌÖÑÒßÃÈËËÈÉÈÌÈÇ ÄÀÈÌÈÄÈÐ, ÄÞÍÌßÇÄÈÐ, ßÁßÄÈÄÈÐ
ÝßÍÚßÍÈÍ
Áèç ùàìûìûç - ùàðàäà éàøàìàñûíäàí
àñûëû îëìàéàðàã, ùÿð áèð àçÿðáàéúàíëû
Ýÿíúÿ èëÿ, îíóí ãÿäèì âÿ çÿíýèí
òàðèõè èëÿ ôÿõð åäèðèê.
ÑßÑÈ
ÝßÍÚß ØßÙßÐ ÈÚÐÀ
ÙÀÊÈÌÈÉÉßÒÈÍÈÍ
ÃßÇÅÒÈ
www.genceninsesi.com
1920-úè èëäÿí ÷ûõûð
¹ 15-16 (20 327-20 328)
×ßRØßNBß AXØAMÛ, 3 èéóí 2014-úö èë
ìÿéÿ áàøëàìûøäûð. 1995-úè èëäÿ
ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàíûí èëê ïàðëàìåíòèíÿ êå÷èðèëÿí ñå÷êèëÿð èñÿ äþâëÿò
ìöñòÿãèëëèéèíèí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè
ïðîñåñèíèí ùöãóãè áàçàñûíûí éàðàäûëìàñûíà äàùà ýåíèø èìêàíëàð éàðàòìûøäûð. Ïàðàëåë îëàðàã èëê ìèëëè
Êîíñòèòóñèéàíûí ãÿáóëó äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéèíèí ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòëÿðèíè
ìöÿééÿíëÿøäèðìÿê âÿ ùÿéàòà êå÷èðìÿê éîëóíäà ÿñàñ èñòèíàä ìÿíáÿéè
ðîëóíó îéíàìûøäûð.
Öìóìèééÿòëÿ, Ùåéäÿð ßëèéåâèí
ñèéàñè êóðñó áöòöí èñòèãàìÿòëÿðäÿ
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéèíèí
ãîðóíóá ñàõëàíûëìàñû, ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè âÿ èíêèøàô åòäèðèëìÿñè ïðèíñèïëÿðèíÿ ñþéêÿíèð. Ùöãóãè äþâëÿò
ãóðóúóëóüó, þëêÿíèí èãòèñàäè âÿ ñîñèàë èíêèøàôû, Àçÿðáàéúàíäà ìöëêè
úÿìèééÿòèí ãóðóëìàñû, ìèëëè òÿùëöêÿñèçëèê âÿ õàðèúè ñèéàñÿò ïðîáëåìëÿðèíèí ùÿëëè, ìèëëè-ìÿíÿâè èíêèøàô èñòèãàìÿòèíäÿ ýþðöëÿí èøëÿð áöòöíëöêëÿ
ìöñòÿãèëëèê àìèëèíèí ïðàêòèêè áàõûìäàí áÿðãÿðàð îëìàñûíà éþíÿëìèøäèð.
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ
2001-úè èëäÿ 28 Ìàé Ðåñïóáëèêà Ýöíö ìöíàñèáÿòèëÿ òÿøêèë îëóíìóø ðÿñ-
“Ìöñÿëìàí Øÿðãèíäÿ èëê äåìîêðàòèê úöìùóðèééÿòèí
ìÿùç Àçÿðáàéúàí òîðïàüûíäà éàðàíìàñû õàëãûìûçûí î
äþâðäÿ âÿ î èëëÿð ÿðÿôÿñèíäÿ - ÕÛÕ ÿñðèí ñîíóíäà âÿ
ÕÕ ÿñðèí ÿââÿëëÿðèíäÿ ìèëëè ìöñòÿãèëëèê âÿ àçàäëûã
äóéüóëàðû èëÿ éàøàìàñû èëÿ áàüëûäûð. Î èëëÿðäÿ õàëãûìûçûí ãàáàãúûë øÿõñèééÿòëÿðè, ìöòÿôÿêêèð àäàìëàðû, çèéàëûëàðû õàëãûìûçäà ìèëëè àçàäëûã, ìèëëè ìöñòÿãèëëèê äóéüóëàðûíû ýöúëÿíäèðìèø, ìèëëè äèð÷ÿëèø, ìèëëè îéàíûø ÿùâàëè-ðóùèééÿñèíè éàéìûø âÿ áóíëàðûí ùàìûñû ìÿíòèãè
îëàðàã Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòèíèí éàðàíìàñûíà ýÿòèðèá ÷ûõàðìûøäûð”.
Ùåéäÿð ßËÈÉÅÂ
Ìèëëè äþâëÿòÿ ìÿíñóáëóã ùÿì äÿ
ùÿð áèð õàëãûí íÿéÿ ãàäèð îëäóüóíó,
êå÷äèéè øÿðÿôëè ìöáàðèçÿ éîëóíó,
äöíéà äþâëÿòëÿðè ñûðàñûíäà ëàéèãëè éåð
òóòìàã ÿçìèíè íöìàéèø åòäèðèð. Áöòöí áóíëàð ýþñòÿðèð êè, ùÿð ùàíñû õàëãûí òÿøÿêêöë òàïìàñû âÿ ãàðøûéà
ãîéäóüó êîíêðåò ùÿäÿôëÿðÿ äîüðó
èðÿëèëÿìÿñè ïðîñåñèíäÿ ìèëëè äþâëÿòèí
ìþâúóäëóüó ìöùöì âÿ âàúèá øÿðòëÿðäÿí áèðèäèð.
îíóí õàðèúè þëêÿëÿðëÿ, èëê íþâáÿäÿ
éàõûí ãîíøóëàðû èëÿ ÷îõøàõÿëè ÿëàãÿëÿðèíèí ýåíèøëÿíìÿñèíÿ éþíÿëòìèøäè.
Ïàðëàìåíòäÿ öìóìèëèêäÿ 11 êîìèññèéà - ìàëèééÿ-áöäúÿ, ãàíóíâåðèúèëèê òÿêëèôëÿðè, Ìöÿññèñëÿð Ìÿúëèñèíÿ
ñå÷êèëÿð öçðÿ ìÿðêÿçè êîìèññèéà,
ìàíäàò, ùÿðáè, àãðàð ìÿñÿëÿëÿð, ñîðüóëàð, òÿñÿððöôàò, ñÿðÿíúàìâåðèúè,
þëêÿíèí èñòåùñàë ãöââÿëÿðèíäÿí èñòèôàäÿ öçÿðèíäÿ íÿçàðÿò, ðåäàêñèéà âÿ
Ìöñÿëìàí Øÿðãèíäÿ èëê äåìîêðàòèê,
ùöãóãè âÿ äöíéÿâè äþâëÿò
Ãûñà çàìàí êÿñèéèíäÿ ìþâúóäëóüó èëÿ äàèì ãöðóð äóéäóüóìóç
Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòè êèôàéÿò ãÿäÿð ÷ÿòèí âÿ ìöðÿêêÿá òàðèõè ìÿðùÿëÿäÿ ìåéäàíà ýÿëìèøäèð.
Ùÿìèí äþâðäÿ Ìèëëè Øóðàíûí âÿ ùþêóìÿòèí ãàðøûñûíäà äóðàí ÿí ìöùöì âÿçèôÿëÿðäÿí áèðè äÿ Àçÿðáàéúàí èñòèãëàëèééÿòèíèí áåéíÿëõàëã
àëÿìäÿ òàíûíìàñû èäè. 1918-úè èë ìàéûí 30-äà ðàäèîòåëåãðàôëà äöíéàíûí
ÿñàñ ñèéàñè ìÿðêÿçëÿðèíÿ Àçÿðáàéúàíûí þç ìöñòÿãèëëèéèíè åëàí åòìÿñè
áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèëìèøäè. Éåíè
éàðàíìûø äþâëÿòèí òÿùëöêÿñèçëèê ìàðàãëàðû íÿçÿðÿ àëûíàðàã 1918-úè èë
èéóíóí 4-äÿ “Îñìàíëû èìïåðàòîðëóüó ùþêóìÿòè èëÿ Àçÿðáàéúàí Õàëã
Úöìùóðèééÿòè àðàñûíäà äîñòëóã ìöãàâèëÿñè” èìçàëàíìûøäû. Áó ìöãàâèëÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí õàðèúè äþâëÿòëÿðëÿ èìçàëàäûüû èëê ðÿñìè
ñÿíÿä èäè.
Øÿðãèí òÿêúÿ èëê äåìîêðàòèê
úöìùóðèééÿòèíèí äåéèë, ùÿì äÿ ùÿðáè
íèçàìíàìÿ âÿ ÿñàñíàìÿ ÿñàñûíäà
ôîðìàëàøàí èëê íèçàìè îðäóñóíóí
Àçÿðáàéúàíäà éàðàíìàñû äà õàëãûìûç ö÷öí ôÿõàðÿò äîüóðàí ùàëäûð.
1918-úè èëäÿ õàëãûí äàèì àðçóñóíäà
îëäóüó ìèëëè ìöñòÿãèëëèéèí, åéíè çàìàíäà ÷îõÿñðëèê ñîñèàë-èãòèñàäè, èúòèìàè-ñèéàñè âÿ ìÿäÿíè èíêèøàôûí,
ìèëëè îéàíûøûí ìÿíòèãè éåêóíó êèìè
òàðèõ ñÿùíÿñèíÿ ÷ûõàí Àçÿðáàéúàí
Õàëã Úöìùóðèééÿòè ãûñà ìöääÿòäÿ
äþâëÿò÷èëèéèí ìöùöì àòðèáóòó ñàéûëàí íèçàìè îðäó ãóðóúóëóüó èñòèãàìÿòèíäÿ ìöùöì àääûìëàð àòìûøäû.
1917-1918-úè èëëÿðäÿ åðìÿíè òÿúàâöçöíöí ýöúëÿíìÿñè Àçÿðáàéúàí òöðêëÿðèíè ôèçèêè úÿùÿòäÿí ìÿùâ îëìàã
òÿùëöêÿñè èëÿ öç-öçÿ ãîéìóøäó. Éàðàíìûø âÿçèééÿò òÿúèëè îëàðàã îðäó
ãóðóúóëóüóíà áàøëàìàüû òÿëÿá åäèðäè. 1918-úè èë 26 èéóí òàðèõëè ôÿðìàíëà Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Îðäóñóíóí éàðàäûëìàñûíà áàøëàíûëäû. Àâãóñòóí 1äÿ ÀÕÚ-íèí Ùÿðáè Íàçèðëèéè òÿñèñ
åäèëäè, èñòåäàäëû ýåíåðàë Ñÿìÿä áÿé
Ìåùìàíäàðîâ äåêàáðûí 25-äÿ ùÿðáè
íàçèð, ýåíåðàë-ëåéòåíàíò ßëàüà Øûõëèíñêè íàçèð ìöàâèíè òÿéèí åäèëäè.
Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòèíèí ùÿéàòûíäà ÿí ÿùÿìèééÿòëè âÿ øÿðÿôëè ìÿãàìëàðäàí áèðè äÿ ïàðëàìåíòèí äåìîêðàòèê éîëëà ñå÷èëìÿñè âÿ
ôÿàëèééÿòè îëìóøäóð. Öìóìèééÿòëÿ,
1918-úè èë äåêàáðûí 7-äÿ ôÿàëèééÿòÿ
áàøëàéàí Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòèíèí ïàðëàìåíòèíèí 23 àé ÿðçèíäÿ 145 èúëàñû êå÷èðèëìèø, áóðàäà
270-äÿí àðòûã ãàíóí ëàéèùÿñè ìöçàêèðÿéÿ ÷ûõàðûëìûø, îíëàðäàí 230-à
éàõûíû òÿñäèã åäèëìèøäè. Ïàðëàìåíò
ìþâúóäëóüó çàìàíû áöòöí ôÿàëèééÿòèíè þëêÿíèí ñîñèàë-èãòèñàäè, ìàëèééÿ
ïðîáëåìëÿðèíèí ùÿëëèíÿ, ñèéàñè ñóâåðåíëèéèíè âÿ ÿðàçè òîõóíóëìàçëûüûíû
òÿìèí åòìÿéÿ, âÿòÿíäàøëàðûí ùöãóãëàðûíû ãîðóìàüà, äþâëÿòèí äåìîêðàòèê âÿ ùöãóãè ÿñàñëàðûíû ìþùêÿìëÿíäèðìÿéÿ, Àçÿðáàéúàíûí áåéíÿëõàëã ìèãéàñäà òàíûíìàñûíà,
ôÿùëÿ ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ êîìèññèéàëàð
ôîðìàëàøäûðûëìûøäû.
Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòèíèí Ïàðëàìåíòè âÿ ùþêóìÿòè þëêÿíèí
áàøû öñòöíö àëìûø õàðèúè ìöäàõèëÿ
òÿùëöêÿñèíè ñîâóøäóðìàã ö÷öí
ýÿíú ðåñïóáëèêàíûí áåéíÿëõàëã
àëÿìäÿ òàíûíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ
ôÿàë èø àïàðìûøäûð. Ïàðëàìåíòèí õöñóñè äèããÿò éåòèðäèéè ïðîáëåìëÿðäÿí
áèðè äÿ Àçÿðáàéúàíûí ãîíøó äþâëÿòëÿðëÿ ìöíàñèáÿòëÿðèíèí òÿíçèìëÿíìÿñè îëìóøäóð. Ýÿðýèí ìöçàêèðÿëÿðäÿí ñîíðà Ýöðúöñòàíëà ìöíàñèáÿòëÿð íèçàìà ñàëûíìûø, Èðàíëà Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà äîñòëóã ÿëàãÿëÿðè
ùàããûíäà ìöãàâèëÿ èìçàëàíìûøäû.
Ìÿëóì ñÿáÿáëÿðäÿí äàøíàê Åðìÿíèñòàíû âÿ ñîâåò Ðóñèéàñû èëÿ ìöíàñèáÿòëÿðè ñàùìàíëàìàã ìöìêöí îëìàìûøäû. Ïàðëàìåíò åéíè çàìàíäà
1918-úè èë äåêàáðûí 28-äÿ ïàðëàìåíòèí ñÿäðè ß.Òîï÷óáàøîâóí áàø÷ûëûüû
èëÿ Ïàðèñ Ñöëù Êîíôðàíñûíà õöñóñè
íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí ýþíäÿðèëìÿñè
ùàããûíäà ãÿðàð ãÿáóë åòìèøäè.
ß.Òîï÷óáàøîâóí áàø÷ûëûã åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí ñÿéè íÿòèúÿñèíäÿ 1920-úè èë éàíâàðûí 12-äÿ Ïàðèñ
Ñöëù Êîíôðàíñûíà ãàòûëàí þëêÿëÿð
Àçÿðáàéúàíûí ìöñòÿãèëëèéèíè òàíûìàã áàðÿäÿ ãÿðàð ãÿáóë åòìèøäèëÿð.
1920-úè èë àïðåëèí 22-äÿ èñÿ ïàðëàìåíò Áðèòàíèéà, Ôðàíñà, Èòàëèéà, Èñâå÷ðÿ, Ïîëøà âÿ ÀÁØ-äà äèïëîìàòèê
íöìàéÿíäÿëèêëÿð à÷ìàã ùàããûíäà
ãàíóí ãÿáóë åòìèøäèð.
1918-úè èë èéóíóí 16-äà Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Øóðàñû âÿ ùþêóìÿòè Òèôëèñäÿí Ýÿíúÿ øÿùÿðèíÿ êþ÷ìöøäö.
Ìèëëè ùþêóìÿò Ýÿíúÿäÿêè ôÿàëèééÿòè
äþâðóíäÿ - 1918-úè èë èéóíóí 27-äÿ
“Àçÿðáàéúàí äèëèíèí äþâëÿò äèëè åëàí
åäèëìÿñè ùàããûíäà” ôÿðìàí èìçàëàäû. Àçÿðáàéúàíäèëëè ñàâàäëû êàäðëàðûí
÷àòûøìàçëûüû íÿçÿðÿ àëûíàðàã, äþâëÿò
èäàðÿëÿðèíäÿ ìöâÿããÿòè îëàðàã ðóñ
äèëèíäÿí äÿ èñòèôàäÿéÿ èúàçÿ âåðèëèðäè. Èéóíóí 24-äÿ öçÿðèíäÿ àü ðÿíýëè
àéïàðà âÿ ñÿêêèçýóøÿëè óëäóç òÿñâèðè
îëàí ãûðìûçû áàéðàã äþâëÿò áàéðàüû
êèìè ãÿáóë îëóíäó. Íîéàáðûí 9-äà
èñÿ ùÿìèí áàéðàã ö÷ðÿíýëè - éàøûë,
ãûðìûçû âÿ ìàâè çîëàãäàí èáàðÿò
îëàí áàéðàãëà ÿâÿç åäèëäè. Ùÿìèí èë
Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòèíèí
ùèìíèíèí ãÿáóë åäèëìÿñè èëÿ äÿ ÿëàìÿòäàð îëäó. Àçÿðáàéúàíûí ìèëëè âàëéóòàñûíûí - ìàíàòûí äþâðèééÿéÿ áóðàõûëìàñû äà úöìùóðèééÿò ùþêóìÿòèíèí ãûñà ìöääÿò ÿðçèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðäèéè óüóðëó òÿäáèðëÿð ñûðàñûíäà èäè.
Ìèëëè ùþêóìÿò èëê ýöíäÿí Àçÿðáàéúàí ÿòðàôûíäà ìþâúóä áèð èíôîðìàñèéà áëîêàäàñûíû éàðìàüà, ðåñïóáëèêàíû äöíéà ìèãéàñûíäà òàíûòìàüà ÷àëûøûð, åéíè çàìàíäà ôÿàëèééÿòè ùàããûíäà õàëãû ìÿëóìàòëàíäûðìàüà úèääè åùòèéàú äóéóðäó. Òÿñàäöôè äåéèëäè êè, Àçÿðáàéúàíûí èñòèãëàëèééÿòèíèí áÿéàí åäèëìÿñèíäÿí úÿìè áèð ýöí ñîíðà ùþêóìÿò ðÿñìè
ìÿòáóàò îðãàíû éàðàòìàã ãÿðàðûíà
ýÿëìèø, áó èñòèãàìÿòäÿ àðäûúûë àä-
äûìëàð àòìàüà áàøëàìûøäû. Íÿùàéÿò, ìàëèééÿ ïðîáëåìëÿðèíè äÿô åäÿí
ùþêóìÿò 1918-úè èë ñåíòéàáðûí 15äÿ - Áàêûíûí áîëøåâèê-äàøíàê ãîøóíëàðûíäàí òÿìèçëÿíäèéè ýöí Ýÿíúÿäÿ ðÿñìè äþâëÿò îðãàíû “Àçÿðáàéúàí”ûí èëê ñàéûíûí ÷àïäàí ÷ûõìàñûíà íàèë îëäó.
“Àçÿðáàéúàí” ùÿìèí äþâðÿ ãÿäÿð ÷àï îëóíàí áèð ÷îõ ãÿçåòëÿðäÿí
ôÿðãëè îëàðàã òàðèõè ìèññèéà ùÿéàòà
êå÷èðèð, ýÿíú, ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí
äþâëÿòèíèí ùÿéàòûíäà áàø âåðÿí èúòèìàè-ñèéàñè, èãòèñàäè ïðîñåñëÿðè èøûãëàíäûðûð, ùþêóìÿòèí ðÿñìè ìþâãåéèíè èôàäÿ åäèðäè.
1918-úè èëèí ìàðòûíäà èñÿ åðìÿíè-äàøíàê èäåîëîãó Ñ.Øàóìéàíûí
áàø÷ûëûã åòäèéè Áàêû Êîììóíàñû
“ßêñèíãèëàáè öíñöðëÿðëÿ ìöáàðèçÿ”
øöàðû àëòûíäà Áàêû ãóáåðíèéàñûíû
àçÿðáàéúàíëûëàðäàí
òÿìèçëÿìÿê
ìÿãñÿäè ýöäÿí ñîéãûðûìû ïëàíûíû
ùÿéàòà êå÷èðìèøäè.
Âÿçèééÿòèí ýÿðýèíëÿøäèéèíè ýþðÿí
Îñìàíëû ùþêóìÿòè - þçöíöí àüûð äóðóìóíà áàõìàéàðàã - 1918-úè èëèí
èéóíóíäà ãàðäàø Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéöíö òÿìèí åòìÿê ìÿãñÿäè èëÿ Íóðó ïàøàíûí êîìàíäàíëûüû èëÿ
ùÿðáè ãöââÿëÿðèíè Àçÿðáàéúàíà ýþíäÿðäè. Íóðó ïàøàíûí ðÿùáÿðëèê åòäèéè
Ãàôãàç Èñëàì Îðäóñó âÿ Àçÿðáàéúàí Êîðïóñó èéóí-àâãóñò àéëàðûíäà
Ýÿíúÿäÿ, Éåâëàõäà, Ýþé÷àéäà,
Êöðäÿìèðäÿ âÿ äèýÿð áþëýÿëÿðäÿ êå÷èðèëÿí àüûð äþéöøëÿðäÿ åñåð-ìåíøåâèê âÿ äàøíàê ãîøóíëàðûíû äàðìàäàüûí åäÿðÿê ñåíòéàáðûí 15-äÿ Áàêûéà
äàõèë îëäó. Áåëÿëèêëÿ, 1918-úè èëèí
ìàðòûíäàí áàøëàéàðàã åðìÿíè äàøíàêëàðûíûí, áîëøåâèêëÿðèí Áàêûäà âÿ
Àçÿðáàéúàíûí äèýÿð áþëýÿëÿðèíäÿ
áèðýÿ ùÿéàòà êå÷èðäèêëÿðè ãûðüûíëàðà,
þçáàøûíàëûãëàðà ñîí ãîéóëäó. Åðìÿíèëÿðèí “áþéöê Åðìÿíèñòàí” éàðàòìàã õöëéàñûíûí ãàðøûñû ãÿòèééÿòëÿ
àëûíäû. Áàêû Ñåíòðîêàñïè äèêòàòóðàñûíäàí àçàä åäèëäèêäÿí ñîíðà Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòèíèí ïàéòàõòû ñåíòéàáðûí 17-äÿ Ýÿíúÿäÿí
Áàêûéà êþ÷äö, ìöùöì äþâëÿò òÿñèñàòëàðû áóðàäà éåðëÿøäèðèëäè, äþâëÿò
ãóðóúóëóüóíóí ÿñàñ ìÿðùÿëÿñèíÿ
ñòàðò âåðèëäè.
