close

Enter

Log in using OpenID

28 Sentyabr 2014-cü il № 17-18

embedDownload
Вятян дашы олмайандан,
Олмаз юлкя вятяндашы...
Мяммяд АРАЗ
зет
я
Г
www.róçèýàðnews.com
28 Sentyabr 2014-cö èë
Ижтимаи-сийаси,
-9.
ñ ÿ ù . 8 -9
Ãèéìÿòè 40 ãÿïèê
¹ 17-18 (102)
ядяби-бядии
ет
з
я
г
я
д
н
ичи
гязет
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Äàõèëè Ãîøóíëàðûí
Ãÿáÿëÿäÿêè “Í" ñàéëû ùÿðáè ùèññÿñèíäÿ èíøà
îëóíàí éåíè øÿùÿðúèéèí à÷ûëûøûíäà èøòèðàê åäèb
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ "Ðîññèéà
Ñåãîäíéà" áåéíÿëõàëã èíôîðìàñèéà
àýåíòëèéèíèí áàø äèðåêòîðóíó ãÿáóë åäèá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ ñåíòéàáðûí 23-äÿ "Ðîññèéà Ñåãîäíéà" áåéíÿëõàëã èíôîðìàñèéà
àýåíòëèéèíèí áàø äèðåêòîðó Äìèòðè Êèñåëéîâó ãÿáóë åäèá.
"Ðîññèéà Ñåãîäíéà" áåéíÿëõàëã èíôîðìàñèéà àýåíòëèéèíèí áàø
äèðåêòîðó Äìèòðè Êèñåëéîâ ðÿùáÿðëèê åòäèéè ãóðóìóí ôÿàëèééÿòèíÿ þëêÿìèçäÿ éàðàäûëàí øÿðàèòÿ ýþðÿ äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíà ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðÿðÿê áó àýåíòëèê âàñèòÿñè èëÿ Àçÿðáàéúàíëà áàüëû âåðèëÿí
ìöõòÿëèô ñÿïêèëè èíôîðìàñèéàëàðûí Ðóñèéà îõóúóñó ö÷öí õöñóñè ìàðàã äîüóðäóüóíó äèããÿòÿ ÷àòäûðäû. Î, Àçÿðáàéúàíäà ìþâúóä îëàí
ðóñäèëëè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèíÿ âÿ ðóñäèëëè òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíÿ
éàðàäûëàí øÿðàèòè äÿ éöêñÿê äÿéÿðëÿíäèðäè.
Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû ñîí èëëÿð þëêÿìèçäÿ òÿùñèë, ìÿäÿíèééÿò,
êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèíèí èíêèøàôû èëÿ áàüëû ìöõòÿëèô äþâëÿò
ïðîãðàìëàðûíûí óüóðëà ùÿéàòà êå÷èðèëäèéèíè âóðüóëàäû.
Ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû èëÿ Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñû
àðàñûíäà ìÿòáóàò âÿ èíôîðìàñèéà ñàùÿñèíäÿ ìþâúóä îëàí ÿìÿêäàøëûüûí ìöõòÿëèô àñïåêòëÿðè ÿòðàôûíäà ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëäû, áó
ñàùÿäÿ ÿëàãÿëÿðèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíèí âÿ èíòåíñèâëÿøäèðèëìÿñèíèí
çÿðóðèëèéè âóðüóëàíäû.
Ñåíòéàáðûí 22-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ
Äàõèëè Ãîøóíëàðûí Ãÿáÿëÿäÿêè "Í"
ñàéëû ùÿðáè ùèññÿñèíäÿ èíøà îëóíàí
éåíè øÿùÿðúèéèí à÷ûëûøûíäà èøòèðàê
åäèá.
Äàõèëè èøëÿð íàçèðè ýåíåðàë-ïîëêîâíèê Ðàìèë Óñóáîâ Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðèí Àëè Áàø Êîìàíäàíû, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ ðàïîðò
âåðäè.
Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíà ìÿëóìàò âåðèëäè
êè, ùàçûðäà Äàõèëè Ãîøóíëàðûí ìàääè-òåõíèêè
áàçàñûíûí òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ
ìöùöì èøëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Ùÿðáè ùèññÿäÿ
éàðàäûëàí øÿðàèò äÿ áóíóí ÿéàíè íöìóíÿñèäèð. 5,5 ùåêòàð ÿðàçèäÿ ñàëûíàí ùÿðáè øÿùÿðúèêäÿ òèêèíòè èøëÿðè éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ ùÿéàòà
êå÷èðèëèá. Áóðàäà áåøìÿðòÿáÿëè ãÿðàðýàù,
ÿñýÿð éàòàãõàíàñû âÿ éåìÿêõàíàñû, íÿçàðÿò-áóðàõûëûø ìÿíòÿãÿñè âÿ çàáèò éàòàãõàíàñû òèêèëèá. ßðàçèäÿ ýåíèø ñûðà ìåéäàíû éàðàäûëûá, äàõèëè êîììóíèêàñèéà õÿòëÿðè ÷ÿêèëèá,
éàøûëëàøäûðìà èøëÿðè ýþðöëöá. Áèíàëàð áöòöí
çÿðóðè ìöùÿíäèñ-êîììóíèêàñèéà ñèñòåìëÿðè
èëÿ òÿúùèç îëóíóá. Ùÿì÷èíèí áóðàäà ãàðîâóë
ìÿíòÿãÿñè, ùàìàì âÿ úàìàøûðõàíà, ãàçàíõàíà âÿ òðàíñôîðìàòîð éàðûìñòàíñèéàñû,
ýþçÿò÷è ãöëëÿëÿðè òèêèëèá èñòèôàäÿéÿ âåðèëèá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí äèããÿòèíÿ ÷àòäûðûëäû êè, øÿùÿðúèéèí ÿðàçèñèíäÿêè áèíàëàðûí
èíøàñûíäà ìèëëè ìåìàðëûã åëåìåíòëÿðèíäÿí
èñòèôàäÿ åäèëèá.
Ñîíðà äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû ùÿðáè ùèññÿíèí ãÿðàðýàùûíäà éàðàäûëàí øÿðàèòëÿ òàíûø îëäó. Ãÿðàðýàùûí ôîéåñèíäÿ óëó þíäÿð Ùåéäÿð
ßëèéåâèí âÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðèí èíêèøàôûíà ýþñòÿðäèêëÿðè äèããÿò
âÿ ãàéüûíû, Äàõèëè Ãîøóíëàðûí ôÿàëèééÿòèíè
ÿêñ åòäèðÿí ôîòîñòåíäëÿð âÿ äþâëÿò àòðèáóòëàðûíûí ÿêñ îëóíäóüó ëþâùÿëÿð âóðóëóá. Ìöõòÿëèô èíçèáàòè îòàãëàðûí éåðëÿøäèéè áèðèíúè ìÿðòÿáÿäÿ äþéöø ôÿàëèééÿòèíèí ýöúëÿíäèðèëìÿñè èëÿ
áàüëû òÿëèìàòëàð ÿêñèíè òàïûá. Éåíè èíøà îëó-
íàí ãÿðàðýàù äà áöòöí çÿðóðè êîììóíèêàñèéà ñèñòåìëÿðè, ìåáåë âÿ èíâåíòàðëà òÿìèí
îëóíóá.
Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðèí Àëè Áàø Êîìàíäàíû,
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ÿñýÿð éåìÿêõàíàñûíäà éàðàäûëàí øÿðàèòëÿ äÿ òàíûø îëäó. Ùÿðáè øÿùÿðúèéèí ÿðàçèñèíäÿ 30 ìÿíçèëëè çàáèò
éàòàãõàíàñû äà éàðàäûëûá.
Ñîíäà äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû Äàõèëè Ãîøóíëàðûí ñèëàùëû úèíàéÿòêàð äÿñòÿëÿðèí çÿðÿðñèçëÿøäèðèëìÿñèíäÿ èñòèôàäÿ åòäèéè ñèëàù âÿ
òåõíèêà íþâëÿðèíÿ áàõäû.
Èëê ýþðöøöí
òÿÿññöðàòû
Ñÿù.5
Ñÿù.6
ÄÎÑÒ
ÇÀÐÀÔÀÒÛ
Ñÿù.10
ÁÈÐ ÄÖÍÉÀ ÑÅÂÈÍÚ ÙÈÑÑÈ ÈËß.. .
Ñÿù.9
Ùÿð åâäÿ ãàçàí
POEZÈYA ãàéíàéàúàã
Åë÷èí Èñýÿíäÿðçàäÿ: “17
þëêÿíèí ïðåçèäåíòè èëÿ äîñòàì"
Ñÿù.5
Åë÷èí Øûõëû:
“Ùÿð áèð àäàì þç
ùÿéàòûíûí
øåäåâðèíè éàðàòìàëûäûð."
ÁÓ, ÄÈÃÃßÒÄßÍ
ÊßÍÀÐ
ÃÀËÌÀÌÀËÛÄÛÐ
Ñÿù.7
Ñÿù.13-14
Ñÿù.11
cyan magenta yellow black
Âÿòÿí äàøû îëìàéàíäàí,
Îëìàç þëêÿ âÿòÿíäàøû...
Ìÿììÿä ÀÐÀÇ
Òÿñèñ÷è âÿ áàø
ìÿñëÿùÿò÷è
Ôöçóëè ÐÖÇÈÝÀÐ
Áàø ðåäàêòîð ÿâÿçè
Èìðàí Ãàñûìîâ
www.róçèýàðnews.com
Åëçà Ñåéèäúàùàíûí
ùöãóãøöíàñ ãûçû
ßìÿêäàð àðòèñò Åëçà Ñåéèäúàùàíûí ãûçû Ýöëøÿí Ãàñûìîâà ùöãóãøöíàñ èìèø.
Ìèëëè.Àç ëåíò.àç -à èñòèíàäÿí õÿáÿð âåðèð êè,
èôà÷û Èíñòàýðàì ñÿùèôÿñèíäÿ ãûçûíûí äèïëîìóíóí ôîòîëàðûíû ïàéëàøûá. Ìÿëóì îëóð êè,
Ý.Ãàñûìîâà
êå÷ÿí
èë
ÁÄÓ-íóí
Ùöãóãøöíàñëûã ôàêöëòÿñèíè áèòèðèá.
Ãåéä åäÿê êè, Å.Ñåéèäúàùàíûí ãûçû íèøàíëûäûð âÿ éàõûíëàðäà òîéó îëàúàã.
"Áó, ìÿíèì ö÷öí ÿí
áþéöê ìÿñóëèééÿòäèð"
Õàëã àðòèñòè Ìÿëåéêÿ ßñÿäîâà ñåðèàëëàðà òÿêëèô àëûá. Ìèëëè.Àç áèëäèðèð êè, àõøàì.àç -ûí ìÿëóìàòûíà ýþðÿ, àêòðèñà
òÿêëèôëÿðäÿí ùå÷ áèðèíè ãÿáóë åòìÿéèá.
Î, áöòöí ôèêðèíè òåàòðà àéûðäûüûíû âÿ
ñåâÿíëÿðè èëÿ éàëíûç òàìàøàëàðäà
ýþðöøÿúÿéèíè äåéèá:
28 Sentyabr 2014-cö èë
www.ruzgarnews.com
¹ 17-18 (102)
Ãèéìÿòè 40 ãÿïèê
Èúòèìàè-ñèéàñè, ÿäÿáè-áÿäèè ãÿçåò
Âîëåéáîë÷ó ãûçëàðûìûçäàí
äàùà áèð ãÿëÿáÿ
Àçÿðáàéúàí éûüìàñû äöíéà ÷åìïèîíàòûíäà èêèíúè ãÿëÿáÿñèíè ãàçàíûá.
Äöíÿí Èòàëèéàäà ãàäûí âîëåéáîë÷óëàð àðàñûíäà äöíéà ÷åìïèîíàòûíäà
ÛÛÛ òóðóí îéóíëàðû êå÷èðèëèð. Àïàñïîðò.àç ñàéòûíûí ìÿëóìàòûíà ýþðÿ,
Ä ãðóïóíäà éåð àëàí ìèëëèìèç Áàðè
øÿùÿðèíäÿ íþâáÿòè ýþðöøöíÿ ÷ûõûá.
Èëê òóðäà 3 ãàò äöíéà ÷åìïèîíó Éàïîíèéàíû ìÿüëóá åäÿí (3:2), àðäûíúà äèýÿð Àñèéà òÿìñèë÷èñè ×èíÿ óäóçàí (0:3)
âîëåéáîë÷óëàðûìûç áó äÿôÿ Ïóåðòî-Ðèêîíó ñûíàüà ÷ÿêèáëÿð.
Ýÿðýèí êå÷ÿí ìàò÷äà êîìàíäàìûç
âàúèá ãÿëÿáÿ ãàçàíûá. Áåëÿ êè, ýþðöøöí
èëê ùèññÿñè ìèëëèìèçèí öñòöíëöéö øÿðàèòèíäÿ êå÷èá. Áóíóí íÿòèúÿñè îëàðàã, ñåòáîéó ùåñàáäà èðÿëèäÿ îëàí Àëåêñàíäð
×åðâéàêîâóí éåòèðìÿëÿðè ùèññÿíè àêòèâëÿðèíÿ éàçìàãäà ÷ÿòèíëèê ÷ÿêìÿéèáëÿð 25:20.
Ëàêèí àðäûíúà ðÿãèá òÿçéèãè àðòûðàðàã, ÿêñ-òàêòèêà èëÿ ìåéäàíà ÷ûõûá. Õà-
ë à õ à ë
ïðèíñèïè
èëÿ êå÷ÿí
ùèññÿäÿ
âîëåéáîë÷óëàðûìûç
ãàëèá ýÿëìÿéÿ éàõûí îëñàëàð äà, ìÿðêÿçè àìåðèêàëûëàð äàùà äÿãèã
îéíàéûáëàð âÿ éûüìàìûçû 26:24 ùåñàáû
èëÿ ìÿüëóá åäèáëÿð.
Ö÷öíúö ùèññÿ äÿ åéíè ññåíàðè èëÿ
äàâàì åäèá. Òîï ãÿáóëóíäà âÿ ñåðâèñäÿ çÿèô îéóíóìóç Ïóåðòî-Ðèêîíó ðóùëàíäûðñà äà, òÿúðöáÿëè âîëåéáîë÷óëàðûìûç
ýÿíúëÿðè ëàéèãèíúÿ ñûüîðòàëàéûáëàð 26:24.
ÛÂ ùèññÿ ìèëëèìèç ö÷öí âàúèá îëñà
äà, áóíó ãàçàíà áèëìÿéèá. Äàùà äîüðóñó, ãÿëÿáÿéÿ úàí àòìàéûá. ×öíêè ùèññÿéÿ ôÿàë áàøëàéàí ðÿãèá áèð íå÷ÿ òîï
þíÿ êå÷äèêäÿí ñîíðà éûüìàìûç þçöíö
òàé-áðåê ö÷öí ãîðóìàüà áàøëàéûá.
ßñàñ âîëåéáîë÷óëàðûìûçûí áÿçèëÿðè ùÿòòà
îéóíäàí àëûíàðàã, èñòèðàùÿò äÿ åäèá.
Áóíäàí éàðàðëàíàí
Ïóåðòî-Ðèêî èñÿ éåêóíäà
9
õàëëûã
öñòöíëöê ÿëäÿ åäèá 25:16.
Òàé-áðåêäÿ äàùà àüûð êå÷èá. ×öíêè
ÿââÿë ìèëëèìèç þíäÿ
îëñà äà, àðäûíúà ðÿãèá ùåñàá àðàñûíäàêû ôÿðãè ìèíèìóìà
åíäèðèá. Ëàêèí ñîíäà
äà þç ñÿùâëÿðè ñÿáÿáèíäÿí êîìàíäàìûçûí ìÿüëóá îëìàñûíà "ãîë" ÷ÿêìÿéèáëÿð.
Áåëÿëèêëÿ, 2006-úû èëäÿ äöíéà ÷åìïèîíàòûíäà 3:0 ùåñàáû èëÿ ìÿüëóá åòäèéèìèç Ïóåðòî-Ðèêîéà áó äÿôÿ ÷ÿòèíëèêëÿ
äÿ îëñà 3:2 ùåñàáû èëÿ ãàëèá ýÿëäèê. Ëàêèí 1 õàë èòèðìÿéèìèçÿ áàõìàéàðàã,
âàúèá 2 õàëû ãàçàíìàüûìûç ìöáàðèçÿíè
äàâàì åòäèðìÿê ö÷öí þíÿìëèäèð. Áó ãûçûë õàëëàð ìèëëèìèçè ìöâÿããÿòè äÿ îëñà
èêèíúè ïèëëÿéÿ äÿ éöêñÿëäèá.
Ãðóïóìóçóí äèýÿð ìàò÷ûíäà Êóáà
Éàïîíèéàíû, Áåë÷èêà ×èíè ñûíàüà ÷ÿêÿúÿê.
Èäìàí
"Èëéàñ ßôÿíäèéåâèí "Ìÿíèì ýöíàùûì"
àäëû ÿñÿðè öçÿðèíäÿ éåíè ìÿøãëÿð åäèðèê.
Áöòöí ôèêðèì î òàìàøàäàäûð. Áó àðàäà áèð
íå÷ÿ ñåðèàëà òÿêëèô àëìûøàì, àììà ãÿáóë
åòìèðÿì. Ìÿíèì ö÷öí òåàòð äàùà þíÿìëèäèð. Áèð òàìàøàíû òÿùâèë âåðÿðêÿí áöòöí ôèêðèìè îíà àéûðûðàì. Áó, ìÿíèì ö÷öí ÿí
áþéöê ìÿñóëèééÿòäèð. Ùÿëÿ ñåðèàëà ÷ÿêèëìÿê çàìàíû ýÿëìÿéèá. Âàõòû ÷àòàíäà ìÿí
äÿ éåðëè ñåðèàëëàðäà ýþðöíÿúÿì".
Ùàìèëÿ ìöüÿííè Áàêûäà
äÿùøÿòëè ãÿçàäà þëäö
Ùÿëàê îëàí ìöüÿííèíèí
ùàìèëÿ îëäóüó áèëäèðèëèð
Ýÿíúÿäÿêè 46 íþìðÿëè ìÿêòÿáèí
àëòûíúû ñèíèôèíäÿ îõóéóðäó. Áöòöí
äÿðñëÿðè èëÿ éàíàøû, èäìàíà äà
áþéöê ìàðàã ýþñòÿðèðäè. Áó, òÿñàäöôè äåéèëäè. Àòàñû Áÿõòèéàð
ìöÿëëèì óçóí èëëÿð èäè êè, èäìàí
ìöÿëëèìè èøëÿéèð, éåíèéåòìÿëÿðèí
ñàüëàìëûüû, èäìàí ùàçûðëûüû èëÿ
ìÿøüóë îëóðäó. Îíó ùàìû òÿúðöáÿëè, ãàéüûêåø ìÿøã÷è êèìè òàíûéûðäû.
Íåúÿ ýöí èäè, àòàñû èëÿ ñþùáÿò åòìÿê èñòÿéèðäè. Ýöíëÿðèí áèðèíäÿ ìÿãàì
äöøäö. ßñëèíäÿ ñþùáÿòè åëÿ Áÿõòèéàð
ìöÿëëèì à÷äû:
- Ôàèã, áîø âàõòëàðûíû éàìàí ùÿäÿð
êå÷èðèðñÿí… Áó ùå÷ äÿ ìÿíÿ õîø ýÿëìèð ùà!..
- Àòà, åëÿ íåúÿ ýöíäöð ñÿíèíëÿ ñþùáÿò åòìÿê èñòÿéèðÿì. Èúàçÿ âåðñÿí, ñÿíèí
ìÿøãëÿðèíÿ ýÿëÿðäèì… Ìÿí äÿ èäìàí÷û,
þçö äÿ éöíýöë àòëåò îëìàã èñòÿéèðÿì.
Áÿõòèéàð ìöÿëëèìèí ãàøëàðû ÷àòûëäû.
Áèð ãÿäÿð ôèêèðëÿøäèêäÿí ñîíðà:
- Ìÿí ðàçû, ñÿùÿðäÿí ýÿëÿí ìÿøãÿ
- äåäè.
Èëê ýöíëÿð Ôàèã ßñÿäîâ ö÷öí áèð ãÿäÿð ìÿøãëÿð ÷ÿòèí îëóðäó. ×îõ êå÷ìÿäè
éîëóíó, ÷ÿìòèíè òàïäû. Ñÿí äåìÿ, èäìàíëà ùÿð ýöí ìÿøüóë îëìàã ëàçûì
èìèø… Áèðúÿ ýöí ñÿùëÿíêàðëûã îíó ôîðìàäàí ñàëà áèëÿð… Ýöíëÿð áèð-áèðèíè
ÿâÿç åòäèêúÿ Ôàèãèí äÿ èäìàí ùàçûðëûüû
äóðìàäàí àðòûðäû.
2013-úö èëäÿ èëê ñåâèíúèí ôÿðÿùèíè
äóéäó. Àïðåë àéûíäà âÿ èéóí àéûíäà
ÀÒÀ ÉÎËÓÍÓ ÄÀÂÀÌ ÅÒÄÈÐÌßÊ ÈÑÒßÉÈÐ
ßùìÿä ÈÑÀÉÅÂ
Ýöëàðà ßËÂÀÍÃÛÇÛ
Ùöñåéí ßÙÌßÄÎÂ
Îðóúÿëè ÐÇÀÉÅÂ
Ãÿðèá ÌÅÙÄÈ
Àçàäÿ-Òàëåù ÀÁÁÀÑÃÛÇÛ
Ðÿôèãÿ ÑÀÄÛÃÎÂÀ
ÕßÇÀÍÝÖË
Áàëàáÿé ÃßÄÈÐÎÂ
Áàðàò ÂÖÑÀË
(Ãàçàõ)
Ìóñòàôà ÐÀÑÈÌÎÜËÓ
Áàéðàì ÙÀÚÛÉÅÂ
Ðÿìçè ðåäàêñèéà ùåééÿòè
öçâëÿðèìèç:
ßëâàí ßëèéåâ âÿ
Àñéà ßëèéåâà
Îïåðàòîð
Àéòÿí ßëèéåâà
Äèçàéíåð
Í. Åëàé
Ðåäàêñèéàíûí ÿìÿêäàøëàðû
èúòèìàè ÿñàñëàðëà èøëÿéèð.
Ãÿçåò 2006-úû èëäÿí ÷ûõûð.
“Ðóçèýàð ãÿçåòè” Ìÿùäóä
Ìÿñóëèééÿòëè Úÿìèééÿòè
Äþâëÿò ãåéäèééàò (ÂÞÅÍ)
2301496921
Ðåäàêñèéàíûí
öíâàíû:
Áàêû øÿùÿðè, Ìÿòáóàò
ïðîñïåêòè 529-úó ìÿùÿëëÿ.
Ýÿíúÿ îôèñè: Ýÿíúÿ, Äÿäÿ
Ãîðãóä êö÷ÿñè, 40
ðåñïóáëèêà éàðûøëàðûíäà èêè äÿôÿ èêèíúè
éåðèí ñàùèáè îëäó. Èëê ãÿëÿáÿ ñåâèíúè
îíó èäìàíà äàùà ìþùêÿì áàüëàäû.
Ñòàéåð ìÿñàôÿëÿðè öçðÿ (400, 800, 1500
âÿ 3000 ì) ìÿñàôÿëÿðÿ ãà÷ûøûí ñèðëÿðèíè
þéðÿíäè. 1 íþìðÿëè ÓÝÈÌ-íèí ìÿøãèúè
Á.ßñÿäîâóí äÿéÿðëè ìÿñëÿùÿòëÿðè þç
áÿùðÿñèíè Âåðäè. Äÿôÿëÿðëÿ øÿùÿð ÷åìïèîíó îëäó.
×îõ êå÷ìÿäè Ôàèã èäìàíûí äèýÿð
íþâëÿðè-àüûðëûã ãàëäûðìà âÿ íàóãìàôòèíãëÿ äÿ ìÿøüóë îëìàüà áàøëàäû. Èäìàí íàèëèééÿòëÿðè ýöíäÿí-ýöíÿ éöêñÿëèðäè. Áó ãÿëÿáÿëÿð Ôàèãëÿ áÿðàáÿð àòàñûíû äà ñåâèíäèðèðäè. Àõû, èñòÿêëè, èðàäÿëè
îüëó îíóí éîëóíó äàâàì åòäèðìÿê àðçóñóíäàäûð.…
Èíäè ýöíëÿð áèð-áèðèíè ÿâÿç åäèð. Ôàèã ßñÿäîâ èäìàí ùÿéàòûíà éåíè óüóðëàð
éàçûð. Àðçóäàí àðçó äîüàð, äåìèøëÿð.
Ô.ßñÿäîâ òàëåéèíè ùÿìèøÿëèê èäìàíà
áàüëàìàã, îðòà òÿùñèëèíè áàø âóðóá Áÿäÿí Òÿðáèéÿñè Àêàäåìèéàñûíà ãÿáóë îëìàã ö÷öí úèääè ùàçûðëàøûð.
-Ñÿíÿ óüóðëàð îëñóí, Ôàèã ßñÿäîâ.
Èíàíûðûã êè, ñÿí þç àðçóíó ùÿéàòà êå÷èðÿúÿêñÿí.
Èìðàí Ôöçóëèîüëó,
"Ãûçûë ãÿëÿì" âÿ "Úÿñàðÿòëè ãÿëÿì" ìöêàôàò÷ûñû.
ÀËËÀÙÄÀÍ ÐßÙÌßÒ ÄÈËßÉÈÐÈÊ
Ñåíòéàáðûí 26-íà êå÷ÿí ýåúÿ Áàêûäà áàø âåðìèø äÿùøÿòëè ãÿçà èëÿ áàüëû áÿçè ìÿãàìëàð öçÿ ÷ûõûá. Ëåíò.àç-ûí ÿëäÿ
åòäèéè ìÿëóìàòà ýþðÿ, Õÿòàè ðàéîíó ÿðàçèñèíäÿ, Çûü éîëóíäà "ÂÀÇ 2107", "Îïåë"
âÿ "ÃàçÅë" ìàðêàëû àâòîìîáèëëÿðèí òîããóøìàñû íÿòèúÿñèíäÿ ùÿëàê îëàí 24 éàøëû Áàéðàìîâà Ñàìèðÿ Àôÿò ãûçûìöüÿííèäèð. Î, áèð ñûðà ìàùíû ìöñàáèãÿëÿðèíèí
èøòèðàê÷ûñû âÿ ëàóðåàòû îëóá.
Ñ.Áàéðàìîâà áèð ìöääÿò ÿââÿë àèëÿ
ùÿéàòû ãóðóáìóø âÿ ùàìèëÿ èìèø.
Ñ.Áàéðàìîâà ùÿçèí ñÿñè èëÿ áèð ÷îõ
òàíûíìûø ìöüÿííèëÿðèí äèããÿòèíè ÷ÿêèá,
îíóí èôà åòäèéè ìàùíûëàð ðàäèîëàðäà ñÿñëÿíäèðèëèá.
Àëëàù ðÿùìÿò åëÿñèí!
ÐÅÄÀÊÑÈÉÀ
ÙÅÉßÒÈ
Ôöçóëè Ðöçèýàð, Ìÿììÿä, Éàë÷ûí âÿ Èìðàí
Ãàñûìîâëàð Ôÿãàíè, Õàãàíè Òàüûéåâëÿðÿ âÿ Àðçó
ßëèéåâÿ ðåñïóáëèêàíûí ÿìÿêäàð èíúÿñÿíÿò õàäèìè, øàèð
Ìÿììÿä Àëèìèí
âÿôàòûíäàí êÿäÿðëÿíäèêëÿðèíè áèëäèðèð âÿ äÿðèí
ùöçíëÿ áàøñàüëûüû âåðèðëÿð
*****
Áàðàò Âöñàë, Ìóñòàôà Ðàñèìîüëó, Áèëàë Ãîúà,
Åëíóð ðåñïóáëèêàíûí ÿìÿêäàð èíúÿñÿíÿò õàäèìè,
øàèð
Ìÿììÿä Àëèìèí
âÿôàòûíäàí êÿäÿðëÿíäèêëÿðèíè áèëäèðèð âÿ ìÿðùóìóí àèëÿñèíÿ äÿðèí ùöçíëÿ áàøñàüëûüû âåðèðëÿð
*****
Ãÿðèá Ìåùäè, Âàãèô Ãîúà, Øàìõàë Ðöñòÿì,
Àéäûí Ìóðîâäàüëû, Öìáóëáàíó Ùàúûéåâà, Õÿçàíýöë Ùöñåéíîâà, Øÿôà Âÿëèéåâà ðåñïóáëèêàíûí
ÿìÿêäàð èíúÿñÿíÿò õàäèìè
Ìÿììÿä Àëèìèí
âÿôàòûíäàí êÿäÿðëÿíäèêëÿðèíè áèëäèðèð âÿ äÿðèí
ùöçíëÿ áàøñàüëûüû âåðèðëÿð
*****
Ôöçóëè Ðöçèýàð, Ìÿììÿä, Éàë÷ûí âÿ Èìðàí
Ãàñûìîâëàð Ìÿúèä Àäûýþçÿëîâ âÿ Ïÿðâàíÿ Áàüûðîâàéà, ÿçèçëÿðè
Äàâóä Áàüûðîâóí
âÿôàòûíäàí êÿäÿðëÿíäèêëÿðèíè áèëäèðèð âÿ äÿðèí
ùöçíëÿ áàøñàüëûüû âåðèðëÿð
*****
Ùèäàéÿò, Åëìèðà, Ýöëàðÿ Èëéàñîâëàð ãîùóìëàðû
Ìÿúèä Àäûýþçÿëîâ âÿ Ïÿðâàíÿ Áàüûðîâàéà, ÿçèçëÿðè
Äàâóä Áàüûðîâóí
âÿôàòûíäàí êÿäÿðëÿíäèêëÿðèíè áèëäèðèð âÿ äÿðèí
ùöçíëÿ áàøñàüëûüû âåðèðëÿð
*****
Ôöçóëè Ðöçèýàð Íàèëÿ âÿ Ëåéëà Çöëôöãàðëûëàðà,
ÿçèçëÿðè
Ãàìÿòèí
âÿôàòûíäàí êÿäÿðëÿíäèêëÿðèíè áèëäèðèð âÿ äÿðèí
ùöçíëÿ áàøñàüëûüû âåðèð.
Ðàáèòÿáàíê ÀÑU
Ýÿíúÿ ôèëèàëû
êîä 507558
ÂÞÅÍ 9900001061-23001
Ìöõáèð ùåñàáû
0137010006944
ÑWÈÔÒ ÐÁÒÀ ÀÇ 22
“Ðóçèýàð ãÿçåòè” ÌÌU
ÂÞÅÍ 2301496921
Ù/ù ¹
1138030104944-63529
Òåëåôîíëàð
(050) 799-33-29
(055) 775-20-15
(055) 240-78-83
Ðóçèýàð@èíáîõ.ðó
Ðóçèýàðí[email protected]
Fóç[email protected]
[email protected]
Ìöÿëëèôëÿðëÿ ðåäàêñèéàíûí
ìþâãåéè öñò-öñòÿ
äöøìÿéÿ áèëÿð.
ßëéàçìàëàð ýåðè
ãàéòàðûëìûð.
Ãÿçåò ðåäàêñèéàíûí
êîìïöòåð ìÿðêÿçèíäÿ
éûüûëûá ñÿùèôÿëÿíìèø,
“Ôóòáîë+Ñåðâèñ”
íÿøðèééàòûíäà
÷àï åäèëìèøäèð.
cyan magenta yellow black
Ñèôàðèø
Òèðàú 521 íöñõÿ.
2
ÝÖÍÄßÌ
28 Sentyabr 2014-cö èë
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ "Áèëèê Ýöíö"íäÿ
Áàêûíûí Øàüàí ãÿñÿáÿñèíäÿêè 124 íþìðÿëè
ìÿêòÿáèí éåíè áèíàñûíûí à÷ûëûøûíäà èøòèðàê åäèá
Ñåíòéàáðûí 15-äÿ - "Áèëèê Ýöíö"íäÿ Áàêûíûí Õÿçÿð ðàéîíóíóí Øàüàí ãÿñÿáÿñèíäÿêè Ôöçóëè Ýþçÿëîâ àäûíà 124 íþìðÿëè òàì îðòà ìÿêòÿá ö÷öí éåíè èíøà åäèëÿí áèíàíûí à÷ûëûøû
îëóá.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ âÿ õàíûìû
Ìåùðèáàí ßëèéåâà ìÿðàñèìäÿ èøòèðàê
åäèáëÿð.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí "ãàðà
ãûçûëû èíñàí êàïèòàëûíà ÷åâèðÿê" èäåéàñû àðòûã äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí ìöùöì
òÿðêèá ùèññÿñèíÿ ÷åâðèëèá. Ñîí èëëÿðäÿ
äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí ðÿùáÿðëèéè àëòûíäà þëêÿäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí òÿùñèë
èñëàùàòëàðû óüóðëà äàâàì åòäèðèëèð.
Ìöàñèð äöíéàäà òÿùñèë ùÿð áèð þëêÿäÿ èíêèøàô êîíñåïñèéàñûíûí ìöùöì òÿðêèá ùèññÿñè êèìè ãÿáóë îëóíóð. Áó áàõûìäàí þëêÿìèçäÿ òÿùñèëèí
èíêèøàôû èëÿ áàüëû ùÿéàòà êå÷èðèëÿí òÿäáèðëÿð äåìÿéÿ ÿñàñ âåðèð êè, Àçÿðáàéúàí þç ýÿëÿúÿéèíè äàùà åòèáàðëû
âÿ èíàìëû ýþðìÿê èñòÿéèð.
Ñîí èëëÿðäÿ äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí þëêÿäÿ ìÿêòÿáëÿðèí ìàääè-òåõíèêè áàçàñûíûí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè èëÿ
áàüëû ñÿðÿíúàì âÿ òàïøûðûãëàðûíà óéüóí îëàðàã éöçëÿðëÿ ìÿêòÿá áèíàñû òèêèëèá âÿ éà òÿìèð îëóíóá. Òÿùñèë îúàãëàðûíûí êîìïöòåð òåõíîëîýèéàëàðû èëÿ
òÿúùèç îëóíìàñû èëÿ áàüëû ñÿðÿíúàì
âÿ òàïøûðûãëàðà óéüóí îëàðàã öìóìòÿùñèë ìÿêòÿáëÿðèíèí èíôîðìàñèéà âÿ
êîììóíèêàñèéà òåõíîëîýèéàëàðû èëÿ
òÿìèíàòû ýöúëÿíäèðèëèá. Óúãàð áþëýÿëÿðäÿ ìöÿëëèì ÷àòûøìàçëûüûíû àðàäàí
ãàëäûðìàãëà áàüëû ùþêóìÿò ìöâàôèã
ïðîãðàì ãÿáóë åäèá.
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí äà ùÿéàòà êå÷èðäèéè ëàéèùÿëÿð äþâëÿò ñÿâèééÿñèíäÿ èúðà îëóíàí ôÿàëèééÿò ïðîãðàìûíà ýöúëö äÿñòÿê âåðèá. Ôîíäóí
"Éåíèëÿøÿí Àçÿðáàéúàíà éåíè ìÿêòÿá" âÿ "Òÿùñèëÿ äÿñòÿê" ëàéèùÿëÿðè
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ þëêÿ öçðÿ éöçëÿðëÿ îðòà
ìÿêòÿá áèíàñû òèêèëèá âÿ áó ïðîñåñ
äàâàì åòäèðèëèð.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ âÿ õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâà ÿââÿëúÿ ìÿêòÿáèí ðÿìçè à÷ûëûøûíû áèëäèðÿí ëåíòè êÿñäèëÿð.
Ìÿêòÿáèí ôîéåñèíäÿ õàëãûìûçûí
öìóììèëëè ëèäåðè Ùåéäÿð ßëèéåâèí âÿ
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí þëêÿäÿ òÿùñèëèí èíêèøàôûíà ýþñòÿðäèêëÿðè ãàéüûíû
ÿêñ åòäèðÿí ôîòîëàðäàí èáàðÿò ýóøÿ
éàðàäûëûá. Ìÿêòÿáèí áöòöí äÿùëèçëÿðèíäÿ äþâëÿò ðÿìçëÿðè, ìöõòÿëèô ôÿíëÿðÿ äàèð ìÿëóìàòëàð îëàí ëþâùÿëÿð àñûëûá.
Ãåéä åäèëäè êè, 1961-úè èëäÿ Øàüàí ãÿñÿáÿñèíäÿ èíøà îëóíàí ìÿêòÿá ìþâúóä òÿëÿáëÿðÿ úàâàá âåðìèðäè. Ìÿêòÿáèí ìàääè-òåõíèêè áàçàñûíûí éàðûòìàç âÿçèééÿòäÿ îëìàñû, äèýÿð òÿðÿôäÿí øàýèðä ñûõëûüû éåíè òÿùñèë
îúàüûíûí èíøàñûíû ýöíäÿìÿ ýÿòèðìèøäè. Áåëÿ êè, êþùíÿ ìÿêòÿá áèíàñû
520 éåðëèê îëñà äà, áóðàäà 800-äÿí
÷îõ óøàã îõóéóðäó âÿ äÿðñëÿð èêè
íþâáÿäÿ àïàðûëûðäû. 2011-úè èëèí àâãóñòóíäà äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû Øàüàí ãÿñÿáÿñèíäÿ îëàðêÿí ìÿêòÿáèí
âÿçèééÿòè èëÿ òàíûø îëäó âÿ áóðàäà éåíè áèíàíûí èíøàñû èëÿ áàüëû ýþñòÿðèø
âåðäè.
Áàêû Øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí
áàø÷ûñû Ùàúûáàëà Àáóòàëûáîâ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ ýþðöëÿí èøëÿðëÿ
áàüëû ìÿëóìàò âåðÿðêÿí áèëäèðäè êè,
ãûñà âàõòäà ìöàñèð òèêèíòè ñòàíäàðòëàðûíà óéüóí èíøà îëóíàí ìÿêòÿá èíäè
1560 øàýèðä éåðëèêäèð. Éåíè òÿäðèñ
èëèíäÿí ìÿêòÿá áèð íþâáÿëè îëàúàã.
65 ñèíèô îòàüûíûí ùàìûñû çÿðóðè àâàäàíëûã âÿ ÿéàíè âÿñàèòëÿðëÿ òÿúùèç
îëóíóá. Ìÿêòÿáäÿ 4 èíôîðìàòèêà êàáèíåòè, ôÿíí ëàáîðàòîðèéàëàðû éàðàäûëûá. Ôèçèêà, êèìéà âÿ áèîëîýèéà ëàáîðàòîðèéàëàðûíûí ùàìûñû ìöàñèð òÿäðèñ
âàñèòÿëÿðè èëÿ òÿìèí åäèëèá. Óøàãëàð
ö÷öí ùÿð úöð øÿðàèòè îëàí éåìÿêõàíà
âÿ ìöõòÿëèô òÿäáèðëÿðèí êå÷èðèëìÿñèíÿ
èìêàí âåðÿí àêò çàëû ãóðóëóá. Áóíäàí ÿëàâÿ, øàýèðäëÿðèí ôèçèêè ñàüëàìëûüûíûí ãîðóíìàñû ö÷öí ùÿð úöð ëÿâàçèìàòëàðëà òÿúùèç îëóíàí èäìàí çàëû
äà éàðàäûëûá.
Áó èë 145 óøàã éåíè ìÿêòÿáäÿ áèðèíúè ñèíôÿ ýåäèð. Îíó äà äåéÿê êè,
áóèëêè òÿäðèñ èëèíäÿ Àçÿðáàéúàíäà
139 ìèíäÿí ÷îõ óøàã áèðèíúè ñèíôÿ
ýåäèð. Áó èë èëê äÿôÿ îëàðàã Àçÿðáàéúàíäà ìàêñèìóì ñàéäà - 271 àääà
7,8 ìèëéîí ÿäÿä äÿðñëèê ÷àï îëóíóá.
2014-2015-úè òÿäðèñ èëèíäÿ 1692
ýÿíú ìöÿëëèì äÿ èëê äÿôÿ ñèíôÿ äàõèë
îëàðàã þç âÿçèôÿëÿðèíèí èúðàñûíà áàøëàéûð. Áó ìöÿëëèìëÿð òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ
èëê äÿôÿ îëàðàã "Ìöÿëëèì àíäû" è÷äèêäÿí ñîíðà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿúÿêëÿð.
Áó èë äÿ þëêÿ öçðÿ îíëàðëà ìÿêòÿá
éåíèäÿí èíøà îëóíóá âÿ éà òÿìèð åäèëèá. 124 íþìðÿëè ìÿêòÿáèí éåðëÿøäèéè
ÿðàçèäÿ äÿ õåéëè àáàäëûã èøëÿðè ýþðöëöá, óøàãëàð ö÷öí ìöàñèð ôóòáîë ìåéäàí÷àñû ãóðóëóá.
Ñîíðà Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ
ìÿêòÿáèí êîëëåêòèâè âÿ Øàüàí ãÿñÿáÿñè èúòèìàèééÿòèíèí íöìàéÿíäÿëÿðè
èëÿ ýþðöøäö.
Éåíè äÿðñ èëè ìöíàñèáÿòèëÿ øàýèðäëÿðè âÿ ìöÿëëèìëÿðè òÿáðèê åäÿí
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßËÈÉÅ äåäè:
- ßçèç óøàãëàð, ìöÿëëèìëÿð, ÿçèç
äîñòëàð!
Áó ýöí éåíè äÿðñ èëè áàøëàéûð. Áó
ìöíàñèáÿòëÿ ñèçè öðÿêäÿí òÿáðèê åäèðÿì. Ñèç óøàãëàð éåíè äÿðñ èëèíÿ áó
ýþçÿë ìÿêòÿáäÿ áàøëàéàúàãñûíûç.
Áó, ÷îõ ýþçÿë, ÿëàìÿòäàð ùàäèñÿäèð. Áó ýþçÿë ìÿêòÿá ýþç îõøàéûð,
÷îõ ðàùàòäûð, ýåíèøäèð âÿ áóðàäà
îõóìàã ö÷öí áöòöí øÿðàèò, èìêàíëàð
âàð. Éàäûìäàäûð, èêè èë áóíäàí ÿââÿë
áóðàäà îëàðêÿí ÿââÿëêè ìÿêòÿáëÿ òàíûø îëìóøäóì. Ýþðäöì êè, àðòûã áó
ìÿêòÿáèí ýÿëÿúÿéè éîõäóð. ×öíêè
áÿðáàä âÿçèééÿòäÿ èäè, óçóí èëëÿð èäè
êè, òÿìèðñèç ãàëìûøäû âÿ éåíè ìÿêòÿáèí òèêèíòèñè èëÿ áàüëû ãÿðàð âåðèëäè. Áó
ìÿêòÿá ÿââÿëêè ìÿêòÿáäÿí ö÷ äÿôÿ
áþéöêäöð. Áóðàäà 1500-äÿí àðòûã
óøàã îõóéàúàã. Ðàùàò, ýåíèø îòàã-
ëàð, äÿùëèçëÿð. Ìöÿëëèìëÿð ö÷öí ýþçÿë
øÿðàèò éàðàäûëûáäûð. ßìèíÿì êè, áóðàäà íÿòèúÿëÿð äÿ éàõøû îëàúàã, éöêñÿê
îëàúàã. ×öíêè ñîí èëëÿðäÿ þëêÿ öçðÿ
òèêèëÿí ýþçÿë ìÿêòÿáëÿðäÿ òÿùñèëèí
êåéôèééÿòè äÿ àðòûð.
Éåíè äÿðñ èëè ÿðÿôÿñèíäÿ ìÿí Áàêûäà 20-äÿí ÷îõ ìÿêòÿáäÿ îëìóøàì. Òÿìèð, òèêèíòè èøëÿðè èëÿ þçöì
øÿõñÿí òàíûø îëóðàì. Äåéÿ áèëÿðÿì
êè, òèêèëÿí âÿ òÿìèð îëóíàí áöòöí
ìÿêòÿáëÿð ÿí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿäèð.
Áó èë Áàêûäà 30-à éàõûí ìÿêòÿá òÿìèð îëóíóá, òèêèëèá, èñòèôàäÿéÿ âåðèëèá.
Þëêÿ öçðÿ èñÿ áó èë 178 ìÿêòÿá òÿìèð
åäèëèá âÿ òèêèëèáäèð. Ùÿð èë áó ïðîñåñ
óüóðëà ýåäèð. Ñîí îí èë ÿðçèíäÿ Àçÿðáàéúàíäà 2900 ìÿêòÿá òèêèëèá âÿ òÿìèð åäèëèá. Öìóìèééÿòëÿ èñÿ þëêÿìèçäÿ 4500 ìÿêòÿá âàðäûð. Ùÿëÿ êè òÿìèðÿ åùòèéàúû îëàí ìÿêòÿáëÿð âàð, î
úöìëÿäÿí Áàêûäà. Àíúàã îíëàðûí ñàéû ýåòäèêúÿ àçàëûð. Õÿçÿð ðàéîíóíäà
èñÿ úÿìè áèð ìÿêòÿá òÿìèðñèçäèð. Î
ìÿêòÿáèí äÿ òÿìèðè íÿçÿðäÿ òóòóëóð
âÿ ýÿëÿí äÿðñ èëèíÿäÿê Õÿçÿð ðàéîíóíäà áèð äÿíÿ äÿ òÿìèðñèç ìÿêòÿá
îëìàéàúàãäûð.
Áó, ÷îõ þíÿìëè ìÿñÿëÿäèð. ×öíêè
óøàãëàð éàõøû ìÿêòÿáëÿðäÿ îõóìàëûäûðëàð, ìöÿëëèìëÿð éàõøû ìÿêòÿáëÿðäÿ
äÿðñ äåìÿëèäèðëÿð. Ìöÿëëèìëÿðèí äÿ èø
øÿðàèòè éàõøû îëìàëûäûð. Áåëÿ ìÿêòÿáëÿðèí òèêèíòèñè ÿëáÿòòÿ êè, äþâëÿòèìèçèí
ýöúöíö ýþñòÿðèð. Áó ýöí èíêèøàôäà
îëàí Àçÿðáàéúàí òÿùñèë ñàùÿñèíÿ ÷îõ
áþéöê äèããÿò àéûðûð. Äþâëÿò ñèéàñÿòè
àïàðûëûð. Èëê íþâáÿäÿ, òÿùñèë ñèñòåìèíèí ìàääè-òåõíèêè áàçàñû ìþùêÿì
îëìàëûäûð. Áåëÿ ýþçÿë ìÿêòÿáëÿð èíàíìûðàì êè, ùàíñûñà áàøãà áèð þëêÿäÿ
òèêèëñèí. Õöñóñèëÿ èíäèêè çàìàíäà êè,
áÿçè þëêÿëÿðäÿ áþùðàí éàøàíûð, èãòèñàäè ÷ÿòèíëèêëÿð âàð.
Àçÿðáàéúàíäà èñÿ ñîñèàë ñôåðàéà, òÿùñèë ñàùÿñèíÿ äèããÿò äàèì éöêñÿê ñÿâèééÿäÿäèð. Áèçèì ÿñàñ èñòÿéèìèç îäóð êè, òÿùñèëèí êåéôèééÿòè àðòñûí.
Áóðàäà, ÿëáÿòòÿ êè, àïàðûëàí èñëàùàòëàðûí áþéöê ðîëó âàð. Áó èñëàùàòëàð
àïàðûëûð. ßìèíÿì êè, éàõûí ýÿëÿúÿêäÿ àðòûã ýþçÿë íÿòèúÿëÿð äÿ îëàúàãäûð.
Åéíè çàìàíäà, òÿùñèë ïðîñåñèíèí
êåéôèééÿòè ÷îõ þíÿìëèäèð. Ìöÿëëèìëÿðèí ùàçûðëûüû áóðàäà õöñóñè éåð òóòóð.
ßëáÿòòÿ êè, óøàãëàð äà éàõøû îõóìàëûäûðëàð. Óøàãëàð áàøà äöøìÿëèäèðëÿð êè,
îíëàðûí ýÿëÿúÿéè þçëÿðèíèí ÿëèíäÿäèð.
Áó ýöí áèçèì ýþçÿë þëêÿìèçäÿ ñöðÿòëÿ èíêèøàô åäÿí þëêÿäÿ ùÿð áèð
âÿòÿíäàø ö÷öí áöòöí èìêàíëàð âàð.
×öíêè þëêÿìèçèí äèíàìèê èíêèøàôû,
éåíè èø éåðëÿðèíèí, éåíè èñòåùñàëàò ñàùÿëÿðèíèí à÷ûëìàñû ÿëáÿòòÿ êè, ùÿð êÿñ
ö÷öí èìêàí éàðàäûð. Î èíñàíëàð êè,
áþéöê áèëèêëÿðÿ ìàëèêäèðëÿð, îíëàð ùÿéàòäà þç ëàéèãëè éåðèíè òóòà áèëÿðëÿð.
Îíà ýþðÿ éàõøû îõóìàã ùÿì þëêÿíèí
ýÿëÿúÿéèíÿ âåðèëÿí òþùôÿäèð, åéíè çàìàíäà, ùÿð áèð èíñàí ö÷öí þíÿìëèäèð. Éàõøû áèëèêëè èíñàí ùÿéàòäà éàõøû
èø äÿ òàïà, éàõøû äîëàíûøûã äà ãóðà
áèëÿð, ùÿì äÿ þç þëêÿñèíÿ, õàëãûíà
äàùà äà áþéöê õèäìÿò ýþñòÿðìèø
îëàð.
Îíà ýþðÿ óøàãëàð äà áóíó äÿðê
åòìÿëè âÿ áèëìÿëèäèðëÿð êè, îíëàðûí ýÿëÿúÿéè þçëÿðèíèí ÿëèíäÿäèð. Ìöÿëëèìëÿð
èñÿ ÿëáÿòòÿ êè, óøàãëàðà éàõøû òÿðáèéÿ
âåðìÿëèäèðëÿð. Óøàãëàð, åéíè çàìàíäà, âÿòÿíïÿðâÿðëèê ðóùóíäà òÿðáèéÿ
àëìàëûäûðëàð. Áèçèì ýÿíúëÿðèìèç ìöñòÿãèëëèê èëëÿðèíäÿ ôîðìàëàøûð. Ìöñòÿãèëëèéèí öñòöíëöêëÿðèíè ùÿð áèð èíñàí ýþðöð. Àíúàã ìöñòÿãèë îëàí çàìàí
Àçÿðáàéúàí õàëãû, äþâëÿòèìèç ñöðÿòëÿ
èíêèøàô åäèð. Ìöñòÿãèëëèê áèçèì ÿí áþéöê õîøáÿõòëèéèìèçäèð, ÿí áþéöê ñÿðâÿòèìèçäèð.
ßëáÿòòÿ êè, þëêÿìèçèí óüóðëó ýÿëÿúÿéè úÿìèééÿòèí èíòåëëåêòóàë ïîòåíñèàëûíäàí àñûëûäûð. ×öíêè èíêèøàô åòìèø þëêÿëÿðèí òÿúðöáÿñèíÿ íÿçÿð ñàëäûãäà ýþðöðöê êè, ìÿùç î þëêÿëÿðäÿ
êè òÿùñèëÿ, åëìÿ, òåõíèêè òÿðÿããèéÿ
äèããÿò âåðèëèð, î þëêÿëÿð èíêèøàô åäèð.
Áèçèì öñòöíëöéöìöç îíäàí èáàðÿòäèð êè, Àçÿðáàéúàíûí çÿíýèí òÿáèè
ðåñóðñëàðû, àðòûã øàõÿëÿíäèðèëìèø èãòèñàäèééàòû, äöøöíöëìöø äþâëÿò ñèéàñÿòè âàð. Äþâëÿò ñèéàñÿòèìèçèí ìÿðêÿçèíäÿ Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøû äàéàíûð. Ñîñèàë ñàùÿéÿ ÷îõ áþéöê äèããÿò
ýþñòÿðèëèð.
ßëáÿòòÿ, Àçÿðáàéúàíäà åëìÿ,
òÿùñèëÿ ýþñòÿðèëÿí äèããÿò ìöòëÿã þç
íÿòèúÿñèíè âåðÿúÿê. Áèçäÿ ñàâàäëûëûã
éöêñÿê ñÿâèééÿäÿäèð, ñàâàäñûç èíñàí
éîõäóð. Áó, áþéöê öñòöíëöéöìöçäöð.
Àíúàã áó ýöí éåíè òåõíîëîýèéàëàð
òÿòáèã îëóíóð. Óøàãëàð äà áóíó áèëìÿëèäèðëÿð. Åëìèí, òÿùñèëèí èíêèøàôû þëêÿìèçèí äàéàíûãëû èíêèøàôûíû òÿìèí
åäÿúÿê. Áèçèì ýöúëö èãòèñàäèééàòûìûç, ýöúëö ñèéàñè èðàäÿìèç âÿ áó ýöí
äþâëÿòèìèçèí èíêèøàôûíäà þç ðîëóíó
îéíàéàí ýþçÿë ýÿíúëÿðèìèç âàð. Áèçèì ýÿíúëÿðèìèç, äåäèéèì êèìè, âÿòÿíïÿðâÿð îëìàëûäûðëàð âÿ ìèëëè ðóùäà
òÿðáèéÿ àëìàëûäûðëàð.
