close

Enter

Log in using OpenID

13.09.2014

embedDownload
Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâ Áàêûíûí
Àü Øÿùÿð Áóëâàðûíäà
ýþðöëÿí èøëÿðëÿ
òàíûø îëóá
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè
õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí
Ìàëàéçèéàíûí Áàø íàçèðèíèí
õàíûìû Äàòèí Ïàäóêà
Ñåðè Ðîñìàù Ìàíñîð
èëÿ ýþðöøö îëóá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ âÿ õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâà ñåíòéàáðûí 12-äÿ Áàêûíûí Àü Øÿùÿð Áóëâàðûíäà îëóáëàð.
Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû âÿ õàíûìû Àü
Øÿùÿð Áóëâàðûíäà ýþðöëÿí èøëÿðëÿ...
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Àçÿðáàéúàíû ìöñòÿãèëëèê
éîëóíäà èíêèøàô åòäèðìÿéÿ
ãàäèð áèð ïàðòèéàäûð
Áàõ ñÿh. 3
Ñåíòéàáðûí 12-äÿ Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí Ìàëàéçèéàíûí Áàø íàçèðè Ìîùàììàä Íàæèá Òóí Àáäóë Ðàçàêûí õàíûìû
Äàòèí Ïàäóêà Ñåðè Ðîñìàù Ìàíñîð èëÿ ýþðöøö
îëóá.
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí íÿøð îëóíóð. 13 ñåíòéàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 166 (4325). Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí îðãàíû. Ãèéìÿòè 40 ãÿïèê
Ìàëàéçèéàíûí Áàø íàçèðè Ìîùàììàä Íàæèá Òóí
Àáäóë Ðàçàê Àçÿðáàéúàíà ðÿñìè ñÿôÿð åäèá
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Áàêû Ôðàíñûç
Ëèñåéèíèí à÷ûëûøûíäà èøòèðàê åäèá
Ñåíòéàáðûí 12-äÿ Áàêû Ôðàíñûç Ëèñåéèíèí à÷ûëûøû îëóá.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ âÿ õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâà ìÿðàñèìäÿ èøòèðàê åäèáëÿð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí òÿùñèëèí èíêèøàôûíà ýþñòÿðäèéè äèããÿò âÿ
ãàéüû òÿñäèãëÿéèð êè, èíñàí êàïèòàëûíûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè
äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí ïðèíñèïëÿðèíèí ÿñàñûíû òÿøêèë åäèð. Ñîí èëëÿðäÿ þëêÿìèçäÿ ìöàñèð ìÿêòÿá áèíàëàðû òèêèëèá, òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðè ö÷öí éåíè êîðïóñëàð èíøà îëóíóá...
Áàõ ñÿh. 3
Ñåðáèéà Áàø íàçèðèíèí ìöàâèíè
Èâèòñà Äà÷è÷èí Àçÿðáàéúàíà
ñÿôÿðè éåðëè ÊÈÂ-ëÿðèí äèããÿò
ìÿðêÿçèíäÿäèð
Ñåðáèéàíûí áèð ÷îõ òåëåâèçèéà
êàíàëëàðû, õÿáÿð àýåíòëèêëÿðè áó
þëêÿíèí Áàø íàçèðèíèí ìöàâèíè,
õàðèúè èøëÿð íàçèðè Èâèòñà Äà÷è÷èí
ðÿùáÿðëèê åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí Àçÿðáàéúàíà èêèýöíëöê
ñÿôÿðèíè ýåíèø èøûãëàíäûðûáëàð...
Áàõ ñÿh. 9
Àçÿðáàéúàíûí ðàáèòÿ âÿ éöêñÿê òåõíîëîýèéàëàð
íàçèðè Äöíéà Èãòèñàäè Ôîðóìóíóí Àñèéà
ñàììèòèíäÿ èøòèðàê åäèá
Ñåíòéàáðûí 10-12-äÿ ×èí Õàëã Ðåñïóáëèêàñûíûí (×ÕÐ)
Òèåíúèí øÿùÿðèíäÿ Äöíéà Èãòèñàäè Ôîðóìóíóí Àñèéà ñàììèòè êå÷èðèëèá. “Éàé Äàâîñó” àäëàíäûðûëàí èúëàñäà 90 þëêÿäÿí
1600-äÿí ÷îõ íöìàéÿíäÿ, î úöìëÿäÿí ùþêóìÿò ðÿñìèëÿðè,
íàçèðëÿð, ðåýèîíàë òÿøêèëàòëàðûí âÿ èðè øèðêÿòëÿðèí ðÿùáÿðëÿðè,
âÿòÿíäàø úÿìèééÿòèíèí òÿìñèë÷èëÿðè, åëì àäàìëàðû, èúòèìàè
õàäèìëÿð èøòèðàê åäèáëÿð...
Áàõ ñÿh. 8
Áàø íàçèðëÿðèí ýþðöøöíäÿ
Àçÿðáàéúàí èëÿ Ìàëàéçèéà
àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí
èíêèøàôûíäàí äàíûøûëûá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Áàø íàçèðè Àðòóð Ðàñèçàäÿ
ñåíòéàáðûí 12-äÿ þëêÿìèçäÿ
ðÿñìè ñÿôÿðäÿ îëàí Ìàëàéçèéàíûí Áàø íàçèðè Ìîùàììàä Íàæèá Òóí Àáäóë Ðàçàê èëÿ ýþðöøöá. Áàø íàçèð Àðòóð Ðàñèçàäÿ...
Ôðàíñà Ñåíàòûíäà Àçÿðáàéúàíäà
ãàäûí ùöãóãëàðûíûí ìöäàôèÿñè èëÿ áàüëû
íàèëèééÿòëÿðäÿí äàíûøûëûá
Áàêûäà Ìàëàéçèéà ñÿôèðëèéèíèí
ðÿñìè à÷ûëûø ìÿðàñèìè îëóá
Ñÿùèééÿ ñàùÿñèíäÿ ùÿéàòà
êå÷èðèëÿí èñëàùàòëàð áöòþâëöêäÿ
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
ìîäåðíëÿøìÿ âÿ éåíèëÿøìÿ
ñèéàñÿòèíèí òÿðêèá ùèññÿñèäèð
...Èúáàðè òèááè ñûüîðòà èëÿ ÿëàãÿäàð úÿìèééÿòèí ùÿññàñëûüû òàìàìèëÿ áàøàäöøöëÿíäèð. Èíñàíëàðäà áåëÿ áèð
ôèêèð ôîðìàëàøûá êè, ÿùàëèéÿ òèááè õèäìÿòèí...
Áàõ ñÿh. 4
“Áèç äàèì èñëàùàòëàð
àïàðûðûã”
Àçÿðáàéúàí Ìèëëè
Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí
ïðåçèäåíòè, àêàäåìèê
Àêèô ßëèçàäÿ Áèëèê
Ôîíäóíäà îëóá
Àçÿðáàéúàí Ìèëëè
Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí (ÀÌÅÀ) ïðåçèäåíòè, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí...
Ñåíòéàáðûí 12-äÿ Áàêûäà Ìàëàéçèéà ñÿôèðëèéèíèí ðÿñìè
à÷ûëûø ìÿðàñèìè îëóá.
Àçÿðáàéúàíäà ðÿñìè ñÿôÿðäÿ îëàí Ìàëàéçèéàíûí Áàø íàçèðè Ìîùàììàä Íàæèá Òóí Àáäóë Ðàçàê à÷ûëûø ìÿðàñèìäÿ èøòèðàê åäèá.
Ìÿðàñèìäÿ ÷ûõûø åäÿí Ìàëàéçèéàíûí Àçÿðáàéúàíäàêû ñÿôèðè Äàòî Ðîñëàí Òàí Ñðè Àáäóë Ðàùìàí äåéèá êè, þëêÿëÿðèìèç
àðàñûíäà äèïëîìàòèê ÿëàãÿëÿð ÷îõäàí ãóðóëóá, ëàêèí ñÿôèðëèéèìèç áó ýöíäÿí ðÿñìè ôÿàëèééÿòÿ áàøëàéûð.
Ìàëàéçèéàíûí Áàø íàçèðè Ìîùàììàä Íàæèá Òóí Àáäóë
Ðàçàê ìÿðàñèìäÿ ÷ûõûø åäÿðÿê äåéèá êè, þëêÿñèíèí ùþêóìÿòè
Àçÿðáàéúàíäà ñÿôèðëèéèí à÷ûëìàñû áàðÿäÿ ãÿðàðûíäàí ÷îõ
øàääûð. Éåíè ñÿôèðèí Àçÿðáàéúàíäà ö÷ èë ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿúÿéèíè äåéÿí Áàø íàçèð ÿìèíëèêëÿ áèëäèðèá êè, Àçÿðáàéúàí-Ìàëàéçèéà ìöíàñèáÿòëÿðè ùÿð èêè òÿðÿô ö÷öí ôàéäàëû îëàúàã.
Ñîíðà Ìàëàéçèéà ñÿôèðëèéèíèí ðÿñìè à÷ûëûøûíû áèëäèðÿí ëåíò
êÿñèëèá.
Ìàëàéçèéàíûí Áàø íàçèðè Ìîùàììàä Íàæèá Òóí Àáäóë
Ðàçàê, Àçÿðáàéúàíûí õàðèúè èøëÿð íàçèðè Åëìàð Ìÿììÿäéàðîâ
âÿ äèýÿð ãîíàãëàð ñÿôèðëèéèí áèíàñû èëÿ òàíûø îëóáëàð.
Ìàëàéçèéàíûí Áàø Íàçèðè ñÿôèðëèéèí õàòèðÿ äÿôòÿðèíè èìçàëàéûá.
Áàõ ñÿh. 7
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà ÃÙÒëÿðÿ Äþâëÿò Äÿñòÿéè Øóðàñûíûí ìàëèééÿ äÿñòÿéè èëÿ ùàçûðëàíàí “Øÿðã òÿðÿôäàøëûüû þëêÿëÿðèíäÿ ãàäûí ùöãóãëàðû: Àçÿðáàéúàíûí íöìóíÿñè” àäëû ùåñàáàòûí Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíäÿí ñîíðà Ôðàíñà Ñåíàòûíäà äà òÿãäèìàòû îëóá. Øóðàäàí
ÀçÿðÒÀú-à âåðèëÿí ìÿëóìàòà ýþðÿ, ôðàíñàëû ñåíàòîð Åéìåðè
Áàõ ñÿh. 9
äå Ìîíòåñêéå Àçÿðáàéúàíäà...
Àçÿðáàéúàí-Ãûðüûçûñòàí
ÿëàãÿëÿðè èíòåíñèâ
øÿêèëäÿ èíêèøàô åäèð
Õÿáÿð âåðèëäèéè êèìè, ñåíòéàáðûí 10-äà Íàçèðëÿð Êàáèíåòèíäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû èëÿ Ãûðüûç Ðåñïóáëèêàñû àðàñûíäà èãòèñàäè âÿ ùóìàíèòàð ñàùÿëÿðäÿ ÿìÿêäàøëûã öçðÿ Ùþêóìÿòëÿðàðàñû Êîìèññèéàíûí íþâáÿòè èúëàñû êå÷èðèëèá. Ãûðüûç Ðåñïóáëèêàñûíûí Áàø íàçèðèíèí áèðèíúè ìöàâèíè Òàéûðáåê Ñàðïàøåâèí áàø÷ûëûã åòäèéè...
Áàõ ñÿh. 12
“Éàñ ìÿðàñèìëÿðè èëÿ
áàüëû áèçèì
ãàëäûðäûüûìûç ìÿñÿëÿ
úÿìèééÿòè äöøöíäöðöð”
...Îëóð, 15 ýöíäöð áèçè
ìöùàñèðÿéÿ àëûáëàð. Àììà
îíëàð äà èíñàíëàð ö÷öí
åäèð. Ýÿðÿê ñÿáð åäÿê...
...ÉÀÏ ñòðóêòóðóíó åëÿ
ãóðóá êè, Àâðîïà þëêÿëÿðè äÿ
áèçäÿí íöìóíÿ ýþòöðöáëÿð.
Áèç éåðëè ãÿðàðýàùëàðà...
Áàõ ñÿh. 5
Áàõ ñÿh. 3
...ßââÿëà, ìÿí âÿçèôÿéÿ ýÿëÿíäÿí ñîíðà áèçäÿ
ùÿð ùàíñû êàäð äÿéèøèêëèéè
îëìàéûá. Ìÿí áöòþâëöêäÿ
èø ïðîñåñèíäÿ èíñàíëàðëà
èøëÿìÿéèí áèð éîëóíó...
Òÿùñèë Íàçèðëèéèíèí ñòðóêòóðóíóí
òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè ùàããûíäà
Ñÿðÿíúàì èäàðÿåòìÿ
ñàùÿñèíäÿ àïàðûëàúàã
èñëàùàòëàðûí áàøëàíüûúûäûð
...Éåíè òÿäðèñ èëèíèí áàøëàíìàñû ìöíàñèáÿòèëÿ áöòöí ìöÿëëèì,
øàýèðä, òÿëÿáÿ âÿ âàëèäåéíëÿðèìèçè òÿáðèê åäèð, îíëàðà úàí ñàüëûüû
àðçóëàéûðàì. Òÿùñèëèí èíêèøàôû öçðÿ Äþâëÿò Ñòðàòåýèéàñûíäà...
Áàõ ñÿh. 5
Àçÿðáàéúàí-Òöðêèéÿ
ìöíàñèáÿòëÿðè
ãàðøûëûãëû åòèìàäà ÿñàñëàíàí
èíêèøàô ìîäåëè êèìè áöòöí
äöíéàéà íöìóíÿäèð
Áàõ ñÿh. 6
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Èñòàíáóëäàêû áàø êîíñóëó Ùÿñÿí Çåéíàëîâ Òöðêèéÿ Ïðåçèäåíòè Ðÿúÿá Òàééèá
ßðäîüàíûí þëêÿìèçÿ...
Áàõ ñÿh. 8
2
www.yeniazerbaycan.com
13 ñåíòéàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 166 (4325)
Ìàëàéçèéàíûí Áàø íàçèðè Ìîùàììàä Íàæèá Òóí
Àáäóë Ðàçàê Àçÿðáàéúàíà ðÿñìè ñÿôÿð åäèá
êàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ âÿ
Ìàëàéçèéàíûí Áàø íàçèðè Ìîùàììàä
Íàæèá Òóí Àáäóë Ðàçàê èìçàëàéûáëàð.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Äþâëÿò
Íåôò Øèðêÿòè âÿ Ìàëàéçèéàíûí “Ïåòðîëèàì Íàñèîíàë Áåðùàä” øèðêÿòè àðàñûíäà íåôò âÿ ãàç ñåêòîðóíäà ÿìÿêäàøëûã öçðÿ Àíëàøìà Ìåìîðàíäóìóíó
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Äþâëÿò
Íåôò Øèðêÿòèíèí ïðåçèäåíòè Ðþâíÿã
Àáäóëëàéåâ âÿ “Ïåòðîëèàì Íàñèîíàë
Áåðùàä” øèðêÿòèíèí ïðåçèäåíòè âÿ áàø
èúðà÷û äèðåêòîðó Òàí Ñðè Äàòî Øàìñóë
Àçùàð Àááàñ èìçàëàéûáëàð.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ùþêóìÿòè âÿ Ìàëàéçèéà Ùþêóìÿòè àðàñûíäà äèïëîìàòëàðûí òÿëèìè ñàùÿñèíäÿ
ÿìÿêäàøëûã öçðÿ Àíëàøìà Ìåìîðàíäóìóíó Àçÿðáàéúàíûí õàðèúè èøëÿð
íàçèðèíèí ìöàâèíè âÿ “ÀÄÀ” Óíèâåðñèòåòèíèí ðåêòîðó Ùàôèç Ïàøàéåâ, ÌàëàéÀçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíà ðÿñìè ñÿôÿðÿ ýÿëÿí Ìàëàéçèéàíûí Áàø
íàçèðè Ìîùàììàä Íàæèá Òóí Àáäóë
Ðàçàêûí ñåíòéàáðûí 12-äÿ ðÿñìè ãàðøûëàíìà ìÿðàñèìè îëóá.
Ùÿð èêè þëêÿíèí äþâëÿò áàéðàãëàðûíûí äàëüàëàíäûüû ìåéäàíäà Ìàëàéçèéà Áàø íàçèðèíèí øÿðÿôèíÿ ôÿõðè ãàðîâóë äÿñòÿñè äöçöëöá.
Ôÿõðè ãàðîâóë äÿñòÿñèíèí ðÿèñè
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâÿ
ðàïîðò âåðèá.
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ âÿ õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâà Ìàëàéçèéàíûí Áàø íàçèðè Ìîùàììàä
Íàæèá Òóí Àáäóë Ðàçàêû âÿ õàíûìû
Äàòèí Ïàäóêà Ñåðè Ðîñìàù Ìàíñîðó
ãàðøûëàéûáëàð.
Ìàëàéçèéà Áàø íàçèðèíèí õàíûìûíà
ýöë äÿñòÿñè òÿãäèì îëóíóá.
Ôÿõðè ãàðîâóë äÿñòÿñèíèí ðÿèñè Ìàëàéçèéàíûí Áàø íàçèðèíÿ ðàïîðò âåðèá.
Ìàëàéçèéàíûí âÿ Àçÿðáàéúàíûí
äþâëÿò ùèìíëÿðè ñÿñëÿíèá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ âÿ Áàø
íàçèð Ìîùàììàä Íàæèá Òóí Àáäóë
Ðàçàê ôÿõðè ãàðîâóë äÿñòÿñèíèí ãàðøûñûíäàí êå÷èáëÿð.
Ìàëàéçèéàíûí Áàø íàçèðè Àçÿðáàéúàí ÿñýÿðëÿðèíè ñàëàìëàéûá.
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò âÿ ùþêóìÿò
íöìàéÿíäÿëÿðè Áàø íàçèð Ìîùàììàä Íàæèá Òóí Àáäóë Ðàçàêà, Ìàëàéçèéà íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí öçâëÿðè
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ òÿãäèì îëóíóá.
Ôÿõðè ãàðîâóë äÿñòÿñè ùÿðáè ìàðøûí ñÿäàëàðû àëòûíäà Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòèíèí âÿ Ìàëàéçèéà Áàø íàçèðèíèí ãàðøûñûíäàí êå÷èá.
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ âÿ Ìàëàéçèéàíûí Áàø íàçèðè Ìîùàììàä Íàæèá Òóí Àáäóë Ðàçàê ðÿñìè ôîòî ÷ÿêäèðèáëÿð.
***
Ñåíòéàáðûí 12-äÿ Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì
ßëèéåâèí âÿ Ìàëàéçèéàíûí Áàø íàçèðè
Ìîùàììàä Íàæèá Òóí Àáäóë Ðàçàêûí òÿêáÿòÿê ýþðöøö îëóá.
Ýþðöøäÿ èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðèìèçèí ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ èíêèøàôûíäàí ìÿìíóíëóã èôàäÿ îëóíóá. ßëàãÿëÿðèìèçèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè ö÷öí éàõøû ïîòåíñèàëûí îëäóüó ãåéä åäèëèá.
Ìàëàéçèéà Áàø íàçèðèíèí Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿðèíèí ÿùÿìèééÿòè âóðüóëàíûá.
Þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà ìöíàñèáÿòëÿðèí
áóíäàí ñîíðà äà èíêèøàô åäÿúÿéèíÿ
ÿìèíëèê áèëäèðèëèá.
Ýþðöøäÿ èêèòÿðÿôëè, áåéíÿëõàëã âÿ
ãàðøûëûãëû ìàðàã äîüóðàí äèýÿð ìÿñÿëÿëÿð áàðÿäÿ ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
***
Ñåíòéàáðûí 12-äÿ òÿêáÿòÿê ýþðöø
áàøà ÷àòäûãäàí ñîíðà Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì
ßëèéåâèí âÿ Ìàëàéçèéàíûí Áàø íàçèðè
Ìîùàììàä Íàæèá Òóí Àáäóë Ðàçàêûí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòëÿðèíèí èøòèðàêû
èëÿ ýåíèø òÿðêèáäÿ ýþðöøö îëóá.
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ äåéèá: “Ùþðìÿòëè úÿíàá Áàø íàçèð, ùþðìÿòëè ãîíàãëàð.
Ñèçè þëêÿìèçäÿ ñàëàìëàìàã èñòÿéèðÿì. Öìèäâàðàì êè, Ìàëàéçèéà
Áàø íàçèðèíèí èëê ñÿôÿðè óüóðëó îëàúàã.
Òÿêáÿòÿê ýþðöøöìöç çàìàíû
áèç èêèòÿðÿôëè ÿëàãÿëÿðèìèçèí ìöùöì
ìÿñÿëÿëÿðèíè ìöçàêèðÿ åòäèê âÿ èíäè
íöìàéÿíäÿ ùåéÿòëÿðèíèí èøòèðàêû èëÿ
áóíó äàâàì åòäèðèðèê.
Áèç èêèòÿðÿôëè ÿëàãÿëÿðÿ áþéöê
ÿùÿìèééÿò âåðèðèê. Ìàëàéçèéà áèçèì
ö÷öí éàõûí äîñò âÿ òÿðÿôäàøäûð.
ßìèíÿì êè, áó ñÿôÿð ÿëàãÿëÿðèìèçÿ
éåíè òÿêàí âåðÿúÿê âÿ áèç ñèéàñè,
èãòèñàäè ÿëàãÿëÿðèìèçè ýöúëÿíäèðÿ-
úÿéèê. Áèç õàëãëàðûìûç àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí äÿðèíëÿøìÿñè öçÿðèíäÿ ÷àëûøàúàüûã. Õàëãëàðûìûç öíñèééÿò ñàõëàìàã âÿ èêèòÿðÿôëè ÿëàãÿëÿðèìèçèí
óüóðëó èíêèøàôûíà òþùôÿ âåðìÿê
ö÷öí áèð-áèðèíè äàùà éàõûíäàí òàíûìàëûäûðëàð.
ßìÿêäàøëûüûìûçûí ýöíäÿëèéè ýåíèøäèð âÿ áèð ÷îõ ñàùÿëÿðè ÿùàòÿ
åäèð. ßìèíÿì êè, ñÿôÿðèíèçèí ÷îõ
éàõøû íÿòèúÿëÿðè îëàúàã. Íöìàéÿíäÿ ùåéÿòëÿðèíèí öçâëÿðè äÿ èêèòÿðÿôëè
ÿëàãÿëÿðèí ìöùöì ìÿñÿëÿëÿðè - ñèéàñè, åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéè âÿ ðåýèîíàë òÿùëöêÿñèçëèê èëÿ áàüëû ìöçàêèðÿëÿð àïàðàúàãëàð. Áóíà ýþðÿ äÿ
öìèäâàðàì êè, áèç ôÿàë äèàëîã âÿ
äîñòëóüóìóçó äàâàì åòäèðÿúÿéèê.
Òÿáèè êè, áó ñÿôÿð ÷îõ ÿùÿìèééÿòëèäèð. ×öíêè áó, ãàðøûëûãëû åòèìàäûí âÿ
äîñòëóüóí éàõøû ýþñòÿðèúèñèäèð. Áèð
äàùà õîø ýÿëìèñèíèç”.