Õàëã Úöìùóðèééÿòèíèí éàðàäûëìàñû Àçÿðáàéúàíûí èúòèìàè, ñèéàñè,
èãòèñàäè âÿ ìÿäÿíè ùÿéàòûíäà áþéöê
ÿùÿìèééÿòÿ ìàëèê ìöñòÿñíà ùàäèñÿ
îëìàãëà éàíàøû, òàðèõè èíêèøàô ïðîñåñèíèí ãàíóíàóéüóí íÿòèúÿñè, ìèëëè
ãóðòóëóø óüðóíäà óçóí âÿ àüûð ìöáàðèçÿíèí ìÿíòèãè éåêóíó èäè. “Èñòèãëàë áÿéàííàìÿñè” èëÿ ùÿéàòà âÿñèãÿ
àëìûø Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòèíèí ñîíðàêû ôÿàëèééÿòè õàëãûìûçûí
ãÿäèì äþâëÿò÷èëèê ÿíÿíÿëÿðèíèí áÿðïàñû èëÿ éàíàøû, èíñàí ùöãóã âÿ
àçàäëûãëàðûíûí òÿìèí åäèëìÿñèíÿ, äèíè, ìèëëè, èðãè, ñèíôè âÿ äèýÿð áÿðàáÿðñèçëèêëÿðèí ëÿüâèíÿ, þëêÿäÿ äåìîêðàòèêëÿøìÿíèí èíêèøàôûíà éþíÿëìèøäèð.
Ìöðÿêêÿá ñèéàñè âÿçèééÿòÿ,
äþâëÿò ãóðóúóëóüóíäàêû ÷ÿòèíëèêëÿðÿ áàõìàéàðàã, Àçÿðáàéúàí Õàëã
Úöìùóðèééÿòè äþâëÿò ñèñòåìèíèí
ôîðìàëàøäûðûëìàñû ñàùÿñèíäÿ ìöùöì àääûìëàð àòìûø, ÿùÿìèééÿòëè
ãÿðàðëàð ãÿáóë îëóíìóøäóð. Àçÿðáàéúàí äèëèíÿ äþâëÿò äèëè ñòàòóñó
âåðèëìèø, äþâëÿò àòðèáóòëàðû, î úöìëÿäÿí ìèëëè áàéðàüûìûç âÿ ýåðáèìèç
ãÿáóë åäèëìèøäèð.
Ñîíðàäàí òàðèõè éàääàøûí ñèëèíìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èìïåðèéà ñèéàñÿòè áåëÿ, àçàäëûãñåâÿð õàëãûìûçûí ìöñòÿãèëëèê àðçóëàðûíû ñþíäöðÿ áèëìÿìèøäèð. Ìöñòÿãèëëèéè ÿñðèí ÿââÿëèíäÿ ñöãóòà óüðàñà äà, ùÿìèí éöçèëëèéèí ñîíëàðûíäà
Àçÿðáàéúàí èêèíúè äÿôÿ ìöñòÿãèëëèéèíè áÿðïà åòìÿéÿ íàèë îëìóøäóð.
Àçÿðáàéúàí÷ûëûã èäåéàëàðû èëÿ ñèëàùëàíìûø õàëãûìûçûí áþéöê îüëó,
öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
ùÿëÿ ñîâåò äþíÿìèíäÿêè ôÿàëèééÿòè
áó àðçóëàðûí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè
ö÷öí çàìàí-çàìàí ìöêÿììÿë çÿìèí éàðàòìûøäûð. Èíäèêè äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéèìèçèí ãîðóíóá ñàõëàíûëìàñû
âÿ ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè äÿ óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí àäû èëÿ ãûðûëìàç ñóðÿòäÿ áàüëûäûð. ßýÿð Ùåéäÿð
ßëèéåâèí çÿíýèí âÿ ìöäðèê äþâëÿò÷èëèê òÿúðöáÿñè îëìàñàéäû, áó ýöí
ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí éàøàéà, äöíéà áèðëèéè äþâëÿòëÿðè ñûðàñûíäà ëàéèãëè
éåðèíè òóòà áèëìÿçäè.
Þòÿí ÿñðèí ÿââÿëëÿðèíäÿ úÿìè 23
àé ìþâúóä îëìóø Àçÿðáàéúàí Õàëã
Úöìùóðèééÿòè ìöñÿëìàí Øÿðãèíäÿ
èëê äåìîêðàòèê ðåñïóáëèêà îëàðàã áóýöíêö ìöñòÿãèë äþâëÿòèí ñÿëÿôè ãèñìèíäÿ ìöñòÿãèëëèéèìèçÿ ùöãóãè-ñèéàñè âÿ ìÿíÿâè ÿñàñëàð ôîðìàëàøäûðäû. Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòèíèí 85 èëëèéè ìöíàñèáÿòèëÿ Àçÿðáàéúàí õàëãûíà ìöðàúèÿòèíäÿ âóðüóëàíäûüû êèìè:
“Úÿìè 23 àé ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿñèíÿ
áàõìàéàðàã, èëê ðåñïóáëèêà äþâðöíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí òÿäáèðëÿð ìöñòÿãèë äþâëÿò÷èëèéèìèçèí ÿñàñëàðûíûí éàðàäûëìàñû âÿ ýÿëÿúÿê èíêèøàô éîëóíóí ìöÿééÿíëÿøäèðèëìÿñè áàõûìûíäàí ìöùöì ÿùÿìèééÿò êÿñá åòäè.
Ýþðäöéö áèð ñûðà ìÿãñÿäéþíëö èøëÿð
Õàëã Úöìùóðèééÿòè ùþêóìÿòèíèí éöðöòäöéö ñèéàñÿòèí ìèãéàñûíû, ìàùèééÿò âÿ ìÿíàñûíû ÿéàíè øÿêèëäÿ ñÿúèééÿëÿíäèðèð”.
Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòèíèí þç äþâëÿò÷èëèê àòðèáóòëàðûíû ãÿáóë
åòìÿñè, äþâëÿò âÿ ùÿðáè ãóðóúóëóã,
èãòèñàäèééàò âÿ ìÿäÿíèééÿò, òÿùñèë
âÿ ñÿùèééÿ ñàùÿëÿðèíäÿ àòäûüû àääûìëàð õàëãûìûç ö÷öí òàëåéöêëö ÿùÿìèééÿò êÿñá åòìèøäèð.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ 2008-úè
èë ôåâðàëûí 15-äÿ Àçÿðáàéúàí Õàëã
Úöìùóðèééÿòèíèí ìèëëè äþâëÿò÷èëèê òàðèõèìèçäÿ õöñóñè éåð òóòäóüóíó íÿçÿðÿ àëàðàã “Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòèíèí 90 èëëèê éóáèëåéè ùàããûíäà” ñÿðÿíúàì èìçàëàìûøäûð. Ñÿðÿíúàìûí ïðåàìáóëà ùèññÿñèíäÿ ýþñòÿðèëèðäè êè, “Ìöñÿëìàí Øÿðãèíäÿ èëê
ïàðëàìåíò ðåñïóáëèêàñû - Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòè õàëãûìûçûí
ãÿäèì äþâëÿò÷èëèê ÿíÿíÿëÿðèíè éàøà-
äàðàã ìöàñèð äþâðÿ õàñ äþâëÿò òÿñèñàòëàðûíûí éàðàäûëìàñûíà íàèë îëìóøäó. Ìèëëè ïàðëàìåíòàðèçìèí òÿøÿêêöë
òàðèõè èñÿ Àçÿðáàéúàí ïàðëàìåíòèíèí
1918-úè èë äåêàáð àéûíûí 7-äÿ êå÷èðèëìèø èëê èúëàñûíäàí áàøëàéûð”.
Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòèíèí 90 èëëèê éóáèëåéè èëÿ áàüëû ðÿñìè
ãÿáóëäà ÷ûõûø åäÿí Àçÿðáàéúàí
Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ äåìèøäèð:
“Ìöñòÿãèëëèê î äåìÿêäèð êè, þëêÿ òàì
øÿêèëäÿ ìöñòÿãèë ñèéàñÿò àïàðà áèëñèí. Ìÿí ùå÷ áèð áàøãà ìèñàë ýÿòèðìÿê èñòÿìèðÿì. Áèç áó ìèñàëëàðû
éàõøû áèëèðèê. Þëêÿëÿð âàð êè, ìöÿééÿí ñÿáÿáëÿðÿ ýþðÿ ìöñòÿãèë ñèéàñÿò àïàðìàã èãòèäàðûíäà äåéèëëÿð,
ùàðàäàñà èìêàíëàðû éîõäóð, ùàðàäàñà òÿäáèðëÿð ýþðöëìÿéèáäèð. Àçÿðáàéúàí áó áàõûìäàí àéàã öñòÿ ÷îõ
ìþùêÿì äàéàíàí þëêÿäèð. Áèçèì âÿçèôÿìèç, áîðúóìóç, áöòöí Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí áîðúó îíäàí èáàðÿòäèð
êè, áó ìöñáÿò ìåéèëëÿðè äàùà äà
ìþùêÿìëÿíäèðÿê”.
Òàðèõè ðåàëëûãëàð ýþñòÿðèð êè, äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéèíèí ãîðóíóá ñàõëàíûëìàñû îíóí ÿëäÿ åäèëìÿñè ãÿäÿð ÷ÿòèíäèð. 1991-úè èë îêòéàáðûí 18-äÿ
Àçÿðáàéúàí þçöíöí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéèíè åëàí åòñÿ äÿ, áó, ÿñëèíäÿ
äåêëàðàòèâ õàðàêòåð äàøûéûðäû. 1993úö èëäÿ öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí õàëãûí òÿêèäëè òÿëÿáè èëÿ ùàêèìèééÿòÿ ãàéûäûøû Àçÿðáàéúàíûí ùÿãèãè ìöñòÿãèëëèéèíÿ ãîâóøìàñûíû òÿìèí åòìèø, þëêÿíè õàîñ âÿ àíàðõèéà
áóðóëüàíûíäàí ÷ûõàðàðàã äàâàìëû,
ñàáèò èíêèøàô éîëóíà ãÿäÿì ãîéìóøäóð.
ÕÕ ÿñðäÿ Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí
éåòèðäèéè íàäèð øÿõñèééÿò îëàí Ùåéäÿð ßëèéåâ ÀÕÚ-íèí ñöãóòóíäàí
ñîíðà àçÿðáàéúàíëûëàðûí èñòèãëàë äóéüóëàðûíäà ãûüûëúûì êèìè êþçÿðÿí ìèëëè äþâëÿò÷èëèê äöøöíúÿñèíè - ÿñðèí 70úè èëëÿðèíèí ÿââÿëëÿðèíäÿí áàøëàìàãëà
ÿñðèí ñîíëàðûíà äîüðó - ìöñòÿãèë
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè êèìè ÿçÿìÿòëè
áèð ðåàëëûüà ãîâóøäóðìóø, áþéöê ôÿäàêàðëûãëàð ùåñàáûíà ãóðóá-éàðàòäûüû áó äþâëÿòèí ñàðñûëìàçëûüûíû, äåìîêðàòèê éöêñÿëèøèíè, Àçÿðáàéúàíûí
ìöñòÿãèëëèéèíèí äàèìèëèéèíè, äþíìÿçëèéèíè òÿìèí åòìèøäèð. Ùÿìèí èëëÿðäÿ
ïàðëàìåíòäÿ Àçÿðáàéúàíäà ìèëëè
þçöíöäÿðê ïðîñåñèíÿ ÿñàñëû òÿêàí
âåðÿí áèð ñûðà òàëåéöêëö ãÿðàðëàðûí
ãÿáóëó Ùåéäÿð ßëèéåâèí õàëãûíà âÿ
äþâëÿòèíÿ íåúÿ áàüëû øÿõñèééÿò îëäóüóíó áèð äàùà òÿñäèãëÿéèð. Öìóìèëèêäÿ Ùåéäÿð ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè àëòûíäà 70-80-úè èëëÿðäÿ èñòÿð èúðà
ñòðóêòóðëàðû, èñòÿðñÿ äÿ ïàðëàìåíò
ñÿâèééÿñèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëìèø
êîìïëåêñ òÿäáèðëÿð ðåñïóáëèêàìûçûí
þòÿí ÿñðèí 90-úû èëëÿðÿ äîüðó ìöñòÿãèëëèê óüðóíäà ìöáàðèçÿñèíÿ ðåàë ùöãóãè-ñèéàñè âÿ èãòèñàäè ÿñàñëàð éàðàòìûøäûð.
Öìóììèëëè ëèäåð ãûñà çàìàíäà
þëêÿäÿ èúòèìàè-ñèéàñè ñàáèòëèéè òàì
òÿìèí åòìÿêëÿ éàíàøû, äåìîêðàòèê,
ùöãóãè, äöíéÿâè äþâëÿò ìîäåëè êîíñåïñèéàñûíû äà óüóðëà ùÿéàòà êå÷èð-
ìè ãÿáóëäàêû äÿðèí ìÿçìóíëó íèòãèíäÿ äåìèøäèð: “Àçÿðáàéúàí Õàëã
Úöìùóðèééÿòèíèí ãóðóëìàñû, î äþâðäÿ Àçÿðáàéúàíûí þç èñòèãëàëèééÿòèíè
áÿéàí åòìÿñè ùå÷ äÿ òÿñàäöôè ùàäèñÿ äåéèëäè. Ùÿëÿ ÕÛÕ ÿñðèí èêèíúè éàðûñûíäà, ÕÕ ÿñðèí ÿââÿëëÿðèíäÿí õàëãûìûçûí ìöòÿôÿêêèð øÿõñèééÿòëÿðèíèí,
ãàáàãúûë èíñàíëàðûíûí ôÿàëèééÿòè íÿòèúÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíäà ìèëëè îéàíûø,
ìèëëè äèð÷ÿëèø ùèññëÿðè ýåò-ýåäÿ àðòìûøäû. Àðòûã ÕÕ ÿñðèí ÿââÿëëÿðèíäÿí,
äåìÿê îëàð êè, õàëãûìûç, îíóí ãàáàãúûë øÿõñèééÿòëÿðè ìöñòÿãèëëèê àðçóñó èëÿ éàøàìûøëàð. 1917-úè èëäÿ
áàø âåðìèø îêòéàáð èíãèëàáû, ðóñ-÷àð
èìïåðàòîðëóüóíóí äàüûëìàñû âÿ î
çàìàí îíóí ÿðàçèñèíäÿ ìöõòÿëèô
ïðîñåñëÿðèí ìåéäàíà ÷ûõìàñû Àçÿðáàéúàíûí èñòèãëàëèééÿòèíèí åëàí åäèëìÿñè âÿ Õàëã Úöìùóðèééÿòèíèí éàðàäûëìàñû ö÷öí øÿðàèò éàðàòäû”.
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí àçÿðáàéúàí÷ûëûã èäåîëîýèéàñû Àçÿðáàéúàí úÿìèééÿòèíèí âàùèäëèéèíèí, ìîíîëèòëèéèíèí òÿìèí îëóíìàñûíû þçöíöí ÿñàñ ñòðàòåæè âÿçèôÿñè ùåñàá
åäèð. Áó áàõûìäàí óëó þíäÿðèí ÿñàñûíû ãîéäóüó ñèéàñè õÿòòèí äàâàì åòäèðèëìÿñè úÿìèééÿòèí ñèéàñè ñèôàðèøè,
ñîñèàë òÿëÿáàòû êèìè äèããÿòè ÷ÿêèð.
2003-úö âÿ 2008-úè èëëÿðèí ïðåçèäåíò
ñå÷êèëÿðè òÿñäèãëÿìèøäèð êè, Àçÿðáàéúàí õàëãû öìóììèëëè ëèäåðèíèí ñèéàñè
êóðñóíà ñàäèãäèð âÿ áó êóðñóí äþâëÿò÷èëèéèí òÿùëöêÿñèç âÿ ñàáèò èíêèøàôûíà èìêàí âåðÿí éåýàíÿ ñòðàòåæè ñå÷èì îëäóüóíó òàì ìÿíàñû èëÿ äÿðê
åäèð. Áó ñå÷èì 2013-úö èëäÿ äÿ äÿéèøìÿç ãàëäû.
Ùåéäÿð ßëèéåâèí ñàéÿñèíäÿ ãûñà
ìöääÿòäÿ äþâëÿò÷èëèéèí òÿìÿë ïðèíñèïëÿðè éàðàäûëàðàã ìþùêÿìëÿíäèðèëäè, ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äöíéà áèðëèéèíèí òàìùöãóãëó öçâöíÿ ÷åâðèëäè.
Ùåéäÿð ßëèéåâèí äöùàñû, ãöäðÿòè âÿ
çÿíýèí äþâëÿò÷èëèê òÿúðöáÿñè õàëãûìûçû âàùèä ìèëëè èäåéà - àçÿðáàéúàí÷ûëûã èäåéàñû ÿòðàôûíäà áèðëÿøäèðäè.
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéèíèí
áÿðïàñûíà âÿ áöòþâëöêäÿ äþâëÿò÷èëèê
ÿíÿíÿëÿðèìèçÿ ùÿð çàìàí áþéöê åùòèðàìëà éàíàøìûø, òàðèõèìèçèí àðàøäûðûëìàñûíû òþâñèéÿ åòìèø âÿ áó èñòèãàìÿòäÿ îëäóãúà ãèéìÿòëè ôèêèðëÿð
ñþéëÿìèøäèð. Óëó þíäÿð äþâëÿò÷èëèê
òàðèõèìèçäÿ Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòèíèí þçöíÿìÿõñóñ éåðè îëäóüóíó íÿçÿðÿ àëàðàã 2003-úö èëèí
ôåâðàë àéûíäà Áàêû øÿùÿðèíäÿ Õàëã
Úöìùóðèééÿòèíèí õàòèðÿñèíÿ àáèäÿ
óúàëäûëìàñû ùàããûíäà ñÿðÿíúàì èìçàëàäû.
Ùàçûðäà
þëêÿìèçäÿ
ÿñàñû
öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ãîéóëìóø äåìîêðàòèê, ùöãóãè, äöíéÿâè äþâëÿòèí âÿ âÿòÿíäàø úÿìèééÿòèíèí ãóðóúóëóüó ïðîñåñè Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí
èíàìëà âÿ óüóðëà äàâàì åòäèðèëèð.
Äþâëÿò áàø÷ûñûíûí ìÿãñÿäéþíëö, äöøöíöëìöø âÿ ïðàãìàòèê ñèéàñÿòè íÿòèúÿñèíäÿ ìöñòÿãèëëèéèìèç ýöíäÿí-
Ãèéìÿòè 60 ãÿïèê
ýöíÿ ìþùêÿìëÿíèð, Àçÿðáàéúàí
ýåòäèêúÿ äàùà äà ãöäðÿòëÿíèð.
Òàðèõèìèçÿ äîüìà, òÿÿññöáêåø
ìöíàñèáÿò Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
ôÿàëèééÿòèíäÿ ïðèîðèòåò òÿøêèë åäèð.
Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû õàëãûìûçûí òàðèõè êå÷ìèøèíèí þéðÿíèëìÿñè êèìè ìÿñÿëÿëÿðè äàèì äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ
ñàõëàéûð. “Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòè Åíñèêëîïåäèéàñû”íûí äþâëÿò
ãàéüûñû èëÿ éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ íÿøðè
áóíóí ïàðëàã òÿçàùöðöäöð. 2007-úè
èëèí ìàéûíäà Áàêûäà Õàëã Úöìùóðèééÿòèíèí øÿðÿôèíÿ óúàëäûëàí “Èñòèãëàëèééÿò Áÿéàííàìÿñè” àáèäÿñèíèí à÷ûëûøû îëäó. Ãðàíèòäÿí âÿ àü ìÿðìÿðäÿí éîíóëìóø àáèäÿíèí öçÿðèíÿ
1918-úè èë ìàéûí 28-äÿ Òèôëèñäÿ ãÿáóë îëóíìóø “Èñòèãëàë Áÿéàííàìÿñè”íèí ùÿì ÿñêè, ùÿì äÿ ëàòûí ãðàôèêàëû Àçÿðáàéúàí ÿëèôáàñû èëÿ ìÿòíè
ùÿêê îëóíäó. Èñòèãëàëèééÿò êö÷ÿñèíäÿ
ãîéóëàí áó àáèäÿ àäëàðû Àçÿðáàéúàí
äþâëÿò÷èëèéè èëÿ áèðýÿ òàðèõÿ äöøÿí èñòèãëàë ìöúàäèëÿñè èøòèðàê÷ûëàðûíûí õàòèðÿñèíÿ ÿí áþéöê åùòèðàìäûð. ßí ÿñàñû, Áàêûäà úöìùóðèééÿòèí øÿðÿôèíÿ
àáèäÿíèí óúàëäûëìàñû Àçÿðáàéúàí
ùàêèìèééÿòèíèí äþâëÿò÷èëèê òàðèõèìèçÿ
âåðäèéè ãèéìÿò êèìè îëäóãúà äèããÿòÿëàéèãäèð.
Õàëãûìûçûí ÷îõÿñðëèê äþâëÿò÷èëèê
òàðèõèíäÿ ìöùöì éåð òóòàí, îíóí
ïàðëàã âÿ øÿðÿôëè ñÿùèôÿñèíè òÿøêèë
åäÿí Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòèíèí éàðàäûëìàñûíäàí 96 èë þòöð.
Ìöñòÿãèëëèéèìèçè áÿðïà åòäèêäÿí
ñîíðà áó áàéðàì ùÿð èë þëêÿìèçäÿ
áþéöê òÿíòÿíÿ èëÿ ãåéä åäèëèð. Êå÷èðèëÿí òÿäáèðëÿðäÿ úöìùóðèééÿò äþâðöíÿ áèð äàùà íÿçÿð ñàëûíûð, îíóí òàðèõèìèçäÿêè éåðè âÿ ðîëó ÿòðàôëû òÿùëèë
åäèëèð, äþâëÿò ãóðóúóëóüó òÿúðöáÿñè
ùÿðòÿðÿôëè þéðÿíèëèð. 6 èë þíúÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ñÿðÿíúàìû èëÿ
Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòèíèí
éàðàíìàñûíûí 90 èëëèê éóáèëåéè òÿíòÿíÿëè ñóðÿòäÿ ãåéä îëóíäó. Õàòûðëàäàã êè, Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòèíèí 80 èëëèéè äÿ öìóììèëëè ëèäåð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí ñÿðÿíúàìû èëÿ äþâëÿò ñÿâèééÿñèíäÿ òÿíòÿíÿëè øÿêèëäÿ
ãåéä îëóíìóøäó.