Áó ýöí äöíéàäà ãëîáàëëàøìà
ïðîñåñè ýåäèð. Áóíóí ùÿì ìÿíôè,
ùÿì ìöñáÿò òÿðÿôè âàðäûð. Ìÿí ÷îõ
èñòÿéèðÿì êè, óøàãëàðûìûç ìÿùç ìèëëè
ðóùäà áþéöñöíëÿð, Âÿòÿíÿ, õàëãà
áàüëû îëñóíëàð. Þç ìèëëè ÿíÿíÿëÿðèíÿ
ñàäèã âÿ äÿéÿðëè âÿòÿíäàø îëñóíëàð.
ßëáÿòòÿ êè, áóíà íàèë îëìàã ö÷öí àèëÿëÿðäÿ âÿ ìÿêòÿáëÿðäÿ òÿðáèéÿ äöçýöí àïàðûëìàëûäûð. Áåëÿ ýþçÿë ìÿêòÿáèí þçö àðòûã áèð òÿðáèéÿ öñóëóäóð.
×öíêè áóðàäà îõóéàí óøàã áó ýþçÿëëèéè, òÿìèçëèéè ýþðÿúÿê, óøàãëûã éàøëàðûíäàí áóíà þéðÿøÿúÿê âÿ ýÿëÿúÿêäÿ äÿ þç ùÿéàòûíäà áó ïðèíñèïëÿðè
ðÿùáÿð òóòàúàã.
Áèð äàùà äåìÿê èñòÿéèðÿì êè, ñîí
îí èë ÿðçèíäÿ 2900 ìÿêòÿáèí òèêèíòèñè,
òÿìèðè òàðèõè ùàäèñÿäèð. Áó ìÿêòÿáëÿðèí ÿêñÿðèééÿòè 1930-úó, 1940-úû,
1950-úè, 1970-úè èëëÿðäÿ òèêèëèá. Îíëàðûí áèð ÷îõó àðòûã áÿðáàä, ãÿçàëû âÿçèééÿòäÿ èäè. ßôñóñëàð îëñóí êè, ùÿëÿ
äÿ áþëýÿëÿðèìèçäÿ ãÿçàëû âÿçèééÿòäÿ
ìÿêòÿáëÿð âàð. Àììà îíëàðûí ñàéû
êÿñêèí øÿêèëäÿ àøàüû äöøöð. Äþâëÿòèí
ýþðäöéö èøëÿð, ðåýèîíëàðûí ñîñèàë-èãòè-
ñàäè èíêèøàôû Äþâëÿò Ïðîãðàìûíäà, î
úöìëÿäÿí Áàêû âÿ îíóí ãÿñÿáÿëÿðèíèí èíêèøàôûíà äàèð Äþâëÿò Ïðîãðàìûíäà áöòöí ìÿêòÿáëÿðèí òÿìèðè, òèêèíòèñè íÿçÿðäÿ òóòóëóð. Ïðîãðàìà ýþðÿ 2016-úû èëÿ ãÿäÿð Áàêûäà ìÿêòÿáëÿðèí òÿìèðè áàøà ÷àòìàëûäûð. Àììà
ùåñàá åäèðÿì êè, àðòûã ýÿëÿí èë Áàêûäà áèð äÿíÿ äÿ îëñóí òÿìèðñèç ìÿêòÿá ãàëìàéàúàãäûð.
Ñèçè áó ìÿêòÿáèí òèêèëìÿñè, à÷ûëûøû âÿ éåíè äÿðñ èëèíèí áàøëàíìàñû ìöíàñèáÿòèëÿ áèð äàùà òÿáðèê åäèðÿì, ñèçÿ óüóðëàð àðçóëàéûðàì.
Ñàü îëóí.
***
Øàüàí ãÿñÿáÿñèíèí èíêèøàôûíà
ýþñòÿðäèéè äèããÿò âÿ ãàéüûéà ýþðÿ
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ òÿøÿêêöð
åäÿí Õÿçÿð Ðàéîí Çèéàëûëàð Úÿìèééÿòèíèí ñÿäðè Òÿâÿêêöë ÑßËÈÌÎÂ
äåäè:
- Ìþùòÿðÿì úÿíàá Ïðåçèäåíòèìèç!
Ùþðìÿòëè Ìåùðèáàí õàíûì!
Ñèçè áöòöí ðàéîíóìóçóí ñàêèíëÿðè âÿ ìÿõñóñÿí äÿ êÿíäèìèçèí ñàêèíëÿðè àäûíäàí ñàëàìëàéûð âÿ Ñèçÿ äÿðèí
ìèííÿòäàðëûüûìû áèëäèðèðÿì.
Úÿíàá Ïðåçèäåíò, Ñèçèí èíäè èøëÿòäèéèíèç ñþç àðòûã ìÿêòÿáèí ýèðÿúÿéèíäÿ ñèòàò êèìè éàçûëûá. Áåëÿ éàçûëûá:
"Ìÿí èñòÿéèðÿì êè, èíñàíëàðûìûç éàõøû éàøàñûí. Ìÿí èñòÿéèðÿì êè, øàýèðäëÿðèìèç éàõøû ìÿêòÿáäÿ îõóñóí. Ìÿí
èñòÿéèðÿì êè, ìöÿëëèìëÿðèìèç éàõøû
ìÿêòÿáäÿ äÿðñ äåñèí".
Ùþðìÿòëè Ïðåçèäåíòèìèç, ìÿí áèð
åëì àäàìû, òÿùñèëëÿ ìÿøüóë îëàí áèð
àäàì êèìè ùèññ åäèðÿì êè, þëêÿìèçèí
ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòè òÿùñèëèí èíêèøàôûíà
éþíÿëèá. Áàõ, áó ìþùòÿøÿì áèíà áóíóí ÿéàíè òÿñäèãèäèð. Áèð íå÷ÿ ýöí
áóíäàí ãàáàã, úÿíàá Ïðåçèäåíò, áóðàéà õàðèúè þëêÿëÿðäÿí áèð íå÷ÿ òóðèñò
ýÿëìèøäè. Áàêûíûí ùÿð éåðèíäÿí, ÿòðàô
ãÿñÿáÿëÿðèíäÿí áóðàéà ýÿëèðëÿð, áó
ìÿêòÿáÿ áàõûðëàð. Òóðèñòëÿðèí áóðàéà
ýÿëìÿñè áèçè ìöÿééÿí ìÿíàäà òÿÿúúöáëÿíäèðäè âÿ ùÿì äÿ ñåâèíäèðäè.
Ñóàë âåðäèëÿð áèçÿ, áó ìÿêòÿá ñèçèíäèð? Áÿëè, ñþçöí ÿñë ìÿíàñûíäà, áåëÿ
ìþùòÿøÿìëèê, áàéàã Ñèç äÿ ãåéä åòäèíèç êè, õàðèúäÿ äÿ àç-àç îëóð. Îíà
ýþðÿ, úÿíàá Ïðåçèäåíò, Øàüàí ãÿñÿáÿñèíèí, ðàéîíóìóçóí áöòöí ñàêèíëÿðè àäûíäàí Ñèçÿ áèð äàùà "×îõ ñàü
îëóí!" äåéèðèê. Ìåùðèáàí õàíûì, Ñèçÿ
"×îõ ñàü îëóí!" äåéèðèê.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßËÈÉÅÂ: Ñàü
îëóí. Øàüàí ãÿñÿáÿñèíäÿ âàõòèëÿ
Îëèìïèéà Êîìïëåêñè òèêèëìèøäè. Èíäè
ìÿêòÿá òèêèëèá.
Èíäè ùÿì ãÿñÿáÿ ñàêèíëÿðè, ðàéîí
ñàêèíëÿðè, ùÿì õàðèúè ãîíàãëàð äà ýÿëèá ýþðöðëÿð êè, Áàêûíûí ãÿñÿáÿñèíäÿ
áåëÿ ìþùòÿøÿì ìÿêòÿá òèêèëèá. Ùÿì
Áàêûíûí ìÿðêÿçèíäÿ, ùÿì ãÿñÿáÿëÿðäÿ, åéíè çàìàíäà, þëêÿìèçèí äèýÿð øÿùÿð âÿ ðàéîíëàðûíäà äà áåëÿ
ìÿêòÿáëÿð òèêèëèð. Îíà ýþðÿ, ùå÷ áèð
ôÿðã ãîéóëìóð êè, áþéöê øÿùÿðäÿ ýþçÿë ìÿêòÿá òèêèëìÿëèäèð, ãÿñÿáÿäÿ,
éàõóä äà êè, êÿíääÿ áàøãà úöð. Éîõ!
Ùÿð éåðäÿ øÿðàèò áåëÿ îëìàëûäûð. Áóíäàí éöêñÿê ñÿâèééÿ îëà áèëìÿç âÿ
éîõäóð. Èíäè áÿëêÿ äÿ ùå÷ áèð áàøãà
þëêÿäÿ áåëÿ òÿøÿááöñëÿð èðÿëè ñöðöëìöð. Àíúàã áèçèì áó ýÿíú óøàãëàðûìûç áåëÿ ýþçÿë ìÿêòÿáäÿ îõóìàëûäûðëàð, ìöÿëëèìëÿð äÿ éàõøû øÿðàèòäÿ
èøëÿìÿëèäèðëÿð âÿ éàõøû íÿòèúÿ îëìàëûäûð.
Õÿçÿð ðàéîíóíóí äà èíêèøàôû ýåäèð. Ìåùðèáàí õàíûì äà àðòûã íå÷ÿ èëäèð êè, ðàéîíóí äåïóòàòû êèìè ôÿàë èøëÿéèð.
Òÿâÿêêöë ÑßËÈÌÎÂ: ×îõ ñàü îëñóí.
ÑÀÊÈÍËßÐ: Ñàü îëóí, ÷îõ ñàü
îëóí.
***
Ñîíäà õàòèðÿ øÿêëè ÷ÿêäèðèëäè.
ÝÖÍÄßÌ
28 Sentyabr 2014-cö èë
Gþygþl-Gÿncÿ magistral
su kÿmÿrinin a÷ûlûøû olub
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ùþêóìÿòèíèí Àëìàíèéà Èíêèøàô
Áàíêû (ÊÔW) âÿ Èñâå÷ðÿíèí ÑÅÚÎ òÿøêèëàòû èëÿ áèðýÿ ìàëèééÿëÿøäèðäèéè "À÷ûã Êîììóíàë Èíôðàñòðóêòóð Ïðîãðàìû" ëàéèùÿñè
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ èíøà åäèëìèø Ýþéýþë-Ýÿíúÿ ìàýèñòðàë ñó êÿìÿðèíèí à÷ûëûøû îëóá.
À÷ûëûø ìÿðàñèìèíäÿ ÷ûõûø åäÿí
áàø íàçèðèí ìöàâèíè Àáèä Øÿðèôîâ
Àçÿðáàéúàíäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí è÷ìÿëè ñó òÿúùèçàòû âÿ êàíàëèçàñèéà ñèñòåìëÿðèíèí éåíèäÿí ãóðóëìàñûíûí ïðèîðèòåò
ìÿãñÿäëÿðèíäÿí äàíûøûá, äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí òàïøûðûãëàðûíà óéüóí
îëàðàã 38 øÿùÿð âÿ ðàéîí ìÿðêÿçëÿðèíäÿ ñó âÿ êàíàëèçàñèéà ëàéèùÿëÿðèíèí
èúðà åäèëäèéèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðûá. Áèëäèðèá êè, áó èøèí èúðàñû ö÷öí áåéíÿëõàëã
ìàëèééÿ ãóðóìëàðû, î úöìëÿäÿí Àëìàíèéà Èíêèøàô Áàíêû èëÿ ÿìÿêäàøëûã
éöêñÿê ñÿìÿðÿ âåðèá.
Àáèä Øÿðèôîâ äàùà ñîíðà äåéèá êè,
Àçÿðáàéúàí Ùþêóìÿòè 1994-úö èëäÿí
Àëìàíèéà Èíêèøàô Áàíêû èëÿ ÿìÿêäàøëûã åäèð âÿ áó ìöääÿò ÿðçèíäÿ áàíê
òÿðÿôèíäÿí ìöõòÿëèô ëàéèùÿëÿðÿ 600
ìèëéîíäàí ÷îõ êðåäèò àéðûëûá. Áó âÿñàèò èãòèñàäèééàòûí ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðèíÿ, î úöìëÿäÿí êîììóíàë èíôðàñòðóêòóðà éþíÿëäèëèá. Ùàçûðäà 250 ìèëéîí
àâðî ìÿáëÿüèíäÿ ÿëàâÿ êðåäèòèí àéðûëìàñû öçðÿ äàíûøûãëàð äàâàì åòäèðèëèð.
Ñîíðà Ýÿíúÿ Øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû Åëìàð Âÿëèéåâ ÷ûõûø åäÿðÿê Ýþéýþë-Ýÿíúÿ ìàýèñòðàë
ñó êÿìÿðèíèí èñòèôàäÿéÿ âåðèëìÿñèíè
Ýÿíúÿíèí ùÿéàòûíäà ÿëàìÿòäàð ùàäèñÿ àäëàíäûðûá. Î ãåéä åäèá êè, óçóí èëëÿð ñó ïðîáëåìè èëÿ öçëÿøÿí øÿùÿð ÿùàëèñèíèí àðçóñó äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû Èëùàì ßëèéåâèí äèããÿò âÿ ãàéüûñû íÿòèúÿñèíäÿ ýåð÷ÿêëÿøèá. Ýþéýþë-Ýÿíúÿ
ìàýèñòðàë ñó êÿìÿðè èíøà îëóíóá, áó
äà øÿùÿðÿ ñàíèéÿäÿ 200 êóáìåòð ñóéóí äàõèë îëìàñû äåìÿêäèð. Éàõûí çàìàíëàðäà èñÿ Ãûçûëãàéà âÿ Øÿìêèð
äÿðéà÷àñûíäàí ñàíèéÿäÿ 1300 êóáìåòð ñóéóí äàõèë îëìàñû ö÷öí òÿäáèðëÿð ýþðöëöð.
À÷ûëûø ìÿðàñèìèíäÿ ÷ûõûø åäÿí
"Àçÿðñó" ÀÑÚ ñÿäðèíèí áèðèíúè ìöàâèíè Òåééóá Úàááàðîâ Ýÿíúÿäÿ èñòåùëàê÷ûëàðûí è÷ìÿëè ñó òÿúùèçàòû âÿ êàíàëèçàñèéà õèäìÿòëÿðèíäÿí èñòèôàäÿñèíèí
éàõøûëàøäûðûëìàñû ìÿãñÿäèëÿ ùÿéàòà
êå÷èðèëÿí ëàéèùÿ áàðÿäÿ ÿòðàôëû ìÿëó-
Qazax rayonunda saxlanûlan
ermÿni þlkÿsinÿ qaytarûldû
Áèð àé ÿââÿë Ãàçàõ ðàéîíóíäà
ñàõëàíûëàí åðìÿíè þëêÿñèíÿ ãàéòàðûëûá. ßñèð âÿ èòêèí äöøìöø, ýèðîâ ýþòöðöëìöø
âÿòÿíäàøëàðëà
ÿëàãÿäàð Äþâëÿò
Êîìèññèéàñûíäàí ÀÏÀ-éà âåðèëÿí
ìÿëóìàòà
ýþðÿ, Àçÿðáàéúàí áåéíÿëõàëã ùóìàíèòàð ùöãóã íîðìàëàðûíà ùþðìÿòëÿ éàíàøàðàã, 26 àâãóñò 2014-úö èë òàðèõäÿ Ãàçàõ ðàéîíóíóí Êÿìÿðëè êÿíäè ÿðàçèñèíäÿ ñàõëàíûëàí, Åðìÿíèñòàí âÿòÿíäàøû,
1961-úè èë òÿâÿëëöäëö Àíàíéàí Ñàðêèñ Íîðèêîâè÷è áó ýöí
Àçÿðáàéúàí-Åðìÿíèñòàí ñÿðùÿäèíèí Ãàçàõ ðàéîíó, Áàëà
Úÿôÿðëè êÿíäè èñòèãàìÿòèíäÿ ãàðøû òÿðÿôÿ ãàéòàðûá.
Èíñèäåíòñèç áàøà ÷àòàí ïðîñåñ ßñèð âÿ èòêèí äöøìöø, ýèðîâ ýþòöðöëìöø âÿòÿíäàøëàðëà ÿëàãÿäàð Äþâëÿò Êîìèññèéàñû âÿ Ìöäàôèÿ
Íàçèðëèéè òÿðÿôèíäÿí Áåéíÿëõàëã Ãûçûë Õà÷ Êîìèòÿñèíèí âàñèòÿ÷èëèéè
èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëèá.
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíèí (ÉÀÏ ÝÁ)
ñÿäðè Ñåéìóð Îðóúîâ, ïàðòèéàíûí ýÿíú öçâëÿðè Îðõàí Ùöñåéíçàäÿ âÿ Øÿìñè Áàéðàìçàäÿ Áðöññåëäÿ ñÿôÿðäÿäèðëÿð.
Ñåíòéàáðûí 24-äÿ íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòè Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíäÿ áèð
ñûðà ýþðöøëÿð êå÷èðèáëÿð.
Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí Ìàúàðûñòàíäàí îëàí äåïóòàòû Ýéîðýè Øþïôëèí èëÿ ýþðöøäÿ Àâðîïà Õàëã Ïàðòèéàñû èëÿ ÿìÿêäàøëûüûí ïåðñïåêòèâëÿðè ÿòðàôûíäà ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëûá.
Ñîíðà Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí
Ýåíèøëÿíìÿ âÿ Àâðîïà Èãòèñàäè
Ìÿêàíû Èäàðÿñèíèí ðÿùáÿðè, Úÿíóáè
Ãàôãàç öçðÿ åêñïåðò Äîêòîð Òîìàñ
Ýðóíåðò èëÿ ýþðöø êå÷èðèëèá. Ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàí èëÿ Àâðîïà Èòòèôàãû
àðàñûíäà ìöíàñèáÿòëÿðèí ýÿëÿúÿéè
âÿ ðåýèîíàë ìÿñÿëÿëÿðëÿ ìöçàêèðÿ
ìàò âåðèá. Î äåéèá êè, Ýÿíúÿ øÿùÿðèíäÿ òèêèíòè-ãóðàøäûðìà èøëÿðèíÿ 2011-úè
èëèí ñåíòéàáð àéûíäà áàøëàíûëûá. Áèðèíúè ìÿðùÿëÿäÿ ñó ìÿíáÿëÿðèíèí áÿðïàñû âÿ ìàýèñòðàë ñó õÿòëÿðèíèí ÷ÿêèëèøè
íÿçÿðäÿ òóòóëìóøäó. Ýÿíúÿ øÿùÿðèíèí ðåëéåôè âÿ ïåðñïåêòèâ èíêèøàôû,
ùÿì÷èíèí ÿùàëèíèí òÿëÿáàòû íÿçÿðÿ àëûíàðàã ìöõòÿëèô ìÿíáÿëÿðäÿí ñóéóí
ýÿòèðèëìÿñè ãÿðàðà àëûíìûøäû. Áó ìÿãñÿäëÿ øÿùÿðè è÷ìÿëè ñó èëÿ òÿìèí åäÿúÿê 3 ìÿíáÿ - Ýþéýþë âÿ Ãûçûëãàéà
äðåíàæ ñèñòåìëÿðè, ùÿì÷èíèí Øÿìêèð÷àé ñó àíáàðû ñå÷èëìèøäè. Áó ýöí èñòèôàäÿéÿ âåðèëÿí ñó õÿòòè ìÿùç ùÿìèí
ëàéèùÿíèí áèðèíúè ìÿðùÿëÿñèäèð. Ãûçûëãàéà ìÿíáÿéèíäÿ áÿðïà èøëÿðè óüóðëà
äàâàì åòäèðèëèð. Áóðàäà 2000 êóáìåòðëèê ñó àíáàðû òèêèëèá, 9,5 êèëîìåòð
àíáàðëàðàðàñû ñó õÿòëÿðè ÷ÿêèëèá. Öìóìè ùÿúìè 10 ìèí êóáìåòð îëàí 2
ÿäÿä ñó àíáàðûíûí òèêèíòèñè äàâàì åòäèðèëèð. Ñó ìÿíáÿëÿðè âÿ ìàýèñòðàë õÿòëÿðèí éåíèäÿí ãóðóëìàñû èëÿ ïàðàëåë
îëàðàã Ýÿíúÿ øÿùÿðèíèí äàõèëèíäÿ äÿ
è÷ìÿëè ñó âÿ êàíàëèçàñèéà øÿáÿêÿëÿðèíèí òèêèíòèñèíÿ áàøëàíûëûá. Ëàéèùÿéÿ
ÿñàñÿí, øÿùÿðäÿ 576 êèëîìåòð óçóíëóüóíäà ïàéëàéûúû ñó øÿáÿêÿñè éàðàäûëûð. Àðòûã è÷ìÿëè ñó õÿòòèíèí 42 êèëîìåòðëèê ùèññÿñè òèêèëÿðÿê 644 öíâàíà
áèðëÿøäèðèëèá. Åéíè çàìàíäà, 119 áèíàäà 7000 àáóíÿ÷è ñìàðò-êàðò òèïëè ñàéüàúëàðëà òÿìèí åäèëèá. Øÿùÿðèí ìöõòÿëèô êö÷ÿ âÿ ìÿùÿëëÿëÿðèíäÿ 67 ÿäÿä
éàíüûí ùèäðàíòû ãóðàøäûðûëûá. Øÿùÿðäÿ
òèêèíòèñè íÿçÿðäÿ òóòóëàí 582 êèëîìåòð
óçóíëóüóíäà êàíàëèçàñèéà õÿòòèíèí 43
êèëîìåòðëèê ùèññÿñèíäÿ èøëÿð éåêóíëàøäûðûëûá. Öìóìèééÿòëÿ 2035-úè èëÿäÿê
ïåðñïåêòèâ èíêèøàô íÿçÿðÿ àëûíìàãëà
450 ìèí íÿôÿð áó ëàéèùÿäÿí ôàéäàëàíàúàãäûð.
À÷ûëûø ìÿðàñèìèíäÿ Àëìàíèéà
Áóíäåñòàãûíûí èãòèñàäè ÿìÿêäàøëûã
êîìèññèéàñûíûí ñÿäðè Äàýìàð Âþùðë
÷ûõûø åäÿðÿê Àçÿðáàéúàí âÿ Àëìàíèéà ùþêóìÿòëÿðèíèí áèðýÿ ÿìÿêäàøëûüûíûí âåðäèéè áÿùðÿëÿðäÿí äàíûøûá, áó
ÿëàãÿëÿðèí áóíäàí ñîíðà äà ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíèí âàúèáëèéèíè âóðüóëàéûá.
Ñîíðà áàø íàçèðèí ìöàâèíè Àáèä
Øÿðèôîâ, "Àçÿðñó" ÀÑÚ ñÿäðèíèí áèðèíúè ìöàâèíè Òåééóá Úàááàðîâ, Ýÿíúÿ
øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû Åëìàð Âÿëèéåâ, Àëìàíèéà Ôåäåðàòèâ
Ðåñïóáëèêàñû Ïàðëàìåíòèíèí èãòèñàäèééàò âÿ åíåðýåòèêà êîìèññèéàñûíûí
ñÿäðè Ïåòåð Ðàìñàóåð, ïàðëàìåíòèí
èãòèñàäè ÿìÿêäàøëûã êîìèññèéàñûíûí
ñÿäðè Äàýìà Âþùðë, Àëìàíèéàíûí
Àçÿðáàéúàíäàêû ñÿôèðè Ùàéäðóí Òåìïåë, Àëìàíèéà Èíêèøàô Áàíêûíûí Àçÿðáàéúàí öçðÿ äèðåêòîðó Äàâèä Áåòîëàçàí áèðëèêäÿ à÷ûëûøû áèëäèðÿí äöéìÿíè
áàñàðàã ñóéó ìàýèñòðàë õÿòòÿ áóðàõìûøëàð.
Ìÿêòÿáëè ôîðìàëàðû âåðèëèá
áÿñèíèí ñÿäðè Àëìàç Àøóðîâ, øÿùÿð
öìóìòÿùñèë ìÿêòÿáëÿðèíèí äèðåêòîðëàðû èøòèðàê åäèáëÿð.
Òÿäáèðè ýèðèø ñþçö èëÿ Íàãèô Ùÿìçÿéåâ
à÷àðàã áèëäèðèá êè, Ýÿíúÿ øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû Åëìàð Âÿëèéåâ ùÿð çàìàí îëäóüó êèìè 2014-2015 òÿäðèñ èëèíèí
áàøëàíüûúûíäà äà Ãàðàáàü ìöùàðèáÿñè
ÿëèëëÿðèíÿ âÿ øÿùèä àèëÿëÿðèíÿ äèããÿò ýþñòÿðèá. Éåíè äÿðñ èëè ÿðÿôÿñèíäÿ 375 øàýèðäÿ
Ýÿíúÿ øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí äÿñòÿéè
èëÿ ïóëñóç ìÿêòÿáëè ôîðìàñû ùÿäèééÿ åäèëèá.
Ýÿíúÿ øÿùÿðèíäÿ éåíè äÿðñ èëè ÿðÿôÿñèíäÿ øÿùèä àèëÿëÿðè, Ãàðàáàü ìöùàðèáÿñè ÿëèëëÿðè âÿ ìÿêòÿá äèðåêòîðëàðû èëÿ ýþðöø êå÷èðèëèá.
Ýþðöøäÿ ÉÀÏ Ýÿíúÿ øÿùÿð òÿøêèëàòûíûí ñÿäðè Íàãèô Ùÿìçÿéåâ, øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòè áàø÷ûñûíûí ìöàâèíè Ñåâäà Ãóðáàíÿëèéåâà, ÀÌÅÀ-íûí Ýÿíúÿ Áþëìÿñèíèí
äèðåêòîðó, àêàäåìèê Ôóàä ßëèéåâ, Ãàðàáàü ìöùàðèáÿñè ÿëèëëÿðè, âåòåðàíëàðû âÿ Øÿùèä Àèëÿëÿðè Èúòèìàè Áèðëèéè Ýÿíúÿ øÿùÿð øþ-
Èkinci peykimizin orbitÿ
áóxarûlmasû ilÿ baülû
tender ke÷irilÿcÿk
"Àçÿðáàéúàíûí èêèíúè òåëåêîììóíèêàñèéà ïåéêè îëàí "Àçåðñïàúå
2"-íèí îðáèòÿ ÷ûõàðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ èíòåíñèâ èø àïàðûëûð". Ëåíò.àçûí ìÿëóìàòûíà ýþðÿ, áóíó ðàáèòÿ
âÿ èíôîðìàñèéà òåõíîëîýèéàëàðû íàçèðèíèí áèðèíúè ìöàâèíè Èëòèìàñ
Ìÿììÿäîâ áèëäèðèá. Î ãåéä åäèá
êè, ùàçûðäà òåíäåðèí êå÷èðèëìÿñèíÿ
ùàçûðëûã ïðîñåñè ýåäèð. "Áó ïðîñåñÿ éöêñÿê ñÿâèééÿëè åêñïåðòëÿð
úÿëá îëóíóð".
Íàçèð ìöàâèíè áèëäèðèá êè, ùàçûðäà íàçèðëèê òÿðÿôèíäÿí ïåéêèí óéüóí òåõíèêè
ïàðàìåòðëÿðè ìöÿééÿí îëóíóð , òåíäåðëÿ
áàüëû ÿñàñ ìåéàðëàð ìöÿééÿíëÿøäèðèëèð.
"Áóíóíëà éàíàøû, àøàüûîðáèòëè ïåéêëÿðëÿ
ÿëàãÿäàð ëàçûìè èøëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Èëèí
ñîíóíàäÿê ìöâàôèã ãÿðàð ãÿáóë îëóíàúàã".
Øÿmkirdÿ
vÿtÿndaølarla
ýþðöøöá
Ôþâãÿëàäÿ ùàëëàð íàçèðè, ýåíåðàëïîëêîâíèê Êÿìàëÿääèí Ùåéäÿðîâ
áó ýöíëÿðäÿ Øÿìêèð øÿùÿðèíäÿ
Øÿìêèð, Òîâóç, Ãàçàõ âÿ Àüñòàôà
ðàéîíëàðûíûí ñàêèíëÿðèíèí, ùàáåëÿ
ùÿìèí ðàéîíëàðäà ìÿñêóíëàøìûø
ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿðèí ãÿáóëóíó êå÷èðèá.
Íàçèð òÿðÿôèíäÿí ãÿáóë åäèëÿí 23 âÿòÿíäàøûí ìöðàúèÿòèíèí áèð ÷îõó éåðèíäÿúÿ ùÿëëèíè òàïûá, áèð ñûðà ìÿñÿëÿëÿðëÿ áàüëû ãàíóíâåðèúèëèéÿ óéüóí äÿðùàë çÿðóðè
òÿäáèðëÿðèí ýþðöëìÿñè áàðÿäÿ àèäèééÿòè
ñòðóêòóðëàðûí ðÿùáÿðëÿðèíÿ òàïøûðûãëàð âåðèëèá.
Áóíäàí áàøãà, êàäð ìÿñÿëÿëÿðè èëÿ
áàüëû 107, äèýÿð ìÿñÿëÿëÿðëÿ áàüëû ìöðàúèÿò åòìèø 50 âÿòÿíäàø íàçèð ìöàâèíëÿðè,
íàçèðëèéèí ìöâàôèã áàø èäàðÿ âÿ ãóðóì
ðÿùáÿðëÿðè òÿðÿôèíäÿí ãÿáóë îëóíóá.
ÉÀÏ Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíèí öçâëÿðè
Áðöññåëäÿ èøýöçàð ýþðöøëÿð êå÷èðèá
åäèëèá.
Ñ.Îðóúîâ, Î.Ùöñåéíçàäÿ âÿ
Ø.Áàéðàìçàäÿ, ùÿì÷èíèí Àçÿðáàé-
úàí Òÿùñèë, Ìÿäÿíèééÿò âÿ ßìÿêäàøëûã Äÿðíÿéèíèí (ÀçåÄåð) äÿñòÿéè èëÿ Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíäÿ òÿúðö-
3
áÿ êå÷ÿí 13 àçÿðáàéúàíëû ýÿíú èëÿ
ýþðöøöá ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûáëàð.
Âèëôðåä Ìàðòåíñ àäûíà Àâðîïà
Àðàøäûðìàëàðû Ìÿðêÿçèíäÿ òÿäãèãàò
äèðåêòîðó Ðîëàíä Ôðîéäåíøòåéí èëÿ
ýþðöøäÿ áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð,
Àçÿðáàéúàí-Àâðîïà Èòòèôàãû ÿëàãÿëÿðè âÿ ñ. ìÿñÿëÿëÿðäÿí äàíûøûëûá.
Ñÿôÿðèí èêèíúè ýöíö ÉÀÏ ÝÁíèí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí Éóíàíûñòàíäàí, Ðóìûíèéàäàí âÿ Áåë÷èêàäàí îëàí äåïóòàòëàðû Íîòèñ Ìàðèàñ, Êñàáà Ñîãîð
âÿ Ìàðê Òàðàáåëëà èëÿ ýþðöøëÿð êå÷èðèá. Ýþðöøëÿðäÿ Éóíàíûñòàíûí Úÿíóáè Ãàôãàçäàêû ðîëó, þëêÿëÿðèìèç
àðàñûíäàêû ìöíàñèáÿòëÿð, ìèëëè àçëûãëàð âÿ îíëàðûí ùöãóãëàðû, î úöìëÿäÿí èäìàí òÿäáèðëÿðè âÿ ñ. ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà ñþùáÿòëÿð àïàðûëûá.
Ýÿíúëÿðèìèç Ê.Ñîãîðó Àçÿðáàéúàíäà ìèëëè àçëûãëàðûí âÿçèééÿòè
èëÿ éàõûíäàí òàíûø îëà áèëìÿñè ö÷öí
þëêÿìèçÿ ñÿôÿðÿ äÿâÿò åäèáëÿð.
Ì.Òàðàáåëëà èñÿ ÓÅÔÀ Àâðîïà Ëèãàñûíäà ÷ûõûø åäÿí Àüäàìûí "Ãàðàáàü" âÿ Ìèëàíûí "Èíòåð" ôóòáîë
êëóáëàðû àðàñûíäà Áàêûäà êå÷èðèëÿúÿê ãàðøûëàøìàéà äÿâÿòè ãÿáóë åòäèéèíè áèëäèðèá.
Ñÿôÿð ÉÀÏ ÝÁ íöìàéÿíäÿëÿðèíèí Àâðîïà Õàëã Ïàðòèéàñûíûí ýÿíúëÿð ãàíàäû, ÉÅÏÏ-èí ñÿäðè Êîíñòàíòèíîñ Êèðàíàêèñ èëÿ ýþðöøëÿ éåêóíëàøûá. ÉÅÏÏ ñÿäðè Àçÿðáàéúàí
èëÿ ÿìÿêäàøëûãäà ìàðàãëû îëäóãëàðûíû, òÿðÿôäàøëûüûí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè
èñòèãàìÿòèíäÿ ôÿàëëûüû àðòûðàúàãëàðûíû áèëäèðèá.
4
ÁÀÕÛØ ÁÓÚÀÜÛ
28 Sentyabr 2014-cö èë
åòìÿéÿ ÷àëûøàí Ãÿíèðÿ õàíûì ùÿéàòûìûçûí åëÿ áèð ñàùÿñè éîõäóð êè, îðà áàø âóðìàñûí. Áåëÿ ìþâçóëó øåèðëÿðäÿ ùÿìèøÿ
óüóð ãàçàíìàüà ÷àëûøûð. Ãàðøûñûíà ÷ûõàí
÷ÿòèíëèêëÿðëÿ äþø-äþøÿ äàéàíûá ìöùàðèáÿ
àïàðìàã ÿçìèíè íöìàéèø åòäèðèð.
Èíäè ÷àëûøìàã çàìàíûäûð, èíäè áèðëèê
çàìàíûäûð. Èíäè Òöðê áèðëèéèíÿ èíàíìàã
âÿ ýþðìÿê çàìàíûäûð.
Øåèð ùàããûíäà ìöùàêèìÿ éöðöäÿðêÿí, áèç òåç-òåç "ïîçåèéàíûí ñåùðè, ñèððè,
ìóñèãèñè" èôàäÿëÿðèíè èøëÿäèð, ãåéðè-àäè
ìÿôùóìëàðû, äóéüóëàðû à÷ìàüà ÷àëûøûðûã.
Êèòàáäà âåðèëÿí "Àçÿðáàéúàí",
"Âÿòÿí" øåèðëÿðè èíñàí ðóùóíóí èíúÿëèêëÿðèíè ñèëêÿëÿéèð, âÿòÿíÿ áàüëû îëìàüûìûçû
áèçäÿí òÿëÿá åäèð.
Èíñàí êàìèëëÿøÿ-êàìèëëÿøÿ éåòêèíëÿøèð, éöêñÿê çèðâÿëÿðÿ ÷ûõìàã ö÷öí
ìèí áèð çÿùìÿòÿ ãàòëàøûð. Çÿùìÿò
èíñàí ÿìÿéèíèí ÿí ïàðëàã ýþñòÿðèúèñèäèð. Áó ýþñòÿðèúèëÿð àüûð çÿùìÿò
áàùàñûíà èíñàíû ïöõòÿëÿøäèðèð, ýÿëÿúÿéèíÿ îëàí èíàì ùèññèíè äàùà äà
ìþùêÿìëÿíäèðèð.
Êåøìÿêåøëè äöíéàíû äóéìàã, äÿðê
åòìÿê ùå÷ äÿ ùÿìèøÿ ùàìûéà ãèñìÿò îëìóð. Àíúàã áó, æóðíàëèñò, ìèëëÿò âÿêèëè,
ñèéàñè åëìëÿð öçðÿ ôÿëñÿôÿ äîêòîðó Ãÿíèðÿ Ïàøàéåâàéà ãèñìÿò îëìóøäóð. Îíóí
ùÿéòà áàõûøû, äÿðê åòìÿ ãàáèëèééÿòè áèð
÷îõëàðûíäàí ñå÷èëèð. "Þéðÿí, äÿðê åò,
éàääà ñàõëà" ìåñàæëàðûíû âåðèð. Ùÿéàòûí
àüûð ñûíàãëàðû ãàðøûñûíäà ÿéèëìÿéÿí, ïîëàä èðàäÿñè èëÿ èñòÿäèêëÿðèíÿ íàèë îëàí Ãÿíèðÿ õàíûì éàðàäûúû, ùÿì äÿ ñèéàñÿò
ìåéäàíûíäà þçöíÿ ëàéèãëè éåðëÿðäÿí áèðèíè òóòìóøäóð.
Âÿòÿíïÿðâÿð, õàëãà, òîðïàüà áàüëûëûüû îíó ñåâäèðìèø, õåéèðõàù ÿìÿëëÿðèíÿ
ýþðÿ òàíðû îíóí ÷ÿòèí, ãàðàíëûã éîëëàðûíû
èøûãëàíäûðìûø, èðÿëèéÿ äîüðó àääûìëàìàñûíà øÿðàèò éàðàòìûøäûð.
Äöíéàíû äÿðê åòìÿêäÿ Àëëàù äÿðýàùûíà öç òóòìàñû þçöíö äÿ éàõûíäàí äÿðê
åòìÿéÿ éàðäûì÷û îëäó. Áó äÿðêåòìÿíèí
äàõèëèíäÿ òöüéàí åäÿí éàðàäûúûëûã ãàáèëèééÿòè îíó ñèéàñÿò ìåéäàíûíà ýÿòèðèá ÷ûõàðòäû. Áó èñÿ îíà áàøóúàëûüû ýÿòèðäè.
Ãÿíèðÿ õàíûì Ïàøàéåâàíûí "Ìÿíäÿí ñîíðà..." êèòàáûíû âÿðÿãëÿäèì. Âÿðÿãëÿäèêúÿ äÿ áèð ÷îõ éåíè-éåíè ôèêèð òàïûíòûëàðû èëÿ ðàñòëàøäûì. Êèòàáäà âåðèëÿí
éàçûëàðûí ùÿð áèðèíèí áàøëûüû ôÿëñÿôè ôèêèðëÿðëÿ ÷îõ çÿíýèíäèð. Áó çÿíýèíëèéèí äàõèëè
äöíéàñû äöøöíäöðöúö âÿ éàääàãàëàíäûð.
Èíäèêè äþâðäÿ Ãÿíèðÿ Ïàøàéåâàíûí
éàðàäûúûëûüû îðèæèíàëëûüû ìèëëè ïîåòèê ôèêðèí
ÿí áþéöê íàèëèééÿòëÿðèíäÿí áèðèäèð. Çÿíýèí Àçÿðáàéúàí ÿäÿáè ÿíÿíÿëÿðè ìöãàáèëèíäÿ áó úöð íöôóç âÿ øþùðÿò ãàçàíìàüûí ÷îõ-÷îõ ÷ÿòèí îëäóüóíó àñàíúà òÿñÿââöð åòìÿê îëàð.
"Ìÿí áàøëàäûì..." éàçûñûíäà - Áÿçÿí áèð ýöíàù ñàùèáèíÿ èêðàùëà áàõàíëàð... äàõèëè î ýöíàùëàðäàí ãàò-ãàò àðòûã
êèðëè îëàí èíñàíëàðà òÿçèì åäèðëÿð èôàäÿñè
áèð ÷îõ ùÿãèãÿòëÿðè âÿ ìÿãñÿäëÿðè àéäûíúà þíÿ ÷ÿêèð. Áåëÿ èáðÿòàìèç èôàäÿëÿðèí
áóðóëüàíûíà äöøÿí èíñàí äÿðèí äöøöíúÿëÿðÿ äàëìàã, ùÿð ùàíñû áèð íÿòèúÿéÿ ýÿëìÿñè ùÿì ÷ÿòèí, ùÿì äÿ àñàíäûð.
"Èëàùè, ýÿçäèéèì øÿùÿðëÿðäÿ, þëêÿëÿðäÿ þëöëÿð ìÿçàðäàêûëàðäàí ùå÷ äÿ àç
äåéèëäè" - äåéÿí Ãÿíèðÿ õàíûì úÿìèééÿòè ìÿçàðëûãëàðà, ìöùàðèáÿëÿðÿ, íàãèñëèêëÿðÿ ñöðöéÿíëÿðèí ñàü èêÿí þëö îëäóüóíó
ýöíäÿìÿ ýÿòèðèð. Áó ñàü þëöëÿðèí ùÿãèãè
þëöëÿðäÿí ñå÷èëìÿñè ö÷öí éîëëàð àõòàðûð
êè, èíñàíëàð øÿí, õîøáÿõò, ôèðàâàí éàøàñûíëàð.
Èíñàí éàðàíäûüû ýöíäÿí ùÿéàòû áöòöí àüûðëûãëàðû, áÿçÿí éöíüöëëöêëÿðè
îíóíëà éàíàøû àääûìëàéûð. Éàðàíìûø èíñàí ùÿð áèð àüûð-àúûíû ãÿáóë åòìÿê ýöúöíÿ ìàëèêäèð. Àíúàã ãöñóðóí, ìÿíëèéèí,
øÿõñèééÿòèí òÿùãèð îëóíìàñûíà äþçöá áó
ùàë èëÿ òàáëàøà áèëìèð. Ãÿíèðÿ õàíûì áó
àüðûíû þç âàðëûüûíäà ùèññ åäèð âÿ äåéèð:
- Äöíéàäà ÿí äÿùøÿòëè àüðû ÿçèëÿí
ãöðóðóí àüðûñûäûð.
Íÿñð âÿ ïîåçèéà ñàùÿñèíäÿ ôèòðè èñòåäàäà ìàëèê îëàí Ãÿíèðÿ õàíûì "Ùÿéàò
ñèëñèëÿñè" éàçûëàðûíäà èíñàí ùÿéàòûíûí áöòöí ÷àëàðëàðûíû þçöíöí ôÿëñÿôè ôèêèðëÿðè èëÿ
òàìàìëàéûð, ùÿð áèð êÿñè äöøöíìÿéÿ âàäàð åäèð. Áó èñÿ îíóí ýåíèø ÿùàòÿëè áèëèéÿ
ìàëèê îëìàñûíäàí õÿáÿð âåðèð.
Áöòöí èíñàíè, ÿõëàãè êåéôèééÿòëÿðè,
õåéèðõàùëûüû þçöíäÿ áèðëÿøäèðÿí, ñàô ÿãèäÿ âÿ èíàìëà éàøàìàüû öñòöí òóòàí Ãÿíèðÿ õàíûì äöíéàäà áàø âåðÿí ãûðüûíëàðà, ùàãñûçëûãëàðà áèýàíÿ ãàëìûð, áó ãûðüûíëàðû òþðÿäÿíëÿðè ëÿíÿòëÿéèð âÿ ñöëùöí,
ÿìèí-àìàíëûüûí áÿðãÿðàð îëìàñû éîëóíäà þìðöíö øàì êèìè éàíà-éàíà ÿðèäèð.
"38 éàøûíà ÷àòäûì... éàøëàíìàãäàí
ãîðõìàäûì ùå÷ çàìàí. Ìÿíè áó 38 èëäÿ
ÿí ÷îõ öçÿí ÿí àçû 38 äÿôÿ èíñàíëûüûí þëöìöíöí øàùèäè îëìàì îëäó... Õîúàëûäà,
Ñåðåáðåíèñòàíäà, Ðóàíäàäà, Ñîìàëèäÿ,
ßôãàíèñòàíäà, ×å÷åíèñòàíäà, Ãÿççàäà,
ìþâçó îíóí ãÿëÿìèíäÿ òÿçÿëÿíèð, éåíèëÿíèð, áàêèðÿëÿøèð.
Ìÿíè ùÿñðÿò, êÿäÿð äåéèë
Õàòèðÿëÿð ãîðõóäóð!
Õàòèðÿíèí úàíûíäàêû
Íÿëÿð...
Íÿëÿð...
Ãîðõóäóð.
Ëèðèçì âÿ âÿòÿíäàøëûã ãàéÿñè Ãÿíèðÿ õàíûìûí ùÿéàò àìàëû, ùÿéàò ýåð÷ÿêëèéèäèð. Áó àìàëûí, áó ýåð÷ÿêëèéèí äàõèëèíÿ
íöôóç åòäèêäÿ áèð ÷îõ ìÿãàìëàðëà ðàñòëàøûð, ìÿòèíëÿøèð âÿ éåíèëÿøèðñÿí. Øÿõñè
äöíéàýþðöøö èëÿ ñå÷èëÿí Ãÿíèðÿ õàíûì
ùàçûðëûãëû, èñòåäàäëû, âÿòÿíïÿðâÿð, õàëã
àìàëû, èäåéàñû óüðóíäà ìöáàðèçÿ àïàð-
ëàðûíû ñàüàëòìàüà ÷àëûøàí áó ãàäûí, áó
àíà ÿí ëàéèãëè ùþðìÿò âÿ èççÿòÿ ëàéèãäèð.
"Îíäàí éàçìàã èñòÿéèðÿì - Çåéíÿáäÿí - àäû ýþçÿë, þçö ýþçÿë, öðÿéè ýþçÿë Çåéíÿáäÿí. ×öíêè Çåéíÿá, îíóí ùÿéàò ôÿëñÿôÿñè, ùÿéàòà áàüëûëûüû éöçëÿðëÿ
ýþðìÿ ãàáèëèééÿòèíè èòèðìèø óøàã, ýÿíú
ö÷öí ýþçÿë þðíÿêäèð".
ßí áþéöê àðçóìäó äöíéàíû ýþðìÿê,
"ßëèë", "êîð" ñþçöíö êèòàáäàí ñèëìÿê...
Ñîíðà äà âÿòÿíäÿ øÿùèä òÿê þëìÿê....
Ìÿíèì ýþçëÿðèìÿ èøûã âåðèð, Àëëàù!
"ßíýÿë"ëÿðÿ ãàëèá ýÿëÿíëÿð - Àíàð!
Éàçûñûíäàí:
- Àíàð!... Îíóí ùÿéàòëà ìöáàðèçÿñè,
åøãè, Éàðàäàíà ñåâýèñè, Øöêðàíëûã ùèññè,
ÃßÍÈÐß ÏÀØÀÉÅÂÀ-ÀÇßÐÁÀÉÚÀÍÛÍ ÑÀÐÀÕÀÒÓÍÓ
Áöòöí ñûíàãëàðà ñèíÿ ýÿðèðñÿí,
Éàõøûíû, éàìàíû ïèñè ýþðöðñÿí,
Ãÿëÿìèíëÿ óúà ãàëà ùþðöðñÿí,
Àëëàùûì ãîðóñóí íÿçÿðäÿí ñÿíè.
ìàüû áàúàðàí ìÿðä ãàäûíëàðûìûçäàí áèðèäèð!
Ùÿð áèð éåðäÿí ýÿëèð õîø ñîðàãëàðûí,
Ùÿð áèð åâäÿ éàíûð ýóð ÷ûðàãëàðûí,
Âàðäûð ñÿíäÿ ÿùäÿ âÿôà, èëãàðûí,
Àëëàùûì ãîðóñóí íÿçÿðäÿí ñÿíè.
Õîø äèëÿêëè, õîø àðçóëó àíàñàí,
Ñÿíè ñåâÿíëÿð÷öí ìÿëÿê ñîíàñàí,
×àëûøûðñàí õàëãûí ö÷öí éàíàñàí,
Àëëàùûì ãîðóñóí íÿçÿðäÿí ñÿíè
Ùàìû ñÿíÿ àíà, áàúû, ãàðäàøäû,
Äÿðäëèëÿð êþíëöíÿ ùÿìäÿì, ñèðäàøäû,
Àüûð éîëëàð ñÿíèí èëÿ äîëàøäû,
Àëëàùûì ãîðóñóí íÿçÿðäÿí ñÿíè.
Áó ãöäðÿòè-äå ùàðàäàí àëûðñàí?
Ùàìûéà ñÿí àðõà, äàéàã îëóðñàí,
Áèðäÿí íèéÿ áóëóä êèìè äîëóðñàí?
Àëëàùûì ãîðóñóí íÿçÿðäÿí ñÿíè.
Ýÿëÿúÿéèí íóðó âàð öðÿéèíäÿ,
Ìèí áèð áÿðÿêÿò âàð äóç - ÷þðÿéèíäÿ
Èýèäëÿðèí ýöúö âàð áèëÿéèíäÿ,
Àëëàùûì ãîðóñóí íÿçÿðäÿí ñÿíè.
Ãÿëáèìèí ùÿìäÿìè îëìóñàí ùÿð àí,
Ñÿíè óíóòìàðûã èíàí ùå÷ çàìàí,
Àíàëàð äîüàðìû ñÿí òÿê èíñàí?
Àëëàùûì ãîðóñóí íÿçÿðäÿí ñÿíè.
Àðçóëàðûí ÷è÷ÿêëÿíèá à÷ûëûð,
Éîëëàðûíà íóð èøûãëàð ñà÷ûëûð,
ßìÿëëÿðèí ÿëÿêëÿíèá ñå÷èëèð,
Àëëàùûì ãîðóñóí íÿçÿðäÿí ñÿíè.
Àëëàù ñÿíè ùåé ãîðóñóí, ñàõëàñûí,
Äöøìÿíëÿðèí öðÿéèíè îõëàñûí.
Äîñòëàð ýÿçèá ùÿð àí ñÿíè éîõëàñûí,
Àëëàùûì ãîðóñóí íÿçÿðäÿí ñÿíè.
"Î" êèòàáû Ãÿíèðÿ õàíûìûí ýþðäöêëÿðè, îõóäóãëàðû, þéðÿíäèêëÿðè, òàíûäûãëàðû âÿ éàçäûãëàðûíûí öìóìè ìÿúìóÿñèíäÿí èáàðÿòäèð. Ìÿí, ñÿí, î, áèç, ñèç, îíëàð
èíñàí òîïëóìóíóí öìóìè ãàéÿñèíè òÿøêèë åäèð. Áó ãàéÿëÿðè "Î"íóí äàõèëèíäÿ
áèòêèíëÿøäèðìÿê àüûë, äÿððàêÿ âÿ ôÿðàñÿò
òÿëÿá åäèð. Ãÿíèðÿ õàíûì áó ÷ÿòèíëèêëÿðèí þùäÿñèíäÿí ìÿùàðÿòëÿ ýÿëìÿéè áàúàðìûøäûð. "Èðàã ýöíäÿëèéèì" éàçûñû èáðÿòàìèç âÿ öðÿê àüðûäûúûäûð.
"Óøàãäûì, Ýöíåé Àçÿðáàéúàíäàí,
Òÿáðèçäÿí ñþç äöøÿíäÿ àòàìûí ãÿìëè âÿ
íÿìëè ýþçëÿðè ìÿíÿ ãÿðèáÿ ýÿëÿðäè. Èíñàí äà ùå÷ áèð çàìàí ýåòìÿäèéè, ýþðìÿäèéè éåðëÿð ö÷öí äàðûõàðìû? - äåéÿ äöøöíÿðäèì... ñîíðà Êÿðêöêäÿí äàíûøàðäûëàð..."
Íöìóíÿ ö÷öí ýÿòèðäèéèìèç áó áèð
íå÷ÿ úöìëÿäÿ áþéöê ôÿëñÿôè ôèêèð, äöøöíúÿ, äóéüó, ùÿñðÿò áèð-áèðèíÿ ÷óüëàøûð, èíñàíû äÿðèí-äÿðèí ôèêèðëÿðÿ ãÿðã îëìàüà
ñþâã åäèð.
Àëëàùà èíàì, îíà èáàäÿò åòìÿê ùÿð
áèð àäàìûí õèëñÿòèíäÿ îëìàëûäûð. Áó èñÿ
Ãÿíèðÿ õàíûìûí éàðàäûúûëûüûíäà õöñóñè
áèð õÿòò èëÿ ñå÷èëèð.
Àëëàù ãÿëáëÿðèìèçè Éàðàäàí âÿ éàðàäûëàíà ñåâýè èëÿ äîëó, ñàô âÿ òÿìèç îðóúóìóçó ãÿáóë åòñèí!
Ùå÷ âàõò äöøöíìÿéèí êè, èíñàí éàëíûç ÿëäÿí âÿ ñöìöêäÿí èáàðÿòäèð; ÿñàñ
îëàíû-Ãÿëáè ýþðöí, îíó ãîðóéóí âÿ äóíéàéà ãÿëáèí ýþçö èëÿ áàõûí. Ùÿãèãÿòÿí
äÿ ùÿð áèð ùàäèñÿéÿ ãÿëáèí ýþçö èëÿ áàõìà, îíó òÿùëèë åòìÿê äàùà äîüðó âÿ äöçýöíäöð.
Äöíéàíûí éåääè ìþúöçÿñèíè èíñàíà
õàñ îëàí ÿëàìÿòëÿðäÿ ýþðìÿéèí þçö éåíè
áèð òàïûíòûäûð.
ÀËËÀÙÛÌ
ÃÎÐÓÑÓÍ ÑßÍÈ
Ìéàíìàðäà, Èðàãäà, Ñóðèéàäà... Óçóí
áèð ñèéàùûäû. Ýöíàùñûç èíñàíëàð, ýöíàùñûç
àõàí ãàíëàð..."
Ýöíàùñûç èíñàíëàðûí, ýöíàùñûç àõàí
ãàíëàðûí àúûëûüû èëÿ òàáëàøà áèëìÿéÿí Ãÿíèðÿ õàíûì öðÿê àüðûñû ÷ÿêÿ-÷ÿêÿ äåéèð:
"Äàéàíûí, åé èíñàíëàð! Áó áèíÿâà èíñàíëàðûí ýöíàùû íÿäèð êè, âåðèëìèø áó ãûñà
þìöðäÿí îíëàðû ìÿùðóì åäèðñèç?!
Ýåú îëäó, àììà éîëà ÷ûõäûì...
Áèð èíñàíû õèëàñ åäÿí èíñàíëûüû õèëàñ
åäÿðìèø...
Þçöìäÿí áàøëàäûì...