***
Ìàëàéçèéàíûí Áàø íàçèðè Ìîùàììàä Íàæèá Òóí Àáäóë Ðàçàê äåéèá:
“Úÿíàá Ïðåçèäåíò, áåëÿ ñÿìèìè âÿ
ýþçÿë ãÿáóëà ýþðÿ Ñèçÿ òÿøÿêêöð
åäèðèê. Þòÿí ýåúÿ ýÿëÿíäÿ äåäèéèì
êèìè, Ñèçèí ðÿùáÿðëèéèíèçëÿ ñöðÿòëè
âÿ åéíè çàìàíäà, êåéôèééÿòëè èíêèøàô ìÿíè ùåéðÿòëÿíäèðäè. Áàêûíûí
ìöàñèð øÿùÿðÿ, Àçÿðáàéúàíûí ýöúëÿíÿí, èíêèøàô åäÿí, áþéöê ïîòåíñèàëû îëàí þëêÿéÿ ÷åâðèëìÿñèíè ýþðìÿê éåíè íÿôÿñ àëìàã äåìÿêäèð.
Çàòè-àëèëÿðè, Ñèçè áó ìöêÿììÿë
ðÿùáÿðëèéèíèç ìöíàñèáÿòèëÿ òÿáðèê
åòìÿê èñòÿðäèì. Ìÿí áó ñÿôÿðè ñÿáèðñèçëèêëÿ ýþçëÿéèðäèì. Þëêÿíèç áàðÿäÿ ÷îõëó ìÿëóìàòëàð åøèòìèøäèì
âÿ ýþðäöêëÿðèì ìÿíè ÷îõ ñåâèíäèðèð. Ìÿí ýÿëÿúÿêäÿ áóðàäà äàùà
÷îõ âàõò êå÷èðìÿê, áó ýþçÿë ìÿíçÿðÿíè ýþðìÿê èñòÿðäèì.
Èêèòÿðÿôëè ÿëàãÿëÿðèìèçÿ ýÿëèíúÿ,
þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà ÷îõ ìöñáÿò
ìöíàñèáÿòëÿð âàð. Äöøöíöðÿì êè,
áèç áó ìöíàñèáÿòëÿðÿ ÿñàñÿí
ÿìÿêäàøëûüûí áèð ÷îõ ñàùÿëÿðèíè
àøêàð åäÿ áèëÿðèê. Ùåñàá åäèðÿì êè,
áóíóí ÿñàñûíû Ñèçèí þëêÿíèçäÿ íåôò
âÿ ãàç ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûã òÿøêèë åäÿúÿê. Äöøöíöðÿì êè, áó ýöí
èìçàëàíàúàã Àíëàøìà Ìåìîðàíäóìó ÿìÿêäàøëûüûìûçûí èíêèøàôûíäà ÷îõ ìöùöì áèð ìÿðùÿëÿíèí áàøëàíüûúû îëàúàã”.
***
Ñåíòéàáðûí 12-äÿ Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì
ßëèéåâèí âÿ Ìàëàéçèéàíûí Áàø íàçèðè
Ìîùàììàä Íàæèá Òóí Àáäóë Ðàçàêûí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòëÿðèíèí èøòèðàêû
èëÿ ýåíèø òÿðêèáäÿ ýþðöøö áàøà ÷àòäûãäàí ñîíðà Àçÿðáàéúàí-Ìàëàéçèéà
ñÿíÿäëÿðèíèí èìçàëàíìàñû ìÿðàñèìè
îëóá.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû èëÿ Ìàëàéçèéà àðàñûíäà äîñòëóã ìöíàñèáÿòëÿðè âÿ òÿðÿôäàøëûã ùàããûíäà Áèðýÿ
Áÿéàííàìÿíè Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëè-
çèéàíûí Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëèéèíèí Äèïëîìàòèéà âÿ Õàðèúè ßëàãÿëÿð Èíñòèòóòóíóí áàø äèðåêòîðó Äàòî Ùóññèí Íàéàí èìçàëàéûáëàð.
***
Ñåíòéàáðûí 12-äÿ ñÿíÿäëÿðèí èìçàëàíìàñû ìÿðàñèìèíäÿí ñîíðà
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ âÿ Ìàëàéçèéàíûí
Áàø íàçèðè Ìîùàììàä Íàæèá Òóí Àáäóë Ðàçàê ìÿòáóàòà áèðýÿ áÿéàíàòëàðëà ÷ûõûø åäèáëÿð.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí áÿéàíàòû: “Ùþðìÿòëè úÿíàá Áàø íàçèð.
Õàíûìëàð âÿ úÿíàáëàð.
ßââÿëúÿ, úÿíàá Áàø íàçèð, Ñèçè
Àçÿðáàéúàíäà áèð äàùà ñÿìèìèééÿòëÿ ñàëàìëàéûðàì. Ìÿíèì äÿâÿòèìè ãÿáóë åäèá þëêÿìèçÿ ñÿôÿðÿ ýÿëäèéèíèçÿ ýþðÿ Ñèçÿ òÿøÿêêöð åäèðÿì. Áó, Ìàëàéçèéà Áàø íàçèðèíèí
Àçÿðáàéúàíà èëê ñÿôÿðèäèð. Áó, òàðèõè áèð ñÿôÿðäèð âÿ ÿìÿêäàøëûüûìûçûí
òàðèõèíÿ ùÿêê îëóíàúàã. Áó ñÿôÿðÿ
áþéöê ÿùÿìèééÿò âåðèðèê. ßìèíÿì
êè, ñÿôÿðèí íÿòèúÿñè èêèòÿðÿôëè ÿìÿêäàøëûüûìûçû ýöúëÿíäèðÿúÿê.
ßìÿêäàøëûüûìûçûí éàõøû òàðèõ÷ÿñè âàð. ßìèíÿì êè, ýÿëÿúÿê ö÷öí
÷îõ áþéöê ïåðñïåêòèâ âàð. ×öíêè
áèçèì ÷îõ ôÿàë ñèéàñè äèàëîãóìóç
ìþâúóääóð. ßìèíÿì êè, áóýöíêö
ñÿôÿð äÿ ñèéàñè òÿìàñëàðûìûçû ýöúëÿíäèðÿúÿê. Áèç ìöõòÿëèô áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ôÿàë
ñèéàñè äèàëîã àïàðûðûã.
Áèç áó ýöí Áèðýÿ Áÿéàííàìÿ
èìçàëàäûã. ßìèíÿì êè, áó, ýÿëÿúÿê
ÿìÿêäàøëûüûìûçûí èíêèøàôû áàõûìûíäàí ÷îõ ìöùöì ñÿíÿä îëàúàã.
×öíêè ùÿìèí ñÿíÿä ÿìÿêäàøëûüûìûçûí áöòöí àñïåêòëÿðèíè - ñèéàñè,
èãòèñàäè, åíåðæè ñàùÿëÿðèíè ÿùàòÿ
åäèð.
Åéíè çàìàíäà, áèç áó ýöí úÿíàá Áàø íàçèðëÿ ýåíèø ìöçàêèðÿ
àïàðäûã. Áèçèì áåéíÿëõàëã òÿñèñàòëàð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ äÿ ÷îõ ìöñáÿò
ÿìÿêäàøëûüûìûç âàð, õöñóñèëÿ äÿ
ÁÌÒ, Èñëàì ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòû
âÿ äèýÿð òÿøêèëàòëàðäà. Ìÿí Ìàëàéçèéàéà ìèííÿòäàðëûüûìû áèëäèðèðÿì
êè, áó þëêÿ Äàüëûã Ãàðàáàü ìÿñÿëÿ-
ñèíäÿ ÷îõ ãÿòèééÿòëè ìþâãå òóòóð
âÿ Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéöíö âÿ ñóâåðåíëèéèíè äàèì ìöäàôèÿ
åäèð.
Áó, áåéíÿëõàëã ùöãóãà óéüóí
îëàí áèð ìþâãåäèð âÿ áèçèì ÿìÿêäàøëûüûìûçû, ãàðäàøëûüûìûçû ÿêñ åòäèðèð.
Òÿÿññöôëÿð îëñóí êè, óçóí èëëÿðäèð Äàüëûã Ãàðàáàü âÿ ÿòðàô éåääè
ðàéîí åðìÿíè èøüàëû àëòûíäàäûð. Åðìÿíèñòàí áåéíÿëõàëã ùöãóãóí
íîðìàëàðûíû à÷ûã-àøêàð ïîçóð. Äöíéàíûí ÿí ìöùöì áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòû îëàí ÁÌÒ-íèí Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñû äþðä ãÿòíàìÿ ãÿáóë åäèá êè, î
ãÿòíàìÿëÿðäÿ Åðìÿíèñòàí äÿðùàë
âÿ ãåéä-øÿðòñèç òîðïàãëàðûìûçû
àçàä åòìÿéÿ ÷àüûðûëûð. Àììà Åðìÿíèñòàí áóíà ìÿùÿë ãîéìóð. Áèçèì þëêÿíèí ÿðàçèñèíèí 20 ôàèçè èøüàë
àëòûíäàäûð. Åðìÿíèëÿð àçÿðáàéúàíëûëàðà ãàðøû åòíèê òÿìèçëÿìÿ ñèéàñÿòè
àïàðûáëàð. Áóðàäà Õîúàëû ñîéãûðûìûíû ãåéä åòìÿê èñòÿðäèì. Éöçëÿðëÿ
ýöíàùñûç èíñàíûí ãÿòëÿ éåòèðèëìÿñè
ôàêòû ìþâúóääóð. Áèçèì ìÿñúèäëÿð,
ìÿçàðëûãëàð äàüûäûëûá. Áóíà ùå÷ áèð
áÿðàÿò ãàçàíäûðìàã îëìàç, áó,
âàíäàëèçìäèð.
Ùÿìèí î çîðàêûëûüû âÿ ñîéãûðûìûíû áó ýöí Åðìÿíèñòàí ðÿùáÿðëèéèíäÿ îëàí êðèìèíàë öíñöðëÿð òþðÿäèáëÿð. Áèç áó ìÿñÿëÿíè äàèì äèããÿòäÿ
ñàõëàéûðûã. Áó ìöíàãèøÿ òåçëèêëÿ
Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéö ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùÿëë åäèëìÿëèäèð. Áó, ðåýèîíàë ñöëù âÿ ñàáèòëèéÿ òþùôÿñèíè
âåðìèø îëàúàã. Úÿíàá Áàø íàçèð,
áó ìÿñÿëÿ èëÿ áàüëû þëêÿíèçèí ãÿòèééÿòëè ìþâãåéèíÿ ýþðÿ Ñèçÿ áèð äàùà
òÿøÿêêöð åäèðÿì.
Áèç áó ýöí èãòèñàäè ÿìÿêäàøëûüûìûçû ìöçàêèðÿ åòäèê. Ðàçûëûã ÿëäÿ
åäèëäè êè, ùÿð èêè þëêÿíèí øèðêÿòëÿðè
ãàðøûëûãëû øÿêèëäÿ ñÿðìàéÿ éàòûðñûíëàð. Áó ýöí áèçíåñ ôîðóì êå÷èðèëÿúÿê âÿ ùÿð èêè þëêÿ þç áèçíåñ èìêàíëàðûíû òÿãäèì åäÿúÿê. Çÿííèìúÿ, ïðàêòèêè àääûìëàð ìöÿééÿí åäèëÿúÿê êè, ýÿëÿúÿêäÿ ÿìÿêäàøëûüûìûç ýöúëÿíÿ áèëñèí.
Áèç áèðýÿ ñÿðìàéÿ èìêàíëàðûíû
íÿçÿðäÿí êå÷èðäèê - ñþùáÿò ö÷öíúö
þëêÿëÿðäÿ ðåàëëàøäûðûëàúàã ëàéèùÿëÿðäÿí ýåäèð. Çÿííèìúÿ, áþéöê ïîòåíñèàë âàð. Òÿÿññöôëÿð îëñóí êè, áó
ýöí òèúàðÿò äþâðèééÿìèç îëäóãúà
àøàüû ñÿâèééÿäÿäèð. Àììà ÿìèíÿì êè, áó ñÿôÿðäÿí ñîíðà ìöñáÿò
èðÿëèëÿéèø ÿëäÿ åäèëÿúÿê.
Áó ýöí áèç åíåðæè ñàùÿñèíäÿ
÷îõ ÿòðàôëû, ýåíèø ìöçàêèðÿ àïàðäûã. Áó ñàùÿäÿ ÿìÿêäàøëûüûìûç
ö÷öí ÷îõ áþéöê ïåðñïåêòèâëÿð âàð.
Çÿííèìúÿ, áèç áó ñàùÿäÿ ñòðàòåæè
òÿðÿôäàøëûüà íàèë îëà áèëÿðèê - åíåðæè
ðåñóðñëàðûíûí èõðàúû, íÿãëè, åìàëû âÿ
äèýÿð ìÿñÿëÿëÿðäÿ. Áó ñÿáÿáäÿí
äÿ áó ýöí ÑÎÚÀÐ âÿ “Ïåòðîëèàì
Íàñèîíàë Áåðùàä” øèðêÿòëÿðè àðàñûíäà èìçàëàíìûø Àíëàøìà Ìåìîðàíäóìó ýþçÿë áèð ÿìÿêäàøëûã ÷ÿð÷èâÿñè éàðàäûð. ßìèíÿì êè, ùÿð èêè øèð-
êÿòèí ðÿñìèëÿðè äÿðùàë ôÿàë äèàëîãà
âÿ ÿìÿêäàøëûüà áàøëàéàúàãëàð.
×öíêè àðòûã òÿðÿôëÿð êîíêðåò ëàéèùÿëÿð ìöÿééÿí åäèáëÿð. Öìèä åäèðÿì
êè, áèç îëäóãúà ãûñà çàìàíäà ðåàë
íÿòèúÿëÿð ýþðÿúÿéèê.
Îíó äà ãåéä åòìÿê èñòÿðäèì êè,
Ìàëàéçèéà äöíéàäà áèçèì ö÷öí
ìöùöì òÿðÿôäàø âÿ äîñò þëêÿëÿðäÿíäèð. Áèç Èñëàì ùÿìðÿéëèéèíèí
ýöúëÿíäèðèëìÿñè ö÷öí áèðýÿ òÿäáèðëÿð ùÿéàòà êå÷èðèðèê, ñÿéëÿð ýþñòÿðèðèê. Áèç Èñëàì ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòû
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ÷îõ ôÿàë ÿìÿêäàøëûã
åäèðèê. Ìàëàéçèéà èñòÿð èãòèñàäè âÿ
ñèéàñè, èñòÿð äÿ ñîñèàë èíêèøàô áàõûìûíäàí áþéöê íàèëèééÿòëÿð ÿëäÿ
åäèá. Áó, áèð ÷îõ þëêÿëÿð ö÷öí þðíÿê îëà áèëÿð. Ìàëàéçèéàíûí ìþùêÿì, ñàáèò ñèéàñè ñèñòåìèí âÿ ýöúëö èãòèñàäè çÿìèíèí éàðàäûëìàñû áàõûìûíäàí áþéöê íàèëèééÿòëÿðè âàð.
Çÿííèìúÿ, Èñëàì äþâëÿòëÿðèíèí èíêèøàôû, ùÿìðÿéëèéè ÿìÿêäàøëûüûí ýöúëÿíäèðèëìÿñèíÿ äÿ òþùôÿñèíè âåðèð.
Ùåñàá åäèðÿì êè, áèç ñÿéëÿðèìèçè
áèðëÿøäèðÿðÿê äàùà ÷îõ èøëÿðÿ íàèë
îëà áèëÿðèê. Áèç ÿìÿêäàøëûüûìûçäàí
÷îõ ðàçûéûã. Äöøöíöðÿì êè, áóýöíêö ñÿôÿð ÿìÿêäàøëûüûìûçûí éåíè ñÿùèôÿñèíè à÷ûð.
Úÿíàá Áàø íàçèð, áèð äàùà Ñèçè
Àçÿðáàéúàíäà ñàëàìëàéûðàì”.
***
Áàø íàçèð Ìîùàììàä Íàæèá Òóí
Àáäóë Ðàçàêûí áÿéàíàòû: “Úÿíàá
Ïðåçèäåíò, ìÿíè þëêÿíèçÿ ñÿôÿðÿ
äÿâÿò åòäèéèíèçÿ ýþðÿ Ñèçÿ ñÿìèìè
òÿøÿêêöðöìö áèëäèðèðÿì. Ìÿíÿ âÿ
íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèìÿ ýþñòÿðèëÿí
÷îõ ñÿìèìè âÿ ìåùðèáàí ãîíàãïÿðâÿðëèéÿ ýþðÿ ìèííÿòäàðëûüûìû
áèëäèðìÿê èñòÿéèðÿì. Ùÿãèãÿòÿí äÿ,
ìÿíèì ñÿôÿðèìè òàðèõè ñÿôÿð àäëàíäûðìàã îëàð. ×öíêè Ìàëàéçèéà Áàø
íàçèðèíèí Àçÿðáàéúàíà èëê ñÿôÿðèäèð. Ìÿí òÿééàðÿäÿí åíäèéèì èëê
àíäàí ÷îõ òÿñèðëÿíäèì. Òÿêúÿ èíêèøàôûí þçö äåéèë, êåéôèééÿòè äÿ ìÿíè
âàëåù åòäè. Ñèçèí ýÿëÿúÿéÿ îëàí áàõûøëàðûíûç ìÿíäÿ áþéöê òÿÿññöðàò
éàðàòäû. Òÿáèè êè, þëêÿìÿ ãàéûäàíäàí ñîíðà ùÿìâÿòÿíëÿðèìÿ Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿð åòìÿéè òþâñèéÿ åäÿúÿéÿì.
Àçÿðáàéúàí, ùÿãèãÿòÿí, ÷îõ ýþçÿë þëêÿäèð, Õÿçÿð ñàùèëèíäÿ éåðëÿøÿí áèð äþâëÿòèíèç âàð. Áó ýöí ãàëäûüûì îòàüûí ïÿíúÿðÿñèíäÿí áàõàíäà ìÿíäÿ åëÿ òÿÿññöðàò éàðàíäû êè, ñàíêè áþéöê, ýþçÿë áèð èñòèðàùÿò ìÿêàíûíäàéàì. Ùÿãèãÿòÿí äÿ,
Àçÿðáàéúàí ìÿíèì áó ýöíÿ ãÿäÿð
ñÿôÿð åòäèéèì ÿí ýþçÿë þëêÿëÿðäÿí
áèðè ùåñàá îëóíà áèëÿð.
Úÿíàá Ïðåçèäåíò, Ñèçÿ ìöäðèê
ñèéàñÿòèíèçÿ âÿ óçàãýþðÿíëèéèíèçÿ
ýþðÿ òÿøÿêêöð åäèðÿì, åéíè çàìàíäà, íàèëèééÿòëÿðèíÿ ýþðÿ Àçÿðáàéúàí õàëãûíû òÿáðèê åäèðÿì. ßìèíèê
êè, áèçèì áèðýÿ èðñèìèç, ùÿòòà îõøàð
äÿéÿðëÿðèìèç âàð. Áèç ùàãã-ÿäàëÿòèí
òÿðÿôäàðû îëàí þëêÿéèê. Áó ñÿáÿáäÿí äÿ áèç ùÿð éåðäÿ Àçÿðáàéúàíûí
ìþâãåéèíè ìöäàôèÿ åäèðèê, õöñóñèëÿ äÿ ÿðàçè áöòþâëöéö ìÿñÿëÿñèíäÿ.
Áèç áóíäàí ñîíðà äà ãÿòèééÿòëè
ìþâãå íöìàéèø åòäèðÿúÿéèê. Ùàããÿäàëÿò Ñèçèí òÿðÿôèíèçäÿäèð âÿ áèç
ùÿð çàìàí Ñèçèíëÿ îëàúàüûã. Åéíè
çàìàíäà, ìÿí Àçÿðáàéúàíà òÿøÿêêöð åäèðÿì êè, ÁÌÒ Òÿùëöêÿñèçëèê
Øóðàñûíûí ãåéðè-äàèìè öçâëöéö ìÿñÿëÿñèíäÿ áèçèì þëêÿìèçè äÿñòÿêëÿéèá.
Áó ýöí òÿêáÿòÿê âÿ ýåíèø òÿðêèáäÿ ÷îõ ýþçÿë ýþðöøöìöç îëäó
âÿ ùÿð èêè ýþðöøöí íÿòèúÿñè ÷îõ
ìöñáÿòäèð. Ãåéä åäÿ áèëÿðÿì êè,
åíåðæè, íåôò âÿ ãàç ñàùÿëÿðè äèããÿò
ìÿðêÿçèíäÿ îëàúàã. Áèëäèéèíèç êèìè,
Ìàëàéçèéàíûí, õöñóñèëÿ “Ïåòðîíàñ”
øèðêÿòèíèí áó ñàùÿäÿ áþéöê òÿúðöáÿñè âàð. Çÿííèìúÿ, áó øèðêÿò Àçÿðáàéúàí èëÿ íåôò âÿ ãàç ñàùÿñèíäÿ
éàõûíäàí ÿìÿêäàøëûã åäÿ áèëÿð.
Åéíè çàìàíäà, òÿêúÿ íåôò-ãàç ñåêòîðóíäà äåéèë, àðòûã èñòèôàäÿäÿí ÷ûõàðûëìûø íåôò âÿ ãàç ñàùÿëÿðèíèí
ðåàáèëèòàñèéàñû ìÿñÿëÿñèíäÿ áèçèì
áþéöê òÿúðöáÿìèç âàð.
Äèýÿð òÿðÿôäÿí, ãåéä åòìÿê èñòÿðäèì êè, Àçÿðáàéúàí ãàçûíûí Àâðîïàéà íÿãëè õöñóñè ñòðàòåæè ÿùÿìèééÿòÿ ìàëèê îëàí ìÿñÿëÿäèð. Áó
áàõûìäàí Àçÿðáàéúàí ÷îõ ñòðàòåæè ìþâãåéÿ ìàëèêäèð. Ñèçè ÿìèí åäÿ
áèëÿðÿì êè, Ìàëàéçèéà Àçÿðáàéúàí
ö÷öí åòèáàðëû òÿðÿôäàø îëàúàã. Ìÿí
áöòöí ñàùÿëÿðè íÿçÿðäÿ òóòóðàì
âÿ ÿìèíÿì, áèç ÿëèìèçäÿí ýÿëÿíè
åäÿúÿéèê êè, ýÿëÿúÿê íÿñèëëÿðÿ äÿ
áèð íþâ ÷îõ äÿéÿðëè áèð èðñ ãîéà áèëÿê.
Áóíäàí áàøãà, Àçÿðáàéúàí
ðÿñìèëÿðèíèí ìöâàôèã ïåøÿêàðëûã
ñÿâèééÿñèíèí àðòûðûëìàñû ö÷öí ìöõòÿëèô òÿëèìëÿð òÿøêèë åäÿ áèëÿðèê. ßìèíÿì êè, áó ñÿôÿðèí ÷îõ ýþçÿë íÿòèúÿëÿðè îëàúàã. Úÿíàá Ïðåçèäåíò
ãåéä åòäè, áó ýöí áèçíåñ ôîðóì êå÷èðèëÿúÿê, èø àäàìëàðû âÿ ñàùèáêàðëàð þç àðàëàðûíäà ôèêèð ìöáàäèëÿñè
àïàðàúàãëàð. Ìàëàéçèéà øèðêÿòëÿðèíèí õöñóñèëÿ èíôðàñòðóêòóð ëàéèùÿëÿðèíèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíäÿ áþéöê
òÿúðöáÿñè âàð. Òèêèíòè, åìàë ñÿíàéåñè, åëåêòðîíèêà àâàäàíëûüû èñòåùñàëû ñàùÿëÿðèíäÿ áþéöê òÿúðöáÿéÿ
ìàëèê îëàí øèðêÿòëÿðèìèç âàð.
