close

Enter

Log in using OpenID

Açık Kanallarda Debi Ölçümü

embedDownload
Açık Kanallarda Debi Ölçümü
Hazırlayan: Onur Dündar
Doğal nehirlerde debi ölçümü
ğ
ç
Orta nokta yöntemi ile debi hesabı
Debi ölçümünde doğru kesitin belirlenmesi
Debi ölçümünde doğru kesitin belirlenmesi
• D
Debi ölçümü yapılacak kesit nehrin düz bir bölgesinde yer bi öl ü ü
l kk i
h i dü bi böl i d
almalı ve akım çizgileri bir birine paralel olmalıdır.
Akım hızı 0 15 m/s den büyük ve derinlikler 0.15 m
den büyük ve derinlikler 0 15 m den daha den daha
• Akım hızı 0.15 m/s
fazla olmalıdır
• Kanal tabanı mümkün olduğunda düzgün olmalı ve büyük kaya parçaları ve akım oluşturmuş olabileceği düzensizliklerin olmadığı bölgeler olmalıdır
• Akım mümkün olduğunda düzgün olmalı, çevrinti ve fazlaca Akım mümkün olduğunda düzgün olmalı çevrinti ve fazlaca
türbülans barındırmamalıdır.
Akım ölçümü yapılacak kesit ölçüm istasyonlarına yakın
• Akım ölçümü yapılacak kesit ölçüm istasyonlarına yakın seçilmeli ve ölçüm kesiti ve ölçüm istasyon arasında yanal akımlar olmamalıdır.
Hız ölçümü
Hız ölçümü
• H
Hız ölçüm cihazları bir noktadaki hızı ölçerler. öl ü ih l bi
k d ki h öl l
• Bu yöntem ile debi hesabı yapılabilmesi için hesap yapılacak düşey alandaki ortalama hızın doğru l k dü
l d ki
l
h
d ğ
belirlenmesi gerekir. • Ortalama hız düşey olarak seçilen noktalarda O l
h dü
l k
il
k l d
yapılacak birçok hız ölçümünden yararlanılarak bulunabilir. bulunabilir
• Düşeyde yapılan bir veya iki noktadaki hız ölçümleri kullanılarak ortalama hız için bir yaklaşım yapılabilir
kullanılarak ortalama hız için bir yaklaşım yapılabilir.
Ölçüm derinliğinin kesit derinliğine oranı ile ortalama hız ile ölçüm hızı arasındaki ilişki
Gözlem
Gö
l
noktasının
kt
derinliğinin
kesit derinliğine
oranı
0.05
Ölçülen
Öl
ül
h
hızın
kesit
ortalama
hızına oranı
Gözlem noktasının derinliğinin kesit derinliğine oranı
1.16
0
0.2
0.4
0.6
0
0.1
1.16
0.2
1.149
0.3
1.13
0.4
1.108
0.5
1.067
0.1
0.2
0.3
0.4
0.5
0.6
0.7
0.6
1.02
0.7
0.953
0.8
0.871
0.9
0.746
0.95
0.648
0.8
0.9
1
Gözlem
noktasının
derinliğinin
kesit derinliğine
oranı
0.8
1
1.2
1.4
Yaklaşık hız için iki yaklaşım
Yaklaşık hız için iki yaklaşım
1. İki nokta metodu
1. İki nokta metodu
•
•
•
Hız dağılımı normal hız dağılımına yakın olduğu durumlarda k
kesit derinliğinin %80 den ve %20 den alınacak iki ölçümün d
lğ
d
d
l
k k l
ortalaması kesitteki ortalama hızı verecektir.
ğer düşey hı dağılımı normal hı dağılımından farlılık
Eğer düşey hız dağılımı normal hız dağılımından farlılık gösteriyorsa mesela tabandaki bitkiler su yüzüne kadar ulaşıyorsa yada su yüzeyinde yüzen kütleler var ise bu iki ölçüme ilave olarak derinliğin %60 dan da ölçüm alınıp