Áóíóíëà éàíàøû, ùÿð èë 28 Ìàé Ðåñïóáëèêà Ýöíö ìöíàñèáÿòèëÿ
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí àäûíäàí ðÿñìè ãÿáóëëàð òÿøêèë
îëóíóð, áó ÿëàìÿòäàð ýöíëÿ áàüëû
äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû õàëãû òÿáðèê
åäèð.
Áó ýöí Àçÿðáàéúàíäà ýåäÿí
äåìîêðàòèê, ùöãóãè, äöíéÿâè äþâëÿò
ãóðóúóëóüó ïðîñåñè, î úöìëÿäÿí
äèíàìèê ñîñèàë èãòèñàäè èíêèøàô
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéèíèí áÿùðÿñèäèð. Ùåéäÿð ßëèéåâ ñèéàñè êóðñóíó óüóðëà äàâàì åòäèðÿí
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ìÿãñÿäéþíëö ñèéàñÿòè íÿòèúÿñèíäÿ ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè Áèðëÿøìèø
Ìèëëÿòëÿð Òÿøêèëàòûíûí Òÿùëöêÿñèçëèê
Øóðàñûíûí öçâö ñå÷èëèá âÿ áó ãóðóìà ñÿäðëèê åäèá. Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ùÿéàòà êå÷èðèëÿí
óüóðëó õàðèúè ñèéàñÿò, ðåàëëàøàí
åíåðæè ëàéèùÿëÿðè Àçÿðáàéúàíûí
ìöñòÿãèëëèéèíèí äàùà äà ìþùêÿìëÿíìÿñèíÿ, ÿáÿäè âÿ ñàðñûëìàç
äþâëÿò÷èëèéèìèçèí äàùà äà ãöäðÿòëÿíìÿñèíÿ áþéöê òþùôÿëÿð âåðèð.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ðÿñìè
ãÿáóëäà áó áàðÿäÿ äåéèá: “Áó ýöí
Àçÿðáàéúàí ìöñòÿãèë þëêÿ êèìè èíêèøàô åäèð. Áèçèì èíêèøàôûìûçäàí ÿëáÿòòÿ êè, Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøëàðû, äîñòëàðûìûç áÿùðÿëÿíèð. Èéèðìè èëëèê òàðèõèìèç áèð äàùà îíó ýþñòÿðèð êè, áèç äöç
éîëäàéûã. Áóíäàí ñîíðà äà Àçÿðáàéúàíûí ìöñòÿãèëëèéè ÿáÿäè îëàúàãäûð, áóíäàí ñîíðà äà Àçÿðáàéúàí
éàëíûç âÿ éàëíûç èíêèøàô éîëó èëÿ ýåäÿúÿêäèð. Áèç ùàìûìûç åëÿ åòìÿëèéèê
êè, áó éîë èøûãëû, íóðëó, à÷ûã îëñóí”.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ìöùöì ñèéàñè
õÿòò Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéèíèí äàùà äà ìþùêÿìëÿíìÿñèíÿ,
ÿáÿäè âÿ ñàðñûëìàç äþâëÿò÷èëèéèìèçèí
äàùà äà ãöäðÿòëÿíìÿñèíÿ õèäìÿò
åäèð. Ìöñòÿãèë äàõèëè âÿ õàðèúè ñèéàñÿò éåðèäÿí Àçÿðáàéúàí àðòûã ðåýèîíäà äåéèë, áåéíÿëõàëã ìèãéàñäà
ñþç ñàùèáè îëàí þëêÿ âÿ ñòðàòåæè òÿðÿôäàø êèìè òàíûíûð. Ãàçàíûëàí óüóðëàð
ÿìèíëèêëÿ ñþéëÿìÿéÿ ÿñàñ âåðèð êè,
ìöñòÿãèëëèéèìèç äàèìè îëàúàãäûð.
Õàëãëàðûí òÿøÿêêöë òàïìàñû âÿ
ãàðøûéà ãîéäóãëàðû êîíêðåò ùÿäÿôëÿðÿ äîüðó èðÿëèëÿìÿñè ïðîñåñèíäÿ ìèëëè äþâëÿòèí ìþâúóäëóüó ìöùöì øÿðòëÿðäÿí áèðèäèð. Áó ýöí Àçÿðáàéúàíäà âàõòû èëÿ úöìùóðèééÿò èäåîëîãëàðûíûí àðçóëàäûüû ìöñòÿãèë, äåìîêðàòèê,
ùöãóãè äþâëÿò ìþâúóääóð!
Áó äþâëÿò Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè àëòûíäà ñöðÿòëÿ èíêèøàô
åäÿðÿê ìÿãñÿäëÿðèíÿ äîüðó èíàìëà
èðÿëèëÿéèð!
Ðÿôèãÿ ÑÀÄÛÃÎÂÀ
2
3 èéóí 2014-úö èë
ÝßÍÚßÍÈÍ ÑßÑÈ
Ðåñïóáëèêà Ýöíö äàùà áèð èñòèðàùÿò ìÿðêÿçèíèí -
Èñòèãëàë ïàðêûíûí à÷ûëûøû îëìóøäóð
óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí âÿ
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
úöìùóðèééÿòëÿ áàüëû ôèêèðëÿðè
âÿ Ýÿíúÿäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòè ùþêóìÿòèíèí ãÿáóë
åòäèéè ãÿðàðëàð ùàããûíäà ìÿëóìàò ùÿêê îëóíìóøäóð.
Øÿùÿð èúòèìàèééÿòè íöìàéÿíäÿëÿðèíèí, åëÿúÿ äÿ áó
ÿðàçèäÿ éàøàéàí ìèíëÿðëÿ ñàêèíèí òîïëàøäûüû à÷ûëûø ìÿðàñèìèíäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Äþâëÿò ùèìíè
ñÿñëÿíäèðèëäèêäÿí ñîíðà øÿùÿð ðÿùáÿðëèéè òÿðÿôèíäÿí àáèäÿ þíöíÿ ÿêëèë ãîéóëìóøäóð.
Ýÿíúÿ Øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí Áàø÷ûñû Åëìàð Âÿëèéåâ ÷ûõûø åäÿðÿê Àçÿðáàéúàí
Õàëã Úöìùóðèééÿòèíèí ôÿàëèééÿò ýþñòÿðäèéè 23 àé ìöääÿòèíäÿ ýþðäöéö áþéöê èøëÿðäÿí
äàíûøìûø, ùÿìèí äþâðÿ íÿçÿð ñàëàðàã áóíó òàðèõè ùàäèñÿ êèìè ñÿúèééÿëÿíäèðìèøäèð.
Èúðà Áàø÷ûñû âóðüóëàìûøäûð êè, Õàëã Úöìùóðèééÿòèíèí
ÿùÿìèééÿòëè ãÿðàðëàð ãÿáóë
îëóíìóøäóð. Àçÿðáàéúàí
äèëèíÿ äþâëÿò äèëè ñòàòóñó âåðèëìèø, äþâëÿò àòðèáóòëàðû, î
úöìëÿäÿí ìèëëè áàéðàüûìûç
âÿ ýåðáèìèç ãÿáóë åäèëìèøäèð. Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòè ìöñÿëìàí Øÿðãèíäÿ èëê äåìîêðàòèê ðåñïóáëèêà îëàðàã áóýöíêö ìöñòÿãèë
äþâëÿòèí ñÿëÿôè ãèñìèíäÿ
ìöñòÿãèëëèéèìèçÿ ùöãóãè-ñèéàñè âÿ ìÿíÿâè ÿñàñëàð ôîðìàëàøäûðäû.
Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòèíèí þìðöíöí ÷îõ àç
îëäóüóíó ãåéä åäÿí Åëìàð
Âÿëèéåâ äàùà ñîíðà äåìèøäèð
êè, òàðèõè ðåàëëûãëàð ýþñòÿðèð êè,
äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéèíèí ãîðóíóá ñàõëàíûëìàñû îíóí ÿëäÿ
åäèëìÿñè ãÿäÿð ÷ÿòèíäèð.
1991-úè èë îêòéàáðûí 18-äÿ
Àçÿðáàéúàí þçöíöí äþâëÿò
ìöñòÿãèëëèéèíè åëàí åòñÿ äÿ,
áó, ÿñëèíäÿ äåêëàðàòèâ õàðàêòåð äàøûéûðäû. 1993-úö èëäÿ
öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëè-
Àçÿðáàéúàí íÿèíêè Ãàôãàçäà, åëÿúÿ äÿ äöíéà áèðëèéè þëêÿëÿðè àðàñûíäà áþéöê íöôóçà
ìàëèêäèð.
Ðåñïóáëèêàìûçäà ýåäÿí
ñöðÿòëè èíêèøàôû Ýÿíúÿíèí òèìñàëûíäà íöìóíÿ ÷ÿêÿí Åëìàð Âÿëèéåâ ñîí áèð íå÷ÿ èëäÿ
øÿùÿðäÿ ýþðöëÿí ýåíèøìèãéàñëû àáàäëûã âÿ ãóðóúóëóã
èøëÿðèíè äÿ ìÿðàñèì èøòèðàê÷ûëàðûíûí äèããÿòèíÿ ÷àòäûðàðàã
äåìèøäèð êè, äþâëÿò áàø÷ûñûíûí äèããÿò âÿ ãàéüûñû èëÿ ýþðöëÿí ýåíèøìèãéàñëû àáàäëûã
èøëÿðè áóíäàí ñîíðà äà ñöðÿòëÿ äàâàì åòäèðèëÿúÿêäèð.
Ñîíðà ÀÌÅÀ-íûí Ýÿíúÿ
Áþëìÿñèíèí àêàäåìèê êàòèáè
Ôóàä ßëèéåâ, Ýÿíúÿ Äþâëÿò
Óíèâåðñèòåòèíèí ïðîðåêòîðó
Ïÿðâèí Êÿðèìçàäÿ, ùÿìèí
óíèâåðñèòåòèí ïðîôåññîðó Ùÿñÿíáàëà Ñàäûãîâ âÿ áàøãàëàðû ÷ûõûø åäÿðÿê 1991-úè èëäÿ
áÿðïà åäèëÿí ìöñòÿãèëëèéèìèçèí èëê èëëÿðèíäÿ éàðàíìûø ÷ÿòèíëèêëÿðèí, åëÿúÿ äÿ ùÿìèí
Òîëåðàíòëûã âÿ ìóëòèêóëòóðàëèçì ìþâçóñóíäà
êå÷èðèëÿí òÿäáèð ìàðàã äîüóðóá
Þëêÿäÿ äèíè òîëåðàíòëûüûí âÿ ìóëòèêóëòóðàëèçìèí ìþâúóä âÿçèééÿòèíè ðåýèîíëàð
öçðÿ äÿéÿðëÿíäèðìÿê âÿ úÿìèééÿòèí çèéàëûëàðûíû ìèëëÿòëÿðàðàñû ìöíàñèáÿòëÿð, ìóëòèêóëòóðàëèçì âÿ äèíè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ äþâëÿò
ìöøàâèðëèéèíèí ôÿàëèééÿò èñòèãàìÿòëÿðè áàðÿäÿ ìÿëóìàòëàíäûðìàã ìÿãñÿäè èëÿ áþëýÿëÿðäÿ ñèëñèëÿ ýþðöøëÿð êå÷èðèëèð.
Ìèëëÿòëÿðàðàñû ìöíàñèáÿòëÿð, ìóëòèêóëòóðàëèçì âÿ äèíè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ äþâëÿò
ìöøàâèðëèéè Ýÿíúÿäÿ òîëåðàíòëûã âÿ ìóëòèêóëòóðàëèçì ìþâçóñóíäà øÿùÿð çèéàëûëàðû èëÿ ýþðöø êå÷èðèá. Òîëåðàíò âÿ ìóëòèêóëòóðàë þëêÿ êèìè Àçÿðáàéúàíûí äöíéàéà
íöìóíÿ îëìàñû òÿäáèðäÿ þíÿ ÷ÿêèëèá.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ìèëëÿòëÿðàðàñû, ìóëòèêóëòóðàëèçì âÿ äèíè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ äþâëÿò ìöøàâèðè Êàìàë Àáäóëëà Ïðåçèäåíò éàíûíäà Áèëèê Ôîíäóíóí âÿ
Áàêû Áåéíÿëõàëã Ìóëòèêóëòóðàëèçì Ìÿðêÿçèíèí éàðàíìàñû èëÿ áàüëû Ïðåçèäåíò
ôÿðìàíëàðûíûí ñîí äÿðÿúÿ áþéöê èäåîëîæè âÿ ñèéàñè ðîëóíó ãåéä åäÿðÿê Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí áó èñòèãàìÿòäÿ ýþðäöéö èøëÿðè ñèñòåìëÿøäèðìÿéèí ÿùÿìèééÿòèíè âóðüóëàéûá.
Êàìàë Àáäóëëà áèëäèðèá êè, áó äÿéÿðëÿðè ãîðóéóá-ñàõëàìàã, èíêèøàô åòäèðìÿê
ö÷öí ìöõòÿëèô ðåýèîíëàðäà âÿ øÿùÿðëÿðäÿ
çèéàëûëàð, òÿëÿáÿëÿðëÿ éàíàøû, ìöõòÿëèô éàø
òÿáÿãÿëÿðèíÿ ìÿíñóá èíñàíëàðëà ýþðöøìÿê åùòèéàúû âàð: “Åëÿ áèëèðÿì êè, ñÿìèìè
äèàëîã øÿêëèíäÿ êå÷èðèëÿí ýþðöøëÿð èêèòÿðÿôëè ôàéäàëàíìàüà âÿ ùÿð èêè òÿðÿôèí çÿíýèíëÿøìÿñèíÿ, áó èñòèãàìÿòäÿêè áèëèêëÿðèìèçèí àðòûðûëìàñûíà áþéöê òÿêàí âåðÿ áèëÿð”.
Éûüûíúàãäà Ãÿðá-Àçÿðáàéúàí ìöíàñèáÿòëÿðèíäÿ þëêÿìèçèí òîëåðàíòëûã
ìþâãåéèíèí õöñóñè éåð òóòäóüó þíÿ ÷ÿêèëèá. Åëÿúÿ äÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ùÿäÿô
êèìè ýþñòÿðäèéè èñòèãàìÿòëÿðÿ äîüðó áöòþâ úÿìèééÿò îëàðàã ýþðöëÿñè èøëÿðäÿí äÿ äàíûøûëûá.
Éûüûíúàãäàí ñîíðà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû ìèëëÿòëÿðàðàñû, ìóëòèêóëòóðàëèçì âÿ äèíè ìÿñÿ-
ëÿëÿð öçðÿ äþâëÿò ìöøàâèðè Êàìàë Àáäóëëà âÿ äèí
õàäèìëÿðè Øàù Àááàñ Úöìÿ ìÿñúèäèíÿ, Èìàìçàäÿ çèéàðÿòýàùûíà âÿ ðóñ êèëñÿñèíÿ áàø ÷ÿêèáëÿð.
Éåýàíÿ ÃÓÐÁÀÍÎÂÀ
39 ñàéëû îðòà ìÿêòÿáäÿ êå÷èðèëÿí “Ñîí çÿíý”
ìÿçóíëàðûí éàääàøûíäà äàèì éàøàéàúàãäûð
Ýÿíúÿ íþâáÿòè äÿôÿ äþâëÿò÷èëèéÿ ñÿäàãÿòèíè, ãóðóúóëóãäà ëèäåðëèéèíè 28 Ìàé
Ðåñïóáëèêà Ýöíöíäÿ áèð äàùà íöìàéèø åòäèðäè. ÀÕÚ-íèí
èëê ïàéòàõòû îëàí Ýÿíúÿäÿ
Èñòèãëàë ïàðêûíûí ÿñàñëû ñóðÿòäÿ éåíèäÿí ãóðóëàðàã èñòèôàäÿéÿ âåðèëìÿñè ìèëëè äèð÷ÿëèø,
ìèëëè îéàíûø, ìöñòÿãèëëèê
äóéüóñóíóí ìÿíòèãè íÿòèúÿñè îëàí Àçÿðáàéúàí Õàëã
Úöìùóðèééÿòèíèí éàðàíìàñûíûí 96-úû èëäþíöìöíÿ ÿí
áþéöê òþùôÿ èäè.
Áó ýöí èíàìëà ñþéëÿìÿê
îëàð êè, Ýÿíúÿ ïàðêëàð øÿùÿðèíÿ ÷åâðèëèá. Ñîí 3 èëäÿ Ùàúû
Çåéíàëàáäèí Òàüûéåâ, Ôèêðÿò
ßìèðîâ, Ìÿùñÿòè, ðåñïóáëèêà
Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí
ìþúöçÿ àäëàíäûðäûüû Ùåéäÿð
ßëèéåâ ïàðê-êîìïëåêñè èñòèôàäÿéÿ âåðèëèá. Éàõûí ýöíëÿðäÿ
áó ñèéàùûéà ßçèç ßëèéåâ, Âàçåù, Àááàñ Ñÿùùÿò, Úàâàä
õàí, Ùàäè ïàðêëàðû äà ÿëàâÿ
åäèëÿúÿêäèð.
Ãÿäèì âÿ ìöàñèð Ýÿíúÿíèí ñèìàñûíû áÿçÿéÿí áó éàøûë ýþçÿëëèêëÿð èíñàíëàðûí èñòèðàùÿò ìÿðêÿçèíÿ ÷åâðèëìÿêëÿ
îíëàðäà ãóðóá-éàðàòìàã ÿçìèíè ýöúëÿíäèðèð, äîüìà øÿùÿðëÿðèëÿ ãöðóð ùèññè êå÷èðìÿéÿ ñþâã åäèð.
Áó ýöí Èñòèãëàë ïàðêûíà
ýÿëÿíëÿð áóðàäà éàðàäûëìûø
ãåéðè-àäè ýþçÿëëèéÿ ÿùñÿí äåìÿéÿ áèëìèð. Ýöëöñòàí éàøàéûø ñàùÿñèíäÿ ÿðàçèñè 5 ùåêòàðäàí àðòûã îëàí ïàðêäà 28
ÿäÿä ìöàñèð èøûã äàéàãëàðû
ãóðàøäûðûëìûø, 15 ÿäÿä îòóðàúàã ãîéóëìóø, 2 áóëàã âÿ áèð
ôÿââàðÿ èíøà åäèëìèø, ÿðàçèéÿ
20 ìèíäÿí àðòûã ýöë-÷è÷ÿê,
320 ÿäÿä àüàú âÿ ýöë êîëó
ÿêèëìèø, 200 ïàãîíìåòð ãðàíèò ïèëëÿêÿí äöçÿëäèëìèøäèð.
Ïàðêûí ýèðÿúÿéèíäÿ ùöíäöðëöéö 15 ìåòð îëàí àáèäÿíèí ÿòðàôûíà 250 êâàäðàòìåòð ãðàíèòäÿí äþøÿìÿ ñàëûíìûøäûð.
Àáèäÿíèí ïîñòàìåíòèíÿ Èñòèãëàë Áÿéàííàìÿñèíèí ìÿòíè,
éàðàäûëìàñû Àçÿðáàéúàíûí èúòèìàè, ñèéàñè, èãòèñàäè âÿ ìÿäÿíè ùÿéàòûíäà áþéöê ÿùÿìèééÿòÿ ìàëèê ìöñòÿñíà ùàäèñÿ îëìàãëà éàíàøû, òàðèõè èíêèøàô ïðîñåñèíèí ãàíóíàóéüóí íÿòèúÿñè, ìèëëè ãóðòóëóø
óüðóíäà óçóí âÿ àüûð ìöáàðèçÿíèí ìÿíòèãè éåêóíó èäè.
“Èñòèãëàë áÿéàííàìÿñè” èëÿ ùÿéàòà âÿñèãÿ àëìûø Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòèíèí
ñîíðàêû ôÿàëèééÿòè õàëãûìûçûí
ãÿäèì äþâëÿò÷èëèê ÿíÿíÿëÿðèíèí áÿðïàñû èëÿ éàíàøû, èíñàí
ùöãóã âÿ àçàäëûãëàðûíûí òÿìèí åäèëìÿñèíÿ, äèíè, ìèëëè, èðãè, ñèíôè âÿ äèýÿð áÿðàáÿðñèçëèêëÿðèí ëÿüâèíÿ, þëêÿäÿ äåìîêðàòèêëÿøìÿíèí èíêèøàôûíà
éþíÿëìèøäèð.
Ìöðÿêêÿá ñèéàñè âÿçèééÿòÿ, äþâëÿò ãóðóúóëóüóíäàêû ÷ÿòèíëèêëÿðÿ áàõìàéàðàã,
Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòè äþâëÿò ñèñòåìèíèí ôîðìàëàøäûðûëìàñû ñàùÿñèíäÿ
ìöùöì àääûìëàð àòìûø,
éåâèí õàëãûí òÿêèäëè òÿëÿáè èëÿ
ùàêèìèééÿòÿ ãàéûäûøû Àçÿðáàéúàíûí ùÿãèãè ìöñòÿãèëëèéèíÿ ãîâóøìàñûíû òÿìèí åòìèø,
þëêÿíè õàîñ âÿ àíàðõèéà áóðóëüàíûíäàí ÷ûõàðàðàã äàâàìëû, ñàáèò èíêèøàô éîëóíà
ãÿäÿì ãîéìóøäóð.