Çàòè-àëèëÿðè, ìÿí ãÿòè ÿìèíÿì êè,
ýÿëÿúÿéèìèç ÷îõ óüóðëó îëàúàã.
Ìöçàêèðÿ åòäèéèìèç ìÿñÿëÿëÿð áó
ñÿôÿðäÿí ñîíðà ãûñà ìöääÿòäÿ
ïðàêòèêè íÿòèúÿëÿðèíè âåðÿúÿê âÿ
öìèä åäèðÿì êè, áóíóí ÷îõ ýþçÿë
íÿòèúÿëÿðè îëàúàã. Ìÿí Çàòè-àëèëÿðè
Èëùàì ßëèéåâè þç þëêÿìÿ äÿâÿò åòäèì. Áèç ÷àëûøàúàüûã êè, ùÿìèí ñÿôÿð çàìàíû úÿíàá Ïðåçèäåíòÿ þç
íàèëèééÿòëÿðèìèçè íöìàéèø åòäèðÿê.
Ìÿíèì áó ñÿôÿðäÿí áþéöê ýþçëÿíòèëÿðèì âàð. Úÿíàá Ïðåçèäåíò,
öìèä åäèðÿì êè, Ñèç áèçèì þëêÿéÿ
ñÿôÿð åäÿíäÿ áèç äÿ Ñèçÿ åéíè äÿðÿúÿäÿ ãîíàãïÿðâÿðëèê íöìàéèø åòäèðÿúÿéèê. Áó ýþçÿë èìêàíà ýþðÿ áèð
äàùà òÿøÿêêöð åäèðÿì. Ýþçÿë þëêÿíèçäÿ îëìàãäàí ÷îõ ìÿìíóíàì.
ßìèíÿì êè, ýþðöøëÿðèìèç ÷îõ ñÿìÿðÿëè îëóá”.
***
Ñåíòéàáðûí 12-äÿ Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì
ßëèéåâèí âÿ õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí àäûíäàí Ìàëàéçèéàíûí Áàø íàçèðè Ìîùàììàä Íàæèá Òóí Àáäóë Ðàçàêûí âÿ õàíûìû Äàòèí Ïàäóêà Ñåðè
Ðîñìàù Ìàíñîðóí øÿðÿôèíÿ çèéàôÿò
âåðèëèá.
3
www.yeniazerbaycan.com
13 ñåíòéàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 166 (4325)
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Áàêûíûí Àü Øÿùÿð
Áóëâàðûíäà ýþðöëÿí èøëÿðëÿ òàíûø îëóá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì
ßëèéåâ âÿ õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâà ñåíòéàáðûí 12-
äÿ Áàêûíûí Àü Øÿùÿð Áóëâàðûíäà îëóáëàð.
Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû âÿ õàíûìû Àü Øÿùÿð Áóëâàðûíäà
ýþðöëÿí èøëÿðëÿ òàíûø îëóáëàð. Èøëÿðèí ýåäèøè èëÿ ìàðàãëàíàí
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ìöâàôèã òàïøûðûãëàðûíû âåðèá.
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ
Ôðàíñà Ìöäàôèÿ Íàçèðëèéè Áåéíÿëõàëã
Èíêèøàô Èäàðÿñèíèí äèðåêòîðóíó ãÿáóë åäèá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè
Èëùàì ßëèéåâ ñåíòéàáðûí 12-äÿ Ôðàíñà Ìöäàôèÿ Íàçèðëèéèíèí Áåéíÿëõàëã Èíêèøàô Èäàðÿñèíèí äèðåêòîðó Ñòåôàí Ðåáè ãÿáóë åäèá.
Ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàí èëÿ Ôðàíñà àðàñûíäà èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðèí óüóðëà èíêèøàô
åòäèéè âóðüóëàíûá, ÿëàãÿëÿðèìèçèí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíäÿ äþâëÿò áàø÷ûëàðû àðàñûíäà
êå÷èðèëÿí ýþðöøëÿðèí þíÿìè ãåéä îëóíóá,
ìöäàôèÿ ñÿíàéåñè ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûã
èìêàíëàðû èëÿ áàüëû ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà ôèêèð
ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Áàêû Ôðàíñûç Ëèñåéèíèí à÷ûëûøûíäà èøòèðàê åäèá
Ñåíòéàáðûí 12-äÿ Áàêû Ôðàíñûç Ëèñåéèíèí à÷ûëûøû îëóá.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ âÿ õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâà ìÿðàñèìäÿ èøòèðàê åäèáëÿð.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí òÿùñèëèí
èíêèøàôûíà ýþñòÿðäèéè äèããÿò âÿ ãàéüû
òÿñäèãëÿéèð êè, èíñàí êàïèòàëûíûí èíêèøàô
åòäèðèëìÿñè äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí ïðèíñèïëÿðèíèí ÿñàñûíû òÿøêèë åäèð. Ñîí èëëÿðäÿ
þëêÿìèçäÿ ìöàñèð ìÿêòÿá áèíàëàðû òèêèëèá, òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðè ö÷öí éåíè êîðïóñëàð èíøà îëóíóá. Áó ïðîñåñ òÿêúÿ
ïàéòàõòëà ìÿùäóäëàøìàéûá, áþëýÿëÿðè
äÿ ÿùàòÿ åäèá. Ìÿêòÿáëÿðèí ìàääè-òåõíèêè áàçàñûíûí ýöúëÿíäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ äÿ ìöùöì èøëÿð ýþðöëöá. Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäó äà äþâëÿò ñÿâèééÿñèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí áó ïðîãðàìûí
ðåàëëàøìàñûíà ýöúëö äÿñòÿê âåðèá.
Ôîíäóí “Òÿùñèëÿ äÿñòÿê” ëàéèùÿñè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ þëêÿìèçäÿ éàøàéàí ìèëëè àçëûãëàðûí òÿùñèëèíÿ õöñóñè äèããÿò ýþñòÿðèëèá. Áóíäàí ÿëàâÿ, Áàêûäà éàøàéàí ÿúíÿáèëÿðèí þâëàäëàðûíûí òÿùñèëè èëÿ áàüëû
ïðîáëåìëÿðèí àðàäàí ãàëäûðûëìàñû äà
äèããÿòäÿí êÿíàðäà ãàëìàéûá. Áó ìÿã-
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð
ßëèéåâèí ìÿçàðûíû çèéàðÿò
ñÿäëÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäó òÿðÿôèíäÿí
ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿëÿð þç áÿùðÿñèíè
âåðèá. Áàêû Ôðàíñûç Ëèñåéèíèí éàðàäûëìàñû èëÿ áàüëû ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿ
äÿ áó ñûðàäà ìöùöì éåð òóòóá.
Ãåéä åäÿê êè, ïàéòàõòûí “Àü øÿùÿð”
àäëàíàí ÿðàçèñèíäÿ èíøà îëóíàí áó
òÿùñèë îúàüû 320 øàýèðä éåðëèêäèð. Ìöàñèð ìåìàðëûã ãóðóëóøó èëÿ äèããÿò ÷ÿêÿí
ëèñåéèí áèíàñû éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ èíøà
îëóíóá. Ñàùÿñè 14 ìèí êâàäðàòìåòð
îëàí ëèñåéäÿ òÿëèì-òÿäðèñ ö÷öí áöòöí
øÿðàèò éàðàäûëûá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ âÿ õàíûìû
Áàø íàçèðëÿðèí ýþðöøöíäÿ
Àçÿðáàéúàí èëÿ Ìàëàéçèéà àðàñûíäà
ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôûíäàí äàíûøûëûá
Àçÿðáàéúàíäà ðÿñìè ñÿôÿðäÿ îëàí Ìàëàéçèéàíûí Áàø íàçèðè Ìîùàììàä Íàæèá Òóí Àáäóë Ðàçàê ñåíòéàáðûí 12-äÿ Ôÿõðè õèéàáàíà ýÿëÿðÿê õàëãûìûçûí Öìóììèëëè ëèäåðè, ìöàñèð ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ìåìàðû âÿ ãóðóúóñó Ùåéäÿð ßëèéåâèí õàòèðÿñèíè åùòèðàìëà éàä åäèá, ìÿçàðû þíöíÿ ÿêëèë ãîéóá.
Ýþðêÿìëè îôòàëìîëîã àëèì, àêàäåìèê Çÿðèôÿ õàíûì ßëèéåâàíûí äà õàòèðÿñè éàä îëóíóá, ìÿçàðû öñòöíÿ ýöë äÿñòÿëÿðè äöçöëöá.
Øÿùèäëÿðèí õàòèðÿñèíÿ åùòèðàì
Àçÿðáàéúàíäà ðÿñìè ñÿôÿðäÿ îëàí Ìàëàéçèéàíûí Áàø íàçèðè Ìîùàììàä Íàæèá Òóí Àáäóë Ðàçàê ñåíòéàáðûí 12-äÿ
Øÿùèäëÿð õèéàáàíûíû çèéàðÿò åäèá.
Áóðàäà àëè ãîíàüûí øÿðÿôèíÿ ôÿõðè ãàðîâóë äÿñòÿñè äöçöëöá.
Ìàëàéçèéàíûí Áàø íàçèðè Àçÿðáàéúàíûí ìöñòÿãèëëèéè âÿ
ÿðàçè áöòþâëöéö óüðóíäà ìöáàðèçÿäÿ úàíëàðûíäàí êå÷ìèø
ãÿùðÿìàí Âÿòÿí þâëàäëàðûíûí ìÿçàðëàðûíû çèéàðÿò åäèá.
Áàø íàçèð Ìîùàììàä Íàæèá Òóí Àáäóë Ðàçàê “ßáÿäè
ìÿøÿë” àáèäÿñèíèí þíöíÿ ÿêëèë ãîéóá.
Ìöäàôèÿ Íàçèðëèéèíèí ÿëàùèääÿ íöìóíÿâè îðêåñòðèíèí èôàñûíäà Ìàëàéçèéàíûí âÿ Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ùèìíëÿðè ñÿñëÿíèá.
Áàêûíûí ÿí ùöíäöð íþãòÿñèíäÿí Àçÿðáàéúàí ïàéòàõòûíûí
ìÿíçÿðÿñèíè ñåéð åäÿí Ìàëàéçèéàíûí Áàø íàçèðèíÿ Øÿùèäëÿð
õèéàáàíûíûí òàðèõè âÿ øÿùÿðèìèçäÿ ýþðöëÿí àáàäëûã-ãóðóúóëóã
èøëÿðè áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèëèá.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Áàø íàçèðè Àðòóð Ðàñèçàäÿ ñåíòéàáðûí 12-äÿ þëêÿìèçäÿ ðÿñìè ñÿôÿðäÿ îëàí Ìàëàéçèéàíûí Áàø íàçèðè Ìîùàììàä Íàæèá Òóí Àáäóë Ðàçàê èëÿ
ýþðöøöá.
Áàø íàçèð Àðòóð Ðàñèçàäÿ ìàëàéçèéàëû ùÿìêàðûíà þëêÿìèçäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èãòèñàäè èñëàùàòëàð áàðÿäÿ ÿòðàôëû
ìÿëóìàò âåðèá. ßìèí îëäóüóíó áèëäèðèá êè, Ìàëàéçèéàíûí
Áàø íàçèðèíèí Àçÿðáàéúàíà ðÿñìè ñÿôÿðè þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà èãòèñàäè ÿìÿêäàøëûüûí ýåíèøëÿíìÿñèíÿ òÿêàí âåðÿúÿê.
Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí àüûð íÿòèúÿëÿðèíäÿí äàíûøàí Áàø íàçèð À.Ðàñèçàäÿ
äåéèá êè, áó ïðîáëåì éàëíûç áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðûíà óéüóí îëàðàã Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéö ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùÿëë åäèëìÿëèäèð.
Ìàëàéçèéàíûí Áàø íàçèðè Ìîùàììàä Íàæèá Òóí Àáäóë
Ðàçàê þëêÿìèçÿ ðÿñìè ñÿôÿðèíäÿí ìÿìíóí ãàëäûüûíû áèëäèðèá. Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâëÿ àïàðäûüû äàíûøûãëàðû éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðÿí Ìàëàéçèéàíûí Áàø íàçèðè
áó ìöçàêèðÿëÿðèí áöòöí ñàùÿëÿðäÿ èêèòÿðÿôëè ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôûíà òÿêàí âåðÿúÿéèíÿ ÿìèí îëäóüóíó äåéèá. Ñÿôÿð
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ èìçàëàíàí ñÿíÿäëÿðÿ òîõóíàí Áàø íàçèð
Ìîùàììàä Íàæèá Òóí Àáäóë Ðàçàê áóíóí þëêÿëÿðèìèç
àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüûí äàùà äà äÿðèíëÿøìÿñèíÿ òÿêàí âåðÿúÿéèíè âóðüóëàéûá.
Ýþðöøäÿ ãàðøûëûãëû ìàðàã äîüóðàí áèð ñûðà ìÿñÿëÿëÿð
ìöçàêèðÿ îëóíóá.
Ìåùðèáàí ßëèéåâà ëèñåéèí ðÿìçè à÷ûëûøûíû áèëäèðÿí ëåíòè êÿñèáëÿð. Éöêñÿê ñòàíäàðòëàðûí òÿòáèã îëóíäóüó áó òÿäðèñ ìöÿññèñÿñèíäÿ ìÿêòÿáÿãÿäÿð ùàçûðëûã
êóðñó äàõèë îëìàãëà, èáòèäàè òÿùñèë âÿ
êîëëåú-ëèñåé ãðóïëàðû ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿúÿê. Úàðè òÿäðèñ èëèíäÿ 100 øàýèðä ëèñåéäÿ òÿùñèë àëìàüà áàøëàéàúàã.
Ãåéä åäÿê êè, ëèñåéèí òÿìÿëè 2011úè èëèí îêòéàáðûíäà Ôðàíñàíûí ñàáèã
Ïðåçèäåíòè Íèêîëà Ñàðêîçèíèí Áàêûéà
ðÿñìè ñÿôÿðè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ èìçàëàíàí
“Àçÿðáàéúàí âÿ Ôðàíñà ùþêóìÿòëÿðè
àðàñûíäà Áàêû Ôðàíñûç Ëèñåéèíèí éàðà-
äûëìàñûíà äàèð” Ñàçèøÿ ÿñàñÿí ãîéóëóá. Éàðàäûëìàñûíà Ùåéäÿð ßëèéåâ
Ôîíäóíóí äà äÿñòÿê âåðäèéè ëèñåé þëêÿìèçäÿ ìöâÿããÿòè âÿ äàèìè éàøàéàí
ôðàíñûçäèëëè ÿúíÿáè âÿòÿíäàøëàðûí âÿ
Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøëàðûíûí áó äèëäÿ
òÿùñèë àëìàëàðûíà ýåíèø èìêàíëàð éàðàäàúàã. Ôðàíñûç Ëèñåéèíäÿ òÿäðèñ óøàã
áàü÷àñûíäàí áàøëàéàðàã 12 èëëèê öìóìè òÿùñèë ìöÿññèñÿñèíäÿ òÿòáèã åäèëÿí
êëàññèê ôðàíñûç òÿäðèñ ïëàíû ÿñàñûíäà
ãóðóëàúàã. Òÿäðèñ ïðîãðàìû Ôðàíñà
ìèëëè òÿùñèë ñèñòåìèíèí òÿëÿáëÿðèíÿ óéüóí îëàðàã ôðàíñûç äèëèíäÿ àïàðûëàúàã.
Øàýèðäëÿðÿ âåðèëÿúÿê àòòåñòàò Ôðàíñà
Ìèëëè Òÿùñèë Íàçèðëèéèíèí ñòàíäàðòëàðûíà
âÿ òÿëÿáëÿðèíÿ úàâàá âåðÿúÿê âÿ íàçèðëèê òÿðÿôèíäÿí òàíûíàúàã. Ìÿêòÿáèí
ìÿçóíëàðû þç ñå÷èìëÿðèíÿ óéüóí îëàðàã òÿùñèëëÿðèíè Ôðàíñàíûí èñòÿíèëÿí àëè
òÿùñèë ìöÿññèñÿñèíäÿ äàâàì åòäèðìÿê
èìêàíû ãàçàíàúàãëàð.
Õàòûðëàäàã êè, áó èëèí ìàéûíäà
Ôðàíñà Ïðåçèäåíòè Ôðàíñóà Îëëàíä äà
Àçÿðáàéúàíà ðÿñìè ñÿôÿðè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Ôðàíñûç Ëèñåéèíÿ ýÿëèá âÿ áóðàäà
òèêèíòè èøëÿðèíèí ýåäèøè èëÿ òàíûø îëìóøäó.
Àçÿðáàéúàí-Ìàëàéçèéà áèçíåñ ôîðóìó êå÷èðèëèá
Ìàëàéçèéàíûí Áàø íàçèðè Ìîùàììàä Íàæèá Òóí Àáäóë Ðàçàêûí Àçÿðáàéúàíà ðÿñìè ñÿôÿðè
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ñåíòéàáðûí 12-äÿ
Àçÿðáàéúàí âÿ Ìàëàéçèéà èø
àäàìëàðûíûí èøòèðàêû èëÿ áèçíåñ
ôîðóì êå÷èðèëèá.
Ìàëàéçèéàíûí áåéíÿëõàëã òèúàðÿò âÿ ñÿíàéå íàçèðèíèí ìöàâèíè Äàòóê Ùàìèì Ñàìóðè ôîðóìó à÷àðàã Àçÿðáàéúàí èëÿ Ìàëàéçèéà àðàñûíäà èøýöçàð ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôûíäà áó òÿäáèðèí
ÿùÿìèééÿòèíè âóðüóëàéûá.
Àçÿðáàéúàíûí èãòèñàäèééàò âÿ ñÿíàéå
íàçèðè Øàùèí Ìóñòàôàéåâ ÷ûõûø åäÿðÿê
ãàðøûëûãëû ñÿôÿðëÿðèí ÿëàãÿëÿðèí ýåíèøëÿíìÿñèíäÿ ðîëóíó ãåéä åäèá. Î, Ìàëàéçèéàíûí Áàø íàçèðèíèí Àçÿðáàéúàíà ðÿñìè ñÿôÿðèíèí þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüûí
èíêèøàôûíà þíÿìëè òþùôÿ âåðÿúÿéèíè áèëäèðèá.
Äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá êè, Àçÿðáàéúàí èëÿ
Ìàëàéçèéà àðàñûíäà èìçàëàíìàñû íÿçÿðäÿ òóòóëàí 17 ñÿíÿä öçÿðèíäÿ ùàçûðäà èø
àïàðûëûð. Ø.Ìóñòàôàéåâ èãòèñàäè ÿëàãÿëÿðèí
äàùà äà èíêèøàô åòäèðèëìÿñè ö÷öí áþéöê
ïîòåíñèàëûí îëäóüóíó ãåéä åäèá. Áèëäèðèá
êè, þëêÿëÿðèìèçèí èø àäàìëàðûíûí ÿëàãÿëÿðèíèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè Àçÿðáàéúàí-Ìàëàéçèéà èãòèñàäè ÿìÿêäàøëûüûíûí èíêèøàôûíäà
ÿùÿìèééÿòëè ðîë îéíàéàúàã.
Ìàëàéçèéàíûí Áàø íàçèðè Ìîùàììàä Íàæèá Òóí Àáäóë Ðàçàê þëêÿìèçÿ ñÿôÿðèíäÿí ìÿìíóíëóüóíó èôàäÿ åäèá. Î, äöíéàäà áàø âåðÿí ìàëèééÿ-èãòèñàäè
áþùðàíûí ôîíóíäà Àçÿðáàéúàíûí ãàçàíäûüû óüóðëàðû éöêñÿê
ãèéìÿòëÿíäèðèá.
Òÿäáèðäÿ ÷ûõûø åäÿí Ìàëàéçèéàíûí “Ñàïóðà Êåíúàíà Ïåòðîëåóì Áåðùàä” øèðêÿòèíèí ïðåçèäåíòè Ñåðè Øàðèë Øàìñóäèí,
Àçÿðáàéúàíäà Èõðàúûí âÿ Èíâåñòèñèéàëàðûí Òÿøâèãè Ôîíäóíóí
(ÀÇÏÐÎÌÎ) ðÿùáÿðè Ðöôÿò Ìÿììÿäîâ
âÿ áàøãàëàðû þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà èãòèñàäè
ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôû ö÷öí ìþâúóä èìêàíëàðäàí äàíûøûáëàð.
Áèçíåñ ôîðóìäà ùÿð èêè þëêÿíèí øèðêÿòëÿðèíèí ôÿàëèééÿòè áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèëèá,
Àçÿðáàéúàí èëÿ Ìàëàéçèéà àðàñûíäà èãòèñàäè ÿìÿêäàøëûã ÿëàãÿëÿðèíèí ïåðñïåêòèâëÿðèíÿ äàèð ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëûá.
Ìàëàéçèéàíûí Áàø íàçèðè Ìîùàììàä Íàæèá Òóí
Àáäóë Ðàçàêûí Àçÿðáàéúàí ðÿñìè ñÿôÿðè áàøà ÷àòûá
Ñåíòéàáðûí 12-äÿ Ìàëàéçèéàíûí Áàø íàçèðè Ìîùàììàä Íàæèá
Òóí Àáäóë Ðàçàêûí Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíà ðÿñìè ñÿôÿðè áàøà ÷àòûá.
Ùÿð èêè þëêÿíèí äþâëÿò áàéðàãëàðûíûí äàëüàëàíäûüû Ùåéäÿð ßëèéåâ Áåéíÿëõàëã Àåðîïîðòóíäà
Ìàëàéçèéàíûí Áàø íàçèðèíèí øÿðÿôèíÿ ôÿõðè ãàðîâóë äÿñòÿñè äöçöëöá.
Áàø íàçèð Ìîùàììàä Íàæèá
Òóí Àáäóë Ðàçàêû ùàâà ëèìàíûíäà Àçÿðáàéúàíûí Áàø íàçèðèíèí
áèðèíúè ìöàâèíè Éàãóá Åééóáîâ
âÿ äèýÿð ðÿñìè øÿõñëÿð éîëà ñàëûáëàð.
4
www.yeniazerbaycan.com
13 ñåíòéàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 166 (4325)
Ñÿùèééÿ ñàùÿñèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èñëàùàòëàð
áöòþâëöêäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ìîäåðíëÿøìÿ
âÿ éåíèëÿøìÿ ñèéàñÿòèíèí òÿðêèá ùèññÿñèäèð
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Áàø íàçèðèíèí ìöàâèíè, ÉÀÏ Ñÿäðèíèí ìöàâèíè-Èúðà êàòèáè ßëè ßùìÿäîâóí “Àçÿðáàéúàí” ãÿçåòèíÿ ìöñàùèáÿñèíè òÿãäèì åäèðèê
- ßëè ìöÿëëèì, ñîí âàõòëàð èíñàíëàðû äöøöíäöðÿí ìÿñÿëÿëÿðäÿí áèðè
èúáàðè òèááè ñûüîðòàíûí òÿòáèãèäèð.
