close

Enter

Log in using OpenID

DENEY 5

embedDownload
ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ
SAYISAL TASARIM LABORATUVARI
DENEY 5
SAYICILAR
Grup
Numara
Ad Soyad
DENEYİ
YAPANLAR
RAPORU HAZIRLAYAN: _____________________________________
Deneyin Yapılış Tarihi
Raporun Geleceği Tarih
Raporun Geldiği Tarih
Gecikme
......... / ....... /2014
........./ ...... /2014
......... / ......./2014
.......... gün
Değerlendirme Notu
Gecikme Notu
Rapor Notu
Raporu Değerlendiren
EEM203 SAYISAL TASARIM LABORATUVARI
DENEY NO:5
1. Amaç: Senkron ve asenkron sayıcıların çalışmasını gözlemlemek.
2. Temel Kavramlar ve Teorik Bilgiler:
Giriş darbelerine bağlı olarak belirli bir durum dizisini yineleyen ardışıl devrelere sayıcı denir.
Sayma darbesi denilen giriş darbeleri saat darbeleri olabileceği gibi, herhangi bir olayı gösteren rasgele
uyarmalar da olabilir. Sayıcılar genelde, bir olayın gerçekleşme sayısının saptanmasında veya dijital
sistemde işlemleri denetlemede kullanılan zamanlama işaretlerinin elde edilmesinde kullanılır.
Asenkron ve senkron olmak üzere iki ana sayıcı türü vardır.
Asenkron sayıcı: Asenkron sayıcı (ripple counter) bir flip flop’un (FF) çıkısındaki değişimin, diğer
FF’ların tetiklenmesi için gereken uyarı olarak kullanıldığı sayıcı türüdür. İlk FF doğrudan saat darbesi
ile (düsen veya yükselen kenarda) uyarılır. Diğerleri ise bir önceki FF’un değişmesi ile tetiklenir. Geri
besleme uygulanmazsa n tane FF içeren sayıcı, birbirinden farklı durum sayısı olan 2n’e kadar sayar.
Senkron sayıcı: Tüm FF’ların saat darbesi girişlerinden aynı anda tetiklendiği sayıcılara senkron sayıcı
adı verilir. Senkron sayıcılar genel olarak bir FF çıkısı kendinden daha yüksek anlamlı haneleri
belirten tüm FF’ların (JK, T ya da D) girişlerine kapılar yardımıyla bağlanacak şekilde tasarlanırlar.
3. Ön Hazırlık:
Aşağıdaki soruları çizgisiz A4 kâğıda cevaplamış olarak deneye geliniz.
1. FF’’ların türlerini ve tetikleme biçimlerini açıklayınız.
2. Asenkron ve senkron sayıcıların kullanım yerlerini araştırınız.
3. Deneyin yapılısı kısmında verilen sayıcı devrelerini, belirtilen tümdevreler ile tasarlayınız.
4. Sekil 3’de mod 10 sayıcı gösterilmiştir. Mod 7 ve mod 11 sayıcı devrelerini tasarlayınız.
4. Kullanılan Alet ve Malzemeler:
1. 1 adet 7476
2. 1 adet 7493
5. Deneyin Yapılışı:
1. İçinde 2 adet JK FF bulunan 7476 tümdevresini (negatif kenar tetiklemeli) kullanarak Sekil
1’deki asenkron ileri sayıcı devresini oluşturunuz. Sil girişini (CLR) lojik 0 yaparak sayıcının
belirsiz olan çıkışlarını sıfırlayınız. Daha sonra CLR girişini lojik 1’e getiriniz. Devrenin
girişine 1Hz’lik işaret uygulayarak çıkış gözleyiniz. CLK giriş işaretinin frekansını 10kHz
yaparak CLK, L1, L2, L3 ve L4 çıkışlarını alt alta çiziniz.
2
EEM203 SAYISAL TASARIM LABORATUVARI
DENEY NO:5
2. Sekil 1’deki devrede çıkışlar Q uçlarından alınmıştır. Q’ uçlarından alınırsa geriye sayıcı elde
edilir. Devreyi geriye sayacak şekilde değiştiriniz. Önce darbe girişe 1Hz’lik işaret vererek
geriye saymasını gözleyiniz. Daha sonra darbe girişine 10kHz’lik bir işaret uygulayarak CLK,
L1, L2, L3 ve L4 çıkışlarını alt alta çiziniz.
3. 7493 tümdevresi ikili tabanda sayıcı kullanılabileceği gibi uygun bağlantılarla BCD ya da
herhangi bir tabanda (≤16 ) sayıcı olarak kullanılabilir. 7493 tümdevresini Sekil 2’deki gibi
bağlayarak sonucu gözleyiniz (7493 negatif kenar tetiklemelidir).
4. 7493 tümdevresini Sekil 3’deki gibi bağlayarak BCD sayıcı elde edebilirsiniz. Bu devreyi
kurunuz ve sonucu gözleyiniz.
5. Ön hazırlık kısmında tasarladığınız Mod 7 ve Mod 11 sayıcılarını kurunuz ve sonucu
gözleyiniz.
6. Sekil 3’de elde ettiğiniz Mod 10 (0’dan 9’a kadar) sayıcıdan iki tanesini Sekil 4’deki gibi
bağlayarak 0’dan 99’a kadar sayan sayıcı devresini kurunuz ve sonucu gözleyiniz.
3
EEM203 SAYISAL TASARIM LABORATUVARI
DENEY NO:5
6. Deney Sonuç Soruları:
Deneyin raporunda bu deneyin amacı ve öğrenilenlere ek olarak aşağıdaki sorular cevaplandırılacaktır.
1. Sekil 1’deki devrede yükselen kenar tetiklemeli bir tümdevre kullanılsa idi nasıl bir sayıcı elde
edilirdi? Zaman diyagramlarını çizerek gösteriniz.
2. Sekil 4’de negatif kenar tetiklemeli 7493 tümdevresi ile tasarlanmış 0-99 sayıcı devresi
gösterilmiştir. Pozitif kenar tetiklemeli bir tümdevre ile (örneğin 74109) 0-99 sayıcı devresi
tasarlayınız. Devrenin zaman diyagramlarını çiziniz.
Yorumlar:
4
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
2
File Size
412 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content