Ùåéäÿð ßëèéåâ ñèéàñè êóðñóíó óüóðëà äàâàì åòäèðÿí
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
ìÿãñÿäéþíëö ñèéàñÿòè íÿòèúÿñèíäÿ ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè Áèðëÿøìèø Ìèëëÿòëÿð Òÿøêèëàòûíûí Òÿùëöêÿñèçëèê
Øóðàñûíûí öçâö ñå÷èëèá âÿ áó
ãóðóìà ñÿäðëèê åäèá. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí
ùÿéàòà êå÷èðèëÿí óüóðëó õàðèúè
ñèéàñÿò, ðåàëëàøàí åíåðæè ëàéèùÿëÿðè Àçÿðáàéúàíûí ìöñòÿãèëëèéèíèí äàùà äà ìþùêÿìëÿíìÿñèíÿ, ÿáÿäè âÿ ñàðñûëìàç äþâëÿò÷èëèéèìèçèí äàùà
äà ãöäðÿòëÿíìÿñèíÿ áþéöê
òþùôÿëÿð âåðèð. Þëêÿ áàø÷ûñûíûí ùÿéàòà êå÷èðäèéè äàõèëè âÿ
õàðèúè ñèéàñÿò íÿòèúÿñèíäÿ
äþâðäÿ ùþêì ñöðÿí àíàðõèéà
âÿ þçáàøûíàëûãëàðûí ãàðøûñûíûí àëûíìàñûíäà Ùåéäÿð ßëèéåâèí ýþñòÿðäèéè ìèñèëñèç õèäìÿòëÿðäÿí âÿ áóíóí äà ñàéÿñèíäÿ ìöñòÿãèëëèéèìèçèí ÿáÿäè, äàèìè âÿ äþíìÿçëèéèíèí
òÿìèí åäèëìÿñèíäÿí äàíûøìûøëàð.
ÉÀÏ Ýÿíúÿ øÿùÿð òÿøêèëàòû ýÿíúëÿð áèðëèéè ôÿàëëàðû ÿëëÿðèíäÿ òóòäóüó Àçÿðáàéúàí
áàéðàüû âÿ ñèíÿñèíäÿ óëó þíäÿðèí ïîðòðåòè îëàí ýåéèìëÿðè
èëÿ áàéðàìà õîø îâãàò áÿõø
åòäèëÿð.
Ñîíðà ïàðêäà ýÿçèíòè îëìóø, èíñàíëàð áó áþéöê ãóðóúóëóãäàí çþâã àëàðàã þëêÿ
áàø÷ûñûíà, åëÿúÿ äÿ áó èøèí
òÿøêèëàò÷ûëàðûíà ìèííÿòäàðëûãëàðûíû áèëäèðìèøëÿð.
Àõøàìöñòö Ùåéäÿð ßëèéåâ ïàðêûíäàêû àìôèòåàòðäà
áþéöê áàéðàì êîíñåðòè îëìóøäóð.
Ñàáèð ßËÈÉÅÂ
Ìàéûí 31-äÿ øÿùÿðèìèçäÿêè Ìèð Úÿëàë Ïàøàéåâ àäûíà 39
ñàéëû îðòà ìÿêòÿáäÿ áþéöê èçäèùàì éàøàíìûøäûð. Ùåéäÿð
ßëèéåâ Ôîíäóíóí äÿñòÿéè èëÿ
ÿñàñëû øÿêèëäÿ òÿìèð åäèëìèø
ìÿêòÿáäÿ êå÷èðèëÿí “Ñîí
çÿíý”ÿ âàëèäåéíëÿðëÿ éàíàøû,
øÿùÿð èúòèìàèééÿòèíèí íöìàéÿíäÿëÿðè äÿ òîïëàøìûøäûëàð.
Äþâëÿò ùèìíè ñÿñëÿíäèðèëäèêäÿí ñîíðà øÿùÿð èúðà ùàêèìèééÿòèíèí Áàø÷ûñû Åëìàð Âÿëèéåâ
÷ûõûø åäÿðÿê îðòà ìÿêòÿáè áèòèðèá ìöñòÿãèë ùÿéàòà ãÿäÿì ãîéàí ýÿíúëÿðè òÿáðèê åòìèø, îíëàðà ýÿëÿúÿê èøëÿðèíäÿ óüóðëàð àðçóëàìûøäûð. Èúðà Áàø÷ûñû ìÿçóíëàðà ãöäðÿòëè Àçÿðáàéúàíà
ëàéèã âÿòÿíäàøëûã íöìóíÿñè
ýþñòÿðìÿéè òþâñèéÿ åòìèøäûð.
Ìÿêòÿáèí äèðåêòîðó Íèçàìè
Ðçàéåâ, òÿëèì-òÿðáèéÿ èøëÿðè
öçðÿ äèðåêòîð ìöàâèíè Àôÿò Úÿìèëîâà, âàëèäåéíëÿðäÿí Êÿìàëÿ Èñìàéûëîâà ÷ûõûø åäÿðÿê áó
ÿëàìÿòäàð ýöíöí ìÿêòÿáÿ “ÿëâèäà” - äåéÿí ìÿçóíëàðûí éàääàøûíäà äàèì éàøàéàúàüûíû
ãåéä åòìèø, îíëàðà ùÿéàòûí ñûíàãëàðûíäàí àëíûà÷ûã, öçöàü
÷ûõìàüû àðçóëàìûøëàð.
Òÿäáèðäÿ ãåéä åäèëìèøäèð
êè, ùàçûðäà ìÿêòÿáäÿ 2 ìèí 54
øàýèðäèí òÿëèì-òÿðáèéÿñè èëÿ 178
ìöÿëëèì ìÿøüóë îëóð. Ùÿð èë áó
òÿùñèë îúàüûíûí ìÿçóíëàðû ãÿáóë èìòàùàíëàðûíäà éöêñÿê
ýþñòÿðèúèëÿðÿ íàèë îëóðëàð. Ìÿêòÿáèí ìÿçóíëàðûíäàí 5 íÿôÿðè
ãÿáóë èìòàùàíëàðûíäà 660-äàí
éóõàðû áàë òîïëàéàðàã Ïðåçèäåíò
òÿãàöäöíÿ ëàéèã ýþðöëìöøäöð.
Áó èë èñÿ ìÿêòÿáèí 11-úè ñèíôèíè
115 íÿôÿð, 9-úó ñèíôèíè èñÿ 185
íÿôÿð øàýèðä áèòèðÿúÿêäèð. Ùÿìèí ìÿçóíëàðäàí 3 íÿôÿðè ãûçûë
ìåäàëà íàìèçÿääèð.
Èúðà Áàø÷ûñû ñîíðà ÷îõíþâ÷öëöê öçðÿ ðåñïóáëèêà áèðèíúèëèéèíèí ãàëèáè, ìÿêòÿáèí ìÿçóíó
Àíàð Àáóçÿðîâ, ôÿíí îëèìïèàäàñûíäà âÿ ñûíàã èìòàùàíëàðûíäà éöêñÿê áàë òîïëàéàí Åëõàí Àñëàíîâ, Ðþéàë Èñàéåâ âÿ
Ñÿíàí Éóñèáîâà ôÿõðè ôÿðìàíëàð òÿãäèì åòìèøäèð.
Òÿäáèðèí ñîíóíäà ñîí
çÿíý ÷àëûíìûø, èøòèðàê÷ûëàðûí
àëãûøëàðû àëòûíäà ìÿçóíëàð éåíè, ìöñòÿãèë ùÿéàòà éîëà ñàëûíìûøëàð.
“Ýÿíúÿíèí ñÿñè”
Èúðà Áàø÷ûñûíûí ãÿáóëóíäàí
Ýÿíúÿ Øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí Áàø÷ûñû Åëìàð ÂßËÈÉÅÂ: “Âÿòÿíäàøëàðû
íàðàùàò åäÿí ìÿñÿëÿëÿð áóíäàí ñîíðà äà ãÿòèééÿòëÿ ùÿëë îëóíàúàãäûð”
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè úÿíàá
Èëùàì ßëèéåâèí “Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè
ñîñèàë äþâëÿòäèð, ÷öíêè ñèéàñÿòèìèçèí ìÿðêÿçèíäÿ Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøûäûð. Áó ýöí äÿ áåëÿäèð, ýÿëÿúÿêäÿ äÿ áåëÿ îëàúàãäûð” - ñþçëÿðè Ýÿíúÿ Øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòè Áàø÷ûñûíûí âÿòÿíäàøëàðûí àðçó âÿ èñòÿêëÿðèíè äèíëÿéÿðêÿí ÿëäÿ ðÿùáÿð òóòäóüó
ìÿñÿëÿäèð. Áóíóí ÿéàíè ñöáóòó ìöòÿìàäè îëàðàã êå÷èðèëÿí ãÿáóëëàð âÿ
èíñàíëàðëà ãóðóëàí èñòè ìöíàñèáÿòëÿðäèð. Èúðà Áàø÷ûñû ïðîáëåìëÿðäÿí
éàí êå÷ìèð, ÿêñèíÿ îíëàðû þéðÿíèð âÿ
ùÿëëè ö÷öí ãÿòè òÿäáèðëÿð ýþðöð. Îäóð
êè, áó ãÿáóëëàðûí ñÿìÿðÿñè äÿ ìöñáÿò îëóð.
Áó ýöíëÿðäÿ êå÷èðèëÿí íþâáÿòè ãÿáóëäà 100 íÿôÿðÿäÿê ñàêèíè ãÿáóë
åäÿí Èúðà Áàø÷ûñû îíëàðûí ùÿð áèðèíè
àéðûúà äèíëÿéÿðÿê àðçó âÿ òÿêëèôëÿðèíÿ
óéüóí îëàðàã ìöâàôèã ýþñòÿðèøëÿð âåðìèøäèð. Ãÿáóëà ýÿëÿíëÿð ÿñàñÿí åâ òÿìèðèíÿ êþìÿêëèê ýþñòÿðèëìÿñè, òîðïàã
ñàùÿñèíèí àéðûëìàñû, èøëÿ òÿìèíàò âÿ
åëÿúÿ äÿ ãàç âÿ ëèôò òÿñÿððöôàòû èëÿ áàüëû ìöðàúèÿòëÿðäÿí èáàðÿò îëìóøäóð. Áèð
ãðóï øÿùèä àèëÿñè, ùÿì÷èíèí Ãàðàáàü
ìöùàðèáÿñè ÿëèëëÿðè ìàääè éàðäûì
ö÷öí ìöðàúèÿòëÿð åòìèø âÿ îíëàðûí èñòÿêëÿðè ìöñáÿò ùÿëë åäèëìèøäèð.
Ìåùìàí Ìÿììÿäîâ Ãàðàáàü
ìöùàðèáÿñè ÿëèëèäèð. Îíóí ñàüëàìëûüûíûí áÿðïàñû ö÷öí ñàíàòîðèéàéà
ýþíäÿðèø ö÷öí ìöðàúèÿòè ìöñáÿò
ùÿëë îëóíäó. Ãàðàáàü ìöùàðèáÿñè
ÿëèëè Ìàùìóä Àááàñîâà òèúàðÿò îáéåêòè ö÷öí òîðïàã ñàùÿñèíèí àéðûëìàñûíà ýþñòÿðèø âåðèëäè. Ìèëëè Ãÿùðÿìàí Èëùàì ßëèéåâèí îüëó, Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò Àãðàð Óíèâåðñèòåòèíèí ìÿçóíó Èëùàì ßëèéåâ âÿ Ýÿíúÿ
Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíèí ìÿçóíó Íèýàð Ùÿñÿíëè èøëÿ òÿìèí åäèëäèëÿð.
Ïðîáëåìèíèí ãûñà ìöääÿòäÿ ùÿëëèíÿ ýþðÿ âÿòÿíäàøëàð òÿðÿôèíäÿí
ìèííÿòäàðëûãëàð äà áèëäèðèëäè. Ìàðèéà
Àáäóëëàéåâà, Ùÿâàéÿò Ñàäûãîâà,
Èìðàí Ãàñûìîâ âÿ áàøãàëàðû øÿùÿðäÿ ÿùàëèíèí ðàùàòëûüû ö÷öí éàðàäûëàí
øÿðàèòÿ ýþðÿ þëêÿ ðÿùáÿðèíÿ, åëÿúÿ
äÿ øÿùÿð èúðà ùàêèìèééÿòè Áàø÷ûñûíà ìèííÿòäàðëûãëàðûíû áèëäèðäèëÿð.
Åëìèäàð ßñýÿðîâ Õîúàëû ñàêèíèäèð. Î, åâè éàíäûüû ö÷öí âÿçèééÿòèíèí
ýÿðýèí îëäóüóíó áèëäèðäè. Èúðà Áàø÷ûñû Åëìèäàð ßñýÿðîâóí òÿúèëè îëàðàã
ìöâàôèã ìÿèøÿò ÿøéàëàðû âÿ ìåáåëëÿ
òÿìèí îëóíìàñû ö÷öí ýþñòÿðèø âåðäè.
Ãûñà ãàïàíìà íÿòèúÿñèíäÿ åâè
éàíàðàã òàìàìèëÿ êöë îëìóø Àéòÿí
ßñýÿðîâàéà äà ìöâàôèã êþìÿêëèê
ýþñòÿðèëäè.
Íþâáÿòè ãÿáóë çàìàíû äà ùÿð áèð
âÿòÿíäàø äèããÿòëÿ âÿ ùÿññàñëûãëà
äèíëÿíèëìèø, ìöâàôèã èçàùàòëàð âåðèëìèø, ëàçûìè òÿäáèðëÿð ýþðöëìöøäöð.
™ ™ ™
Óëó þíäÿðèí 1997-úè èëäÿ èìçàëàäûüû “Âÿòÿíäàøëàðûí ìöðàúèÿòëÿðèíÿ
áàõûëìàñû ãàéäàñû ùàããûíäà” Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ãàíóíó
èëÿ òÿíçèìëÿíÿí âÿòÿíäàøëàðûí øÿõñè
ìöðàúèÿò åòìÿê ùöãóãó Ýÿíúÿäÿ
÷îõ óüóðëà òÿìèí åäèëìèøäèð. Èúðà
Áàø÷ûñûíûí ÿùàëè èëÿ áèðáàøà òÿìàñû
àäè ùàë àëìûøäûð. Áåëÿ êè, ùÿð áèð âÿòÿíäàø Èúðà Áàø÷ûñû èëÿ ýþðöøìÿê
èìêàíû ÿëäÿ åäÿ áèëèð. Ìöòÿìàäè
îëàðàã êå÷èðèëÿí ãÿáóëëàð, î úöìëÿäÿí ñÿééàð ãÿáóëëàð ÿùàëèíèí ðàçûëûüûíà ñÿáÿá îëóð. Áó öíñèééÿòäÿí,
áó òÿìàñäàí èñÿ ùÿð èêè òÿðÿô áÿù-
ðÿëÿíèð. Øÿùÿð ðÿùáÿðëèéè âÿòÿíäàøûíû íàðàùàò åäÿí ìÿñÿëÿíè éåðèíäÿúÿ þéðÿíèð, ñàêèíëÿð èñÿ ìöðàúèÿòëÿðèíèí îïåðàòèâ ñóðÿòäÿ ùÿëë îëóíìàñûíäàí ðàçû ãàëûðëàð.
Íþâáÿòè ñÿééàð ãÿáóë íöìóíÿâè
ìÿùÿëëÿíèí à÷ûëûøû èëÿ áèðýÿ áàø òóòäó. ßââÿëúÿäÿí ãåéä åäÿê êè, Ùåéäÿð ßëèéåâ ïðîñïåêòèíäÿêè 9 ìÿðòÿáÿëè 90 íþìðÿëè áèíà 96 ìÿíçèëäÿí
èáàðÿòäèð. ßââÿëëÿð áàõûìñûç âÿçèééÿòäÿ îëàí áèíàíûí ôàñàäû âÿ äàì
þðòöéö òàìàìèëÿ éåíèäÿí ãóðóëóá. 6
áëîêäà ëèôò òÿñÿððöôàòû áàøäàí-áàøà
éåíèëÿíèá, ùÿéÿòéàíû ñàùÿ àñôàëòëàøäûðûëûá. ßí ìöàñèð èøûãëàíäûðìà ñèñòåìè ãóðóëóá, éàøûëëàøäûðìà èøëÿðè
àïàðûëûá. Ñàêèíëÿðèí èñòèðàùÿòè ö÷öí
îòóðàúàãëàð ãîéóëóá. Áöòöí áóíëàðà
áàõìàéàðàã Èúðà Áàø÷ûñû Åëìàð Âÿëèéåâ ñàêèíëÿðè äèíëÿìÿê, îíëàðëà éà-
õûíäàí òÿìàñ ãóðìàã ö÷öí ñÿééàð
ãÿáóë êå÷èðäè.
Èúðà Áàø÷ûñû ãÿáóëà òîïëàøàíëàðû
ñàëàìëàéàðàã øÿùÿðäÿ àïàðûëàí ýåíèøìèãéàñëû ãóðóúóëóã èøëÿðèíäÿí
äàíûøäû. Áèëäèðäè êè, áó ýöíëÿðäÿ
Ùåéäÿð ßëèéåâ ïðîñïåêòèíäÿêè 68,
70, 72, 74 íþìðÿëè áèíàëàðäà âÿ îíëàðûí ÿðàçèñèíäÿ àïàðûëàí àáàäëûã èøëÿðè áàøà ÷àòàúàãäûð. Áåëÿëèêëÿ, áó èø
àðäûúûë îëàðàã äàâàì åòäèðèëÿúÿêäèð.
“Øÿùÿðèí ùÿð áèð ìÿùÿëëÿñè, ùÿð áèð
éàøàéûø ñàùÿñè, áèíàñû àáàä îëìàëûäûð” - äåéÿí Èúðà Áàø÷ûñû áöòöí áóíëàðûí Ïðåçèäåíò úÿíàá Èëùàì ßëèéåâèí Ýÿíúÿ âÿ ýÿíúÿëèëÿðÿ ýþñòÿðäèéè
ãàéüûíûí, äÿñòÿéèí áàðèç íöìóíÿñè
îëäóüóíó ñþéëÿäè.
Áèíàíûí ñàêèíè Äóðñóí Úÿëèëîâà
ñþç àëàðàã þç ãîíøóëàðû àäûíäàí
îíëàð ö÷öí éàðàäûëàí øÿðàèòÿ âÿ ãó-
ðóúóëóã èøëÿðèíÿ ýþðÿ Ïðåçèäåíò
Èëùàì ßëèéåâÿ âÿ øÿùÿð ðÿùáÿðëèéèíÿ
òÿøÿêêöðöíö áèëäèðäè. Áèíà ñàêèíè òÿãàöä÷ö-ìöÿëëèì Ãÿòèáÿ Ñåéèäîâà
äà áó íöìóíÿâè ìÿùÿëëÿíè ãóðóáéàðàäàíëàðà òÿøÿêêöðöíö áèëäèðäè.
Ãàðàáàü ìöùàðèáÿñè èøòèðàê÷ûñû
Ñåéìóð ßëèéåâ, æóðíàëèñò Ãÿçÿíôÿð
Ìåùäèéåâ, òÿãàöä÷ö Ïàðïàð Áàáàéåâà Ýÿíúÿíèí áóýöíö èëÿ ôÿõð åòäèêëÿðèíè, àç ìöääÿòäÿ èëëÿðÿ áÿðàáÿð ãóðóúóëóã èøëÿðèíèí ýþðöëìÿñèíè
ýÿíúÿëèëÿðÿ ýþñòÿðèëÿí áþéöê ãàéüûäàí õÿáÿð âåðäèéèíè áèëäèðäèëÿð.
Èúðà Áàø÷ûñûíûí èíñàíëàðëà õîø
öíñèééÿò éàðàòìàã áàúàðûüûíà, èíñàíëàðà ùÿññàñ ìöíàñèáÿòèíÿ áÿëÿä
îëàíëàð öðÿêëÿ, èíàìëà àðçó âÿ èñòÿêëÿðèíäÿí ñþç à÷äûëàð. Èêèíúè ãðóï Ãàðàáàü ìöùàðèáÿñè ÿëèëè Èìàìâåðäè
Âåðäèéåâèí éàøàäûüû åâèí äàì þðòöéö èëÿ áàüëû ïðîáëåìè éåðèíäÿúÿ ùÿëëèíè òàïäû. Òîðïàã ñàùÿñèíèí àéðûëìàñû
ö÷öí ìöðàúèÿòëÿð íÿçàðÿòÿ ýþòöðöëäö. Èøëÿ áàüëû ìöðàúèÿòëÿð úàâàáñûç
ãàëìàäû. ×îõ ìàðàãëûäûð êè, àðòûã
Ýÿíúÿäÿ èøûã, ãàç âÿ ñó èëÿ áàüëû
ìöðàúèÿòëÿð îëìóð. ×öíêè áó þíÿìëè
ìÿñÿëÿ äåìÿê îëàð êè, þç ùÿëëèíè òàïûá. Èíñàíëàðûí ñîñèàë ìÿñÿëÿëÿðè ùÿð
çàìàí øÿùÿð ðÿùáÿðëèéèíèí äèããÿò
ìÿðêÿçèíäÿ îëäóüó ö÷öí ýÿíúÿëèëÿð
ñîñèàë ìÿñÿëÿëÿðëÿ áàüëû ïðîáëåì éàøàìûðëàð. Áó èñÿ þçëöéöíäÿ ÷îõ ìöñáÿò áèð ùàë êèìè äÿéÿðëÿíäèðèëìÿëèäèð.
52 íÿôÿð ñàêèíè ñÿáèð âÿ ñÿìèìèééÿòëÿ äèíëÿéÿí Èúðà Áàø÷ûñû éåíè
òÿìèð îëóíìóø áëîêëàðà, ëèôòëÿðÿ áàõûø
êå÷èðÿðÿê áèëäèðäè êè, âÿòÿíäàøëàðû
íàðàùàò åäÿí ìÿñÿëÿëÿð áóíäàí
ñîíðà äà ãÿòèééÿòëÿ ùÿëë îëóíàúàãäûð.
Ðÿôèãÿ ÑÀÄÛÃÎÂÀ
ÝßÍÚßÍÈÍ ÑßÑÈ
3 èéóí 2014-úö èë
Ýþðêÿìëè àëèì, àêàäåìèê ßùìÿä Ìàùìóäîâóí 91
èëëèéèíÿ ùÿñð åäèëìèø åëìè-ïðàêòèê êîíôðàíñ êå÷èðèëìèøäèð
Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò Àãðàð
Óíèâåðñèòåòèíäÿ Àçÿðáàéúàí
Èãòèñàä÷ûëàð Èòòèôàãû èëÿ áèðýÿ
ýþðêÿìëè àëèì, àêàäåìèê
ßùìÿä Ìàùìóäîâóí àíàäàí îëìàñûíûí 91 èëëèéèíÿ
ùÿñð åäèëìèø “Êÿíä òÿñÿððöôàòûíûí èíòåíñèâëÿøäèðèëìÿñèíèí âÿ èãòèñàäè ñÿìÿðÿëèëèéèíèí éöêñÿëäèëìÿñè ïðîáëåìëÿðè” ìþâçóñóíäà åëìè-ïðàêòèê êîíôðàíñ êå÷èðèëìèøäèð.