Áó ñàùÿäÿ âÿçèééÿò íåúÿäèð, ùàíñû èøëÿð ýþðöëöð?
- Èúáàðè òèááè ñûüîðòà èëÿ ÿëàãÿäàð úÿìèééÿòèí ùÿññàñëûüû òàìàìèëÿ áàøàäöøöëÿíäèð. Èíñàíëàðäà áåëÿ áèð ôèêèð ôîðìàëàøûá êè, ÿùàëèéÿ òèááè õèäìÿòèí êåéôèééÿòèíèí éàõøûëàøäûðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ÿí
òÿñèðëè àääûì èúáàðè òèááè ñûüîðòàéà êå÷èä
îëà áèëÿð. Áó, ùÿð øåéäÿí ÿââÿë, ñÿùèééÿ
õèäìÿòèíèí êåéôèééÿòèíèí àðòûðûëìàñû çÿðóðÿòèíäÿí èðÿëè ýÿëèð. Àçÿðáàéúàíäà áöòöí
ñàùÿëÿðäÿ úèääè èñëàùàòëàð ùÿéàòà êå÷èðèëèð, éàøàéûø ñòàíäàðòëàðû äÿéèøèð âÿ áó
êîíòåêñòäÿ ñÿùèééÿ õèäìÿòèíèí êåéôèééÿòèíÿ äÿ òÿëÿáàò, òÿáèè îëàðàã, éöêñÿëèð. Ñèðð
äåéèëäèð êè, ýþñòÿðèëÿí òèááè õèäìÿòëÿð ùå÷
äÿ ùÿìèøÿ ëàçûìè êåéôèééÿòäÿ îëìóð.
Èúáàðè òèááè ñûüîðòà èëÿ áàüëû úÿìèééÿòäÿ ìöøàùèäÿ îëóíàí ýþçëÿíòèëÿð ùÿì äÿ
îíóíëà ÿëàãÿäàðäûð êè, èíñàíëàðûí ÿêñÿðèééÿòè äöíéàíûí áöòöí þëêÿëÿðèíäÿ ñþçöýåäÿí ñèñòåìèí ôÿàëèééÿò ýþñòÿðäèéèíäÿí
õÿáÿðäàðäûð. Ùÿð êÿñ ìÿíòèãè îëàðàã äöøöíöð êè, áèð ùàëäà, áöòöí äþâëÿòëÿð èúáàðè òèááè ñûüîðòà éîëóíà êå÷èáëÿð, äåìÿëè,
Àçÿðáàéúàíûí ñÿùèééÿñè äÿ áó ìåõàíèçìäÿí êÿíàðäà ãàëìàìàëûäûð.
Ìÿëóìàò ö÷öí áèëäèðìÿê èñòÿéèðÿì êè,
èúáàðè òèááè ñûüîðòà ñèñòåìèíÿ êå÷èðèëìÿñè
çÿðóðèëèéè “Òèááè ñûüîðòà ùàããûíäà” Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ãàíóíóíäà
òÿñáèò îëóíìóøäóð. Þòÿí ìöääÿò ÿðçèíäÿ
éåíè ñèñòåìèí òÿòáèã åäèëìÿñè èëÿ ÿëàãÿäàð áèð ÷îõ úèääè èñëàùàòëàð ùÿéàòà êå÷èðèëìèøäèð. Ùÿð øåéäÿí ÿââÿë, ñÿùèééÿ èíôðàñòðóêòóðóíóí êþêëö ñóðÿòäÿ éåíèëÿøäèðèëìÿñèíè ãåéä åòìÿê éåðèíÿ äöøÿð. Áó
ýöí Àçÿðáàéúàíäà îíëàðëà ÿí éöêñÿê
ñòàíäàðòëàðà úàâàá âåðÿí ìöàëèúÿ ìöÿññèñÿëÿðè èíøà åäèëèá, ìöàñèð òèááè àâàäàíëûãëàðëà òÿúùèç åäèëèá. Ðåýèîíëàðäà ìöàñèð
äèàãíîñòèêà ìÿðêÿçëÿðèíèí éàðàäûëìàñû,
ùåñàá åäèðÿì, þëêÿìèçäÿ ñîñèàë ñèéàñÿòèí ìàùèééÿòèíè ÿêñ åòäèðÿí áàðèç ìèñàëäûð. Äèýÿð áèð ìèñàë êèìè ÿùàëèíèí äèñïàíñåðèçàñèéàñûíû ýþñòÿðìÿê îëàð. Áöòöí
òÿíãèäëÿðÿ âÿ èðàäëàðà áàõìàéàðàã, ñÿùèééÿ õèäìÿòèíèí êåéôèééÿòè éàõøûëàøûá.
ýÿð êåéôèééÿòëÿðè èëÿ þëêÿìèçäÿ
ñÿùèééÿ õèäìÿòèíè éåíè ïèëëÿéÿ
ãàëäûðìàüà ãàäèð, íþâáÿòè ñÿùèééÿ èñëàùàòëàðûíà ÿùÿìèééÿòëè òþùôÿ âåðÿ áèëÿúÿê éåíè
íÿñèë ìöòÿõÿññèñëÿðäèð.
Äåäèêëÿðèì ìÿúìó ùàëûíäà èúáàðè òèááè ñûüîðòàéà êå÷èä
èñòèãàìÿòèíäÿ ðåàëëàøàí úèääè
èñëàùàòëàð îëóá, ñÿùèééÿ ñàùÿñèíäÿ éåíè ñèñòåìÿ êå÷èäèí
åòèáàðëû ÿñàñûíû éàðàäûð.
ßëàâÿ îëàðàã îíó äà àéðûúà âóðüóëàìàã èñòÿéèðÿì êè,
áöòþâëöêäÿ úÿìèééÿò, î úöìëÿäÿí, ñÿùèééÿ èúòèìàèééÿòè äÿ
èúáàðè òèááè ñûüîðòàéà êå÷èäèí
çÿðóðèëèéèíè, áÿëêÿ äÿ, äåéÿðäèì, ãà÷ûëìàçëûüûíû äÿðê åäèð.
Áèð íþâ, ñÿùèééÿäÿ éåíè ñèñòåìÿ êå÷èä àðòûã îáéåêòèâ çÿðóðÿòÿ ÷åâðèëèá.
Êîíêðåò ôÿàëèééÿòÿ ýÿëäèêäÿ èñÿ ãåéä
åòìÿéè âàúèá áèëèðÿì êè, èúáàðè òèááè ñûüîðòàéà êå÷èëìÿñè èëÿ ÿëàãÿäàð èíòåíñèâ
äÿéÿðëÿíäèðìÿëÿð àïàðûëûð, àéðû-àéðû þëêÿëÿðèí òÿúðöáÿñè þéðÿíèëèð, çÿðóðè íîðìàòèâ
ñÿíÿäëÿðèí ùàçûðëàíìàñû öçÿðèíäÿ èø ýåäèð. Äöíéà Áàíêûíûí íöìàéÿíäÿëÿðè èëÿ
áèðýÿ ëàéèùÿëÿð ãàðøûéà ãîéóëàí âÿçèôÿéÿ
÷àòìàãäà áèçÿ çÿðóðè êþìÿê ýþñòÿðèð.
Ùåñàá åäèðÿì êè, Àçÿðáàéúàí ñÿùèééÿñè
èúáàðè òèááè ñûüîðòà ñèñòåìèíèí òÿòáèãèíÿ
÷îõ éàõûíëàøûá âÿ éàõûí çàìàíëàðäà áèç
áóíóí øàùèäè îëàúàüûìûçà öìèä åäÿ áèëÿðèê. Àíúàã èúáàðè òèááè ñûüîðòàéà êå÷èäèí âÿ õöñóñèëÿ äÿ éåíè ñèñòåìèí òàì
ôÿàëèééÿòÿ áàøëàìàñûíûí àñàí îëàúàüûíû,
ãûñà âàõòäà ùÿð øåéèí äÿéèøÿúÿéèíè äöøöíìÿê äöçýöí îëìàçäû. Ãàðøûäà ÷îõ
úèääè èñëàùàòëàðûí äàéàíäûüûíû äÿðê åòìÿëèéèê.
Èúáàðè òèááè ñûüîðòàéà
êå÷èä ñÿùèééÿ õèäìÿòèíèí
ôÿëñÿôÿñèíè äÿéèøÿúÿê
- Èúáàðè òèááè ñûüîðòàéà êå÷èä ñÿùèééÿ ñàùÿñèíäÿ íÿéè äÿéèøÿúÿê?
Ñàäÿ øÿêèëäÿ äåñÿê, àäè èíñàíûí
ùÿéàòû ö÷öí îíóí ôàéäàñû íÿäÿí
èáàðÿò îëàúàã?
- Èúáàðè òèááè ñûüîðòàéà êå÷èä, ùÿð
øåéäÿí ÿââÿë, èíäè áèçäÿ ìþâúóä îëàí
ñÿùèééÿ õèäìÿòèíèí, íåúÿ äåéÿðëÿð, ôÿëñÿôÿñèíè äÿéèøÿúÿê. ßùàëèéÿ ñÿùèééÿ õèäìÿòèíèí òÿøêèëè, îíóí ëàçûìè ñÿâèééÿäÿ
ìàëèééÿëÿøäèðèëìÿñè ùÿð áèð ìöàñèð äþâëÿòèí áàøëûúà âÿçèôÿñèäèð. ßùàëèéÿ êåéôèééÿòëè ñÿùèééÿ õèäìÿòèíèí òÿìèí åäèëìÿñè
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ùÿéàòà êå÷èðäèéè
ñîñèàë ñèéàñÿòèí òÿìÿë ïðèíñèïëÿðèíäÿí-
Ñÿùèééÿäÿ éåíè ñèñòåìÿ
êå÷èä àðòûã îáéåêòèâ
çÿðóðÿòÿ ÷åâðèëèá
Ãåéä åòìÿê èñòÿäèéèì äèýÿð áèð ìÿãàì äöíéàíûí ìöõòÿëèô þëêÿëÿðèíäÿ òÿùñèë
àëìûø éöêñÿê èõòèñàñëû ùÿêèìëÿðèí àðòûã
Àçÿðáàéúàíà ãàéûòìàñûäûð. Îíëàð ùÿì
ïåøÿ ùàçûðëûüû, ùÿì äÿ ìÿíèìñÿäèéè äè-
äèð. Ñþùáÿò õèäìÿòèí êåéôèééÿòèíèí äàùà
äà àðòûðûëìàñûíäàí, àéðûëàí äþâëÿò âÿñàèòëÿðèíèí äàùà öíâàíëû âÿ ñÿìÿðÿëè õÿðúëÿíìÿñèíèí òÿìèí åäèëìÿñèíäÿí ýåäèð.
Èúáàðè òèááè ñûüîðòà áóðàäà ÿí ÿëâåðèøëè
âàñèòÿ êèìè íÿçÿðäÿí êå÷èðèëèð.
Èúáàðè òèááè ñûüîðòà ìàùèééÿò åòèáàðû
èëÿ ñÿùèééÿíèí ìàëèééÿëÿøìÿñèíèí ôÿðãëè
ôîðìàñûäûð. Èúáàðè òèááè ñûüîðòà øÿðàèòèíäÿ
ñÿùèééÿ ìöÿññèñÿñè èëÿ ïàñèåíò àðàñûíäà
ìöíàñèáÿòëÿð, ñàäÿ øÿêèëäÿ äåñÿê, àëãûñàòãû ìöíàñèáÿòëÿðè ñôåðàñûíà úÿëá åäèëèð.
Ìöàëèúÿ ìöÿññèñÿëÿðè ñÿùèééÿ õèäìÿòëÿðèíèí ñàòûúûñû, èúáàðè òèááè ñûüîðòà ñèñòåìè
èñÿ ïàñèåíòëÿð ö÷öí ùÿìèí õèäìÿòëÿðèí
àëûúûñû ðîëëàðûíû îéíàéûð.
Ùàçûðêû øÿðàèòäÿ äþâëÿò òèááè ìöÿññèñÿëÿðè áöäúÿäÿí ìàëèééÿëÿøèð âÿ áóíóí
ìöãàáèëèíäÿ ïàñèåíòëÿðÿ áöòöí çÿðóðè
òèáá õèäìÿòëÿðè ýþñòÿðèëìÿëèäèð. Ëàêèí
òèáá ìöÿññèñÿñèíäÿ áåëÿ áèð éàíëûø ôèêèð
ôîðìàëàøûá êè, îíëàð âÿòÿíäàøëàðà, ñàíêè,
“ïóëñóç” õèäìÿò ýþñòÿðèð. Ñÿùèééÿ ìöÿññèñÿñè, ùÿêèìëÿð âÿ òèáá ïåðñîíàëû “óíóäóð” êè, õÿñòÿõàíàéà áöäúÿäÿí âÿñàèò
àéðûëìàñû, õÿñòÿõàíàíûí õÿðúëÿðèíèí
áöäúÿ âÿñàèòëÿðè ùåñàáûíà ãàðøûëàíìàñû
ùèééÿéÿ àéðûëàí áöäúÿ âÿñàòèíèí ùÿúìè
äÿ àðòûðûëûð. Ñîí èëëÿðäÿ ñÿùèééÿéÿ àéðûëàí
áöäúÿ âÿñàèòèíèí àðòûì òåìïè êèôàéÿò ãÿäÿð éöêñÿê îëóá. Áó òåìïèí ýÿëÿúÿêäÿ
äÿ ñàõëàíàúàüûíà öìèä åäèðÿì. Èíäè
þçÿë òèáá ìöÿññèñÿëÿðè øÿáÿêÿñè éàðàíûá
ñöðÿòëÿ èíêèøàô åäèð âÿ áó êàíàë âàñèòÿñè
èëÿ ÿùàëè ñÿùèééÿ õèäìÿòëÿðèíÿ þäÿìÿëÿð
åäèð. Ñÿùèééÿíèí ìàëèééÿëÿøìÿñèíäÿ áó
éåíè ôîðìà þç ìþâãåëÿðèíè ýåòäèêúÿ ýöúëÿíäèðèð.
Èúáàðè òèááè ñûüîðòà çàìàíû ñÿùèééÿíèí ìàëèééÿëÿøìÿñèíèí àüûðëûüû, áó äÿôÿ
ñûüîðòà ñèñòåìè âàñèòÿñè èëÿ, éåíÿ äÿ ÿñàñÿí áöäúÿíèí öçÿðèíÿ äöøÿúÿê. Áó, ùÿð
øåéäÿí ÿââÿë, äþâëÿòèí ñîñèàë þùäÿëèêëÿðè
èëÿ ÿëàãÿäàðäûð. Ëàêèí ñÿùèééÿ õèäìÿòëÿðèíèí êåéôèééÿòëÿðèíèí éàõøûëàøäûðûëìàñû
çÿðóðÿòè ìàëèééÿëÿøìÿíèí éåíè ìÿíáÿëÿðèíèí àõòàðûëûá òàïûëìàñûíû òÿëÿá åäèð. Âÿòÿíäàøëàðûí èúáàðè òèááè ñûüîðòàëàíìàñû
áó ìÿíàäà ìöùöì ÿëàâÿ ìàëèééÿ ìÿíáÿéè êèìè íÿçÿðäÿí êå÷èðèëÿ áèëÿð. Åéíèëÿ
èøÿýþòöðÿíëÿðèí äÿ þç èø÷èëÿðè ö÷öí òèááè
ñûüîðòà þäÿìÿëÿðèíè ùÿéàòà êå÷èðìÿñè êèìè âàúèá ìÿíáÿ íÿçÿðÿ àëûíìàëûäûð.
Èúáàðè òèááè ñûüîðòà áöòþâëöêäÿ ñîñèàë
ãàòèâ ùàëëàð àðàäàí ãàëõàúàã. Ùÿêèì, ñàäÿúÿ, èøëÿäèéèíÿ, èøÿ ýÿëäèéèíÿ ýþðÿ äåéèë, ýþñòÿðäèéè õèäìÿòÿ âÿ îíóí êåéôèééÿòèíÿ ýþðÿ ìààø àëàúàã. Ñÿùèééÿ ìöÿññèñÿñèíèí ìàëèééÿëÿøìÿñè äÿ åéíè ïðèíñèï
ÿñàñûíäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿúÿê. Íÿòèúÿäÿ
ñÿùèééÿ ö÷öí àéðûëàí äþâëÿò âÿñàèòè ùåñàáûíà äàùà ÷îõ ñàéäà ïàñèåíòÿ äàùà
êåéôèééÿòëè òèááè õèäìÿò ýþñòÿðìÿê ìöìêöí îëàúàã. Áàõ áó, àéðûúà âóðüóëàìàã
èñòÿéèðÿì, èúáàðè òèááè ñûüîðòà ñèñòåìèíèí
èêèíúè ìöùöì ìÿíàñû, äàùà äîüðóñó,
öñòöíëöéö ñàéûëìàëûäûð.
Èúáàðè òèááè ñûüîðòà ñèñòåìèíäÿ ùÿì
ñÿùèééÿ ìöÿññèñÿëÿðè, ùÿì äÿ ùÿêèìëÿð
àðàñûíäà ñàüëàì ðÿãàáÿòèí éàðàíìàñû
ãà÷ûëìàçäûð. Âÿòÿíäàøëàð ùàðàäà äàùà
éàõøû òèááè õèäìÿò ýþñòÿðèëèð, îðàéà ìöðàúèÿò åäÿúÿê, ùàíñû ùÿêèì äàùà ïåøÿêàðäûð, îíóí éàíûíà ýåäÿúÿêëÿð. Áó ñèñòåìäÿ ïèñ ùÿêèì, ïèñ ñÿùèééÿ ìöÿññèñÿñè
àíëàéûøëàðû ãûñà âàõòäà ñûðàäàí ÷ûõàúàã.
Éöêñÿê êåéôèééÿòëè òèááè õèäìÿò ñÿùèééÿ
ìöÿññèñÿñèíèí âÿ ùÿêèìèí ýÿëèðëÿðèíèí
êÿìèééÿòèíè ìöÿééÿí åäÿúÿêäèð âÿ áóíóí íÿòèúÿñèíäÿ ÿùàëèéÿ ýþñòÿðèëÿí òèááè
õèäìÿòèí êåéôèééÿòè äàùà äà éàõøûëàøìûø
îëàúàãäûð. Ãåéä åòäèéèì ñîíóíúó ùàë èúáàðè òèááè ñûüîðòà ñèñòåìèíèí èíñàíëàðà
áÿõø åòäèéè äèýÿð ÷îõ âàúèá öñòöíëöêäöð.
3-3,5 ìèëéîí èíñàí
èúáàðè òèááè ñûüîðòà
þäÿìÿëÿðèíäÿí
àçàä îëàúàã
- Ãåéä åòäèíèç êè, èúáàðè òèááè ñûüîðòà ñÿùèééÿíèí ìàëèééÿëÿøìÿñèíèí éåíè ìåõàíèçìèäèð. Áÿñ ìàëèééÿëÿøìÿíèí ìÿíáÿëÿðèíäÿ ùÿð
ùàíñû äÿéèøèêëèêëÿð áàø âåðÿúÿêìè?
- Åòèðàô åòìÿê ëàçûìäûð êè, èñòÿíèëÿí
ëàéèùÿ ìàëèééÿëÿøìÿñè éåòÿðëè îëäóüó
ùàëäà óüóðëó àëûíûð. Àçÿðáàéúàíäà ñÿùèééÿ äþâëÿò òÿðÿôèíäÿí ìàëèééÿëÿøèð.
Äþâëÿòèí ìàëèééÿ èìêàíëàðû àðòäûãúà ñÿ-
ùèééÿòè åëÿ áóíäàí èáàðÿòäèð. Áóíó úàâàí
äà, éàøëû äà äÿðê åòìÿê çîðóíäàäûð.
ßýÿð úàâàí áèð èíñàí èëëÿðëÿ ùÿêèìÿ ìöðàúèÿò åòìèðñÿ, áó, îíó èúáàðè ñûüîðòà
þäÿìÿñèíäÿí áîéóí ãà÷ûðìàüà ñþâã åòìÿìÿëèäèð. Î, áó ýöí äàùà ÷îõ ìöàëèúÿéÿ åùòèéàúû îëàí èíñàíëàðà éàðäûì åäèð êè,
þçö éàøëàíàíäà ùÿêèìÿ çÿðóðè ÷îõñàéëû
ìöðàúèÿòëÿðèíèí úàâàí âÿ ñÿùèééÿ ìöÿññèñÿëÿðèíÿ ìöðàúèÿò åòìÿéÿí ÿùàëèíèí èúáàðè ñûüîðòà þäÿìÿëÿðè âàñèòÿñè èëÿ ãàðøû-
ñûüîðòàíûí áèð íþâöäöð âÿ áóðàäà ìöíàñèáÿòëÿð ùÿìðÿéëèê ïðèíñèïè ÿñàñûíäà ãóðóëóá. Ãåéä åòäèéèì êèìè, ìàëèééÿëÿøìÿíèí ÿñàñ àüûðëûüû áöäúÿíèí öçÿðèíÿ äöøÿúÿê. Áàøãà ñþçëÿ, áó ýöí ñÿùèééÿéÿ àé-
ðûëàí áöäúÿ âÿñàèòèíèí ìöâàôèã ùèññÿñè
èúáàðè òèááè ñûüîðòà ôîíäóíà èñòèãàìÿòëÿíÿúÿê. Áóíóíëà éàíàøû, âÿòÿíäàøëàðûí âÿ
èøÿýþòöðÿíëÿðèí äÿ èúáàðè òèááè ñûüîðòà
ôîíäóíóí ôîðìàëàøìàñûíäà ðîëó òÿìèí
åäèëìÿëèäèð.
Èøÿýþòöðÿíëÿðèí èúáàðè òèááè ñûüîðòà
ôîíäóíóí ôîðìàëàøìàñûíäà èøòèðàêû áåëÿ
áèð ùÿãèãÿòèí äÿðê åäèëìÿñèíÿ ÿñàñëàíûð
êè, èø÷èíèí õÿñòÿëÿíìÿñè âÿ èøÿ ÷ûõìàìàñû ìöÿññèñÿéÿ îíóí ìöàëèúÿñèíÿ ÷ÿêèëÿí õÿðúäÿí áàùà áàøà ýÿëèð. Áó ýöí
þç èø÷èëÿðèíèí ìöàëèúÿ õÿðúëÿðèíè þäÿéÿí
èðè èøÿýþòöðÿíëÿðèí ñàéû ýåòäèêúÿ àðòìàãäàäûð. Ìöòÿøÿêêèë ôîðìàäà èúáàðè òèááè ñûüîðòàëàíìàíûí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè êîíêðåò èøÿýþòöðÿíèí þç èø÷èëÿðèíèí ìöàëèúÿñè
èëÿ ÿëàãÿäàð õÿðúëÿðèíè õåéëè àçàëäûð. Ùåñàá åäèðÿì êè, èøÿýþòöðÿíëÿð ÿìÿêùàããûíûí 2 - 2,5 ôàèçè ìèãäàðûíäà èúáàðè òèááè
ñûüîðòà þäÿìÿëÿðèíè ùÿéàòà êå÷èðìÿêëÿ
èø÷èëÿðèíèí ñàüëàìëûüûíà âÿ äîëàéûñû èëÿ þç
ìöÿññèñÿñèíèí äàùà ÷îõ èòêèëÿðäÿí ãîðóíìàñûíà íàèë îëóíäóüóíà àíëàøìà èëÿ
éàíàøàúàãëàð.