ßñëèíäÿ ùàìûìûç þçöìöçö õèëàñ åòñÿê èíñàíëûüû ñèçúÿ ýåúèêìèðìè?! Òàìàìèëÿ õèëàñ åäÿ áèëÿðèê..."
Èíñàíëûüû õèëàñ åòìÿê éîëóíäà ýåúèêäèéèìèçè òÿÿññöô ùèññè èëÿ ãåéä åäÿí Ãÿíèðÿ õàíûì áó éîëäà ùàìûíû, ùÿì äÿ þçöíö ýöíàùêàð ùåñàá åäèð.
"Þçöíÿ éîë÷óëóüà" ÷ûõàí áèð èíñàí.
Èíñàí ùèññëÿðè ÷îõ êþâðÿê îëóð. Áó
êþâðÿêëèéèí äàõèëè àëÿìèíäÿ áèð ÷îõ òÿëàòöìëÿð áàø âåðèð. Áó òÿëàòöìëÿð èíñàí
ãÿëáèíè åùòèçàçà ýÿòèðèð âÿ áóíóíëà äà
îíäà áÿçÿí ìöñáÿò, áÿçÿí èñÿ ìÿíôè
åìîñèéàëàð áàø ãàëäûðûð.
Ãÿíèðÿ õàíûì Ïàøàéåâàíûí "Ñÿíäÿí
ñîíðà..." øåèðëÿð êèòàáû îõóúóëàðëà ïîåçèéà àëÿìèíäÿ èëê ýþðöøöäöð. Ùÿð áèð èíñàí âÿòÿíÿ, òîðïàüà, åëÿ-îáàéà áàüëû îëìàëûäûð. Ãÿíèðÿ õàíûìäà âÿòÿíïÿðâÿðëèê
ùèññëÿðè îëäóãúà ýöúëöäöð. Ãàðàáàü èòêèñè ùÿð áèðèìèç êèìè Ãÿíèðÿ õàíûìû äà éàíûì-éàíûì éàíäûðûð. Åëÿ îíà ýþðÿ äÿ êèòàáäà èëê øåèðèíè Ãàðàáàüëà áàüëàéûð.
Øåèðäÿ Ãàðàáàüà, Øóøàéà îëàí ìÿùÿááÿò ÷îõ äÿðèí âÿ ìÿíàëûäûð.
Àäûì Øóøà ãàëàñûíà,
Ãàíëà éàçûëìàñà,
Áàüûøëàìà...
Áàüûøëàìà ìÿíè.
"Ðóùóì Ãàðàáàüäàäûð" øåèðèíäÿ Éóõóì ÿðøÿ ÷ÿêèëèá, ýþðìÿäèéèì ýöíäÿí ñÿíè. Íÿ ñÿíäÿí î éàíà úÿííÿò âàð,
íÿ ñÿíäÿí áÿðè-äåéÿðÿê Ãàðàáàüñûç éóõóñóç ýåúÿëÿð êå÷èðäèéèíè, úÿííÿòèí, àíúàã âÿ àíúàã Ãàðàáàüäà îëäóüóíó äèëÿ
ýÿòèðèð.
Øÿùèäëÿð äÿ Ãÿíèðÿ õàíûì ö÷öí äîüìà âÿ ÿâÿçñèçäèð. "Ñàü ÿëèíè áàøûìà ÷ÿê,
Øÿùèäèì"! "Øÿùèäèì" øåèðè îíóí àíä âÿ
ýöâÿíú éåðèäèð.
Êþëýÿñèíäÿ îòóðäóüóì áóäàüû,
Öçÿðèíäÿ éöðöäöéöì òîðïàüû.
Áàøûí öñòÿ äàëüàëàíàí áàéðàüû,
Ãîðóéàíà ùàëàë îëñóí.
Èúòèìàè ìîòèâëè øåèðëÿðè èëÿ äèãÿòè úÿëá
Àçÿðáàéúàí Íàìóñóìóç!
Àçÿðáàéúàí Âöãàðûìûç!
Àçÿðáàéúàí Ãöðóðóìóç!
Àçÿðáàéúàí Àíä éåðèìèç!
Òóðàí÷ûëûüà áþéöê öñòöíëöê âåðÿí
øàèðÿ îíó ìöãÿääÿñ àäëàíäûðûð.
Òóðàí åëèì,
Éóðäóì ìÿíèì...
Þçö áîéäà îðäóì ìÿíèì.
Åøãèì, ðóùóì, úàíûì ìÿíèì!
Ãàíûì, àäûì, àíäûì ìÿíèì.
Ïîåçèéàíûí ìåéàðû, ùÿð øåéäÿí ÿââÿë
ñÿíÿòêàðûí éåòêèíëèê, ôÿëñÿôè âÿ ìÿíÿâè
ìöäðèêëèéèíèí ìåéàðûäûð.
Þçöìÿ ñóàë åòäèì þçöìÿ ñþç âåðèì... Éûõûëäûíìû...? - éåíèäÿí ãàëõàúàãñàí!
Èòèðäèíìè...? - ãàçàíìàã÷öí éåíèäÿí
Áàøëàéàúàãñàí!
Áó öìèäâåðèúè êÿëàìëàð èíñàíû ýÿëÿúÿéÿ äîüðó èíàìëà àääûìëàìàüà ñÿñëÿéèð.
"Ñÿíäÿí ñîíðà..." êèòàáûíäà öëâè,
ñàô ñåâýèéÿ àèä ÷îõëó ñàéäà øåèðëÿð âåðèëìèøäèð. Áó øåèðëÿðäÿ ÿùä, âÿôà, ñÿäàãÿò
þí ïëàíà ÷ÿêèëèð, èíñàíûí ñåâýè äóéüóëàðûíû ìöãÿääÿñëÿøäèðèð. Áó ìöãÿääÿñëèéèí
äàõèëèíäÿ ñåâÿí öðÿêëÿðèí ñåâýè äóéüóëàðû öñòöíëöê òÿøêèë åäèð.
"Áó äöíéàäàí" øåèðèíäÿ åøãè, õàòèðÿëÿðè úàíëàíäûðûð, èíñàí èëÿ áÿðàáÿð áèð
ïèëëÿéÿ ãàëäûðûð.
Ö÷öìöç ýåäÿúÿéèê
Áó äöíéàäàí: Ìÿí,
Åøãèì,
Áèð äÿ õàòèðÿëÿð...
"Ìÿíäÿí ñîíðà...", "Ñÿíäÿí ñîíðà..." êèòàáûíäà òîïëàíàí ïóáëèñèñòèê éàçûëàð âÿ øåèðëÿðäÿ ãöäðÿò, àéäûíëûã, ìöäðèêëèê àéäûíúà ùèññ îëóíóð. Øàèðÿ õàíûìûí òÿëàòöìö, èíêàð âÿ òÿñäèãè ñþç îéóíóíäà äåéèë, àëè åùòèðàñäàí "ÿêñ-ñÿäàëûãäàí, ãÿëá èíàìûíäàí äîüóð. Áèçè ÿùàòÿ
åäÿí àëÿìäÿ ùÿð íÿ âàðñà, øàèðè äÿðèíäÿí-äÿðèíÿ äöøöíäöðöð: õåéèð âÿ øÿðè,
ýþçÿëëèêëÿ åéáÿúÿðëèéè, áþéöêëÿ êè÷èêëèéè,
áèð ñþçëÿ, èíñàí ðóùóíóí àëè âÿ õûðäà
äóéüóëàðûíû ïîåçèéà ñÿâèééÿñèíÿ ãàëäûðìàã åùòèðàñû Ãÿíèðÿ õàíûìûí ôèòðÿòèíäÿäèð. Ñÿìèìè öíñèééÿòäÿí äîüàí ÿáÿäè
"Î" -íà àïàðàí éîë
Ýþðìÿê;
Äóéìàã;
Òîõóíìàã;
Äàäìàã;
Ùèññ åòìÿê;
Ýöëìÿê;
Ñåâìÿê..." äèð...
"Èíñàíëàðû ÷ÿòèíëèêëÿð áþéöäöð",
"Øàìëàðû ñþíìÿéÿ ãîéìàéûí!", "Ýþçÿë
þðíÿê... èáðÿò àëàíà...", Ëöòôÿí ÷ûðòëàìàéûí îíóí Åøãèíè...", "Ãÿëá ãàïûëàðû...",
"Èíñàíûí ùÿéàòû áèð êèáðèò ÷þïö..." âÿ ñàèð éàçûëàð äà éåíè-éåíè ôÿëñÿôè ôèêèðëÿð,
àìàëëàð, ÿãèäÿëÿð éîëóíà ÷ûðàã òóòìàã,
îíëàðû ãàðàíëûãëàðäàí ÷ûõàðìàã öñóëëàðû
èçàù åäèëèð âÿ äöçýöí éîë ýþñòÿðèëèð.
Äåäèì:
"Ùÿéàò, ñÿí êèìèíñÿí?!"
- Ìÿíÿ ãàëèá ýÿëÿíèí...
Ãÿíèðÿ õàíûì ùÿéàòäà ìöáàðèçÿ
àïàðûá ãàëèá ýÿëÿíëÿðëÿ ùÿìèøÿ ùÿìðÿé
îëóð. ×öíêè ùÿéàòûí àüûð ñûíàãëàðû ãàðøûñûíäà òàá ýÿòèðÿí âÿ ýÿòèðìÿéÿíëÿðëÿ ùÿìèøÿ ùÿìðÿé âÿ ùÿìäÿðä îëóð. Ýÿíúëÿðèí ùÿéàòäà ãàçàíäûãëàðû ãÿëÿáÿëÿð èëÿ
ñåâèíèð, øàäëàíûð, îíëàðà àðõà-äàéàã äóðóð. Ùÿéàòûí ÷ÿê-÷åâèêëÿðè èëÿ ñàâàøàíëàð
îíóí ÿí éàõûí äîñòó âÿ ùÿìðÿéèäèð. Àðõàñûç, êèìñÿñèç, éåòèì, ôèçèêè ãöñóðëó èíñàíëàðà êþìÿê åäèð, îíëàðûí ùÿéàòè
ïðîáëåìëÿðèíèí ùÿëë îëóíìàñû ö÷öí ýåúÿýöíäöç áèëìÿäÿí ÷àðïûøûð, âóðóøóð âÿ
øÿð ãöââÿëÿðÿ ãàëèá ýÿëìÿê ö÷öí áöòöí
âàðëûüûíû îíà ùÿñð åäèð.
"Þðíÿê ýÿíúëÿð âÿ éà ùÿéàòëà ñàâàøàíëàð... Ýöíåë!", "Áó ýöí äÿ Âÿòÿí ÷àüûðñà...", "Èøûüû êþíëöíäÿ äàøûéàí... Çåéíÿá" êèìè éàçûëàðäà ôèçèêè úÿùÿòäÿí ãöñóðëó îëàí èíñàíëàðëà ùÿìðÿé îëóá áàøáàøà âåðìÿê, îíëàðûí ñàüàëìàéàí éàðà-
îõóìàüà, åëìÿ, áèëèéÿ áþéöê ùÿâÿñè âÿ
çÿùìÿòñåâÿðëèéè ãàðøûñûíäà íÿ éàçñàì
öðÿéèì ñîéóéàð: - áèëìèðÿì êè...
Àíàð ùÿð èêè ýþçö ýþðìÿéÿí 1-úè
ãðóï ÿëèëäèð. Îíóí Ãÿíèðÿ õàíèìà ìöðàúèÿòè úàâàáñûç ãàëìàéûá. Àíàðûí ìÿñÿëÿñèíè ïàðëàìåíò ñÿâèééÿñèíäÿ ãàëäûðûá,
îíóí ãàðøûëàøäûüû ÷ÿòèíëèéè äÿô åòìÿéÿ
éàðäûì÷û îëóá.
Ãÿíèðÿ õàíûìûí äöíéà áîéäà øàíûøþùðÿòè, äöíéà ãÿäÿð ãàéüû âÿ ïðîáëåìëÿðè âàðäûð. Ùàìû - èñòÿð ÿëèë, èñòÿðñÿ äÿ
òàì ñàüëàì àäàìëàðûí ùàìûñû îíà ìöðàèúÿò åäèð, îíäàí êþìÿê, èìäàä äèëÿéèðëÿð. Ãÿíèðÿ õàíûì îíà åäèëÿí ìöðàúèÿòëÿðèí ùå÷ áèðèíÿ áèýàíÿ éàíàøìûð, áó
ìöðàúèÿòëÿðèí ùÿëë îëóíìàñû ö÷öí áöòöí
âàðëûüû èëÿ ÷àëûøûð.
Ìèëëÿò âÿêèëè îëìàã áèð î ãÿäÿð äÿ
àñàí ìÿñÿëÿ äåéèëäèð. ßñàñÿí äÿ Ãÿíèðÿ
õàíûì êèìè ãàéüûêåø, ñÿìèìè, âÿòÿíïÿðâÿð, åë ö÷öí éàíàí áèð ãàäûí ö÷öí...
Ùàë-ùàçûðäà ýöíöìöçöí ðåàëëûã âÿ
ýåð÷ÿêëèéè àâòîìîáèë ãÿçàñû âÿ áó ãÿçàëàðäà ùÿëàê îëàíëàðäûð. "Ùÿéàòëàð ìÿùâ
îëìàñûí!" éàçûñûíäàí:
Ãÿçà çàìàíû ùÿëàê îëìóø Ìÿììÿäîâ Åëìàð Ôàçèë îüëó èñÿ úÿìè 22 éàøûíäà
èäè...
Áóíëàðû áèëèðñèçíèç íèéÿ éàçäûì?...
Àâòîìîáèë ñöêàíû àðõàñûíà êå÷ÿí
ùÿð áèð èíñàíû äöøöíìÿéÿ ÷àüûðìàã èñòÿéèðÿì, ñàäÿúÿ!
Þçöíöçö äöøöíöí...
"Þëÿí èíñàíëûã..." éàçûñû ñöáóò åäèð
êè, ÿýÿð èíñàíëûã þëöðñÿ, äåìÿê áÿøÿðèééÿò ôÿëàêÿòÿ ñöðöêëÿíèð. ßýÿð èíñàíëûã
þëöðñÿ, äåìÿê ùÿð øåé ìÿùâ îëóá ýåäèð.
Ãÿíèðÿ õàíûì áó éàçûñûíäà òþâñèéÿ åäèð
êè, ÷àëûøûí èíñàíëûã þëìÿñèí. Èíñàíëûã éàøàìàëû, éàðàòìàëû âÿ ÿùàòÿ äàèðÿñèíè
÷èðêëÿíäèðìÿê éîõ, ÷èðêëÿíìÿäÿí ãîðóìàëûäûð.
Ýÿíú áèð èíñàí èòèí áàøûíà áàüëàäûüû
êÿíäèðè ÿëèíäÿ òóòàðàã, äèýÿð ÿëèíäÿêè
àüàúëà, åëñþçö äåñÿê, Àëëàùûí äèëñèç-àüûçñûç ùåéâàíûíà àìàíñûçúàñûíà çÿðáÿëÿð
åíäèðèð...
Ãÿíèðÿ õàíûì áåëÿ âÿùøèëèêëÿðëÿ áàðûøà áèëìèð, èíñàíëûüûí éàøàìàñû ö÷öí âàð
ýöúö èëÿ ÷àðïûøûð.
"Ìèëëÿòèí ñÿðâÿòèíÿ äþíÿí þìöðëÿð"
áþëöìöíäÿ "Òöðê Äöíéàñûíûí áþéöê
îüëó Íÿñðÿääèí Òóñè", "Ùÿìèøÿéàøàð
Øÿùðèéàð", "Äàùè âÿ ñàäÿ àçÿðáàéúàíëû
Ëöòôèçàäÿ" âÿ áàøãà éàçûëàðû Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí éåòèøäèðäèéè äàùè èíñàíëàðäàí äàíûøûëûð.
Êèòàáûí ñîíëóüóíäà "Õàòèðÿëÿð
óíóòìàüû çîðëàøäûðìàã ö÷öí áèçÿ áþéöê
úÿçàäûð... Ôÿðãè éîõäóð îíëàð øèðèí, éà
àúûäûð, ìóòëó âÿ êÿäÿðëèäèð" èôàäÿëÿðè èëÿ
ñîíëóüà ÷àòàí "Î" êèòàáû ôÿëñÿôè, ùÿéàòû
ôèêèð âÿ ùàäèñÿëÿðëÿ äîëóäóð.
Íÿòèúÿ ÷ûõàðìàüà, éàøàìàüûí éîëëàðûíà áÿëÿä îëìàüà èøûã òóòàí, ìàéàêà
÷åâðèëÿí "Ìÿíäÿí ñîíðà", "Ñÿíäÿí ñîíðà", "Î" êèòàáëàðûíû îõóìàüà äÿéÿð.
Ùþðìÿòëè îõóúó!
Ãÿíèðÿ õàíûì Ïàøàéåâàíûí ö÷ êèòàáû
ùàããûíäà ãûñà ìöëàùèçÿëÿðèìèçè ñþéëÿäèê. Ùÿìèí î ìöãÿääÿñ ùèññëÿðëÿ éàçûëìûø êèòàáëàð ùàããûíäà ÿñàñëû, òóòàðëû ôèêèðëÿð ñþéëÿìÿê ö÷öí áþéöê áèð òÿùëèë êèòàá ùàçûðëàìàã îëàð...
Ãÿíèðÿ õàíûì Ïàøàéåâà èíñàí âÿ ùÿéàò àðàñûíäà áèð
êþðïöíö õàòûðëàäûð. Òÿáèÿòèí ùå÷
áèð ðóçèýàðû áó
êþðïöíö ó÷óðóá,
äàüûäà áèëìÿç.
Îôåëéà Ìÿäÿòãûçû,
ÀÉÁ âÿ
ÀÉÁ-íèí öçâö,
Û ãðóï ÿëèë
28 Sentyabr 2014-cö èë
Éàõøû õàòûðëàéûðàì. Ùåéäÿð ßëèéåâ 1990-úû èëëÿðèí ÿââÿëëÿðèíäÿ þçöíö éàõøû òÿñäèã åëÿìèøäè. Òåç-òåç òåëååêðàíëàðäà þç áöòþâ ñþçëÿðè èëÿ õàëãûí ãÿëáèíäÿ èíàì îéàäûðäû. Ëàêèí, õàëã íàðàùàò èäè. Äþéöø áþëýÿëÿðèíäÿí åë äÿ, îáà äà äÿãèã õÿáÿð ýþçëÿéèðäè. Áó ìÿãàìëàðäà æóðíàëèñò Ãÿíèðÿ Ïàøàéåâàíûí ÀÍÑ-äÿêè ùÿð áèð
÷ûõûøû, ùÿð áèð ìöñàùèáÿñè, äîëüóí ñóàëëàðû õàëã òÿðÿôèíäÿí äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ èäè. Òÿñàäöôè äåéèëäèð êè, ùÿìèí èëëÿðäÿ Ðåñïóáëèêàéà ðÿùáÿðëèê åäÿí Óëó þíäÿðèìèç, äöíéà øþùðÿòëè ñèéàñÿò÷èìèç Ùåéäÿð ßëèéåâèí ùÿð
äÿôÿ æóðíàëèñò Ãÿíèðÿ Ïàøàéåâà ùàããûíäà äåäèéè áó ñþçëÿð àç ãàëà àôîðèçìÿ ÷åâðèëèá: "Àé ãûç, éåíÿ áóðäàñàí?"
Áó êÿëìÿëÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí Ãÿíèðÿ Ïàøàéåâàéà èíàìûíûí òÿúÿññöìö èäè. Ãÿíèðÿ õàíûì òÿêúÿ Ðåñïóáëèêàäà äåéèë, äöíéàíûí ùÿð éåðèíäÿ þç ñÿñèíè óúàëòäû. Ùàðàäà ÿçèëÿí âàðäûñà, Ãÿíèðÿ õàíûì îðàäà èäè. Áÿñ,
êèìäèð Ãÿíèðÿ õàíûì?
Àëè òÿùñèëëè æóðíàëèñò! Èíñàí ùöãóãëàðûíûí ìöäàôèÿ÷èñè! Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí Ìèëëÿò Âÿêèëè! Þç êþêö öñòöíäÿ áîé àòìûø, ëÿéàãÿòëè, øÿõñèééÿòëè Àçÿðáàéúàí õàíûìû!
***
Áèð ýöí ÷îõ äàðûõäûì. Îòóðóá òåëåâèçîðà áàõäûì. Áèð íå÷ÿ êàíàëû à÷äûì. Ãÿíèðÿ Ïàøàéåâàäàí âåðèëèø ýåäèðäè. Òöðê êàíàëûíà ÷åâèðäèì, îðàäà
äà Ãÿíèðÿ õàíûìû ýþðäöêäÿ ùåéðÿòëÿíäèì. Î ãÿäÿð äÿ òÿÿúúöáëÿíìÿäèì. ×öíêè, áó õàíûì ùàðäà îëóðñàîëñóí þç ñþçöíö ôàêòëàðëà äåìÿéè áàúàðûð, þùäÿñèíäÿí ìöêÿììÿë ýÿëèð.
Ùÿéàòäà ýþðìÿñÿì äÿ åôèðëÿðäÿ î
ãÿäÿð ýþðöðäöì êè, åëÿ ùåñàá åäèðäèì, éàíûíäàéàì. Èøëÿ áàüëû òåç-òåç
õàðèúè äþâëÿòëÿðäÿ, ñÿôÿðëÿðäÿ îëóð. Èñòÿð õàðèúäÿ, èñòÿð Àçÿðáàéúàíäà îëñóí, îïåðàòèâëèéè, äèïëîìàòëûüû, ùàçûðúàâàá îëìàñû äèããÿòèìè úÿëá åäèðäè.
Íÿ ãÿäÿð ÷ÿòèí ñóàëëàð âåðèëÿðñÿ,
äöçýöí, äîëüóí úàâàáëàíäûðûð. Ñàíêè, åëÿ áó ñóàëû ýþçëÿéèðìèø êèìè...
Ùåéðÿò åòìÿìÿê ìöìêöí äåéèë. Áèð
Àçÿðáàéúàí õàíûìûíäà áó ãÿäÿð
åíåðæè, áó ãÿäÿð ñàâàä, áó ãÿäÿð èñòåäàä... Òÿïÿäÿí-äûðíàüà èñòåäàääûð. Ùàðäàí òàïûð áó ñþçëÿðè?! Íåúÿ
äöøöíöð?! Ôèêèðëÿøèðÿì, úàâàá òàïà
áèëìèðÿì. Àëëàù âåðýèñèäèð, íåúÿ àääûì àòûðñà ýÿëÿúÿê íÿñèëëÿðè, éåíèéåòìÿëÿðè äÿ î úöð ðóùëàíäûðûð. Ýÿëÿúÿê
íÿñèëëÿðèí òÿùñèëëè, àëè ñàâàäëû îëìàñûíà ÷àëûøûð. Òÿùñèë îíóí ö÷öí þí ïëàíäàäûð. Áàëàúàäàí òóòìóø àüñàããàëà
ãÿäÿð ùÿð êÿñèí ãÿëáèíÿ éîë òàïûð âÿ
áó êèìè òàïûíòûëàðûí àðäû-àðàñû êÿñèëìèð. Èñòÿð õàðèúäÿ, èñòÿð Àçÿðáàéúàíäà îíóí áèð ôèêðè, áèð àìàëû âàð: "Èí-
Èëê
ýþðöøöí
òÿÿññöðàòû
ÌÖÍÀÑÈÁßÒ
ðèíäèð. Áÿëêÿ äÿ åëÿ áóíà ýþðÿäèð êè,
Ãÿíèðÿ õàíûìûí àäû äèëëÿðäÿ ÿçáÿðäèð. Î, þç ùÿéàòñåâÿðëèéè èëÿ êþíöëëÿðÿ
èøûã ñàëûð. Ãÿíèðÿ õàíûì î éàçàðëàðäàíäûð êè, áèð ÷îõ àëèìëÿðèí ÿñÿðëÿðèíè
òîïëàéûá òÿùëèë åäèð. Äåìÿéÿ åùòèéàú
éîõäóð, ýþç ãàáàüûíäàäûð.. Àëëàù ñèçè
ãîðóñóí, Ãÿíèðÿ õàíûì!
Ìÿí áó ýþçÿë õàíûìëà, íÿùàéÿò,
ýþðöøìÿéÿ ãÿðàð âåðäèì. Àíúàã,
ñóàëëàð è÷èíäÿ ÷àáàëàéûðäûì êè, ýþðÿñÿí, áó ýþðöø ìÿíÿ ãèñìÿò îëàúàã-
ñàíëàð òÿùñèëëè îëìàëûäûð!" Åëìÿ, ñÿíÿòÿ éèéÿëÿíìÿéèí âàúèáëèéèíè ùÿð çàìàí âóðüóëàéûð. ßëèëëÿð, éÿíè ÿíýÿëëè
èíñàíëàð îíóí íÿçÿðèíäÿí éàéûíìûð.
Îíëàðà îëàí ìöíàñèáÿòè õöñóñèäèð.
ßëèíäÿí ýÿëÿí êþìÿéèíè îíëàðäàí
ÿñèðýÿìèð. Ùÿìèøÿ þíÿ ÷ÿêèð âÿ áó
êèìè èíñàíëàðà áþéöê ãàéüû èëÿ éàíàøûð. Îíóí ãÿëÿìÿ àëäûüû ÿñÿðëÿðè âÿòÿíÿ îëàí ñåâýèñèäèð. Ãÿëÿìÿ àëäûüû
Õîúàëû ñîéãûðûìû áèð òàðèõè ÿñÿðäèð. Áó
ìþâçóëàðû éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ ÿêñ åòäèðèð. Ãåéðè-àäè õàíûìäûð. Éöêñÿê ïåøÿêàðëûüû áóýöíêö ýöíäÿí õÿáÿð âåðèð. Î ïåøÿêàðëûã êè, ùàçûðäà îíóí
éîëëàðûíû, äóéüóëàðûíû ïàðëàã åäèð.
Ìöáàðèç õàíûìäûð. Ãàäûí éàçàðëàðûí è÷ÿðèñèíäÿ òåç áèð çàìàíäà ñå÷èëäè. Îíóí ãÿëÿìÿ àëäûüû ÿñÿðëÿðèí
úèääè þçöíÿìÿõñóñ õöñóñè éåðè âàð.
Áó ÿñÿðëÿðäÿ Ãÿíèðÿ õàíûìûí áöòöí
äöøöíúÿëÿðè òîïëàíìûøäûð. Îõóäóãúà
îõóìàã èñòÿéèðñÿí. Íåúÿ éàçäûüûíû
úàíëû øÿêèëäÿ ÷àòäûðûð. Þíúÿ ãåéä åòäèéèì êèìè, Ãÿíèðÿ õàíûì ÿëèëëÿðëÿ
òåç-òåç ýþðöøöð. Øèðèí ñþùáÿòëÿðè,
äöíéàýþðöøö èëÿ îíëàðûí ùÿð áèðèíÿ
ðóùäàí äöøìÿìÿéè, éàõøû îõóìàüû,
âÿòÿíÿ ëàéèãëè áèð þâëàä êèìè éåòèøìÿéè àðçóëàéûð. Èñòÿð ôèçèêè úÿùÿòäÿí ãöñóðëó îëñóí, èñòÿð îëìàñûí, îíóí ôèêðèíúÿ, ùÿð áèð Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøûíû ñàâàäëû ýþðìÿê îíà çþâã âåðèð.
Òÿáèèäèð... Ùÿð áèð éàðàäûúû èíñàí ñÿíÿòÿ éöêñÿê ãèéìÿò âåðèð. Ùÿð çàìàí
äöøöíöëìöø àääûì àòûð. Áèð áàëàúà
ñàâàäëû àäàì ýþðäöêäÿ îíóí ùàããûíäà éàçûð, ðóùëàíäûðûð. Ùÿìèí øÿõñè
þíÿ ÷ûõàðìàüà ÷àëûøûð. Öðÿéè íåúÿ
ïàêäûðñà, äöøöíúÿëÿðè äÿ î ãÿäÿð äÿ-
Ùÿð èë Èñëàì äöíéàñûíûí ÿí ìöãÿääÿñ áàéðàìëàðûíäàí ñàéûëàí Ãóðáàí
áàéðàìû áöòöí ìöñÿëìàí þëêÿëÿðèíäÿ òÿìòÿðàãëà ãåéä îëóíóð. Àçÿðáàéúàí ìöñòÿãèëëèê ÿëäÿ åòäèêäÿí ñîíðà Ìèëëè Ìÿúëèñèí ãÿáóë åòäèéè 1992-úè èë
27 îêòéàáð òàðèõëè "Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí áàéðàìëàðû ùàããûíäà"
Ãàíóíóíà ÿñàñÿí Ãóðáàí áàéðàìû þëêÿìèçäÿ äÿ äþâëÿò ñÿâèééÿñèíäÿ
áàéðàì åäèëèð.Áÿñ Ãóðáàí áàéðàìû, îíóí éàðàíìà òàðèõè âÿ ìèëëè-ìÿíÿâè
ÿëÿìè áàðÿäÿ íÿ áèëèðèê?!
íàìàçû ãûëûíûð, äÿâÿ, ìàë-ãàðà, äàâàð
ãóðáàí êÿñèëèð, âÿôàò åòìèø ÿçèç àäàìëàðûí õàòèðÿñèíè éàä åòìÿê ÿëàìÿòè îëàðàã
åâëÿðäÿ âÿ ãÿáèðèñòàíëûãëàðäà äóà îõóíóð, åùñàí âåðèëèð.
Ãóðáàí áàéðàìû ùàããûíäà ÃóðàíèÊÿðèìäÿ äåéèëèð êè, "Àëëàù Áåéòöëùÿðàì
ùèì ïåéüÿìáÿð (ß) ýþçöíö ãûðïìàäàí
îüëóíó éåðÿ éûõûá áàøûíû êÿñÿðêÿí, Àëëàùûí ýþíäÿðäèéè ìÿëÿê Úÿáðàéûë (ß) ýþéäÿí åíèá îíóí ÿëèíè ñàõëàéûá, Àëëàùûí Èáðàùèìäÿí (ß) ðàçû ãàëäûüûíû áèëäèðèá âÿ
îüëó Èñìàéûëûí ÿâÿçèíÿ Òàíðûíûí ýþíäÿðäèéè ãîéóíó êÿñìÿéè òÿêëèô åäèð. Áó-
îëàí Êÿáÿíè ùàðàì àéû (çèëùèúúÿíè), Êÿáÿéÿ ýÿòèðèëÿí áîéóíëàðû
áàüñûç âÿ áàüëû
(áîéóíëàðûíà íèøàí òàõûëìûø âÿ
òàõûëìàìûø) ãóðáàíëàðû èíñàíëàðûí
(äèíè âÿ äöíéÿâè
èøëÿðèíèí) äöçÿëèá
ñàùìàíà äöøìÿñè ö÷öí áèð éîë
ìöÿééÿí åòäè".
Øÿðèÿòÿ ýþðÿ, ãóðáàíëûã ùåéâàíûí ãöñóðó îëìàìàëû âÿ îíó êÿñÿí áû÷àüà õöñóñè ãóðáàí äóàñû îõóíìàëûäûð. Íÿñèë àðòûìûíäà äèøè ùåéâàíëàðûí ìöñòÿñíà ðîëó
îëäóüóíà ýþðÿ ãóðáàíëûã ùåéâàíûí åðêÿê îëìàñû äàùà öñòöí òóòóëóð. Ãóðáàíëûã ãî÷óí éàøûíà ýÿëèíúÿ, áó, ÿí àçû àëòû
àéëûã ùåéâàí îëìàëûäûð. Ëàêèí äàíà, éàõóä äÿâÿíèí áèð éàøû òàìàì îëñà, äàùà
éàõøûäûð. Áèð ãóðáàíëûã ùåéâàí éåääè
äèíäàðûí àäûíäàí êÿñèëÿ áèëÿð, ëàêèí ôÿðäè
ãóðáàí äàùà ñàâàáëû ñàéûëûð.
Ãóðáàí áàéðàìû ìöñÿëìàí ðóùàíèëÿðè òÿðÿôèíäÿí Èáðàùèì ïåéüÿìáÿðèí
(ß) þç îüëó Èñìàéûëû Àëëàùûí øÿðÿôèíÿ
ãóðáàí êÿñìÿê íèééÿòèíè áèëäèðÿí ùàäèñÿ èëÿ ÿëàãÿëÿíäèðèëèð. Àëëàù þç ñåâèìëèñè
Èáðàùèì ïåéüÿìáÿðèí (ß) ñàäèãëèéèíè ñûíàìàã ö÷öí îíäàí éåýàíÿ îüëó Èñìàéûëû ãóðáàí êÿñìÿéè òÿëÿá åäèð âÿ Èáðà-
íà ýþðÿ äÿ Ãóðáàíëûã áàéðàìûíäà êÿñèëÿí ãóðáàíà "Èñìàéûë ãóðáàíû" äà äåéèðëÿð. ×îõ ñåâäèéè áàëàñûíû Àëëàù éîëóíäà
ãóðáàí âåðìÿéÿ ùàçûð îëìàñû Ïåéüÿìáÿðèí (ß) Àëëàù ãàðøûñûíäà èìàíûíûí, ñÿìèìèëèéèíèí âÿ ìöòèëèéèíèí áàðèç ñöáóòóäóð. Îäóð êè, äèí òàðèõèíäÿ äÿðèí èç ñàëìûø áó ùàäèñÿ Àëëàùà èíàìûí, äÿðèí åòèãàäûí íöìóíÿñèäèð. Áó ùàäèñÿ îíó ýþñòÿðèð êè, èíñàíëàð Àëëàùû ñîíñóç èìàíëà
ñåâìÿëè âÿ þç ñåâýèëÿðèíäÿ áó úöð ñÿìèìè îëìàëûäûðëàð. ×ÿòèí àíëàðäà Àëëàùû
éàäà ñàëûá, éàõøû çàìàíëàðäà Îíó
óíóòìàã ìþìèíÿ éàðàøàí ùÿðÿêÿò äåéèë!
Áó àíäàí åòèáàðÿí äèíäàðëàð ùÿð èë
åâ ùåéâàíëàðûíäàí áèðèíè Àëëàùûí øÿðÿôèíÿ êÿñèá, Îíà þç èòàÿòêàðëûãëàðûíû áèëäèðèðëÿð. Þìðöíäÿ áèð äÿôÿ âàúèá Ìÿêêÿ
âÿ éà Ùÿúú çèéàðÿòèíÿ ýåòìÿñè âÿ îðàäà ãóðáàí êÿñìÿñè äÿ äèíäàðûí ìöùöì
áîðúó ùåñàá îëóíóð.
Áó ùàäèñÿíèí áàøãà áèð ôÿëñÿôè-ÿõëàãè ìÿíàñû îíäàí èáàðÿòäèð êè, Èñëàì
äèíèíäÿ èíñàíûí Àëëàù éîëóíäà ãóðáàí
êÿñèëìÿñè ãÿáóë îëóíìóð. ×öíêè èíñàí
Àëëàùûí éàðàòäûüû ÿí øÿðÿôëè âÿ ÿí öñòöí
ìÿõëóãóäóð. Àëëàù þçöíöí éàðàòäûüûíû
þç éîëóíäà ãóðáàí êÿñèëìÿñèíè ãÿáóë
åòìèð.
Áó áàéðàìûí ÿñàñ ìàùèééÿòè Àëëàù
éîëóíäà êÿñèëìèø ùåéâàíûí ÿòèíè Àëëàùûí
èìêàíñûç áÿíäÿëÿðè èëÿ áþëöøìÿê, îíëàðû
ñåâèíäèðìÿê âÿ ñåâèíúèíÿ øÿðèê îëìàã-
Èñëàì äèíèíèí ÿí âàúèá ñàéûëàí ôÿðçëÿðèíäÿí áèðè, îíóí òÿáëèüè âÿ þçöíÿìÿõñóñëóüóíó íöìàéèø åòäèðÿí àéèíëÿðè ñûðàñûíäà Ãóðáàí áàéðàìû àäëàíàí
äèíè ìÿðàñèì ìöñÿëìàíëàð àðàñûíäà
ýåíèø éàéûëàí àéèíëÿðäÿíäèð. Î, Ãóðàíûí
ìöÿééÿí åòäèéè äèíè òÿëÿáäèð, ìöñÿëìàíëàðûí ðèàéÿò åòäèéè öìóìè ìÿðàñèìäèð.
Ö÷ ñÿìàâè äèíèí- éÿùóäèëèê, õðèñòèàíëûã âÿ Èñëàìûí ùÿð ö÷öíäÿ ìöõòÿëèô
ôîðìàäà ãóðáàíëûã ìþâúóääóð. Ëàêèí
Èñëàìäà áó àéèí õöñóñè ìàùèééÿò âÿ
ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð. Îíóí ÿñàñûíäà
Àëëàùà ñîíñóç ñåâýè, Îíóí ãöäðÿòèíÿ
äÿðèí èíàì âÿ èìàí èøûüû äóðóð.
Èíñàíëàðû ùàëàëëûüà, ïàêëûüà ñÿñëÿéÿí Ãóðáàí áàéðàìûíûí ÷îõ ìàðàãëû òàðèõè âÿ øÿðòëÿðè âàð. ßñëèíäÿ ãóðáàí àéèíè Èñëàìäàí ÷îõ-÷îõ ÿââÿëëÿð, ìöõòÿëèô
þëêÿëÿðäÿ ìöõòÿëèô úöð èúðà îëóíóðäó.
Ìÿñÿëÿí, ãÿäèì äþâðëÿðäÿ ãóðáàí âåðèëÿíëÿðèí ÿêñÿðèééÿòè ùÿðáè ÿñèðëÿð îëìóøäóð. ×öíêè ìöùàðèáÿäÿ ÿëÿ êå÷èðèëÿí
ÿñèðëÿðè ñàõëàìàã ÿëâåðèøëè äåéèëäè, îíëàð
èçàôè ìÿùñóë éàðàòìûð, õöñóñè ýþçÿò÷è
òÿëÿá åäèð âÿ áàøãà ÿëàâÿ ãàéüûëàð äîüóðóðäóëàð. Áóíà ýþðÿ äÿ îíëàðûí ãóðáàí âåðèëìÿñè ÿí ÿëâåðèøëè âÿ ìöãÿääÿñ
ÿìÿëèééàò ñàéûëûðäû.
Úÿìèééÿòèí èúòèìàè-èãòèñàäè èíêèøàôûíûí ìöÿééÿí ïèëëÿñèíäÿ, íñàíå ÿìÿéèíèí ìÿùñóëäàðëûüû àðòûá èçàôè ìÿùñóë
éàðàòìàüà áàøëàäûãäà, éÿíè úÿìèééÿò
ñèíèôëÿðÿ áþëöíäöéö çàìàí ùÿðáè ÿñèðëÿðè ãóðáàí âåðèá þëäöðìÿê ÿâÿçèíÿ, îíëàðû ãóëà ÷åâèðèá èøëÿòìÿéÿ áàøëàäûëàð. Áó
äþâðäÿí åòèáàðÿí àëëàùëàðà âåðèëÿí ãóðáàíëàð ÿñàñÿí ùåéâàíëàðäàí èáàðÿò îëäó. Åâ ùåéâàíëàðû âÿ ãóøëàðû ãóðáàí
âåðìÿê àäÿò ùàëûíû àëäû.
ìû? Ëàêèí, áó ýþðöøÿ ÿìèíäèì...
Öðÿéèìäÿ áèð èíàì âàðäû...
Þíúÿ çÿíý åòìÿê èñòÿäèì âÿ
çÿíýèì äÿ áîøà ÷ûõìàäû... Êèìëèéèìè
áèëÿíäÿí ñîíðà äåäè:
-Õàíûì, öíâàíû äåéèí, ìÿí
þçöì ýÿëÿðÿì.
Èíàíà áèëìèðäèì. Ñåâèíúèìèí
ùÿääè-ùöäóäó éîõ èäè.
-ßùñÿí ñèçÿ! ×îõ äèããÿòëèñèç!-äåäèì.
Áó ýþðöøöí òåç áàø òóòìàñû ö÷öí
òÿëÿñèðäèì. Ýþðöø ýöíöíö òÿéèí åòäèê. Ìÿí Áàêû øÿùÿðèíÿ éîë äöøäöì.
Ýþðöøäöê... Ìÿíè äöøöíäöéöìäÿí
äÿ àðòûã ñÿìèìèééÿòëÿ ãàðøûëàäû. Ìÿí
ÿëèëëèéèìè óíóòäóì. Õåéëè ñþùáÿò åòäèê. Ôèêðèìè þéðÿíäè. Øÿêèë ÷ÿêäèðäèê.
Ñîíðà Òöðêèéÿäÿí ãîíàãëàð ýÿëäè.
Áèç áþéöê ìàñà àðõàñûíäà ÿéëÿøäèê.
Ùÿð åâäÿ ãàçàí ãàéíàéàúàã
Àòÿøïÿðÿñòëÿð èñÿ èíñàíû îääà éàíäûðûðäûëàð. Îíëàð áó éîëëà ýóéà Àëëàùà éàõûí îëäóãëàðûíû ýþñòÿðèðäèëÿð. Ãÿäèì
×èíäÿ äÿ èíñàíëàðû òàíðûëàðà ãóðáàí âåðìÿê àäÿòè âàð èäè. Áó þëêÿëÿðäÿ òÿáèè ôÿëàêÿòëÿðäÿí, äàøãûíëàðäàí ùèôç îëóíìàã
ö÷öí óøàãëàðû ÷àéà àòûðäûëàð.
Èñëàì äèíè ÿðÿá òàéôàëàðûíûí ùÿìèøÿ
èúðà åòäèêëÿðè ãóðáàí âåðìÿê àäÿòèíÿ
ìöãÿääÿñëèê ìàùèééÿòè âåðÿðÿê, îíó
Ãóðáàí áàéðàìû àäëàíäûðûá ìöñÿëìàíëûüûí ÿñàñ òÿëÿáëÿðèíäÿí áèðèíÿ ÷åâèðäè.
Îíóí áó àäÿòÿ åòäèéè éåýàíÿ ÿëàâÿ îíäàí èáàðÿò îëìóøäóð êè, áó ìÿðàñèìè èñòÿíèëÿí âàõò êå÷èðìÿéèí ÿâÿçèíÿ ùÿð èë
ùèúðè òàðèõè öçðÿ Çèëùèúúÿ àéûíûí 10-äà
êå÷èðìÿéè ãàíóíèëÿøäèðìèøäèð.
Èñëàì äèíèíäÿ Ãóðáàí áàéðàìû áþéöê áàéðàì (åéä ÿë-êÿáèð) àäëàíûð. Áàéðàì ýöíö ìÿñúèäëÿðäÿ õöñóñè áàéðàì
5
Îíëàðûí ýÿëèøèíäÿí õÿáÿðñèç èäèì.
Áöòöí áóíëàðà áàõìàéàðàã, ìÿíè
ãóúàãëàéûð, éàíûíäàí áóðàõìûðäû.
Ìÿíè éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ ãîíàãëàðà
òÿãäèì åòäè. Ùÿìèøÿ îëäóüó êèìè,
Ãÿíèðÿ õàíûì áó äÿôÿ äÿ þç îïåðàòèâëèéèíè ýþñòÿðäè. Áöòöí ñóàëëàðû äîëüóí úàâàáëàíäûðäû. Áþéöê à÷ûãëàìàëàð åòäè. Øèðèí ñþùáÿòëÿðè áöòöí ãîíàãëàðû âàëåù åòìèøäè. Ýþçëÿðèìè îíäàí ÷ÿêÿ áèëìèðäèì. Íåúÿ ýþçÿë õàíûì èäè! Ýþçÿë èíñàí èäè! Áèð íå÷ÿ
ñààòäàí ñîíðà ãîíàãëàðû éîëà ñàëäû
âÿ éåíèäÿí ìÿíèìëÿ ñþùáÿòÿ ãàéûòäû. Ìàñàíûí öñòöíäÿ äþðä ãàëûí êèòàá ýþðäöì. Î êèòàáëàðû ìÿíÿ óçàòäû,
þíúÿäÿí ùÿð áèðèíèí è÷èíè éàçìûøäû.
×îõ ñåâèíäèì. Åëÿ áèë ðþéà ýþðöðäöì. ßíýÿëëè èíñàíëàðû íåúÿ ñåâäèéèíèí øàùèäè îëäóì. Ýþçÿë äåéèáëÿð:
-Àëèì îëìàã àñàíäû, èíñàí îëìàã
÷ÿòèí!
Àéðûëìàã ìÿãàìû ÷àòäû. Èúëàñà
òÿëÿñèðäè. Ìÿíè àâòîìîáèëëÿ éîëà ñàëäû. Îëà áèëÿð áèð ÷îõ øåéëÿð éàääàøûìäàí ñèëèíñèí, ëàêèí, áó ýþðöø ìÿíèì
ùÿéàòûìäà ñèëèíìÿç áèð õàòèðÿéÿ ÷åâðèëäè. Áåéíèìäÿ áèð ôèêèð äÿ îéàíäû.
ßçèçèìèç Ãÿíèðÿ õàíûì!
Ñèç áèð ÷îõ ÿíýÿëëè èíñàíëàðûí
ÿëèíäÿí òóòóá öçÿ ÷ûõàðûá áèð Àçÿðáàéúàí õàíûìû êèìè ôÿõð åòäèéèíèç êèìè, õàëãûìûç äà ñèçèí êèìè çèéàëû,
óçàãýþðÿí, ýÿëÿúÿéè äöøöíÿí, ìöäðèê, ïàðëàã ôèêèðëè âÿ ÷îõ ýåíèø òÿúðöáÿñè îëàí ïåøÿêàð, Òîìèðèñ ãåéðÿòëè,
Ìèëëÿò Âÿêèëèìèç, Íöøàáÿìèç, Ñàðà
Õàòóíóìóç, ñþíìÿç, ùÿìèøÿéàøàð
Ãÿíèðÿ õàíûì Ïàøàéåâà êèìè õàíûìûìûçëà ôÿõð åäèð. Èíàìëà äåéèðÿì:
-Íÿ éàõøû âàðñûíûç, ùÿìèøÿ âàð
îëóí! Âàðëûüûíûç õöñóñè îëàðàã, äÿñòÿê îëäóüóíóç âÿ ãÿëáëÿðèíäÿ òàõò
ãóðäóüóíóç ÿëèëëÿðèí, êèìñÿñèçëÿðèí,
øÿùèä àèëÿëÿðèíèí, Ãÿíèðÿñåâÿðëÿðèí
ãÿëáèíäÿí ñèëèíìÿéÿúÿêñèíèç!...
Îôåëéà Ìÿäÿòãûçû
ÀÉÁ âÿ ÀÆÁ öçâö,
Û ãðóï ÿëèë
äûð. Áåëÿëèêëÿ, áó áàéðàìûí âÿ àéèíèí äÿ
ÿñàñûíäà, îðóúëóãäà îëäóüó êèìè, õåéèðõàùëûã, ïàêëûã âÿ Àëëàùà èíàì âÿ ñåâýè
äóðóð.
Áÿçÿí áèð íå÷ÿ àäàì áèð ùåéâàí
àëûá îíó þç àðàëàðûíäà áþëöøìÿêëÿ, éàõóä ýåäèá áàçàðäàí ÿò àëûá ýÿòèðìÿêëÿ
þç ãóðáàíûíû êÿñìèø ùåñàá åäèðëÿð. Ëàêèí Èñëàì äèíèíÿ ýþðÿ áóíëàð ãóðáàíëûã
ùåñàá îëóíìóð. ßëáÿòòÿ, áèð íå÷ÿ íÿôÿð
éûüûøûá áèð äàíàíû ãóðáàí êÿñÿ áèëÿðëÿð,
áó øÿðòëÿ êè, ùÿð áèð øÿõñÿ äöøìöø ÿò
ïàéûíû ÿí àçû ö÷ ùèññÿéÿ áþëìÿê ìöìêöí îëñóí. Áó ùèññÿëÿðäÿí áèðè îíëàðûí
þç àèëÿñèíÿ ñÿðô îëóíìàëû, ãàëàí ùèññÿëÿð èñÿ ôÿãèð-ôöãÿðàéà ïàéëàíìàëûäûð.
Ãóðáàíëûüûí ÿí ýþçÿë õöñóñèééÿòëÿðèíäÿí áèðè îäóð êè, áóðàäà äèí, ìÿçùÿá
àéðû-ñå÷êèëèéèíÿ éîë âåðèëìèð. Áó áàéðàìäà èñòÿíèëÿí äèíäÿí îëàí éåòèìèí,
êèìñÿñèçèí âÿ éîõñóëóí ùàããû âàð êè,
âàðëûíûí èìêàíëàðûíäàí áÿùðÿëÿíñèí, àäè
ýöíëÿðäÿ éåéÿ áèëìÿäèéè ãóðáàíëûã ÿòèíäÿí äàäñûí. Ãóðáàíëûã î äåìÿêäèð êè,
èíñàíëàð Àëëàùûí õîøóíà ýÿëÿúÿê áèð
ÿìÿëè èúðà åäèðëÿð.
Ãóðáàíëûüûí øÿðòëÿðèíäÿí áèðè äÿ
îäóð êè, ãóðáàí êÿñìÿê éàëíûç áóíà èìêàíû îëàí âàðëû àäàìëàðûí áîéíóíäà
ùàãäûð. Ûìêàíû îëìàéàí àäàìà èñÿ ãóðáàí êÿñìÿê âàúèá äåéèë. Ãóðáàí êÿñìÿê ö÷öí áîðú ïóëà ùåéâàí àëìàã Èñëàìäà òÿãäèð îëóíìóð, ÷öíêè áó áàéðàìûí ÿñàñ ìàùèééÿòè çÿíýèíëÿðëÿ èìêàíñûçëàðûí áèðëèéè, ãàðäàøëûüûäûð. Áó áàéðàìäà ùàìû ñåâèíìÿëèäèð: âàðëûëàð-Àëëàùà õîø ýåäÿí ÿìÿëè èúðà åòäèêëÿðè âÿ êàñûáëàðû ñåâèíäèðäèêëÿðèíÿ ýþðÿ, êàñûáëàð
èñÿ- äöíéà íåìÿòèíäÿí ÿëäÿ åòäèêëÿðèíÿ
âÿ áàøãàëàðûíäàí
ýþðäöêëÿðè ìÿðùÿìÿòÿ âÿ ãàéüûéà
ýþðÿ.
Ãóðáàí áàéðàìûíûç ìöáàðÿê!...
Õÿäèúÿ
Øàáàíãûçû,
Áàêû øÿùÿðè
6
ÌÖÑÀÙÈÁß
28 Sentyabr 2014-cö èë
éèìèç íÿòèúÿ îíó ãàíå åòìèðäè. Î çàìàí äåéèðäè êè, äöíéà àëÿì ýÿëèá ìÿíäÿí ìÿñëÿùÿò àëûð, ñèç íèéÿ ýåäèá áàøãàëàðûíûí ìÿñëÿùÿòè èëÿ ùÿðÿêÿò åäèðñèç?
Èíäè ùÿð ùàíñû áèð ñàìáàëëû ãÿðàð âåðÿíäÿ, äöøöíöðÿì êè, ýþðÿñÿí, àòàì îëñàéäû ìÿíÿ íÿ ìÿñëÿùÿò âåðÿðäè?!
Àòàì È.Øûõëû îëìàñàéäû, áÿëêÿ äÿ, ãàïûäàí áàøãà úöð ÷ûõàúàãäûì, äåéÿ ùÿðäÿí äöøöíöðÿì… Éÿíè èíäè äÿ, îíóí
íÿ äåéÿúÿéèíè äöøöíÿðÿê éàøàéûðàì
ÿñëèíäÿ. Áóðäà éàõøû ìÿíàäà Èñìàéûë
Øûõëû éöêö äÿ âàð âÿ ñÿí äÿ áó éöêö äàøûìàëûñàí, ÷öíêè âàõòèëÿ î, ñÿíèí ìÿñóëèééÿòèíè äàøûéûá. ×öíêè ñÿí éàíëûø áèð
àääûì àòàíäà îíóí àäûíà ÷ûõûðäû êè, ôèëàíêÿñèí îüëó ýþð íåéíÿäè... Èñòÿíèëÿí
àèëÿäÿ áó ìöíàñèáÿò âàð, ñàäÿúÿ, ìÿíèì àòàì Èñìàéûë Øûõëûäûð.
- Þâëàäëàðûíûçà ãàðøû íåúÿ, äàùà
ìÿñóëèééÿòëèñèíèç, éîõñà?
- Åë÷èí ìöÿëëèì ö÷öí çàìàí íåúÿ êå÷èð?