Êîíôðàíñû ýèðèø ñþçö èëÿ
óíèâåðñèòåòèí ðåêòîðó, ïðîôåññîð Èáðàùèì Úÿôÿðîâ à÷àðàã
Àçÿðáàéúàíäà èãòèñàä åëìèíèí ôîðìàëàøìàñûíäà, èíêèøàôûíäà, èãòèñàä÷û êàäðëàðûí ùàçûðëàíìàñûíäà ÿâÿçñèç õèäìÿòëÿðè îëìóø, 25 èë Àçÿðáàéúàí Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí
Èãòèñàäèééàò Èíñòèòóòóíà ðÿùáÿðëèê åòìèø ßùìÿä Ìàùìóäîâóí õèäìÿòëÿðèíäÿí äàíûøìûøäûð. Ãåéä åòìèøäèð êè, ýþðêÿìëè àëèì 200-ÿ éàõûí åëìè
ÿñÿð, î úöìëÿäÿí ìîíîãðàôèéà, òÿäðèñ âÿñàèòè, åëÿúÿ äÿ
÷îõëó ñàéäà åëìè ìÿãàëÿëÿð
÷àï åòäèðìèøäèð. Îíóí èãòèñàäèééàò âÿ áó ñàùÿäÿêè àðàøäûðìàëàðû íÿèíêè ðåñïóáëèêà-
ìûçäà, åëÿúÿ äÿ äöíéàíûí ÿí
íöôóçëó åëì ìÿðêÿçëÿðèíäÿ
éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèëìèøäèð.
Åëìèí èíêèøàôû ñàùÿñèíäÿ ìöùöì õèäìÿòëÿð ýþñòÿðìèø àëèìèí ìöÿëëèôè îëäóüó êèòàáëàð,
ìîíîãðàôèéàëàð,
äÿðñëèêëÿð
óçóí èëëÿðäèð êè, òÿëÿáÿ âÿ
ìöÿëëèìëÿð òÿðÿôèíäÿí äÿéÿðëè
âÿñàèò êèìè èñòèôàäÿ åäèëèð.
Øÿùÿð èúðà ùàêèìèééÿòèíèí Áàø÷ûñû Åëìàð Âÿëèéåâ
êîíôðàíñäà ÷ûõûø åäÿðÿê
Àçÿðáàéúàí åëìèíÿ ñàíáàëëû
òþùôÿëÿð âåðÿí ßùìÿä Ìàùìóäîâóí õèäìÿòëÿðèíäÿí äà-
ÀÒÓ-íóí èäìàí ñàðàéû ÿñàñëû òÿìèðäÿí
ñîíðà òÿëÿáÿëÿðèí èõòèéàðûíà âåðèëäè
À÷ûëûø ìÿðàñèìèíäÿ Ýÿíúÿ Øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí Áàø÷ûñû Åëìàð Âÿëèéåâ âÿ òÿùñèë
îúàüûíûí ïðîôåññîð, ìöÿëëèì âÿ òÿëÿáÿ êîëëåêòèâè èøòèðàê åäèá. Èúðà Áàø÷ûñû èäìàí ñàðàéûíäà éàðàäûëàí øÿðàèòëÿ éàõûíäàí òàíûø îëóá.
Ìÿëóìàò âåðèëèá êè, Àçÿðáàéúàí Òåõíîëîýèéà Óíèâåðñèòåòèíèí èäìàí ñàðàéûíûí áèíàñû
1984-úö èëäÿ òèêèëèá. Çàëûí òÿìèðèíÿ 2013-úö èëäÿ áàøëàíûëûá. Óíèâåðñèòåòäÿ òÿùñèë àëàí 2 ìèí
300-ÿ éàõûí òÿëÿáÿäÿí 100-äÿí ÷îõ îüëàí âÿ
ãûç äàèìè îëàðàã èäìàíûí ìöõòÿëèô íþâëÿðè èëÿ
ìÿøüóë îëóð.
Èäìàí çàëûíûí áèðèíúè ìÿðòÿáÿñèíäÿ ôóòáîë,
áàñêåòáîë, ùÿíäáîë, âîëåéáîë âÿ åéíè çàìàíäà ýöëÿø èäìàí íþâö öçðÿ ìÿøãëÿðèí àïàðûë-
ìàñû ö÷öí ùÿð úöð øÿðàèò éàðàäûëûá. Èêèíúè ìÿðòÿáÿäÿ èñÿ ñòîëöñòö îéóíëàð - òåííèñ, áèëéàðä,
øàùìàò âÿ òðåíàæîð çàëû ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð. Èäìàí çàëû ÿí ìöàñèð àâàäàíëûãëàð âÿ èñòèëèê ñèñòåìè èëÿ òÿùúèç îëóíóá.
Áóíäàí áàøãà, èäìàí ñàðàéûíäà èêè ñîéóíóá-ýåéèíìÿ îòàüû âÿ äóø êàáèíÿñè äÿ âàð.
À÷ûëûø çàìàíû ãåéä îëóíóá êè, óíèâåðñèòåòèí
îüëàíëàðäàí èáàðÿò ôóòáîë êîìàíäàñû Òÿùñèë
Íàçèðëèéè òÿðÿôèíäÿí àëè òÿùñèë îúàãëàðû àðàñûíäà êå÷èðèëÿí ôóòáîë éàðûøûíäà ôèíàëà âÿñèãÿ
ãàçàíûá. Óíèâåðñèòåò èäìàí÷ûëàðû ìöõòÿëèô ñÿâèééÿëè øÿùÿð âÿ ðåñïóáëèêà éàðûøëàðûíäà óüóðëà èøòèðàê åäèðëÿð.
Ñàìèðÿ ÑÖËÅÉÌÀÍËÛ
ÉÀÏ Ýÿíúÿ øÿùÿð òÿøêèëàòûíäà êå÷èðèëÿí òÿíòÿíÿëè
ìÿðàñèìäÿ ãàëèáëÿð ìöêàôàòëàíäûðûëäûëàð
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí àíàäàí îëìàñûíûí 91úè èëäþíöìöíÿ ùÿñð åäèëìèø ñèëñèëÿ òÿäáèðëÿðèí éåêóíó
èëÿ áàüëû ÉÀÏ Ýÿíúÿ øÿùÿð òÿøêèëàòûíäà èäàðÿ, ìöÿññèñÿ
âÿ òÿøêèëàò ðÿùáÿðëÿðèíèí, åëÿúÿ äÿ àüñàããàëëàð, çèéàëûëàð
âÿ òÿëÿáÿ-ýÿíúëÿð òÿøêèëàòëàðû íöìàéÿíäÿëÿðèíèí èøòèðàêû
èëÿ òÿíòÿíÿëè ìÿðàñèì êå÷èðèëìèøäèð.
ÉÀÏ Ýÿíúÿ øÿùÿð òÿøêèëàòûíûí ñÿäðè Íàãèô Ùÿìçÿéåâ ìÿðàñèì èøòèðàê÷ûëàðûíû
ñàëàìëàéàðàã,
õàëãûìûçà
õîøáÿõòëèê, ôèðàâàí ùÿéàò,
ÿìèí-àìàíëûã áÿõø åäÿí óëó
þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí àíàäàí îëìàñûíûí 91 èëëèéèíÿ
ùÿñð îëóíìóø ìþùòÿøÿì
òÿäáèðëÿðèí ãöðóðëó âÿ ñåâèíúëè òÿÿññöðàòëàðûíäàí äàíûøìûøäûð. ßëäÿ îëóíàí óüóðëàðà, ãàçàíûëàí ãÿëÿáÿëÿðÿ ýþðÿ þëêÿ áàø÷ûñû Èëùàì ßëèéåâÿ, ùÿð áèð Ýÿíúÿ ñàêèíèíÿ
ýþñòÿðäèéè äèããÿòÿ âÿ äÿñòÿéÿ ýþðÿ øÿùÿð ðÿùáÿðëèéèíÿ
òÿøÿêêöðöíö áèëäèðìèøäèð.
Ñîíðà ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàíûí ìåìàðû âÿ ãóðóúóñó
Ùåéäÿð ßëèéåâèí 91 èëëèê éóáèëåéè èëÿ áàüëû êå÷èðèëÿí òÿäáèðëÿðäÿ ôÿàëëûã ýþñòÿðÿí âÿ ãàëèá àäûíû ãàçàíàí àëè òÿùñèë
ìöÿññèñÿëÿðèíèí êîëëåêòèâëÿðèíÿ âÿ ðÿùáÿðëÿðèíÿ ìöêàôàòëàð òÿãäèì îëóíìóøäóð.
Ìöêàôàò àëàíëàðûí ñûðàñûíäà îëàí øàùìàò òóðíèðèíèí ãàëèáëÿðè - Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò
Àãðàð Óíèâåðñèòåòèíèí âÿ èêèíúè éåðÿ ëàéèã ýþðöëÿí Àçÿðáàéúàí Òåõíîëîýèéà Óíèâåðñèòåòèíèí êîìàíäàëàðûíà êóáîê, ìåäàëëàð, ãèéìÿòëè ùÿäèééÿëÿð, ôÿõðè ôÿðìàíëàð òÿãäèì îëóíäó.
Ôóòçàë òóðíèðèíèí ãàëèáëÿðè
èñÿ Ýÿíúÿ Ùóìàíèòàð Êîëëåúèíèí âÿ Àçÿðáàéúàí Òåõíîëîýèéà Óíèâåðñèòåòèíèí êîìàíäàëàðû åëàí îëóíäó. Ãàëèáëÿð ìöêàôàòëàíäûðûëäûëàð.
“Ùåéäÿð ßëèéåâ èðñèíè þéðÿíèðèê” àäëû áèëèê éàðûøûíûí
ãàëèáè îëàí Ýÿíúÿ Äþâëÿò
Óíèâåðñèòåòèíèí êîìàíäàñûíà ÉÀÏ Ýÿíúÿ øÿùÿð òÿøêè-
ëàòûíûí Êå÷èúè áàéðàüû òÿãäèì îëóíäó. Ãåéä åäÿê êè,
Êå÷èúè áàéðàã þòÿí èë áèëèê
éàðûøûíûí ãàëèáè îëàí ùóìàíèòàð êîëëåúèí êîìàíäàñûíà
âåðèëìèøäè.
Òÿäáèðäÿ ÀÌÅÀ-íûí Ýÿíúÿ Áþëìÿñèíèí àêàäåìèê êàòèáè, àêàäåìèê Ôóàä ßëèéåâ,
ÀÄÀÓ-íóí ðåêòîðó, ïðîôåññîð
Èáðàùèì Úÿôÿðîâ, ÀçÒÓ-íóí
ïðîðåêòîðó Ìÿíòèã Úÿôÿðîâ,
ÝÄÓ-íóí ðåêòîðó, ïðîôåññîð
Éóñèô Éóñèáîâ, Ýÿíúÿ Ùóìàíèòàð Êîëëåúèí äèðåêòîð ìöàâèíè
Òÿðàíÿ Ìÿììÿäîâà ÷ûõûø
åäÿðÿê ãàëèáëÿðè òÿáðèê åòìèø
âÿ îíëàðà óüóðëàð àðçóëàìûøëàð.
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð
ßëèéåâèí àíàäàí îëìàñûíûí
91-úè èëäþíöìöíÿ ùÿñð îëóíàí ñèëñèëÿ òÿäáèðëÿðèí èøûãëàíäûðûëìàñûíäà âÿ ÉÀÏ Ýÿíúÿ
øÿùÿð òÿøêèëàòûíûí ôÿàëèééÿòèíäÿ éàõûíäàí èøòèðàê åäÿí
ìåäèà èø÷èëÿðèíäÿí áèð ãðóïóíà ÉÀÏ Ýÿíúÿ øÿùÿð òÿøêèëàòûíûí ãÿðàðû èëÿ Ôÿõðè ôÿðìàíëàð òÿãäèì îëóíìóøäóð.
“Ýÿíúÿíèí ñÿñè” ãÿçåòèíèí
áàø ðåäàêòîðó Ðÿôèãÿ Ñàäûãîâà, ÀçÒÂ-íèí áþëýÿ ìöõáèðè
ßùìÿä Ãÿäèðîüëó, Èúòèìàè
Òåëåâèçèéàíûí áþëýÿ ìöõáèðè
Âàãèô Òàíðûâåðäèéåâ, “Éåíè
Ýÿíúÿ” ãÿçåòèíèí áàø ðåäàêòîðó Ñöñÿí Òàüûéåâà âÿ áàøãàëàðû ÷ûõûø åäÿðÿê, þëêÿ áàø÷ûñû úÿíàá Èëùàì ßëèéåâèí
ìÿòáóàò èø÷èëÿðèíÿ ÷îõ áþéöê
ãàéüû ýþñòÿðäèéèíè, îíëàðûí
ôÿàëèééÿòè ö÷öí ëàçûìè øÿðàèò
éàðàäûëäûüûíû, áó ÿíÿíÿëÿðèí
øÿùÿð ðÿùáÿðëèéè òÿðÿôèíäÿí äÿ
óüóðëà éåðèíÿ éåòèðèëäèéèíè,
ôÿàëèééÿòèëÿðèíÿ éöêñÿê ãèéìÿò âåðèëäèéèíè âóðüóëàìûøëàð.
Ñöñÿí ÒÀÜÛÉÅÂÀ
íûøìûø, îíóí áèð àëèì, ïåäàãîã êèìè ýþñòÿðäèéè õèäìÿòëÿðè éöêñÿê äÿéÿðëÿíäèðÿðÿê
êîíôðàíñûí èøèíÿ óüóðëàð àðçóëàìûøäûð.
Ñîíðà åëìè-ïðàêòèê êîíôðàíñ þç èøèíÿ áàøëàìûøäûð.
Êîíôðàíñäà Ìèëëè Ìÿúëèñèí Èã-
òèñàäè ñèéàñÿò êîìèòÿñèíèí
ñÿäðè, Àçÿðáàéúàí Èãòèñàä÷ûëàð Èòòèôàãûíûí ñÿäðè, àêàäåìèê
Çèéàä Ñÿìÿäçàäÿíèí “Àçÿðáàéúàíûí èãòèñàäè èíêèøàô
ñòðàòåýèéàñû âÿ èãòèñàä åëìè”
ìþâçóñóíäà ÷ûõûøû äèíëÿíèëäèêäÿí ñîíðà ìÿðóçÿëÿðÿ
áàøëàíûëìûøäûð. Ìÿðóçÿëÿðäÿ
áèëäèðèëìèøäèð êè, 1954-úö èëäÿí åëìè ôÿàëèééÿòÿ áàøëàéàí
ßùìÿä Ìàùìóäîâ ñèéàñè èãòèñàä, àãðàð-ñÿíàéå êîìïëåêñëÿðèíèí èãòèñàäèééàòû, èúòèìàè
èñòåùñàëûí èíòåíñèâëÿøäèðèëìÿñèíèí èãòèñàäè ïðîáëåìëÿðè,
êÿíä òÿñÿððöôàòûíûí èíòåíñèâëÿøäèðèëìÿñèíèí ìàùèééÿòè âÿ
íÿçÿðè ÿñàñëàðû, èíòåíñèâëÿøäèðìÿíèí ñÿâèééÿñèíè ìöÿééÿí åäÿí ìåòîäèêà âÿ ýþñòÿðèúèëÿð ñèñòåìè - îíóí ÿñàñ
éîëëàðû, ìÿíáÿ âÿ õöñóñèééÿòëÿðè ñàùÿñèíäÿ ÷îõ äÿéÿðëè
òÿäãèãàòëàð àïàðìûøäûð êè, áó
ýöí äÿ ùÿìèí åëìè-òÿäãèãàò
èøëÿðè óüóðëà äàâàì åòäèðèëèð.
Ñîíðà åëìè-ïðàêòèê êîíôðàíñ þç èøèíè áþëìÿ èúëàñëàðûíäà äàâàì åòäèðìèøäèð.
Ñàáèð ÉÓÍÈÑÎÜËÓ
3
“Ìÿçóí éàðìàðêàñû”
350 èø éåðè òÿêëèô åòäè
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû ßìÿê âÿ ßùàëèíèí Ñîñèàë Ìöäàôèÿñè Íàçèðëèéè éàíûíäà Äþâëÿò Ìÿøüóëëóã Õèäìÿòèíèí òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ
ìàéûí 23-äÿ Ýÿíúÿíèí Ìÿðêÿçè ìåéäàíûíäà “Êàðéåðàäà èëê àääûì” äåâèçè àëòûíäà
“ìÿçóí éàðìàðêàñû” êå÷èðèëèá.
Àçÿðáàéúàí Òåõíîëîýèéà âÿ Ýÿíúÿ Äþâëÿò
óíèâåðñèòåòëÿðèíèí ìÿçóíëàðû ö÷öí òÿøêèë åäèëìèø éàðìàðêàéà 53 ãåéðè-ùþêóìÿò ìöÿññèñÿñè òÿðÿôèíäÿí 350 áîø èø éåðè ÷ûõàðûëìûøäûð êè,
áóíóí äà íÿòèúÿñèíäÿ èøÿýþòöðÿíëÿðëÿ èøàõòàðàíëàð àðàñûíäà áèðáàøà öíñèééÿò éàðàäûëûá.
Éàðìàðêàäà âàêàíò éåðëÿðÿ ýþíäÿðèø âåðèëìÿêëÿ éàíàøû, ïåøÿ ùàçûðëûüûíà úÿëá îëóíìàã
èñòÿéÿíëÿðèí äÿ ãåéäèééàòû àïàðûëûá. Õöñóñèëÿ
éàé òÿòèëè çàìàíû ìöâÿããÿòè âÿ ìþâñöìè èøëÿðäÿ ÷àëûøìàã èñòÿéÿí òÿëÿáÿëÿð ö÷öí äÿ
ÿìÿê áèðæàñûíûí ôÿàëèééÿòè ðàçûëûãëà ãàðøûëàíûá.
Ýÿíúÿ Øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí Áàø÷ûñû
Åëìàð Âÿëèéåâ ìÿçóíëàðûí èøëÿ òÿìèíàòû èëÿ
áàüëû êå÷èðèëÿí éàðìàðêàäà îëóá âÿ áó êèìè
òÿäáèðëÿðèí ýÿíúëÿðèí ùÿéàòûíäà ìöùöì ðîë îéíàäûüûíû áèëäèðèá.
Òÿäáèð çàìàíû òÿëÿáÿ âÿ ìÿçóíëàð ìþâúóä ÿìÿêùàããû, èäàðÿ, ìöÿññèñÿ âÿ òÿøêèëàòëàðäà îíëàðûí èõòèñàñëàðûíà óéüóí èøëÿð ùàããûíäà ÿòðàôëû ìÿëóìàò òîïëàäûãäàí ñîíðà, éàçûëû
øÿêèëäÿ ìöðàúèÿòëÿð åäèáëÿð.
Ñåâäà ÀÁÁÀÑÎÂÀ
Âàãèô Øÿðèôîâ - 70
Áó ýöíëÿðäÿ Úÿôÿð Úàááàðëû àäûíà Ýÿíúÿ Äþâëÿò
Äðàì Òåàòðûíäà Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí Ìÿäÿíèééÿò
âÿ Òóðèçì Íàçèðëèéè, Ýÿíúÿ
Øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòè,
Ýÿíúÿ Äþâëÿò Äðàì Òåàòðûíûí òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ Àçÿðáàéúàí èíúÿñÿíÿòèíäÿ þç éåðè âÿ
íöôóçó îëàí, ðåñïóáëèêàíûí
ýþðêÿìëè òåàòð ðåæèññîðó, õàëã
àðòèñòè Âàãèô Øÿðèôîâóí àíàäàí îëìàñûíûí 70, ñÿùíÿ ôÿàëèééÿòèíèí 55 èëëèê éóáèëåéè
ãåéä îëóíóá.
Éóáèëåé òÿäáèðèíäÿ Ýÿíúÿ
Øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí
ðÿùáÿðëèéè, øÿùÿð ðÿñìèëÿðè,
ìÿäÿíèééÿò âÿ èíúÿñÿíÿò
êîëëåêòèâëÿðè, ðåñïóáëèêàìûçûí
âÿ øÿùÿðèìèçèí ýþðêÿìëè ñÿíÿòêàðëàðû, èúòèìàèééÿòèí íöìàéÿíäÿëÿðè èøòèðàê åäèáëÿð.
Òÿäáèðèí àïàðûúûëàðû - ðåñïóáëèêàíûí õàëã àðòèñòè Ïÿðâàíÿ Ãóðáàíîâà âÿ ÿìÿêäàð
àðòèñò Íîâðóç Úÿôÿðîâ þëêÿìèçäÿ âÿ Ýÿíúÿäÿ ýåäÿí
áþéöê èíêèøàô âÿ òÿðÿããèäÿí,
þëêÿ áàø÷ûñû úÿíàá Èëùàì ßëèéåâèí, ùÿì÷èíèí øÿùÿð ðÿùáÿðëèéèíèí ìÿäÿíèééÿò âÿ èíúÿñÿíÿòÿ, ñÿíÿòêàðëàðà ýþñòÿðäèêëÿðè äèããÿò âÿ ãàéüûäàí, ýöúëö äÿñòÿêäÿí ñþùáÿò
à÷ûáëàð. Î úöìëÿäÿí, Ýÿíúÿíèí ìÿäÿíèééÿò âÿ òåàòð òàðèõè, áóýöíêö íàèëèééÿòëÿðè áàðÿäÿ ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðèëèá.
Øÿùÿð èúðà ùàêèìèééÿòèíèí Áàø÷ûñû Åëìàð Âÿëèéåâ ÷ûõûø åäÿðÿê, áó äÿéÿðëè òÿäáèðè øÿùÿðèí èúòèìàè-ñèéàñè ùÿéàòûíäà ÷îõ ìöùöì ùàäèñÿ
îëàðàã ãèéìÿòëÿíäèðèá âÿ
ãåéä åäèá êè, ýþðêÿìëè ðåæèññîð Âàãèô Øÿðèôîâ þìðöíöí
÷îõ ùèññÿñèíè Ýÿíúÿ òåàòðû èëÿ
áàüëàéûá, Âÿòÿíèíè âÿ òîðïàüûíû ñåâÿí áèð èíñàí êèìè
äîüìà õàëãûíà, ýÿíúÿëèëÿðÿ
øÿðÿôëÿ õèäìÿò ýþñòÿðèá.