Âÿòÿíäàøëàðà ýÿëäèêäÿ èñÿ, îíëàðûí
ùÿìðÿéëèê ïðèíñèïèíèí ÿùÿìèééÿòèíè ëàçûìûíúà ãèéìÿòëÿíäèðÿúÿéèíÿ èíàíûðàì.
Ùÿð êÿñ, úöçè äÿ îëñà, èúáàðè òèááè ñûüîð-
ëàíìàñûíà ìÿíÿâè ùàããû ÷àòñûí.
Áóðàäà áèð úÿùÿòè õöñóñè ãåéä åòìÿéè âàúèá ñàéûðàì. Óøàãëàð, ïåíñèéà÷ûëàð,
ÿëèëëÿð èúáàðè òèááè ñûüîðòà þäÿìÿëÿðèíäÿí
òàì àçàääûðëàð. Áó èñÿ òÿõìèíÿí 3-3,5
ìèëéîí èíñàí äåìÿêäèð.
Ñÿùèééÿäÿ ìöøàùèäÿ îëóíàí öìóìè
ìåéèëèí áèðè îíäàí èáàðÿòäèð êè, òèááè õèäìÿòëÿð áàùàëàøûð. Ìöàñèð àâàäàíëûãëàð,
äÿðìàí âàñèòÿëÿðè âÿ ñ. òèááè ëÿâàçèìàòëàð
âÿ éà àëÿòëÿð òÿêúÿ êåéôèééÿòè èëÿ éîõ, ùÿì
äÿ ãèéìÿòèíèí áàùà îëìàñû èëÿ ôÿðãëÿíèð.
Äåìÿëè, ìöàëèúÿíèí áàùàëàøìàñû ãà÷ûëìàçäûð. Äöíéàíûí áöòöí þëêÿëÿðèíèí ãàðøûëàøäûüû áó ïðîáëåì Àçÿðáàéúàíäà þçöíö
ýþñòÿðìÿéÿ áèëìÿç. ×àëûøìàã ëàçûìäûð êè,
ñÿùèééÿ ìàëèééÿ ãûòëûüû ùèññ åòìÿñèí âÿ éà
ùÿääÿí àðòûã ÷îõ ùèññ åòìÿñèí. Èúáàðè òèááè ñûüîðòàéà äþâëÿòëÿ éàíàøû, èíñàíëàð âÿ
áöòöíëöêäÿ úÿìèééÿò íÿ ãÿäÿð ùÿññàñ
éàíàøñàëàð, êåéôèééÿòëè òèááè õèäìÿòèí ìàëèééÿ ÿñàñû äà î ãÿäÿð åòèáàðëû îëàð.
Éåíè èñëàùàòëà ñÿùèééÿíèí
ìàëèééÿëÿøìÿ âÿ
èäàðÿåäèëìÿñèíäÿ éåíè
ìåòîä òÿòáèã åäèëÿúÿê
- ßëè ìöÿëëèì, èúáàðè òèááè ñûüîðòà-
ñàá åäÿ áèëìÿéÿúÿê, ÿêñèíÿ, ìöÿññèñÿíèí ñàõëàíûëìàñû âÿ ìÿâàúèáëÿðèí âåðèëìÿñè ö÷öí âÿñàèò ãàçàíìàã ãàéüûñû èëÿ
éàøàìàëû îëàúàã. ßíÿíÿâè “áàø ùÿêèì”
ðîëó “ìåíåúåð áàø ùÿêèì” ðîëó èëÿ ÿâÿçëÿíÿúÿê.
Áèð ÷îõ þëêÿëÿð ñÿùèééÿ ìöÿññèñÿëÿðèíèí ôÿàëèééÿòèíäÿêè áó äÿéèøèêëèêëÿðè õÿñòÿõàíàëàðû þçÿëëÿøäèðìÿê âàñèòÿñè èëÿ ùÿéàòà
êå÷èðèðëÿð. Ùåñàá åäèðÿì êè, Àçÿðáàéúàíäà äþâëÿòèí áþéöê ãàéüûñû íÿòèúÿñèíäÿ ñÿùèééÿíèí èíôðàñòðóêòóðó ÿñàñëû ñóðÿòäÿ éåíèëÿøèá, ìöàñèðëÿøèá, áó ñÿáÿáäÿí äÿ îíëàðûí þçÿëëÿøìÿñèíÿ úèääè åùòèéàú éîõäóð.
Éàõûí ýÿëÿúÿêäÿ áåëÿ áèð åùòèéàúûí éàðàíàúàüû äà èíàíäûðûúû ýþðöíìöð. Ëàêèí
äþâëÿò ñÿùèééÿ ìöÿññèñÿëÿðèíèí ùöãóãè
ìÿíñóáèééÿòèíè äÿéèøäèðìÿäÿí îíëàðûí
èäàðÿ åäèëìÿñèíäÿ êþêëö äÿéèøèêëèê åäèëìÿëèäèð. Õÿñòÿõàíàëàð þçöíö ìàëèééÿëÿøäèðÿí ùöãóãè øÿõñ êèìè ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿëèäèð.
Äåéèëÿíëÿðèí ôîíóíäà ñÿùèééÿ èíçèáàò÷ûëûüûíûí ñàäÿëÿøäèðèëìÿñè ýöíäÿëèéÿ
÷ûõìàëû îëàúàã. Èúáàðè òèááè ñûüîðòà áèð ñûðà èíçèáàòû âÿñèëÿëÿðè âÿ ìÿíàñûç èíçèáàòè
õÿðúëÿðè ëöçóìñóç åäÿúÿê. Äöøöíöðÿì
êè, òÿùñèëèí ðåýèîíàë èäàðÿ÷èëèéèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èñëàùàò âÿ éàðàäûëàí èäàðÿ÷èëèê ìîäåëè òàìàìèëÿ ñÿùèééÿ ñàùÿñèíÿ
äÿ òÿòáèã åäèëÿ áèëÿð.
Èúáàðè òèááè ñûüîðòà ñèñòåìè èñòÿð-èñòÿìÿç òèááè õèäìÿòëÿðèí îïòèìàë ãèéìÿòëÿðèíèí ìöÿééÿí åäèëìÿñè òÿëÿáèíè èðÿëè ñöðöð.
Òèááè õèäìÿòëÿðè ñàòàí ñÿùèééÿ ìöÿññèñÿñè èëÿ îíó àëàí èúáàðè òèááè ñûüîðòà òÿøêèëàòû àðàñûíäà ìöíàñèáÿòëÿð áó ãèéìÿòëÿð
ìöÿééÿí åäèëìÿäÿí ìöìêöí äåéèë. Òèááè õèäìÿòëÿðèí ãèéìÿòëÿðèíèí ìöÿééÿíëÿøìÿñè ìöâàôèã ìöàéèíÿ âÿ ìöàëèúÿ ñòàí-
“Èúáàðè òèááè ñûüîðòà ñèñòåìèíäÿ ùÿì ñÿùèééÿ ìöÿññèñÿëÿðè, ùÿì äÿ ùÿêèìëÿð àðàñûíäà ñàüëàì ðÿãàáÿòèí éàðàíìàñû ãà÷ûëìàçäûð. Âÿòÿíäàøëàð
ùàðàäà äàùà éàõøû òèááè õèäìÿò ýþñòÿðèëèð, îðàéà ìöðàúèÿò åäÿúÿê, ùàíñû
ùÿêèì äàùà ïåøÿêàðäûð, îíóí éàíûíà ýåäÿúÿêëÿð. Áó ñèñòåìäÿ ïèñ ùÿêèì,
ïèñ ñÿùèééÿ ìöÿññèñÿñè àíëàéûøëàðû ãûñà âàõòäà ñûðàäàí ÷ûõàúàã”
éà êå÷èä ñÿùèééÿ ñàùÿñèíäÿ äàùà
ùàíñû èñëàùàòëàðà òÿêàí âåðÿúÿê?
- Ñóàëûíûçëà ÿëàãÿäàð èêè ìÿãàìû âóðüóëàìàã ëàçûì ýÿëèð. Áèðèíúèñè îíäàí èáàðÿòäèð êè, ñÿùèééÿ ñàùÿñèíäÿ èñëàùàòëàð
àïàðûëûð, éåíèëèêëÿð òÿòáèã åäèëèð. Áó, ôàñèëÿñèç ïðîñåñäèð âÿ ùÿìèøÿ äàâàì åäÿúÿê.
Èêèíúèñè èñÿ, ìàùèééÿò åòèáàðû èëÿ èúáàðè
“Èúáàðè òèááè ñûüîðòà áèð ñûðà èíçèáàòû âÿñèëÿëÿðè âÿ ìÿíàñûç èíçèáàòè
õÿðúëÿðè ëöçóìñóç åäÿúÿê. Äöøöíöðÿì êè, òÿùñèëèí ðåýèîíàë èäàðÿ÷èëèéèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èñëàùàò âÿ éàðàäûëàí èäàðÿ÷èëèê ìîäåëè òàìàìèëÿ ñÿùèééÿ ñàùÿñèíÿ äÿ òÿòáèã åäèëÿ áèëÿð”
òà þäÿìÿëÿðèíäÿ èøòèðàê åòìÿéÿ ùàçûð îëìàëûäûð. ßýÿð äþâëÿò âÿòÿíäàøûí ñàüëàìëûüûíûí ãîðóíìàñû ö÷öí áþéöê âÿñàèòëÿð
õÿðúëÿéèðñÿ, èìêàíû îëàí âÿòÿíäàøûí èúáàðè ñûüîðòà þäÿìÿëÿðèíäÿí áîéóí ãà÷ûðìàñû ÿí àçûíäàí, áàøà äöøöëìÿç. ßââÿëà, èíñàí þçö þç ñàüëàìëûüûíûí ãàéüûñûíà
ãàëìàëûäûð âÿ áó ãàéüûíûí áèð èôàäÿñè äÿ
èúáàðè òèááè ñûüîðòà ôîíäóíóí ôîðìàëàøìàñûíäà èøòèðàê åòìÿêäèð. Åòèðàô åäÿê êè,
ÿìÿêùàããûíûí 1-2 ôàèçèíèí èúáàðè òèááè ñûüîðòà ôîíäóíà êþ÷öðöëìÿñè àèëÿ áöäúÿñèíÿ åëÿ äÿ áþéöê éöê îëìàç. Èêèíúè òÿðÿôäÿí, áóíóíëà ùÿð áèð âÿòÿíäàø áþéöê
õÿðúëÿð ÷ÿêìÿäÿí þçöíöí âÿ àèëÿñèíèí
äàùà åòèáàðëû òèááè õèäìÿòëÿð àëìàñûíû òÿìèí åòìèø îëóð. Ùàìûéà àéäûí îëìàëûäûð
êè, èúáàðè òèááè ñûüîðòà ùàãëàðûíû èíòèçàìëà
þäÿìÿêëÿ èíñàí ñàüëàìëûüû èëÿ ÿëàãÿäàð
îðòàéà ÷ûõàí ïðîáëåìëÿðè àðàäàí ãàëäûðìàã ö÷öí äàùà àðòûã õÿðúëÿðäÿí ñûüîðòàëàíìûø îëóð. Èúáàðè òèááè ñûüîðòàíûí ìà-
ÿññèñÿñèíäÿ, áèð íþâ, àðõàéûí÷ûëûã àá-ùàâàñû éàðàíûð. Èúáàðè òèááè ñûüîðòàéà êå÷èä
áó àá-ùàâàíû áèðäÿôÿëèê ñûíäûðûð, ÷öíêè
ñÿùèééÿ ìöÿññèñÿñè ýþñòÿðäèéè õèäìÿòèí
êÿìèééÿòèíÿ âÿ êåéôèééÿòèíÿ ìöâàôèã
îëàðàã ìàëèééÿëÿøÿúÿê. Èíäè àðòûã ùÿð
ìàíàòû ãàçàíìàã ëàçûì ýÿëÿúÿê. Äåìÿëè, ñÿùèééÿ ìöÿññèñÿñèíèí èäàðÿ îëóíìàñû ïðèíñèï åòèáàðû èëÿ äÿéèøÿúÿê. Õÿñòÿõàíà ðÿùáÿðè éàëíûç áöäúÿäÿí àéðûëàí âÿñàèòè áþëöøäöðìÿêëÿ þç èøèíè áèòìèø ùå-
“Òàì ìöáàëèüÿñèç äåéÿ áèëÿðÿì êè, ñÿùèééÿ ñàùÿñèíäÿ ñîí èëëÿðäÿ ùÿéàòà
êå÷èðèëÿí áöòöí èñëàùàòëàð Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí õöñóñè ãàéüû âÿ äèããÿòè
ñàéÿñèíäÿ ìöìêöí îëìóøäóð. Ñàäÿúÿ, áèð ìèñàë ÷ÿêìÿê èñòÿéèðÿì. 2006-úû
èëäÿ ñÿùèééÿéÿ áöäúÿäÿí àéðûëàí âÿñàèò 169 ìèëéîí ìàíàò èäè, 2014-úö èëäÿ
èñÿ 700 ìèëéîí ìàíàòû þòìöøäöð. 8 èë ÿðçèíäÿ ñÿùèééÿéÿ àéðûëàí áöäúÿ âÿñàèòëÿðè 4 äÿôÿäÿí ÷îõ àðòûá. Áó, ùÿãèãÿòÿí, ìþùòÿøÿì èðÿëèëÿéèøäèð”
“ßùàëèéÿ êåéôèééÿòëè ñÿùèééÿ õèäìÿòèíèí òÿìèí åäèëìÿñè Àçÿðáàéúàí
äþâëÿòèíèí ùÿéàòà êå÷èðäèéè ñîñèàë ñèéàñÿòèí òÿìÿë ïðèíñèïëÿðèíäÿíäèð. Ñþùáÿò õèäìÿòèí êåéôèééÿòèíèí äàùà äà àðòûðûëìàñûíäàí, àéðûëàí äþâëÿò âÿñàèòëÿðèíèí äàùà öíâàíëû âÿ ñÿìÿðÿëè õÿðúëÿíìÿñèíèí òÿìèí åäèëìÿñèíäÿí ýåäèð. Èúáàðè òèááè ñûüîðòà áóðàäà ÿí ÿëâåðèøëè âàñèòÿ êèìè íÿçÿðäÿí êå÷èðèëèð”
“Èúáàðè òèááè ñûüîðòà èëÿ ÿëàãÿäàð úÿìèééÿòèí ùÿññàñëûüû òàìàìèëÿ áàøàäöøöëÿíäèð. Èíñàíëàðäà áåëÿ áèð ôèêèð ôîðìàëàøûá êè, ÿùàëèéÿ òèááè õèäìÿòèí êåéôèééÿòèíèí éàõøûëàøäûðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ÿí òÿñèðëè àääûì èúáàðè òèááè ñûüîðòàéà êå÷èä îëà áèëÿð. Áó, ùÿð øåéäÿí ÿââÿë, ñÿùèééÿ õèäìÿòèíèí êåéôèééÿòèíèí àðòûðûëìàñû çÿðóðÿòèíäÿí èðÿëè ýÿëèð”
“Èúáàðè òèááè ñûüîðòà èëÿ áàüëû úÿìèééÿòäÿ ìöøàùèäÿ îëóíàí ýþçëÿíòèëÿð ùÿì äÿ îíóíëà ÿëàãÿäàðäûð êè, èíñàíëàðûí ÿêñÿðèééÿòè äöíéàíûí áöòöí
þëêÿëÿðèíäÿ ñþçöýåäÿí ñèñòåìèí ôÿàëèééÿò ýþñòÿðäèéèíäÿí õÿáÿðäàðäûð.
Ùÿð êÿñ ìÿíòèãè îëàðàã äöøöíöð êè, áèð ùàëäà, áöòöí äþâëÿòëÿð èúáàðè òèááè ñûüîðòà éîëóíà êå÷èáëÿð, äåìÿëè, Àçÿðáàéúàíûí ñÿùèééÿñè äÿ áó ìåõàíèçìäÿí êÿíàðäà ãàëìàìàëûäûð”
“Ãåéä åòìÿê èñòÿäèéèì äèýÿð áèð ìÿãàì äöíéàíûí ìöõòÿëèô þëêÿëÿðèíäÿ
òÿùñèë àëìûø éöêñÿê èõòèñàñëû ùÿêèìëÿðèí àðòûã Àçÿðáàéúàíà ãàéûòìàñûäûð.
Îíëàð ùÿì ïåøÿ ùàçûðëûüû, ùÿì äÿ ìÿíèìñÿäèéè äèýÿð êåéôèééÿòëÿðè èëÿ þëêÿìèçäÿ ñÿùèééÿ õèäìÿòèíè éåíè ïèëëÿéÿ ãàëäûðìàüà ãàäèð, íþâáÿòè ñÿùèééÿ èñëàùàòëàðûíà ÿùÿìèééÿòëè òþùôÿ âåðÿ áèëÿúÿê éåíè íÿñèë ìöòÿõÿññèñëÿðäèð”
Âàõòèëÿ òàìàì áîø ãàëàí ìöàëèúÿ ìöÿññèñÿëÿðèíÿ ìöðàúèÿò åäÿíëÿðèí ñàéû ÷îõàëûá, ÿí ìöðÿêêÿá ìöàéèíÿ âÿ ìöàëèúÿëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëäèéè õÿñòÿõàíàëàðûí ñàéû
àðòìàãäàäûð. ßùàëèíèí ñàüëàìëûã ýþñòÿðèúèëÿðè éàõøûëàøûá, óøàã þëöìëÿðè àçàëûá,
îðòà þìöð óçàíûá. Òàì ìöáàëèüÿñèç äåéÿ áèëÿðÿì êè, ñÿùèééÿ ñàùÿñèíäÿ ñîí èëëÿðäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí áöòöí èñëàùàòëàð
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí õöñóñè ãàéüû
âÿ äèããÿòè ñàéÿñèíäÿ ìöìêöí îëìóøäóð.
Ñàäÿúÿ, áèð ìèñàë ÷ÿêìÿê èñòÿéèðÿì.
2006-úû èëäÿ ñÿùèééÿéÿ áöäúÿäÿí àéðûëàí
âÿñàèò 169 ìèëéîí ìàíàò èäè, 2014-úö èëäÿ èñÿ 700 ìèëéîí ìàíàòû þòìöøäöð. 8 èë
ÿðçèíäÿ ñÿùèééÿéÿ àéðûëàí áöäúÿ âÿñàèòëÿðè 4 äÿôÿäÿí ÷îõ àðòûá. Áó, ùÿãèãÿòÿí,
ìþùòÿøÿì èðÿëèëÿéèøäèð.
ìàùèééÿò åòèáàðû èëÿ èíñàíëàðà ýþñòÿðèëÿí
õèäìÿòëÿðÿ ýþðÿ þäÿíÿí ùàãäûð. Áåëÿ
éàíëûø ãàâðàìà îíà ýþðÿ ìåéäàíà ýÿëèá
êè, ìöàëèúÿ ìöÿññèñÿñè àéðûëàí áöäúÿ
âÿñàèòèíè, ùÿêèì âÿ òèááè ïåðñîíàë èñÿ
ìààøëàðûíû ýþñòÿðäèéè êîíêðåò õèäìÿòÿ
âÿ îíóí êåéôèééÿòèíÿ ýþðÿ äåéèë, ñàäÿúÿ, ôÿàëèééÿò ýþñòÿðäèéèíÿ ýþðÿ àëûð. Ùÿêèì âÿ òèáá ïåðñîíàëû òèááè õèäìÿò ýþñòÿðäè, éà ýþñòÿðìÿäè, éàõøû âÿ éà ïèñ
õèäìÿò ýþñòÿðäè, ôÿðã åòìèð, ÿìÿêùàããûíû àëûð. Åëÿúÿ äÿ, òèáá ìöÿññèñÿñè. Ìöðàúèÿòëÿð îëóð, éà éîõ, ôÿðã åòìÿç, áöòöí
çÿðóðè õÿðúëÿð, î úöìëÿäÿí, ïåðñîíàëûí
ÿìÿêùàããû þäÿíèëèð. Áóíóí ñàéÿñèíäÿ
èñòÿð ñÿùèééÿ ìöÿññèñÿñè îëñóí, èñòÿð
ùÿêèì, îíà ìöðàúèÿò åäÿí âÿòÿíäàøà
ýþñòÿðäèéè õèäìÿòè îíóí áîéíóíà, éóìøàã øÿêèëäÿ äåñÿê, áèð “ìèííÿò” êèìè ãîéóð. Èúáàðè òèááè ñûüîðòà ñèñòåìè ùÿð øåéäÿí ÿââÿë, ñÿùèééÿäÿ ìöøàùèäÿ åäèëÿí
áèð ÷îõ ïðîáëåìëÿðèí ñÿáÿáè êèìè ÷ûõûø
åäÿí áó ìöíàñèáÿòè äÿéèøäèðìÿê ìÿãñÿäè äàøûéûð. Èúáàðè òèááè ñûüîðòà ñèñòåìèíäÿ íÿ òèáá ìöÿññèñÿñè, íÿ äÿ òèáá
ïåðñîíàëû îíà ìöðàúèÿò åäÿí âÿòÿíäàøûí áîéíóíà ìèííÿò ãîéà áèëÿúÿê. Èñòÿð
òèáá ìöÿññèñÿñè îëñóí, èñòÿðñÿ äÿ ùÿêèì, äÿðê åòìÿëè îëàúàã êè, àëäûüû âÿñàèò
âÿ éà ìÿâàúèá ýþñòÿðäèéè õèäìÿòÿ ýþðÿ
âÿòÿíäàøûí âÿ éà îíóí ÿâÿçèíÿ äþâëÿòèí
àðòûã êîíêðåò îëàðàã, áóíà äèããÿò âåðìÿê ëàçûìäûð, òèáá ìöÿññèñÿñèíÿ þäÿìÿëÿðèíäÿí àñûëûäûð.
Ïàðàëåë îëàðàã ðîëëàð äà äÿéèøÿúÿê:
èíäè âÿòÿíäàø þäÿäèéè (âÿ éà äþâëÿòèí
êîíêðåò îíóí ö÷öí þäÿäèéè) ùàããûí ìöãàáèëèíäÿ îíà êåéôèééÿòëè õèäìÿò ýþñòÿðèëìÿñèíè òÿëÿá åäÿ áèëÿúÿêäèð. Áèð éàíäàí
äþâëÿòèí àéûðäûüû âÿñàèò äàùà ñÿìÿðÿëè
èñòèôàäÿ îëóíàúàã, äèýÿð éàíäàí èñÿ íå-
òèááè ñûüîðòàéà êå÷èä ñÿùèééÿ ñàùÿñèíäÿ
ÿí ìöùöì èñëàùàòäûð. Áóíóíëà ñÿùèééÿ
òÿêúÿ ìàëèééÿëÿøìÿíèí äåéèë, ùÿì äÿ
èäàðÿåòìÿíèí éåíè ìåòîäóíó òÿòáèã åòìÿéÿ áàøëàéàúàã. Ìþâúóä øÿðàèòäÿ áàøëûúà ýþñòÿðèúè ñÿùèééÿ ìöÿññèñÿëÿðèíèí
(ñþùáÿò äþâëÿò ñÿùèééÿ ìöÿññèñÿëÿðèíäÿí ýåäèð) ìþâúóäëóüó âÿ îíëàðûí ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿñèäèð. Ëàêèí áó ôÿàëèééÿòèí
êåéôèééÿòè, ñÿìÿðÿëèëèéè âÿ íÿòèúÿñè ùÿëëåäèúè ýþñòÿðèúè ñàéûëìûð.
