close

Enter

Log in using OpenID

Atomların Yükleri Elektriklenme

embedDownload
FEN BİLİMLERİ
ELEKTRİKLENME
ÖZET
Atomların Yükleri
Doğada pozitif ve negatif olmak üzere iki cins elektrik yükü vardır. Atomların çekirdeğinde
bulunan protonlar, pozitif; çekirdeğin etrafında bulunan elektronlar ise negatif yüklüdür.
Negatif ve pozitif yük sayısı eşit olan atomlar, yükü olmayan yani nötr atomlar olarak kabul
edilir. Eğer atom fazladan elektron alırsa negatif yüklü, elektron kaybederse pozitif yüklü olur.
Negatif yüklü atom
Yüksüz (nötr) atom
Pozitif yüklü atom
Elektriklenme
Cisimlerin sahip oldukları toplam yük miktarı ve yüklerin madde içindeki dağılımı değişebilir.
Cisimlerin yük miktarının ya da yük dağılımının değişmesi olayına elektriklenme denir.
Saçlarımızı tararken tarak tarafından çekilmesi, yün kazağımızı çıkarırken duyduğumuz
çıtırtılar ve gördüğümüz ışıltılar, bazen arkadaşımıza dokunduğumuzda çarpılmamız günlük
hayatımızda elektriklenmeye örneklerdir. Cisimler, yüklü bir cisme dokundurularak ya da etki
ile elektrik yükü kazanabilir.
Dokunma (Temas) ile Elektriklenme
Yüklü bir cisim, yüksüz bir cisme dokundurulduğunda cisimler arasında bir elektron hareketi
gerçekleşir. Bunun sonucunda cisimlerdeki elektrik yükünün değişmesi durumuna dokunma
ya da temas ile elektriklenme denir. Bu tür elektriklenmede yük miktarı kalıcı olarak değişir.
Dokunma ile elektriklenmede birbirlerine dokundurulan iletken cisimlerin, toplam pozitif yük
sayısı toplam negatif yük sayısından fazlaysa cisimler birbirlerinden ayrıldığında her iki
iletken cisim de pozitif elektrik yükü ile yüklenir.
Eğer toplam negatif yük sayısı toplam pozitif yük sayısından fazlaysa iletken cisimler
birbirlerinden ayrıldığında her iki iletken cisim de negatif elektrik yükü ile yüklenir. Birbirlerine
dokundurulan iletken cisimlerin, toplam pozitif ve negatif yük sayıları eşit olduğu durumlarda
1/4
FEN BİLİMLERİ
ELEKTRİKLENME
ÖZET
ise iletken cisimler birbirlerinden ayrıldığında her iki iletken cisim de yüksüz yani nötr hâle
gelir.
Dokunma (Temas) ile elektriklenme
Nötr cisimler birbirine sürtüldüğünde ise cisimler farklı yüklerle yüklenir. Örneğin ebonit
çubuğu yün kumaşa sürttüğümüzde yün kumaştaki elektronların ebonit çubuğa geçişi ile
çubuk negatif yükle yüklenirken yün kumaş pozitif yüklü olur.
Ebonit çubuğun elektriklenmesi
2/4
FEN BİLİMLERİ
ELEKTRİKLENME
ÖZET
Aynı şekilde cam çubuk ipek kumaşa sürtüldüğünde camdaki elektronlar ipek kumaşa geçer.
Bu şekilde cam çubuk pozitif, ipek kumaş ise negatif yükle yüklenir.
Cam çubuğun elektriklenmesi
Etki (Tesir) ile Elektriklenme
Yüklü bir cisim, yüksüz bir cisme dokunmayacak kadar yaklaştırıldığında yüklü cismin yüksüz
cismin yük dağılımını geçici olarak değiştirebilmesine etki ya da tesir ile elektriklenme
denir. Örneğin, pozitif yüklü A cismini yüksüz BC cismine yaklaştıralım; A cismi pozitif yüklü
olduğundan BC üzerinde bulunan negatif yükleri B ucuna çeker ve pozitif yükleri ise iter. Bu
dağılıma sebep olan A cismi uzaklaştırılırsa yük dağılımı eski hâline döner.
Etki (Tesir) ile elektriklenme
3/4
FEN BİLİMLERİ
ELEKTRİKLENME
ÖZET
Topraklama
Elektrik yükü taşıyan bir cismin toprağa bağlanarak yüksüz hâle getirilmesi işlemine
topraklama adı verilir. Örneğin, negatif yüklü bir cismi bir telle toprağa bağladığımız zaman
üzerindeki fazla elektronlar toprağa aktarılır ve cisim yüksüz hâle gelir yani nötr olur. Pozitif
yüklü bir cismi iletken bir telle toprağa bağladığımız zaman cisim nötr olana kadar topraktan
elektron alır. Etki ile elektriklenmede yüksüz cisme kazandırılan yükü kalıcı kılmak için de
topraklama yöntemi kullanılır.
Etki ile elektriklenme ile yüklenen yüksüz cisim
Topraklama sonucunda cismin son yükü
4/4
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
1
File Size
372 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content