Ýÿíúÿ òåàòðûíäà ÿìÿéè âÿ
õèäìÿòè îëàí ñÿíÿòêàðëàðûí
ùÿð áèðèíèí ôÿàëèééÿòè þëêÿ
ðÿùáÿðëèéè òÿðÿôèíäÿí éöêñÿê
ãèéìÿòëÿíäèðèëèá. Òÿñàäöôè
äåéèë êè, ùàçûðäà áóðàäà 5
íÿôÿð õàëã àðòèñòè ÷àëûøûð.
Èúðà Áàø÷ûñû îíó äà ãåéä
åäèá êè, þëêÿ áàø÷ûñûíûí áþéöê ãàéüûñû âÿ äÿñòÿéè èëÿ áó
ýöíëÿðäÿ Ýÿíúÿ Äþâëÿò
Äðàì Òåàòðûíûí éåíè áèíàñûíûí òÿìÿëè ãîéóëàúàã. Ýÿëÿí
èë èñÿ ùàçûðäà èíøà îëóíàí
Ýÿíúÿ Äþâëÿò Ôèëàðìîíèéàñû
èñòèôàäÿéÿ âåðèëÿúÿêäèð.
Èúðà ùàêèìèééÿòèíèí Áàø÷ûñû Åëìàð Âÿëèéåâ ýþðêÿìëè
òåàòð ðåæèññîðó Âàãèô Øÿðèôîâó áöòöí ýÿíúÿëèëÿð àäûíäàí
òÿáðèê åäèá, îíà óçóí þìöð,
úàíñàüëûüû, ñÿìÿðÿëè ôÿàëèééÿòèíäÿ óüóðëàð àðçóëàéûá. Î,
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè úÿíàá Èëùàì ßëèéåâèí äèããÿòèíèí, ãàéüûñûíûí
íÿòèúÿñè îëàðàã Âàãèô Øÿðèôîâà 2 îòàãëû ìÿíçèëèí îðäåðèíè,
Ýÿíúÿíèí òàðèõèíäÿ èëê äÿôÿ
îëàðàã éåíè òÿñèñ îëóíàí
Ìÿùñÿòè Ýÿíúÿâè Ìÿðêÿçèíèí
ñóâåíèð-ùÿäèééÿñèíè òÿãäèì
åäèá. Èúðà Áàø÷ûñû ãåéä åäèá
êè, øÿùÿðèìèçäÿ òèêèëÿí ÿí
ìþùòÿøÿì àáèäÿëÿðÿ - Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíÿ, “Çÿôÿð
òàüû”íà, Ãàëà Ãàïûëàðû - Àðõåîëîýèéà âÿ Åòíîãðàôèéà
Ìóçåéè Àáèäÿ Êîìïëåêñèíÿ,
Íèçàìè ìóçåéèíÿ àèä ñóâåíèðëÿð äÿ òÿñèñ îëóíóá.
Òÿäáèðäÿ ÿìÿêäàð àðòèñò
Òåéìóð ßìðàù, õàëã àðòèñòè
Ïÿðâàíÿ Ãóðáàíîâà, ÿìÿêäàð ìÿäÿíèééÿò èø÷èñè ßëè
Ãàñûìîâ, ÝÄÓ-íóí ïðîðåê-
Ñÿùíÿ ôÿäàèñè
òîðó Àñèô Úàâàäîâ, ÀÌÅÀ
Ýÿíúÿ Áþëìÿñèíèí àêàäåìèê
êàòèáèíèí ìöàâèíè Ñàìèð Ïèøíàìàççàäÿ, ñÿùèééÿ èäàðÿñèíèí ðÿèñè Ìåùìàí Ðçàéåâ,
Òÿùñèë øþáÿñèíèí ðÿèñè Çàêèð
Ùöñåéíîâ, Àçÿðáàéúàí Òåõíîëîýèéà Óíèâåðñèòåòèíèí ðåêòîðó Àêèô Ñöëåéìàíîâ, Òèáá
êîëëåúèíèí äèðåêòîðó Íèéàçè
Èáðàùèìîâ, Ìóñèãè êîëëåúèíèí
ìöÿëëèìè, áÿñòÿêàð Ìÿììÿä
Úÿôÿðîâ, Ìÿäÿíèééÿò èäàðÿñèíèí ðÿèñè Ñÿíàí Ùàúûéåâ,
ùÿìêàðëàð êîìèòÿñèíèí ñÿäðè
Ñàùèá Èáðàùèìëè âÿ áàøãàëàðû
÷ûõûø åäÿðÿê éóáèëéàðû òÿáðèê
åòìèø, ñÿíÿò äöíéàñûíäà îíà
äàùà áþéöê óüóðëàð àðçóëàìûøëàð.
Òÿäáèðäÿ ýþðêÿìëè ðåæèññîðóí ùÿéàò âÿ ôÿàëèééÿòèíè
ÿêñ åòäèðÿí êàäðëàð íöìàéèø
åòäèðèëìèøäèð. Ýåúÿíèí èëê ìóñèãè ÷ÿëÿíýèíè ðåñïóáëèêàíûí
ÿìÿêäàð àðòèñòè Çþùðÿ Àáäóëëàéåâà òÿãäèì åòìèøäèð.
Ýåúÿäÿ ðåñïóáëèêàíûí òàíûíìûø ñÿíÿò àäàìëàðû - õàëã
àðòèñòëÿðè Ôàòìà Ìàùìóäîâà, Ðàìèç Íîâðóç, Âàëåù
Êÿðèìîâ, Ìÿììÿäÿëè Áàëàéåâ, Ôèêðÿò Âåðäèéåâ, ÿìÿêäàð èíúÿñÿíÿò õàäèìëÿðè
Øåéõ ßáäöë Ìàùìóäîâ,
Áÿùðàì Îñìàíîâ, ÿìÿêäàð
àðòèñòëÿð Åëõàí Ãàñûìîâ,
Íîâðóç Ãàðòàë, ùÿì÷èíèí
Ìèíýÿ÷åâèð òåàòðûíûí íöìàéÿíäÿñè ÷ûõûø åäÿðÿê ýþðêÿìëè ðåæèññîð ùàããûíäà öðÿê
ñþçëÿðèíè ñþéëÿìèø âÿ îíà þç
òÿáðèêëÿðèíè öíâàíëàìûøëàð.
Ðåñïóáëèêàíûí õàëã àðòèñòëÿðè
Øàùíàç Ùàøûìîâàíûí, Íèéàìÿääèí Ìóñàéåâèí, ÿìÿêäàð àðòèñòëÿð Ìÿòàíÿò Èñýÿíäÿðëèíèí, Òåéìóð ßìðàùûí,
Ýöëéàç âÿ Ýöëéàíàã Ìÿììÿäîâàëàðûí, Åëçà Ñåéèäúàùàíûí, Ýÿíúÿ Äþâëÿò Ôèëàðìîíèéàñûíûí ñîëèñòè Àëèì
Ðçàéåâèí, Ìÿùïàðÿ Úÿôÿðîâàíûí, Ðþâøÿí Ìÿììÿäîâóí, àêòðèñà Íèýàð Ãàðàéåâàíûí âÿ äèýÿðëÿðèíèí èôà åòäèéè ìóñèãè íþìðÿëÿðè ýåúÿéÿ õîø îâãàò áÿõø åòìèøäèð.
Òÿäáèðäÿ ðåæèññîðóí ãóðóëóø
âåðäèéè ñÿùíÿ ÿñÿðëÿðèíäÿí
ïàð÷àëàð ýþñòÿðèëìèøäèð.
Àðòûã þìðöíöí 70-úè áàùàðûíû àðõàäà ãîéàí Âàãèô Øÿðèôîâ þç ñÿíÿò òàëåéè èëÿ øÿðÿô
äóéàí, éàðàòäûãëàðûíû ãöðóðëà
ñåéð åäÿí ñÿíÿòêàðëàðûìûçäàíäûð. Î, 1943-úö èëèí 12 àâãóñòóíäà Àüñòàôà ðàéîíóíóí
èíäèêè Éåíèýöí êÿíäèíäÿ äöíéàéà ýÿëèá. Àèëÿíèí òÿê þâëàäû
îëàí Âàãèôèí àòàñû Àáäóëëà Øÿðèôîâ î çàìàíëàð Àüñòàôà ðàéîí Ïàðòèéà Êîìèòÿñèíèí 2-úè
êàòèáè èäè (1-úè êàòèá èñÿ Ñÿìÿä Âóðüóíóí ãàðäàøû Ìåùòèõàí Âÿêèëîâ îëóá). Âàãèô
ìöÿëëèì ýþçöíö à÷àíäàí åâëÿðèíè ãîíàã-ãàðàëû ýþðöá. Õöñóñèëÿ Íàçèì Ùèêìÿò, Ñöëåéìàí Ðöñòÿì, Ùöñåéí Àðèô,
Àøûã Øÿìøèð, Îñìàí Ñàðûâÿëëè, áèð ñþçëÿ, äþâðöí ÿí òàíûíìûø ñþç-ñÿíÿò àäàìëàðû åâëÿðèíèí ÿçèç ãîíàãëàðû îëèá âÿ
îíëàðûí ñþùáÿòèíè äèíëÿìÿê êè÷èê éàøëû Âàãèô ö÷öí íàüûëëàð
äöíéàñûíà ñÿéàùÿòÿ áÿíçÿéèðäè. Îíóí ñÿíÿòÿ îëàí ìàðàüû ìÿùç áó ÿäÿáè ìÿúëèñëÿðäÿí ãàéíàãëàíûá. Âàãèô Øÿðèôîâóí àèëÿñè 1953-úö èëäÿ
Ýÿíúÿéÿ êþ÷öá. Ãàéíàð
Ýÿíúÿ ÿäÿáè ìöùèòè Âàãèôÿ
àðçóëàðûíû ýåð÷ÿêëÿøäèðìÿê
ö÷öí ýþçÿë èìêàíëàð à÷ûá. Î,
ùÿëÿ ìÿêòÿáëè èêÿí Ìÿðêÿçè
ìÿäÿíèééÿò åâèíäÿ ôÿàëèééÿò
ýþñòÿðÿí õàëã àðòèñòè Ìÿììÿä Áöðúÿëèéåâèí òåàòð äÿðíÿéèíÿ éàçûëûá. 1960-úû èëäÿ
Ýÿíúÿ Äþâëÿò Äðàì Òåàòðûíà
ýÿëÿí Âàãèô Øÿðèôîâ åëÿ ùÿìèí
èëäÿí ùÿéàòûíû ïåøÿêàð ñÿùíÿéÿ áàüëàéûá. Î, “Àíàúàí” òàìàøàñûíäà Äîâøàí Ðÿùèì
îáðàçû èëÿ èëê äÿôÿ ñÿùíÿéÿ ÷ûõûá. Áó òàìàøàäà õàëã àðòèñòè
ßëÿääèí Àááàñîâ âÿ ìÿðùóì
ýöëöø óñòàñû Ùàúûáàáà Áàüûðîâëà òÿðÿôìöãàáèë îëóá.
1962-úè èëäÿ Âàãèô Øÿðèôîâ
Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò Èíúÿñÿíÿò Óíèâåðñèòåòèíèí äèéàðøöíàñëûã ôàêöëòÿñèíÿ ãÿáóë
îëóá. Àéäûí Ãàðàäàüëû, Áàëà
Ãàñûìîâ, Ëöòôèéàð Èìàíîâ,
Ñóðõàé Ãóëèéåâëÿ áèð ãðóïäà
òÿùñèë àëàí ýÿíú Âàãèô áèðèíúè
êóðñäàí ñîíðà èõòèñàñûíû äÿéèøÿðÿê ðåæèññîðëóã ôàêöëòÿñèíÿ êå÷èá. Ðçà Ñàðàáñêèíèí
(Ùöñåéíãóëó Ñàðàáñêèíèí
îüëó) ñèíôèíäÿ òÿùñèëèíè äàâàì åòäèðèá. 1966-úû èëäÿ äèïëîì èøè îëàðàã “Òÿçÿ ýÿëèí”
ÿñÿðèíè ùàçûðëàéûá âÿ òàìàøàíû “ÿëà” ãèéìÿòëÿðëÿ òÿùâèë âåðèá. Èëê ñÿðáÿñò èøè èñÿ Èñëàì
Èáðàèìîâóí “Àíàëàðûí äèâàíû”
òàìàøàñû îëóá.
Ñÿíÿòÿ àêòéîðëóãäàí áàøëàéàí Âàãèô Øÿðèôîâ ðåñïóáëèêàäà ÿí ìÿùñóëäàð ðåæèññîðëàðäàí ùåñàá åäèëèð. Î, áó ýöíÿ ãÿäÿð Àüäàì, ÉåðåâàíÀçÿðáàéúàí, Ãàçàõ, Ñóìãàéûò, Ýÿíúÿ òåàòðëàðûíûí ñÿùíÿñèíäÿ 120-äÿí ÷îõ òàìàøà
ùàçûðëàéûá. Îíóí ùÿìèí òåàòðëàðûí ñÿùíÿñèíäÿ ùàçûðëàäûüû
Èìðàí Ãàñûìîâ âÿ Ùÿñÿí Ñåéèäáÿéëèíèí “Ñÿí íÿ ö÷öí éàøàéûðñàí?”, Íàçèì Ùèêìÿòèí
“Äåìîêë ãûëûíúû”, Úÿôÿð Úàááàðëûíûí “Àëìàç” (ùÿìèí òàìàøàéà Úàùàíýèð Úàùàíýèðîâ ìàùíû áÿñòÿëÿìèøäèð âÿ
ìàùíûíû Øþâêÿò ßëÿêáÿðîâà
èôà åäèðäè) âÿ äèýÿð òàìàøàëàð
ìöÿëëèôÿ áþéöê øþùðÿò ýÿòèðÿí
âÿ ñÿíÿòñåâÿðëÿð òÿðÿôèíäÿí
ðÿüáÿòëÿ ãàðøûëàíàí ñÿùíÿ
ÿñÿðëÿðèíäÿíäèð. Ðåæèññîðóí
þçöíöí äÿ åòèðàô åòäèéè êèìè
îíà äàùà ÷îõ øþùðÿò ýÿòèðÿí
òàìàøà òöðê éàçàðû Îðõàí Êàìàëûí “Éàä ãûçû” òàìàøàñû
îëóá. 1981-úè èëäÿ òöðê ìöÿëëèôëÿðèíèí ÿñÿðëÿðèíè ñÿùíÿéÿ ÷ûõàðìàüûí éàñàã îëäóüó áèð
äþâðäÿ ñÿùíÿëÿøäèðäèéè áó òàìàøàäà áàø ðîëäà Ïÿðâàíÿ
Ãóðáàíîâà, ãàéûíàíà ðîëóíäà èñÿ Ðÿìçèééÿ Âåéñÿëîâà
÷ûõûø åäèáëÿð. Ðåñïóáëèêàäà
áþéöê ÿêñ-ñÿäà äîüóðàí áó
òàìàøà ïàéòàõò ñÿùíÿëÿðèíäÿ
áþéöê àíøëàãëà íöìàéèø åòäèðèëèðäè. 90-úû èëëÿðäÿ ùÿìèí ðîëëàðûí èêèíúè èôà÷ûëàðû Ñèìóçÿð
Íàìàçîâà âÿ Ñÿäàéÿ Ìóñòàôàéåâà èäèëÿð. Âàãèô Øÿðèôîâóí
þçöíöí îéíàäûüû ÿí éàääàãàëàí îáðàçû èñÿ “Âàãèô” òàìàøàñûíäà ßëè áÿé îëóá. 1961-úè
èëÿ òÿñàäöô åäÿí áó òàìàøàäà
Âàãèô ðîëóíóí èôà÷ûñû ßëÿñýÿð
ßëÿêáÿðîâëà
òÿðÿôìöãàáèë
îëàí Âàãèô Øÿðèôîâ ùÿìèí
ýöíëÿðè ùÿëÿ äÿ õîø õàòèðÿ êèìè éàäà ñàëûð.
Î, Ùöñåéíáàëà Ìèðÿëÿìîâóí “Âèúäàíûí ùþêìö”
ÿñÿðèíäÿ èñÿ Àøîò îáðàçûíû
áþéöê óñòàëûãëà éàðàäûá.
Öìóìèééÿòëÿ, Âàãèô Øÿðèôîâ
ãóðóëóø âåðäèéè òàìàøàëàðäà
äåäèéè êèìè, ùÿðäÿí “ùÿâÿñèíè þëäöðìÿê ö÷öí” áÿçè îáðàçëàðäà ÷ûõûø åäèð.
Êèíî ñàùÿñèíäÿ äÿ þçöíö
ñûíàéàí Âàãèô Øÿðèôîâ “Úàâàä õàí” ôèëìèíäÿ Øàìàõû
õàíû Ìóñòàôà õàí îáðàçûíäà
÷ÿêèëèá. Ùÿì÷èíèí ñîí èëëÿðèí
êèíî ìÿùñóëó îëàí “Àúûëàð áèòÿíäÿ” ôèëìèíäÿ Èñìàéûë
(Àìàëéà Ïÿíàùîâàíûí éàðàòäûüû îáðàçûí ùÿéàò éîëäàøû),
“Àêòðèñà” ôèëìèíäÿ åïèçîäèê
ðîë âÿ äèýÿð îáðàçëàðû ñåâÿñåâÿ îéíàéûá.
Ùàçûðäà éåðëè ìöÿëëèô Ñàùèá Èáðàùèìëèíèí Ãàðàáàü
ìþâçóëó ïéåñè öçÿðèíäÿ ðåæèññîð èøè àïàðûð.
Âàãèô Øÿðèôîâ éàðàäûúûëûüûíäàí ñþç à÷àíäà öìóìøÿùÿð
òÿäáèðëÿðèíè õöñóñèëÿ âóðüóëàìàã éåðèíÿ äöøÿðäè. Íèçàìè
Ýÿíúÿâèíèí 870 èëëèéè, Ìÿùñÿòè
Ýÿíúÿâèíèí éàðàäûúûëûüûíûí
900 èëëèéè, óëó þíäÿðèí õàòèðÿñèíÿ ùÿñð îëóíìóø Ãóðòóëóø Ýöíö âÿ äèýÿð òàðèõè ýöíëÿðÿ ùÿñð
åäèëìèø êîìïîçèñèéàëàð íÿèíêè
ýÿíúÿëèëÿðèí, ùÿòòà øÿùÿðèìèçèí
ãîíàãëàðûíûí äà áþéöê ìàðàüûíà ñÿáÿá îëìóøäóð.
“Ìöõòÿëèô äþâðëÿðäÿ Ãàçàõ, Àüäàì, Èðÿâàí-Àçÿðáàéúàí, Ñóìãàéûò òåàòðëàðûíäà
÷àëûøñàì äà ùå÷ áèð ìÿêàí
ìÿíÿ Ýÿíúÿ Äþâëÿò Äðàì
Òåàòðû ãÿäÿð äîüìà îëà áèëìÿéèá. Áó áèíàíûí äàøû, êÿðïèúè, äèâàðëàðû äà ìÿíÿ ÿçèçäèð.
Áóðàäà åëÿ áèð êöíú-áóúàã
éîõäóð êè, ìÿí îíó òàíûìàéûì, áÿëÿä îëìàéûì, ñåâìÿéèì. Òåàòð ìÿíèì úèñìèì,
âàðëûüûì, ðóùóìäóð. Ìÿí þçöìö éàëíûç áóðàäà òàïìûøàì.
Áó ýöíöí ñåâèíúèíÿ ìÿùç áóðàäà íàèë îëìóøàì. Èíäè ìÿíèì ñåâèíúèìèí ùÿääè-ùöäóäó
éîõäóð. ×öíêè øÿðÿôëè áèð ñÿíÿò
éîëó êå÷ìèøÿì. Äöøöíöðÿì
êè, ôÿõð åòìÿéÿ ùàããûì âàð âÿ
áó ýöí éåíèëÿøÿí, ýþçÿëëÿøÿí
Ýÿíúÿìèçäÿ éàøàìàüûìëà,
áåëÿ áèð êîëëåêòèâëÿ ÷àëûøìàüûìëà äàùà ÷îõ ôÿõð åäèðÿì” ñþéëÿéèð Âàãèô Øÿðèôîâ.
Ùÿð çàìàí øÿùÿð ðÿùáÿðëèéèíèí, Ýÿíúÿ èúòèìàèééÿòèíèí
äèããÿò âÿ ãàéüûñûíû þç öçÿðèíäÿ ùèññ åäÿí Âàãèô Øÿðèôîâóí éàðàäûúû ÿìÿéè äþâëÿòèìèç òÿðÿôèíäÿí éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèëèá. Î, 1991-úè èëäÿ
ðåñïóáëèêàíûí ÿìÿêäàð èíúÿñÿíÿò õàäèìè, 2001-úè èëäÿ
“Ãûçûë Äÿðâèø” ìöêàôàòû ëàóðåàòû àäûíà ëàéèã ýþðöëöá.
2013-úö èëäÿ ðåñïóáëèêà Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí ñÿðÿíúàìûíà ÿñàñÿí “Òÿðÿããè”
ìåäàëû èëÿ òÿëòèô åäèëèá, 2014úö èëäÿ èñÿ ðåñïóáëèêàíûí õàëã
àðòèñòè àäûíà ëàéèã ýþðöëöá.
Ñîíäà Âàãèô Øÿðèôîâ þëêÿ
ðÿùáÿðëèéè, ùÿì÷èíèí øÿùÿð ðÿùáÿðëèéè, äîüìà ýÿíúÿëèëÿð òÿðÿôèíäÿí îíà ýþñòÿðèëÿí äèããÿò
âÿ ãàéüûéà, åòèìàäà ýþðÿ äÿðèíäÿí ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðäè
âÿ áóíäàí ñîíðà äà áöòöí
ãöââÿñèíè, áàúàðûüûíû äîüìà
âÿòÿíÿ, õàëãà ëàéèãèíúÿ õèäìÿòÿ ñÿðô åäÿúÿéèíè ñþéëÿäè.