Ñÿùèééÿ ìöÿññèñÿñèíèí äþâëÿòèí
àéûðäûüû âÿñàèò ùåñàáûíà èíäèêè ôîðìàäà
ìàëèééÿëÿøìÿñè îíóí ôÿàëèééÿòèíäÿ êðåàòèâ éàíàøìàëàðà, äàùà éàõøû õèäìÿò òÿêëèô åòìÿéÿ, âÿñàèòëÿðäÿí ñÿìÿðÿëè èñòèôàäÿ
åòìÿéÿ âÿ ñ. ñòèìóë éåðè ãîéìóð. Òÿãäèì îëóíàí õèäìÿòèí êåéôèééÿòèíäÿí àñûëû îëìàéàðàã, ñÿùèééÿ ìöÿññèñÿñè àéðûëàí äþâëÿò âÿñàèòèíè àëûð, ùÿêèìëÿðèí âÿ
òèáá ïåðñîíàëûíûí ìÿâàúèáëÿðè èñÿ âàõòëûâàõòûíäà þäÿíèëèð. Íÿòèúÿäÿ ñÿùèééÿ ìö-
äàðòëàðûíûí (ïðîòîêîëëàðûí) òÿñäèã åäèëìÿñèíè íÿçÿðäÿ òóòóð. Áåëÿ ñòàíäàðòëàð (ïðîòîêîëëàð) îëìàäàí ìöàéèíÿ âÿ ìöàëèúÿ
ùÿêèìèí øÿõñè ãÿðàðû ÿñàñûíäà àïàðûëäûüûíäàí êîíêðåò ìöàéèíÿ âÿ ìöàëèúÿ çàìàíû ùå÷ äÿ ëàçûì îëìàéàí õèäìÿòëÿðèí
ýþñòÿðèëìÿñè, äàâà-äÿðìàíûí òÿéèí åäèëìÿñè åùòèìàëû éöêñÿê îëóð. Èúáàðè òèááè ñûüîðòà çàìàíû ñòàíäàðòëàðñûç (ïðîòîêîëëàðñûç) ìöàéèíÿ âÿ éà ìöàëèúÿ ñöíè ñóðÿòäÿ
îíëàðûí ãèéìÿòëÿðèíèí øèøèðäèëìÿñè èìêàíëàðû éàðàäà áèëÿð. Ñÿùèééÿ Íàçèðëèéè òÿðÿôèíäÿí òÿñäèã îëóíàí ñòàíäàðòëàð ùÿêèìëÿðèí ôÿàëèééÿòèíè çÿðóðè áèð ÷ÿð÷èâÿ è÷ÿðèñèíÿ
ñàëûð âÿ ëöçóìñóç òÿéèíàòëàð âÿ äåìÿëè,
ãèéìÿòëÿðèí ñöíè ñóðÿòäÿ øèøèðäèëìÿñè èìêàíëàðû äà àðàäàí ãàëäûðûëûð. Ñòàíäàðòëàðûí
ùàçûðëàíûá ãÿáóë åäèëìÿñè áþéöê âàõò âÿ
çÿùìÿò òÿëÿá åòñÿ äÿ, áóíëàðñûç êå÷èíìÿê ãåéðè-ìöìêöíäöð. Áó ñàùÿäÿ ìöõòÿëèô þëêÿëÿðäÿ áþéöê òÿúðöáÿ òîïëàíûá,
Öìóìäöíéà Ñÿùèééÿ Òÿøêèëàòûíûí ìöòÿìàäè îëàðàã àéðû-àéðû õÿñòÿëèêëÿðèí ìöàëèúÿñè èëÿ ÿëàãÿäàð ùàçûðëàäûüû òÿëèìàòëàð äà
ìþâúóääóð. Àçÿðáàéúàíûí Ñÿùèééÿ Íàçèðëèéèíäÿ ïðîòîêîëëàðûí òÿñäèã åäèëìÿñè
ñàùÿñèíäÿ èøëÿð àïàðûëûð. Ëàêèí ãåéä åòäèéèì êèìè, áó, ÿìÿêòóòóìëó èøäèð âÿ õåéëè
âàõò òÿëÿá åäèð.
Ñÿùèééÿ åëÿ áèð ñàùÿäèð êè, îðàäà èñëàùàòëàð äàèìèäèð. Ñÿùèééÿ ñàùÿñèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èñëàùàòëàð áöòþâëöêäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ìîäåðíëÿøìÿ âÿ
éåíèëÿøìÿ ñèéàñÿòèíèí òÿðêèá ùèññÿñè êèìè ãÿáóë åäèëèð. Èíñàíëàð ñÿùèééÿ èñëàùàòëàðûíûí äàùà àðäûúûë ñóðÿòäÿ äàâàì åòäèðèëÿúÿéèíÿ âÿ ìöñáÿò íÿòèúÿëÿð âåðÿúÿéèíÿ ñÿìèìè øÿêèëäÿ èíàíûðëàð.
5
www.yeniazerbaycan.com
13 ñåíòéàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 166 (4325)
Òÿùñèë Íàçèðëèéèíèí ñòðóêòóðóíóí òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè
ùàããûíäà Ñÿðÿíúàì èäàðÿåòìÿ ñàùÿñèíäÿ àïàðûëàúàã
èñëàùàòëàðûí áàøëàíüûúûäûð
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
òÿùñèë íàçèðè Ìèêàéûë Úàááàðîâ
www.yaï.org.az ñàéòûíà ìöñàùèáÿ âåðèá:
- Úÿíàá íàçèð, àðòûã ùÿð êÿñ âàëèäåéíëÿð, ìÿêòÿáëèëÿð, òÿëÿáÿëÿð éåíè òÿäðèñ èëèíÿ ùàçûðëàøûð. 2014-2015-úè äÿðñ èëè ùàíñû
éåíèëèêëÿðëÿ ÿëàìÿòäàð îëàúàã?
- Éåíè òÿäðèñ èëèíèí áàøëàíìàñû
ìöíàñèáÿòèëÿ áöòöí ìöÿëëèì, øàýèðä, òÿëÿáÿ âÿ âàëèäåéíëÿðèìèçè òÿáðèê åäèð, îíëàðà úàí ñàüëûüû àðçóëàéûðàì. Òÿùñèëèí èíêèøàôû öçðÿ Äþâëÿò
Ñòðàòåýèéàñûíäà äà ýþñòÿðèëäèéè êèìè, Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð
ßëèéåâèí ÿñàñûíû ãîéäóüó ìþùêÿì
áöíþâðÿ âÿ Îíóí ëàéèãëè äàâàì÷ûñû
ìþùòÿðÿì Ïðåçèäåíòèìèç Èëùàì ßëèéåâèí àïàðäûüû ýåíèøìèãéàñëû ñîñèàë-èãòèñàäè ñèéàñÿò íÿòèúÿñèíäÿ þëêÿìèç ùàçûðäà þçöíöí éöêñÿê èíêèøàô
äþâðöíö éàøàéûð. Ìÿãñÿäéþíëö èñëàùàòëàð þëêÿìèçèí ìöàñèð äöíéà
ñòàíäàðòëàðûíà éàõûíëàøìàñûíû òÿìèí åòìÿêëÿ áÿðàáÿð, ùÿì äÿ ýÿëÿúÿê ö÷öí åòèáàðëû çÿìèí éàðàäûá.
Àçÿðáàéúàí àðòûã ìîäåðíëÿøäèðìÿ
äþâðöíÿ óéüóí âÿçèôÿëÿðè ùÿéàòà
êå÷èðèð. Áó âÿçèôÿëÿð ñîñèàë-èãòèñàäè
ùÿéàòûí ìöàñèð äöíéàéà óéüóíëàøäûðûëìàñû, áó èñòèãàìÿòäÿ èãòèñàäè
èíêèøàôûí äàâàìëûëûüûíûí ãîðóíìàñû,
âÿòÿíäàøëàðûìûçûí ðèôàù ùàëûíûí äàùà äà éàõøûëàøäûðûëìàñûíäàí èáàðÿòäèð. Ýöúëö âÿ èíêèøàô åäÿí Àçÿðáàéúàíäà èíñàí êàïèòàëû ìöàñèð äþâëÿò÷èëèê ôÿëñÿôÿìèçèí ÿñàñ ùÿäÿôèäèð.
Áó ùÿäÿôëÿðèí ýåð÷ÿêëÿøìÿñè äÿ
õåéëè äÿðÿúÿäÿ òÿùñèëèí öçÿðèíÿ äöøöð âÿ îíóí äàøûäûüû ìèññèéà èëÿ
áàüëûäûð. Éÿãèí êè, þëêÿìèçäÿ åëÿ àèëÿ éîõäóð êè, áèðáàøà âÿ éà äîëàéû
éîëëà òÿùñèëëÿ, ìÿêòÿáëÿ ÿëàãÿëè îëìàñûí. Îíà ýþðÿ äÿ, ùåñàá åäèðÿì
êè, 15 ñåíòéàáð - Áèëèê Ýöíö ÿí ýåíèø ãåéä îëóíàí, ùàìûíûí áàéðàì
êèìè êå÷èðäèéè ýöíëÿðäÿí áèðèäèð. Áó
ìöíàñèáÿòëÿ áèð äàùà áöòöí õàëãûìûçû, õöñóñèëÿ äÿ ìÿêòÿáÿ èëê äÿôÿ
ãÿäÿì ãîéàí óøàãëàðû òÿáðèê åäèðÿì. Þòÿí èë îëäóüó êèìè, áó èë äÿ
öìóìòÿùñèë ìÿêòÿáëÿðèíäÿ èëê äÿðñ
âÿòÿíïÿðâÿðëèê ìþâçóñóíà, Âÿòÿíèìèçÿ ùÿñð îëóíàúàã. Þëêÿìèçèí éåíè úÿìèééÿò ãóðóúóëóüóíäà âàúèá
ìÿñÿëÿëÿðäÿí áèðè ýÿíú íÿñëèí âÿòÿíïÿðâÿðëèê ðóùóíäà éåòèøäèðèëìÿñè,
îíëàðäà òÿùñèëÿ, åëìÿ ìàðàüûí äàùà
äà àðòûðûëìàñû âÿ äöíéàýþðöøöíöí
äàèì ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèäèð.
2014-2015-úè òÿäðèñ èëèíè ùÿì âàëèäåéíëÿð, ùÿì ìöÿëëèìëÿð, ùÿì äÿ
òÿùñèë àëàíëàð ö÷öí ÿùÿìèééÿòëè äÿðÿúÿäÿ çÿíýèí âÿ ìàðàãëû éåíèëèêëÿðëÿ ãàðøûëàéûðûã. Òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ
êåéôèééÿò äÿéèøèêëèêëÿðè éàðàòìàã
ö÷öí èëê íþâáÿäÿ áèç ùàçûðëûã èøëÿðèíè éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ àïàðäûã âÿ
áóíäàí ñîíðà áöòöí ñàùÿëÿðäÿ òÿäðèúÿí äÿéèøèêëèêëÿðÿ áàøëàäûã. Éåíèëèêëÿð íÿäÿí èáàðÿòäèð. Øöáùÿñèç, èëê
íþâáÿäÿ îðòà òÿùñèë äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿäèð.
Òÿùñèëèí èíêèøàôû öçðÿ Äþâëÿò
Ñòðàòåýèéàñûíà óéüóí îëàðàã, áèç
òÿùñèë àëàíëàð ö÷öí ìàêñèìóì ìöíáèò øÿðàèò éàðàòìàüà áàøëàìûøûã.
Áó, éàõøû ìöÿëëèì, ãöñóðñóç äÿðñëèê
âÿ äöçýöí òÿäðèñ ïðîñåñè äåìÿêäèð.
Ìöÿëëèì íöôóçóíóí ãàëäûðûëìàñû
ö÷öí “Ìöÿëëèìëÿðèí åòèê äàâðàíûø
ãàéäàëàðû” ãÿáóë îëóíäó. Éåíè ãàéäàëàðà óéüóí îëàðàã, ìöÿëëèìëÿð ôÿàëèééÿòÿ áàøëàìàçäàí ÿââÿë “ìöÿëëèì
àíäû” è÷èðëÿð. Áóíóíëà ìöÿëëèìëÿð
òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíäÿ ñàüëàì ìöíàñèáÿòëÿðèí ôîðìàëàøìàñûíà, âÿòÿíäàøëàðûí îíëàðà åòèìàäûíûí àðòìàñûíà ìÿñóëèééÿò äàøûäûãëàðûíû þùäÿëÿðèíÿ ýþòöðöðëÿð. Àíäûí èìçàëàíìûø
ìÿòíè ìöÿëëèìèí øÿõñè èøèíäÿ ñàõëàíûð. Íÿçÿðÿ àëñàã êè, ìöÿëëèì ýÿíú
íÿñëèí ôîðìàëàøìàñûíäà, îíëàðûí
ìÿäÿíè èíêèøàô ïðîñåñèíäÿ áèðáàøà
èøòèðàê åäèð, îíäà íöôóçëó, çèéàëû òÿáèÿòëè ìöÿëëèìèí þëêÿìèçèí ýÿëÿúÿéèíäÿ íÿ ãÿäÿð áþéöê ðîë îéíàäûüû
àéäûí îëàð.
Äèýÿð òÿðÿôäÿí, ìöÿëëèìëÿðèí èøÿ
ãÿáóëóíäà, éåðäÿéèøìÿñèíäÿ äÿ íåãàòèâ ùàëëàð àðàäàí ãàëäûðûëûá. Àðòûã
ìöÿëëèìëÿð éåíè ãàéäàëàðà óéüóí
îëàðàã, ìöàñèð èíôîðìàñèéà-êîììóíèêàñèéà òåõíîëîýèéàëàðû òÿòáèã îëóíìàãëà èøÿ ãÿáóë îëóíóð. Âàêàíñèéàëàð åëàí åäèëèð, ÿââÿëúÿ éåðëÿðèíè äÿéèøìÿê èñòÿéÿí ìöÿëëèìëÿðèí ìöðàúèÿòëÿðèíÿ áàõûëûð, ìöñàùèáÿ ÿñàñûíäà îíëàðûí èñòÿéè éåðèíÿ éåòèðèëèð, äàùà ñîíðà éåíè ìöÿëëèì ôÿàëèééÿòèíÿ
áàøëàìàã èñòÿéÿíëÿð ö÷öí èìòàùàíëàð êå÷èðèëèð. Áöòöí áóíëàð òàì åëåêòðîí ãàéäàäà, ñóáéåêòèâ ìöäàõèëÿëÿð
îëìàäàí áàø âåðèð. Ìöÿëëèì èìòàùàí
âåðèá ãóðòàðàí êèìè þç íÿòèúÿñèíè áèëèð âÿ áóíà ÿñàñÿí âàêàíò éåðè òóòóá-òóòìàäûüûíû äÿðùàë ìöÿééÿíëÿøäèðèð.
Ìöÿëëèìëÿðäÿí äàíûøàðêÿí, ìÿêòÿá äèðåêòîðëàðûíû äà éàäà ñàëàã. Áó
èë áèç äèðåêòîð îëìàã èñòÿéÿí ýÿíú,
åíåðæèëè êàäðëàð ö÷öí õöñóñè òÿëèìëÿð
òÿøêèë åòäèê, ìöàñèð ìåíåúìåíò
ïðèíñèïëÿðèíè òÿäðèñ åòäèê. Àðòûã 14
ìÿêòÿáÿ éåíè äèðåêòîðëàð òÿéèí îëóíóá. Áó ïðîñåñ äàâàì åäÿúÿê.
Áèç èøëÿéÿí ìöÿëëèìëÿðèí ñàâàä
âÿ òÿäðèñ áàúàðûãëàðûíû àðòûðìàüû äà
ãàðøûìûçà ìÿãñÿä ãîéìóøóã. Áóíóí ö÷öí èëê íþâáÿäÿ îíëàðûí ìþâúóä èìêàíëàðûíû þéðÿíìÿëèéäèê. Áåëÿëèêëÿ, áèç Áàêû øÿùÿðè öçðÿ ìöÿëëèìëÿðèí ñûíàã ãèéìÿòëÿíäèðèëìÿñèíè êå÷èðäèê, ïàéòàõòäàêû ìöÿëëèì ùåéÿòèìèçèí ðåàë èìêàíëàðûíû ìöÿééÿíëÿøäèðäèê. Ñûíàã ãèéìÿòëÿíäèðìÿñèíèí
íÿòèúÿëÿðè òÿùëèë åäèëèð âÿ ìöÿëëèìëÿðèí
ÿìÿê ôÿàëèééÿòèíèí îïòèìàëëàøäûðûëìàñû öçðÿ ìöâàôèã òÿêëèôëÿð ùàçûðëàíûð. Íÿòèúÿëÿð ìöÿëëèì ùàçûðëûüû ïðîãðàìëàðûíà äà òÿñèð åäÿúÿê.
- Îðòà òÿùñèëäÿ ÿí âàúèá ìÿñÿëÿëÿðäÿí áèðè äÿ äÿðñëèêëÿðëÿ
áàüëûäûð. Áó òÿäðèñ èëèíäÿ øàýèðäëÿð äÿðñëèêëÿðëÿ íåúÿ òÿìèí
îëóíàúàãëàð?
- Äÿðñëèê ìÿñÿëÿñèíäÿ áèçèì ÿùÿìèééÿòëè èøëÿðèìèç âàð. Ìöñòÿãèëëèê òàðèõèíäÿ èëê äÿôÿ îëàðàã áó èë áèç ìàêñèìóì òèðàæäà - 7,8 ìèëéîí ÿäÿä âÿ
ìàêñèìóì àääà - 271 àääà äÿðñëèê
÷àï åòìèøèê, îíëàðû òÿéèíàòû öçðÿ éåðëÿðÿ ÷àòäûðìûøûã. Ìöãàéèñÿ ö÷öí äåéèì êè, áó ðÿãÿìëÿð þòÿí èëäÿêèíäÿí
2 äÿôÿ ÷îõäóð. Åéíè çàìàíäà äÿðñëèêëÿðèí ùàçûðëàíìàñûíäà äà äÿéèøèêëèêëÿð âàð. Áöòöí äÿðñëèêëÿð òÿêìèëëÿøäèðèëèá, 7-úè ñèíèô äÿðñëèêëÿðè éåíèäÿí
èøëÿíèá. Öìóìèééÿòëÿ, áèç äÿðñëèêëÿðèí ùàçûðëàíìàñûíäà éåíè ñèñòåìèí
ÿñàñûíû àðòûã ãîéìóøóã. Áóíäàí
ñîíðà íþâáÿòè òÿäðèñ èëèíèí éåíè äÿðñëèêëÿðè ÿââÿëúÿäÿí ùàçûðëàíàúàã, ïèëîò
îëàðàã áÿçè ìÿêòÿáëÿðÿ ïàéëàíàúàã,
åêñïåðòëÿðÿ âåðèëÿúÿê. Ùÿìèí äÿðñëèêëÿð ðÿéëÿðÿ óéüóí îëàðàã éåíèäÿí
èøëÿíÿúÿê âÿ ÷àï îëóíàðàã éàé òÿòèëèíäÿ äÿðñ èëè áàøëàìàìûøäàí ìÿêòÿáëÿðÿ ÷àòäûðûëàúàã. Áóíóíëà, äÿðñëèêëÿð ìöêÿììÿëëÿøäèêäÿí ñîíðà
òàì ùÿúìäÿ ÷àï åäèëÿðÿê øàýèðäëÿðÿ
ïàéëàíàúàã, åéíè çàìàíäà ìöÿëëèìëÿð äÿðñëèêëÿðëÿ ÿââÿëúÿäÿí òàíûø îëàúàãëàð.
Áèç äÿðñëèêëÿðèí ùàçûðëàíìàñûíà
äàùà ÷îõ ìöòÿõÿññèñ úÿëá åòìÿéÿ
÷àëûøûðûã, äÿðñëèê ùàçûðëàíìàñûíäà ðÿãàáÿò ìöùèòèíèí ôîðìàëàøìàñûíà ñÿé
ýþñòÿðèðèê.
Äÿðñëèéèí èëê äÿôÿ éàðàäûëìàñû
÷îõ ÷ÿòèí ïðîñåñäèð. Äÿðñëèêëÿðèìèçèí
êåéôèééÿòèíè äàèì àðòûðìàüà ÷àëûøûðûã. Áóíóí ö÷öí ïðîñåñÿ ôÿíí ìöòÿõÿññèñëÿðè äÿ ãîøóëìàëûäûð. Àíúàã
îíëàð áó èøëÿ ÿëàãÿäàð ìöðàúèÿò åòìèðëÿð. Áàõìàéàðàã êè, áèçèì àëè
òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíäÿ, Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí èíñòèòóòëàðûíäà êèôàéÿò
ãÿäÿð ìöòÿõÿññèñëÿðèìèç ôÿàëèééÿò
ýþñòÿðèð. Ùàëáóêè, äÿðñëèê ùàçûðëàíìàñû ïðîñåñèíÿ ãîøóëìàãëà, ùÿì
àëè òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðè, ùÿì äÿ åëìè
ìÿðêÿçëÿð ïóë ãàçàíà áèëÿð. Äÿðñëèêëÿðèí ìÿçìóíóíóí ùàçûðëàíìàñû
ö÷öí õÿðúëÿíÿí âÿñàèò óíèâåðñèòåòëÿðèí èãòèñàäè âÿçèééÿòèíè äÿ éàõøûëàøäûðà áèëÿð. Îíëàð áó âÿñàèòè ùÿìèí
ìöÿëëèìëÿðÿ ÿëàâÿ ãîíîðàð êèìè þäÿéÿ áèëÿðëÿð.
- Úÿíàá íàçèð, ìàðàã äîüóðàí
éåíèëèêëÿðäÿí áèðè äÿ äÿðñ èëèíèí
óçàäûëìàñû èëÿ áàüëû ìöçàêèðÿëÿðäèð.