- Áèð æóðíàëèñòèí ýöíö íåúÿ êå÷èðñÿ,
òÿõìèíÿí åëÿ. Ëàêèí þíÿìëè îëàí áèð
ìÿãàì âàð. Ýöíöí íåúÿ êå÷ìÿñè, õöñóñÿí áó ìÿãàìëà áàüëûäûð. Èíñàíûí
éàõøû ìÿíàäà þçöíäÿí ðàçû ãàëìàñû
âÿ õîøáÿõòëèéè ö÷öí ÿñàñ øÿðò îäóð êè,
ñÿùÿð èøÿ ùÿâÿñëÿ âÿ ñåâÿðÿê ýÿëÿñÿí,
åéíèëÿ äÿ èøäÿí åâÿ öðÿêäîëóñó ðàùàòëûã âÿ ñåâýè èëÿ ãàéûäàñàí. Áóíëàðû
þçöíäÿ òàðàçëàøäûðà áèëèðñÿíñÿ, ùÿð
ùàëäà ìÿíèì àëÿìèìäÿ õîøáÿõò àäàì
ñàéûëà áèëÿðñÿí. Èçëÿäèéèìèç ôèëìëÿðäÿí
äÿ, àäè ùÿéàòäàí äà áÿëëèäèð êè, áèð ÷îõ
àèëÿëÿðäÿ áó ïðîáëåìëÿð éàøàíûð. Àììà
ìÿíèì áó ñàðûäàí áÿõòèì ýÿòèðèá. Èøëÿ
áàüëû, éàõóä èøÿ ýåòìÿêëÿ áàüëû åâäÿ
ùå÷ âàõò ïðîáëåìèì îëìàéûá. Éÿíè ýåúÿíèí áèð éàðûñû äóðóá äåéÿ áèëèðÿì êè,
èø âàð, ýåäèðÿì, éàõóä ÷îõ ýåú ýÿëÿúÿì. Î ñþç-ñþùáÿòäÿí éîëäàøûì ìÿíè
õèëàñ åäèá. Òÿáèè êè, î, ãÿëáèíèí äÿðèíëèéèíäÿ ôèêèðëÿøèð êè, åâäÿ ÷îõ îëñàì äàùà
éàõøû îëàð. Àììà èñòÿíèëÿí ùàëäà î ìÿíè ùÿìèøÿ àíëàéûøëà éîëà ñàëûð âÿ ãàðøûëàéûð. Ìÿùç îíà ýþðÿ ìÿí èøÿ ýåäÿíäÿ
ùÿâÿñëÿ ýåäèðÿì, åâÿ ãàéûäàíäà äà
ñåâýè èëÿ ãàéûäûðàì. Éÿíè áó òàðàçëûã,
ýþç äÿéìÿñèí (ýöëöìñÿéèð), áèçäÿ ùÿìèøÿ ãîðóíóá.
- Î çàìàí õîøáÿõò ñàéûëà áèëÿðñèíèç?
- Õîøáÿõòëèéèí åëåìåíòëÿðè ÷îõäó.
Àììà ÿñàñ ìÿãàì êèìè áóíó äåéÿ
áèëÿðÿì êè, èíñàíûí äàõèëèíäÿ ðàùàòëûã,
òàðàçëûã âàðñà, éàõøûäû ùÿð øåé.
Ìÿíÿâè òàðàçëûüûíû ãîðóéà áèëÿí èíñàí õîøáÿõò ñàéûëà áèëÿð ìÿíèì àëÿìèìäÿ.
- Áèð ÷îõ ìÿãàìëàðäà ùÿéàòäà éîëà âåðìÿê ïðèíñèïè êå÷ÿðëè îëóð. Ñèçäÿ
íåúÿ, éîëà âåðäèéèíèç äóðóìëàð îëóáìó,
áóíóíëà áàüëû íÿ äåéÿ áèëÿðñèíèç?
- ßëáÿòòÿ, áÿçè àíëàðäà áóíäàí éàí
êå÷ìÿê îëìóð. Ìÿñÿëÿí, èøèìëÿ áàüëû
áÿçÿí áèð òÿäáèðè, éàõóä áèð éàçûíû,
ìöÿëëèôè éîëà âåðìÿëè îëóðñàí. Ãÿçåòèìèçèí ôÿàëèééÿòÿ áàøëàäûüû èëê èëëÿðäÿ
êÿíääÿí áèð ìöÿëëèô ýÿëìèøäè. Éàçûëàðûíûí áèçèì ãÿçåòäÿ äÿðú îëóíìàñûíû èñòÿéèðäè. Äåäèì êè, "èìêàí âåðèí ìÿíÿ
îõóéóì, ñàáàù ýÿëÿðñèç". Éàçûëàðû èëÿ
òàíûø îëäóãäàí ñîíðà ýþðäöì êè, áèçëèê
äåéèë. Àììà, ÿñëèíäÿ, öìóìèééÿòëÿ,
éàçû äà äåéèëäè. Íÿ èñÿ, èíäè éîëà âåðìÿê ëàçûìäû áó àäàìû, áó ìÿíàäà êè,
èíñàíû èíúèòìÿê äÿ îëìàç. Õÿòðèíÿ äÿéìÿìÿê ö÷öí ÷îõ ìÿäÿíè øÿêèëäÿ, "áèëèðñèíèç, ñèçèí éàçûëàð éàõøûäû, íîðìàëäû,
àììà áèçèì ãÿçåòèí ãàéÿñè áàøãàäû,
îíà óéüóí ýÿëìèð" äåäèì. Áàõäûì êè,
áàøà äöøìÿê èñòÿìèð, éîëà âåðìÿêäÿí
êå÷èá, à÷ûã-àéäûí îíà äåäèì êè, ñèçèí
éàçû éàçû äåéèë âÿ î, ìÿíè òåç áàøà
äöøäö...
Áàøãà áèð ìÿãàì, óøàãëàðûì êþðïÿ îëàíäà ýöíöìöí ÷îõ ùèññÿñè èøäÿ
êå÷èðäè. Èøäÿí åâÿ ãàéûäàíäà àðòûã
óøàãëàð éàòûðäû, èøÿ ýåäÿíäÿ îíëàð ùÿëÿ
äÿ éàòûðäû… Ñîíðàäàí, éÿíè áó ñîí èëëÿðäÿ áàøà äöøäöì êè, î çàìàí îíëàðûí
ìÿíèìëÿ öíñèééÿòÿ äàùà ÷îõ åùòèéàúû
âàðäû. Àììà ìÿí ýöíö âÿ èøè éîëà âåðìÿëè èäèì. Èíäè ìÿíèì èøèì áèð àç àçàëûá äåéÿ, îíëàðëà äàùà ÷îõ öíñèééÿòäÿ
îëìàã èñòÿéÿíäÿ, ðóñëàðûí áèð ñþçö âàð:
"ïîåçä óøîë", ÷öíêè îíëàðûí, àðòûã þç
àëÿìè âàð. Ùÿðäÿí ùèññ åäèðÿì êè, î çàìàí îíëàðà âåðÿ áèëìÿäèéèìè èíäè îíëàðäàí èñòÿéèðÿì, àììà àëà áèëìèðÿì.
Áÿëêÿ äÿ, áåëÿ îëàúàüûíû áèëñÿéäèì çàìàíûíäà éîëà âåðìÿçäèì. Þâëàäûíà
äàùà ëàéèãëè ùÿéàòû, òÿùñèëè âÿ ñ. òÿìèí
áàí âåðäè. Áàõ, î ñèç äåäèéèíèç ìÿñÿëÿéÿ ýÿëèá ÷ûõûð. Îíà ýþðÿ äÿ ùÿð áèð
àäàì þç ùÿéàòûíûí øåäåâðèíè éàðàòìàëûäû.
×îõ ñåâäèéèì áèð éàçû÷ûìûç âàð Ìåùäè Ùöñåéí. Îíóí ãÿäÿð ãöäðÿòëè
ãÿëÿìè, äèëè îëàí éàçû÷ûìûç àçäûð. ßñÿðëÿðèíèí ÿêñÿðèééÿòè ìþâçó åòèáàðèëÿ ñîâåò äþâðö âÿ î ùÿéàòäàí ýÿëÿí ùàäèñÿëÿðÿ ùÿñð îëóíóá. Àòàì äàíûøûðäû êè,
1960-úû èëëÿðèí ÿââÿëëÿðèíäÿ Ìåùäè Ùöñåéí Òöðêèéÿäÿ ñÿôÿðäÿ îëóð âÿ ùÿìèí
ñÿôÿðäÿí ãàéûäàíäàí ñîíðà áåëÿ áèð
ÿñÿð éàçûð - "Áèð àé âÿ áèð ýöí". Î, àòàìà ßëèàüà Øûõëèíñêèéÿ ýþðÿ, ïàøàì äåéèðäè. Ìåùäè ÿìè ñèãàðåòè ìöøòöêëÿ ÷ÿêÿðäè. Ñÿôÿðäÿí ùÿìÿí ñîíðà ýþðöøÿíäÿ àòàì îíóí éàìàí äàëüûí âÿ ùÿéÿúàíëû îëäóüóíó ýþðÿíäÿ ñîðóøóá êè,
Ìåùäè ìöÿëëèì, íÿ îëóá? Î äà úàâàáûíäà ïàïèðîñóíó òöñòöëÿíäèðèá, ïà-
Åë÷èí Øûõëû: “Ùÿð áèð àäàì þç
ùÿéàòûíûí øåäåâðèíè éàðàòìàëûäûð."
åòìÿê ö÷öí äàùà ÷îõ èø àäàìû îëóðñàí. Àììà áÿçÿí èñòÿñÿí äÿ, áåëÿ ìÿãàìëàðäà éîëà âåðìÿéÿ áèëìèðñÿí.
- Àèëÿíèçäÿ òÿíçèìëÿéèúè ðîëóíó
êèì îéíàéûð?
- Éîëäàøûì (ýöëöìñÿéèð âÿ äöøöíìÿäÿí äåéèð). Áèçèì èêè îüëóìóç âàð.
Îíëàðûí ñþçëÿðè îëàíäà þòöðöúö êèìè
àíàëàðûíäàí èñòèôàäÿ åäèðëÿð. Äèêòàòîð ôèëàí äåéèëÿì, àììà íÿñÿ êþðïÿëèêäÿí
àíàëàðû ùÿìèøÿ òÿíçèìëÿéèúè îëóá åâèìèçäÿ. Éîëäàøûì ìÿíè åâ âÿ ìÿèøÿò
ãàéüûëàðûíäàí äà àçàä åäèá. Ñåâèíú
õàíûì Ëåíèíãðàääà îõóéóá, ÷îõ ñàâàäëû âÿ ôÿðãëè äöíéàýþðöøÿ ìàëèê áèð
èíñàíäûð. Îíóí äöíéà ýþðöøöíÿ ýþðÿ
àèëÿíèí ãîðóéóúóñó õàíûì îëìàëûäûð êè,
þçö äÿ äàèì áó éàíàøìà èëÿ éàøàéûð.
Óøàãëàðûí òÿëèì-òÿðáèéÿñèíäÿ ÷îõ úèääè
îëóá ùÿìèøÿ.
Òÿõìèíÿí 90-úû èë îëàðäû, ìÿêòÿáäÿ
äÿðñ äåéèðäè âÿ ñèíèô ðÿùáÿðè èäè. Âàëèäåéíëÿð, ìöÿëëèìëÿð, øàýèðäëÿðè òåç-òåç
çÿíý âóðóðäó. ×îõ öíñèééÿòúèë àäàì îëäóüóíà ýþðÿ ùàìûñûíà çàìàí âÿ ñåâýè àéûðûðäû. Áèð ýöí ýÿëäè êè, "Åë÷èí, ìÿí
þçýÿ óøàãëàðûíà òÿðáèéÿ âåðèðÿì, àììà þç þâëàäëàðûìà âàõò àéûðà áèëìèðÿì.
Îíà ýþðÿ äÿ èøäÿí ÷ûõìàã èñòÿéèðÿì".
Î çàìàí ìÿâàúèáëÿð ùÿääÿí àðòûã àç
èäè, êþùíÿ ïóë èëÿ äåñÿê "5 øèðâàí" ìààø àëûðäû. Äåäèì êè, "5 øèðâàíû ñÿíÿ
þäÿéÿðÿì, áåëÿ ãÿðàðà ýÿëìèñÿíñÿ,
÷ûõ". Ñîíðà óøàãëàð áþéöäö, òÿùñèë àëäû
âÿ î, éåíèäÿí èøëÿìÿéÿ áàøëàäû. Éÿíè
ìÿíèì àèëÿìäÿêè áó òÿíçèìëÿéèúè ðîëóíà âÿ ùÿð øåéÿ ýþðÿ îíà òÿøÿêêöðöì
ñîíñóçäóð. (Þç õàíûìû ùàããûíäà äàíûøàíäà Åë÷èí áÿéèí ýþçëÿðèíäÿêè ñåâýè
âÿ ñàéãûíûí ïàðûëòûëàðûíû èçëÿìÿê õîø áèð
ùèññ îéàäûðäû ìÿíäÿ.)
- Èñìàéûë Øûõëûíûí àèëÿñèíäÿ áþéöìÿê ñèçÿ ôÿðãëè íÿ âåðäè?
- Èñìàéûë Øûõëû, èëê íþâáÿäÿ, ìÿíèì÷öí àòà èäè. Áó áàõûìäàí åëÿ áèð
ôÿðã éîõ èäè. Ùàìû ö÷öí àòàñû ÿçèçäè âÿ
îíóí ïåøÿñèíäÿí, òóòäóüó âÿçèôÿäÿí,
úÿìèééÿòäÿ òàíûíûá-òàíûíìàìàñûíäàí
àñûëû îëìàéàðàã, àòà áèð âàëèäåéíäèð.
Ùÿð êÿñ ö÷öí þç àòàñû ãöäðÿòëè ìÿõëóãäóð, Àëëàù-òààëàäàí ñîíðà. Éÿíè ùÿð êÿñèí àòàñû îíóí ö÷öí íåúÿ äÿéÿðëè èäèñÿ,
ìÿíèì àòàì äà åëÿ äÿéÿðëè èäè ìÿíÿ.
Áþéöäöêúÿ, éàøëàíäûãúà úÿìèééÿòäÿ
îíóí òóòäóüó éåðèí íÿ äåìÿê îëäóüóíó áàøà äöøäöì, éàçû÷û îëäóüóíó àíëàäûì, èúòèìàè õàäèì îëäóüóíóí ôÿðãèíÿ âàðäûì. Àòàìûí ìÿíÿ ôÿðãëè àìïëóàäà éàøàòäûãëàðû, åðêÿí éàøëàðûìäàí úÿìèééÿòèí òàíûíìûø ñèìàëàðû èëÿ áèð îðòàìäà áþéöìÿéèì ìàðàãëû õàòèðÿëÿðëÿ
éàääàøûìà ùÿêê îëóíäó. Ìÿñÿëÿí:
Áÿõòèéàð Âàùàáçàäÿ ìÿíèì ö÷öí Áÿõòèéàð ÿìè îëóá, ñîíðà áàøà äöøìöøÿì
êè, Âàùàáçàäÿäèð. Èëéàñ ßôÿíäèéåâ ìÿíèì ö÷öí Èëéàñ ÿìè îëóá, ñîíðà áàøà
äöøìöøÿì êè, ßôÿíäèéåâäèð. Ùÿð ùàëäà
î áèíàäà éàøàìûøûã âÿ ìÿí î èíñàíëàðû ÿìè, äàéû, àòàìûí äîñòëàðû êèìè ãàâðàéàíäàí ñîíðà áàøà äöøìöøÿì êè,
îíëàð êèìäèð.
- Àòàíûçûí ñèçäÿí èíúèäèéèíè õàòûðëàéûðñûíûçìû?
- ßëáÿòòÿ, îëóðäó. Áèð äÿ ýþðöðñÿí
êè, ùÿð ùàíñû áèð èøèìèç öðÿéèíúÿ îëìóðäó, áèçèì ùÿðÿêÿòèìèç, éàõóä äà ýÿëäè-
- Èíñàí ýþðäöéöíö ýþòöðÿð. Áó éàõûíëàðäà áèð ôèêèð ñþéëÿìèøäèëÿð; áèð ðóñ
àêòéîðó îëóá, î áåëÿ áèð ñþç äåéèá; áåëÿ
áèð äåéèì âàð êè, þâëàäëàðûìûç áèçèì ýÿëÿúÿéèìèçäèð. Î èñÿ òàìàì áàøãà áèð
ôÿëñÿôè ìÿãàìà òîõóíóá, äåéèð êè, "âàëèäåéíëÿðèìèç áèçèì ýÿëÿúÿéèìèçäèð".
Áó ìÿíàäà êè, áèç èñòÿð-èñòÿìÿç éàøà
äîëäóãúà îíëàðû äàùà ÷îõ òÿêðàðëàéûðûã.
- ßñëèíäÿ, àüûëëû èíñàíëàð áþéöêëÿðäÿí éàõøûëàðû þðíÿê ýþòöðìÿëèäèð…
- Âàëèäåéíëÿðèí áèçÿ þòöðäöéö ãàí
éàääàøû âàð. Ñàäÿúÿ îëàðàã, î ãàí
éàääàøû êèìëÿðäÿñÿ ôÿàë îëóð, êèìëÿðäÿñÿ éàòûá ãàëûð. Îëà áèëñèí êè, âàëèäåéíëÿðèìäÿí ìÿíÿ þòöðöëÿí ãàí éàääàøûíäà
ùÿð ùàíñû áèð ìÿãàì éàòûá ãàëûð, àììà
þâëàäûìäà îéàíûð. Áþéöê îüëóì áèð àç
ñÿðòäè, ìÿí äÿ îíà ÿñÿáëÿøèðÿì êè, äåäèéèíè äå, àììà áèð àç éóìøàã ôîðìàäà. Ñîíðà éîëäàøûì äåéèð êè, ñÿíÿ îõøàéûá. Îíóí ìÿíÿ îõøàìàäûüûíû äåéÿíäÿ, éîëäàøûì "ñÿí ýþðìöðñÿí, ìÿí
ýþðöðÿì"- äåéèð. Àììà êè÷èê îüëóì
åéíè øåéè åëÿ åäèð êè, ùå÷ êèìèí ðóùó äà
èíúèìèð.
- Éàøàìà íåúÿ áàõûðñûç, íåúÿ éàøàéûðñûç, ôÿëñÿôèìè, ïðàêòèêìè, éàõóä
ùÿð èêèñèéëÿìè?
- Ñîñèàëèñòëÿðèí áåëÿ áèð ñþçö âàð:
"Ïðîëåòàðèàòûí çÿíúèðëÿðèíäÿí áàøãà èòèðèëÿñè áàøãà áèð øåéè éîõäóð". Ìöÿééÿí
ãàéäàëàð âÿ òÿìÿë ïðèíñèïëÿðè âàð. Òÿê
ôÿëñÿôÿ èëÿ äîéìàã îëìóð. Îäóð êè, ôÿëñÿôÿ þç éåðèíäÿ, òÿìÿë ïðèíñèïëÿðè äÿ
âàð. Îíëàðû ãîðóìàëû, îíëàðà ðèàéÿò åòìÿëèñÿí. Àììà ùÿéàòûí äà äèêòÿ åëÿäèéè ÿìÿëè øåéëÿð âàð êè, ôèêèð âåðìÿñÿí
ôÿëñÿôÿ íÿòèúÿñèíäÿ ôàúèÿéÿ ýÿòèðèá ÷ûõàðàð. Éÿíè ùÿð øåé òÿíçèìëÿíìÿëèäèð.
- Ñèçúÿ, ÷îõ ýþðÿí ÷îõ áèëÿð, éîõñà ÷îõ îõóéàí?
- Ùÿð èêèñè. ×îõ îõóìàã ëàçûìäûð,
àììà î íÿçÿðè òÿðÿôèäèð. ßìÿëè òÿðÿôäÿí òàìàì áàøãà øåéäè. Ýþðìÿéèí äÿ
ÿùÿìèééÿòè âàð. Ìÿñÿëÿí, àäè äèâàðäà
ñÿíÿòêàð áèçèì ýþðÿ áèëìÿäèêëÿðèìèçè
ýþðöð. Ñîíðàäàí îíóí ýþçö èëÿ áàõàíäà ùèññ åäèðñÿí êè, äîüðóäàí äà, íÿñÿ
âàð.
- Áèð ÷îõ ôèëîñîôëàð äåéèðëÿð êè, áþéöê èíñàíëàðûí õîøáÿõòëèéè àäè, ôàúèÿñè áþéöê îëóð. Áþéöêëöéöí áèð ôîðìóëàñû âàðìû?
- Î. Ùåíðèíèí áèð ùåêàéÿñè âàð:
"Ñîí éàðïàã". ßñÿðèí ÿñàñ ãÿùðÿìàíû
ãûçäû. Î, õÿñòÿëÿíèð âÿ áåéíèíÿ ñàëûð êè,
öçáÿöç áèíàíûí äèâàðûíäàêû ñàðìàøûüûí
ñîí éàðïàüû äöøÿíäÿ þëÿúÿê. Ùÿêèì ôèçèêè úÿùÿòäÿí ùå÷ áèð ïðîáëåìè îëìàäûüûíû, ïðîáëåìèí îíóí áåéíèíäÿ îëäóüóíó äåéèð. Éÿíè éàøàìàã åøãè èòèá, ÿýÿð
éàøàìàã åøãè áÿðïà îëóíñà, áó àäàì
òàì ñàüëàìäûð. Ãîíøóëóãäà ùÿìèøÿ áèð
øåäåâð éàðàòìàã åøãè èëÿ éàøàéàí, ÷þðÿéè úàâàí ðÿññàìëàðà íàòóðøèêëèê åòìÿêëÿ ÷ûõàí éàøëû áèð ðÿññàì îëóð.
Î, áó ùàäèñÿíè åøèäèð âÿ àíëàéûð êè,
ãûç "ñàðìàøûüûí ñîí éàðïàüû äöøÿíäÿ
þëÿúÿê". Âÿ ãîúà ðÿññàì ãûøûí îüëàí
÷àüûíäà, øûäûðüû éàüûøûí àëòûíäà ýåúÿéêÿí ùÿìèí ñîí éàðïàüû ÷ÿêèð. Áåëÿ ãÿíàÿòÿ ýÿëäèì êè, ùÿìèí ðÿññàì þç øåäåâðèíè éàðàòäû - áó ãûçûí ùÿéàòà îëàí
åøãèíè áÿðïà åëÿäè, àììà þçöíö ãóð-
øàì, ìÿí ùÿéàòûìû, äåéÿñÿí, ñÿùâ éàøàìûøàì, äåéèá…
Àòàì þçö èñÿ ñîíóíúó ðîìàíûíû
éàçàíäà éàòàãäà èäè, àíúàã áèðèíúè ôÿñëèíè þçö éàçìûøäû, ãàëàíëàðûíû äèêòÿ åòìèøäè. Àíàì éàçûðäû, àðàäà áèç éàçûðäûã. Ìàðò àéûíûí 9-ó ðîìàíû áèð äÿ îõóòäóðäó, ìöÿééÿí éåðëÿðèíè äÿéèøäèðäè âÿ
îíäàí ñîíðà "èíäè ðàùàò þëÿ áèëÿðÿì" äåäè. Ñèçè èíàíäûðûðàì êè, î ÿñÿðè áèòèðìÿê ö÷öí äàùà éàðûì èë ëàçûì îëñà èäè,
î àäàì éàøàéàúàãäû.
- Äåéèðëÿð êè, èíñàí éàíëûøûíäàí
äîüðóñóíó ÷ûõàðäûð. Äîüðóëàðû ýþðìÿê ö÷öí íÿ åòìÿê ëàçûìäûð?
- Äîüðóëàðû èíäè ùàìûìûç ýþðöðöê.
Îëà áèëñèí êè, ùÿð ùàíñû ìÿãàìäà ñÿùâ
åäÿ áèëÿðèê, àììà ÿââÿë àõûð äîüðóíó
ýþðöðöê. Áèð ãÿäÿð ìöøàùèäÿ, áèð ãÿäÿð
àíàëèç åòìÿê ãàáèëèééÿòè âÿ áèð ãÿäÿð
äÿ äÿðê åòìÿê âàðñà, äîüðó îëàí ùå÷
êèìèí ýþçöíäÿí éàéûíà áèëìÿç. Áèð ìèñàë âàð, "íÿ òþêÿðñÿí àøûíà, î äà ÷ûõàð
ãàøûüûíà". Ùÿð êÿñ ãàøûüûíà äîüðóëàðûí
÷ûõìàñûíû èñòÿéèðñÿ, ìÿùç äîüðóëàðû
òþêìÿëèäèð… Èíñàíëàðû äîüðóëàðëà éàøàìàüà âÿðäèø åòäèðìÿê ëàçûìäûð. Ñàâàäñûç ùÿêèì 100 àäàìû øèêÿñò åäÿ áèëÿðñÿ, ñàâàäñûç áèð ìöÿëëèì áöòþâ áèð íÿñëè øèêÿñò åäÿð. Ìÿí 1985-úè èëäÿ Ìààðèô
(èíäèêè Òÿùñèë Íàçèðëèéè) Íàçèðëèéèíäÿ èøëÿìèøÿì. Íàçèðèí êþìÿê÷èñè âÿ êîëëåýèéà êàòèáè èäèì. Áöòöí èìçàéà ýåäÿúÿê
ñÿíÿäëÿð ìÿíèì ÿëèìäÿí êå÷èðäè, îíëàðû îõóéóá ðåäàêòÿ åäèðäèì. Ùÿìèí ñÿíÿäëÿðäÿ íÿäÿíñÿ ùàìû "ñîáà" ñþçö
ÿâÿçèíÿ "ïå÷" éàçûðäû. Ùÿð äÿôÿ ñÿùâëÿðè äöçÿëäèðäèì, àõûðäà þçöì äÿ ÷àøûá
"ïå÷" éàçäûì.
- Éàçìàüû ÷îõ ñåâèðñèç, éîõñà
îõóìàüû?
- ßñëèíäÿ, áÿçÿí éàçìàüà áåëÿ,
çàìàí îëìóð. Ðåäàêòîð êèìè áèð ñûðà
éàçûëàðäà áèð àáçàñ, áèð ôèêèð ÿëàâÿ âÿ
ðåäàêòÿ åäèðñÿí, áóíóíëà äà äàõèëäÿ
îëàí òÿëÿáàòû ìöÿééÿí ãÿäÿð þäÿìèø
îëóðñàí. Îõóìàüà ýÿëäèêäÿ èñÿ èøèìäÿí àñûëû îëàðàã, èñòÿð-èñòÿìÿç ìÿí ùÿìèøÿ îõóéóðàì. Àììà áÿäèè ÿäÿáèééàò îõóìàã òàìàì áàøãàäû, ùÿð ùàëäà
çþâã àëûðàì. Ùÿð ùàíñû áèð ÿñÿðè èêèíúè
äÿôÿ îõóéàíäà èëê äÿôÿ îõóéàíäà ýþðìÿäèéèì, áàøà äöøìÿäèéèì ìÿãàìëàðû òàïûðàì îðäà. Ìÿñÿëÿí, Ïðîñïåð Ìåðèìåíèí "Òàìàíãî" àäëû ÿñÿðè âàð. Ãóëäàðëûã àðòûã ãàíóíëà ëÿüâ îëóíóá. Àíúàã ñîí äÿôÿ ãóë àëâåðè ö÷öí àüëàð Àôðèêàéà ýÿëèð. Áóðàäà áèð ãÿáèëÿ âàð, ãÿáèëÿ áàø÷ûñûíûí àäû èñÿ Òàìàíãîäóð. Î,
ôèçèêè úÿùÿòäÿí âÿ ðóùÿí ÷îõ ýöúëö áèð
èíñàíäûð. Àíúàã Òàìàíãî þç ãÿáèëÿñèíäÿí îëàí àäàìëàðû è÷êè âÿ õûðäà-ïàðà ìÿáëÿüèí ìöãàáèëèíäÿ àüëàðà ñàòûð.
Àüëàð äà àëäûãëàðûíû àïàðûá ýÿìèéÿ ìèíäèðèðëÿð, ãàíäàëëàéûá ñàëûðëàð çèðçÿìèéÿ.
Àõûðûíúû ñÿôÿð îëäóüóíà ýþðÿ, Òàìàíãî èëÿ àëâåð åäÿí ãóëäàðëàð ôèêèðëÿøèðëÿð
êè, Òàìàíãî þçö ÷îõ ýöúëöäöð âÿ äàùà
áàùà ñàòûëà áèëÿð. Áóíà ýþðÿ äÿ, Òàìàíãîíó è÷èðäèá, áàøûíà äÿéÿíÿêëÿ âóðóá, ÿë-ãîëóíó áàüëàéûá àòûðëàð ýÿìèíèí
çèðçÿìèñèíÿ. Òàìàíãî àéûëàíäà ýÿìè
äîüìà ñàùèëëÿðäÿí óçàãëàðäà äÿíèçèí
îðòàñûíäàéäû âÿ î, íÿ ãÿäÿð ïàðàäîêñàë
îëñà äà, ìÿùç þçöíöí àüëàðà ñàòäûüû
èíñàíëàðûí êþìÿéè èëÿ öñéàí åäèá ýÿìèíè ÿëÿ êå÷èðèð âÿ áöòöí àüëàðû ãûðûð…
Ëàêèí ýÿìèíè èäàðÿ åäÿ áèëÿí îëìàäûüûíäàí òÿõìèíÿí àé éàðûì äÿíèçäÿ
ãàëàðàã ùàìû ñóñóçëóãäàí þëöð. Ôèçèêè
úÿùÿòäÿí ýöúëö îëäóüóíà ýþðÿ áèðúÿ
Òàìàíãî ñàü ãàëûð. Áàøãà áèð ýÿìè ýÿëèá îíó éàðûìúàí ùàëäà õèëàñ åäèð. Ñîíðàäàí Àâðîïàäà, Ôðàíñàäà, ùàðäàñà
þìðöíöí àõûðûíàúàí áþéöê áèð ùÿðáè îðêåñòðäÿ òÿáèë ÷àëìàãëà ìÿøüóë îëóð.
Î çàìàí áèçÿ áåëÿ äåéèðäèëÿð êè, áó
èìïåðèàëèñòëÿð, éÿíè àüëàð çÿíúèëÿðè, éÿíè
àôðèêàëûëàðû ãóë åäèðëÿð. Ãóëëàðñà öñéàí
åäèð âÿ ãÿëÿáÿ ÷àëûð. Àììà ÿñÿðèí ôÿëñÿôÿñè òàìàì áàøãàäûð. Ñÿí þç ìèëëÿòèíè ñàòûðñàíñà, ñÿíèí àõûðûí îíëàðäàí äà
ïèñ îëàúàã. Éÿíè ùÿð äÿôÿ ùÿð ùàíñû áèð
ÿñÿðè éåíèäÿí îõóéàíäà äàùà ìàðàãëû
áèð áàõûø èíñàíà àéäûí îëà áèëèð.
- Ôèëîñîô ßáó Òóðõàí äåéèð, "þçöíö òàïìàã ö÷öí ýÿðÿê ÿââÿë þçöíö
èòèðÿñÿí". Ñèç íåúÿ äöøöíöðñöç?
- Ìÿíÿ åëÿ ýÿëèð êè, þçöíö èòèðìÿìÿéÿ ÷àëûøñàí, äàùà éàõøû îëàð, ÷öíêè
ñîíðàäàí òàïìàéà äà áèëÿðñÿí. Îëà áèëÿð êè, î, íÿéèñÿ íÿçÿðäÿ òóòóá áó ãÿíàÿòÿ ýÿëèá, àììà ìÿí ðàçû äåéèëÿì
îíóí ôèêðè èëÿ. ×öíêè ìÿíÿ åëÿ ýÿëèð êè,
áèçäÿ èíäè íÿ ïðîáëåì âàðñà, î þçöíö
èòèðìÿêäÿí èðÿëè ýÿëèá. ×îõóñó þçöíö
èòèðèá âÿ åëÿ áèëèð êè, èòèðìÿêëÿ þçöíö òàïûá. Àììà ÿñëèíäÿ åëÿ äåéèë. Àäàì
þçöíö èòèðäèéèíè äÿðê åäÿíäÿ ýåú îëà áèëÿð. Èëëÿðëÿ þçöíÿ àä ãàçàíà áèëÿðñÿí,
ìöàñèð äèëäÿ äåñÿê, þç èìèúèíè éàðàäà
áèëÿðñÿí, àììà áèðúÿ äÿôÿ þçöíö èòèðñÿí, áóíóíëà äà ùÿìèí èëëÿðèí öçÿðèíäÿí õÿòò ÷ÿêÿ áèëÿðñÿí. Ìÿíúÿ, þçöìöçö åëÿ èòèðìÿäÿí òàïñàã, éàõøû îëàð.
- Áÿñèðÿò ýþçöíö à÷ìàã ö÷öí èíñàíà àðèôëÿðëÿ öíñèééÿò þíÿìëèäèð. Ñèçÿ ùàíñû àðèô èíñàíëàðëà öíñèééÿò éàðäûì÷û îëäó?
- Áèð ÷îõ ìàðàãëû àäàìëàð îëóá êè,
îíëàðëà ýþðöøìöøÿì, öíñèééÿòäÿ îëìóøàì. Áàéàã äåäèéèì Áÿõòèéàð ÿìèëÿð,
Èëéàñ ÿìèëÿð âÿ áàøãà àäàìëàðûí äàâðàíûøëàðûíû ýþðìöøÿì, äàíûøûãëàðûíû åøèòìèøÿì. Áèð äÿôÿ áèçäÿ éàçû÷û ìÿúëèñè
èäè. Îñìàí Ñàðûâÿëëè äÿ ýÿëìèøäè. Àðòûã
éàøëàíìûøäû. ×îõ ìàðàãëû ñþùáÿòëÿð
åäèðäèëÿð. Îñìàí Ñàðûâÿëëè åëÿ äàíûøûðäû
êè, îíóí ùÿð êÿëìÿñèíäÿí íÿñÿ þéðÿíìÿê îëàðäû. Èìêàí îëñàéäû, îíóí ñÿñèíè
éàçàðäûì. Àììà ùåéèô êè, î äþâðäÿ
áèçäÿ ìàãíèòîôîí éîõ èäè.
- Ðàùàòëûãëà þçöíöçÿ ãàïûëäûüûíûç, è÷èíèçè äèíëÿäèéèíèç çàìàí íÿ
âàõò îëóð?
- Íàäèð ùàëëàðäà îëóð. Áåëÿ áèð äåéèì âàð: "Àüûëëû îëóá ùàìûíûí äÿðäèíè
÷ÿêìÿêäÿíñÿ, äÿëè îë, ùàìû ñÿíèí äÿðäèíè ÷ÿêñèí". Àììà áó ãÿíàÿòÿ ýÿëèðÿì êè, äÿëè îëìàã èñòÿìèðÿì, éîõñà
äîüðóäàí, äÿëè îëàðàì. Ìÿñÿëÿí, êåôëè
Èñêÿíäÿð îëà áèëìèðÿì.
- Íÿ âàõòñà ÿäÿáèééàòûí ìþâúóäëóüó áèòÿ áèëÿðìè?
- Ìÿíèì àëÿìèìäÿ ÿäÿáèééàò áèòÿðñÿ, ùÿéàò äà áèòìèø îëàúàã. ×öíêè äöíéàíû ÿäÿáèééàòñûç òÿñÿââöð åäÿ áèëìèðÿì.
- Ýÿëÿúÿêäÿí íÿ ýþçëÿéèðñèíèç?
- Äöøöíöðÿì êè, éàõøû îëìàëûäûð.
×öíêè áåëÿ äöøöíìÿñÿì íÿ èøëÿìÿéèí,
íÿ éàøàìàüûí - ùå÷ áèð øåéèí ìÿíàñû
éîõäó. Áó öìèä âÿ èíàì îëìàñàéäû,
öìóìèééÿòëÿ, ùå÷ êèì, ùå÷ íÿ ýþðìÿçäè. Áèð ôÿëñÿôÿ äà âàð êè, "àíúàã áó ýöíëÿ éàøà". Áó éàõûíëàðäà Ùåìèíãóåéèí
"Ãîúà âÿ äÿíèç" ïîâåñòèíè áèð äÿ îõóäóì. ßñÿðäÿ ãîúà ýÿíú áàëûã÷ûíû ñöáù
òåçäÿí îéàòìàëûäû. Ýÿíú áàëûã÷û ãîúàäà çÿíýëè ñààòûí îëìàäûüûíû äåéèð âÿ
îíó íåúÿ îéàäàúàüûíû ñîðóøóð. Ãîúà
èñÿ "ìÿíèì çÿíýëè ñààòûì ìÿíèì ãîúàëûüûìäû" äåéèð. Ýþðöíöð, ãîúàëàð
þìöðëÿðèíè áèð àç äà óçàòìàã ö÷öí òåç
îéàíûðëàð. Áèð ñþçëÿ, ðÿùìÿòëèê áèáèì
äåìèø, ùÿéàò ìöáàðèçÿäèð.
- Äÿéÿð ñèçèí ö÷öí íÿäèð?
- Áó ãàðøûëûãëû ïðîñåñäèð. Èíñàí þçö
þçöíÿ ùþðìÿò åòìèðñÿ, äÿéÿð âåðìèðñÿ,
ùÿðÿêÿòëÿðèíè íèçàìëàìûðñà, îíäà äèýÿðëÿðè äÿ îíà äÿéÿð âåðìÿéÿúÿê. ßýÿð ñÿíèí ãèéìÿòèíè, äÿéÿðèíè âàõòûíäà âåðÿ áèëìèðëÿðñÿ, î çàìàí áó, ôàúèÿäèð.
- Îõóäóãëàðûíûç, ýþðäöêëÿðèíèç,
áèëäèêëÿðèíèç éåòèðìè ñèçÿ?
- Õåéð, ùÿð ùàëäà ìÿíèì÷öí ùå÷
âàõò êèôàéÿò åòìÿéÿúÿê, ÷öíêè áàëàúà
óøàãäàí äà íÿñÿ þéðÿíèðñÿí. Ùÿð ýöí
þéðÿíÿðÿê éàøàéûðàì.
Ýöëíàð Ìàéèñãûçû
28 Sentyabr 2014-cö èë
ÉÓÁÈËÅÉ ÌÖÑÀÙÈÁßÑÈ
7
Åë÷èí Èñýÿíäÿðçàäÿ: “17 þëêÿíèí ïðåçèäåíòè èëÿ äîñòàì"
Áó ýöí 50 éàøû òàìàì îëàí
øàèð, íàøèð, áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ òàíûíìûø åëì õàäèìè, ïðîôåññîð Åë÷èí Èñýÿíäÿðçàäÿ
èëÿ ìöñàùèáÿíè òÿãäèì åäèðèê.
- 50 éàø... ßââÿëúÿ òÿáðèê
åäèðÿì! ßùâàë íåúÿäèð?
- ×îõ ñàü îë. 50 þíÿìëè ðÿãÿìäèð. Ùÿð àäàìà íÿñèá îëìóð
áó éàø. 50-éÿúÿí íå÷ÿ äîñòóìóçó èòèðäèê... ßí àçû ôèçèêè îëàðàã
þíÿìëè áèð ìÿãàìäûð. Ìÿí äÿ Àëëàùûí âåðäèéè ãàáèëèééÿòÿ ýþðÿ 50
éàø ÿðÿôÿñè þçöìÿ âåðäèéèì ùåñàáàòäà àëíûà÷ûã, öçöàüàì. Îíó äà
äåéèì êè, ìÿíÿ ýþðÿ äîüóì ýöíö, àä ýöíö õöñóñèëÿ ñîí 20 èëäÿ
åëÿ äÿ ÿùÿìèééÿò äàøûìàéûá. Ñîíóíúó äÿôÿ 1989-úó èëäÿ Øóøàäà Úûäûð äöçöíäÿ 25 éàøûìû ãåéä
åëÿìèøÿì. Îíäàí ñîíðà àä ýöíëÿðèìè ãåéä åòìèðÿì. Ìÿíÿ ýþðÿ
äîüóì éåðè éîõäóðñà, îíóí ýöíö
äÿ éîõäóð. Áèð íþâö 50 éàøàúàí
ÿëäÿ åòäèéèì óüóðëàðû ãîéìàüà
éåð òàïìûðàì.
- Àèëÿ è÷èíäÿ äÿ êå÷èðìÿìèñèç?
- Éîõ. Áèç èíäè éàøàäûüûìûç
åâÿ êþ÷ÿíäÿ 40 éàøûì òàìàì
îëóðäó. Àèëÿäÿí áàøãà èêè éàõûí
äîñòóì äà éàíûìäàéäû: ìÿðùóì
øàèðèìèç Àäèë Ìèðñåéèä âÿ Îãòàé
Ùàúûìóñàëû... Áèðäÿí Îãòàé äåäè
êè, áó ýöí ìöÿëëèìèí àä ýöíöäöð.
Èíàí, óíóòìóøäóì. 16 ñåíòéàáð
îëäóüóíó éÿíè... Îíäà äà Îãòàéûí
ñþçöíö êÿñäèì êè, ãàëñûí. 45-è
Øóøàäà ãåéä åëÿéÿðèê. Î äà ãèñìÿò îëìàäû. 50-äÿ äÿ ãèñìÿò äåéèëìèø.
- Öçåéèð áÿéèí 50 éàø åòèðàôûíû éÿãèí êè, áèëèðñèç...
- Ùÿ... (Ýöëöð) Ìÿøÿäè Èáàä
ñþùáÿòè...
- Þçö 50-éÿ ÷àòàíäà äåéèá,
êèøèíè íàùàã èíúèòìèøÿì, 50 åëÿ
äÿ ÷îõ äåéèëìèø. Ñèçäÿ íåúÿäèð?
- Éåíÿ Øóøàéà áàüëûäûð áó...
Íÿ ãÿäÿð Øóøà éîõäóð, þçöìö
ãîúà éîõ, ÿêñèíÿ, 17-18 éàøëû ÿñýÿð êèìè ùèññ åäèðÿì. Éàø íÿ ãÿäÿð äèêòÿ åòñÿ äÿ, î ýöìðàùëûüû ÿëäÿí âåðìÿê èñòÿìèðÿì. Î êè ãàëäû
øÿõñè ôÿàëèééÿòÿ, óüóðëàðà... Âàãèô
Íÿñèá áó éàõûíëàðäà ìÿíèì ùàããûìäà áèð éàçû éàçûá, îðäà øàèðëÿðè þìðöí ýöíåéèíäÿ âÿ ãóçåéèíäÿ
äîüóëàíëàð äåéÿ èêè éåðÿ áþëöá.
ßëàâÿ åäèá êè, êÿíàðäàí áàõàíëàð
åëÿ áèëèð Åë÷èí Èñýÿíäÿðçàäÿ þìðöí ýöíåéèíäÿ äîüóëàí òàëåëè øàèðëÿðäÿíäèð. Àììà ÿñÿðëÿðèíè îõóéàíäà ýþðäöì, éîõ, Åë÷èí äÿ ßëè
Êÿðèì êèìè, Ñÿðäàð ßñÿä êèìè è÷èíè éåéèá-òþêÿí ãÿëÿì ñàùèáèäèð.
- Áÿëêÿ åëìëÿ ìÿøüóë îëìàüûíûç ñèçè õèëàñ åòäè? ßäÿáèééàò
ìàääè òÿìèíàò áàõûìûíäàí "åòèáàðñûç" ñàùÿäèð.
- 37 èëäèð êè, ÿäÿáèééàòûí è÷èíäÿéÿì. Ëàï äÿãèã äåñÿì, 1983úö èëäÿ Ìÿììÿä Àðàç "Àçÿðáàéúàí ýÿíúëÿðè" ãÿçåòèíäÿ ìÿíÿ
"Óüóðëó éîë" éàçûá øåèðëÿðèìè òÿãäèì åòìèøäè. 31 èë åëÿéèð... Ïåøÿêàð ÿäÿáèééàòëà ìÿøüóë îëìàüûì.
Àììà îíäàí õåéëè ÿââÿëäÿí éàçìàüà áàøëàìûøäûì. Î ýöíäÿí èíäèéÿäÿê Ìÿììÿä Àðàçûí, ñþçöí
éàõøû ìÿíàñûíäà, Äîìîêë ãûëûíúûíû áàøûì öçÿðèíäÿ ùèññ åòìèøÿì
âÿ åäÿúÿì äÿ! Ìÿììÿä ìöÿëëèì
ñîíðàëàð ùÿìèí òÿãäèìàòûí ÿñàñûíäà ìÿíèì "Ìöãÿääÿñ ýþðöø"
êèòàáûìà þí ñþç éàçäû. Éóáèëåéëÿ
áàüëû äÿðú îëóíàí áåøúèëäëèéèìÿ
äÿ ùÿìèí éàçûíû þí ñþç îëàðàã
ãîéìóøàì. Ìÿììÿä Àðàçûí òÿãäèìàòû âÿ þí ñþçöíäÿí ñîíðà
þçöì-þçöìö ÿäÿáèééàò àäàìû êèìè ãÿáóë åëÿäèì. Îëà áèëÿð êè, êÿíàðäàí êèìÿñÿ àëèì êèìè äàùà
÷îõ ýþðöíöì. Ùÿð ùàëäà ïðîôåññîðàì, 47 èõòèðàì âàð, Àâðîïàíûí
ôÿõðè àëèìè âÿ ÿìÿêäàð èõòèðà÷ûñûéàì. Éåðè ýÿëìèøêÿí, Àçÿðáàéúàíäà þç ñàùÿñè öçðÿ áó ãÿäÿð èõòèðàñû îëàí éåýàíÿ àäàìàì. Íÿéè
àíëàòìàã èñòÿéèðÿì? Êÿíàðäàí
àëèì êèìè, èõòèðà÷û êèìè, íàøèð êèìè
ýþðöíÿ áèëÿðÿì. Áÿëêÿ äÿ ÿí ñîíäà øàèð äåéèðëÿð. Àììà ÿñëèíäÿ
áåëÿ äåéèë, úèääè îõóéàíëàð åòèðàô
åäèðëÿð êè, þíúÿ øàèðëèéèì ýÿëèð.
2004-úö èëäÿ "×ÿð÷èâÿñèç
ðÿñìëÿð" àäëû êèòàáûì ÷ûõäû. Êèòàáà
þí ñþçö ×èíýèç ßëèîüëó éàçìûøäû.
Î, þí ñþçäÿ ìÿíäÿí áÿùñ åäÿðêÿí ÷àüäàø ïîåçèéàìûçûí ôåíîìåíè èôàäÿñèíè èøëÿäèá. Àäèë Ìèðñåéèä äÿ îíäàí èëùàìëàíàðàã "Ùàðäàí áàõñàí ýþðöíÿí àäàì" êèòàáûíû éàçäû.
- ×èíýèç ßëèîüëóíóí äà "×ÿð÷èâÿñèç" àäëû êèòàáû âàð...
- Ùÿÿ... (ýöëöð). Àäèë Ìèðñåéèä
äåéèðäè, ùÿìèøÿ øàýèðä óñòàääàí
ýþòöðìöð, áÿçÿí ÿêñèíÿ äÿ îëóð
(éåíÿ ýöëöð). Áèð äÿ çàðàôàò åäèðäè
êè, ýÿðÿê ×èíýèç ìöÿëëèì ñÿíÿ ïàòåíò þäÿñèí. ×èíýèç ßëèîüëóíóí êèòàáû äà ÷îõ ìàðàãëûäûð. Áåéíÿëõàëã ìöñàáèãÿëÿðäÿ ìöêàôàò àëûá.
- Ýþðìöøÿì. Íÿðäòàõòàéà
îõøàéûð... ×îõ éöêñÿê ïîëèãðàôèê
êåéôèééÿòè âàð... Ôåíîìåí ÷îõ
áþéöê ñþçäöð...
- Áèëèðÿì. Ñàäÿúÿ, êèòàá äöíéàíûí ìÿøùóð ðÿññàìëàðûíûí éàðàäûúûëûüûíà ùÿñð îëóíàí àâàíãàðä
ïîåìàëàðäàí èáàðÿò èäè. Ôåíîìåí
ñþçöíö áó ìÿíàäà - áÿíçÿðè, îõøàðû îëìàéàí ìÿíàñûíäà èøëÿòìèøäè. Ñþç ñþçö ÷ÿêäè, ìÿòëÿáäÿí
óçàãëàøäûã. Óøàã âàõòû ìöÿëëèì
ìÿíäÿí ñîðóøäó êè, êèì îëìàã èñòÿéèðñÿí? Äåäèì, Ëîìîíîñîâ!
(ýöëöð) Ìèí-áèð ÿçèééÿòëÿ äÿ îëñà,
òÿõìèíÿí Ëîìîíîñîâ îëäóì. Áþéöê óüóðëàðûì âàð. Åëìäÿ äÿ, íàøèðëèê èøèíäÿ äÿ âÿ ñ. Éåýàíÿ èíñà-
íàì êè, ùÿì òåõíèêà, ùÿì äÿ ôèëîëîýèéà åëìëÿðè äîêòîðó äèïëîìóì
âàð. Éàõûí åëìëÿðÿ ýþðÿ áó àäû
àëàíëàð âàð. Àììà ùÿì òåõíèêè
åëìäÿ, ùÿì ôèëîëîýèéàäà áó óüóð
éîõäóð. Ìÿíäÿí ñîðóøñàëàð êè,
áöòöí áó óüóðëàðûíäàí âàç êå÷,
èíàí ñÿìèìèééÿòèìÿ, àñàíëûãëà
êå÷ÿðÿì. Àììà ÿäÿáèééàòäàí âÿ
ö÷öí éåíè åùòèéàò ùèññÿëÿðèíèí ùàçûðëàíìàñû èäè. Î âàõò ÑÑÐÈ èëÿ
Éàïîíèéàíûí àðàñûíäà ïðîáëåì
éàðàíìûøäû âÿ åùòèéàò ùèññÿëÿð
ýÿëìèðäè. Íàçèðëÿð Êàáèíåòèíèí ãÿðàðû èëÿ ñîâåò àëèìëÿð, áó ïðîáëåìè
ùÿëë åòìÿëè èäèëÿð. Ùÿìèí åëì
àäàìëàðûíûí è÷èíäÿ ìÿí äÿ âàðäûì. Ùÿòòà áèçèì òàïäûãëàðûìûç éàïîíëàðûíêûíäàí èëäÿ 1,2 ìèëéîí
ðóáë åôôåêòëè îëäó.
- Ñèçèí÷öí ïîåçèéàíûí úàçèáÿñè íÿäèð àõû áåëÿ? Áÿëêÿ ßëè
Êÿðèìÿ íîðìàë áèð ùÿéàò âåðñÿéäèí, øåèðè àòûá ýåäÿðäè.
- Áåëÿ áèð ñÿìèìè ñþùáÿò åëÿéÿê. Áàõ áó ýöí ìÿíèì, áàøãà
éöêñÿê âÿçèôÿ âÿ àä-ñàí ñàùèáëÿðèíè äåìèðÿì, 17 þëêÿíèí ïðåçèäåíòè èëÿ øÿõñè ìöíàñèáÿòèì âàð.
Îíëàðûí ùàìûñûíäàí äàùà àðòûã,
ìÿñÿëÿí, ßëèñÿìèä Êöðëÿ îòóðóá
ïåíäèð-÷þðÿê éåìÿê äàùà õîøäóð
ìÿíÿ.
- Ùàíñû ïðåçèäåíòëÿðäèð îíëàð? Ñèð äåéèëñÿ...
- Ìÿñÿëÿí, Ðàóô Äåíêòàø. Î,
äöíéàäà äàùà áèð èëêÿ èìçà àòà-
ÉÓÁÈËÅÉß ÁÀÚÛ ÒßÁÐÈÊÈ:
ÄÎÑÒËÓÃ
ÊßËÌßÑÈ
Øàèð âÿ àëèì ãàðäàøûì Åë÷èí
Èñýÿíäÿðçàäÿíèí 50 éàøûíà!
Àðà, òàï äöíéàäà þç àäàìûíû,
Àüëûíûí ÿìðèíè éåðèíÿ éåòèð!
Ñþçöíÿ îðòàã åò ñþç àäàìûíû,
Îíóí àìàëû äà ÿìÿëèéëÿ áèð!
Äîñòëóüà áàüëûäûð éàõøû íÿ âàðñà:
Íàìóñäàí, âèúäàíäàí ýþçÿëëèéÿäÿê!
Äîñòóí äîñòëóüóíà ÿìèí îëàðñàí Àðõàí éåðÿ äÿéìÿç, ãûðûëìàç óðÿê!
Ãöðóðëà, âöãàðëà ñþéëÿ áó ñþçö Àäè áèð ñþç äåéèë "äîñòëóã" êÿëìÿñè.
Äîñòó ÿð îëàíûí ùåé ýöëÿð öçö,
Òöêÿíìÿç ãöââÿòè, êÿñèëìÿç ñÿñè!
Ñûíàìà äîñòóíó, èíàí êè, çàìàí
Þçö þç âàõòûíäà ñûíàéàð îíó.
Èíñàíëà äîüóëàð éàõøû âÿ éàìàí,
Ñå÷èìÿ áàüëàíàð ùÿð øåéèí ñîíó!
Áó ýöíäÿí ñàáàùà éàõøûëûã ãàëàð,
Éàìàíëûã éàøàéàð áèð àíû àíúàã;
Ãûðõ èëëèê éîëäàøëûã âÿä åäÿí îëàð,
Ãûðõ ýöíÿ áÿñ åòìÿç âèúäàíû àíúàã!
Äöðöñòëöê - ýÿëÿúÿê çàìàíà áèð éîë,
Äîñòëóãñà - áó éîëóí èøûüû, íóðó.
Ùÿéàòäà êèì îëñàí, òÿêè äöðöñò îë,
Ãîðó áó ùèêìÿòè èíàìëà, ãîðó!
øåèðäÿí ÿñëà! Áàúàðìàðàì! ßñëèíäÿ î áèðè óüóðëàðûìûí êþêöíäÿ äÿ
øàèðëèéèì äàéàíûð. Éÿíè, øàèðëèéèì
àëèìëèéèìÿ äàùà ÷îõ êþìÿê åäèá.
- Èøèí ìàääè òÿðÿôè äÿ âàð...
- Òÿáèè. Èêèíúè êóðñäàí áàøëàéàðàã èõòèðàëàðûì îëóá. Òÿäãèãàò
ñàùÿì ìàøûíãàéûðìàíûí òåõíîëîýèéàñûäûð. Àðõèìåäèí, Ãàëèëåéèí
âàõòûíà áàõìà, èíäè åëìè êÿøôëÿð
÷îõ âàõò ãðóï ùàëûíäà îëóð.