Òÿäáèð áîéó òàìàøà÷ûëàðûí ñöðÿêëè àëãûøëàðû, äÿñòÿäÿñòÿ âåðèëÿí ÿòèðëè ýöë-÷è÷ÿêëÿð ýþðêÿìëè ñÿíÿòêàðûí ÿí
ãèéìÿòëè ìöêàôàòû îëäó.
Ôÿððóõÿ ÓÌÀÐÎÂÀ
4
3 èéóí 2014-úö èë
Òàðèõ ÕÕ ÿñðèí ÿââÿëëÿðèíäÿ Àçÿðáàéúàí õàëãûíà ìèñèëñèç áèð
ùÿäèééÿ áÿõø åòäè. 1918-úè èë ìàéûí 28-äÿ Òèôëèñ øÿùÿðèíäÿ
Àçÿðáàéúàíäà ìöñòÿãèë äþâëÿòèí - Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòèíèí éàðàäûëäûüû åëàí îëóíäó. Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòè úÿìè 23 àé ìþâúóä îëìóøäóð. Ëàêèí áó ãûñà ìöääÿòäÿ ÷îõ èøëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëäè. Ùÿð øåéäÿí ÿââÿë þç ìèëëè
äþâëÿò÷èëèéèíÿ ãîâóøìóø õàëãûìûç èñòèãëàëûí íÿ äåìÿê îëäóüóíó áèð äàùà ýþðäö, îíóí øèðèíëèéèíè äàääû.
Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Øóðàñûíûí
ãÿáóë åòäèéè “Èñòèãëàë Áÿéàííàìÿñè” éåíè éàðàíìûø Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòèíèí äàõèëè âÿ õàðèúè ñèéàñÿòèíèí áàøëûúà ïðèíñèïëÿðèíè áöòöí äöíéàéà
áèëäèðäè. “Áÿéàííàìÿ”äÿ åëàí
åäèëìèø ïðèíñèïëÿð - Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí þç ìöãÿääÿðàòûíû
òÿéèí åòìÿê, èíñàíëàðûí ùöãóã
áÿðàáÿðëèéèíÿ ùþðìÿò, áöòöí
õàðèúè äþâëÿòëÿðëÿ, ùàáåëÿ ãîíøó õàëãëàðëà äèíúëèê âÿ ÿìèíàìàíëûã øÿðàèòèíäÿ éàøàìàã,
áèð-áèðèíèí ñóâåðåíëèéèíÿ ùþðìÿòëÿ éàíàøìàã ïðèíñèïëÿðè
ÀÕÚ-íèí áåéíÿëõàëã íöôóçóíó
àðòûðäû. “Èñòèãëàë Áÿéàííàìÿñè”
Àçÿðáàéúàí äåìîêðàòèéàñû âÿ
ïàðëàìåíòàðèçì ÿíÿíÿëÿðè òàðèõèíèí ÿí ïàðëàã ùöãóãè ñÿíÿäè
îëàðàã áó ýöí äÿ þç òàðèõè âÿ
ïðàêòèêè ÿùÿìèééÿòèíè ñàõëàìàãäàäûð.
“Èñòèãëàë Áÿéàííàìÿñè” áöòöí òöðê-ìöñÿëìàí äöíéàñûíäà, öìóìèééÿòëÿ, áöòöí Øÿðãäÿ, èëê äÿôÿ îëàðàã Àçÿðáàéúàíäà äåìîêðàòèê èäàðÿ öñóëóíóí - ïàðëàìåíòëè ðåñïóáëèêàíûí éàðàäûëäûüûíû õÿáÿð âåðèðäè.
Áåëÿëèêëÿ, Áèðèíúè Äöíéà ìöùàðèáÿñèíèí ýåäèøèíäÿ âÿ Ðîìàíîâëàð ìöòëÿãèééÿòèíèí äåâðèëìÿñè íÿòèúÿñèíäÿ éàðàíìûø
÷îõ ìöðÿêêÿá áèð òàðèõè øÿðàèòäÿ Àçÿðáàéúàíûí øèìàë òîðïàãëàðûíäà äþâëÿò÷èëèê ÿíÿíÿëÿðèìèç éåíèäÿí, þçö äÿ áó äÿôÿ
ïàðëàìåíòëè ðåñïóáëèêà ôîðìàñûíäà äèð÷ÿëäè.
Ýÿíú Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè
ñîí äÿðÿúÿ ìöðÿêêÿá äàõèëè âÿ
áåéíÿëõàëã øÿðàèòäÿ äîüóëìóøäó.
Áàêûäà
ùàêèìèééÿòè
Ñ.Øàóìéàíûí áàø÷ûëûã åòäèéè
äàøíàê-áîëøåâèê ýöðóùó ÿëÿ êå÷èðìèø âÿ Àçÿðáàéúàíûí òöðêìöñÿëìàí ÿùàëèñèíÿ ãàðøû äÿùøÿòëè ñîéãûðûìûíà áàøëàìûøäû.
Ðóñ ýåíåðàëëàðû òÿðÿôèíäÿí ñèëàùëàíäûðûëìûø åðìÿíè ãóëäóð
äÿñòÿëÿðè Øÿðãè Àíàäîëóíóí âÿ
Ãÿðáè Àçÿðáàéúàíûí òöðê-ìöñÿëìàí ÿùàëèñèíÿ ãàðøû ãàíëû
ñîéãûðûìûíû äàâàì åòäèðèðäèëÿð.
Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí úÿëëàäëàðû
îëàí Øàóìéàí âÿ Àíäðàíèê ÿëáèð ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèðäèëÿð. Àçÿðáàéúàí õàëãû ôèçèêè úÿùÿòäÿí
ìÿùâ åäèëìÿê òÿùëöêÿñè ãàðøûñûíäà èäè. Íåôò Áàêûñûíû ÿëÿ êå÷èðìÿéÿ ÷àëûøàí õàðèúè ãöââÿëÿð
àðàñûíäà ðÿãàáÿò ñîí ùÿääèíÿ
÷àòìûø, áöòöí Úÿíóáè Ãàôãàç
ö÷öí éåíè òÿùëöêÿ - áîëøåâèê
Ðóñèéàñûíûí òÿúàâöçö éàõûíëàøìûøäû. Àçÿðáàéúàí õàëãû þç òàðèõèíèí àüûð éîë àéðûúûíäà ãàëìûøäû: éà ìèëëè ãóðòóëóø, éà äà
êè, ìÿùâ åäèëÿðÿê Úÿíóáè Ãàôãàçûí åòíèê-ñèéàñè õÿðèòÿñèíäÿí
òàìàìèëÿ ñèëèíèá ýþòöðöëìÿê.
Àçÿðáàéúàíû ìöñòÿãèë äþâëÿò
åëàí åòìèø Úöìùóðèééÿò õàäèìëÿðè ìÿùç áåëÿ áèð òàðèõè øÿðàèòäÿ ÷àøãûí âÿçèééÿòÿ äöøìöø âÿ ÷ûõûø éîëó òàïà áèëìÿéÿí õàëãûí þíöíÿ êå÷äèëÿð.
Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòèíèí ôÿàëèééÿò äþâðöíö ö÷
ìÿðùÿëÿéÿ áþëìÿê îëàð: Òèôëèñ
ÝßÍÚßÍÈÍ ÑßÑÈ
äþâðö (1918-úè èë, 28 ìàé - 16
èéóí); Ýÿíúÿ äþâðö (1918-úè èë,
16 èéóí - 16 ñåíòéàáð); Áàêû
äþâðö (1918-úè èë, 17 ñåíòéàáð 1920-úè èë 28 àïðåë). Áó ìöääÿò
ÿðçèíäÿ äþâëÿò ãóðóúóëóüóíóí
áöòöí ñàùÿëÿðèíäÿ ÷îõ ìöùöì
òÿäáèðëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëäè. ÀÕÚíèí ìþâúóäëóüó äþâðöíäÿ áåø
ùþêóìÿò êàáèíåòè ôÿàëèééÿò
ýþñòÿðìèøäèð. Áóíëàðûí ö÷öíÿ
Ô.Õ.Õîéñêè, èêèñèíÿ èñÿ Í.Éóñèôáÿéëè áàø÷ûëûã åòìèøäèð. Àçÿðáàéúàíûí ö÷ðÿíýëè, àé-óëäóçëó
äþâëÿò áàéðàüû ãÿáóë åäèëäè.
Àçÿðáàéúàí-òöðê äèëè äþâëÿò äèëè
åëàí îëóíäó. Ìÿêòÿáëÿð ìèëëèëÿøäèðèëäè. Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòè ôÿàëèééÿòÿ áàøëàäû. Èëê ìèëëè ìóçåé - “Èñòèãëàë” ìóçåéè òÿøêèë îëóíäó. Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøëûüû ùàããûíäà ãàíóí ãÿáóë
åäèëäè. Éåëèçàâåòïîë âÿ Ãàðéàýèí àäëàðû äàøûéàí øÿùÿðëÿðèìèç
òàðèõè àäëàðû áÿðïà îëóíàðàã éåíèäÿí Ýÿíúÿ âÿ Úÿáðàéûë àäëàíäûðûëäû. Àçÿðáàéúàí Ìèëëè îðäóñó âÿ ùÿðáè äÿíèç äîíàíìàñû òÿøêèë îëóíäó. Þëêÿìèçèí ÿðàçè áöòþâëöéö ãîðóíóá ñàõëàíäû.
Äþâëÿò ãóðóúóëóüó ñàùÿñèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëìèø òÿäáèðëÿðäÿí ÿí ÿùÿìèééÿòëèñè Àçÿðáàéúàí ïàðëàìåíòèíèí ôÿàëèééÿòÿ
áàøëàìàñû îëäó. 1918-úè èë äåêàáðûí 7-äÿ ñààò 13-äÿ Ù.Ç.Òàüûéåâèí ãûçëàð ìÿêòÿáèíèí áèíàñûíäà (ùàçûðäà Ôöçóëè àäûíà ßëéàçìàëàð Èíñòèòóòóíóí éåðëÿøäèéè áèíà) Àçÿðáàéúàí ïàðëàìåíòèíèí òÿíòÿíÿëè à÷ûëûøû îëäó. Áó,
áöòöí ìöñÿëìàí Øÿðãèíäÿ î
äþâðöí ÿí äåìîêðàòèê ïðèíñèïëÿðè ÿñàñûíäà ôîðìàëàøäûðûëìûø
èëê ïàðëàìåíò èäè. Áèòÿðÿô ùöãóãøöíàñ ß.Òîï÷óáàøîâ ïàðëàìåíòèí ñÿäðè, Ù.Àüàéåâ èñÿ
îíóí ìöàâèíè ñå÷èëäè. Áó ïàðëàìåíòèí äåìîêðàòèêëèéè îíäà èäè
êè, Àçÿðáàéúàíäà éàøàéàí áöòöí ìèëëÿòëÿðèí âÿ õàëãëàðûí íöìàéÿíäÿëÿðè, ùÿòòà õÿéàíÿòêàð
ÿìÿëëÿðèíÿ áàõìàéàðàã åðìÿíèëÿðèí íöìàéÿíäÿëÿðè áåëÿ îðàäà òÿìñèë îëóíìóøäóëàð. Ìþâúóä îëäóüó äþâðäÿ ïàðëàìåíò
þçöíöí 145 èúëàñûíû êå÷èðìèøäèð. Áöòöí èúëàñëàðäà ïàðëàìåíò
“Èñòèãëàë
Áÿéàííàìÿñè”íèí
ìöÿééÿí åòäèéè ïðèíñèïëÿðÿ ñàäèã ãàëàðàã ÷îõ ìöùöì ãàíóíëàð âÿ ãÿðàðëàð ãÿáóë åòìèøäè.
Áó ãàíóíëàð êîíêðåò òàðèõè øÿðàèòè íÿçÿðÿ àëàðàã þëêÿíèí ÿðàçè áöòþâëöéöíö òÿìèí åòìÿê âÿ
ìöñòÿãèëëèéèíè ãîðóéóá ñàõëàìàã, èíñàí ùàãëàðû âÿ àçàäëûã-
ëàðûíûí äîëüóí òÿìèí îëóíäóüó
ÿí ìöàñèð ùöãóãè-äåìîêðàòèê
äþâëÿò éàðàòìàã ìÿãñÿäè äàøûéûðäû. Áóíëàð íÿòèúÿ åòèáàðèëÿ
ùàêèìèééÿòèí ö÷ ãîëóíóí - ãàíóíâåðèúèëèê, èúðà âÿ ìÿùêÿìÿ
îðãàíëàðûíûí ôîðìàëàøäûðûëìàñûíà éþíÿëìèøäè. ÀÕÚ þçöíöí ñèéàñè ãóðóëóøóíà, ùÿéàòà êå÷èðäèéè äåìîêðàòèê äþâëÿò ãóðóúóëóüó òÿäáèðëÿðèíÿ, ãàðøûñûíà
ãîéäóüó ìÿãñÿä âÿ âÿçèôÿëÿðÿ
ýþðÿ äÿ Àâðîïàíûí ÿíÿíÿâè äåìîêðàòèê ðåñïóáëèêàëàðûíäàí
ýåðèäÿ ãàëìûðäû.
Ñîâåò Ðóñèéàñûíûí áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðûíû òàïäàëàéàí ùÿðáè ìöäàõèëÿñè íÿòèúÿñèíäÿ ÀÕÚ ñöãóò åòäè. ×îõ àç
éàøàìàñûíà áàõìàéàðàã ÀÕÚ
ñöáóò åòäè êè, ÿí ãÿääàð ìöñòÿìëÿêÿ âÿ ðåïðåññèéà ðåæèìëÿðè áåëÿ Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí
àçàäëûã èäåàëëàðûíû âÿ ìöñòÿãèë
äþâëÿò÷èëèê ÿíÿíÿëÿðèíè ìÿùâ
åòìÿéÿ ãàäèð äåéèëäèð.
Àçÿðáàéúàí
Ïðåçèäåíòè
Èëùàì ßëèéåâ Ðåñïóáëèêà Ýöíö
ìöíàñèáÿòèëÿ õàëãûìûçû òÿáðèê
åäÿðÿê äåìèøäèð: “Àçÿðáàéúàí
Õàëã Úöìùóðèééÿòèíèí éàðàäûëìàñû òàðèõè ùàäèñÿ èäè. Õàëãûìûç
ö÷öí òàðèõè ùàäèñÿ èäè. Îíà ýþðÿ
êè, Àçÿðáàéúàí õàëãû ÿñðëÿð áîéó
àðçóëàäûüû ìöñòÿãèëëèéÿ ãîâóøóðäó. Èñëàì äöíéàñû è÷èíäÿ òàðèõè
ùàäèñÿ èäè, îíà ýþðÿ êè, èëê äÿôÿ
îëàðàã ìöñÿëìàí Øÿðãèíäÿ äåìîêðàòèê ðåñïóáëèêà éàðàíûðäû.
Àçÿðáàéúàí õàëãû âÿ äþâëÿòè Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòèíèí ãóðóúóëàðûíûí õàòèðÿñèíÿ
áþéöê ùþðìÿòëÿ éàíàøûð. Áàêûíûí ìÿðêÿçèíäÿ èñòèãëàë áÿéàííàìÿñèíè èìçëàéàí øÿõñëÿðèí
øÿðÿôèíÿ àáèäÿ óúàëäûëìûøäûð.
Áóýöíêö ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí
Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòèíèí âàðèñèäèð”.
Õàëãëàðûí òÿøÿêêöë òàïìàñû
âÿ ãàðøûéà ãîéäóãëàðû êîíêðåò
ùÿäÿôëÿðÿ äîüðó èðÿëèëÿìÿñè
ïðîñåñèíäÿ ìèëëè äþâëÿòèí ìþâúóäëóüó ìöùöì øÿðòëÿðäÿí áèðèäèð. Áÿëè, áó ýöí Àçÿðáàéúàíäà âàõòû èëÿ úöìùóðèééÿò èäåîëîãëàðûíûí àðçóëàäûüû ìöñòÿãèë,
äåìîêðàòèê, ùöãóãè äþâëÿò
ìþâúóääóð!
Áó äþâëÿò Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè àëòûíäà ñöðÿòëÿ èíêèøàô åäÿðÿê ìÿãñÿäëÿðèíÿ äîüðó èíàìëà èðÿëèëÿéèð!
Åë÷èí ÌßÌÌßÄÎÂ,
Ýÿíúÿ ùÿðáè ïðîêóðîðóíóí
áþéöê êþìÿê÷èñè, êè÷èê
ÿäëèééÿ ìöøàâèðè
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíäÿ êå÷èðèëÿí à÷ûã äÿðñëÿðäÿ
ìÿêòÿáëèëÿð óëó þíäÿðÿ ìÿùÿááÿòëÿðèíè èôàäÿ åòìèøëÿð
Úÿìèééÿòèí èíêèøàôûíäà ýÿíú íÿñëèí òÿðáèéÿñèíèí
áþéöê ÿùÿìèééÿòè âàð. Áó ýöíöí ýÿíúëèéè ñàáàùû
þç ðóùóíà, äöíéàýþðöøöíÿ, äöøöíúÿ òÿðçèíÿ, ìÿäÿíè ñÿâèééÿñèíÿ óéüóí îëàðàã ìöÿééÿíëÿøäèðèð.
Éàøàäûüû, òÿðáèéÿ âÿ òÿùñèë àëäûüû äþâëÿòèí, úÿìèééÿòèí èäåîëîýèéàñûíà, êîíñåïñèéàñûíà óéüóí éåòèøìÿêäÿ, ôîðìàëàøìàãäà îëàí ýÿíúëèê áó âÿ éà äèýÿð ìèëëèìÿíÿâè, åëÿúÿ äÿ öìóìáÿøÿðè äÿéÿðëÿðÿ
äàùà ìþùêÿì áàüëàíûð. Óëó þíäÿð þëêÿìèçÿ ñîâåò äþíÿìèíäÿ ðÿùáÿðëèê åòäèéè
äþâðëÿðäÿ äÿ ýÿíúëÿðè ùÿìèøÿ äèããÿò
ìÿðêÿçèíäÿ ñàõëàìûøäûð. Ýÿíúëÿð ùÿð èêè
äþâðäÿ îíóí ùÿéàòà êå÷èðäèéè ñèéàñè êóðñóí ÿñàñ ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðèíè òÿøêèë åòìèøäèð. Òÿñàäöôè äåéèëäèð êè, óëó
þíäÿð äàèì “ýÿíúëÿð ùÿéàòûìûçûí áÿçÿéèäèð”, “ýÿíúëÿð áèçèì ýÿëÿúÿéèìèçäèð” èôàäÿëÿðèíè õöñóñè âóðüó èëÿ ñÿñëÿíäèðÿðÿê
ýÿíú íÿñëè èúòèìàè-ñèéàñè ùÿéàòäà äàùà
ôÿàë èøòèðàê åòìÿéÿ ùÿâÿñëÿíäèðèð, êàäð ñèéàñÿòèíèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíäÿ ýÿíúëÿðÿ
õöñóñè þíÿì âåðèðäè.
Ýÿíúëÿð äÿ óëó þíäÿðÿ áþéöê âÿ òöêÿíìÿç ìÿùÿááÿò áÿñëÿéèð, äàùè ñèéàñÿò÷èíèí
ùÿéàò âÿ ôÿàëèééÿòèíè äèããÿòëÿ þéðÿíìÿéÿ
úàí àòûðëàð.
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíäÿ ÕÛ ñèíèô øàýèðäëÿðè ö÷öí “Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ
ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàíûí ãóðóúóñó âÿ ìåìàðûäûð” âÿ “Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí èäåéàëàðû ìöàñèð Àçÿðáàéúàíûí ñî-
ñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíûí òÿìèíàò÷ûñûäûð”
ìþâçóëàðûíäà êå÷èðèëÿí à÷ûã äÿðñëÿðäÿ
ìÿêòÿáëèëÿð ôÿàëëûãëà èøòèðàê åòìÿêëÿ óëó þíäÿðÿ þç ìÿùÿááÿòëÿðèíè èôàäÿ åòìèøëÿð.
Ùÿìèí äÿðñëÿðèí Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíäÿ êå÷èðèëìÿñè áþéöê ÿùÿìèééÿò êÿñá
åäèð. Þíúÿäÿí òÿðòèá åäèëÿí ãðàôèêÿ ÿñàñÿí òÿäðèñ îëóíàí íþâáÿòè äÿðñè Ýÿíúÿ
Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíèí ïðîôåññîðó, òàðèõ÷èàëèì Ùÿñÿíáàëà Ñàäûãîâ êå÷èá.
Òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðûíà Ùåéäÿð ßëèéåâèí
Àçÿðáàéúàíäà èêèíúè äÿôÿ ùàêèìèééÿòÿ
2 áèðèíúè éåðÿ, 2 ö÷öíúö éåðÿ
ëàéèã ýþðöëìöøëÿð. Ðåêòîð Éóñèô Éóñèáîâ áó ãÿëÿáÿíèí ãàçàíûëìàñûíäà áþéöê ÿìÿéè
ýÿëìÿñè, áóíóí Ìèëëè Ãóðòóëóø Ýöíö êèìè
áàéðàì åäèëìÿñè, “ßñðèí ìöãàâèëÿñè”íèí
èìçàëàíìàñû, îðäó ãóðóúóëóüó, õàðèúè ñèéàñÿòäÿ óüóðëàð, ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ èñëàùàòëàð, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè úÿíàá Èëùàì ßëèéåâèí óëó þíäÿð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí ìöÿééÿíëÿøäèðäèéè äàõèëè
âÿ õàðèúè ñèéàñÿò êóðñóíóí ëàéèãëè äàâàì÷ûñû îëìàñû âÿ óëó þíäÿðèí øÿùÿðèìèçÿ ñÿôÿðëÿðè ùàããûíäà äà ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðèëìèøäèð.
Éåýàíÿ ÈÑÌÀÉÛËÃÛÇÛ
îëàí ìóñèãè ôÿíëÿðè êàôåäðàñûíûí ìöäèðè Ñåâäà Ãóðáàíÿëèéåâàéà Ôÿõðè ôÿðìàí òÿãäèì
åòäè. Ìóñèãè÷è òÿëÿáÿëÿðÿ èñÿ
Òÿùñèë Íàçèðëèéèíèí âÿ Òÿùñèë
Èø÷èëÿðè Ùÿìêàðëàð Èòòèôàãû
Ðåñïóáëèêà Êîìèòÿñèíèí äèïëîì âÿ ñåðòèôèêàòëàðû òÿãäèì
îëóíäó.