- Áó ìÿñÿëÿéÿ äÿðñ èëèíèí óçàäûëìàñû éîõ, øàýèðäëÿðèí öçÿðèíÿ äöøÿí
äÿðñ éöêöíöí àçàëäûëìàñû ïðèçìàñûíäàí éàíàøñàã, éåíèëèéèí ïîçèòèâ
àñïåêòëÿðèíè ýþðÿ áèëÿðèê. Ñèç íÿéÿ
öñòöíëöê âåðÿðñèíèç - óøàãëàðû áöòöí
òÿäðèñ ïðîãðàìûíû 9 àé ÿðçèíäÿ ìÿíèìñÿìÿéÿ ìÿúáóð åòìÿê, éîõñà
ïðîãðàìû äàùà óçóí ìöääÿòÿ áþëìÿêëÿ äÿðñ éöêöíö àçàëòìàã âÿ
äÿðñ èëèíè óçàòìàã, ùÿääèíäÿí àðòûã
óçóí îëàí ôàñèëÿ äþâðöíö ãûñàëòìàã? Èíêèøàô åòìèø þëêÿëÿðäÿ èëëèê
òÿäðèñ ìöääÿòè 38 ùÿôòÿ îëäóüó ùàëäà, áèçäÿ 32 ùÿôòÿäèð. Áèçèì ÿñàñ
ìÿãñÿäèìèç ýÿëÿúÿê íÿñëèìèçè éöêñÿê êåéôèééÿòëè òÿùñèëëÿ ÿùàòÿ åòìÿê
âÿ åéíè çàìàíäà, áó òÿùñèëèí òàì
ìÿíèìñÿíèëìÿñèíÿ íàèë îëìàãäûð.
Äÿðñ èëèíèí óçàäûëìàñû äà áó èñòèãàìÿòäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èñëàùàòëàðäàí áèðèäèð.
- Òÿùñèë ïðîñåñèíèí êîìïîíåíòëÿðèíäÿí áèðè äÿ ìÿêòÿáäÿíêÿíàð ìöÿññèñÿëÿðëÿ áàüëûäûð. Áó ñàùÿäÿ íåúÿ, éåíèëèêëÿð
äöøöíöëöðìö?
- Òÿùñèë Íàçèðëèéè ìÿêòÿáäÿíêÿíàð ìöÿññèñÿëÿðèí ôÿàëèééÿòè èëÿ áàüëû Èñëàùàò Ïðîãðàìû ùàçûðëàéûá. Áèç
òÿäðèñ ïðîñåñèíäÿ ýÿíú íÿñëèí ùÿðòÿðÿôëè èíêèøàô åòìÿñèíÿ ýåíèø áàçà
ùàçûðëàéûðûã. Áó èøëÿðèí íÿòèúÿñèäèð êè,
2013-2014-úö òÿäðèñ èëèíäÿ éàðàäûúûëûã ñàðàéëàðû, êëóáëàð, áÿäèè, åñòåòèê,
òåõíèêè, åêîëîæè, òóðèçì âÿ äèéàðøöíàñëûã éþíöìëö ìÿðêÿçëÿðèí, óøàãýÿíúëÿð èäìàí âÿ øàùìàò ìÿêòÿáëÿðèíèí éåòèðìÿëÿðè éåðëè âÿ áåéíÿëõàëã
éàðûø, ÷åìïèîíàò, ìöñàáèãÿ âÿ ôåñòèâàëëàðäà éöêñÿê éåðëÿðÿ ëàéèã ýþðöëöáëÿð.
Óøàã, éåíèéåòìÿ âÿ ýÿíúëÿðèí
ìàðàã, ìåéèë âÿ áàúàðûãëàðûíûí, èíòåëëåêòóàë ñÿâèééÿëÿðèíèí, éàðàäûúûëûã
ãàáèëèééÿòëÿðèíèí èíêèøàôû, ôèçèêè úÿùÿòäÿí ñàüëàì áþéöìÿëÿðè, îíëàðûí
àñóäÿ âàõòëàðûíûí ìÿíàëû òÿøêèëè
ö÷öí ìÿêòÿáäÿíêÿíàð òÿùñèëÿ äàèð
áèð ñûðà ëàéèùÿëÿð ùàçûðëàíìàãäàäûð.
- Àëè òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ äÿ ÿùÿìèééÿòëè éåíèëèêëÿðè ìöøàùèäÿ
åäèðèê. Áóíëàðäàí áèðè ÑÀÁÀÙ
ãðóïëàðû èëÿ áàüëûäûð. Áó ñàùÿäÿ ýþçëÿíèëÿí èëêèí íÿòèúÿëÿð ÿëäÿ îëóíóáìó?
- ÑÀÁÀÙ ãðóïëàðû ëàéèùÿñè áèçèì
àëè òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðäèéèìèç ìöùöì ëàéèùÿëÿðäÿí áèðèäèð.
Àðòûã ñåíòéàáðûí 15-äÿí þëêÿìèçèí 8
àëè òÿùñèë ìöÿññèñÿñèíäÿ ÑÀÁÀÙ
ãðóïëàðû òÿäðèñ êå÷ìÿéÿ áàøëàéàúàã.
Èëê ÑÀÁÀÙ ãðóïëàðûíäà 700-ÿ éàõûí
òÿëÿáÿ òÿùñèë àëàúàã. Îíëàð éöêñÿê
ñÿâèééÿëè òÿäðèñëÿ ÿùàòÿ îëóíàúàã.
Áóíóíëà áèç, õàðèúäÿ òÿùñèë ïðîãðàìûíûí åëåìåíòëÿðèíè þëêÿìèçÿ ýÿòèðìÿê èñòÿéèðèê. Áàøãà ñþçëÿ, ÑÀÁÀÙ
ãðóïëàðûíûí ìÿçóíóíóí áèëèê âÿ áàúàðûã ñÿâèééÿñè õàðèúäÿ òÿùñèëèíè áàøà âóðìóø ìÿçóíóí áèëèê âÿ áàúàðûã
ñÿâèééÿñèíÿ áÿðàáÿð îëàúàã. Ùåñàá
åäèðÿì êè, ÑÀÁÀÙ ãðóïëàðû Àçÿðáàéúàíûí àëè òÿùñèë ñèñòåìèíäÿ êåéôèééÿò
äÿéèøèêëèêëÿðèíèí ïèîíåðèäèð âÿ áöòöí
àëè òÿùñèë ñèñòåìèíè þç àðõàñûíúà èðÿëè
àïàðàúàã.
- Òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ ùàìûíûí
ìàðàüûíà ñÿáÿá îëàí ùàäèñÿëÿðäÿí áèðè þëêÿ áàø÷ûñûíûí
Òÿùñèë Íàçèðëèéèíèí ñòðóêòóðóíóí òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè ùàããûíäà èìçàëàäûüû Ñÿðÿíúàì îëäó.
Áó, òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ ùàíñû äÿéèøèêëèêëÿðÿ ñÿáÿá îëàúàã?
- Áó Ñÿðÿíúàì èäàðÿåòìÿ ñàùÿñèíäÿ àïàðûëàúàã èñëàùàòëàðûí áàøëàíüûúûäûð. Äþâëÿò áàø÷ûñûíûí äÿñòÿéè
èëÿ áèç ïàññèâ ìöøàùèäÿ÷è ðîëóíäà
÷ûõûø åäÿí éåðëè òÿùñèë øþáÿëÿðèíèí
ÿâÿçèíäÿ ìÿêòÿáëÿðäÿ âÿçèééÿòÿ
òàì íÿçàðÿò åäÿí, êàäðëàðûí éåðëÿøäèðèëìÿñèíäÿ øÿôôàôëûüû òÿìèí åäÿí,
òÿäðèñ ïðîñåñèíè îïòèìàëëàøäûðìàüû
áàúàðàí éåíè èäàðÿåòìÿ ìåõàíèçìè
ãóðóðóã. Áóíóíëà, éåðëÿðäÿ òÿùñèë
èäàðÿåäèúèëÿðèíèí èìêàíëàðû àðòûðûëûð,
åéíè çàìàíäà îíëàðûí ìÿñóëèééÿòè
÷îõàëûð. Òÿùñèë Íàçèðëèéèíèí ðåýèîíàë
ñòðóêòóðëàðûíûí éàðàäûëìàñû, îíëàðà
ýåíèø ñÿëàùèééÿòëÿðèí âåðèëìÿñè èëÿ
éàíàøû ìÿñóëèééÿòëÿðèíèí àðòûðûëìàñû,
òÿêúÿ öìóìè òÿùñèëèí èäàðÿåòìÿ
ñòðóêòóðóíóí îïòèìàëëàøäûðûëìàñû
íþãòåéè-íÿçÿðäÿí äåéèë, ùÿì÷èíèí
äèýÿð òÿùñèë ïèëëÿëÿðèíèí èíêèøàôû ö÷öí
éåðëÿðäÿ çÿðóðè èìêàíëàðûí ôîðìàëàøäûðûëìàñûíäà áþéöê ÿùÿìèééÿòÿ ìàëèê îëàúàã.
“Áèç äàèì èñëàùàòëàð àïàðûðûã”
“Ùàçûðäà áÿëÿäèééÿëÿðÿ ÿëàâÿ ñÿëàùèééÿò âåðèëìÿñèíÿ åùòèéàú éîõäóð”
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ)
Èúðà êàòèáèíèí ìöàâèíè, ìèëëÿò âÿêèëè Ñèéàâóø Íîâðóçîâóí “Ãàôãàçèíôî”éà
ìöñàùèáÿñè:
Ñèéàâóø Íîâðóçîâëà ýþðöøöìöç
ÉÀÏ-ûí ãÿðàðýàùûíäà áàø òóòäó. Äèããÿòèìèçè èëê ÷ÿêÿí èñÿ éîë òÿìèðè èëÿ
áàüëû ñÿñ-êöé èäè. Åëÿ èëê ñóàëûìûç äà
áóíóíëà áàüëû îëäó.
- Ãÿðàðýàùûí ÿòðàôûíäàêû éîë òÿìèðèíèí ñÿñëÿðè èøèíèçÿ ìàíå îëìóð?
- Îëóð, 15 ýöíäöð áèçè ìöùàñèðÿéÿ
àëûáëàð. Àììà îíëàð äà èíñàíëàð ö÷öí
åäèð. Ýÿðÿê ñÿáð åäÿê.
- Ìÿðêÿçè ãÿðàðýàùëà áàüëû ïëàíëàðûíûç íÿäèð?
- ÉÀÏ ñòðóêòóðóíó åëÿ ãóðóá êè, Àâðîïà þëêÿëÿðè äÿ áèçäÿí íöìóíÿ ýþòöðöáëÿð. Áèç éåðëè ãÿðàðýàùëàðà äàùà ÷îõ
öñòöíëöê âåðèðèê. Ìÿðêÿçè ãÿðàðýàùäà
îëàí èø÷èëÿð ðàéîí ãÿðàðýàùëàðûíäà îëàíëàðäàí àçäûð. 80-äÿí ÷îõ áþëýÿäÿ éåðëè
ãÿðàðýàùëàðûí ôîðìàëàøìàñû éåêóíëàøìàã öçðÿäèð. 40-äàí ÷îõ ðàéîíäà éåíè
áèíàëàð òèêèëèá. Äèýÿðëÿðè èñÿ þçÿëëÿøäèðèëèá, òÿìèð åäèëèá. Áóíëàð òàì éåêóíëàøäûðûëäûãäàí ñîíðà ìÿðêÿçè ãÿðàðýàùëà
ìÿøüóë îëàúàéûã. Áèð íå÷ÿ âàðèàíò âàð.
Ýÿëÿúÿêäÿ ïàðòèéà ö÷öí ìöàñèð ñòàíäàðòëàðà úàâàá âåðÿí áèíàíûí òèêèëìÿñè
ö÷öí ïëàíûìûç âàð.
- Áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðèíÿ ùàçûðëûã
íåúÿ ýåäèð?
- Áèç èëèí ÿââÿëèíäÿí áó èøÿ áàøëàìûøûã. Ïàðòèéàíûí ìÿðêÿçè âÿ éåðëè òÿøêèëàòëàðû ö÷öí èêè ïðîãðàì ãÿáóë åäèëèá. Áó,
ñûðô èø ïëàíûäû âÿ áóíà óéüóí îëàðàã ùÿð
ýöí ö÷öí ùàíñû èøëÿðèí ýþðöëÿúÿéè ìöÿééÿí îëóíóá. Ãÿðàðýàù öçâëÿðèíèí ñèéàùûñû ùàçûðëàíûð, ùÿð òÿøêèëàòäà 15-30
àäàì îëàúàã. Ùàçûðäà áÿëÿäèééÿ öçâëÿðèíèí òÿäãèãàòû èøè ýåäèð. Þëêÿ öçðÿ 1976
éåðÿ 20 ìèíäÿí ÷îõ íàìèçÿä èðÿëè ñöðöëÿúÿê. Ùÿð áèð éåð óüðóíäà ìöáàðèçÿ
àïàðàúàüûã.
- Áÿëÿäèééÿëÿðèí ñòàòóñó èëÿ áàüëû
äÿéèøèêëèêëÿðÿ åùòèéàú âàðìû?
- Áÿçÿí ýþðöðñÿí êè, áÿëÿäèééÿëÿðè
áàøãà þëêÿëÿðëÿ ÿëàãÿëÿíäèðèðëÿð. Áóðàäà
äþâëÿòèí ãóðóëóøó íÿçÿðÿ àëûíìàëûäûð.
Ïàðëàìåíò òèïëè ðåñïóáëèêàëàðäà éåðëè èäàðÿåòìÿ ñòðóêòóðëàðû äàùà ýåíèø ñÿëàùèééÿòÿ ìàëèê îëóð. Äèýÿð ôîðìàäà èñÿ ÿùàëè
òîïëàøûá þçöíÿ àèä îëàí ÿìëàêûí áèð ùèññÿñèíè èäàðÿ÷èëèéÿ âåðèð. Áÿëÿäèééÿ ãåéðèùþêóìÿò òÿøêèëàòû êèìèäèð. Áèçäÿ äþâëÿò
òÿðÿôèíäÿí áÿëÿäèééÿëÿðÿ ÷îõëó äîòàñèéà,
âÿñàèò âåðèëèð. Áÿëÿäèééÿëÿð áóíëàðäàí èñòèôàäÿ åäèá ìöÿééÿí ïðîáëåìëÿðè ùÿëë
åäÿ áèëÿðëÿð. Áÿëÿäèééÿ ìÿêòÿáëÿðè, áàü÷àëàðû à÷ìàã, áóíóíëà äà ýÿëèð ÿëäÿ åòìÿê îëàð. Êèì áóíó åòìÿê èñòÿñÿ, ùå÷
áèð ìàíåÿ÷èëèê òþðÿäèëìÿç. Áó áàõûìäàí
ùàçûðäà áÿëÿäèééÿëÿðÿ ÿëàâÿ ñÿëàùèééÿò
âåðèëìÿñèíÿ åùòèéàú éîõäóð. Áÿëÿäèééÿëÿðèí ñòàòóñóíóí çÿèô îëìàñû èääèàñûíû
ñå÷êèéÿ ãàòûëìàüà àäàìû îëìàéàí ñèéàñè ïàðòèéàëàð îðòàéà àòûð. Áóíóíëà äà þçëÿðèíèí ñîñèàë áàçàñû îëìàäûüûíû ýèçëÿòìÿéÿ ÷àëûøûðëàð.
- Ïàðëàìåíò ñå÷êèëÿðèíÿ èëêèí ùàçûðëûã áàøëàéûáìû?
- Áèç ñå÷êèëÿðäÿ áöòöí éåðëÿðÿ íàìèçÿä èðÿëè ñöðöðöê. Þòÿí ïàðëàìåíò ñå÷êèëÿðèíÿ 114 íàìèçÿäëÿ ãàòûëäûã. 10 äàèðÿäÿí íàìèçÿä âåðìÿäèê êè, îðàäà áèçÿ
ìöòòÿôèã ïàðòèéàíûí íöìàéÿíäÿñè âàðäû.
Îíëàðà àëòåðíàòèâ îëìàñûí äåéÿ íàìèçÿä
èðÿëè ñöðìÿäèê. Áó èë ëàçûì îëàðñà, 125
äàèðÿäÿí íàìèçÿä èðÿëè ñöðÿúÿéèê. Ëàêèí
ïàðëàìåíò ñå÷êèëÿðèíÿ áóèëêè áÿëÿäèééÿ
ñå÷êèëÿðèíäÿí ñîíðà ùàçûðëàøàúàüûã.
- ÉÀÏ “ö÷ëöñö” îëàí ßëè ßùìÿäîâ, Ìöáàðèç Ãóðáàíëû âÿ Ñèéàâóø
Íîâðóçîâäàí èêèñè àðòûã òÿéèíàò
àëûá. Ïàðëàìåíòäÿ âÿ ìåäèà èëÿ èø
ö÷öí éåíè ñèìàëàð îëàúàãìû?
- Ìÿí ùÿðäÿí ýþðöðÿì, áèçèì ïàðòèéà
ôÿàëëàðû öìóìè ìÿñÿëÿëÿð ùàãäà ÷ûõûø
åäèðëÿð. Áó áàðÿäÿ äàíûøìàã îëàð. Àììà úàðè èøëÿð âàð êè, îíó àíúàã èúðà
ñòðóêòóðó áèëèð. Áó áàõûìäàí äà èúðà
ñòðóêòóðóíóí íöìàéÿíäÿëÿðè êîíêðåò äåòàëëàðëà äàíûøà áèëèðëÿð. ßëè ßùìÿäîâ âÿ
Ìöáàðèç Ãóðáàíëû ïàðëàìåíòäÿ îëìàñà
äà, ïàðòèéàíûí èøèíäÿ éàõûíäàí èøòèðàê
åäèðëÿð. Îíëàð éåíÿ äÿ èñòÿíèëÿí àí èíôîðìàñèéà âåðÿ áèëÿðëÿð. Éåíè ñèìàëàðûí öçÿ
÷ûõàðûëìàñû èñÿ ïàðòèéà Ñÿäðèíèí ñÿëàùèééÿòëÿðèíÿ àèä îëàí ìÿñÿëÿäèð.
- Ïàðòèéàäà ôÿàëèééÿòèíäÿí íàðàçû
îëäóüóíóç ôóíêñèîíåð âàðìû?
- Áèç äàèì èñëàùàòëàð àïàðûðûã. Ñî-
íóíúó êîíôðàíñäà ðàéîí òÿøêèëàòëàðûíûí 30 ôàèçèíäÿ ñÿäðëÿð äÿéèøäè. Êèì
êè ìþâúóä èúòèìàè-ñèéàñè ïðîñåñëÿðÿ
úàâàá âåðìèðñÿ, ïàðòèéàíû èðÿëè éîõ,
ýåðè àïàðûðñà, îíóíëà ñþùáÿò àïàðûëûð
âÿ þçö éåíè íàìèçÿäèí èðÿëè ñöðöëìÿñèíè òÿêëèô åäèð. Íþâáÿòè èë ö÷öí ïàðòèéàíûí Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíèí òÿðêèáèíäÿ
úèääè äÿéèøèêëèê ýþçëÿíèëèð.
- Ñåéìóð Îðóúîâóí äà äÿéèøäèðèëìÿñè ýþçëÿíèëèð?
- ÉÀÏ-ûí Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíèí ñÿäðè
ìÿí, ñîíðà Ðàìèë Ùÿñÿíîâ îëóá.
Ñåéìóð Îðóúîâ èñÿ 5 èëäèð êè, ñÿäðäèð. Ùÿëÿ êè, îíóí äÿéèøäèðèëìÿñè
ýþçëÿíèëìèð.
- ßðäîüàí Áàêûéà ýÿëäè, ëèñåéëÿð
áàüëàíäû. ßðäîüàí òÿêðàð ýÿëäè, ëèñåéëÿð áÿðïà îëóíäó. Áó èêè ìÿñÿëÿ àðàñûíäàêû ÿëàãÿ âàðìû?
- Ãÿòèééÿí áóðàäà ÿëàãÿ éîõäóð.
Òöðê ëèñåéëÿðèíèí áàüëàíìàñû èëÿ áàüëû ôèêèð ÿââÿëäÿí âàð èäè. Àììà áóíóí ôîðìàòû òàïûëìàëû èäè. Ùå÷ êèì áóíóí à÷ìàñûíû âåðìÿéèá, ìÿí èñòÿéèðÿì áóíó
à÷ûì. Îðàäà èøëÿéÿí ìöÿëëèì äÿ, òÿùñèë
àëàí øàýèðä äÿ àçÿðáàéúàíëûäûð. Áóíóí
àäû íèéÿ òöðê ëèñåéè îëóð, ìÿí áóíó èíäèéÿ êèìè ãàâðàéà áèëìèðÿì. Ïóëó þäÿéÿí
âàëèäåéí äÿ àçÿðáàéúàíëûäûð. Ìÿí ìàðàãëàíìûøàì. Èëäÿ 7 ìèí ìàíàò âÿñàèò
þäÿíèëèð. Ãÿáóë åäÿíäÿ òÿëÿá åäèðëÿð êè,
óøàã ñàâàäëû îëñóí, ÿëèôáàíû, âóðìà úÿäâÿëèíè-ôèëàíû áèëñèí. Îíäà áóíóí îõóìàñûíà íÿ åùòèéàú âàð? Ìÿêòÿá îõóòìàãäàí þòðöäöð. Ñîíðà äà äåéèðëÿð, òöðê ëèñåéëÿðèíèí ãÿáóë ôàèçè éóõàðûäûð. 7 ìèí
ïóë âåðÿíèí ãÿáóë ôàèçè àøàüû îëà áèëÿð?!
Ìÿí î úöð ìÿêòÿá à÷ûì, îðàäà áèð äÿíÿ
äÿ òöðê èøëÿìÿñèí. Îðàäà ãÿáóë îëàíëàðûí
99,99 ôàèçè ÿí éöêñÿê áàë òîïëàéàð.
- Éàñëàðëà áàüëû òÿòáèã åäèëÿí òþâñèéÿëÿðäÿ ìÿúáóðèëèê äîüðó àääûìäûðìû?
- Áóðàäà ìÿúáóðèëèêäÿí ñþùáÿò ýåäÿ
áèëìÿç. Ãàíóíéàðàäûúûëûã áàçàñûíûí áèðè
äÿ ñàíêñèéàëàøäûðûëìûø àäÿòëÿðäèð. Áó,
äàùà ÷îõ ÿíÿíÿ õàðàêòåðèíè àëìàëûäûð.
Áó, ÿñëèíäÿ, Íàõ÷ûâàí ìîäåëèäèð. Áó ìîäåëäÿ áèð äÿíÿ äÿ îëñóí, ðÿñìè ãàíóíëà
ùå÷ íÿ ãàäàüàí îëóíìàéûá. Íàõ÷ûâàí
Àëè Ìÿúëèñèíèí ñÿäðè Âàñèô Òàëûáîâ ÿçèç
àäàìûíûí éàñûíäà äåéèá êè, ñöôðÿéÿ àíúàã áó ÿðçàãëàð âåðèëìÿëèäèð âÿ áó ìöääÿòäÿ îëìàëûäûð. Áóíäàí ñîíðà, äåìÿê
îëàð êè, Íàõ÷ûâàíûí áöòöí êÿíäëÿðèíäÿ
áó êþíöëëö îëàðàã òÿòáèã åäèëäè. Áó ùÿì
äÿ Âàñèô Òàëûáîâ ìîäåëè èäè. Áèç èíäè áóíó òÿáëèü åäÿðÿê áöòöí Àçÿðáàéúàíäà
òÿòáèã åòìÿê èñòÿéèðèê. Áóíóíëà áàüëû áèçèì çèéàëûëàðûìûç äà ÷ûõûø åòìÿëèäèð. Ìöääÿò ìÿñÿëÿñèíÿ äÿ ìÿùäóäèééÿò ãîéóëìàëûäûð. Éàñ ìÿðàñèìè ñààò 3-äÿ áàøëàéûðñà, 8-äÿ áèòìÿëèäèð. Ýåúÿ 11-12-éÿ êèìè äàâàì åòìÿìÿëèäèð. Éàñà ýÿëÿí
øÿõñëÿð äÿ 5-10 äÿãèãÿ îòóðäó, áÿñäèð.