- Èíäè àëìà òÿê àäàìûí áàøûíà äöøìöð...
- Àé ñàü îë. (Ýöëöð) Áÿçÿí Íîáåë ìöêàôàòû äà áèð íå÷ÿ àëèìÿ âåðèëèð. Ìÿíèì äÿ áó úöð ìöøòÿðÿê
èõòèðàëàðûì îëóá. Ìÿñÿëÿí, áèðè Áàêû Ìÿèøÿò Êîíäèñèîíåðëÿð çàâîäó
Àôàã ØÛÕËÛ
17.09.14, Ìîñêâà
ðàã, ìÿíèì êèòàáûìû Êûïðûñäà éàéûìëàäû âÿ þçö äÿ þí ñþç éàçäû.
Òöðêèéÿíèí 4 ïðåçèäåíòè èëÿ ñàëàìêàëàìûì îëóá: Ñöëåéìàí Äÿìèðÿë,
ßùìÿä Íåúäÿò Ñåçÿð, Àáäóëëàù
Ýöë âÿ Ðÿúÿá Òàééèá ßðäîüàí...
Àáäóëëàù Ýöëëÿ ëàï éàõûí îëìóøàì. ßí àçû îí äÿôÿ ýþðöøìöøöê.
Äàùà ñîíðà Áîëãàðûñòàíûí ïðåçèäåíòè Ýåîðýè Ïûðâàíîâóí òàïøûðûüû
èëÿ Áîëãàðûñòàíûí Éàçû÷ûëàð Áèðëèéè
êèòàáûìû áóðàõäû âÿ ìÿíè áèðëèéÿ
öçâ ãÿáóë åòäè. Ý.Ïûðâàíîâ êèòàáûìûí òÿãäèìàò ìÿðàñèìèíè òÿøêèë
åòäè, þçö äÿ òÿäáèðÿ ãàòûëäû âÿ ùàðäàñà 5-6 äÿãèãÿ éàðàäûúûëûüûìäàí
äàíûøäû. Ìàêåäîíèéàíûí ïðåçèäåíòè ìÿíè 5 äÿôÿ øåèð àõøàìûíà
äÿâÿò åäèá âÿ àèëÿâè òàíûø îëìóøóã. Îðäà äà êèòàáûì ÷àï îëóíäó
âÿ çèéàôÿò âåðèëäè. Ñèçÿ äåéèì, þëêÿ áàø÷ûëàðû èëÿ öíñèééÿòäÿ îëìàã
÷îõ ìàðàãëûäûð. Ùÿð àäàìûí ãèñìÿòèíÿ äöøìöð. Èíäèíèí þçöíäÿ
äÿ áó úöð åëìè-ÿäÿáè òÿäáèðëÿðÿ
äÿâÿò àëûðàì. Øÿõñè äÿâÿòëÿð äÿ
îëóð.
- Äàùà ùàíñû ïðåçèäåíò äîñòëàðûíûç âàð.
- Ðÿøàä Ìÿúèä ùÿìèøÿ çàðàôàòëàøûð êè, ïðåçèäåíò äîñòëàðûíûí
ñàéû àðòìàéûá ùÿëÿ? (Ýöëöð) Ñèçÿ
äÿ ìàðàãëûäûð äåéÿñÿí... Áþéöê
àäàìëàðûí çþâãö äÿ ôÿðãëèäèð. Ìÿñÿëÿí, Ñóðèéà ïðåçèäåíòè Áÿøÿð
ßñÿä ìÿíÿ öñòöíäÿ þç øÿêëè îëàí
ãûçûë ñààò ùÿäèééÿ åäèá. ×îõ áàùàëû ñààòäûð. Ìÿí Ñóðèéà Éàçàðëàð
Áèðëèéèíèí öçâöéÿì. ßðÿá Éàçàðëàð
Àññàìáëåéàñûíû òÿøêèë åäÿí 18 þëêÿíèí áèðè Ñóðèéàäûð. Áó ÷ÿð÷èâÿäÿ
êå÷èðèëÿí òÿäáèðëÿðèí áèðèíäÿ ýþðöøìöøäöê. Ñóðèéàíûí ìÿäÿíèééÿò íàçèðè ßëè Àêëå Îðñàíëà äà
äîñò èäèì. Ñóðèéà Éàçàðëàð Áèðëèéèíèí äÿ öçâöéÿì. Ùàðäàñà 16 þëêÿíèí éàçàðëàð áèðëèéèíèí öçâöéÿì:
Ðóñèéà, Ãàçàõûñòàí, Ãûðüûçûñòàí,
Èðàí, Èðàã, Êîñîâî âÿ ñ. Îíó äà
ãåéä åäèì êè, õàðèúäÿ ÿí ÷îõ ÷àï
îëóíàí Àçÿðáàéúàí éàçàðëàðûíäàí
áèðèéÿì. 34 êèòàá. 2010-úó èëäÿ
"Äöíéà Áþéöê Øåèð ìöêàôàòû"íû
àëìûøàì. Äåìÿê èñòÿéèðÿì êè,
äöíéà øþùðÿòëè àëèìäÿí ÿââÿë,
äöíéà øþùðÿòëè øàèð ñàéìàã îëàð
ìÿíè.
- Áèð àç äà íÿøðèééàòäàí äàíûøàã... Èíäèéÿäÿê íå÷ÿ êèòàá
÷àï åòìèñèíèç?
- Ñåíòéàáðûí 16-äà 700-úö êèòàá ùàçûð îëäó: "Åë÷èí Èñýÿíäÿðçàäÿíèí áèîãðàôèéàñû âÿ áèáëèîãðàôèéàñû" Áó, "Âåêòîð" íÿøðèééàòûíûí
ìÿíÿ éóáèëåé ùÿäèééÿñèäèð.
- Áó êèòàáëàðäàí íå÷ÿñè íÿøðèééàò ùåñàáûíà áóðàõûëûá?
- 530-äàí ÷îõäóð... 150-ñè
äöíéà þëêÿëÿðè éàçàðëàðûíäàí òÿðúöìÿäèð. Ãàëàíëàðû áèçèì èñòåäàäëû àäàìëàðûí "Âåêòîð" íÿøðèééàòû
ùåñàáûíà íÿøð îëóíàí êèòàáëàðûäûð.
- Áþéöê èøäèð.
- Ñàü îëóí (ýöëöð).
- Åë÷èí ìöÿëëèì, áó éàõûíëàðäà áèð ôîòîíóçó ýþðäöì, éàõàíûçäà î ãÿäÿð îðäåí-ìåäàë âàðäû êè, åëÿ áèëäèì, êèìñÿ ôîòîøîïäà äîñòëóã øàðæû äöçÿëäèá...
- (Ýöëöð) Ùÿÿÿ... Ùÿëÿ î ùàìûñû äåéèë. Ùàìûñû éåðëÿøìÿç ñèíÿìÿ... Áåøúèëäëèêäÿ áöòöí îðäåíìåäàë âÿ òèòóëëàðûì áàðÿäÿ ìÿëóìàò îëàúàã.
- Áèðäÿí óøàãëàðà çàðàôàòëà
äåéèðÿì êè, Åë÷èí Èñýÿíäÿðçàäÿíèí áöòöí òèòóëëàðûíû éàçñàã, áèðíå÷ÿ ñÿùèôÿéÿ éåðëÿøìÿç...
- Áèð íå÷ÿ ñÿùèôÿ íÿäèð, áèð êèòàáëûãäûð (éåíÿ ýöëöð)....
- Ñèçè áèð äàùà éóáèëåéèíèç
ìöíàñèáÿòè èëÿ òÿáðèê åäèðÿì âÿ
ñèçÿ úàí ñàüëûüû àðçóëàéûðàì!
ßìèíÿì êè, óüóðëàðûíûç äàâàìëû
îëàúàã.
- Ìÿí äÿ ñèçÿ òÿøÿêêöð åäèðÿì. Äèããÿòèíèçÿ ýþðÿ...
Êóëèñ.àç
8
Éåíè äÿðñ èëè áàøëàäû
15 ñåíòéàáð 2014-2015-úè òÿäðèñ èëèíèí èëê äÿðñ ýöíöäöð.
Òÿùñèë íàçèðè Ìèêàéûë Úàááàðîâóí ÿìðèíÿ ÿñàñÿí, "Áèëèê ýöíö"íäÿ èëê äÿðñ âÿòÿíïÿðâÿðëèê ìþâçóñóíäà îëàúàã. Áó
òÿäðèñ èëèíäÿ Àçÿðáàéúàíäà 139 ìèí íÿôÿðäÿí ÷îõ óøàã áèðèíúè ñèíôÿ ýåäèð.
Ìÿêòÿáëè-ýÿíúëÿð ö÷öí
¹ 40 (42) 28 Ñåíòéàáð 2014-úö èë
ÃßÇÅÒ È×ÈÍÄß ÃßÇÅÒ
ßçèç ìöÿëëèìëÿð, òÿëÿáÿëÿð âÿ
øàýèðäëÿð, ùþðìÿòëè âàëèäåéíëÿð!
Ñèçèí éåíè òÿùñèë èëèíèçè
òÿáðèê åäèðÿì!
Áó ýöí ùàìûìûçûí ùÿéàòûíäà õàòûðëàéà áèëÿúÿéèìèç, àðçó, ùÿéÿúàí âÿ õÿéàëëàðû èëÿ ýÿëÿúÿéÿ áàõäûüûìûç "Áèëèê
Ýöíö"äöð. Ìÿêòÿá åëÿ áèð ìÿêàíäûð êè,
áóðàäàêû ïñèõîëîæè àá-ùàâà þâëàäëàðûìûçûí ùÿéàò éîëóíà, ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðè-
íÿ, ÿãèäÿ âÿ âÿòÿíäàøëûã ùèññèíÿ áèëàâàñèòÿ òÿñèð åäèð. Óøàã ìÿêòÿáäÿ íåúÿ
ôîðìàëàøàúàãñà, åëÿ äÿ âÿòÿíäàø îëàúàã.
Àäû "Áèëèê Ýöíö" êèìè ãåéä îëóíàí
áó ýöí òÿùñèëèí éåíè ìÿçìóí êåéôèééÿòèíÿ ýþðÿ áèëèêëÿ éàíàøû, áàúàðûã âÿ ãàáèëèééÿòèí ôîðìàëàøìàñûíà, áöòþâëöêäÿ
èíñàí øÿõñèééÿòèíèí éåòêèíëÿøìÿñèíÿ,
âÿòÿíäàø øöóðóíóí ìöÿééÿíëÿøìÿñèíÿ çÿìèí îëàí ïðîñåñèí áàøëàíüûúûäûð.
Ìÿêòÿáèìèç íÿ ãÿäÿð êåéôèééÿòëè
òÿùñèë, ìöÿëëèìëÿðèìèç óøàãëàðà íÿ ãÿäÿð éàõøû òÿðáèéÿ âåðÿ áèëÿúÿêëÿðñÿ, úÿìèééÿòèìèç âÿ äþâëÿòèìèç î ãÿäÿð ýöúëö îëàúàã âÿ äàùà äà èíêèøàô åäÿúÿêäèð.
Þëêÿìèçäÿ òÿùñèëèí èíêèøàôû áèçäÿí,
ñèçäÿí - áöòþâëöêäÿ ùàìûìûçäàí áèðáàøà àñûëûäûð. Èíàíûðàì êè, Àçÿðáàéúàí
òÿùñèëè þçöíöí çÿíýèí ÿíÿíÿëÿðèíÿ,
ìèëëè ìÿíÿâè âÿ öìóìáÿøÿðè äÿéÿðëÿðèíÿ, áåéíÿëõàëã òÿúðöáÿéÿ ÿñàñëàíàðàã
äàùà äà èíêèøàô åäÿúÿê, äöíéà òÿùñèë
ñèñòåìèíäÿ þç ëàéèãëè éåðèíè òóòàúàãäûð.
Áó éîëäà ùàìûíûçà éåíè-éåíè íàèëèééÿòëÿð àðçóëàéûðàì.
Ï.Ñ. Ùÿð øåé èëê àääûìäàí áàøëàéûð.
Áó èë èëê äÿôÿ îëàðàã áèðèíúè ñèíôÿ ýåäÿúÿê áàëàëàðû, ÑÀÁÀÙ ãðóïëàðûíäà îõóéàúàã òÿëÿáÿëÿðè, ìöÿëëèì àíäû è÷ÿðÿê
ïåäàãîæè ôÿàëèééÿòÿ áàøëàéàúàã ìöÿëëèìëÿðè áèð äàùà òÿáðèê åäèðÿì!
Ìèêàéûë Úàááàðîâ,
Òÿùñèë íàçèðè
Ìèêàéûë Úàááàðîâ 2014-2015-úè
äÿðñ èëèíèí éåíèëèêëÿðèíè à÷ûãëàéûá
"15 ñåíòéàáð - Áèëèê Ýöíö ÿí ýåíèø ãåéä îëóíàí, ùàìûíûí áàéðàì êèìè
êå÷èðäèéè ýöíëÿðäÿí áèðèäèð. Áó ìöíàñèáÿòëÿ áèð äàùà áöòöí õàëãûìûçû,
õöñóñèëÿ äÿ ìÿêòÿáÿ èëê äÿôÿ ãÿäÿì ãîéàí óøàãëàðû òÿáðèê åäèðÿì. Þòÿí
èë îëäóüó êèìè, áó èë äÿ öìóìòÿùñèë ìÿêòÿáëÿðèíäÿ èëê äÿðñ âÿòÿíïÿðâÿðëèê ìþâçóñóíà, Âÿòÿíèìèçÿ ùÿñð îëóíàúàã. Þëêÿìèçèí éåíè úÿìèééÿò ãóðóúóëóüóíäà âàúèá ìÿñÿëÿëÿðäÿí áèðè ýÿíú íÿñëèí âÿòÿíïÿðâÿðëèê ðóùóíäà éåòèøäèðèëìÿñè, îíëàðäà òÿùñèëÿ, åëìÿ ìàðàüûí äàùà äà àðòûðûëìàñû âÿ
äöíéàýþðöøöíöí äàèì ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèäèð". ÑÈÀ-íûí õÿáÿðèíÿ ýþðÿ, áó
ôèêèðëÿðè éàï.îðý.àç ñàéòûíà ìöñàùèáÿñèíäÿ òÿùñèë íàçèðè Ìèêàéûë Úàááàðîâ 2014-2015-úè äÿðñ èëèíèí éåíèëèêëÿðëÿðèíäÿí äàíûøàðêÿí äåéèá.
Íàçèðèí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, 2014-2015úè òÿäðèñ èëèíè ùÿì âàëèäåéíëÿð, ùÿì
ìöÿëëèìëÿð, ùÿì äÿ òÿùñèëàëàíëàð ö÷öí
ÿùÿìèééÿòëè äÿðÿúÿäÿ çÿíýèí âÿ ìàðàãëû éåíèëèêëÿðëÿ çÿíýèí îëàúàã: "Òÿùñèë
ñàùÿñèíäÿ êåéôèééÿò äÿéèøèêëèêëÿðè éàðàòìàã ö÷öí èëê íþâáÿäÿ ùàçûðëûã èøëÿðèíè éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ àïàðäûã âÿ áóíäàí ñîíðà áöòöí ñàùÿëÿðäÿ òÿäðèúÿí
äÿéèøèêëèêëÿðÿ áàøëàäûã. Éåíèëèêëÿð íÿäÿí èáàðÿòäèð. Øöáùÿñèç, èëê íþâáÿäÿ
îðòà òÿùñèë äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿäèð. Òÿùñèëèí èíêèøàôû öçðÿ Äþâëÿò Ñòðàòåýèéàñûíà óéüóí îëàðàã, áèç òÿùñèëàëàíëàð ö÷öí
ìàêñèìóì ìöíáèò øÿðàèò éàðàòìàüà
áàøëàìûøûã. Áó, éàõøû ìöÿëëèì, ãöñóðñóç äÿðñëèê âÿ äöçýöí òÿäðèñ ïðîñåñè
äåìÿêäèð. Ìöÿëëèì íöôóçóíóí ãàëäûðûëìàñû ö÷öí "Ìöÿëëèìëÿðèí åòèê äàâðàíûø
ãàéäàëàðû" ãÿáóë îëóíäó. Éåíè ãàéäàëàðà óéüóí îëàðàã, ìöÿëëèìëÿð ôÿàëèééÿòÿ
áàøëàìàçäàí ÿââÿë "ìöÿëëèì àíäû"
è÷èðëÿð. Áóíóíëà ìöÿëëèìëÿð òÿùñèë
ìöÿññèñÿëÿðèíäÿ ñàüëàì ìöíàñèáÿòëÿðèí ôîðìàëàøìàñûíà, âÿòÿíäàøëàðûí îíëàðà åòèìàäûíûí àðòìàñûíà ìÿñóëèééÿò
äàøûäûãëàðûíû þùäÿëÿðèíÿ ýþòöðöðëÿð. Àíäûí èìçàëàíìûø ìÿòíè ìöÿëëèìèí øÿõñè
èøèíäÿ ñàõëàíûð. Íÿçÿðÿ àëñàã êè, ìöÿëëèì ýÿíú íÿñëèí ôîðìàëàøìàñûíäà, îíëàðûí ìÿäÿíè èíêèøàô ïðîñåñèíäÿ áèðáàøà èøòèðàê åäèð, îíäà íöôóçëó, çèéàëû òÿáèÿòëè ìöÿëëèìèí þëêÿìèçèí ýÿëÿúÿéèíäÿ
íÿ ãÿäÿð áþéöê ðîë îéíàäûüû àéäûí
îëàð".
"Äèýÿð òÿðÿôäÿí ìöÿëëèìëÿðèí èøÿ
ãÿáóëóíäà, éåðäÿéèøìÿñèíäÿ äÿ íåãàòèâ ùàëëàð àðàäàí ãàëäûðûëûá. Àðòûã ìöÿëëèìëÿð éåíè ãàéäàëàðà óéüóí îëàðàã,
ìöàñèð èíôîðìàñèéà-êîììóíèêàñèéà
òåõíîëîýèéàëàðû òÿòáèã îëóíìàãëà èøÿ
ãÿáóë îëóíóð. Âàêàíñèéàëàð åëàí åäèëèð,
ÿââÿëúÿ éåðëÿðèíè äÿéèøìÿê èñòÿéÿí
ìöÿëëèìëÿðèí ìöðàúèÿòëÿðèíÿ áàõûëûð,
ìöñàùèáÿ ÿñàñûíäà îíëàðûí èñòÿéè éåðèíÿ éåòèðèëèð, äàùà ñîíðà éåíè ìöÿëëèì
ôÿàëèééÿòèíÿ áàøëàìàã èñòÿéÿíëÿð ö÷öí
èìòàùàíëàð êå÷èðèëèð. Áöòöí áóíëàð òàì
åëåêòðîí ãàéäàäà, ñóáéåêòèâ ìöäàõèëÿëÿð îëìàäàí áàø âåðèð. Ìöÿëëèì èìòàùàí âåðèá ãóðòàðàí êèìè þç íÿòèúÿñèíè
áèëèð âÿ áóíà ÿñàñÿí âàêàíò éåðè òóòóáòóòìàäûüûíû äÿðùàë ìöÿééÿíëÿøäèðèð"äåéÿ, Ìèêàéûë Úàááàðîâ ôèêèðëÿðèíÿ ÿëàâÿ åäèá.
Íàçèð îíó äà ãåéä åäèá êè, áó èë äèðåêòîð îëìàã èñòÿéÿí ýÿíú, åíåðæèëè
êàäðëàð ö÷öí õöñóñè òÿëèìëÿð òÿøêèë åäèëèá, ìöàñèð ìåíåúìåíò ïðèíñèïëÿðè òÿäðèñ åäèëèá: "Àðòûã 14 ìÿêòÿáÿ éåíè äèðåêòîðëàð òÿéèí îëóíóá. Áó ïðîñåñ äàâàì åäÿúÿê. Áèç èøëÿéÿí ìöÿëëèìëÿðèí
ñàâàä âÿ òÿäðèñ áàúàðûãëàðûíû àðòûðìàüû
äà ãàðøûìûçà ìÿãñÿä ãîéìóøóã. Áóíóí ö÷öí èëê íþâáÿäÿ îíëàðûí ìþâúóä
èìêàíëàðûíû þéðÿíìÿëèéäèê. Áåëÿëèêëÿ,
áèç Áàêû øÿùÿðè öçðÿ ìöÿëëèìëÿðèí ñûíàã ãèéìÿòëÿíäèðèëìÿñèíè êå÷èðäèê,
ïàéòàõòäàêû ìöÿëëèì ùåéÿòèìèçèí ðåàë
èìêàíëàðûíû ìöÿééÿíëÿøäèðäèê. Ñûíàã
ãèéìÿòëÿíäèðìÿíèí íÿòèúÿëÿðè òÿùëèë åäèëèð âÿ ìöÿëëèìëÿðèí ÿìÿê ôÿàëèééÿòèíèí
îïòèìàëëàøäûðûëìàñû öçðÿ ìöâàôèã òÿêëèôëÿð ùàçûðëàíûð. Íÿòèúÿëÿð ìöÿëëèì ùàçûðëûüû ïðîãðàìëàðûíà äà òÿñèð åäÿúÿê".
Ñàìèðÿ Àáäóëëàéåâà
Éåíè òÿäðèñ èëèíäÿ àëè òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíäÿ èëê äÿôÿ îëàðàã ÑÀÁÀÙ ãðóïëàðû ôÿàëèééÿòÿ áàøëàéûð. Þëêÿíèí àëè òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíèí
èõòèñàñëàð öçðÿ ñå÷èëìèø 738 ÿí éàõøû òÿëÿáÿñè òÿäðèñèíè áó éåíè
ãðóïëàðäà äàâàì åòäèðÿúÿê.
Áó èë èëê äÿôÿ îëàðàã Àçÿðáàéúàíäà ìàêñèìóì àääà âÿ ñàéäà
- 271 àääà 7,8 ìèëéîí ÿäÿä äÿðñëèê ÷àï îëóíóá. Áÿçè ñèíèôëÿð ö÷öí
òàì éåíè, ãàëàíëàðû ö÷öí òÿêðàð íÿøð îëàí êèòàáëàð àðòûã áöòöí ìÿêòÿáëÿðÿ ÷àòäûðûëûá.
2014-2015-úè òÿäðèñ èëèíäÿ 1692 ýÿíú ìöÿëëèì èëê äÿôÿ èøÿ áàøëàéàúàã. Îíëàð òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ èëê äÿôÿ îëàðàã, "ìöÿëëèì àíäû" è÷äèêäÿí ñîíðà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿúÿêëÿð.
Êÿíä ìÿêòÿáëÿðèíäÿ éåíè èøÿ
áàøëàéàí ìöÿëëèìëÿðÿ ýöçÿøòëÿð
Ð
àéîí ìÿðêÿçëÿðèíäÿí 20 êì-äÿí àðòûã ìÿñàôÿäÿ éåðëÿøÿí ìÿêòÿáëÿðäÿ ÷àëûøàí ýÿíú ìöÿëëèìëÿðÿ þäÿíèëÿí ÿëàâÿ ìÿáëÿü 50 ìàíàò àðòûðûëûá. Íàçèðëÿð Êàáèíåòèíèí "Ïåäàãîæè ïðîôèëëè èõòèñàñëàð öçðÿ àëè âÿ îðòà èõòèñàñ òÿùñèëè ìöÿññèñÿëÿðèíè áèòèðìèø âÿ öìóìè òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíäÿ èøÿ áàøëàìûø ýÿíú ìöòÿõÿññèñëÿð ö÷öí ÿëàâÿ ýöçÿøòëÿð
âÿ ñòèìóëëàøäûðûúû òÿäáèðëÿðèí ìöÿééÿí åäèëìÿñè ùàããûíäà"
Íàçèðëÿð Êàáèíåòèíèí 2010-úó èë 14 àïðåë òàðèõëè 67 íþìðÿëè
ãÿðàðûíäà äÿéèøèêëèê åäèëìÿñè áàðÿäÿ" ãÿðàðû áó ýöíäÿí
ãöââÿéÿ ìèíèá.
Èíäèéÿ ãÿäÿð ïåäàãîæè ïðîôèëëè àëè âÿ îðòà èõòèñàñ òÿùñèëè ìöÿññèñÿëÿðèíè áèòèðìèø ýÿíú ìöòÿõÿññèñëÿðèí êÿíä ðàéîíëàðûíäà éåðëÿøÿí
öìóìè òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíÿ èøÿ úÿëá îëóíìàñûíûí ñòèìóëëàøäûðûëìàñû âÿ ùÿìèí ìöÿññèñÿëÿðäÿ ïåäàãîæè êàäð òÿëÿáàòûíûí þäÿíèëìÿñè ìÿãñÿäèëÿ äþâëÿò ñèôàðèøèíÿ ÿñàñÿí èø éåðëÿðèíäÿ ÿìÿê ôÿàëèééÿòèíÿ áàøëàéàí âÿ 3 èë ìöääÿòèíäÿ áó ôÿàëèééÿòè öìóìè òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíäÿ äàâàì åòäèðÿí ýÿíú ìöòÿõÿññèñëÿðÿ áó ìöääÿò ÿðçèíäÿ
êîììóíàë õèäìÿòëÿðèíè þäÿìÿê ö÷öí 40 ìàíàò ìÿáëÿüèíäÿ êîìïåíñàñèéà âåðèëèá.
Ãÿðàðà ÿñàñÿí, éåðëè èúðà ùàêèìèééÿòè îðãàíëàðû òÿðÿôèíäÿí áÿëÿäèééÿëÿðëÿ áèðëèêäÿ îíëàðûí éàøàéûø ñàùÿëÿðèíÿ åùòèéàúëàðûíûí þäÿíèëìÿñèíÿ, äàèìè ìÿñêóíëàøìàã ö÷öí òîðïàã ñàùÿëÿðèíèí àéðûëìàñûíà âÿ èïîòåêà êðåäèòëÿðèíèí âåðèëìÿñèíÿ êþìÿêëèê ýþñòÿðèëèðäè. Åéíè çàìàíäà ðàéîí ìÿðêÿçëÿðèíäÿí 20 êì-äÿí àðòûã ìÿñàôÿäÿ éåðëÿøÿí öìóìè òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíäÿ ÿìÿê ôÿàëèééÿòèíÿ áàøëàéàí
ùÿð áèð íÿôÿð ö÷öí 3 èë ìöääÿòèíäÿ àéëûã ÿìÿê ùàããûíà àéäà 70 ìàíàò ìÿáëÿüèíäÿ ÿëàâÿ þäÿíèëèðäè.
Äÿéèøèêëèéÿ ÿñàñÿí, ïåäàãîæè ïðîôèëëè àëè âÿ îðòà èõòèñàñ òÿùñèëè
ìöÿññèñÿëÿðèíè áèòèðìèø âÿ ïåäàãîæè êàäð òÿëÿáàòûíûí þäÿíèëìÿñè
ìÿãñÿäè èëÿ äþâëÿò ñèôàðèøèíÿ ÿñàñÿí êÿíä ðàéîíëàðûíäà éåðëÿøÿí
öìóìè òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíÿ èøÿ úÿëá îëóíìàñû íÿçÿðäÿ òóòóëàí
ýÿíú ìöòÿõÿññèñëÿð ö÷öí éàø ùÿääè êîíêðåòëÿøäèðèëÿðÿê 35 éàøàäÿê
ìöÿééÿí åäèëèá. Àðòûã 3 èë ìöääÿòèíäÿ ùÿìèí òÿùñèë ìöÿññèñÿñèíäÿ
ôÿàëèééÿòèíè äàâàì åòäèðÿí ýÿíú ìöòÿõÿññèñëÿðÿ áó ìöääÿò ÿðçèíäÿ
òÿê êîììóíàë õÿðúëÿðè äåéèë, éàøàéûø éåðèíèí êèðàéÿ ùàããûíûí äà
þäÿìÿê ö÷öí öìóìèëèêäÿ 60 ìàíàò ìÿáëÿüèíäÿ êîìïåíñàñèéà
âåðèëÿúÿê. Éåðëè èúðà ùàêèìèééÿòè îðãàíëàðû öçÿðèíäÿí ýÿíú ìöòÿõÿññèñëÿðÿ èïîòåêà êðåäèòëÿðèíèí âåðèëìÿñèíÿ êþìÿêëèê ýþñòÿðìÿñè áàðÿäÿ þùäÿëèê ëÿüâ åäèëèá. Áóíäàí ñîíðà éåðëè èúðà ùàêèìèééÿòè îðãàíëàðûíà éàëíûç áÿëÿäèééÿëÿðëÿ áèðëèêäÿ îíëàðûí éàøàéûø ñàùÿëÿðèíÿ åùòèéàúëàðûíûí þäÿíèëìÿñèíÿ, äàèìè ìÿñêóíëàøìàã ö÷öí òîðïàã ñàùÿëÿðèíèí àéðûëìàñûíà êþìÿêëèê ýþñòÿðìÿê òàïøûðûëûá. Ðàéîí ìÿðêÿçëÿðèíäÿí 20 êì-äÿí àðòûã ìÿñàôÿäÿ éåðëÿøÿí öìóìè òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíäÿ ÿìÿê ôÿàëèééÿòèíÿ áàøëàéàí âÿ éàøû 35-äÿê îëàí ýÿíú ìöòÿõÿññèñëÿðèí 3 èë ìöääÿòèíäÿ àéëûã ÿìÿêùàããûíà ÿëàâÿíèí ìÿáëÿüè
äÿ 70 ìàíàòäàí 100 ìàíàòà ãàëäûðûëûá. Äèýÿð äÿéèøèêëèéÿ ÿñàñÿí 3
èëëèê ìöääÿò áèòäèêäÿí ñîíðà ùÿìèí âÿ éà äèýÿð êÿíä ìÿêòÿáèíäÿ
ïåäàãîæè ôÿàëèééÿòèíè äàâàì åòäèðÿí ýÿíú ìöòÿõÿññèñëÿðÿ äàùà 2 èë
ìöääÿòèíäÿ êîìïåíñàñèéà âÿ ÿìÿêùàããûíà ÿëàâÿ þäÿíèëÿúÿê.
Áàøãà ñþçëÿ, ùàçûðäà éåíè èøÿ áàøëàéàí ìöÿëëèìèí áèð ñòàâêà
(12 ñààò) äÿðñ éöêö ö÷öí àéëûã ÿìÿê ùàããû 155 ìàíàò òÿøêèë åäèð.
Êîìïåíñàñèéà âÿ ñòèìóëëàøäûðûúû òÿäáèðëÿð äÿ ÿëàâÿ åäèëÿðñÿ, áóíäàí ñîíðà ðàéîí ìÿðêÿçëÿðèíäÿí 20 êì-äÿí àðòûã ìÿñàôÿäÿ éåðëÿøÿí öìóìè òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíäÿ ÿìÿê ôÿàëèééÿòèíÿ áàøëàéàí
ýÿíú ìöÿëëèìèí ÿìÿê ùàããû 315 ìàíàò îëàúàã. Ñòàâêà àðòäûãúà
ÿìÿê ùàããû äà ìöâàôèã îëàðàã àðòàúàã. Êÿíä ðàéîíëàðûíäà ÿìÿê
ôÿàëèééÿòèíÿ áàøëàìàã ö÷öí êîíêðåò èø éåðëÿðèíÿ ýþíäÿðèø àëìûø
ýÿíú ìöòÿõÿññèñëÿðÿ, ùÿì÷èíèí éîë õÿðúè, ÿìëàêûí äàøûíìàñû ö÷öí
íÿãëèééàò õÿðúè âÿ èëêèí éàøàéûø øÿðàèòèíèí éàðàäûëìàñû ìÿãñÿäè èëÿ
ÿìÿêùàããûíûí èêè ìèñëè ùÿúìèíäÿ áèðäÿôÿëèê éàðäûì äà þäÿíèëÿúÿê.
Þòÿí äÿðñ èëèíäÿ êÿíä ìÿêòÿáëÿðèíäÿ 2552 éåðÿ ùÿâÿñëÿíäèðìÿ òÿäáèðëÿðè òÿòáèã îëóíóá êè, áó äà áöòöí âàêàíò éåðëÿðèí 78 ôàèçèíè òÿøêèë
åäèð.
Ãåéä åäÿê êè, éåðëè èúðà ùàêèìèééÿòè îðãàíëàðû öçÿðèíäÿí ýÿíú
ìöòÿõÿññèñëÿðÿ èïîòåêà êðåäèòëÿðèíèí âåðèëìÿñèíÿ êþìÿêëèê ýþñòÿðìÿñè áàðÿäÿ þùäÿëèê ëÿüâ åäèëìÿñèíÿ àéäûíëûã ýÿòèðÿí Òÿùñèë Íàçèðëèéè èñÿ ýÿíú ìöòÿõÿññèñëÿðÿ äàèìè ìÿñêóíëàøìàã ö÷öí òîðïàã ñàùÿëÿðèíèí àéðûëìàñû âÿ èïîòåêà êðåäèòëÿðèíèí âåðèëìÿñè ñàùÿñèíäÿ ÷ÿòèíëèêëÿðèí àðàäàí ãàëäûðûëìàñû èëÿ ÿëàãÿäàð ãàíóíâåðèúèëèêäÿ ìöâàôèã äÿéèøèêëèêëÿðèí åäèëìÿñè èëÿ áàüëû ñÿíÿäëÿð ùàçûðëàíäûüûíû à÷ûãëàéûá.
cyan magenta yellow black
28 Sentyabr 2014-cö èë
òÿêëè ìöÿëëèìëÿð ö÷öí éàìàí äàðûõìûøäûì. Àõû ìÿí áó òÿäðèñ èëèíäÿ àðòûã
éåääèíúè ñèíèôäÿ òÿùñèë àëàúàüàì.
Ôÿííëÿð ÷îõàëûá, äàùà ÷ÿòèí ïðîãðàìëàð òÿäðèñ îëóíóð, éåíè ôÿíëÿð þéðÿíÿúÿéèê. Äàùà êàìèë ñóðÿòäÿ äîüìà âÿòÿíèìèçèí òàðèõèíè, ìöñòÿãèëëèê éîëëàðûíäà
ãàçàíäûüû ãÿëÿáÿëÿðè, ðåýèîíäà ëèäåð
íàáëàðûíûí, Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû ÉÓÍÅÑÚÎ âÿ ÈÑÅÑÚÎ-íóí õîøìÿðàìëû ñÿôèðè, ìèëëÿò âÿêèëè Ìåùðèáàí
õàíûì ßëèéåâàíûí äàèìè äèããÿò âÿ
ãàéüûñû ñàéÿñèíäÿ ìöñòÿãèë þëêÿìèçèí
óøàãëàðû áó ýöí õîøáÿõò âÿ ôèðÿâàí áþéöéöð, ùÿð úöð øÿðàèòè îëàí ìÿêòÿáëÿðäÿ òÿùñèë àëûð, ýÿëÿúÿéèí ëàéèãëè ìöòÿ-
ÌßÊÒßÁ Ö×ÖÍ ÄÀÐÛÕÌÛØÄÛÌ...
Ãûçûëû ïàéûç ýöíëÿðèíèí áèðè äÿ àðõàäà ãàëäû. Èñòè éàé òÿòèëèíäÿí ñîíðà
éåíè äÿðñ èëèíÿ ãÿäÿì ãîéóðóã. Íÿ
ýèçëÿäèì ö÷ àéëûã òÿòèë ýöíëÿðèíäÿ äîüìà ìÿêòÿáèìèç, ñåâèìëè äîñòëàðûì, èñÞòÿí òÿäèðñ èëèíèí ñîíóíà àç ãàëûðäû. Ñèíèô éîëäàøàëðûìûç áèð éåðÿ
òîïëàøàðàã, ýÿëÿúÿê àðçóëàðûíäàí
ñþùáÿò à÷ûðäûëàð. Îðòà òÿùñèëèìèçè
áàøà âóðìàã öçðÿ èäèê. Ðÿôèãÿëÿðèì þç ýÿëÿúÿê ïëàíëàðûíäàí äàíûøûð, àðçóëàðûíû äèëÿ ýÿòèðèðäèëÿð. Ùàìû äàíûøûðäû. Îíëàðû äèíëÿñÿì äÿ,
õÿéàëÿí ìöñòÿãèë þëêÿìèçèí áþëýÿëÿðè, úîüðàôè èãëèìèíè ýÿçèð, úàéëàðû, äàü âÿ äÿðÿëÿðè, áóç áóëàãëàðû ýþçëÿðèì þíöíäÿ úàíëàíûðäû.
Ùèññ åòäèì êè, éîëäàøëàðûìûí áöòöí
äèããÿòè ìÿíÿ éþíÿëèá.
- Àé ãûç, àé Ëåéëà!... íÿ éàìàí õÿéàëà äàëìûñàí?!. Áÿñ ñÿíèí ýÿëÿúÿê
ïëàíëàðûí íÿäèð?.. Íèéÿ ùå÷ äèíèá äàíûøìûðñàí? - ðÿôèãÿìèí ñÿñè ìÿíè õÿéàëäàí àéûðäû.
- Óøàãëàð, ìÿí úîüðàôèéà ìöÿëëèìè
îëàúàüàì - äåäèì - áèëèðñèíèç, áèçèì
âÿòÿíèìèçèí ýþçÿë èãëèìè âÿ úîüðàôè
ìþâãåéè âàð... Îíó ñåâìÿê âÿ ñåâäèðìÿê ùÿð áèðèìèçèí ìÿíÿâè áîðúóäóð.
äþâëÿòëÿð ñûðàñûíà ÷ûõìàñûíûí ýåð÷ÿêëèêëëÿðèíè þéðÿíÿúÿê, êëàññèê âÿ ìöàñèð
ÿäÿáèééàòûìûçû, úîüðàôèéàìûçû ìÿíèìñÿéÿúÿê, äÿãèã åëìëÿðèí ñèððëÿðèíÿ áÿëÿä îëàúàüûã.
Þëêÿ ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ úÿ-
õÿññèñè êèìè éåòèøèðëÿð. Áèç óøàãëàð áó
ãàéüûéà úàâàá îëàðàã äàùà éàõøû îõóìàëû, áèëèêëÿðÿ ñÿéëÿ éèéÿëÿíìÿëè, ñåâèìëè ìöÿëëèìëÿðèìèçèí äÿéÿðëè ìÿñëÿùÿòëÿðèíÿ ãóëàã àñìàëûéûã.
Ìÿêòÿáèìèç ñîí òÿäðèñ èëèíäÿ ìöà-
Òÿùñèëèìè áó ñàùÿ öçðÿ äàâàì åòäèðÿúÿéÿì. À÷ûüûíû äåéèì, áó, ìÿíèì ÷îõäàíêè àðçóìäóð.
×îõó ìÿíèì ãÿòè ñþçöìö ýþçëÿìèðäè. Êèìñÿ ñþç îéíàòäû:
- Åù, ñèç àðçó åäèí... ýþðÿê ÄÒÃÊíèí ñå÷èìëÿðè íÿ äåéèð. 10-15 èõòèñàñ
ñåúÿ÷ÿê, êèì íÿéÿ íàèë îëàúàüûíû èñÿ
òåñòèí úàâàáëàðû ìöÿééÿí åäÿúÿêäèð äåäè.
Áåëÿúÿ ùÿéàúàíëû àíëàð ñîíà éåòäè. Ñÿíÿäëÿðèìè âåðÿíäÿ äÿ úîüðàôèéà
ðèìëÿ áþëöøìÿê èñòÿäèì!.. Ùÿéàòûìäà
ìÿíèì ö÷öí ÿí ñåâèìëè øÿõñëÿð ìöÿëëèìëÿðèì, áèð äÿ ñàäÿ, çÿùìÿòñåâÿð âàëèäåéíëÿðèìäèð. Ìÿí ùÿìèøÿ ìöÿëëèìëÿðèìè ñåâìèø âÿ îíëàðäàí íöìóíÿ ýþòöðìöøÿì.
ÌßÍÈÌ
ÌÖßËËÈÌÈÌ
Àðòûã Ýÿíúÿ Ùóìàíèòàð Êîëëåúèíèí
èêèíúè êóðñóíäà òÿùñèë àëûðàì. Ëàêèí ùå÷ çàìàí îðòà ìÿêòÿá ìöÿëëèìèì Ñÿëèì Êÿðèìîâóí áèçÿ - ìÿêòÿá éîëäàøëàðûìà ýþðñòÿðäèéè àòàëûã
ãàéüûñûíû óíóòìóðàì. Ùÿð òÿòèë
ýöíëÿðèíäÿ äîüìà ðàéîíóìóçà
ýåäÿðêÿí èëê ýþðöøäöéöì, êîëëåúäÿ ÿëäÿ åòäèéèì íàèëèééÿòëÿð áàðÿäÿ
ùåñàáàò âåðäèéèì òàðèõ ìöÿëëèìèì.
Ñÿëèì Êÿðèìîâó äåéèðÿì. Ñÿëèì
ìöÿëëèì àðòûã þìðöíöí 64-úö áàùàðûíû éàøàéûð. Î, 1950-úè èëäÿ Óúàð ðàéîíóíóí Òÿçÿ Øèëéàí êÿíäèíäÿ çèéàëû àèëÿñèíäÿ àíàäàí îëóá, îðòà òÿùñèëèíè Ìöñöñëö ãÿñÿáÿ ìÿêòÿáèíäÿ àëûá, ñîíðà Òÿçÿ Øèëéàí êÿíä îðòà ìÿêòÿáèíäÿ ïèîíåð áàø äÿñòÿ ðÿùáÿðè êèìè ÿìÿê ôÿàëèééÿòèíÿ áàøëàéûá.
Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò Ïåäàãîæè Óíèâåðñèòåòèíèí òàðèõ ôàêöëòÿñèíäÿ
àëè òÿùñèë àëûá. Òÿéèíàòëà äîüìà ìÿêòÿáÿ ìöÿëëèì ýþíäÿðèëèá.
Ùÿëÿ àëè ìÿêòÿáäÿ îõóäóüó èëëÿðäÿ þç íöìóíÿâè ôÿàëèééÿòè, åëìè àõòàðûøëàðà ìàðàüû èëÿ ñàéûëûá ñå÷èëèá. Åëìè ìÿãàëÿëÿðè èíñòèòóòóí åëìè ìÿúìóÿëÿðèíäÿ ÷àï îëóíóá. Äÿôÿëÿðëÿ êå÷ìèø öìóìèòòèôàãûí ìÿðêÿçè øÿùÿðëÿðèíäÿ òÿëÿáÿ åëìè ÷ÿìèééÿòèíèí êîíôðàñëàðûíäà èøòèðàê åäèá.
Ìÿíèì ìöÿëëèìèì ìÿêòÿáèìèçäÿ èøëÿäèéè ìöääÿòäÿ äÿ
çÿíýèí ïåäàãîæè òÿúðöáÿéÿ ìàëèê îëäóüó êèìè, êÿíäèí âÿ ðàéîíóí èúòèìàè èøëÿðèíäÿ ôÿàë èøòèðàê åäèð. Äÿôÿëÿðëÿ êÿíä õàëã äåïóòàòëàðû ñîâåòèíèí äåïóòàòû ñå÷èëèá. Àçÿðáàéúàí ìöÿëëèìëÿðèíèí
ÂÛ ãóðóëòàéûíûí íöìàéÿíäÿñè îëóá. Î, äÿðñ äåäèéè øàýèðäëÿðèíÿ
åëìè áèëèêëÿðè ìÿíèìñÿòìÿêëÿ þç èøèíè áèòìèø ùåñàá åòìèð, ùÿð
áèð øàýèðäÿ âàëèäåéí ãàéüûñû ýþñòÿðèð. Åëÿ áóíà ýþðÿäèð êè, îíóí
øàýèðäëÿðè ùàðàäà îëñàëàð äà ìÿùñ Ñÿëèì ìöÿëëèìëÿ ìÿñëÿùÿòëÿøìÿéè, éåíÿ äÿ îíäàí íÿéèñÿ þéðÿíìÿéè ìÿíÿâè áîðúëàðû ñàíûðëàð.
Òÿòèë ýöíëÿðèíäÿ ìÿí äÿ ñåâèìëè ìöÿëëèìèìÿ Ýÿíúÿäÿ òÿùñèë àëäûüûì ìöääÿòäÿ ÿëäÿ åòäèéèì íàèëèééÿòëÿðäÿí ñþùáÿò àúäûì, ìÿñëÿùÿòëÿðèíè äèíëÿäèì.
Áó òÿäðèñ èëèíäÿ éåíÿ äÿ òàðèõ ìöÿëëèìèì Ñÿëèì Êÿðèìîâ ñåâèìëè øàýèðäëÿðè àðàñûíäàäûð. Ìÿí îíó éåíè äÿðñ èëè
ìöíàñèáÿòèëÿ òÿáðèê åäèð, "áèç øàýèðäëÿð
ñÿíÿ ìÿíÿí áîðúëóéóã, ìöÿëëèì" äåéèðÿì. Ñÿíÿ éåíè-éåíè óüóðëàð äèëÿéèðÿì.
Ì.Àéòàú,
Ýÿíúÿ Ùóìàíèòàð
Êîëëåúèíèí ÛÛ êóðñ òÿëÿáÿñè
cyan magenta yellow black
Áó êÿëìÿëÿð ìÿíèì öðÿéèìäÿí
õÿáÿð âåðèð âÿ áèð øåéÿ èíàíûðàì êè,
ùÿãèãÿòÿí, éàõøû ìöÿëëèìèí ïèñ øàýèðäè
îëà áèëìÿç. ×öíêè, éàõøû ìöÿëëèì ÿí
ïèñ øàýèðäè áåëÿ þç òÿñèðè àëòûíà àëûá òÿðáèéÿ åòìÿéÿ, îíó ÿí íöìóíÿâè èíñàíà
Èëê àääûì...
Àéñóí ßëèéåâà,
Ýÿíúÿ øÿùÿðè 25 íþìðÿëè
òàì îðòà ìÿêòÿáèí
7-úè ñèíèô øàýèðäè
Äèðèëèê ñóéóäóð, ùÿð êÿëìÿí, èíàí,
Ñÿàäÿò òàïûáäûð îíó è÷ÿí êÿñ.
Éàõøû ìöÿëëèìäÿí, éàõøû äÿðñ àëàí,
Ùÿéàòäà ùå÷ âÿäÿ áöäðÿéÿ áèëìÿç.
ÀÐÇÓÄÀÍ ÄÎÜÀÍ ÀÐÇÓËÀÐ
ôÿííèíÿ öñòöíëöê âåðäèì. Èìòàùàí êîìèññèéàñûíûí íÿòèúÿëÿðè åëàí îëóíàí äà
ñåâèíúèìèí ùÿääè-ùöäóäó éîõ èäè.
Ýÿíúÿ Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíèí úîüðàôèéà èõòèñàñûíà ãÿáóë îëóíìóøäóì. Èëê
ñåâèíúèìè ìöÿëëèìëÿðèì âÿ âàëèäåéíëÿ-
ñèð ñòàíäàðòëàðà óéüóí ñóðÿòäÿ òÿìèð
îëóíìóø, éåíè òÿäðèñ êîðïóñó èíøà
åäèëìèøäèð. Ñèíèô îòàãëàðû, ôÿíí êàáèíåòëÿðè ÿí ìöàñèð òÿäðèñ âÿñàèòëÿðè èëÿ òÿúùèç îëóíìóøäóð. Éöêñÿê èõòèñàñëû
ìöÿëëèìëÿðèìèç, ìÿêòÿá èúòèìàè òÿøêèëàòû, ìÿêòÿá ðÿùáÿðëèéè ùÿð áèð øàýèðäÿ
éöêñÿê òÿëÿáêàðëûãëà éàíàøûð, íèçàìèíòèçàìûí ýöíäÿí-ýöíÿ éöêñÿëìÿñèíÿ
÷àëûøûðëàð. Áèç øàýèðäëÿð áó èìêàíäàí
ñÿìÿðÿëè èñòèôàäÿ åòìÿëè, åëìè áèëèêëÿðèí
ÿñàñëàðûíû äàùà ìöêÿìÿë þéðÿíìÿëèéèê.
Ñàëàì, äîüìà ìÿêòÿá! ßçèç
ìöÿëëèìëÿðèìèç, áèç Ñèçèí ÿìÿéèíèçÿ
"ÿëà" ãèéìÿòëÿðëÿ äÿéÿð âåðÿúÿéèê.
9
÷åâèðìÿéÿ ãàäèðäèð.
×àëûøàúàüàì êè, àëè ìÿêòÿáäÿ òÿùñèë àëäûüûì ìöääÿòäÿ ïðîôåññîð-ìöÿëëèìëÿðèìäÿí þéðÿíäèêëÿðèìè ýÿëÿúÿê
ùÿéàò äåâèçèìÿ ÷åâèðèì.
Ëåéëà Çöëôöãàðëû,
Ýÿíúÿ Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíèí
úîüðàôèéà èõòèñàñû öçðÿ
Û êóðñ òÿëÿáÿñè
Êè÷èê àääûìëàðûí èíàìûíà íÿ âàõòñà
öðÿéèìèçäÿ õÿôèôúÿ ýöëöìñÿìèøèê áÿëêÿ äÿ... Àììà, óíóäóðóã êè, ùÿéàò
þçö êè÷èê áèð öìèäëÿ ýþçÿëëÿøèð åëÿ..
Áàëàúà Ùåéäÿðèíñÿ öìèäëÿðè áþéöêäöð... ×îõ áþéöê... Ñåíòéàáðûí 15-è
Ýÿíúÿ øÿùÿð 4 ñàéëû îðòà ìÿêòÿáèí áèðèíúè ñèíôèíÿ ãÿäÿì ãîéóð áàëàúà
Ùåéäÿð... Ýöíàé ìöÿëëèìÿíèí îíà þéðÿòäèéè ùÿðôëÿð âÿ ðÿãÿìëÿð îíóí éåíè,
þçö äÿ ÿí áþéöê êÿøôëÿðèäèð. Áó áþéöê êÿøôëÿðèí àðõàñûíäà îíóí êè÷èê
öðÿéèíèí ùÿéÿúàíëàðû âàðäûð...
Áàëàúà Ùåéäÿðèí ìÿêòÿá ãàïûñûíäàí
è÷ÿðè àòäûüû èëê àääûìûíà àíàñû Ýöëàðÿ, àòàñû Òóðàë, íÿíÿëÿðè Ùèúðàí, Ìÿùÿááÿò âÿ
Ýöëäÿðÿí, áàáàëàðû Áÿùìàí, Àñèì âÿ Åëõàí äà ñåâèíèðëÿð... Ùåéäÿðèí ÿí ýþçÿë òÿáðèêè èñÿ 3 éàøëû áàúûñû Èëàùÿäÿí ýÿëäè: "Ãàãàøûì ùàìûäàí ÷îõ áèëèð..."
Áèç äÿ "Ðóçèýàð" ãÿçåòèíèí áöòöí êîëëåêòèâè Ùåéäÿðèí èëê àääûìëàðûíûí èíàìëû îëìàñûíäàí ãöðóð äóéóð. Îíó òÿáðèê åäèðèê...
ÁÈÐ ÄÖÍÉÀ ÑÅÂÈÍÚ ÙÈÑÑÈ ÈËß.. .
15 ñåíòéàáð. Áó ýöí Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò Àãðàð Óíèâåðñèòåòèíèí ïðîôåññîð-ìöÿëëèì ùåéÿòèíèí, òÿëÿáÿ êîëëåêòèâèíèí ùÿéàòûíà ñèëèíìÿç èçëÿðëÿ éàçûëäû. "Áèëèê ýöíö" ìöíàñèáÿòèëÿ óíèâåðñèòåòèí ìöùÿíäèñëèê ôàêöëòÿñèíèí òÿäðèñ
áèíàñûíûí ùÿéÿòè áàéðàìñàéàüû áÿçÿäèëìèøäè. Ùÿçèí
ìóñèãè ñÿäàëàðû ÿòðàôà áèð ãÿëÿáÿëèê ýÿòèðèðäè. Éàðàíìàñûíûí 85 èëëèéèíÿ ùàçûðëûã ýþðÿí óíèâåðñèòåò äàùà áèð òÿäðèñ èëèíÿ èìçà àòûðäû. Êîëëåêòèâèí ùÿð áèð öçâöíöí, òÿëÿáÿëÿðèí, ÷îõñàéëû ãîíàãëàðûí úþùðÿñèíäÿí áèð äöíéà ñåâèíú? ôÿðÿù îõóíóðäó.