Ôèëîëîýèéà ôàêöëòÿñèíèí
äåêàíû, ïðîôåññîð Ìöáàðèç
Éóñèôîâ, òàðèõ-úîüðàôèéà ôàêöëòÿñèíèí äåêàíû Ùÿñÿíáàëà
Ñàäûãîâ, ïåäàãîæè ôàêöëòÿíèí
äåêàíû Áàéðàì Àïîéåâ âÿ
áàøãàëàðû ÷ûõûø åäÿðÿê ìÿçóíëàðû òÿáðèê åòäèëÿð.
“Ýþé ýþë” ìàùíû âÿ ðÿãñ
àíñàìáëûíûí öçâëÿðè ìÿçóíëàðà ÿëâàí ìóñèãè ÷ÿëÿíýè
òÿãäèì åòäèëÿð.
ÝÄÓ-íóí ìÿòáóàò õèäìÿòè
Öíâàí
ÁÀØ ÐÅÄÀÊÒÎÐ
ÐßÔÈÃß ÑÀÄÛÃÎÂÀ
Øÿùÿðèìèçäÿ “Ýÿíúÿ Àâðîïà Ýÿíúëÿð Ïàéòàõòû 2016”éà ùàçûðëûã ìÿðùÿëÿñèíäÿ 8
ýöíëöê Áåéíÿëõàëã òÿëèìëÿð êå÷èðèëìèøäèð. Ýÿíúÿ Øÿùÿð Èúðà
Ùàêèìèééÿòèíèí, Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû Ýÿíúëÿð âÿ Èäìàí Íàçèðëèéèíèí, Àâðîïà Êîìèññèéàñûíûí “Ýÿíúëÿð ôÿàëèééÿòäÿ” Ïðîãðàìûíûí âÿ Ýÿíúÿ
Øÿùÿð Ýÿíúëÿð âÿ Èäìàí Áàø
Èäàðÿñèíèí äÿñòÿéè èëÿ “Èúòèìàè
èøëÿðäÿ àêòèâëèê-âÿòÿíäàøëûã
òÿùñèëè” àäû àëòûíäà êå÷èðèëÿí òÿëèìëÿðäÿ èøòèðàê åäÿí Õîðâàòèéà, Ýöðúöñòàí, Óêðàéíà, Ëàòâèéà, Ïîëøà, ×åõèéà, Àëìàíèéà, Èòàëèéà, Ðóìûíèéà âÿ Òöðêèéÿ ðåñïóáëèêàëàðûíäàí ýÿëìèø
ýÿíúëÿð Àâðîïà èëÿ Àñèéàíûí
êÿñèøìÿñèíäÿ éåðëÿøÿí Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ìÿäÿíèééÿòè, àäÿò-ÿíÿíÿñè, åëÿúÿ äÿ
ãÿäèì Ýÿíúÿ øÿùÿðè ùàããûíäà ìÿëóìàòëàíäûðûëìûø âÿ éàõûíäàí òàíûø îëìóøëàð.
Áó ìöíàñèáÿòëÿ “ÐÀÌÀÄÀ” ïëàçà îòåëèíäÿ êå÷èðèëÿí
òîïëàíòûäà áåéíÿëõàëã òÿëèì-
÷è Ñåáàñòéàí Øâàéòñåð ÷ûõûø
åäÿðÿê Àçÿðáàéúàíà, åëÿúÿ
äÿ 2016-úû èëäÿ Àâðîïà Ýÿíúëÿð Ïàéòàõòû îëàúàã Ýÿíúÿéÿ
ñÿôÿðèíäÿí ðàçû ãàëäûüûíû áèëäèðìèø âÿ 10 þëêÿäÿí ýÿëìèø
ýÿíúëÿðèí 2016-úû èëäÿ Àâðîïà Ýÿíúëÿð Ïàéòàõòûíà ùàçûðëûãëà áàüëû àðçó âÿ òÿêëèôëÿðèíè
áèëäèðìèøäèð. Ãîíàã Ýÿíúÿäÿ ýÿíúëÿðèí àñóäÿ âàõòëàðû-
Ýÿíúÿ øÿùÿðè,
Ùåéäÿð ßëèéåâ
ìåéäàíû,
Èíçèáàòè áèíà
(ñîë úèíàù, 3-úö ìÿðòÿáÿ)
íûí ñÿìÿðÿëè êå÷èðìÿëÿðèíäÿ
Ùåéäÿð ßëèéåâ ïàðêûíäà ýþðöëÿí èøëÿðè äÿ éöêñÿê äÿéÿðëÿíäèðìèøäèð.
Ñîíðà “Ýÿíúÿ Àâðîïà
Ýÿíúëÿð Ïàéòàõòû 2016” Èúòèìàè Áèðëèéèíèí ñÿäðè Åëìèð Âÿëèéåâ éåðëè âÿ Àâðîïà ýÿíúëÿðè
íöìàéÿíäÿëÿðèíÿ òÿøêèëàòûí
ôÿàëèééÿòè âÿ ùàçûðëûã èøëÿðè
ùàãäà ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåð-
ìèøäèð. Î, þç ÷ûõûøûíäà áèëäèðìèøäèð êè, Ýÿíúÿ øÿùÿðèíèí
2016-úû èë ö÷öí Àâðîïàíûí
Ýÿíúëÿð Ïàéòàõòû ñå÷èëìÿñè
þëêÿìèç âÿ øÿùÿðèìèç ö÷öí
÷îõ áþéöê óüóð, åéíè çàìàíäà áþéöê ìÿñóëèééÿòäèð.
2016-úû èë ö÷öí ùàçûðëûã ìÿðùÿëÿñèíäÿ áèçèì ïðîãðàìûìûç
ÿñàñÿí ÿí àêòóàë îëàí 5 ñàùÿíè - òÿùñèë, ýÿíúëÿðèí ìÿøüóëëóüó, êþíöëëöëöê, ñîñèàë ðèôàù âÿ ýÿíúëÿðèí úÿìèééÿòäÿ
ôÿàë èøòèðàêû ìÿñÿëÿëÿðèíè ÿùàòÿ åäÿúÿêäèð. Ëàéèùÿíèí èúðàñû çàìàíû èúòèìàèééÿòèí ýåíèø
èøòèðàêûíû òÿìèí åòìÿê ö÷öí
ìöõòÿëèô èø÷è ãðóïëàðû âÿ íÿçàðÿò øóðàëàðû éàðàäûëàúàãäûð.
Ãåéä åäÿê êè, àðòûã Àâðîïà Ýÿíúëÿð Ïàéòàõòû ëàéèùÿñèíäÿ ãàëèá ýÿëìèø ïàéòàõò
øÿùÿðëÿðèí øÿáÿêÿñè éàðàäûëûá. Ýÿíúÿ øÿùÿðè “Àâðîïà
Ýÿíúëÿð Ïàéòàõòû - 2016” ñå÷èëäèéè ýöíäÿí åòèáàðÿí áó
øÿáÿêÿíèí áöòöí ýþðöøëÿðèíäÿ ôÿàë èøòèðàê åäÿðÿê Àçÿðáàéúàíû óüóðëà òÿìñèë åäèð.
1 Èéóí - Óøàãëàðûí Áåéíÿëõàëã Ìöäàôèÿñè Ýöíöäöð
Óøàãëàðà ãàéüû ùÿð çàìàí
äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿäèð
1 Èéóí - Óøàãëàðûí Áåéíÿëõàëã
Ìöäàôèÿñè Ýöíö øÿùÿðèí Õàí
áàüûíäà éåðëÿøÿí Éàøûë òåàòðäà ãåéä åäèëèá. Øÿùÿð èúðà ùàêèìèééÿòè íöìàéÿíäÿëÿðèíèí,
óøàã ìöÿññèñÿëÿðè êîëëåêòèâëÿðèíèí, òÿùñèë, ñÿùèééÿ, ìÿäÿíèééÿò èø÷èëÿðèíèí èøòèðàê åòäèéè
éûüûíúàãäà óøàãëàðûí ðàùàò âÿ
ôèðàâàí éàøàìàñû íàìèíÿ äèããÿò éåòèðèëìÿñè âàúèá îëàí ìÿñÿëÿëÿðÿ òîõóíóëóá.
Øÿùÿð èúðà ùàêèìèééÿòèíèí øþáÿ ìöäèðè Ôëîðà Çåéíàëîâà òÿäáèðäÿ ÷ûõûø åäÿðÿê Óøàãëàðûí Áåéíÿëõàëã Ìöäàôèÿñè Ýöíöíöí éàðàíìà òàðèõè ùàããûíäà äàíûøìûøäûð. Ãåéä åòìèøäèð êè, 1950-úè èë
èéóíóí 1-äÿ ÁÌÒ Áàø Àññàìáëåéàñû òÿðÿôèíäÿí òÿøêèë îëóíàí Ãàäûíëàðûí Áåéíÿëõàëã Êîíôðàíñûíäà óøàã ùöãóãëàðûíûí òÿìèí åäèëìÿñè èëÿ áàüëû òÿêëèôëÿð ñÿñëÿíèá âÿ
åëÿ ùÿìèí òÿäáèðäÿ äÿ 1 èéóí òàðèõèíè
óøàãëàðûí áåéíÿëõàëã ìöäàôèÿñèíÿ ùÿñð
åòìÿê ãÿðàðà àëûíûá. Áóíäàí ñîíðà èéóíóí 1-è Óøàãëàðûí Áåéíÿëõàëã Ìöäàôèÿñè
Ýöíö êèìè òàðèõÿ äöøöá. Äöíéàíûí ÿêñÿð
Ýÿíúÿ Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíäÿ Ìÿçóí Ýöíö
Óíèâåðñèòåòèí ðåêòîðó, ïðîôåññîð Éóñèô Éóñèáîâ ìÿçóíëàðû ïðîôåññîð-ìöÿëëèì
ùåéÿòè àäûíäàí òÿáðèê åäÿðÿê îíëàðà ìöñòÿãèë ùÿéàòäà èíàìëà èðÿëèëÿìÿéè, ÝÄÓíóí ìÿçóíó àäûíû äîüðóëòìàüû òþâñèéÿ åòäè.
Óíèâåðñèòåòèí òÿðáèéÿ èøëÿðè
öçðÿ ïðîðåêòîðó, äîñåíò Àñèô
Úàâàäîâ øàä áèð õÿáÿðè ìÿðàñèì èøòèðàê÷ûëàðûíà ÷àòäûðäû.
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí àíàäàí îëìàñûíûí 91úè èëäþíöìöíÿ ùÿñð îëóíìóø
ðåñïóáëèêà òÿëÿáÿëÿðèíèí ôåñòèâàëûíäà óíèâåðñèòåòèí áÿäèè
éàðàäûúûëûã êîëëåêòèâëÿðè ãÿëÿáÿ èëÿ ýåðè äþíìöøëÿð. Îíëàð
“Ýÿíúÿ Àâðîïà Ýÿíúëÿð Ïàéòàõòû 2016”-éà ùàçûðëûã
ìÿðùÿëÿñèíäÿ 8 ýöíëöê áåéíÿëõàëã òÿëèìëÿð êå÷èðèëäè
þëêÿëÿðèíäÿ îëäóüó êèìè, áó ýöí Àçÿðáàéúàíäà äà ãåéä åäèëèð.
Ôëîðà õàíûì, ùÿì÷èíèí áèëäèðèá êè, áöòöí
äåìîêðàòèê þëêÿëÿðäÿ îëäóüó êèìè, Àçÿðáàéúàíäà äà èíñàí ùàãëàðûíûí ãîðóíìàñûíà õöñóñè þíÿì âåðèëèð. Òÿáèè êè, óøàã ùöãóãëàðû äà
èíñàí ùàãëàðûíûí ÿí ìöùöì âÿ àéðûëìàç ùèññÿëÿðèíäÿí áèðèäèð. Óøàãëàð áèçèì ýÿëÿúÿéèìèçäèð âÿ þëêÿìèçèí ýÿëÿúÿéè îíëàðûí ÿëèíäÿäèð. Óøàãëàðûí ìöäàôèÿñèíÿ ùàìûëûãëà ãîøóë-
Êèòàáõàíàäà ÿäÿáè ìÿúëèñ
Ìÿðêÿçè êèòàáõàíà ñèñòåìèíèí 2 íþìðÿëè ôèëèàëûíäà Àçÿðáàéúàí ïîåçèéàñûíûí ýþðêÿìëè øàèðè Ìèðçÿ Øÿôè Âàçåùèí
àíàäàí îëìàñûíûí 220 èëëèéè ìöíàñèáÿòèëÿ øÿùèä-øàèð Íèçàìè Àéäûí àäûíà 18 íþìðÿëè òàì îðòà ìÿêòÿáèí øàýèðäëÿðè èëÿ áèðëèêäÿ “Íÿüìÿêàð ùàããûíäà íÿüìÿëè ùåêàéÿ”
àäëû ìóñèãèëè-ÿäÿáè ìÿúëèñ êå÷èðèëìèøäèð.
Êèòàáõàíàíûí ìöäèðè Ôèðóçÿ Éóíèñîâà ýþðêÿìëè Àçÿðáàéúàí øàèðè âÿ ìöòÿôÿêêèðè Ìèðçÿ Øÿôè Âàçåùèí ÿäÿáè èðñè ùàããûíäà ìÿëóìàò âåðìèø âÿ éóáèëåéëÿ áàüëû øÿùÿðäÿ ýþðöëÿí òÿäáèðëÿðäÿí ýåíèø ñþùáÿò à÷ìûøäûð.
Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñû Ýÿíúÿ Áþëìÿñèíèí
øþáÿ ìöäèðè, ôèëîëîýèéà öçðÿ ôÿëñÿôÿ äîêòîðó Ðóçèéÿ Ãóëèéåâà
Ìèðçÿ Øÿôè Âàçåùèí ùÿéàòû âÿ ÿäÿáè éàðàäûúûëûüûíäàí äàíûøìûøäûð. Àçÿðáàéúàí Éàçû÷ûëàð Áèðëèéèíèí Ýÿíúÿáàñàð áþëìÿñèíèí ñÿäðè, ÿìÿêäàð èíúÿñÿíÿò õàäèìè, øàèð Ìÿììÿä Àëèì èñÿ
Ìèðçÿ Øÿôè Âàçåùèí ôàðñ äèëèíäÿí òÿðúöìÿ åòäèéè ãÿçÿëëÿðèíè
îõóìóøäóð.
ßäÿáè ìÿúëèñäÿ ìóñèãè êîëëåúèíèí òÿëÿáÿëÿðè Ìèðçÿ Øÿôè Âàçåùèí ãÿçÿëëÿðèíÿ éàçûëìûø ìóñèãè íþìðÿëÿðèíè èôà åòìèø, 18
íþìðÿëè ìÿêòÿáèí øàýèðäëÿðè èñÿ øàèðèí ãÿçÿëëÿðèíè ñþéëÿìèøëÿð.
Ôàçèë ÈÑÔßÍÄÈÉÀÐÎÜËÓ
“ÝßÍÚßÍÈÍ ÑßÑÈ”
ãÿçåòèíäÿ ðåêëàì
Ñèçèí óüóðëàðûíûçûí áàøëàíüûúûäûð
(022) 256-86-50
ÙßÐ ÇÀÌÀÍ ÕÈÄÌßÒÈÍÈÇÄßÉÈÊ!
Òåëåôîíëàð
Áàø ðåäàêòîð:
(022) 256-86-50
Áàø ðåäàêòîðóí ìöàâèíè:
(022) 256-03-27
øþáÿëÿð:
(022) 256-08-69, (022)256-52-12
Ãÿçåò “Ýÿíúÿíèí ñÿñè”
ðåäàêñèéàñûíûí êîìïéóòåð
ìÿðêÿçèíäÿ éûüûëìûø,
ñÿùèôÿëÿíìèø,
“Àçÿðáàéúàí” íÿøðèééàòûíäà
÷àï îëóíìóøäóð
Rÿsmi sÿnÿd vÿ ÷ûxûølarda
ñþéëÿíèëÿíëÿðëÿ áÿðàáÿð, äÿðú
ö÷öí ýþíäÿðèëÿí äèýÿð éàçûëàðäàêû
ôèêèðëÿð äÿ Azÿrbaycan dþvlÿtinin
ìÿíàôåéèíÿ uyüun gÿlmÿlidir
ßlyazmalara cavab verilmir
vÿ onlar geri qaytarûlmûr
ìàã áèçèì áîðúóìóçäóð. Âàëèäåéí
ùèìàéÿñèíäÿ îëàí óøàãëàðûí ìöäàôèÿñè èëê íþâáÿäÿ îíëàðûí âàëèäåéíëÿðè òÿðÿôèíäÿí òÿìèí îëóíóð. Àììà
âàëèäåéí ùèìàéÿñèíäÿí ìÿùðóì îëìóø óøàãëàðûí ùàìûìûçûí ãàéüûñûíà
âÿ äèããÿòèíÿ åùòèéàúû âàð.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû äà
21 èéóë 1992-úè èë òàðèõèíäÿ ÁÌÒ-íèí
“Óøàã ùöãóãëàðûíà äàèð” Êîíâåíñèéàñûíà ãîøóëìóøäóð. Óøàã ùöãóãëàðû èëÿ áàüëû éàðàíàí ìöíàñèáÿòëÿðè
òÿíçèìëÿìÿê âÿ óøàãëàðûí ùöãóãëàðûíûí ìöäàôèÿñèíè òÿìèí åòìÿê
ìÿãñÿäèëÿ 19 ìàé 1998-úè èëäÿ
“Óøàã ùöãóãëàðû” ùàããûíäà ãàíóí
ãÿáóë åäèëìèøäèð. Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâèí 22 äåêàáð 2008-úè èë òàðèõëè
ñÿðÿíúàìû èëÿ 2009-úó èë ùÿì äÿ
Àçÿðáàéúàíäà “Óøàã èëè” åëàí åäèëèá.
Òÿäáèðèí áÿäèè ùèññÿñèíäÿ óøàãëàðûí
“Áèç ñöëù èñòÿéèðèê” ìþâçóñóíäà ÷ÿêäèéè
ðÿñìëÿðÿ, ÿë èøëÿðèíäÿí èáàðÿò ñÿðýèëÿðÿ áàõûø êå÷èðèëèá. Ôèäàíëàðûí ùàçûðëàäûüû ðÿãñ
íþìðÿëÿðè, ñþéëÿäèêëÿðè øåèð ïàð÷àëàðû òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðû òÿðÿôèíäÿí ìàðàã âÿ àëãûøëàðëà ãàðøûëàíûá.
Ñàìèðÿ ÑÖËÅÉÌÀÍËÛ
ÅËÀÍ
15.08.2013-úö èëäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû ÄßÄÐÕÈ
Ýÿíúÿ ßðàçè Èäàðÿñè òÿðÿôèíäÿí Ìÿùñÿòè ãÿñÿáÿñèíäÿ
Êÿíýÿðëè Éàãóá Íèäàéÿò îüëóíóí àäûíà âåðèëìèø
ùÿéÿòéàíû ñàùÿíèí ÐÕ 0196509 íþìðÿëè ÷ûõàðûøû èòäèéè
ö÷öí åòèáàðñûç ñàéûëûð.
***
2013-úö èëäÿ Ãóáàäëû Ðàéîí Ùÿðáè Êîìèññàðëûã
òÿðÿôèíäÿí ßëèéåâ Åëâèí Àñèô îüëóíóí àäûíà âåðèëìèø ÀÎ
0042926 íþìðÿëè ùÿðáè áèëåò èòäèéè ö÷öí åòèáàðñûç ñàéûëûð.
***
17.01.1992-úè èëäÿ Ýÿíúÿ øÿùÿð ÄÀÌ òÿðÿôèíäÿí
Ùöñåéíîâ Áÿõòèéàð Ùöìáÿò îüëóíóí àäûíà âåðèëìèø ÐÕ
207879 íþìðÿëè ñöðöúöëöê âÿñèãÿñè èòäèéè ö÷öí åòèáàðñûç
ñàéûëûð.
***
27.11.1990-úû èëäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû ÄßÄÐÕÈ
Ýÿíúÿ ßðàçè Èäàðÿñè òÿðÿôèíäÿí Éåíè Ýÿíúÿ ãÿñÿáÿñè,
áèíà 50, ìÿíçèë 3-äÿ ãåéäèééàòäà îëàí Ùÿñÿíîâ Èñýÿíäÿð
Ìèðçÿ îüëóíóí àäûíà âåðèëìèø 4291 íþìðÿëè ãåéäèééàò
âÿñèãÿñè èòäèéè ö÷öí åòèáàðñûç ñàéûëûð.
***
ÀÈÊ òÿðÿôèíäÿí Ýþéýþë ðàéîí Ö÷òÿïÿ êÿíäèíäÿ
éåðëÿøÿí Íàìàçîâ Íöñðÿò Éóñèô îüëóíóí àäûíà âåðèëìèø
16.08.2001-úè èë òàðèõëè ÆÍ 1034 À íþìðÿëè òîðïàã
ñàùÿñèíèí øÿùàäÿòíàìÿñè èòäèéè ö÷öí åòèáàðñûç ñàéûëûð.
ÀLLAH
ÐßHMßT
ELßSÈN
“Ýÿíúÿíèí ñÿñè” ãÿçåòèíèí êîëëåêòèâè ÝÄÓ-íóí ðåêòîðó,
ïðîôåññîð Éóñèô Éóñèáîâà ãàðäàøû
Åòèáàð Éóñèáîâóí
âÿôàòûíäàí êÿäÿðëÿíäèéèíè áèëäèðèð âÿ äÿðèí ùöçíëÿ áàøñàüëûüû âåðèð.
Êàïèòàë Áàíêûí Ýÿíúÿ Ôèëèàëû
Êîä:
200275
ÂÞÅÍ:
9900003611
Ìöõáèð ùåñàáû: ÀÇ37ÍÀÁÇ01350100000000001944
ÑWÛÔÒ: ÁÈÊ ÀÛÛÁÀÇ2Õ
“Ýÿíúÿíèí ñÿñè” ãÿçåòè ðåäàêñèéàñû
Ùåñàá: ÀÇ51ÀÛÛÁ33080019442700295127
ÂÞÅÍ: 2300380481
å-ìàèë:
ýåíúåíèí-ñåñè-qazeti@ìàèë.ðó
Òèðàæ:
3100
Ñèôàðèø:
1697
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
15 205 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content