ölçüme ilave olarak derinliğin %60 dan da ölçüm alınıp ortalama alınmalıdır.
Kullanılan akım hızı ölçüm cihazının boyutları kesit derinliğine göre boyutları uygun değilse iki noktadan hız almak yenine
göre boyutları uygun değilse iki noktadan hız almak yenine tek noktadan hız ölçülmelidir.
Tek ölçüm noktası metodu
Tek ölçüm noktası metodu
2. Derinliğin % 60 dan alınacak tek noktada hız ç
ölçümü
• Verilen hız dağılımı eğrinden de görülebileceği üzere derinliğin %60 da yapılan hız ortalama
üzere derinliğin %60 da yapılan hız ortalama hız ile hemen hemen eşittir. Bu noktada yapılacak tek hız ölçümü debi hesabında l k kh l
b h b
kullanılarak o düşey kesite ait debi hesaplanabilir.
Hız ölçüm araçları
Hız ölçüm araçları
•
•
•
•
•
Pitot tüp
Pervaneli hız ölçer
Pervaneli hız ölçer Aqustik Dopler Laser Dopler
PIV tanecik görtülemeli hiz ölçer
PIV tanecik görtülemeli hiz ölçer
Pitot tüp
Pitot tüp
• p1 + 1/2 ρ v12 = p2
• v1 = [ 2 (p
[ (p2 ‐ p1)) // ρ
ρ ]] 1/2
Pervaneli hız ölçer
Pervaneli hız ölçer
Akustik Dopler Hız ölçer
Akustik Dopler Hız ölçer
Lazer Dopler hız ölçerler
Lazer Dopler hız ölçerler
PIV hız ölçerler
ç
Savaklar ve kanallar
Savaklar ve kanallar
•
•
•
•
Keskin kenarlı savaklar
Geniş kenarlı savaklar
Geniş kenarlı savaklar
Kısa kenarlı savaklar
Kanallar
Keskin kenarlı savaklar
Keskin kenarlı savaklar
Matematiksel denklemler
Matematiksel denklemler
İdeal ve gerçek debi
İdeal ve gerçek debi
Dikdörtgen savaklar
Dikdörtgen savaklar
• Rehbock’ün formülü
V şeklinde savaklar
V şeklinde savaklar
• ISO (1980), ASTM (1993), ve USBR (1997) Kindsvater‐Shen denkleminin kullanılmasını öneriyorlar
•
•
C = 0.607165052 - 0.000874466963 Ø + 6.10393334x10-6 Ø2
k(ft ) 0
k(ft.)=
0.0144902648-0.00033955535
0144902648 0 00033955535 Ø
Ø+3.29819003x10-6Ø
3 29819003 10 6Ø2-1.06215442x10-8Ø
1 06215442 10 8Ø3
Ø savak dip açısı derece cinsinden
Cipoletti (Trapezoidal) Savak
Cipoletti (Trapezoidal) Savak
•
Q cfs (ft3/s) ve yükseklik genişlik feet cinsinden (USBR, 1997) Geniş kenarlı savaklar
Geniş kenarlı savaklar
•
Matematiksel denklemler
•
C değeri savak şekli ve debiye bağlı olarak 1.4-2.1 ancak genellikle
1.6 olarak kullanılır.
http://www.jfccivilengineer.com/broad_crested_weir.htm
Kanallar
http://www.lmnoeng.com/Flumes/flumes.htm
Parshall kanalı debi hesabı
•
•
•
SO 9826 önerileri h<=2 m and 0.152 <= b <= 15.24 m.
b<=0.152 m,için , ç C ve n değerleri
ğ
Herschy (1995).
y(
)
b>0.152 m,için C ve n değerleri ISO 9826 (1992). • Q
Q = C hn denklemde Q
Q (m
( 3//s)) ve h (m)
( ) cinsinden
http://www.lmnoeng.com/Flumes/flumes.htm
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
2
File Size
1 078 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content