Áèð àçäàí òÿíòÿíÿëè òÿäáèð
áàøëàíäû. Òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðûíû
ñàëàìëàéàí òÿäðèñ èøëÿðè öçðÿ
ïðîðåêòîð Àíàð Ùÿòÿìîâ,
ÀÌÅÀ-íûí ìöõáèð öçâö, óíèâåðñèòåòèí ðåêòîðó, ïðîôåññîð Èáðàùèì Úÿôÿðîâóí àäûíäàí ñÿìèìè öðÿê ñþçëÿðèíè ñþéëÿäè, òÿëÿáÿëÿðÿ òÿäðèñ èëèíäÿ óüóðëàð äèëÿäè. ×ûõûøûíà äàâàì åäÿí
À.Ùÿòÿìîâ ãåéä åòäèêè, áó èë
Óíèâåðñèòåòèí àãðîíîìëóã, àã-
ðîòåõíîëîýèéà, àãðàð èãòèñàäèééàò, áàéòàðëûã òÿáàáÿòè âÿ çîîìöùÿíäèñëèê, åëåêòðîåíåðýåòèêà
âÿ èíôîðìàñèéà òåõíîëîýèéàëàðû,
ìöùÿíäèñëèê ôàêöëòÿëÿðèíäÿ 5
ìèíÿ éàõûí òÿëÿáÿ òÿùñèë àë
àëàúàã. Þòÿí òÿäðèñ èëèíäÿ óíèâåðñèòåòèí ìàääè-òåõíèêè áàçàñûíûí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè, î
úöìëÿäÿí èäìàí çàëûíûí ÿñàñëû
òÿìèðè, ãàïàëû áàëûãéåòèøäèðìÿ,
ãóø÷óëóã òÿäðèñ ìÿðêÿçèíèí éà-
ðàäûëìàñû, ìöàñèð ëàáîðàòîðèéà
àâàäàíëûãëàðû âÿ èíôîðìàñèéà
òåõíîëîýèéàëàðû èëÿ òÿúùèçàò,
óíèâåðñèòåòèí ÿí áþéöê áèíàñû
îëàí ìöùÿíäèñëèê êîðïóñóíäà
ÿñàñëû òÿìèð èøëÿðè âÿ äèýÿð òÿäáèðëÿð àïàðûëìàñû òÿäðèñèí êåéôèééÿòèíèí
éöêñÿëäèëìÿñèíÿ
ÿñàñëû çÿìèí éàðàòìûøäûð. Òÿäðèñäÿ èíòåðàêòâ ìåòîäëàðûí òÿòáèãèíèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè ìÿãñÿäèëÿ óíèâåðñèòåòèí áöòöí ôàêöëòÿëÿðè ñìàðò ëþâùÿëÿðëÿ òÿúùèç
åäèëèá. 2014-2015-úè òÿäðèñ èëèíäÿ óíèâåðñèòåòÿ ãÿáóë îëìóø
1100 áàêàëàâð âÿ 159 ìàýèñòðàíò éàðàäûëàí áöòöí èìêàíëàðäàí ôàéäàëàíàúàã. Ðåñïóáëèêàäà éåýàíÿ àëè àãðàð òÿùñèë
ìöÿññèñÿñè îëàí óíèâåðñèòåò 85
èëëèéèíè ãåéä åòìÿê ìÿãñÿäèëÿ
22-24 ñåíòéàáð 2014-úö èë òàðèõëÿðèíäÿ "Ìöàñèð àãðàð åëì: ãëî-
áàëëàøìà øÿðàèòèíäÿ ÿñðèí àêòóàë ïðîáëåìëÿðè âÿ èíêèøàô
ïåðñïåêòèâëÿðè" ìþâçóñóíäà
áåéíÿëõàëã åëìè-ïðàêòèê êîíôðàíñ êå÷èðÿúÿêäèð. Êîíôðàíñäà
äöíéàíûí ìöõòÿëèô þëêÿëÿðèíäÿí
50-ÿ éàõûí ãîíàüûí, ùàáåëÿ
ðåñïóáëèêàìûçûí íöôóçëó àëèìëÿðèíèí èøòèðàêû ýþçëÿíèëèð.
Òÿäáèðèí éåêóíóíäà éöêñÿê áàë òîïëàéàí òÿëÿáÿëÿðäÿí 1
íÿôÿðèíÿ ïëàíøåò, 2 òÿëÿáÿéÿ
èñÿ íîòåáîîê, äèýÿð 3 òÿëÿáÿéÿ
èñÿ ñààò ùÿäèééÿ åäèëìèøäèð.
Òÿëÿáëÿð âÿ âàëèäåéíëÿð ÷ûõûø åäÿðÿê óíèâåðñèòåòäÿ éàðàäûëàí øÿðàèòÿ ýþðÿ þç òÿøÿêêöðëÿðèíè áèëäèðäèëÿð.
Ìÿììÿä Ãàñûìîâ,
ÀÄÀÓ-äà ÷ûõàí
"Àãðàð ìöòÿõÿññèñ"
ãÿçåòèíèí ÿìÿêäàøû
10
ÌÖßËËÈÔ ÑßÙÈÔßÑÈ
äûðìàëàðäà éàëíûç "÷ÿïêÿí" ñþçöíöí
èçàùû âåðèëìèøäèð. Áó àðàøäûðìàëàðû
îõóäóãäà ìÿëóì îëóð êè, ÷ÿïêÿí òàðèõÿí ùÿì êèøè, ùÿì äÿ ãàäûí ýåéèì
äÿñòèíÿ äàõèë îëìóøäóð. Áó úöìëÿéÿ
ÿñàñëàíàðàã åëÿ íÿòèúÿéÿ ýÿëèðèê êè,
íèìòÿíÿ ãàäûí âÿ êèøè ÷ÿïêÿíëÿðèíè
ôÿðãëÿíäèðìÿê ö÷öí éàðàíìûø äåéèìäèð. Éÿíè, íèìòÿíÿ ãàäûí ÷ÿïêÿíèíèí
èêèíúè àäûäûð. Îäóð êè, éàçûìûçäà ÷ÿïêÿíäÿí äåéèë, íèìòÿíÿäÿí áÿùñ åäÿúÿéèê, ãàäûí öñò ýåéèìèíäÿí…
Íèìòÿíÿ ãàäûí áÿäÿíèíÿ ìöòÿíàñèá áèð øÿêèëäÿ òèêèëèðäè. Áåëÿ ãÿäÿð êèï
Øÿôà Âÿëèéåâà,
“Ðåéòèíãëè æóðíàëèñò"
äèïëîì÷óñó
Ùÿð ñÿùÿð éóõóäàí îéàíûíúà
ýöçýöéÿ áàõð, îðàäà ýþçÿë áèð ñèìà ýþðìÿê èñòÿéèðèê. Íÿèíêè ñèìà, áàøäàí-àéàüà ýþçÿëëèê ýþðìÿê èñòÿéèðèê. Éåíè ýöíÿ éåíè ùÿâÿñëÿ áàøëàìàã ö÷öí ÿí éàõøû
ïàëòàðëàðûìûçû ñå÷èá ýåéèíèðèê.
Ùàíñû êè, î ïàëòàð áèçÿ øÿí ÿùâàëðóùèééÿ, þçýöâÿí ùèññè, äàõèëè
èíàì éàøàäà áèëèð.
Ýåéèì ìÿäÿíèééÿòèíèí õàëãëàðûí
ìàääè-ìÿíÿâè òàðèõèíäÿ ìöùöì éåð
òóòìàñû äà ìÿùç áóðäàí èðÿëè ýÿëèð. Éåíÿ äÿ èíñàí ÿùâàëû, îíóí äóéüóëàðû, éàøàì ïñèõîëîýèéàñû òàðèõèí, ìÿäÿíèééÿòèí þçÿéèíäÿ äàéàíûð.
Àçÿðáàéúàíäà èíñàíëàðûí éàøàì
òÿðçèíÿ, âÿòÿíèìèçèí òÿáèÿòèíÿ âÿ èãëèìèíÿ, ùàáåëÿ òÿáèÿòÿ èíàì ùèññèíÿ óéüóí îëàðàã ìöÿééÿí áè÷èìëè âÿ ÷àëàðëû
ýåéèì ìÿäÿíèééÿòè ôîðìàëàøìûøäûð. Èñòÿð ãàäûí, èñòÿðñÿ äÿ êèøè ýåéèìëÿðèíäÿ
éóõàðûäà äåäèêëÿðèìèç òàì âÿ éà ìöÿééÿí äÿðÿúÿäÿ íÿçÿðÿ àëûíìûøäûð. Áó
ýöí ãàäûí ýåéèìëÿðè è÷ÿðèñèíäÿ õöñóñè
éåðè îëàí íèìòÿíÿäÿí äàíûøàúàüûã.
Ñÿíÿòøöíàñ
Íèýàð
Ãóëèéåâà
"Àçÿðáàéúàí ìèëëè ýåéèìè òÿðêèáèíäÿ
ãàäûí áàø ýåéèìëÿðè" àäëû ìÿãàëÿñèíäÿ
éàçûð: "Àçÿðáàéúàí ìèëëè ýåéèì äÿñòèíèí åëåìåíòëÿðè àøàüûäàêûëàðäàí èáàðÿò
èäè: ×ÿïêÿí (íèìòÿíÿ), òóìàí, êþéíÿê,
ìöâàôèã îëàðàã áàø ýåéèìè - àðõàëûã,
áàùàðû, êöëÿúÿ, êöðäö, åøìÿê, úàíëûã,
ëÿááàäÿ, êàòèáè, êàòóáó, öñò òóìàíû,
ìåéçÿð (þíëöê), ÷àõ÷óð âÿ ñ."
Áóðäàí àéäûíúà ýþðöíöð êè, ÷ÿïêÿí
áÿçÿí íèìòÿíÿ äÿ àäëàíûðäû. Éàõóä äà
áó ýåéèìèí èêèíúè àäû íèìòÿíÿäèð.
"Íèìòÿíÿ" ñþçö áÿçÿí ñàäÿúÿ äèàëåêò
êèìè äÿéÿðëÿíäèðèëäèéèíäÿí åëìè àðàøÈëëÿðèí î òàéûíäàí òàíûéûðäûì îíó...
Öðÿéèíäÿêè àðçóëàðà äà áÿëÿä èäèì...
Ùÿìèøÿ äåéÿðäè êè, ùÿéàòûìûçû äÿéèøÿ áèëÿðèê...Èíñàíûí þç åíåðæèñè îíó
éàøàäàð, óúàëäàð àíúàã... Ëàêèí, áèð
ýöí ìÿíÿ åòäèéè êè÷èê ùÿäèééÿíèí
ìöÿëëèôè þçö îëäóüóíó äåéÿíäÿ áó
÷ûëüûí, ùÿéàò åøãè äöíéàéà ñûüìàéàí ãûçûí ñÿáðèíèí áþéöêëöéöíÿ
èíàíìàäûì... Êè÷èê ùÿäèééÿ ãóòóñóíäàêû áîéóíáàüûíû ùàçûðëàìàã
ö÷öí ýöíëÿðëÿ ñÿáðëÿ èøëÿìÿê, ýåúÿíè ýöíäöçÿ ãàòûá çÿùìÿò ÷ÿêìÿê
ëàçûì èäè... Âÿ Ýöíàé...Ìÿíèì ÷ûëüûí,
ñÿáèðñèç, ùþâñÿëÿñèç êèìè òàíûäûüûì
ãûçûí áàøãà ÿë èøëÿðè îëóá-îëìàäûüûíû
äà ñîðóøäóì... "Ýÿëÿðñÿí, ýþðÿðñÿí..."-äåäè... Ýåòäèì âÿ ýþðäöì...
ßëèéåâà Ýöíàé Åëõàí ãûçû 1988-úè èë
ìàðòûí 14-äÿ Ýÿíúÿäÿ äöíéàéà ýþç
à÷ûá. Ýÿíúÿ øÿùÿð 16 ñàéëû îðòà ìÿêòÿáè áèòèðèá... ßí ìàðàãëûñû èñÿ ýþçÿë ðÿññàì, áÿäèè ÿë èøëÿðèíèí ìöÿëëèôèäèð...
-Ýöíàé, ùàðäàí àüëûíà ýÿëäè êè,
ñÿí áåëÿ íöìóíÿëÿð éàðàäà áèëÿðñÿí?
-Àüëûìà ýÿëìÿäè êè... Åëÿ ùÿìèøÿäÿí äöçÿëäèðäèì.. Óøàã âàõòû êè÷èê âÿðÿãëÿðÿ øÿêèëëÿð ÷ÿêèðäèì. Ìóíúóãëàðû
éàí-éàíà äöçöð, ðÿíýëÿðèíè àéðû-àéðû ñå÷èðäèì. Þçöìäÿí ïàð÷àëàðûí öñòöíÿ ýóéà íàõûø òèêèðäèì... Àíúàã áóíëàðû à÷ûã
úÿñàðÿòëÿ åäÿ áèëìèðäèì...
-Íèéÿ êè? Íÿ ìàíå îëóðäó ñÿíÿ
áóíëàðû ñåâÿðÿê åòìÿéÿ?
-Âàëèäåéíëÿðèì... Áèëèðñÿí, âàëèäåéíëÿð åëÿ äöøöíöð êè, óøàã àíúàã îõóìàãëà íÿñÿ ÿëäÿ åäÿ áèëÿð. Îíëàð óøàãëûãäàí
ùÿêèì, ìöÿëëèì, ìöùÿíäèñ êèìè ñþçëÿðè
óøàãëàðûí éàíûíäà î ãÿäÿð èøëÿäèð êè,
áÿëêÿ äÿ ìÿíèì êèìè ÷îõ óøàãëàð áó
ñþçëÿðäÿí áåçèð... Âàëèäåéíëÿð óøàãëàðà
ôÿðäè áàúàðûãëàðûíû èíêèøàô åëÿòäèðìÿéÿ
èìêàí âåðìèðëÿð ÷îõ âàõò... Óøàãëàð îõóéóð, àëèì äÿ îëà áèëèð, àíúàã îíëàðûí äàèõèëèíäÿ íÿñÿ ÿë÷àòìàç áèð ùèññ ãàëûð... Áó
ùèññ îíó ùÿéàòû òàì éàøàìàüà ãîé-
28 Sentyabr 2014-cö èë
Öñòöíäÿ àë áóòàí âàð,
À íèìòÿíÿ, íèìòÿíÿ.
Ñÿíè áàøà àòàí âàð,
À íèìòÿíÿ, íèìòÿíÿ.
Éîðüàíûíäà éàòàí âàð,
À íèìòÿíÿ, íèìòÿíÿ.
Áèð äÿíÿñÿí, áèð äÿíÿ,
À íèìòÿíÿ, íèìòÿíÿ.
Ùÿøèéÿëÿðèí ãûðìûçû,
À íèìòÿíÿ, íèìòÿíÿ.
Áÿçÿð ïàëòàðûìûçû,
À íèìòÿíÿ, íèìòÿíÿ.
Áÿçÿð ýÿëèíè, ãûçû,
ßââÿëèìúè ìÿúëèñ ÿëëè èë áóíäàí ÿãäÿì äÿðéàéè-Õÿçÿðèí êÿíàðûíäà, Ëÿíêÿðàí øÿùÿðèíäÿ, âÿçèð Ìèðçÿ Ùÿáèáèí
åâèíäÿ âàãå îëóð. Âÿçèð îòóðóáäóð èêèìúè àðâàäûíûí îòàüûíäà, ãàáàüûíäà ÿë-ÿë
öñòÿ, Ùàúû Ñàëàù äóðóáäóð.
Âÿçèð. Ùàúû Ñàëàù, åøèòäèì êè, Ðÿøòÿ ýåäèðñÿí, äîüðóäóðìó?
Ùàúû Ñàëàù. Áÿëè, àüà!
Âÿçèð. Ùàúû Ñàëàù, ñÿíÿ áèð ãóëëóã
áóéóðàúàüàì, ýÿðÿêäèð áèòèðÿñÿí.
Îíóí ö÷öí ñÿíè ÷àüûðòìûøàì.
Ùàúû Ñàëàù. Áóéóð, àüà, úàí-áàø
èëÿ áèòèðìÿéÿ ùàçûðàì!
Àðàøäûðìàëàð
À ÍÈÌÒßÍß, ÍÈÌÒßÍß
îëóðäó. Áåëäÿí ñîíðà ÿòÿéÿ éàõûí ùèññÿäÿ éàíëàðûíäàí ÷àïûüû îëàðäû. ßëúÿê
êèìè ÿëèí öñòöíÿ ñàëëàíàí ãîíäàðìà
ãîëëàðû ùå÷ áèð êÿñèêñèç, äöìäöç ïàð÷àäàí òèêèëÿðäè. Èñòÿéÿ, çþâãÿ, áÿçÿí
äÿ ìàääè èìêàíà ýþðÿ áó ãîëëàðà áÿçÿê ö÷öí äöéìÿëÿð, éàõóä äà òîõóìà
ýöëëÿð òèêèëèðäè. Íèìòÿíÿíèí ÿòÿéè, ãîëëàðûíûí êÿíàðëàðû, éàõàñû çÿðëè ïàð÷à èëÿ
ùàøèéÿëÿíèðäè. Áÿçÿí äÿ éàõàñûíà ãóðàìà øÿêëèíäÿ áàùàëû ïàð÷àëàðäàí áÿçÿêëÿð âóðóëóðäó. Ìöÿééÿí çàìàí êÿñèéèíäÿ íèìòÿíÿíèí öñòöíäÿí áåëÿ ýöìöø êÿìÿð áàüëàìàã äà àäÿò îëóá.
Íèìòÿíÿ ùàããûíäà ÿí äîëüóí ìÿëóìàòû "À íèìòÿíÿ, íèìòÿíÿ" ìàùíûñûíäàí àëìàã îëóð:
Ãàëìàçñàí ñÿí õàðàäàí,
À íèìòÿíÿ, íèìòÿíÿ.
Àòëàñäàí, çÿðõàðàäàí,
À íèìòÿíÿ, íèìòÿíÿ.
Ýÿëìèñÿí Áóõàðàäàí,
À íèìòÿíÿ, íèìòÿíÿ.
Ñÿí éàðàøûðñàí ìÿíÿ,
À íèìòÿíÿ, íèìòÿíÿ.
ßðèøèí èïëèêäÿíäèð,
À íèìòÿíÿ, íèìòÿíÿ.
ßðÿúèí èïÿêäÿíäèð,
À íèìòÿíÿ, íèìòÿíÿ.
Áóòàí ÷è÷ÿê-÷è÷ÿêäèð,
À íèìòÿíÿ, íèìòÿíÿ.
Éàðàøûãñàí ýåéÿíÿ,
À íèìòÿíÿ, íèìòÿíÿ.
ìóð...
-Èíäè, ôèêðèíúÿ, ñÿí þç ðóù àçàäëûüûíäàñàíìû?
-Èíäè, áÿëè... Àììà, áó àçàäëûüû ÿëäÿ
åëÿìÿê åëÿ äÿ àñàí îëìóð... Áÿçÿí ýöíëÿðëÿ ýèçëèíäÿ øÿêèë ÷ÿêèðäèì, ìóíúóãëàðäàí íÿñÿ äöçÿëäÿíäÿ ÷àëûøûðäûì êè, åâèí
èøèíè òàì éåðèíÿ éåòèðèì, âàõòûì ãàëñûí...
Ìÿíèì èëê ãàçàíúûì äà ðÿñìäÿí îëóá...
Ùÿëÿ 6-úû ñèíèôäÿ îõóéàíäà... Éÿíè, îíäà àíëàäûì êè, èíúÿñÿíÿò Àëëàùûí èíñàíà
âåðäèéè èñòåäàääàí áàøãà ùÿì äÿ ýÿëèð
Àòëàç íèìòÿíÿëè, èïÿê êþéíÿêëè,
Éàñòû áàøû òèðìÿ øàëëû Ñÿíÿì, ýÿë!
Õÿñòÿ Ãàñûì
À íèìòÿíÿ, íèìòÿíÿ.
Àòëàñ äåéèáëÿð ñÿíÿ,
À íèìòÿíÿ, íèìòÿíÿ.
Ìàùíû áó ýöí ö÷öí ÷îõ éàéûëìûø
îëìàñà äà úÿíóá áþëýÿñèíäÿ, õöñóñèëÿ,
Ëÿíêÿðàíäà äàùà ìÿùøóðäóð. ßëè Íÿúÿôõàíëû Ëÿíêÿðàíûí Àçÿðáàéúàíûí
ôîëêëîð ïàéòàõòû îëìàñûéëà ÿëàãÿäàð
éàçäûüû, "Õàëã ãÿçåòè"íèí 2011-úè èë 4
ñåíòéàáð ñàéûíäà äÿðú îëóíàí "Õàëã
éàðàäûúûëûüûíà äþâëÿò ãàéüûñû àðòûðûëûð"
ìÿãàëÿñèíäÿ áó ùàãäà ãåéä åäèð: "Ùàìûíûí ìàðàãëà äèíëÿéèá çþâã àëäûüû
"Éàõøû áÿçÿê âóðóí áèçèì ýÿëèíÿ",
"Ýþíäÿðèí, ùàìàìà ýþíäÿðèí", "ßëëÿðÿ
õûíà éàõàðëàð", "À íèìòÿíÿ, íèìòÿíÿ",
"Êèíÿëèì", "Àü àëìà, ãûçûë àëìà", "Àüëàìà, úåéðàí áàëàñû, àüëàìà", "Éàð ýÿëäè", "Ëàìïàíû éàíàð ãîéäóì" êèìè åë
íÿüìÿëÿðè ìÿùç Ëÿíêÿðàíûí ôîëêëîð áóëàüûíäàí ñöçöëöá ýÿëÿíëÿðäèð".
Ìàùíûäàí äà ìÿëóì îëóð êè, íèìòÿíÿ äàùà ÷îõ éàðàøûã ö÷öí íÿçÿðäÿ òóòóëàí ïàëòàð îëóá. Åéíè çàìàíäà, ãàäûíà éàðàøäûðûëàí ÿí ýþçÿë öñò ïàëòàðû êèìè ãèéìÿòëÿíäèðèëèá. Êèøèëÿð äÿ ãàäûíûíà
ÿí ýþçÿë íèìòÿíÿíè ýåéäèðìÿéè þçëÿðèíÿ áàøóúàëûüû ùåñàá åòìèøëÿð. Õöñóñè
îëàðàã Áóõàðàäàí, Ðÿøòäÿí íèìòÿíÿ
ñèôàðèø åòìèøëÿð. Áóõàðàäàí ýÿëäèéèíè
áó ìàùíûäàí àíëàñàã äà, Ðÿøòäÿ îðèýèíàë âÿ ìÿõñóñè íèìòÿíÿëÿðèí ùàçûðëàíìàñûíû Ìèðçÿ Ôÿòÿëè Àõóíäçàäÿíèí
"Ñÿðýöçÿøòè-âÿçèðè-õàíè-Ëÿíêÿðàí"
ÿñÿðèíäÿ, åëÿ áèðèíúè ìÿúëèñäÿúÿ îõóéóðóã.
éàíàøû ýÿëèð ìÿíáÿéè êèìè äÿ áàõìàüà
áàøëàäûì... Ëàêèí, òÿáèè øÿêèëäÿ î éàøäà
óøàãëàð àíúàã ðóùóíóí ñåâèíúèíè ôèêèðëÿøÿðäè... Ýÿëèðè éîõ...
-Èíäè àèëÿëèñÿí... Èêè êþðïÿ ãûçûí
âàð... Óøàãëàð ñÿíèí éàðàäûúû åíåðæèíè
ÿëèíäÿí àëìûð êè?
-Òàì îëàðàã àëìàñà äà åíåðæèìè áþëöð... Óøàãëàðà ýþðÿ î ãÿäÿð ýåúÿëÿð èøëÿìèøÿì êè, àðòûã âÿðäèø ùàëûíà êå÷èá,
ìÿíÿ èëùàì àíúàã ýåúÿëÿð ýÿëèð... Áÿäáÿõòëèéèì îíäàäûð êè, ÿýÿð áèð èøè áàøëà-
Çÿð ùàøèéÿ àë íèìòÿíÿ öñòöíäÿ,
Õàëëàð öç éàíûíäà, ÷ÿíÿ öñòöíäÿ,
Áóõàüûí àëòûíäà, ñèíÿ öñòöíäÿ,
Çöëôöí áóðóëìàñû, ùàéûô êè, éîõäóð!
***
Ýöëÿáÿòèí êþéíÿê, àáû íèìòÿíÿ,
Éàõàñûíäà ãûçûë äöéìÿ ýÿðÿêäèð.
Ì.Ï.Âàãèô.
Âÿçèð. Ùàúû Ñàëàù, ýÿðÿêäèð Ðÿøòäÿ
áèð íèìòÿíÿ òèêäèðÿñÿí. Éåðè àáè çÿðáÿôòäÿí êè, ìèñë âÿ áÿðàáÿðè áó âàõòàäÿê Ëÿíêÿðàíäà ýþðöíìÿìèø îëà; õöëàñÿ
Áèð íèìòÿíÿ êèì,
òà îëà çÿðáÿôòö íèêóòÿð,
Äèáà îíà ìþùòàú.
Ìÿòíèíäÿ òàìàì
ðàáèòÿ ìþâçóí ñÿðàñÿð,
Òÿê ùàøèéÿ ãûéãàú,
Öñòöíäÿ îíóí àøèãö ìÿøóã ìöñÿââÿð,
Äèë øþâãöíÿ ìèíùàú.
Óëäóçà øÿáèù íÿãøè,
éåðè ýþé êèìè ÿõçÿð,
Íÿççàðÿñè áÿùùàú.
Òèðè-íÿçÿðè ÿùëè-òÿìàøàéà ìöãÿððÿð,
Ùÿð áóòÿñè àìàú.
Û÷èíäÿ îíóí øþëÿ âåðÿ òÿëÿòè-äèëáÿð,
Òàáÿíäåéè-âÿùùàú.
Ýþðÿí äåéÿ áó ìàùäûð, îë,
÷ÿðõè-ïöðÿõòÿð,
Éà áÿùðè-ïöðÿìâàú.
Êÿáÿ åâèíèí þðòöéöíÿ òóòà áÿðàáÿð,
Ñèìàñûíû ùöúúàú.
ïðîñåñèíäÿ áèð àíäàúà ùÿð øåé àëò-öñò
îëà áèëèð... Íÿéèíñÿ éåðèíè äÿéèøìÿê,
ùàíñûñà äåòàëû îðà ÿëàâÿ åòìÿê êèìè éåíè èäåéà áåéíèìÿ ýÿëäèìè, ÿââÿëêè ýöíëÿðëÿ ãóðäóüóì ïëàíû éîõ ñàéà áèëèðÿì...
Éàðàäûúûëûã ïðîñåñèíäÿ õöñóñè äÿãèãëèê
ìöìêöí äåéèë... Þçöí áèëèðñÿí... Ñèôàðèø
åäèëÿí èøëÿðäÿ èñÿ äÿãèãëèéè ãîðóìàüà
ìÿúáóðàì... Áóðäà è÷èìäÿêè ÷àüëàéàí
äÿéèøèêëèê èäåéàñûíû áîüìàã áèð àç ÷ÿòèí
îëóð...
-Óøàãëàðûíäà ñÿíèí éàðàäûúû åíåð-
Äÿðòëÿøìÿ
“Óøàüà "úûççà" äåìÿê êèìè áèð øåéäè ùÿéàò..."
ìÿíáÿéè îëà áèëÿð...
-6-úû ñèíèô óøàüûíûí ÷ÿêäèéè íåúÿ
ýÿëèð ìÿíáÿéè îëàðäû êè?
-Ñèíèô éîëäàøûì áèð îüëàí Áðöñ Ëèíè
õîøëàéûðäû. Åâäÿ ìàääè úÿùÿòäÿí ñûõûíòûìûç âàðäû. Îüëàíà äåäèì êè, Áðöñ Ëèíèí
øÿêèëëÿðèíè ÷ÿêñÿì, àëàðñàíìû? Ñåâèíäè... Áàøëàäûì ÷ÿêìÿéÿ... Àíàì ùÿð äÿôÿ ìÿíè ÷àüûðàíäà "îðäà íÿ åäèðñÿí?"äåéèðäè. Ñàíêè àúûüû òóòóðäó. Ìÿí 4 äÿíÿ
øÿêèë ÷ÿêäèì. Ñèíèô éîëäàøûìà ñàòäûì.
Åâÿ 8 ìàíàò ïóë ýÿòèðäèì. Àíàì ïóëó
øÿêèëëÿðÿ ýþðÿ àëäûüûìà èíàíìàäû. Ñÿùÿðèñè øÿêèëëÿðè îüëàíäàí àëûá åâÿ ýÿòèðäèì
êè, àíàìû èíàíäûðûì... Îíäàí ñîíðà
àíàì ìÿíèì øÿêèë ÷ÿêìÿéèìÿ ìàíå îëìàäû... Ìÿí èñÿ áèð àç êÿäÿðëÿíäèì...
- Óøàãëûãäàí àèëÿéÿ äÿñòÿê îëìàã
êÿäÿðëè äåéèë àõû... ßêñèíÿ, ñåâèíäèðèúèäèð...
-Äöçäöð, ñåâèíäèì þíúÿ... Ìÿíäÿ
áèð áþéöêëöê ùèññè ÿìÿëÿ ýÿëäè... Þçöìö
ýÿðÿêëè ùèññ åòäèì... Àíúàã, êÿäÿðëè î èäè
êè, áèð àí è÷èíäÿ áþöéöäöì ñàíêè... Åùòèéàú óøàãëàðû òåç áþéöäöð.. Óøàãëûüûí
áöòöí ìÿðùÿëÿëÿðèíè äîéà-äîéà éàøàìàüà ãîéìóð... Ìÿí äÿ ðóùÿí òåç áþéöäöì... Èíúÿñÿíÿòÿ àðòûã ðóù àçàäëûüûìëà
äûìñà ýÿðÿê óçàüû 2-3 ýöíÿ îíó áèòèðèì.
Éîõñà îíóíëà áàüëû áöòöí ôàíòàçèéàì,
åíåðæèì ñþíöð... Î èø éàðûì÷ûã ãàëûð...
Áÿçÿí áåëÿ éàðûì÷ûã èøè ùå÷ òàìàìëàéà
áèëìèðÿì... Áÿçÿí äÿ àíúàã 6 àéà, éàðûì èëÿ îíóí öñòöíäÿ èøëÿìÿéÿ ãàéûäûðàì... Áó äà òÿáèè êè, ÿëàâÿ âàõò âÿ åíåðæè èòêèñèäèð...
-Ùàíñûñà áèð íöìóíÿíè èøëÿìÿçäÿí ÿââÿë îíóí ïëàíûíû òóòóðñàí éÿãèí... Àõûðàúàí äà åéíè ïëàí öçðÿ èø
àïàðûðñàí?
- ßââÿëäÿí ïëàí òóòóðàì, äöçäö..
Áåéíèìäÿ íÿéè íåúÿ åäÿúÿéèìè äÿãèãëèéèíÿäÿê ùàçûðëàéûðàì. Èøÿ áàøëàìàçäàí
þíúÿ øÿêëèíè äÿ ÷ÿêèðÿì. Íÿùàéÿò, èø
Åëÿ êè, ùàçûð îëàð, èéèðìè äþðä äàíà
äÿõè ãûçûë äöéìÿ òîéóã éóìóðòàñûíäàí
êè÷èê, ýþéÿð÷èí éóìóðòàñûíäàí áþéöê,
çÿðýÿðÿ êÿñäèðèá, éàõàñûíà äöçäöðöá,
þçöíëÿ áÿðàáÿð ãàéûäàíäà ýÿòèðÿðñÿí.
Äèàëîãäàí àéäûíúà ýþðöíöð êè, éåðëè äÿðçèëÿðèí ùàçûðëàäûãëàðû èëÿ Ðÿøòäÿí
ñèôàðèøëÿ ýÿòèðèëÿí íèìòÿíÿ àðàñûíäà áþéöê ôÿðã ãîéóëóðìóø. Áóðäà äðàìàòóðã
íèìòÿíÿíèí òèêèëìÿ, áÿçÿäèëìÿ, ùÿòòà
äöéìÿëÿðèí ùàçûðëàíìàñû ãàéäàëàðûíû
à÷ûãúà òÿñâèð åäèð. Îíóí ùàçûðëàíäûüû
ïàð÷àíû-àáû çÿðáàôòû, áÿçÿíÿúÿéè äöéìÿëÿðè-òîéóã éóìóðòàñûíäàí êè÷èê, ýþéÿð÷èí éóìóðòàñûíäàí áþéöê ãûçûë äöéìÿëÿðè åëÿ ñàäÿ, ñÿìèìè äèëëÿ éàçûð êè,
àðòûã íèìòÿíÿ ùàããûíäà ÿëàâÿ áèð ìÿõÿç àõòàðìàüà ýÿðÿê ãàëìûð.
Íèìòÿíÿ òÿñâèð åäèëÿí ýþçÿëèí éàðàøûüû êèìè áèð ÷îõ áÿäèè ÿäÿáèééàò íöìóíÿëÿðèíäÿ éåð àëìûøäûð. Áóíëàðäàí
àøàüûäàêûëàðû ìèññàë ýþñòÿðÿ áèëÿðèê:
æèíèí èçëÿðèíè ñåçèðñÿíìè?
-Áþéöê ãûçûì Çåéíÿáäÿ ùèññ åäèðÿì... Áóíà ñåâèíèðÿì äÿ...Îíóí ðÿíýëè
ãÿëÿìëÿðè ÿëèíÿ àëûá úûçìà-ãàðà åòäèéèíè
ýþðÿíäÿ ñàêèòúÿ óçàãëàøûðàì êè, ãîé
ñÿðáÿñò îëñóí. Çåéíÿá ùÿì äÿ èñòåäàäëûäûð. Ö÷ éàøû îëìàñûíà ðÿüìÿí ìèëëè îðíàìåíòëÿðè òàíûéûð, áóòà íàõûøûíû ñåâèð,
ðÿíýëÿðèí óéüóíëóüóíó ñå÷ÿ áèëèð...
-Ñèôàðèø ýåúèêÿíäÿ àèëÿäÿí ñÿíÿ
êèì êþìÿê åäèð?
-Ùàìû... (ýöëöìñÿéèð... òÿáÿññöìöíäÿêè ãöðóðó ýþðìÿìÿê ìöìêöí
äåéèë...) Ùÿòòà, ãàéíàíàì äà... Ìÿí îíëàðà ýþðÿúÿêëÿðè èøè áàøà ñàëûðàì. Ùàíñû
ùèññÿíè íåúÿ ðÿíýëÿìÿéè, ùàíñû äåòàëû
íåúÿ éàïûøäûðìàüû... Îíëàð äà ìåõàíèêè
îëàðàã èøëÿéèðëÿð. Àììà, èíñàôÿí, ìÿñóëèééÿòëè êþìÿê÷èëÿðäèð... Áÿçÿí éåíè èäåéà ÿëàâÿ åäèðÿìñÿ áóíó îíëàðäàí ñîðóøóðàì. Ùÿéàò éîëäàøûì áèëèð êè, îíà öíâàíëàíàí "Áóíó áåëÿ åòñÿì, éàõøû
îëàð?"-ñóàëûíûí úàâàáû àðòûã áåéíèìäÿ
ùàçûðäû. Îäóð êè, ñàêèòúÿ áàøûéëà ðàçûëàøäûüûíû áèëäèðèð...
-Éÿíè, åòèðàç åòñÿ äÿ ôÿðãè éîõäóð ùÿ?
-Ùÿ... Àõû èäåéà ìöÿëëèôè ìÿíÿì...Áèð äÿ ìàðàãëû îëàð, áóíó äà äå-
ßëè Âÿëèéåâèí éàðàäûúûëûüûíäà èñÿ
íèìòÿíÿ ùàããûíäà äàùà áèð ìàðàãëû
ôàêòû þéðÿíèðèê. Éàçû÷û éàðàòäûüû Ñàéàëû
õàëà îáðàçûíäàí äàíûøàðêÿí îíóí íèìòÿíÿñÿíèí úèáëè îëìàñûíû õöñóñè âóðüóëàéûð: "…ñîíðà êþùíÿ íèìòÿíÿñèíèí úèáèíäÿí ö÷ ìàíàò ïóë ÷ûõàðûá, Õàñàéûí
éàñòûüûíûí àëòûíà ãîéóð." Áó èñÿ î äåìÿêäèð êè, çàìàíëà íèìòÿíÿéÿ äàùà áèð
åëåìåíò-úèá äÿ ÿëàâÿ åäèëìèøäèð. Áó
äà, ÷îõ ýöìàí êè, ìÿèøÿòäÿ ìåéäàíà
ýÿëÿí éåíè òÿëÿáëÿðëÿ áàüëû îëìóøäóð.
Íèìòÿíÿ ìèëëè òîé àäÿò-ÿíÿíÿëÿðèìèçäÿ äÿ éåð àëìûøäûð. Îüëàí åâèíèí
òîéäà ýÿëèíÿ àïàðäûüû ýåéèì äÿñòèíäÿ
íèìòÿíÿíèí îëìàñû âàúèá àìèëëÿðäÿí
èäè. Áó íèìòÿíÿëÿð ýöíäÿëèê ýåéèì
äÿñòèíäÿ îëàí íèìòÿíÿäÿí ðÿíýèíèí ãûðìûçû îëìàñû, ùàøèéÿëÿðèíèí äàùà ïàðëàã,
öñòöíäÿêè áÿçÿêëÿðèí çÿðëè îëìàñûéëà
ñå÷èëèðäè.
Öìóìèééÿòëÿ, Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí òàðèõè, ìÿäÿíèééÿòè î ãÿäÿð ìÿíÿâè
äÿéÿðëÿðëÿ çÿíýèíäèð êè, ùÿð äåéèìèí,
ùÿð íÿñíÿíèí ùàããûíäà ìöêÿììÿë áèð
åëìè àðàøäûðìà àïàðìàã îëàð.
éèì.. Áàõ, Íèçàìè Ýÿíúÿâèíèí, Ìÿùñÿòè
Ýÿíúÿâèíèí ïîðòðåòëÿðèíè ìóíúóãëà èøëÿìèøÿì. Áèëèðÿì êè, ýþçÿë àëûíûá. ×öíêè,
ùÿð áèðèíèí ïîðòðåòèíè èøëÿìÿéÿ áàøëàìàçäàí þíúÿ îíëàðûí ùÿéàòû, éàðàäûúûëûüû ùàããûíäà ýåíèø îõóäóì. Îáðàçûìû
òàíûìàüà ÷àëûøäûì âÿ òàíûäûì äà... Äóéüóëàðûíû áèëìÿñÿì, î ñèôÿòè éàðàòìàã ÷ÿòèí îëóð... Ñèôàðèø àëäûüûì ïîðòðåòëÿðè äÿôÿëÿðëÿ äÿéèøìèøÿì. ×öíêè, áèð øÿêëèí
öçöíäÿí èøëÿìÿêëÿ ùÿìèí èíñàíû úàíëû
îëàðàã ýþðìÿê, áèð àç ñþùáÿò åòìÿê
áàøãà åôôåêò âåðèð. Îíäà ñèôÿò úèçýèëÿðèíÿ
ùèññëÿðè ùîïäóðà áèëèðÿì...
-Ñÿíúÿ, èíúÿñÿíÿòäÿ íÿçÿðèééÿ
ÿñàñäûð, éîõñà òÿúðöáÿ?
-Ùÿð èêèñè äÿ... Áèð äÿ ìÿí îíó ãÿáóë åòìèðÿì êè, "àüûë éàøäà äåéèë, áàøäàäûð". Éîõ, éàø äà þç ñþçöíö äåéèð. Íÿ
ãÿäÿð òÿúðöáÿëè îëñàí äà åëìèíè áèëìÿñÿí, ìÿíòèãëÿ äöøöíìÿñÿí ùå÷ áèð èøè
ïåøÿêàð êèìè ýþðÿ áèëìÿçñÿí... Óøàüà
"úûççà" äåìÿê êèìè áèð øåéäè ùÿéàò, òÿúðöáÿ... ßëè éàíìàñà "úûççà" íÿäè, îíó
äÿðê åòìèð àõû... Íèçàìè Ýÿíúÿâè äåéèð
êè, "Áèëìÿäèéèí èøè ýþçöéóìóëó, Ñþç âåðèá þùäÿíÿ ýþòöðìÿ, îüëóì..."
Èíñàí þíúÿ ÿìèí îëìàëûäûð êè, áó
èøèí þùäÿñèíäÿí ýÿëÿúÿê. Ñîíðà äà
úÿùä åòìÿëèäèð. Àõûðäà àëûíàúàã. Èíäè
õàëãûìûçûí ýþçÿë àäÿòëÿðèíäÿí îëàí "Õûíàéàõäû" ìÿðàñèìëÿðèíÿ äÿ ýåäèðÿì...
Òÿøêèëàò÷û âÿ íÿããàø êèìè. Áóíëàðû þçöì
þéðÿíìèøÿì. "Õûíàéàõäû" ìÿðàñèìè
ùàãäà äåìÿê îëàð, áÿëêÿ áèð èë åëÿúÿ þéðÿíìèøÿì. Íÿãøëÿðè õûíàéëà ÷ÿêìÿéè,
èøëÿìÿéè, ùàíñû ìÿðùÿëÿëÿð îëìàëûäûð áèð
ìÿðàñèìäÿ... Ùàíñû ìèëëè àäÿòëÿð îðà
éàíñûìûøäûð... Áóíëàðû þéðÿíÿíäÿí ñîíðà áèð äàùà ÿìèí îëäóì êè, Àëëàù èíñàíà
ôèòðè èñòåäàäû îíà ýþðÿ âåðìèð êè, "ìÿí
èñòåäàäëûéàì" äåéèá ãöðóðëàíñûí. Îíà
ýþðÿ âåðèá êè, áàøãàëàðûíûí äà ùÿéàòûíû
ðÿíýýàðÿíý åòñèí... Þçö äÿ îíóíëà ÷þðÿê ïóëóíó ÷ûõàðñûí...
-Óüóðëàð, Ýöíàé...
28 Sentyabr 2014-cö èë
ÍßÑÐ Âß...
ÁßÑ ÊßËßÌÈÍ ÙÀÃÃÛÍÛ
ÈÑÒßÌÈÐÑßÍ?.. (ùåêàéÿ)
-Àé ðÿèñ, àé áàøûíà äþíöì, àëëàù-áèëëàù,
àíä îëñóí àíàìûí ñöäöíÿ êè, ìÿí ýöíàùñûçàì. Ýöíàùûì âàðñà, âàðñà, þìðöìäÿ áèð
äÿôÿ î áàçàð äàüûëìûøà ýåòìÿéèìäè. Ñèçÿ
ñþç âåðèðÿì êè, áóíäàí ñîíðà áàçàðà ýåòìÿê íÿäè, ùå÷ ùÿíäÿâÿðèíäÿí þòñÿì êèøè
äåéèëÿì. Èúàçÿ âåð, ÷ûõûì ýåäèì, øàèðÿì, áó
ýöí ìÿúëèñäÿ ÷ûõûøûì âàð.
-Íÿ äåäèí? Íÿ÷èñÿí? Øàèðñÿí?
Ðÿèñèí äîäàüû ãà÷äû. Êàáèíåòäÿêè ïîëèñ
èø÷èëÿðè îíóí èñòåùçàñûíà áÿíä èìèø êèìè áèð
öçöìÿ áàõäûëàð, ïàëòàðëàðûìûí òîðïàüûíà-òîçóíà áàõäûëàð, íÿ çàìàíäàí òàðàø îëóíìàéàí ñà÷ûìà-ñàããàëûìà áàõäûëàð âÿ áàøëàäûëàð ÿëëÿðèíè ÿëëÿðèíÿ âóðóá ãÿùãÿùÿ ÷ÿêìÿéÿ. Ðÿèñ ÿëèíèí àðõàñû èëÿ ýþçëÿðèíèí éàøûíû
ñèëÿíäÿ ïîëèñëÿðäÿí áèðè òåç úèáèíäÿí äÿñìàë
÷ûõàðäûá ðÿèñÿ óçàòäû. Ðÿèñ äÿñìàëû ÿëèíèí
àðõàñû èëÿ ýåðè èòÿëÿéèá:
-ßÿÿÿ, øÿùÿðèí êö÷ÿëÿðè àüçûíàúàí äîëóäó ñÿíèí êèìè úûíäûðûíäàí úèí ùöðêÿí àëàñÿéëÿðëÿ!-äåäè. - Óòàíìûðñûçìû, ÿÿÿÿÿ? Úàâàíëûãäà ìèí ùîããàäàí ÷ûõûðñûç, ãîúàëàí êèìè ùÿðÿíèç äþøöíöçÿ áèð ãÿëÿì òàõûá àòûëûðñûç îðòàëûüà. Øàèð èäè Ñÿìÿä Âóðüóí, î áèðèíèí àäû íÿ èäè, ÿÿÿ?
Ïîëèñëÿðäÿí áèðè òåç äèëëÿíäè:
-Ðÿèñ, Èñìàéûë Èêèíúè Øûõëû!
-Ñàâàäñûç éûüûíû, ñàâàäñûç! ßÿÿÿ, Èñìàéûë Èêèíúè Øûõëû øàèðäè, éîõñà àíåêäîò éàçàí? Ñþéöí Àðèôçàäÿíè äåéèðÿì, ìåøÿáÿéèíè éàçàíû.
Ðÿèñ áóíó äåéèá ìÿíÿ òÿðÿô äþíäö:
-Íÿ èñòÿéèðñèíèç î ðÿùìÿòëèêëÿðäÿí? Íèéÿ áîüàçûíûçà ãûðûã ñàëûá þëìöðñöíöç? Èíäè,
îíëàð äà øàèðäè, ñÿí äÿ? Àéûáûíà êîð îë,
ÿÿÿÿ!
Ïîëèñëÿðäÿí áèðè:
-Ðÿèñ, äåéÿñÿí, Ñþéöí Àðèôçàäÿ ùÿëÿ
éàøàéûð àõû... Î ýöí õàíÿíäÿ Áÿøèð ìÿúëèñäÿ îíóí ñþçöíö îõóéóðäó, îíà ýþðÿ äåéèðÿì-äåäè.
-Ñÿí äÿ áóíóí áèð òàéûñàí!-Ðÿèñ ìÿíè
ýþñòÿðäè.-Èéèðìè èë áóíäàí ÿââÿë äÿôí åëÿìèøÿì øàèðè. Áàøûíûç ãàðûøûá úèáèíèçÿ, þëÿíäÿí-ãàëàíäàí õÿáÿðèíèç éîõ! Øàèðèí ñþçöíö
þëÿíäÿí ñîíðà îõóéàðëàð, àé àõìàã!
Ðÿèñ áåëÿ-áåëÿ ñþçëÿðäÿí ñîíðà ñåðæàíòà äåäè:
-Àïàð áó øàèðè ñàë ãîäóãëóüà, ãîé áèçèì
ãîäóãëóã äà øàèð ýþðñöí. Øåèð éàçìàüû òÿðýèòäèì äåéÿíÿ êèìè éàòûðäûí îðäà, "ïîäçàìîê"!
Åëÿ ãîëóìäàí òóòóá ãîäóãëóüà ñöðöìÿê èñòÿéèðäèëÿð êè, ðÿèñèí ìöàâèíè äèëëÿíäè:
-Öñòöíö àõòàðûí, ýþðöí, áåøäÿí-öøäÿí
íÿéè âàð áóíóí!
Ìÿíè øþáÿéÿ ýÿòèðÿí áàçàðûí ñàùÿ ìöâÿêêèëè äåäè:
-Öñòöíäÿ áèð øåéè îëñàéäû äàùà áóðà íèéÿ ýÿòèðèðäèì êè? Åëÿ îðäà àëûá îðäà äà áóðàõàðäûì äà...
... Ãîéóí áàøûìà ýÿëÿíëÿðè ÿââÿëäÿí
äàíûøûì, áèëÿñèíèç, äöíÿí ìÿíè íèéÿ ïîëèñ
øþáÿñèíÿ àïàðìûøäûëàð âÿ íåúÿ îëäó êè, ãîäóãëóüà èòÿëÿùàèòÿëÿäÿ áóðàõäûëàð.
Äåìÿëè, áåëÿ! Öçöíöçäÿí èðàã, äöíÿí
áèçèì êöëôÿò áèð àç íàñàçëàìûøäû. Úèáèìÿ
áåø-îí ìàíàò ïóë ãîéóá ÿëèìÿ äÿ áèð ñèúèëëÿìÿ ñèéàùû âåðäè êè, áàçàðäàí àëàúàüûì
øåéëÿðè óíóòìàéûì. Äåäèì:
-Àé àðâàä, Àëëàùûí-áèëëàùûí îëñóí, ìÿí
èíäèéÿ êèìè áàçàðëûã åòìÿìèøÿì, íÿéèí íÿ
ãèéìÿòÿ îëäóüóíó äà áèëìèðÿì àõû?!
ßëèìäÿí ñèéàùûíû äàðòûá àëäû, àëûíìàëû
øåéëÿðèí ãàáàüûíà áèðúÿ-áèðúÿ ãèéìÿòëÿðèíè
éàçûá äåäè:
-Äè, éåðè ýåò!
Áàçàðà ÷àòàð-÷àòìàç ñèéàùûíû úèáèìäÿí ÷ûõàðäûá áàøëàäûì îõóìàüà:
-Áèðèíúè: êÿëÿì, èêè êèëîãðàì, ãèéìÿòè 60
ãÿïèê.
ßòðàôà áîéëàíäûì. Åëÿ áèë áàçàðà êÿëÿì
éàüìûøäû, äöìàïïàü êÿëÿì òûüëàðû, íÿ ãÿäÿð èñòÿñÿí! Ïèøòàõòàíûí àðõàñûíäà êÿëÿì
ñàòàí ãàäûíëàðäàí áèðèíÿ éàõûíëàøäûì, õîøóíà ýÿëèì äåéÿ äåäèì:
-Áàúû, áàçàðûí îëñóí, áÿðÿêÿòëè îëñóí!
Éàüëû ïåðàøêèíèí áèðèíè áèð äÿôÿéÿ àüçûíà ñîõóá øÿùàäÿò áàðìàüû èëÿ èðÿëè òÿïèøäèðÿí ãàäûíûí àüûçû áîø îëìàäûüûíäàí áàøûíû
òÿðïÿòäè. Áàðìàüûíäàí òöïöðúÿê ãàðûøûã ýöíÿáàõàí éàüû äàìàí ÿëèíè àüçûíäàí ÷ûõàðäûá éàí-éþðÿñèíÿ òûüëàíìûø êÿëÿìëÿðäÿí áèðèíèí öñòöíÿ ÷ÿêèá ãóðóëàéàíäà äàáàíû öñòÿ
ýåðè ôûðëàíäûì. Àðõàìúà:
-Ùÿ, íÿ îëäó?-äåäè.
Úàâàáûíû ãûñà âåðäèì:
-Èñòÿìèðÿì!
-Íèéÿ èñòÿìèðñÿí, à âàéûíà îòóðóì?
Àäàìûìû ñþéëÿäèðñÿí, à ìåéìóíà îõøàéàí, à éåðäîìáàëäàí? Úÿùÿííÿìÿ êè, èñòÿ,
ýîðà êè, èñòÿ, èñòÿñÿí àüçûíà....- äåéÿ ãûøãûðäû.
Ãà÷ûá þçöìö àäàìëàðûí àðàñûíà âåðäèì. Àðõàìúà ýÿëÿí éàðàøûãëû ãàäûí:
-Éàõøû ãóðòàðäûí, àé àíàí þëñöí!-äåäè.
-Éàõøû ãóðòàðìàã áåëÿìè îëóð, áóíäàí
áåòÿðè äÿ âàðìû êè? Ñþçöíöí áèðè áèð ãÿïèéÿ
÷ûõäû.
-Àé àíàñû þëìöø, îíà ×ÿðùÿéà Ýöëÿíäàì äåéÿðëÿð. Êèìèí ùöíÿðèäèð êè, î úÿðýÿäÿí êÿëÿì àëàí àëûúû îíóí êÿëÿìè ãóðòàðìàìûø áàøãàñûíäàí àëñûí, àäàìûí àíàñûíû...
Éàðàøûãëû ãàäûí ñþçöíö ãóðòàðàð-ãóðòàðìàç þç-þçöìÿ ñþéëÿäèì:
-Áàçàðëûã åäÿíèí àòàáààòàñûíà ëÿíÿò,
ýåäèðÿì äöç åâÿ. Ìÿíè úàìààòûí ýþçö ãàáàüûíäà ×ÿðùÿéà Ýöëÿíäàì þëäöðöíúÿ, åâäÿ, äþðä äèâàð àðàñûíäà ãîé åëÿ þç àðâàäûì
þëäöðñöí êè, áàçàðëûã åäÿ áèëìÿìèøÿì. Íÿ
åøèäÿí îëñóí, íÿ äÿ áèëÿí!
Åëÿ áó ìÿãñÿäëÿ áàçàðäàí ÷ûõà÷ûõäà
êÿëÿìëÿ éöêëÿíìèø áèð "ÃÀÇ-24" äàéàíäû
áàçàðûí ãàïûñûíäà.
-Àé íÿ éàõøû îëäó!-äåéèá, éàõûíëàøäûì
àâòîìîáèëèí ñàùèáèíÿ.
-Áèð êÿëÿì ÷ÿê!-äåìÿê èñòÿéèðäèì êè, àðõàäàí áèð ÿë éàïûøäû ïåíúÿéèìèí éàõàëûüûíäàí, áàøûìà áèð ãàïàç ñàëàíäàí ñîíðà ðåçèí òîïó êèìè àòäû ìÿíè "ÃÀÇ-24"-öí òÿêÿðëÿðèíèí àëòûíà âÿ ñöðöúöéÿ ãûøãûðäû:
-Àüçûíû áåëÿ-áåëÿ åäÿðÿì, áóíóí öñòöíäÿí ñöðìÿñÿí!
Ñöðöúö áèð îíà áàõäû, áèð òÿêÿðëÿðèí àëòûíäàí èëàí êèìè ãûâðûëà-ãûâðûëà ÷ûõìàã èñòÿéÿí ìÿíÿ áàõäû, áàøûíû áóëàéà-áóëàéà:
-×ÿðùÿéàñàí êè, ×ÿðùÿéà!-äåäè.
Ãîëóìäàí òóòóá àñôàëòûí öñòöíäÿí àéàüà äóðìàüûìà êþìÿê åëÿäè. Áàøûìûçà
àäàìëàð òîïëàøäû. ×ÿðùÿéàíûí ñÿñ-êöéöíÿ
áàçàðûí ñàùÿ ìöâÿêêèëè äÿ þçöíö éåòèðäè âÿ
öçöíö ×ÿðùÿéàéà òóòóá:
-Íÿ ÷ûüûð-áàüûð ñàëûáñàí, àé Ýöëÿíäàì
õàëà, íÿéèíèç îðòàã äöøöá? -äåäè.
Ýöëÿíäàì ñàùÿ ìöâÿêêèëèíè ýþðÿí êèìè ÿëèíè àòäû úèáèíÿ, èêè ÿäÿä øàõ îíëóã ÷ûõàðäûá áàñäû îíóí îâúóíà âÿ äåäè:
-Áóíó øþáÿéÿ àïàð, ìÿíè úàìààòûí
è÷èíäÿ òÿùãèð åäèá, áàøûíäàí éåêÿ ãÿëÿò ãàðûøäûðûá!
Þçöìö Ýöëÿíäàìûí øÿðèíäÿí-áþùòàíûíäàí ãîðóìàã ö÷öí íÿçÿðèíè áèçè äþâðÿëÿéÿí àäàìëàðûí öçöíäÿ ýÿçäèðäèì, äèë èëÿ äåìÿñÿì äÿ, îíëàðäàí èìäàä èñòÿäèì. Àõû,
îíëàð øàùèä èäèëÿð êè, òÿùãèð îëóíàí äà, ñþéöëÿí äÿ, äþéöëÿí äÿ ìÿí èäèì. Áàøûìûçà òîïëàøàíëàðûí áàøëàðûíû àøàüû ñàëûá áèð-áèð àðàëàíäûãëàðûíû ýþðÿíäÿ þç-þçöìÿ äåäèì:
-Áó ãÿäÿð àäàìûí è÷èíäÿ áèðúÿ íÿôÿð
íàìóñëóñó, âèúäàíëûñû éîõ èäèìè, ìÿíè ìöäàôèÿ åäèá ïîëèñÿ ùÿãèãÿòè íåúÿ âàðñà, åëÿ
äåñèí?
Äÿñòÿäÿí àéðûëàíëàðäàí áèðè éàíûìäàí
þòÿíäÿ àéàã ñàõëàäû:
-Ùå÷ êÿñ ñÿíäÿí þòðö äóðäóüó éåðäÿ
àüðûìàéàí áàøûíà ñàðûìñàã áàüëàìàç. Ñÿíÿ øàùèäëèê åäèá áèð ùÿôòÿ øþáÿíèí ãàáàüûíäà áèòÿñè äåéèëÿì êè, àòàì îüëó, ãàðäàøûì?!
Íÿùàéÿò, ñàùÿ ìöâÿêêèëè áàøäàí-àéàüà ìÿíè ñöçöá äåäè:
-Àüñàããàë, ýåäÿê!
-Ùàðà?
-Ïîëèñ øþáÿñèíÿ!
-Áèð ýöíàùûì éîõäó ìÿíèì!
-Øàùèäèí âàðìû?
Áàøûìû àøàüû ñàëûá äèëëÿíìÿäèì.
-Ùÿÿÿÿ.... îíäà ýåäÿê!-äåäè, ÿëèíè ãàáàüà óçàòäû:-Áóéóð!
Ùåêàéÿòèìèí ÿââÿëèíäÿí ìÿëóìäóð êè,
øþáÿäÿ ðÿèñ ìÿíäÿí íÿ ñîðóøäó, íÿ úàâàá
àëäû âÿ ìÿíè ãîäóãëóüà íåúÿ ýþíäÿðäè. Ïîëèñ ãîäóãëóüóí ãàïûñûíû öçöìÿ à÷ùàà÷äà
×ÿðùÿéà Ýöëÿíäàì åëÿ áèë éåðèí àëòûíäàí
÷ûõäû. Îíó ýþðÿí êèìè ïîëèñèí åíëè êöðÿêëÿðè
àðõàñûíäà ýèçëÿíìÿê èñòÿäèì. Ìÿíÿ éàõûíëàøûá:
-Êèøè äåéèëñÿíìè, ÿÿÿÿ? Áÿðè ÷ûõ, áàüðûí éàðûëìàñûí!-äåéÿ áàüûðäû.
"Þëìÿê þëìÿêäè, õûðûëäàìàã íÿ äåìÿêäè?"- äöøöíöá ×ÿðùÿéàíûí ãàðøûñûíäà øàõ
äàéàíäûì. ßëèíè àòûá áèëÿéèìäÿí éàïûøäû âÿ
àðõàñûíúà ÷ÿêÿíäÿ ïîëèñÿ:
-Ñÿíÿ ãóðáàí îëóì, ãîéìà ìÿíè àïàðñûí!-äåéÿ éàëâàðäûì.
Ïîëèñ áèëÿéèìè Ýöëÿíäàìûí ÿëèíäÿí ÷ûõàðòìàã èñòÿäè:
-Ùàðà, ùàðà, Ýöëÿíäàì õàëà? Ðÿèñèí
òàïøûðûüûäû, ãîäóãëóüà ñàëìàëûéàì, úÿçàñû
âàð!
×ÿðùÿéà úàâàá âåðäè:
-Ýåò ðÿèñèíÿ äå êè, Ýöëÿíäàì äóñòàüû
þç ãîäóãëóüóíà àïàðäû!
Öðÿéèì "ýóïï" åëÿéèá àéàüûìûí àëòûíà
äöøäö âÿ ïîëèñÿ òÿðÿô äàðòûíäûì. Ýöëÿíäàìà:
-Ãóðáàíûí îëóì, áóðà éàõøûäû, èíñàôûí
âàðñà, ãîé ãàëûì!-äåäèì.
Ýöëÿíäàì:
-×àòûñû ãûðûëìûø äàíà êèìè äàðòûíìà, àé
áÿäáÿõò, ñÿíèí êèìè êèøèäÿí áèð ãàðà÷û àðâàäû éàõøûäû!-äåäè.
-Ñÿíÿ ãóðáàí îëóì, àðâàä åâäÿ õÿñòÿäè, ìÿíäÿí ãåéðè ãóëëóã åëÿéÿíè éîõäó, ÷åâèð ìÿíè áàëàëàðûíûí áàøûíà, áîøëà ýåäèì!
-Êöë áàøûíà ãîéóì åëÿ àðâàäûí êè, ñÿíè
êèìè þëöâàéû ãàïûñûíäà ñàõëàéûð! Ýÿë äàëûìúà!
×àòäûã áàçàðà, îíóí äàõûëûíûí éàíûíà.
Ñå÷èá èðè áèð êÿëÿì ýþòöðäö, öñò éàðïàãëàðûíû
ãûðûá àòäû, ÷àíòàñûíäàí áèð òîðáà ÷ûõàðòäû, êÿëÿìè òîðáàéà ãîéóá äåäè:
-Äöç åâÿ!
Áèð àç öðÿêëÿíèá äåäèì:
-Áàøûíà äþíöì ñÿíèí, íÿ éàõøû, ìÿíè
îíëàðûí úÿíýèíäÿí ãóðòàðäûí.
-Ýöíàùñûç èäèí, âèúäàíûì éîë âåðìÿäè.
ßëèìè úèáèìÿ àòûá
-Áÿñ, êÿëÿìèí
ùàããûíû èñòÿìèðñÿí? äåäèì:
Ýöëÿ-ýöëÿ úàâàá
âåðäè:
-Áèð áàø êÿëÿìè
ãóðáàí åëÿäèì, áèð
òóòàðëû ãàïàçà!
Ìÿùÿììÿä
Ìàùìóäëó
11
Ä
öíéà ïîåçèéàñûíûí êîðèôåéëÿðèíäÿí îëàí Íèçàìè 1141-úè èëäÿ áó åâäÿ àíàäàí îëìóøäóð.
1173-1197-úè èëëÿð àðàñûíäà 30 ìèí áåéòëèê
"Õÿìñÿ"ñèíè áó åâäÿ éàðàòìûø, Ãûçûë Àðñëàíëà ýþðöøÿ áó åâäÿí ýåòìèø, Äÿðáÿíä ÿìðèíèí ùÿäèééÿ ýþíäÿðäèéè ãûï÷àã ýþçÿëè Àôàãû áó åâÿ ýÿòèðìèøäèð. Ìÿíáÿëÿðÿ ýþðÿ øàèðèí èêèíúè îüëó úàìàëû Õàâÿð àäëû áèð
ãàäûí çÿùÿðëÿéèá þëäöðöð. Îüëóíóí âàõòñûç þëöìöíÿ
äþçÿ áèëìÿéÿí Àôàã õàíûì äà úàâàí þìðöíö áó åâäÿ áàøà âóðìóø, îíóí äà úÿíàçÿñèíè øàèð áó åâäÿí
ýþòöðìöøäöð.
ÁÓ, ÄÈÃÃßÒÄßÍ
ÊßÍÀÐ ÃÀËÌÀÌÀËÛÄÛÐ
ÕÛ ÿñðäÿí ÕÕÛ ÿñðÿ
ýÿëèá ÷ûõàí âÿ 1982-úè
èëäÿ Ýÿíúÿ ÷àéû ñàùèëèíÿ
êþ÷öðöëÿí áó åâèí þç èëêèíÿ, îðèæèíàë âåðñèéàñûíà íÿ äÿðÿúÿäÿ îõøàð
îëìàñû, ùàíñû åëåìåíòëÿðèí äÿãèãëèêëÿ ñàõëàíäûüû, ùàíñûëàðûí ÿëàâÿ
îëóíäóüó ìöáàùèñÿëè
ìÿñÿëÿäèð. Ëàêèí áèð øåé
äÿãèã ìÿëóìäóð êè,
Ýÿíúÿ øÿùÿðè òÿáèè, èúòèìàè ôÿëàêÿòëÿð çàìàíû
áèð íå÷ÿ äÿôÿ éåðèíè äÿéèøìèøäèð. Áóíóíëà áåëÿ,
öìèä åäèëèð êè, òàðèõÿ äÿéÿð âåðÿí ýÿíúÿëèëÿð äàùè øàèðèí åâèíèí äÿãèã
ãóðóëóøóíó èòèá-áàòìàÀçÿðáàéúàí Äþâëÿò
üà ãîéìàìûøäûð. ÙàçûðÐÿññàìëûã Àêàäåìèéàñûíûí
äà áó åâ Íèçàìèíèí ðÿìçè åâèäèð âÿ î, ýþðêÿìëè
òÿñâèðè ñÿíÿò òàðèõè âÿ
ìåìàð ìÿðùóì Ôÿðìàí
íÿçÿðèééÿñè èõòèñàñû öçðÿ
Èìàìãóëèéåâèí ëàéèùÿñè
ìàýèñòðàíòû Êÿðèìîâà Íèýàð
ÿñàñûíäà òèêèëìèøäèð. ÐåÄÿìèð ãûçû
æèññîðó Åëäàð Ãóëèéåâ
îëàí 1982-úè èëäÿ ÷ÿêèëìèø "Íèçàìè" ôèëìèíèí äÿ ÷îõ êàäðëàðû
ìÿùç áó åâäÿ ÷ÿêèëèá. Ïðîôåññîð Ñàäûã Øöêöðîâóí "Ýÿíúÿíèí
òàðèõè àáèäÿëÿðèíäÿ" êèòàáûíäà áó òèêèëè ùàãäà ãûñà äà îëñà ìÿëóìàò âåðèëèá.
Ùàë-ùàçûðäà åâèí öìóìè âÿçèééÿòè öðÿêà÷àí äåéèë. Áåëÿ êè,
áèíà äåìÿê îëàð êè, òàìàìèëÿ éàðàðñûç âÿçèééÿòÿ äöøìöø, äèâàðëàðû íÿì è÷èíäÿ, áàü÷àñûíû àëà ãîòëàðûáàñìûø, ùÿéÿò äèâàðûíûí
áèð ùèññÿñè òàìàìèëÿ ñþêöëìöøäöð. Áàõûìñûçëûã öçöíäÿí åâèí
þçö äÿ äåìÿê îëàð êè, ó÷ìàã òÿùëöêÿñèíäÿäèð. Éåðäÿí òÿõìèíÿí áèð ìåòð ùöíäöðëöêäÿ îëàí åâèí òèêèíòèñèíäÿ ãûðìûçû êÿðïèúäÿí âÿ ãèñìÿí äÿ ÷àé äàøûíäàí èñòèôàäÿ îëóíóá êè, áó äà Ýÿíúÿíèí ìåìàðëûã öñëóáóíà õàðàêòåðèê ñàéûëûð. Ãàïûëàðûí âÿ êè÷èê
áàúàëàðûí öñòöíöí ùþðýöñöíäÿ êÿðïèúëÿð åíèíÿ âÿ òèëèíÿ ãîéóëìóøäóð. Êÿðïèúëÿðèí áåëÿ äöçöëöøö, êè÷èê ïÿíúÿðÿëÿðèí òàõòàäàí
èøëÿíìèø øÿáÿêÿëÿðè òèêèëèíè äàùà äà ìàðàãëû åäÿðÿê õöñóñè áÿçÿê âåðèð áèíàéà. Åâ, ö÷ àðàêÿñìÿñèç, êè÷èê, äþðäêöíú îòàãëàðäàí âÿ ÷îõ äà áþéöê îëìàéàí åéâàíäàí èáàðÿòäèð. Åâèí èêè ýèðèø ãàïûñû âàð. Ãàïûëàð äà äþâðöí ìåìàðëûã ãàéäàëàðûíà óéüóí
îëàðàã òàõòàäàí, åíñèç âÿ àë÷àãäûð, àíúàã ùÿð èêè ãàïû çÿäÿñèç,
÷îõ éàõøû âÿçèééÿòäÿ ãàëûá. Åâèí è÷ òÿðÿôèíäÿ äèâàðëàðûí êöíúëÿðèíäÿ âÿ ìÿðêÿçëÿðäÿ éóõàðû ùèññÿñè ýöìáÿç ôîðìàñûíäà êè÷èê
ùöúðÿëÿð âàð. Òàâàíûí þçö äÿ äàèðÿâè ýöìáÿç ôîðìàñûíäàäûð.
Áèð äÿ äèâàðûí è÷èíäÿ êè÷èê þë÷öëö çåù, éÿíè ðÿôëÿð âàð êè, îíëàðûí
äà áÿçèëÿðè äèâàðûí íÿì ÷ÿêìÿñè ñÿáÿáèíäÿí îâóëóá òþêöëÿðÿê
ôîðìàñûíû èòèðèá. Òàâàíûí òàõòà àòìàëàðû éàüûø âÿ êöëÿéèí òÿñèðèíäÿí åâèí è÷èíÿ äöøöá. Áèð ñþçëÿ, åâèí è÷ÿðèñè òàìàìèëÿ éàðàðñûç
âÿçèééÿòäÿäèð.
Áþéöê ùÿéÿòÿ ýèðèø äàðâàçàñûíûí éóõàðû ùèññÿñè êîíóñâàðè
îëóá àøàüûéà äîüðó ìåéë åòäèêúÿ õåéëè ýåíèøëÿíìèøäèð. Ùÿéÿòèí
ìÿðêÿçèíäÿ è÷è íÿ âàõòñà ñó èëÿ äîëó îëàí êè÷èê âÿ äàéàç ÷ÿðùîâóç âÿ ùÿì÷èíèí áàüûí ìöõòÿëèô éåðëÿðèíäÿí ÷ÿðùîâóçà áèðëÿøÿí
êè÷èê àðõëàð âàð. Áèð âàõòëàð áó åâ ÷îõ ñÿëèãÿ âÿ çþâãëÿ òèêèëìèø,
ùÿéÿò ñÿëèãÿ èëÿ òÿðòèá îëóíìóø, ìåéâÿ àüàúëàðû ÿêèëìèøäèð. Áó
åâ ãÿäèì òàðèõÿ ìàëèê îëìàñà äà ñèìâîëèê îëàðàã Íèçàìèíèí åâè
ùåñàá îëóíóð, áóðàäà îíóí ùàããûíäà êèíî ÷ÿêèëèá. Ìöñëöì Ìàãîìàéåâ, Ùÿìèäÿ Þìÿðîâà âÿ Àçÿðáàéúàíûí áèð ÷îõ äÿéÿðëè
ñÿíÿò àäàìëàðû ìÿùç áó åâäÿ ôèëìÿ ÷ÿêèëèá, áó ùÿéÿòäÿ îëóáëàð.
"Íèçàìè" ôèëìè Àçÿðáàéúàí êèíîñóíóí ÿí ñåâèëÿí âÿ äÿéÿðëè
ôèëìëÿðèíäÿí áèðèäèð.
Áó åâèí ðåñòàâðàñèéà îëóíìàñû âÿ ùàíñûñà éàõøû áèð ìÿãñÿäëÿ - ìÿñÿëÿí, éàõûí êå÷ìèøäÿ îëäóüó êèìè, Íèçàìèíèí åâ
ìóçåéè êèìè - äþâëÿò òÿðÿôèíäÿí èñòèôàäÿ îëóíìàñû ö÷öí éóõàðûäà ñàäàëàíàíëàð ÿñàñëû ñÿáÿáëÿðäèð. Ùàçûðäà áåéíÿëõàëã ÉÓÍÅÑÊÎ òÿøêèëàòûíûí õÿòòè èëÿ ìÿäÿíè èðñèìèçèí, òàðèõè àáèäÿëÿðèí
ãîðóíìàñû âÿ áÿðïàñû èëÿ áàüëû õåéëè èøëÿð ýþðöëöð. ×îõ öìèä
åäèðÿì êè, éàõûí ýÿëÿúÿêäÿ íþâáÿòè äèããÿò ìÿùç áó òèêèëèéÿ éþíÿëÿúÿê. Èñòÿìÿçäèì äàùè Íèçàìèíèí àäû èëÿ áàüëû îëàí áó ãÿäèì öñëóáäà èíøà åäèëìèø, ìàðàãëû åâ áåëÿúÿ òÿáèè òÿñèðëÿðäÿí
ñþêöëöá éîõ îëñóí.
12
50 èëäÿí ñîíðà
28 Sentyabr 2014-cö èë
ÄÎÑÒ ÇÀÐÀÔÀÒÛ
Ìÿí äÿ îíóí áó ñþçöíÿ:
-Àëëàù îíà ýþðÿ äÿâÿéÿ, ôèëÿ ãàíàä âåðìèð êè, ùàíñû åâèí öñòöíÿ äöøñÿ, î åâè õàðàáàçàðà ÷åâèðÿð.
Áó ìèñàëà ãóëàã àñûá áÿðêäÿí
ãÿù-ãÿùÿ ÷ÿêèá óüóíàð. Àðàäà áèð
äåéèð, î ìÿñÿë íåúÿäèð?...
Íóðó èëÿ ÷îõëó çàðàôàòëàðûìûç îëóá. Àíúàã ùå÷ âàõò áèð-áèðèìèçäÿí èíúèìÿìèøèê, äîñòëóüóìóçà õÿëÿë
ýÿëìÿéèá. ßêñèíÿ áåëÿ çàðàôàòëàð
äîñòëóüóìóçà áèð ðÿíý ãàòûá, åøèäÿí
ùÿð êÿñäÿ õîø îâãàò éàðàäûá. Áåëÿ
çàðàôàòëàðûìûçäàí áèðèíè ñèçÿ íÿãë åòìÿê èñòÿéèðÿì.
Ýöíëÿðèí áèð ýöíö áó äîñòóì Íóðóíóí ìàøûíû èëÿ Ýÿíúÿ øÿùÿðèíÿ áàçàðëûüà ýåòìÿëè îëäóã. Éîëäà áàøëàäû
êè, áÿñ íå÷ÿ èëëÿðäè áó ìàøûíû àëìûøàì, ùÿëÿ áèð äÿôÿ äÿ îëñóí ïîëèñëÿð
ìÿíè ñàõëàìàéûá. Åëÿ âàõòëàð îëóá
ãàéäàëàðû äà ïîçìóøàì, àíúàã ñàü
îëìóøëàð ùå÷ âàõò õÿòðèìÿ äÿéìÿéèáëÿð.
Àðàäà áèð ìÿí äÿ ñþç àòûá äåéèðÿì, ÿøøè, àé äîñò, åëÿ øåé îëìàç êè,
ãàíóí - ãàéäàíû ïîçàñàí, ñÿíèí äÿ
ãàøûí öñòÿ ãàðà âàð äåéÿí îëìàñûí.
Î äà úàâàá âåðèð êè, ìÿíÿ äåìÿëè èíàíìûðñàí, èíäè ýþðÿúÿêñÿí, øÿùÿðÿ ÷àòìàüûìûçà àç ãàëûá, ýþð ìÿíè
ñàõëàéàí îëàúàã, éîõñà éîõ?
-Íÿ îëàð áàõàðàì - äåäèì.
Äîñòóìóí ìàøûíû øÿùÿðÿ ÷àòûðäû
êè, ýèðèø ãàïûñûíûí éàíûíäà áèð éîë ïîëèñè ìàøûíûíûí äàéàíäûüûíû ýþðäöê.
Ìÿí åëÿ ùÿìèí àí äîñòóìóí öçöíÿ
áàõäûì, îíóí ðÿíýè äÿéèøìèøäè. Òåç
òÿùëöêÿñèçëèê êÿìÿðèíè òàõìàã èñòÿéèðäè êè, áóíà âàõò ÷àòìàäû. Àðòûã ïîëèñ
èø÷èñèíèí îí-îí áåø àääûìëûüûíäà
èäèê.
Äîüðóñó äåéÿñÿí ïîëèñèí áó äîñòóìó ñàõëàìàã ôèêðè éîõ èäè. Ìÿí äÿ
ôèêèðëÿøäèì êè, ÿýÿð áó ñàõëàíûëìàñà,
úÿðèìÿ îëóíìàñà åëÿ ùåé ìÿíÿ äåéÿúÿê êè, áÿñ ýþðäöíìö ìÿíè ùå÷
êÿñ ñàõëàìûð?
Ìÿí äÿ åëÿìÿäèì òÿìáÿëëèê éîë
ïîëèñè èø÷èñèíÿ òÿðÿô áàõûá øûðòûãëà áîüàçûìà âóðóá èøàðÿ åëÿäèì êè, äåéÿñÿí áó ñöðöúö è÷êèëèäèð.
Ïîëèñÿ åëÿ áó ëàçûì èìèø êèìè
ÿëèíäÿêè àëà-áÿçÿê ÷îìàüûíû ãàëäûðûá,
ôûøãûðûãëà ìàøûíû ñàõëà äåäè. Ñÿí äåìÿ ìàøûíûí ÿéëÿíúè äÿ ùå÷ ñàç äåéèëìèø. Åëÿ îíà ýþðÿ äÿ äîñòóì ìàøûíûí
ìöùÿððèêèíè ñþíäöðìÿìèø úèáèíäÿí
ñÿíÿäëÿðè åøÿëÿìÿéÿ áàøëàäû. Ìÿí äÿ
è÷ÿðèìäÿí åëÿ ýöëöðäöì êè, ýÿë ýþðÿñÿí.
Ïîëèñ èø÷èñè éàõûíëàøûá þçöíö òÿãäèì åòäè:
-Âÿòÿíäàø ñöðöúö, õàùèø åäèðÿì
ìöùÿððèêè ñþíäöðöí, ñÿíÿäëÿðèíèçè
òÿãäèì åäèí!
-Àé íÿ÷ÿííèê, Àëëàù ùàããû ñÿíÿäëÿðèìèí ùàìûñû éåðèíäÿäè, áóéóðóí
áàõûí. Àíúàã äöçöíö äåñÿì, ÿéëÿ-
úèì áèð àç íàñàçäûð.
Ìÿí éàíäàí ÿëàâÿ åòäèìêè úÿíàá
ïîëèñ, ñþíäöðÿíäÿ ìàøûí "õîäëàíìûð"
ýÿðÿê ùàìûìûç áó "Íèâà" ìàøûíûíû
èòÿëÿéÿê êè, áèð òÿùÿð èøÿ äöøñöí.
-Âÿòÿíäàø ñöðöúö, áåëÿ íàñàç
ìàøûíëà íèéÿ éîëà ÷ûõìûñûíûç? Ùÿëÿ
öñòÿëèê éàíûíûçà ñÿðíèøèí ýþòöðöá,
îíóí äà ùÿéàòûíû òÿùëöêÿéÿ àòûðñûíûç.
Áÿñ êÿìÿðè íèéÿ áàüëàìàìûñûíûç?
Ñèçèí úÿðèìÿíèç áþéöêäöð. Òÿùëöêÿñèçëèê êÿìÿðèíè áàüëàìàìûñûíûç, ÿéëÿúèíèç íàñàçäûð, ìîòîð äà ùÿì÷èíèí.
Ìàøûí úÿðèìÿ ìåéäàí÷àñûíà àïàðûëàúàã, äåéÿðÿê ïîëèñ ñÿíÿäëÿðè Íóðó
äîñòóìäàí àëûá õèäìÿòè ìàøûíûíà òÿðÿô ýåòäè.
Ìÿí äÿ áó Íóðó äîñòóìà , ýåò äÿ
ýåò. Ýåò ýþð ñÿíÿäëÿðè àëà áèëèðñÿíìè.
Éîëäà öäöëÿéèá òþêöðäöí êè, áÿñ ìÿíè
ùå÷ êèì ñàõëàìûð, ùàìûéà éàüëû äèëëÿðèìè èøÿ ñàëûðàì... áÿñ íÿ îëäó, ùÿÿÿ?
Äîñòóì ìÿíèì èéíÿëè ñþçëÿðèìäÿí ñîíðà þçöíö ìöôÿòòèøèí éàíûíà
ñàëûá, ÿëèíäÿí òóòäó.
-Àé íÿ÷ÿííèê, ñÿí îüëóíóí úàíû
ìÿíÿ ïðîòîêîë éàçìà. Àëëàù ùàããû,
êàñûá àäàìàì. Àíúàã øàèðëèéèì äÿ
âàð, éàõøû øåèð éàçûðàì. Öñòÿëèê òàìàäàëûüû äà áàúàðûðàì, ëàï åëÿ îüëóíóí
òîéóíó ýÿëèá òÿìÿííàñûç êå÷èðÿðÿì.
Ñÿí áàëàíûí úàíû, ìÿíè úÿðèìÿëÿìÿ.
-Âÿòÿíäàø ñöðöúö, ÿëèíèçè ÷ÿêèí,
ìàíå îëìàéûí.
-Àé íÿ÷ÿííèê, áèð øåèð éàäûìà
äöøäö, èúàçÿ âåð îíó äåéèì, íîëàð.
-Àé êèøè, àé âÿòÿíäàø ñöðöúö, áóðà øàäëûã åâè äåéèë êè, ñåèð äåéÿñÿí,
ìàùíû îõóéàñàí, ìàíå îëìà äåéèðÿì, åëÿ åòìÿ êè, ãðóïïà ÷àüûðûì.
-Éîõ àé íÿ÷ÿííèê, åëÿ åòìÿ. Õàùèø åäèðÿì, áèð ãóëàã àñûí.
Ãîðõìàç ãàäûí
Áàéàç ñîðüó-ñóàëñûç, òÿðÿääöä
åòìÿäÿí ÿëèíäÿêè êöðÿêëÿ òàõûë òûüûíûíû àðàëàéûá êèøèíè îðà áàñäûðûð.
Éàâàø-éàâàø äà ÿââÿëêè èøèíè äàâàì åòäèðèð.
Åëÿ áó âàõò áèð äÿñòÿ àòëû åðìÿíè ìèëèñëÿðè þçëÿðèíè áóðà ÷àòäûðûðëàð:
-Àé áàúû, áóðà ýÿëÿí áèð íÿôÿð
ùàðà ýåòäè, ýþðìÿäèí êè?
-Éîõ, éîõ... Áóðà ùå÷ êèì ýÿëìÿéèá. Åðìÿíèëÿð òÿëÿì-òÿëÿñèê
äîíãóëäàíà - äîíãóëäàíà ýåäèá
àõòàðûøëàðûíû äàâàì åäèðëÿð.
Òàõûëûí è÷èíäÿí ÷ûõàí Ñàëàù
àäëû ãà÷àã Áàéàç õàíûìûí ãî÷àãëûüû, àüûëû ãàðøûñûíäà áàø ÿéèð.
Òîôèã ßìðàùîâ
"Ãûçûë ãÿëÿì" âÿ
"Óñòàä ñÿíÿòêàð"
ìöêàôàòëàðû ëàóðåàòû.
Ýÿíúëèê èëëÿðèíèí äîñòó, òàíûøû
éàìàí ÷îõ îëóð. Ùàìûíû äîñò,
ãàðäàø áèëèðñÿí. Âàõò êå÷äèêúÿ,
ýöíëÿðè ùÿôòÿëÿð, ùÿôòÿëÿðè àéëàð,
àéëàðû èëëÿð ÿâÿçëÿäèêúÿ åëÿ áèë
èíñàí éóõóäàí àéûëìûø êèìè
îëóð. Öç-ýþçöíö îâõàëàéûð, èêè
ÿëèí èëÿ áàøûíû òóòóðñàí. Ñàíêè
áàøûí àâàçûéûð, éåíèäÿí äÿðèíäÿí êþêñ þòöðöð, ñÿíÿ äîñòãàðäàø îëàíëàðûí åòèáàðûíû, èíñàíëûüûíû, ÿéðè âÿ äöçýöíëöéöíö ñûðàéà äöçöá ñàô - ÷öðöê
åäèðñÿí. Áèð äÿ áàõûðñàí êè, áþéöê áèð äîñò ñèéàùûñû êè÷èëèá-êè÷èëèá, ëàï ýþðöíìÿç îëóá.
Ìÿíúÿ åëÿ ùàìû áåëÿäèð. Ùàìûíûí
ùÿéàòûíäà äîñò-òàíûøëàðûí ñàéû òÿäðèúÿí àçàëûð, èíñàí áàøûíûí àçàëàí òöêö
êèìè. ×öíêè ùÿð êÿñ èñòÿð-èñòÿìÿç ùÿð
ýöí äÿôÿëÿðëÿ áàøûíû äàðàéûð, äàðàäûãúà íÿ ãÿäÿð òöêëÿð òþêöëöá éîõà ÷ûõûð.
Íÿ èñÿ, êå÷ÿê ÿñàñ ìÿòëÿáÿ...
Éàäûìà ýþçÿë áèð øåèð ïàð÷àñû
äöøäö.
ßçèç äîñò, ÷èíàð êè âàð,
Êþëýÿ ñàëàð óúàëàíäà.
Èíñàí ýÿðÿê ñàäÿ îëà
Øþùðÿò òàïûá, òàú àëàíäà.
×îõëàðû äîñò äåéèð, øþùðÿò òàïûá
éöêñÿëÿíäÿ ùÿð øåé, ùÿð êÿñ éàääàí
÷ûõûð. Äîñò éàíûíà ýþðöøìÿê ö÷öí ýÿëÿíäÿ ñààòëàðëà ãÿáóë îòàüûíäà éà
ýþçëÿäèð, éàõóääà ùå÷ ãÿáóë åòìèð.
Êå÷èðÿì þç äîñòëàðûìäàí áèðèíÿ.
×îõäàíûí äîñòóéóã, ëàï ÷îõäàíûí.
Äåéèá-ýöëÿí, éåéèá-è÷ÿí èíñàíäûð ìÿíèì äîñòóì.
Áó äîñòóìóí àäû Íóðóäóð, Íóðó!
Éåòèìëèêëÿ áþéöìöø, óøàãëûãäàí
ÿçàá-ÿçèééÿòëÿðÿ ãàòëàøìûø, àèëÿ,
îüóë-óøàã ñàùèáè îëìóøäóð.
×îõ çàðàôàòúûë, äåéèá-ýöëÿí, éåðè
ýÿëÿíäÿ òîéëàðäà ìàñàáÿéèëèê åäÿí
áèð èíñàíäûð Íóðó!
Àäèúÿ îðòà ìÿêòÿáè áèòèðèá, àëè òÿùñèëè éîõäóð. Äè ýÿë êè, àøûãëàðûí, øàèðëÿðèí øåèðëÿðèíè ñààòëàðëà áöëáöë êèìè þòñöí, ñÿí äÿ ãóëàã àñ. Àðàäà áèð äÿ
äåéèð, "åù... àé äîñò, ñèçäÿ îëàí î äèïëîìëàðäàí áèðè ìÿíäÿ îëñàéäû ýþðÿðäèíèç ìÿí ùàðàëàðäà îëàðäûì."
Èêèíúè äöíéà ìöùàðèáÿñè èëëÿðèíäÿ àðõà úÿáùÿäÿ ÷îõ âÿçèôÿäÿ ãàäûíëàð èøëÿéèðëÿðìèø.
Áàéàç õàíûìûí ÿðè ìöùàðèáÿéÿ ýåòìèøäè. Ãî÷àã îëäóüóíà,
ùÿì äÿ ùåñàá-êèòàáäàí éàõøû áàø
÷ûõàðäûüûíà ýþðÿ, îíó àìáàðäàð
âÿçèôÿñèíÿ ãîéóðëàð. Ñÿùÿðäÿí àõøàìàúàí êöðÿê ÿëèíäÿí äöøìÿéÿí Áàéàç çöì-çöìÿ åäÿðÿê ÿðè
Ìóñàíûí éîëóíó ýþçëÿéèðìèø.
Áèð äÿôÿ äÿ àðàáàëàð òàõûëû ýÿòèðèá òÿùâèë âåðäèêäÿí ñîíðà, àíáàðäàð ãàäûí àäÿòè öçðÿ êöðÿêëÿ êÿíàðà òþêöëÿí òàõûëû òûüûí öñòöíÿ àòûð,
îðà-áóðàñûíû äöçÿëäèð. Åëÿ áó âàõò
áèð íÿôÿð êèøè òÿíýíÿôÿñ þçöíö àìáàðà ñàëûð:
-Áàúû, áàøûíà äþíöì, áàúû!
Ýþð áèð òÿùÿð ìÿíè ýèçëÿäÿ áèëÿðñÿíìè. Àìàí ýöíöäöð, ìÿíè
þëöìäÿí ãóðòàð.
Äîüàí ýöíÿø àõøàì áàòàð
Áó ãàíóíäóð, éîðüóí éàòàð.
Éàðàäàíà ìèí îõ àòàð
Áÿçèëÿðè áàú àëàíäà.
Ïîëèñ äåéÿñÿí éàâàø-éàâàø éóìøàëûðäû.
-Àé êèøè, ìÿí ñÿíäÿí áàú àëûðàì
êè, î øåèðè ìÿíÿ îõóéóðñàí?
-Éîõ, àé íÿ÷ÿííèê, åëÿ ñþç ýÿëèøè
äåäèì. Ñÿí Àëëàù áóðàõ ýåäèì, êàñûá
îüëàíàì. Þçöìöç äÿ î ãÿùðÿìàí
êÿíääÿíèê åé, ãÿùðÿìàí êÿíääÿí.
Åðìÿíèëÿðÿ ãàí óääóðàí êÿíääÿí.
Ïîëèñ èø÷èñè ýöëÿðÿê ñÿíÿäëÿðè Íóðó äîñòóìà âåðèá äåäè:
- éàõøû ýåò, åùòèéàòëû ñöð, ýþðöðÿì
áàìÿçÿ àäàìñàí.
Áåëÿúÿ, äîñòóìëà îëàí çàðàôàòëà-
Ôàçèë ÑßÍÀÍ,
Éàçû÷û-ïóáëèñèñò
“ÈÍÀÍÌÛÐÀÌ!..."
Ìÿíñóð øåèð
Òåëåôîíóí çÿíýèíÿ òÿíáÿë-òÿíáÿë
ýþç ãàïàãëàðûíû à÷äû. Éàðûì÷ûã îéàäûëäûüûíà ýþðÿ íàðàçû ùàëäà ÿëèíè óçàäûá
äîëàáûí öñòöíäÿí òåëåôîíó ýþòöðöá
íþìðÿéÿ áàõäû.
"Áèëìèðÿì, íåúÿ îëäó êè, áó ìÿíèì
éîëóìóí öñòöíÿ ÷ûõäû. Ïèñ àäàìà äà
îõøàìûð. Ùÿð âÿúùëÿ ìÿíÿ îëàí ìÿùÿááÿòèíè ñöáóò åòìÿéÿ ÷àëûøûð. Ùèññ åäèðÿì êè, ìÿíèì ö÷öí ùÿéàòûíäàí êå÷ìÿéÿ ùàçûðäûð. Ìÿíèìëÿ íÿôÿñ àëûð.
Ìÿíñÿ îíà àäè çÿíý äÿ åòìèðÿì. Ãîé
áåëÿ îëñóí, áåëÿ ëàçûìäû áó êèøèëÿðÿ.
Áóíëàðà íÿ ãÿäÿð ÿçàá âåðñÿí áèð î ãÿäÿð éàõøûäûð. Àíäëàðûíà èíàíûá òåç "ùÿ"
äåéÿíäÿ ãÿäðèíè áèëìèðëÿð. Ñàäÿëþâùëöéöìäÿí òåç èíàíäûüûì ö÷öí éàðû éîëäà
ãàëäûì. Î äà ùÿìèøÿ ìÿíè äöíéàëàð
ãÿäÿð ñåâäèéèíè äåéÿðäè. Ùÿéàòûí èñòèñîéóüóíó ýþðìÿìèøäèì. Ùÿòòà, ìÿí
ùÿð ýöí úàí àòûðäûì îíóíëà ýþðöøìÿéÿ.
Äîäàãëàðûìûí ãþí÷ÿ ýöëöíö èëê äÿôÿ äÿðÿíäÿ íå÷ÿ ýöí þçöìÿ éåð òàïà áèëìÿäèì. Ñåâèíúèìäÿí ãûøãûðûá ùàðàé ñàëìàã èñòÿéèðäèì êè, åøèäèí, áèëèí, ñåâýèëèìëÿ èëê äÿôÿ þïöøìöøÿì. Î èëê þïöøöí
õîøáÿõò àíëàðûíû èíäè äÿ úàíûìäà ùèññ
åäèðÿì. Àõûðû íåúÿ îëäó? Àëäàäûëäûì.
Éàðû éîëäà ãàëäûì. Íèôðÿòèì ìÿùÿááÿòèìè éàâàø-éàâàø ñûõûøäûðûá êþêñöìäÿí
÷ûõàðòäû. Äîñò-òàíûø, ãîùóì-ÿãðÿáà éàíûíäà óçóí äèëèìè ýþäÿê åòäè. Î âàõòäàí íÿèíêè êèøèëÿðÿ, ùå÷ áèð øåéÿ èíàíìûðàì. Ùÿð àíäûí àðõàñûíäà áèð éàëàíûí
äàéàíäûüûíû ùèññ åäèðÿì. Èíäè ùÿð øåéäÿí ùåéèô àëìàã èñòÿéèðÿì. Íàüûëëàðäà
ãóòóéà ñàëûíìûø èëàíû õèëàñ åäÿíÿ èëàí
ïèñëèê åòìÿê èñòÿäèéè êèìè, ìÿí äÿ ìÿíè
ñåâÿíÿ ëàãåéä îëìàüà, ëàï äÿðäèíäÿí
ýåúÿ ñÿùÿðÿ êèìè àùó-íàëÿ åòñÿì áåëÿ,
àíúàã ÿçàá âåðìÿêëÿ òÿñêèíëèê òàïàúàüàì, éàíàí ãÿëáèìÿ ñó ñÿïÿúÿéÿì.
Îëìóø ÿùâàëàòëàð
ðûìûçäàí áèðèíè òàìàìëàäûã.
Äîñòëóüóìóçó ìÿíàëû åäÿí, îíà
ðÿíý, ÷àëàð ãàòàí çàðàôàòëàðûìûç èñÿ
ùÿëÿ äÿ äàâàì åäèð.
Ñÿíÿ äÿ èíàíìûðàì", öçöíö òåëåôîíäà
ýþðöíÿí íþìðÿéÿ òóòäó.
Èíàíìûðàì! - Ýöíÿøèí äîüìàñûíà,
Àéûí áàòìàñûíà, ÷àéëàðûí äÿíèçëÿðÿ òþêöëìÿñèíÿ!
Èíàíìûðàì! - Òÿáèÿòèí áàùàðäà éàøûë äîí ýåéèíìÿñèíÿ, ãûøäà àü þðïÿéÿ
áöðöíìÿñèíÿ!
Èíàíìûðàì! - Ýöëëÿðèí à÷ûëìàñûíà,
àüàúëàðûí ÷è÷ÿêëÿ-ìÿñèíÿ, äàüëàðûí
óúàëûüûíà, áóëàãëàðûí øûðûëòûñûíà, áöëáöëëÿðèí úÿù-úÿùèíÿ!
Èíàíìûðàì! - Éåðèí Ýöíÿøèí áàøûíà
äîëàíìàñûíà, ïÿðâàíÿíèí øàìûí îäóíà
þçöíö éàíäûðìàñûíà, þëöìöí èíñàíëàðû
ÿáÿäèééÿòÿ ãîâóøäóðìàñûíà!
Èíàíìûðàì! - "Ñÿíè ñåâèðÿì" ñþçöíÿ. Ùàìûñû éàëàíäûð. Ìÿíäÿ áó èíàì þëäöðöëöá, ãþí÷ÿëÿíäèéèì ìÿãàìäà èéëÿíèá àòûëìûøàì.
Òàíðûéà ÷îõ øöêöðëÿð îëñóí êè, ìÿíè
éàðàäàíäà áó áîé-áóõóíó, áó ýþçÿëëèéè
ìÿíÿ áÿõø åäèá. Ýþçÿëëèéèìÿ ýþðÿ ÷îõëàðû èíäèéÿ êèìè äÿðäèìäÿí þëöá, ùÿëÿ
èíäÿí ñîíðà äà þëÿíëÿð ÷îõ îëàúàã.
Íÿ âàõòñà åøèòäèéè "Ýåäÿð ýþçÿëèì,
áó ýþçÿëëèê ñÿíÿ äÿ ãàëìàç" ìèñðàñû
éàäûíà äöøäö. Äîäàãëàðûíäà áèð òÿáÿññöì äàëüàëàíäû.
"Ùÿëÿ êè, ýþçÿëëèéèì âàð, íÿ ãÿäÿð
âàðñà áèð î ãÿäÿð äÿ âóðüóíëàðûìûí ñàéû ýöíáÿýöí ÷îõàëàúàã. Îíëàð áèëìèðëÿð
êè, ÷ÿêäèêëÿðè ÿçàáëàð, ìÿíèì àëäàäûëìûø ãÿëáèìèí éàðàñûíà ìÿëùÿìäèð...
È÷èíäÿí ýÿëÿí áèð ñÿñ ÷àüûðàí òåëåôîíà úàâàá âåðìÿéÿ òÿëÿñäèðèðäè. Èñòÿìèðäè òåëåôîíó à÷à. Òåëåôîí ÿëèíäÿ èêè
ùèññèí àðàñûíäà ãàëìûøäû.
Áèðè "Éîõ, èñòÿìèðÿì ñÿíè! Ñåâìèðÿì!"… Òåëåôîíó äîëàáûí öñòöíÿ ãîéìàã èñòÿéèðäè..
Äèýÿðè èñÿ "À÷ òåëåôîíó! À÷!.. Áó ãÿäÿð äàø öðÿêëè îëìà! Áèð äÿôÿ àëäàíûëìûñàí äåéÿ, áöòöí èíñàíëàðà ãàðøû èíàìû
èòèðìÿê îëìàç. Áèëìèðñÿí, èíàìñûç éàøàìàã ìöìêöí äåéèë. Èíñàíû éàøàäàí
èíàìäû. Èíàí îíà! Î òåëåôîí çÿíýè áöòöí âàðëûüûéëà ñÿíè ñåâÿí áèð öðÿéèí ùàðàéûäûð. Òåç úàâàá âåð. Õîøáÿõòëèéèíÿ
àðõà ÷åâèðìÿ. Îíóí ìÿùÿááÿòè ñÿíèí
èòèðèëìèø èíàìûíû ãàéòàðàúàãäû" ùèññèíèí
òÿñèðè èëÿ òåëåôîíóí äöéìÿñèíè þçöíäÿí
àñûëû îëìàéàðàã áàñäû.
Õÿòòèí î áàøûíäàí ýÿëÿí "Ñàëàì,
íåúÿñÿí?" ñþçëÿðè þçö èëÿ áÿðàáÿð éàòàüûíà áèð èñòèëèê, õîøáÿõòëèê ýÿòèðäè. Áÿäÿíèíäÿ äîüìà áèð ÿëèí ñûüàëûíû ùèññ åòäè.
Áó ñûüàë, áó íÿôÿñ ö÷öí äàðûõäûüûíû áàøà äöøäö. Éàíàãëàðûíäàí áàëûíúà àõàí
ýþç éàøëàðûíäàí ùèññ åòäè êè, þçö èëÿ áàúàðà áèëìèð, îíóí ö÷öí äàðûõûð, îíà èíàíûð!..
áàøûíà äþíöì! Ãóðáàíûí îëóì
àíà, äå!
Þëöðÿì àõû
Ýöíëÿðèí áèðèíäÿ Ãàðà ùåéâàíëàðû éàéëûìà éûüûá, åâÿ ÷þðÿê éåìÿéÿ ýÿëèð. Ýÿëèá ýþðöð
êè, àíàñû Íèýàðûí ùàëû éàõøû
äåéèë.
-Àé àíà, ãóðáàí îëóì, íÿ îëóá,
ùàðàí àüðûéûð? Ñÿíè ùÿêèìÿ àïàðûììû?
-Éîõ, àé áàëà, ùÿêèì çàä ëàçûì
äåéèë. Þëöðÿì Ãàðà, þëöðÿì.
-Àõû íÿ îëóá, àé àíà, íèéÿ þëöðñÿí, ñÿíè èñòÿìÿéÿíëÿð þëñöí, äÿðäèíè äåñÿíÿ.
-Íÿ äåéèì, àé Ãàðà, äåéèëÿñèäè
êè, äåéèì?
-Íèéÿ äåéèëÿñè äåéèë, àíà? Äå
-Áåëÿ àé îüóë, ýÿëèíëÿð ùÿðÿñè
áèð ãàâëàìà (î âàõòëàð èðè ìèñ ãàáëàðà ãàâëàìà äåéÿðìèøëÿð) ãàòûüû
äîëäóðóá, áèð äÿíÿ äÿ õàìðàëû ÷þðÿéèíè äîüðàéûá éåäèëÿð åé, éåäèëÿð.
-Àíà, ãàäàí àëûì, ãîé éåñèíëÿð,
éàçûãäûëàð, ñÿùÿðäÿí àõøàìàúàí
èøëÿéèðëÿð. Îò áè÷èð, òàéà éûüûðëàð,
îäóí, êîë ýÿòèðèðëÿð. Î ñöäö, ãàòûüû
äà îíëàð áåúÿðèðëÿð. Íÿ îëàð éåéÿíäÿ, ãîé éåñèíëÿð. Ìÿí äÿ äåéèðÿì
ýþðÿñÿí àíàìà íÿ îëóá.
-Ñÿí íÿ äàíûøûðñàí, àé îüóë...
Ãàðà, îíëàðûí éåìÿêëÿðèíÿ áàõàíäà þëöðÿì àõû, þëöðÿì!
28 Sentyabr 2014-cö èë
ÀÉ ÂßÒßÍ ÎÜËÓ
Äöíéàíû ñåéð åäÿí, àé âÿòÿí îüëó,
Þç àíà éóðäóíà ýÿëñÿíÿ ýåäÿê.
"Ýÿäþëÿí" äÿðÿäÿí ÷ûõàã éóõàðû,
"Ãàòàðãàéà"äàí äà áó éàíà åíÿê.
"Ìàìàëû éîëó"íäàí êå÷ "Ðóñãûðûëàí"à,
"Çèðíèúëè áóëàã"äàí ãàëõàã "Ãûñûð"à.
Îðàäàí åíÿíäÿ "Îðóú îüëó"íà,
"Ïèéàëÿ áóëàã"äàí äîéóíúà è÷ÿê.
Ðóñëàí Äîñòßëè
ÓØÀÃÊßÍ ÃÓØËÀÐÀ
ÄÀØ ÀÒÀÍ ÎÜËÀÍ
Ùÿð øåéè áàøãà úöð äöøöíäöê ÿââÿë,
Éàø þòäö, ùÿð øåéèí òÿðñèíè ýþðäöê.
Îí áèð èë áèð ìÿêòÿá áèòèðäèê, àììà
Éàøàäûã, ùÿéàòûí äÿðñèíè ýþðäöê…
Êè÷èêêÿí éöç èøÿ ìåéèë ñàëàíëàð,
Èíäè þëöì-çöëöì áèð èøÿ ýèðèá.
Êþðïÿéêÿí äèâëÿðäÿí ãîðõóá éàòàíëàð,
Èíäè äèâëÿð èëÿ äþéöøÿ ýèðèá!
Ùÿð éåðäÿ áèð îúàã-îä ÷àòàí îüëàí,
Âàõò ýÿëäè, áèð àíëûã ñþíìÿê èñòÿäè.
Óøàãêÿí ãóøëàðà äàø àòàí îüëàí,
Áþéöäöêúÿ ãóøà äþíìÿê èñòÿäè ...
Ñóëàðäà áàëûüû õîøáÿõò ýþðÿíëÿð,
Áèëèðÿì, ôèêðèíèç äÿðéàäà ãàëûá.
Ìÿôòèëäÿí äöçÿëäèá ìàøûí ñöðÿíëÿð,
Èíäè ýþðöðÿì êè, ïèéàäà ãàëûá.
×ÿðïÿëÿíý ó÷óððàì ùÿðäÿí ùàâàéà,
Íÿ äÿðä ýþðöáäöðñÿ éåðäÿ, ãàéûòìûð.
Ýèçëÿíãà÷ îéíó äà äÿéèøèá àðòûã,
Ãà÷àí åëÿ ãà÷ûð, áèð äÿ ãàéûòìûð ...
Äöíéàíû ýþçÿë òÿê ýþðÿí ýþçÿëëÿð,
Ýÿëèá áó äöíéàíûí ÷èðêèíÿ äöøöá.
Ýÿëèíúèéèí ÿðÿ âåðÿí ýþçÿëëÿð,
Èíäè ýÿëèí îëìàã ôèêðèíÿ äöøöá ...
Ùÿð éåðäÿ áèð îúàã-îä ÷àòàí îüëàí,
Âàõò ýÿëäè, áèð àíëûã ñþíìÿê èñòÿäè.
Óøàãêÿí ãóøëàðà äàø àòàí îüëàí,
Áþéöäöêúÿ ãóøà äþíìÿê èñòÿäè ...
Ìóðàä
Âÿëèéåâ
Ñÿíè
éàøàäàúàüàì
Èëê ýþðöø éåðèìèç ãàëàð éàäèýàð
Åëÿ äöøöíìÿ êè, ìÿí äàíàúàüàì.
Àðàáèð âàõò òàïûá éöéöðöá áóðà,
Àéàã èçëÿðèíè àõòàðàúàüàì,
Òÿê ñÿíè, òÿê ñÿíè éàøàäàúàüàì.
Èëê ýÿíúëèêäÿ íÿüìÿëÿøÿð êþíöëëÿð,
Äöøöíìÿ ùà÷àíñà ìÿí ñóñàúàüàì.
Ñÿíèí ùÿñðÿòèíëÿ, ñÿíèí ãÿìèíëÿ
ßáÿäè áèð íÿüìÿ îõóéàúàüàì,
Òÿê ñÿíè, òÿê ñÿíè éàøàäàúàüàì.
Ñÿíÿ áÿñòÿëÿíÿí êþíöë íÿüìÿìè
Öðÿê òåëëÿðèìëÿ ìÿí ÷àëàúàüàì.
Ñÿí ïàéûç äåäèéèí þìðöí äÿìèíè
Ìÿí áàùàð þìðöìòÿê éàøàéàúàüàì,
Òÿê ñÿíè, òÿê ñÿíè éàøàäàúàüàì.
Éîëóìó áàüëàìàç íÿ áîðàí, íÿ ãàð,
Òóôàíëàð ãîéíóíäàí éîë à÷àúàüàì.
Äå ìÿíÿ íåéëÿéÿð ùèúðàí. èíòèçàð,
Áó åøãè ãÿëáèìäÿ ãîðóéàúàüàì,
Òÿê ñÿíè, òÿê ñÿíè éàøàäàúàüàì.
"Ãûñûðûí áîéíó"íäà áèð àéàã ñàõëà,
"Èñýÿíäÿð îúàüû"íà áèð íÿçèð áàüëà.
Äàøûíà öç ñöðòöá ïèðèí ãóúàãëà,
×þêöá äèç öñòöíÿ òîðïàüûí þïÿê.
"Ãàðà÷û éóðäó"äóð äàüûí àéàüû,
"Ñóäÿéÿí ãàéà"äàí áèð àç àøàüû.
Áàõ, "Áÿðÿ éåðè"äèð ÷àéûí ãûðàüû,
Äîããóçäÿíè éåéÿê, ÷èéÿëÿê äÿðÿê.
Ñÿðâÿð
ÊÀÌÐÀÍËÛ
"Ñàããûçäû äÿðÿ"äÿ ýÿçÿíëÿð ùàíû?
"Òöêëö òÿïÿ"äÿäèð ôóòáîë ìåéäàíû.
"Ïàëûäëû ìåøÿ"ñè ñîðóð ùàëûíû,
Ýÿçäÿéèí áàøûíû ýåäÿê áèð ýþðÿê.
Åëÿ êè, äöøìöøöê éîëóí àüûíà,
Ýÿë ãîíàã îëàã "Ãûçëàð áóëàüû"íà.
Äîäàüûíû ñþéêÿ áóç äîäàüûíà,
Ýþéíÿéÿ-ýþéíÿéÿ áèç ñÿðèíëÿéÿê.
"Äàíàëûã" áÿçÿêëè úåùèç õàëûñû,
"Ãî÷ ãîðóüó" îíóí áÿéëèê õîí÷àñû.
"Íàçëû áóëàüû"íäà öçÿí ñîíàñû,
"Ëèëïàðëû äÿðÿ"äÿí ýÿë áèð äÿ êå÷ÿê.
Äîëàìà éîëëàðäà äóðìóð àéàüûì,
Íÿ ýþçÿë ãàéíàéûð "×îáàí áóëàüû"ì.
"Ãàðà ãóçåéèí áàøû" ñÿðèí éàéëàüûì,
ßë-ÿëÿ âåðÿê áèç, öðÿêëÿ ýÿçÿê...
"Àü ãàéà"äàí êÿñÿ ÷ûõà áèëÿéäèì,
"Êîðîüëó" ãàéàñûíäàí áàõà áèëÿéäèì.
Ñÿíñÿí úàíëûëàðäà ÿí àëè õèëãÿò,
Øåéòàíäàí ñå÷èëìèð ÿìÿëèí ôÿãÿò.
Àüëûíûí ñÿñèíÿ åòìÿñÿí äèããÿò
Íÿôñèí ðóùóí öñòäÿ çÿôÿð ÷àëàúàã.
ÁÈËÌßÊ ÈÑÒßÉÈÐÑßÍ?..
ßí ýþçÿë àðçóì, õÿéàëûì,
Èñìÿòëè, àðëû, ùÿéàëûì.
ÑÅÂÝÈÌÈÍ ÝÖÚÖÉËß…
Íÿ äèë-äèë þòöðñÿí ãàðøûìäà ìÿíèì?!
Úîøóá ñþçëÿðèìëÿ ñûõàðàì ñÿíè.
Ýöë òÿêè òÿðàâÿò ñà÷ìà ãàðøûìäà,
Äÿðèá, áèë, éàõàìà òàõàðàì ñÿíè.
×îõ þéìÿ þçöíö ýþçÿëëèéèíëÿ,
Áÿíçÿðñèç áîéóíëà, èíúÿëèéèíëÿ.
Ûíúèòìÿ, ýÿë, ìÿíè äÿúÿëëèéèíëÿ,
Åøãèìëÿ éàíäûðûá-éàõàðàì ñÿíè.
Äåéèðñÿí, "ýöúëöäöð ìÿíäÿ ìÿùÿááÿò,"
Áó ùàãäà ùÿð êÿñÿ åäèðñÿí ñþùáÿò.
Åé åøãäÿ ýöúöíö ýþñòÿðÿí àôÿò!
Ñåâýèìèí ýöúöéëÿ éûõàðàì ñÿíè!
ÒÀÌÀÙÊÀÐ ÈÍÑÀÍ
Âàðûíëà, ïóëóíëà þéöíìÿ, èíñàí!
Þëÿíäÿ âàð-éîõóí òîðïàã îëàúàã.
Ïóëóíäàí êàñûáà åéëÿêè åùñàí
Þëÿðêÿí èíñàíà ðÿùìÿò ãàëàúàã.
×àëûø, ÷ûõìàéàñàí ùàããûí éîëóíäàí,
Ìÿëÿêëÿð éàçìàñûí ñÿíÿ ñîëóíäàí.
Éûõûëàí êÿñ ýþðñÿí, òóò êè, ãîëóíäàí
Ùÿð êÿñ ÿìÿëèíÿ ÿâÿç àëàúàã.
Äöíéàíûí ìàëûíäà îëàðñà ýþçöí,
×ÿòèí ùàãã äàíûøàð, äöç îëàð ñþçöí.
Íÿôñèíèí þíöíäÿ ãóë îëñàí þçöí
Øåéòàíëàð ãÿëáèíäÿ éóâà ñàëàúàã.
Éàðàäàí õÿëã åäèá ñÿíè úàíèøèí,
Äîüðóéà äöç äåìÿê îëìàëû èøèí.
Àääûìû àòìàìûø ÿââÿëúÿ äöøöí
Ïåøìàíëàð ñà÷ûíû ùÿð àí éîëàúàã.
Íèúàò
Ùÿøèìçàäÿ
Áþéöê
øÿùÿðèí äÿðäëÿðè
Áþéöê øÿùÿðëÿðèí òÿíùà îëóð èíñàíëàðû,
êè÷èê øÿùÿðëÿðäÿñÿ äÿðä îðòàãëàðû äîñòëàøûð,
Áþéöê øÿùÿðëÿðäÿ
èíñàíëàðû ÷àðÿñèçëèê êè÷èëäèð.
êè÷èê øÿùÿðëÿðäÿñÿ
èíñàíëàðû êè÷èê õÿðúëÿð áþéöäöð.
Èëê åøãèìÿ ãîâóøìàã÷óí
ýÿëäèì áþéöê øÿùÿðÿ,
óíóòäóì ýþçëÿðè éîëëàðäà ãàëàí àíàíû,
êèðÿëÿðäÿ ñöðöíäöì, ãûø ýåúÿñè
éóí àäéàëà áöðöíäöì. àú äîëàíäûì
Ñàô äöøöíúÿì, äóéüóëàðûì,
Èøäÿí êÿíàð ãàéüûëàðûì.
Ìÿíè ùÿéàòà áàüëàéàí,
Ãÿëáèìäÿ úîøóá-÷àüëàéàí.
Ñà÷ëàðà áÿõø åäÿí äÿíè,
Åøãäÿ äÿëè åäÿí ìÿíè.
Ýöëëÿð è÷ðÿ ùå÷ ñîëìàéàí,
Úàùàíäà òàéû îëìàéàí.
Éàç ôÿñëèíäÿ íîâðóçýöëöì,
Éàé ôÿñëèíäÿ ãûçìàð ýöíöì.
Ïàéûçûìäà áàðëû áàüûì,
Ãûøûìäàñà ãàðëû äàüûì.
Éåääè ðÿíýëè ýþéäÿ õàëûì,
Ïÿòÿêëÿðäÿ àðûì, áàëûì.
Ýþé öçëö ìàâè "Õÿçÿð"èì,
Ìÿëÿêëÿðÿ òàé áÿíçÿðèì.
ÏÎÅÇÈÉÀ
"Ýóð áóëàã" òÿê úîøóá àõà áèëÿéäèì,
Äÿðÿíè, òÿïÿíè ýÿë áèð-áèð ýÿçÿê.
"Ìÿíòÿãÿ"äÿí áÿðè, "Õûííà"éà àøäûì,
Ýþðäöì ýþçÿëëèéè, äöçö, ìÿí ÷àøäûì.
Åëÿ áèë ñåùðëè ãàïûëàð à÷äûì,
Ãûðìûçû ëàëÿäÿí äîíóíó áè÷ÿê.
Õàøõàøû éåéèðñÿí òÿçÿ áàë êèìè,
Áàõûðñàí áó éóðäà íèòãè ëàë êèìè.
Èñòÿðÿì áàøûíà àòûá øàë êèìè,
Ëàëÿéÿ ãàðûøûá áó ÷þëäÿ áèòÿê.
Øÿëàëÿ äÿðÿäÿ äöøöáäö ñÿñÿ,
Öçöíÿ áèð ñÿðèí äàü éåëè ÿñÿ.
Áó éåðäÿ ÷è÷ÿêëÿð äöøöáäö áÿùñÿ,
"Ñîëìàç ÷è÷ÿéè"íè ÷ÿìÿíäÿ ñå÷ÿê.
"Ìÿíòÿãÿ" îëóáäóð åëèí éàéëàüû,
×àëõàíûð íåùðÿñè, òóòóëóð éàüû.
Ïåíäèðè, ìîòàëû, òÿçÿ ãàéìàüû,
Êþïöêëö ñöäöíäÿí ýÿë áèç äÿ è÷ÿê.
Ýöëäÿðÿí, õÿéàëûí éîëëàðû àøäû,
Ôèêðèí àíà éóðäó éåíÿ äîëàøäû.
Ýþé÷ÿíè òÿðê åäèá åëëÿðè, ãà÷äû,
Êàø "Ýþé÷ÿ ýþëö"íäÿ áèð äÿôÿ öçÿê.
ÙßÑÐßÒÄßÍ
×ßÊÄÈÉÈÌ ÉÎËËÀ...
áþéöê øÿùÿðèí êö÷ÿëÿðèíäÿ äàëûíúà.
Áèð ýåúÿ áàðûíäà ñÿðõîø îëóá
èòèðäèì ñÿíÿäëÿðèìè.
ÿââÿë øÿõñèééÿòèìèí âÿñèãÿñèíè,
ñîíðàñà þçöíö èòèðäèì.....
Äþíìÿäèí ýåðè, áàõìàäûí ìÿíÿ
ÿäàéëà éåðèäèí ìÿíè ùå÷ÿ ñàéàðàã.
ìÿí éàçûãñà íàêàì åøãè äóéàðàã
èò ñöìöéÿ áàõàí êèìè áàõäûì
ïÿíúÿðÿíÿ.
þìðöì àõäû áþéöê øÿùÿðèí
÷èðêëè ñóëàðûíà.
òÿíùà ãàëäûì áþéöê øÿùÿðäÿ
áþéöê àäàìëàðòÿê.
áèð çàìàíëàð åøãäÿí êþêñÿ
ñèüìàéàí öðÿê äÿ
ßðèäè áþéöê øÿùÿðèí
ÿçàáëàðûíäàí êöñÿðÿê.
Áèð éàç ýåúÿñè êè÷èê øÿùÿðÿ äþíÿðÿê,
àíàìûí úàí âåðäèéèíè ýþðäöì.
êè÷èê øÿùÿðäÿ éàøàñà äà àíàì äà äþçìÿäè
áþéöê øÿùÿðèí äÿðäèíÿ.
Ìöøôèã
Ìÿùÿððÿìîâ
Éåíÿ äÿ äöøìöñÿí éàäûìà áó ýöí,
Ýþçëÿðèì äàíûøûð ñÿíäÿí þçöìÿ.
Ãÿëáèì ãàí àüëàéûð, áÿõòèìäÿí êöñêöí,
Äèçèì éàñòûã îëóá íÿìëè öçöìÿ.
Êþíëöìäÿ äÿðä àäëû ñàðàé òèêìèøÿì,
Áèðäÿí ìàðàãëàíûá ýÿëìÿê èñòÿðñÿí.
Ýþçöìäÿí òà ñÿíÿ áèð éîë ÷ÿêìèøÿì.
Ùÿñðÿòäÿí ÷ÿêäèéèì éîëëà ýÿëÿðñÿí.
Äàùà òàíûìàçñàí èíàí êè, ìÿíè,
Ýþðäöéöí î êÿñäÿí ÿñÿð ãàëìàéûá.
Ïèñ ýöíÿ î ãÿäÿð ÿçèç îëìóøàì,
Õîø ýöíëÿð ùå÷ ìÿíè éàäà ñàëìàéûá...
Éàìàí äÿá ñåâÿíäèð òàëåéèì ìÿíèì,
Ýöíäÿ áèð ãÿì èëÿ áÿçÿéèð ìÿíè.
Ôÿëÿê äÿ ùå÷ îíäàí ýåðè ãàëìàéûá,
Àëûáäûð êÿôÿíè, ýþçëÿéèð ìÿíè.
Ôÿëÿê äÿðçèëèéè ìÿíäÿ þéðÿíèá,
Ñàéÿìäÿ äöíéàéà ñîðàã ñàëûáäûð.
ßéíèìÿ î ãÿäÿð ãÿì, êÿäÿð áè÷èá,
Ñàíäûüûì, äîëàáûì äÿðäëÿ äîëóáäóð.
Ãîðõóðàì õîø ýöíëÿð ýöëÿ öçöìÿ,
Äÿðäëÿðèì òþêöëÿð, ÷ûëïàã ãàëàðàì.
Ýþçëÿðèì áàõìàñà èíàí ñþçöìÿ
Ëåéñàíà áÿíçÿðÿì, ñåëëÿð îëàðàì
Ôàçèë
ÑßÍÀÍ
Ìÿíÿ ùÿð àí ýÿðÿê îëàí,
Úèñìèìÿ ðóù òÿêè äîëàí.
Èíäè áèëäèí, ýöëöì, êèìñÿí?
Úèñìèì ìÿíÿì, è÷èì - ÑßÍÑßÍ!
Ýöëäÿðÿí
Âÿëèéåâà
"Ýóð áóëàã"äàí àøäû åë "ìÿíòÿãÿ"éÿ,
Ùÿðÿ áèð òÿðÿôäÿ ãóðóáäó äÿéÿ.
Àðòûã åùòèéàú éîõ, áèð ñþç äåìÿéÿ,
Îáàäà îòóðóá äóç-÷þðÿê êÿñÿê.
Äàìàðûìäà àõàí ãàíûì,
Úàíûìûí è÷èíäÿ úàíûì.
Òàíðû âåðÿí ýþçÿë ïàéûì,
Ñÿìàäà óëäóçóì, àéûì.
13
ÑÅÂÌÈØßÌ
Ñÿí ìÿíèì òàëå éîëóìóí ãàðàíëûã ñÿìàñûíäà ýåúèêìèø Äàí óëäóçó êèìè
äîüàíäàí ñîíðà àüûëëà ùèññèí ñÿðùÿääèíäÿ ãàëìûøàì. Àüûë, "ýåúèêìèñÿí",
ùèññ èñÿ "ìÿùÿááÿò èíñàí þìðöíäÿ
çàìàíëà âàõò êÿñèéèíè íÿçÿðÿ àëìàäàí ýÿëÿí áèð áÿëàäûð", äåéèð.
Ñåâÿí äîñòóìóí ñþçëÿðè.
Áèçèì÷öí áó ñåâýè óüóðëó áèð éîë,
Áöòöí âàðëûüûìëà ñÿíè ñåâìèøÿì.
Áó ÷ÿòèí ñûíàãäà Çöìðöä ãóøó îë,
Áöòöí âàðëûüûìëà ñÿíè ñåâìèøÿì.
ÌßÍÈÌ
Äàüëàð, ñèçäÿí àéðûëàíäà
Îí ö÷ éàøûì âàðäû ìÿíèì.
Èëëÿð þòöá, ãîúàëìûøàì,
Èíäè ñà÷ûì ãàðäû ìÿíèì.
Òÿïèéèáäè äîäàãëàðûì,
À íÿüìÿêàð áóëàãëàðûì.
Ñîëïóéóáäó éàíàãëàðûì,
Ýöíöì àùó-çàðäû ìÿíèì.
Áó ùèúðàíà êèì äþçÿð,
Îëìóøàì áèð íàëÿëè ñèì,
Áöòöí àùûì, áöòöí äÿðäèì
Àüûçëàðäà úàðäû ìÿíèì.
Çÿùÿð ãàòûëûá àøûìà,
Áåëÿ èø ýÿëìÿç ùóøóìà.
Ìöøôèã, åëÿ áèë áàøûìà,
Áó ýåí äöíéà äàðäû ìÿíèì.
ÉÀÄÛÌÀ ÄÖØÖÁÄÖ
Éåíÿ Êÿëáÿúÿðäÿ õîø êå÷èðäèéèì,
Î ãàéüûñûç èë éàäûìà äöøöáäö.
×ÿìÿíëèêäÿ ýþçÿë ÿòèð ãîõóéàí,
Äÿñòÿ-äÿñòÿ ýöë éàäûìà äöøöáäö.
Éàéëàãëàðäà äÿéÿ ãóðóá éàéëàéàí,
Þðöøëÿðÿ ãîéóí-ãóçó ùàéëàéàí.
Ñþéöäëöäÿ ãóðáàí êÿñèá ïàéëàéàí,
Ãîíàãïÿðâÿð åë éàäûìà äöøöáäö.
Áÿíþâøÿíèí êîë äèáèíäÿí áàõäûüû,
Øÿëàëÿíèí çèðâÿëÿðäÿí àõäûüû,
Ìåøÿëÿðäÿ àüàúëàðûí ñûõëûüû,
Äÿðÿ, òÿïÿ ÷þë éàäûìà äöøöáäö.
Óøàãëàðëà ýÿçäèéèìèç éàìàúëàð,
Î áîñòàíëàð, î áàü÷àëàð, î áàüëàð.
Ãûðàãëàðû ëèëïàð îëàí áóëàãëàð,
Äóðíà öçÿí ýþë éàäûìà äöøöáäö.
Ìöøôèã äåéÿð, èëùàìûíû àëäûüûì,
ßòÿéèíäÿ ùÿçèí òöòÿê ÷àëäûüûì.
Ìöðýöëÿéèá õÿéàëëàðà äàëäûüûì,
Äàüëàð àäëû òèë éàäûìà äöøöáäö.
ÝßËßÚßÌ
Òîðïàã éàüûø ö÷öí ãîâðóëàí êèìè,
Àðû ÷è÷ÿêëÿðÿ ñàðûëàí êèìè…
Áöëáöë ãûçûëýöëÿ âóðóëàí êèìè,
Áöòöí âàðëûüûìëà ñÿíè ñåâìèøÿì.
Àíà äàüëàð ýþðöøìöðöê íÿ âàõäû,
Ãàíàäëàíûá ó÷à áèëñÿì ýÿëÿúÿì.
Ãöðáÿò åëäÿ ýþç éàøûìäàí éàðàíìûø,
Äÿðéàëàðäàí êå÷ÿ áèëñÿì ýÿëÿúÿì.
Éàðû éàøäà èëê áàùàðà äþíìöøÿì,
Çèðâÿñÿí êþêñöíäÿ ãàðà äþíìöøÿì.
ßùäè-ïåéìàí, ñàô èëãàðà äþíìöøÿì,
Áöòöí âàðëûüûìëà ñÿíè ñåâìèøÿì.
Ùÿñðÿòèíäÿí àðòûá ãåéðè-ãàëëàðûì,
Éîðóëóá òàãÿòäÿí äöøöá ãîëëàðûì.
Ùÿð òÿðÿôäÿí áàüëàíûáäû éîëëàðûì,
Þçöìÿ éîë à÷à áèëñÿì ýÿëÿúÿì.
Ìÿí Ìÿúíóí, ñÿí Ëåéëè, éàíûðûã îääà,
Ñÿí äÿðèí äÿðéàñàí, Ôàçèë áèð àäà.
Þçöìÿ ýþòöððÿì ýÿëñÿ ãàí-ãàäà,
Áöòöí âàðëûüûìëà ñÿíè ñåâìèøÿì.
Ìöøôèãÿì, ùÿð çàìàí ñèçè àíûðàì,
Ñèçäÿí àéðû àðõàñûçàì ñàíûðàì.
Àëûøûðàì, îäëàíûðàì, éàíûðàì,
Äÿðä ÿëèíäÿí ãà÷à áèëñÿì ýÿëÿúÿì.
Ïîåçèéà
14
28 Sentyabr 2014-cö èë
×àüûìäû
Äÿìèð
Ýÿäÿáÿéëè
Ñîí ãîéìàüà àéðûëûüà, ãÿùÿðÿ,
Ñÿñëÿ ìÿíè, ýþçëÿ ìÿíè, ýÿç ìÿíè.
Þòäö úàâàíëûüûì, ýåòäè áàùàðûì,
Ãûøûí áîðàíûíäà ãàëàí ÷àüûìäû.
Þìðö áàäà âåðäèì, úàíûìäà ãàäà,
ßçàáëàð úàíûìû àëàí ÷àüûìäû.
Íÿðèìàí
Ìåùäèõàíëû
Àëûá àüóøóíà ñàçàãëàð ìÿíè,
Èñèòìÿéèð îäëàð, îúàãëàð ìÿíè.
Ýþçöíäÿí ãîéìàéûð óøàãëàð ìÿíè,
Þç-þçöìÿ ëàéëà ÷àëàí ÷àüûìäû.
ÊÖÑÌÖÑßÍ
Äèíëÿ, àé êöñÿéÿí ýþçÿë!
Ñÿí éåíÿ ìÿíäÿí êöñìöñÿí?!
Éàõûíäàí êöñÿðäèí ÿçÿë,
Èíäè äÿ ýåíäÿí êöñìöñÿí!
Áèç éàðûìàäûã éàð êèìè,
Íàðûí äÿðìÿäèì íàð êèìè,
Áàøû ãàðëû äàüëàð êèìè,
Äóìàíäàí, ÷ÿíäÿí êöñìöñÿí!
Äÿìèð, ñåâäàì òÿùëöêÿäÿ,
Ýöí ýþðìÿäèì áó þëêÿäÿ!
Ùå÷ ñîðóøäóíìó, áÿëêÿ äÿ,
Ñÿíäÿ êöñÿíäÿí êöñìöñÿí?!
Áÿäÿíèìäÿ àüðûëàðûí éîõ ñàíû,
Ýþçëÿðèìäÿí àõûð áàùàð ëåéñàíû,
Äàùà ñå÷ÿììèðÿì, àüû-ãàðàíû,
Êÿðêèíè äàøëàðà ÷àëàí ÷àüûìäû.
Ýþçÿë þìðöí ñîíó áóäóðìó, Àëëàù?
Èíñàí âàðëûüûíû óíóäóð, Àëëàù.
Ñîí öìèä ìÿðùÿìÿò ýöíöäöð, Àëëàù,
Àõèðÿòè éàäà ñàëàí ÷àüûìäû.
Áèð àéàüûì áóðäà, áèðè îðäàäû,
Áèëÿììèðÿì, ñàüûì-ñîëóì ùàðäàäû.
Íÿðèìàíàì, äÿðäëè êþíëöì äàðäàäû,
Ãÿì-ãöññÿ éöêöéëÿ äîëàí ÷àüûìäû.
Ýÿç ìÿíè
ßñÿí êöëÿêëÿðÿ ãîâóøóá ýÿëëÿì,
Ñÿñëÿ ìÿíè, ýþçëÿ ìÿíè, ýÿç ìÿíè.
ÑßÍ . . .
Ñÿí,
Èøèí äöøåíäå
Áàëà ÷åâðèëèá,
Àüûçà äöðòöëöðñÿí!
Ñÿí,
Èñòÿäèéèí îëäóìó;
Áèð éîëëóã èòèëèðñÿí!
Ñÿí,
Ñàðñàã ÿìÿëëÿðèíëÿ,
Äöøöíìÿ êè, ùàãñàí.
Ñàäÿúÿ àé çûððàìà,
Éàëòàã îüëó, éàëòàãñàí!
×ÿëÿáè
Äþíìÿç
Ãÿáÿëÿ ðàéîí,
"Ãÿáÿëÿ"
Ãÿçåòèíèí
ÿìÿêäàøû
Áàçàð ÿùëè ñÿíÿ äóà åéëÿéèð,
Ùàìûéà áèð òèêÿ ÷þðÿê âåðèðñÿí.
Ùàããûíäà úàìààò éàõøû ñþéëÿéèð,
Êàñûáà-éîõñóëà êþìÿê åäèðñÿí.
Ùÿð èøèí ÷îõ éàõøû ýåäèð ïëàíëà,
Áàçàðäà éàðàòäûí íèçàì-èíòèçàì.
Èøÿ éàíàøûðñàí, öðÿêëÿ, úàíëà,
Èñòÿðÿì ìÿí ñÿíäÿí ÷îõ ñþçëÿð éàçàì.
Àòàì îüëó!
Àòàì îüëó,
áàáàëàðäàí ìèðàñ ãàëìûø,
àäÿòëÿðè èòèðèðèê,
Áÿéÿíìÿéèá áàáàìûçûí ùåéáÿñèíè,
õóðúóíóíó,
Îíóí-áóíóí ÷àíòàñûíû ýþòöðöðöê.
Íèéÿ áèçÿ éàä îëóáäó óçóí ýåéÿí?
Äÿáäÿáÿëÿð àðõàñûíúà ñöðöíìÿéÿí,
Ùå÷ äàáàíû ýþðöíìÿéÿí
Ùàëàë-ùöììÿò þç íÿíÿìèç?
Íèéÿ áèçÿ ýöëöíú ýÿëèð
ìèí-ìèí èëëèê ÿíÿíÿìèç?
Ñîëóá ýåäèð
áàü÷àìûçäà Ýöëáàü÷àëàð,
Äàäëàíäûðûá àüûçëàðû,
àëòû òÿçÿê,
öñòö áÿçÿê,
éàä ãûçëàðû...
Àòàì îüëó!
Ëàõëàäûðûã äÿäÿìèçèí ãàïûñûíû
Áîéíóìóçà äîëàéàíäàí
Àâðîïàíûí ÷àòûñûíû.
Ìÿýÿð áèçèì þç ÷àòûìûç ÷öðöêëÿéèá?
Ìÿýÿð áàáàì þç àòûíû
Áàøãàñûíûí êÿíäèðèéëÿ ùþðöêëÿéèá?
Àòàì îüëó, ùå÷ àòàñû áèëèíìÿéÿí
Éàäà äà áàõ, þçöíÿ äÿ.
×àòà áèëìÿç, òàé äà ýÿëìÿç,
Ùå÷ òîçóíà-èçèíÿ äÿ!
ßãèäÿíäÿ, àìàëûíäà,
Äöøöíúÿíäÿ, êàìàëûíäà,
Ñÿí îíäàí äà ãöäðÿòëèñÿí,
Ñÿí îíäàí äà ãåéðÿòëèñÿí.
Åëÿ äöøöí, åëÿ äàøûí,
Éåð ãàëìàñûí òÿùðèêëÿðÿ, þéðÿòìÿéÿ
Åëÿ åò êè, åëÿ åò êè,
Áàáàí ñÿíè éàðàøäûðñûí,
Þç éàíûíäà äÿôí åòìÿéÿ!
Ñåâèíúèíè, êÿäÿðèíè áþëìÿéÿ,
Ýàù äàíûøûá, ýàù äà äåéèá ýöëìÿéÿ,
Ùèúðàí àäëû ãÿì-ãöññÿíè ñèëìÿéÿ,
Ñÿñëÿ ìÿíè, ýþçëÿ ìÿíè, ýÿç ìÿíè.
Áó ñåâýèíèí íÿøÿñèíè ñöðìÿéÿ,
Áó ñåâäàíûí ìåéâÿñèíè äÿðìÿéÿ.
Ñåâýè äîëó öðÿéèìè âåðìÿéÿ,
Ñÿñëÿ ìÿíè, ýþçëÿ ìÿíè, ýÿç ìÿíè.
Áó åøãèí éîëóíäà éóõó éàòìàðàì,
Ìÿí êè, ýþçÿëëÿðÿ éàëàí ñàòìàðàì.
Þëäö âàð, äþíäö éîõ, ñÿíè àòìàðàì,
Ñÿñëÿ ìÿíè, ýþçëÿ ìÿíè, ýÿç ìÿíè.
Ýþçëÿðèíëÿ êþðïö ñàë äÿðÿëÿðÿ,
Õÿéàëûíëà íÿçÿð ñàë áÿðÿëÿðÿ.
Ùàããûíäà õîø ñþçëÿð åøèòäèêúÿ ìÿí,
Ãÿëáèìÿ ìèí ñåâèíú, ìèí ôÿðÿù äîëóð!
ßñèë-ñîéêþêöíÿ ÷ÿêÿí îüóëëàð,
Ñÿíèíòÿê ãåéðÿòëè, ùóìàíèñò îëóð!
Àëãûø ñÿíÿ
(Ìèíýÿ÷åâèð øÿùÿð
Òóðèçì Êîëëåúèíèí
äèðåêòîðó, èãòèñàä åëìëÿðè äîêòîðó,
ïðîôåññîð ßééóá Àáäèí
îüëó ßééóáîâ ö÷öí)
Ùóìàíèñò èíñàí
(Ìèíýÿ÷åâèð øÿùÿðè, õåéðèééÿ÷è
Éàäèýàð Äàäàøîâà èòùàô)
Ìÿùÿììÿä
Ìàùìóäëó
Õÿòàäàí, áàëàäàí ñîâóøóá ýÿëëÿì,
Ñÿñëÿ ìÿíè, ýþçëÿ ìÿíè, ýÿç ìÿíè.
Õåéðèééÿ èøèäèð, èøèí, ÿìÿëèí,
Áó ýöí öðÿêëÿðäÿ þç éåðèí âàðäûð!
Çÿùìÿòëÿ ãóðóëóá ñÿíèí òÿìÿëèí,
Áàøûí óúà, àëíûí à÷ûã, öçöí àüäûð!
ßìÿëëÿðèí äàüëàðäàí äà áþéöêäöð,
Áÿäíÿçÿðäÿí ýåí îëàñàí, ãàðäàøûì!
Éàøàäûüûí õåéèðõàù áèð þìöðäöð,
Äàüëàðòÿê ýþéëÿðÿ óúàëñûí áàøûí!
Áàøäàí-áàøà øàí-øþùðÿòñÿí, øÿðÿôñÿí,
Ýöíäÿí-ýöíÿ àðòûð øþùðÿòèí, øàíûí.
Ùÿãèãÿòÿí, ñÿí áó õàëãà ýÿðÿêñÿí,
Äÿéÿðëè îüëóñàí Àçÿðáàéúàíûí.
Âÿòÿí÷öí íÿ ãÿäÿð èøëÿð ýþðìöñÿí,
ßðèíìèðñÿí, éîðóëìóðñàí ùå÷ çàìàí.
Ùÿð þëêÿäÿ þç ñþçöíö äåìèñÿí,
Ôÿõðè àäëàð ñÿíÿ éàðàøûð éàìàí.
Éåíè íàèëèééÿòëÿð ãàçàíìàã ö÷öí,
×îõ áþéöê ùÿâÿñëÿ ÷àëûøûðñàí ñÿí,
Òóðèçì Êîëëåúèíè óúàëòìàã ö÷öí,
Áöòöí þëêÿëÿðëÿ éàðûøûðñàí ñÿí!
Èëèí ÿí éàõøû "Òóðèçì êîëëåúè",
Þëêÿëÿð è÷èíäÿ îëäóí áèðèíúè.
Ùÿð óüóðóí ö÷öí, ÷îõ ñåâèíèðèê,
Áèçèìëÿ äÿ ïàéëàø ýÿë áó ñåâèíúè.
Îôåëéà Ìÿäÿòãûçû,
ÀÉÁ âÿ
ÀÆÁ öçâö,
Û ãðóï ÿëèë
Èëùàì
Ãàçàõëû
Êþðïÿëÿðèí ãÿëáèíÿ î, éîë òàïûð ùÿìèøÿ,
Äàèìà áÿíçÿäèðëÿð, îíó àéà-ýöíÿøÿ.
Áÿäíÿçÿðÿ ýÿëìÿñèí, äöøìÿñèí äèëÿ-äèøÿ,
Óøàãëàð÷öí éîüðóëóá îíóí øåèð ìàéàñû,
×öíêè îäóð îíëàðûí øèðèí íàüûë äöíéàñû.
Ùÿð áèðèíÿ àðõàäûð, óúà, íÿùÿíý äàüäû î,
Äàü äþøöíäÿ ãàéíàéàí, ñöçöëÿí áóëàãäû î.
Ôèäàí áàëàëàð ö÷öí øÿêÿð, áàëäû, éàüäû î,
Öðÿêëÿðè èñèäèð, õîø àâàçëû ëàéëàñû,
×öíêè îäóð îíëàðûí øèðèí íàüûë äöíéàñû.
Áÿçÿí äÿúÿëëèê åäèð, ùÿð éàíû äîëàøûðëàð,
Áÿçÿí øèðèí îéíàéûð, áÿçÿí úûðìàãëàøûðëàð.
Íÿäèð áóíëàðûí äÿðäè, åëÿ ùåé äàëàøûðëàð,
Éåíÿ ùàðàéëàðûíà ÷àòûð øàèð àíàñû,
×öíêè îäóð îíëàðûí øèðèí íàüûë äöíéàñû.
Äöíéàìûçûí àíàñû Ùÿââà àíàìûçäûðñà,
Èíàì, ýöâÿíú éåðèìèç, óëó Òàíðûìûçäûðñà,
Äÿúÿëëÿðèí ýþçöíäÿ Àëÿìçÿð àíàäûðñà,
Ãÿëáëÿðèíäÿ éóðä ñàëàí ÿçèçëÿðè, äîüìàñû,
×öíêè îäóð îíëàðûí øèðèí íàüûë äöíéàñû.
Ñåâñÿí
áÿñèìäè...
Éåðÿ ñàëìà ñþçöìö,
Éîëäà ãîéìà ýþçöìö,
Éàð, äàíëàìà öçöìö,
Ýÿëñÿí-ìÿíèì áÿñèìäè.
Ùÿñðÿò ãîéìà ñåâýèìÿ,
Éàøàò, äÿéìÿ ãÿëáèìÿ,
Ùþðìÿò åéëÿ ñÿáðèìÿ,
Ýöëñÿí-ìÿíèì áÿñèìäè.
Ñåâýèëèì îë, Ëåéëàì îë,
Ýåòäèéèì éîë, éàéëàì îë,
Áåøèéèì îë, ëàéëàì îë,
Ñåâñÿí- ìÿíèì áÿñèìäè..
Ãàëñàí ìÿíèì ãåéäèìÿ,
Áàüëàíìàðàì ùå÷ êèìÿ.
Ýÿë íÿüìÿì îë, øåðèìÿ,
Äèíñÿí-ìÿíèì áÿñèìäè...
Àéðûëìûøûã, ãÿìëÿéÿì,
Ýþçöì éàøëû, íÿìëÿéÿì,
Èëùàì, ùÿð àí ñÿíëÿéÿì,
Äåñÿí- ìÿíèì áÿñèìäè...
Âàãèô
Íÿñèáëè
Êÿäÿð öììàíûíäà öçäöêúÿ öçäöì,
Äÿðäèìèí äÿðìàíû èëëÿðÿ ãàëäû.
Äîëàøäûì ýöëøÿíè øÿíëÿíèì äåéÿ,
Áöëáöëöí íÿüìÿñè ýöëëÿðÿ ãàëäû.
Ñîðìàéûí ùàëûìû ùàðäàéàì èíäè,
Ùèúðàí êþéíÿéèíäÿ äàðäàéàì èíäè.
Áàùàð ñîðàüûíäà, ãàðäàéàì èíäè,
Ùàëûìà àüëàìàã äèëëÿðÿ ãàëäû.
Ñþíöá ùÿâÿñ, éàøàìàüà öìèä éîõ,
Îñóíëàéûá úàí àëìàüà êÿìÿíä ÷îõ,
Íàãèñ äöøöíúÿëÿð èòè îõäóð, îõ,
Öðÿê âåðìÿê ÿùëè-äèëëÿðÿ ãàëäû.
Ïàéûç éàðïàüûòÿê ñàðàëäûì, ñîëäóì,
Öðÿéèìÿ òàáå îëäóì, ãóë îëäóì.
Àüðûäûì, éîëëàðäà, òÿáèáäÿ ãàëäûì,
Ùàðàéûìà ÷àòìàã åëëÿðÿ ãàëäû.
Ýþç éàøëàðûì úàð îëóáàí ñåëëÿíäè,
Ñöçöëÿðÿê ñèíÿì öñòÿ ýþëëÿíäè,
Ýþëëÿðèí áÿçÿéè ñîíàì äèëëÿíäè:
- Íÿðèìàí, ýöìàíûí ýþëëÿðÿ ãàëäû?
Õàòóí
Ûñìàéèëëè
Ñûüûíäûüûì
áèð Àëëàùûì
Äÿéìÿ êþâðÿê öðÿéèìÿ,
Ñèíÿìäÿ áèð êþç éåðèäè.
Íàøû àäàì àëîâ ÷àòûá,
Çÿùÿð ãàòûá, ñþç éåðèäèð.
Éîë óçóíäó, ñÿùðà éàíûð,
Ùÿð éàíûìäà äÿðä îéàíûð.
Ìÿðä éàòûá, íàìÿðä îéàíûð.
Áÿáÿéèìÿ áèç éåðèäèð.
Áàõûøûìäà ãÿìè ýþðÿí,
Êþâðÿëìÿäè íÿìè ýþðÿí.
Êöñÿíäèéèì äÿìè ýþðÿí
Äåìÿñèí êè, íàç éåðèäèð.
Áó ãèñìÿòèì, áó äà àùûì.
Íåúÿ îëàúàã ñàáàùûì?!
Ñûüûíäûüûì áèð Àëëàùûì,
Ãèáëÿìäè, íàìàç éåðèäè.
Åëÿ ñåâ êè
Êþðïÿëÿðèí àíàñû
(Þìðöíö-ýöíöíö óøàãëàðûí
áÿäèè äöíéàñûíà áàüëàéàí âÿ
îíëàðûí ñåâèìëèñèíÿ ÷åâðèëÿí
éàçû÷û-äðàìàòóðã Àëÿìçÿð ßëèçàäÿéÿ)
Ãàëäû
Åëÿ áàõûá ãàð éàüäûðìà öñòöìÿ,
Ýöëöøöíäÿí îäà äöøöì, àëûøûì.
Öðÿêäÿí ñåâ, öðÿéèíÿ áÿñ äåìÿ,
Êöñìöø îëñàì, ýÿëèøèíäÿí áàðûøûì,
Åëÿ ñåâ êè, îäà äöøöì, àëûøûì.
Àõàð ñó òÿê ñàôëûã îëñóí ñþçöíäÿ,
Ñåâìÿëèñÿí, öðÿê òàïñàí þçöíäÿ.
Ýþçÿë êèìè òÿê ìÿí îëóì ýþçöíäÿ,
Òàëåéèíäÿ óëäóç îëóì, ñàéðûøûì,
Åëÿ ñåâ êè, îäà äöøöì, àëûøûì.
Ñèðð ñþçöíö ìÿíÿ à÷ñûí öðÿéèí,
×ÿòèí àíäà îëóì ñÿíèí ýÿðÿéèí.
Õàòûí îëñóí ÿí ìöãÿääÿñ äèëÿéèí,
Öëâèëÿøèì, öëâèééÿòÿ ãàðûøûì,
Åëÿ ñåâ êè, îäà äöøöì, àëûøûì.
ÄÅÉÈË
Èëùàì ïÿðèñèíè êöñäöðñÿí ÿýÿð,
Î ñÿíÿ áèð äàùà éàð îëàí äåéèë.
×è÷ÿê àðçóëàðûí ýöëÿ ÷åâðèëÿð,
Àëëàíûá, áàëëàíûá áàð îëàí äåéèë.
Ãÿì ãÿíä äåéèë ýþç éàøûíäà ÿðèéÿ,
Êþíöë êþðïÿ äåéèë ÿìèá êèðèéÿ.
Ýÿíúëèê äóðíà äåéèë äþíÿ ýåðèéÿ,
Äåìÿ ãàðà ñà÷ûì ãàð îëàí äåéèë.
Íÿñèáëè, éöê òóòìàã èñòÿñÿí ëÿëäÿí,
Ùàããûí ÿòÿéèíè áóðàõìà ÿëäÿí.
×àëûø óçàã äöøìÿ îáàäàí, åëäÿí,
Éîõñà ñþçöí åëäÿ úàð îëàí äåéèë.
ÁßËËÈÄÈÐ
Êèøè îëàí åë-îáàäà øþùðÿòèíäÿí áÿëëèäèð,
Ñöôðÿñèíäÿí, íåìÿòèíäÿí, ãåéðÿòèíäÿí áÿëëèäèð.
Úàùèë èëÿ úÿùëÿ ýèðìÿç, àëèìÿ áàø åíäèðÿð,
Ìÿíëèéè ùÿð áèð ñþçöíäÿí, ñþùáÿòèíäÿí áÿëëèäèð.
Öðÿéè äöç îëìàéàíûí ùàñèë îëìàç íèééÿòè,
Èáàäÿòè ôàéäà âåðìÿç, éîõäóðñà ñÿõàâÿòè.
Ùàãã àøèãèéÿì, äåéÿíèí Òàíðûéà ìÿùÿááÿòè,
Þç àòàñûíà ãîéäóüó ùþðìÿòèíäÿí áÿëëèäèð.
Ìÿëÿêëÿð ùàããûí ÿìðèéëÿ éàçûð õåéèðè, øÿðè,
Îíëàðû àëäàäà áèëìÿç ôàíè äöíéàíûí çÿðè.
Àé Íÿñèáëè, î äöíéàäà ùÿð áèð êèìñÿíèí éåðè,
Áó äöíéàäà ãàçàíäûüû ðÿùìÿòèíäÿí áÿëëèäèð.
Òàùèð
×àéëè
ÑÈÐÐÈ ÂÅÐÌß
ÄÎÑÒÓÍÀ...
Äîñò äåéÿíäÿ äîñòóíà òÿìÿííàñûç íÿçÿð ñàë.
Øàä üöíöíäÿ íÿ ëàçûì, éàìàí üöíäÿ ãåéäÿ ãàë.
Àðàíûçäà øèðèíëèê îëìàñûí þòÿðüè ùàë,
Áèð îëñóí ãÿëáèíèçäÿ íàìóñ, øÿðÿô, áèð äÿ àð,
Ñèððè âåðìÿ äîñòóíà,îíóí äà þç äîñòó âàð.
Äîñòëàð îëóð úöðáÿúöð: èíäè äåéèì ùàëûíû,
Êèìèñè úèá äîñòóäóð, ñþêöð äþâëÿò-âàðûíû.
Ñÿíÿ éàëòàãëûã åäèð, àòûá íàìóñ àðûíû,
Îëìàç îíëàðäà ùå÷ âàõò êèøè ñþçö, äöç èëãàð,
Ñèððè âåðìÿ äîñòóíà, îíóí äà þç äîñòó âàð.
Áèð äÿ àðâàä äîñòó âàð, äàä îíëàðûí ÿëèíäÿí,
×îõ üþçÿë ãàäûíëàðû àéðû ñàëûá ÿðèíäÿí
Ùÿð éåòÿíÿ úàí äåìÿ, ñûíàìàìûø äÿðèíäÿí,
×îõ àýûëëû áàøëàðà åäèáëÿð äöíéàíû äàð,
Ñèððè âåðìÿ äîñòóíà, äîñòóíóí äà äîñòó âàð.
Áÿçè àäàìëàð äà âàð. âÿçèôÿéÿ óéóðëàð,
Âÿçèôÿ äîñòëàðûíû ÿí éàõûí êÿñ äóéóðëàð.
Áåëÿëÿðè àäàìû éàðû éîëäà ãîéóðëàð,
Èíàíûí êè, äöíéàäà áåëÿ àäàìëàð äà âàð,
Ñèððè âåðìÿ äîñòóíà, äîñòóíóí äà äîñòó âàð.
Äîñò îëàíäà ÷àëûø êè, öðÿê äîñòó îëàñàí,
Îíóí ÷ÿòèí üöíöíäÿ ñÿí ãåéäèíÿ ãàëàñàí.
Äîñòó ãàçàíìàã ÷ÿòèí, èòèðìÿêñÿ ÷îõ àñàí,
Äîñò éîëóíäà îëàúàã äîëó, éàýûø, øàõòà,ãàð..
Ñèððè âåðìÿ äîñòóíà, îíóí äà þç äîñòó âàð.
Òàùèð, áó ñþçëÿðèíè òåç-òåç ñàëàðñàí éàäà,
Ùÿð éåòÿíÿ èíàíìà åòèáàðñûç äöíéàäà.
Âÿôàñûç äîñòäàí ñÿíÿ éåòèøèáäè äÿðä, ãàäà,
Ãûíàìàñûí âèúäàíûí, áèð äÿ î íàçëû íèüàð,
Ñèððè âåðìÿ äîñòóíà, äîñòóíóí äà äîñòó âàð.
28 Sentyabr 2014-cö èë
Ñÿðêèñéàí
åðìÿíèëÿðëÿ äàëàøûá
Õÿáÿð âåðèëäèéè êèìè, Åðìÿíèñòàí
ïðåçèäåíòè Ñåðæ Ñÿðêèñéàíûí áó
èëèí éàíâàðûíäà ×åõèéàéà ñÿôÿðè
çàìàíû þëêÿñèíèí Ïðàãàäàêû ñÿôèðëèéèíäÿ éåðëè åðìÿíè äèàñïîðóíóí öçâëÿðè èëÿ êå÷èðäèéè ãàïàëû
ýþðöøöí ñòåíîãðàìû ìÿòáóàòà
ñûçûá.
Âèðòóàëàç.îðý õÿáÿð âåðèð êè, "Àðàâîò" ãÿçåòè áóýöíêö ñàéûíäà ñòåíîãðàìûí òàì ìÿòíèíè äÿðú åäèá. Îðàäàí
ìÿëóì îëóð êè, Ñÿðêèñéàíëà äèàñïîð
öçâëÿðè àðàñûíäà ÿìÿëëè-áàøëû ìöáàùèñÿ îëóá. Ìþâçó èñÿ Åðìÿíèñòàíûí äèëÿí÷è êþêöíäÿ îëìàñû, Ãàðàáàü, Ñÿðêèñéàíûí Ýþìðöê Èòòèôàãûíà öçâëöê ãÿðàðû, èíùèñàð÷ûëûã, êöòëÿâè ìèãðàñèéà áàðÿäÿ îëóá.
Õÿáÿðäÿ áèëäèðèëèð êè, ýþðöøöí êå÷èðèëäèéè çàëäàí áöòöí ñÿñéàçàí ãóðüóëàð
âÿ âèäåîàâàäàíëûãëàð ÷ûõàðûëûá. Àíúàã
ïðåçèäåíòèí øÿõñè îïåðàòîðóíà ãàëìàüà èúàçÿ âåðèáëÿð.
Ñÿðêèñéàí ìîíîòîí ÷ûõûøûíà áàøëàéûá, Åðìÿíèñòàíäà èãòèñàäèééàòûí "ñöðÿòëè èíêèøàôûíäàí", ìèãðàñèéàíûí àçàëìàñûíäàí, õàðèúè ñèéàñÿòèíèí óüóðëàðûíäàí âÿ ñ. äàíûøûá. Äàùà ñîíðà äèàñïîð
öçâëÿðè Ñÿðêèñéàíà ñóàë âåðìÿéÿ áàøëàéûáëàð.
Ëàðèñà Ãðèãîðéàí àäëû åðìÿíè Øàðë
Àçíàâóðäàí ñèòàò ýÿòèðèð: "Î ãÿäÿð äÿ
÷îõ âàõò êå÷ìÿéÿúÿê, Åðìÿíèñòàí áîø
õàðàáàëûüà ÷åâðèëÿúÿê. Áó, êèìÿ ñÿðôÿëèäèð - âàðëûëàðà, ãóëäóðëàðà, áèð íå÷ÿ
ìàôèîçà? Ìÿí áèëèðÿì êè, áèçèì áàëàúà
áÿäáÿõò þëêÿìèç âàð âÿ ýöíäÿí-ýöíÿ
þëìÿêäÿäèð".
"Úÿíàá ïðåçèäåíò, ÿýÿð ñèç áó
ìþâãå èëÿ ðàçûëàøûðñûíûçñà, î çàìàí
ýöíö-ýöíäÿí àðòàí ìèãðàñèéàíû âÿ äèëÿí÷èëèéè íåúÿ äàéàíäûðìàã îëàð?" - äåéÿ î, Ñÿðêèñéàíà ñóàë âåðèð.
Ñÿðêèñéàí: "Ìÿíèì Àçíàâóðà ìóñèãè÷è êèìè ÷îõ áþéöê ùþðìÿòèì âàð,
àíúàã î, Åðìÿíèñòàíäàí ÷îõ óçàãäàäûð âÿ ñèòóàñèéàäàí õÿáÿðè éîõäóð.
Ìèãðàñèéàíûí àðòìàûíà ýÿëäèêäÿ èñÿ
ñèç åðìÿíè äèëè ìöÿëëèìèñèç, àíúàã "àðòàí" ñþçöíöí ìÿíàñûíû î ãÿäÿð äÿ
éàõøû àéðûä åòìèðñèíèç. Èãòèñàäèééàò íÿ
ãÿäÿð àðòûá, ÖÄÌ íÿ ãÿäÿð àðòûá, áó äà
2012-úè èëäÿí ìèãðàñèéàíûí àçàëìàñûíà ñÿáÿá îëóá, áóíëàð îðòàäàäûð. Ñèç
îíóíëà ðàçû äåéèëñèíèç êè, ùÿéàò äàùà
éàõøû îëóá, Èðÿâàí êö÷ÿëÿðèíäÿ äàùà
éàõøû ýåéèíìÿéÿ áàøëàéûáëàð?"
-Éîõ,- äåéÿ çàëûí àõûðûíúû úÿðýÿëÿðèíäÿí Òàìàðà Ìåëêîíéàí àäëû åðìÿíè
Ñÿðêèñéàíûí ñþçöíö êÿñÿðÿê ãûøãûðûð.
"Åðìÿíèñòàí òÿêúÿ Èðÿâàí äåéèë,
êÿíäëÿðÿ ýåäèí âÿ ñèç îðàäà ùàíñû äèëÿí÷èëèéèí ùþêì ñöðäöéöíö ýþðÿúÿêñèíèç" - î áèëäèðèð.
ÁÈËÄÈÐÈØ
Ýÿíúÿ øÿùÿðè, Ìóõòàð Ùàúûéåâ êö÷ÿñè áèíà-8, ìÿíçèë 10 öíâàíûíäà éåðëÿøÿí âÿ
Ìÿììÿäîâà ßíóáÿð Ãÿçÿíôÿð ãûçûíà
ìÿõñóñ îëàí ìöëêöí 9657 íþìðÿëè ãåéäèééàò âÿñèãÿñè èòäèéè ö÷öí åòèáàðñûç ñàéûëûð.
Ñÿðêèñéàí ÿñÿáèëÿøèð: "Ãàëõ àéàüà ýþðöì ñÿí êèìñÿí áåëÿ? Áóðàäà îòóðà-îòóðà ùàðàí áèëèðñÿí êè,
åëÿäèð?"
Ìåëêîíéàí ìöáàùèñÿéÿ ýèðèð:"Áèëèðÿì.
ßââÿë ãîùóìëàðûìà
íÿ ãÿäÿð ïóë ýþíäÿðèðäèìñÿ, èíäè äÿ î
ãÿäÿð ýþíäÿðèðÿì".
Ñÿðêèñéàí: "Èìêàí âåðèí ñþçöìö äåéèì äÿ. Ñèç þç ãîùóìëàðûíûçäàí ñîðóøìàéûí äà. Áåéíÿëõàëã ìîíèòîðèíãèí
íÿòèúÿëÿðè âàð, ñèç áóíà èíàíûí".
Àðìåí Êîëîéàí àäëû åðìÿíè ìöáàùèñÿéÿ ãîøóëóð: "Úÿíàá ïðåçèäåíò, ñèçèí ÷ûõûøûíûçäà ñÿñëÿíäèðäèéèíèç ðÿãÿìëÿðÿ ýþðÿ 2012-úè èëäÿ Åðìÿíèñòàíû 170
ìèí àäàì òÿðê åäèá. Áó èñÿ ÷îõ áþéöê
ðÿãÿìäèð".
Ñÿðêèñéàí ìöáàùèñÿíè äàâàì åòäèðèð: "Áèçèì ñå÷èìèìèç ñèâèëèçàñèéàëû ñå÷èì äåéèë, õàëãûí èãòèñàäè ìàðàãëàðûíà
úàâàá âåðÿí ñå÷èìäèð. Áèç Àâðîïà èëÿ
ñÿðáÿñò òèúàðÿò ðàçûëàøìàñûíà ýåäèá
ãàçûí, åëåêòðèêèí ãèéìÿòèíèí ö÷ äÿôÿ
àðòìàñûíà éîë âåðÿ áèëìÿðèê. ßýÿð áèðäÿí ìÿëóì îëñà êè áèçèì êîíéàê Àâðîïà ñòàíäàðòëàðûíà úàâàá âåðìèð, î çàìàí áèç öçöì äÿ éåòèøäèðÿ áèëìÿðèê âÿ
ñ. Ñèç áóíó èñòÿéèðñèíèç? Òóòàã êè, áåø
íÿôÿð áóðàäà òîïëàøûá íöìàéèø êå÷èðìèøèíèç, áóíóíëà íÿ äåìÿê èñòÿéèðñèíèç?! Ñèç áóðàäà îòóðóá áèçèì íåúÿ éàøàìàüûìûçà ãÿðàð âåðìÿê ôèêðèíäÿñèíèç?"
Åðìÿíè: "Áèç þç ìþâãåéèìèçè èôàäÿ
åäèðèê".
Ñÿðêèñéàí: "Ýåäèí þç ìþâãåéèíèçè
åâèíèçäÿ èôàäÿ åäèí. Ìÿí ùÿëÿ åëÿ ùàë
áèëìèðÿì êè, ïðåçèäåíò áöòöí àðãóìåíòëÿðèíè à÷ûãëàéûá äàíûøûãëàðà ýåòñèí. Áèç ùÿëÿ Ýþìðöê Èòòèôàãûíûí öçâö
äåéèëèê, ïàðëàìåíò ùÿëÿ 150 ãàíóí òÿñäèã åòìÿëèäèð. Ïàðëàìåíò èñÿ õàëãûí ñÿñèäèð".
Àííà Êàðàïåòéàí àäëû åðìÿíè: "Èíôîðìàñèéà ìÿêàíûíäà áèç Àçÿðáàéúàíà óäóçóðóã. ßýÿð áåëÿ äàâàì åòñÿ, î
çàìàí Àðòñàõ ÿëäÿí ýåäÿúÿê. Áóðàäà
Àâðîïà ìÿòáóàò ìÿðêÿçè ãóðìàã âÿ
Àçÿðáàéúàíà ãàðøû èíôîðìàñèéà ìÿêàíûíäà ôÿàë ìöãàâèìÿò ýþñòÿðìÿê îëìàçìû?"
Ñÿðêèñéàí éåíÿ ÿñÿáèëÿøèð: "Ùàðàäàí ÷ûõàðäûíûç êè, Àðòñàõ ÿëèìèçäÿí ýåäÿúÿê? ßýÿð áåëÿäèðñÿ, íÿéÿ ýþðÿ
Àçÿðáàéúàí ñîí ðàçûëàøìàíû èìçàëàìûð? Ìÿí áàøà äöøìöðÿì Àâðîïà
ì