Èêè ñààò îòóðñà, þëÿí äèðèëìÿéÿúÿê êè...
Áàøñàüëûüû èëÿ áàüëû äà ìÿùäóäèééÿò îëìàëûäûð. Ìÿíèì áó éàõûíëàðäà ðÿùìÿòÿ
ýåäÿíèì îëäó. Ìÿòáóàò õèäìÿòèíÿ òàïøûðäûì êè, ãÿçåòëÿðÿ äåñèí, ùå÷ êèì áàøñàüëûüû âåðìÿñèí. Çÿíý åäèá áàøñàüëûüû
âåðèð, áÿñäèð.
Áèð çàìàíëàð òîéëàðäà áèð-áèðèíèí áàøûíà ïóë ñÿïèðäèëÿð. Áèç áåëÿ áèð øöàð ñå÷äèê êè, ïóë äþâëÿòèí àòðèáóòóäóð, îíó
àéàãëàìàã îëìàç. Ïàðòèéàíûí Ñèéàñè Øóðàñûíäà þçöìöç ö÷öí áåëÿ áèð ãÿðàð ãÿáóë åòäèê êè, ùÿð êÿñ òîéäà ÷ûõûø åäÿíäÿ
áóíóí ëÿüâ åäèëìÿñè ùàãäà äà äàíûøñûí.
ÉÀÏ áóíó òÿáëèü åäÿ-åäÿ ëÿüâ åòäèðäè.
Ìÿòáóàòà áèðèíúè äÿôÿäèð à÷ûãëàéûðàì êè,
áóíó ìÿùç áèç åòäèê.
- Òîéëàðëà áàüëû èíäè òÿêëèôëÿðèíèç
íÿäèð?
- Òîéëàð ðåñòîðàí ãàéäàñûíäà îëìàëûäûð. Ìÿí áèð ÷îõ þëêÿëÿðäÿ îëìóøàì.
Øîòëàíäèéàäà, Èíýèëòÿðÿäÿ òîéëàðäà îëìóøàì. Ýÿëèðñÿí, íÿ éåìÿê èñòÿäèéèíè ñèôàðèø åäèðñÿí. Ùÿð ìàñàíûí ñèôàðèøëÿðèíÿ
óéüóí ÷åê éàçûëûá âåðèëÿúÿê. Òîé ñàùèáè
äÿ î ÷åêÿ óéüóí îëàðàã äèýÿð õÿðúëÿðè äÿ
ÿëàâÿ åäèá þäÿéÿúÿê. Òîéó ùÿì åäèðëÿð
êè, âàëèäåéí àðçóñóäóð, ùÿì äÿ óçóí èëëÿð áîüàçûíäàí êÿñèá òîéëàðà ïóë ñàëûá.
Áóíäàí ÿëäÿ åäÿúÿéè èëÿ éåíè àèëÿéÿ êþìÿê åòìÿê èñòÿäèéè ùàëäà, áîðúà äöøöð.
Áîøàíìàëàðûí äà áèð ùèññÿñè áó ñÿáÿáäÿí îëóð. Ðåñòîðàíëàðû ëÿüâ åòìÿéÿ åùòèéàú éîõäóð. Îðàäà ÷îõëó èø éåðè âàð.
Ùÿì äÿ òîïëàíàí ýÿëèðäÿí äþâëÿò áöäúÿñèíÿ âåðýè âåðèëèð.
- Ñèéàâóø Íîâðóçîâ þâëàäëàðûíà
äåäèéè ôîðìàòäà òîé åäèá áèðèíúè
îëàð?
- Ìÿíèì þâëàäëàðûì ùÿëÿ áàëàúàäûð.
Àììà áåëÿ áèð ùàë îëàðñà, ìÿí èëê îëàðàã
áàøëàéà áèëÿðÿì. Áåëÿ áèð èñëàùàòû èëê äÿôÿ Àçÿðáàéúàíäà Öìóììèëëè ëèäåð Þç
îüëóíóí âÿ ãûçûíûí òîéóíäà íöìóíÿ
ýþñòÿðèá. 15 èë áóíäàí ÿââÿë äÿ ïàðòèéàíûí Èäàðÿ Ùåéÿòèíäÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Þçöíö ìèñàë ýÿòèðèá òàïøûðûðäû êè, ìÿíäÿí
íöìóíÿ ýþòöðöí.
- Àðèô Ùàúûëû, Ãóáàä Èáàäîüëó âÿ
Òóðàë Àááàñëû. Ùàíñûíû ñå÷ÿðñèíèç?
- Áó ñå÷èì “Ìöñàâàò”ûíäûð. Àììà
“Ìöñàâàò”ûí ùàëûíà éàíûðàì, ýþð íÿ ýöíÿ ãàëûáëàð êè, íàìèçÿäëÿðè êèìëÿðäèð.
Âàõòûíäà îðàäà èñëàùàòëàðûí ýåòìÿìÿñèíÿ ýþðÿ ðÿùáÿðëèêäÿ îëàíëàð èñòåôà âåðäèëÿð. Èíäè áèð íå÷ÿ íÿôÿðèí ìîíîïîëèéàñûíäàäûð âÿ ùÿìèí øÿõñëÿð íàìèçÿä îëóáëàð.
“Ìöñàâàò”äà èñëàùàò÷ûëàð ñå÷èëñÿ, îëà áèëñèí, éåíèëèê îëäó. Ìöùàôèçÿêàðëàð ñå÷èëñÿ,
áóíóíëà äà “Ìöñàâàò”ûí “êèòàáû áèðäÿôÿëèê áàüëàíàúàã”. Äöçýöí àääûì àòà áèëñÿëÿð, áÿëêÿ, “Ìöñàâàò”û õèëàñ åòäèëÿð.
- “Ìöñàâàò”û õèëàñ åòìÿëÿðèíè èñòÿéèðñèíèçìè?
- Áèçèì ö÷öí ôÿðãè éîõäóð. Àììà áèð
ìèñàë âàð: ×þð÷èë ñîíóíúó äÿôÿ áàø íàçèð
ñå÷èëÿíäÿ êåôñèç îëóð. Ñÿáÿáèíè ñîðóøóðëàð, äåéèð, Ðóçâåëò éîõ, Ñòàëèí éîõ. Êèìèíëÿ èøëÿéèì?! Èíäè Òóðàë Àááàñëû èëÿ íÿ
èøëÿéÿñÿí?!
- “Ìöñàâàò”äà ãóðóëòàéà ñèçè äÿâÿò åäèá-åòìÿìÿê ìöçàêèðÿ îëóíóðäó. ÉÀÏ-û áèð ìöääÿò ÿââÿë
ÀÕÚÏ âÿ “Ìöñàâàò”ëà áèð éåðäÿ
ýþðöðäöê. Ñîí èëëÿð áó ÿíÿíÿ íèéÿ
ïîçóëóá?
- Áóíëàðûí éåð èëÿ áàüëû àðãóìåíòëÿðè,
ñàäÿúÿ, áÿùàíÿäèð. Äåéèðëÿð, éåð óçàãäûð. “Áóòà Ïàëàúå” èëÿ ßìèðúàíäàêû Ìÿäÿíèééÿò Åâèíèí àðàñû åëÿ äÿ óçàã äåéèë.
Áèç äÿ ãóðóëòàéûìûçû Ñóðàõàíûäà êå÷èðäèê. Îíëàðûí ãóðóëòàéû êå÷èðÿúÿéè ùÿëÿ äÿ
áÿëëè äåéèë. Ïàðëàìåíò ñå÷êèëÿðèíäÿí ñîíðàéà ãàëìàñû âàðèàíòû äà âàð. Ãóðóëòàé
êå÷èðèëñÿ äÿ, ÷îõ áþéöê ãàðøûäóðìà îëàúàã. Âàõòèëÿ áèç îíëàðûí òÿäáèðèíÿ, îíëàð
áèçèì òÿäáèðèìèçÿ ýÿëèá. ÀÕÚÏ-íèí 10 èëëèéèíäÿ ðÿùìÿòëèê Åë÷èáÿé ÉÀÏ-û äÿâÿò
åäèá, ýåòìèøèê. Àüñàããàëëàð ýåäÿíäÿí
ñîíðà ïàðòèéà “êàøòàí-êóøòàí”ûí ÿëèíÿ
äöøöá. Þç àðàëàðûíäàêû èíòðèãàíû ìöõàëèôÿò-èãòèäàð ìöñòÿâèñèíÿ äÿ ýÿòèðäèëÿð.
- Ùàçûðêû “Ìèëëè øóðà”íû íåúÿ òÿñâèð
åäÿðäèíèç?
- Åëÿ áèð øåé âàð êè, òÿñâèð åäèì? Ðóñèéàíûí âÿ áàøãà äþâëÿòëÿðèí òÿðêèáèíäÿ
îëàí àäàìëàðäàí ïóë àëûá 5 ýöí éàøàìàãëà íÿ ÿëäÿ åòìÿê îëóð? Ìÿí äåäèì,
Ðöñòÿì Èáðàùèìáÿéîâ ýÿëìÿéÿúÿê âÿ
Ðóñèéà âÿòÿíäàøëûüûíäàí äà ÷ûõìàéàúàã. Äåéèðäè, éîõ, ÷ûõàúàüàì, ÷ûõäû?! Î
áèð ññåíàðè ãóðäó. Çÿèô àðòèñòëÿðè äÿ îéíàòäû. Ãîíîðàðûíû àëûá êÿíàðà ÷ÿêèëäè.
Îðòàäà ãàëàíëàð äà àáûðëàðûíäàí “Ìèëëè
øóðà”äàí ýåäÿ áèëìèðëÿð. Àúûíàúàãëû ùàë
áóäóð êè, ùÿìèí Úÿìèë Ùÿñÿíëè ßëè Êÿðèìëèéÿ ýþðÿ ÀÕÚÏ-äÿí èñòåôà âåðäè.
- ÃÙÒ ñåêòîðóíäà ùÿáñëÿð çàìàíû
îíëàðûí èíãèëàá åäÿúÿéè èääèàñû éàéûëäû. Àììà ðÿñìè èòòèùàìëàðäà î
ìàääÿëÿð îëìàäû. Ùÿìèí øÿõñëÿðèí èíãèëàá åòìÿñè ðåàë èäèìè?
- Áóðàäà ãÿòè øÿêèëäÿ èíãèëàá ìÿñÿëÿñè éîõ èäè. Èíãûëàáûí þçöíöí õöñóñèééÿòëÿðè âàð. Î àäàìëàðûí ùàìûñûíû áèð éåðÿ
éûüñàí, áèçèì Çÿðäàá òÿøêèëàòû îíëàðäàí
ýöúëö îëàð. Îíëàðûí ñèéàñè ýöúö âÿ èðàäÿñè Àçÿðáàéúàíäà áèð ìèë÷ÿéèí ñÿñè ãÿäÿð
äÿéèøèêëèê åòìÿéÿ ãàäèð äåéèë. Ñàäÿúÿ,
àéðû-àéðû äþâëÿòëÿðäÿí êèôàéÿò ãÿäÿð âÿñàèò àëûáëàð. Èíäè áèð-áèð îðòàéà ÷ûõûð. Áèðè
ñàõëàíûëàí êèìè î áèðèëÿð ùàãäà ìÿëóìàò
âåðäè. Áèð óúó Åðìÿíèñòàíà, áèð óúó
Ôðàíñàéà ÷ûõäû. Øÿôôàôëûãäàí äàíûøûðëàðñà, ãÿçåòäÿ åëàí âåðÿðäèëÿð êè, áó ãÿäÿð
ãðàíò àëìûøàì âÿ áó éåðëÿðÿ õÿðúëÿìèøÿì. Èíäèéÿ êèìè áèð äÿíÿ áåëÿ êàüûç
éîõäóð. ×öíêè áóíëàðà âåðèëÿí ãðàíòëàð
øÿðòëè âåðèëèð. Áèðèíúèñè, ãðàíòûí 30 ôàèçè
ùå÷ áóðà ýÿëìèð, âåðÿí òÿøêèëàòûí þçöíäÿ
ãàëûð. Èêèíúèñè, îðàäà òÿëÿáëÿð ãîéóëóð êè,
áó ãðàíòäàí ùàíñû ãÿçåòÿ, ùàíñû ïàðòèéàéà ìàëèééÿ ÷àòäûðûëìàëûäûð. Ö÷öíúöñö,
áó àäàìûí þçö äÿ ãðàíòûí áèð òÿðÿôèíäÿí
äàðòûá ãîïàðäûð. Áóíóíëà äà øÿôôàôëûüû
ýþñòÿðìÿê ìöìêöí îëìóð. Èñòÿð-èñòÿìÿç âåðýèäÿí éàéûíûðñàí.
- Ïðåçèäåíò ÷ûõûøûíäà äåäè êè, áó
ãðàíòëàðëà áàüëû ìÿñÿëÿäÿí þëêÿ
ðÿùáÿðëèéè ìÿëóìàòëûäûð. Ùå÷ íÿ
íÿçàðÿòäÿí êÿíàðäà äåéèë. Ïðîêóðîðëóã à÷ûãëàéûð êè, èòòèùàì îëóíàí
ìàääÿëÿð öçðÿ èøëÿð 2006-2007-úè
èëäÿ àïàðûëûá. Âÿ áåëÿ áèð ýþðöíòö
âàð êè, ïðîêóðîðëóã áèð êàìïàíèéàéà ñòàðò âåðäè, 2-3 àé ÿðçèíäÿ
ùÿáñëÿð ðåàëëàøäû. Íèéÿ áóíóí
ö÷öí 7-8 èë ýþçëÿíèëäè?
- Òÿùëöêÿñèçëèê áàõûìûíäàí Ðàóô
Ìèðãÿäèðîâóí Åðìÿíèñòàíà ñÿôÿðëÿðè
àðàøäûðûëäû. Ùÿìèí àíäà èïèí óúóíà àëûíàí âÿñàèòëÿð ýÿëèá ÷ûõäû. Ùÿáñ îëóíàíëàðûí ùÿð áèðè ìÿëóìàò âåðäè êè, ïóëó ùàíñû
òÿøêèëàòäàí àëûáëàð. Ñîíðà äàùà êèìëÿðèí
îðàäàí ïóë àëäûüûíû à÷ûãëàäû. Áèðèíúèíèí
à÷ûãëàäûüû àäàìû éîõëàéàíäà äèýÿðè îðòàéà ÷ûõäû. Áóíëàð áèð-áèðèíè ñàòäûëàð. Ëåéëà
Éóíóñ, àéäûíäûð êè, ùÿéàò éîëäàøû èëÿ ñîâåò ÿêñ-êÿøôèééàòûíà èøëÿéèá. Çÿðäöøò ßëèçàäÿ èëÿ áèðýÿ éàçäûãëàðû êèòàáëàðäà Ëåéëàíûí äà, Àðèôèí äÿ àíàñûíûí åðìÿíè îëäóüóíó þçëÿðè éàçûá. Ëåéëàíûí ñèôÿòèíÿ áàõàíäà äà áèëèíèð êè, åðìÿíèäèð. Àíòðîïîëîýèéà åëìè èëÿ ìöÿééÿíëÿøäèðìÿê îëóð.
Áóíëàðûí êå÷ìèø ÿìÿëëÿðè à÷ûëñà, ýþðÿúÿéèê êè, Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíûí èøüàëûíäà Ëåéëà Éóíóñóí íÿ ãÿäÿð ðîëó âàð.
Ìÿí áó ýöí äåïóòàò îëàðàã Øåíýåí âèçàñû àëà áèëìèðÿì. Àììà Ëåéëà Éóíóñà
5 èëëèê Øåíýåí âèçàñû âåðèá, þçëÿðè àïàðûá
àåðîïîðòäàí éîëà ñàëûðëàð. Áóíëàðûí ùàìûñû àðàøäûðûëàíäà îðòàéà ÷ûõäû êè, 10 ìèëéîíëàðëà âÿñàèò ìÿíèìñÿíèëèá.
6
www.yeniazerbaycan.com
13 ñåíòéàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 166 (4325)
“Éàñ ìÿðàñèìëÿðè èëÿ áàüëû áèçèì
ãàëäûðäûüûìûç ìÿñÿëÿ úÿìèééÿòè äöøöíäöðöð”
Ìöáàðèç Ãóðáàíëû: Ãÿáèðöñòö íèøàíÿëÿð òàì îëàðàã äèíèìèçèí òÿëÿáëÿðèíÿ óéüóíëàøäûðûëìàëûäûð
Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò
Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ìöáàðèç Ãóðáàíëûíûí “Ãàôãàçèíôî”éà ìöñàùèáÿñè:
- Ìöáàðèç ìöÿëëèì, áèçäÿ áåëÿ
áèð òåíäåíñèéà âàð êè, àäÿòÿí,
éåíè âÿçèôÿéÿ òÿéèí îëóíàíëàð
òÿéèíàò àëäûãëàðû éåðëÿðäÿ êàäð
äÿéèøèêëèéè åäèðëÿð. Ñèçèí ðÿùáÿðëèéèíèç àëòûíäà äà Êîìèòÿäÿ
áèð íå÷ÿ êàäð äÿéèøèêëèéè áàø
âåðèá. Íþâáÿòè äÿéèøèêëèêëÿð íÿçÿðäÿ òóòóëóðìó?
- ßââÿëà, ìÿí âÿçèôÿéÿ ýÿëÿíäÿí
ñîíðà áèçäÿ ùÿð ùàíñû êàäð äÿéèøèêëèéè îëìàéûá. Ìÿí áöòþâëöêäÿ èø ïðîñåñèíäÿ èíñàíëàðëà èøëÿìÿéèí áèð éîëóíó áèëèðÿì. Þç âÿçèôÿñèíè éåðèíÿ
éåòèðìÿéÿ ãàäèð îëàí øÿõñëÿ àõûðà
ãÿäÿð äàâàì åòìÿéÿ ùàçûðàì âÿ
áó, ìÿíèì ïðèíñèïèìäèð. “Äþâëÿò ãóëëóüó ùàããûíäà” ãàíóí âàð. Áóðàäà
èøëÿéÿíëÿðèí ùàìûñû òåñò âàñèòÿñèëÿ
èìòàùàí âåðÿðÿê èøÿ ãÿáóë îëóíóáëàð. Áèç î øÿõëÿðè ùàíñûñà ôîðìàäà èøäÿí ÷ûõàðäûá áàøãàëàðû èëÿ ÿâÿçëÿìÿê íèééÿòèíäÿ äåéèëèê. Éàëíûç î ùàëäà áó áàø âåðÿ áèëÿð êè, êèìñÿ âÿçèôÿñèíèí þùäÿñèíäÿí ýÿëÿ áèëìÿñèí.
Áóðà äþâëÿò ãóðóìóäóð. Ùàíñûñà
þçÿë øèðêÿò äåéèë êè, êèìäÿíñÿ õîøóí
ýÿëìèðñÿ, îíó èøäÿí êÿíàðëàøäûðàñàí.
Ìÿí áóðà òÿéèí îëóíàíäàí ñîíðà
éàëíûç êþìÿê÷è äÿéèøèá. Êþìÿê÷èíèí
äÿéèøìÿñè èñÿ îáéåêòèâ ñÿáÿáäÿí
áàø âåðèð. ×öíêè ùÿð áèð øÿõñ èøëÿðèíè êþìÿê÷èñè âàñèòÿñèëÿ ùÿéàòà êå÷èðèð. Áó âÿ éà äèýÿð ñÿíÿäëÿðè îíäàí
ãÿáóë åäèð. ßââÿë èøëÿéÿí êþìÿê÷è
þç èøèíè áàøãà èøäÿ äàâàì åòäèðèð. Î,
èøäÿí ÷ûõàðûëìàéûá. Ùàçûðäà ìÿçóíèééÿòäÿäèð.
Ìÿíèì ìÿãñÿäèì êèìèñÿ éåíèëÿìÿê, ÿâÿçëÿìÿê äåéèë. Áèçäÿ èìòàùàí âåðÿðÿê ùöãóã øþáÿñèíäÿêè âàêàíò éåðÿ ýÿíú îüëàí ãÿáóë îëóíóá.
Ñþùáÿòäÿí êå÷èá, ÿìðè âåðèëÿðÿê èøÿ
áàøëàéûá.
Äàùà ñîíðà Êîìèòÿäÿ îëàí âàêàíò éåðÿ Àïàðàò ðÿùáÿðè òÿéèí îëóíóá. Áóðàäà äà êàäð äÿéèøèêëèéèíäÿí, êîìàíäà éûüìàãäàí ñþùáÿò
ýåòìèð. Ùàíñûñà èäìàí éàðûøû äåéèë
êè, êîìàíäà éûüûëñûí.
Áèçèì ö÷öí êîìàíäà äþâëÿòèìèçèí ñèéàñÿòèäèð. Áóðàäà îëàí èíñàíëàð
äà äþâëÿò ñèéàñÿòèíè ùÿéàòà êå÷èðÿí
ìÿìóðëàðäûð.
- Ñèçèí ñîí ýöíëÿð éàñ ìÿúëèñëÿðè èëÿ áàüëû úÿìèééÿòÿ âåðäèéèíèç òþâñèéÿëÿð âàð. Ñèçúÿ, ùÿìèí òþâñèéÿëÿð èúòèìàèééÿò òÿðÿôèíäÿí äÿðê åäèëèáìè? ×öíêè
ùÿëÿ äÿ áÿçè àäàìëàð äåéèðëÿð
êè, áèç éàñäà àø, áàøãà éåìÿêëÿð âåðìÿê èñòÿéèðèê...
- Ùÿð áèð ìèëëÿòèí þçöíöí àäÿòÿíÿíÿëÿðè âàð. Ìèëëÿòëÿðèí, õàëãëàðûí
àäÿò-ÿíÿíÿëÿðè îíëàðûí ìÿíñóá îëäóüó äèíëÿ ÷îõ ñûõ ñóðÿòäÿ áàüëûäûð. Äèí
äÿ ìèëëè àäÿò-ÿíÿíÿëÿðÿ ÿí ÷îõ òÿñèð
ýþñòÿðÿí åëåìåíòëÿðäÿí áèðè ñàéûëìàëûäûð. Àçÿðáàéúàíäà ÿùàëèíèí 96
ôàèçè Èñëàì äèíèíÿ ñèòàéèø åäèð. Éàñ
ìÿðàñèìëÿðè èëÿ áàüëû áèçèì ãàëäûðäûüûìûç ìÿñÿëÿ úÿìèééÿòè äöøöíäöðöð.
Äÿôÿëÿðëÿ áó ìþâçó ýöíäÿìÿ ýÿëèá.
Áèç äÿ áó ìÿñÿëÿäÿ úÿìèééÿòèí èñòÿê âÿ àðçóñóíó íÿçÿðÿ àëìûøûã. Éàñ
ìÿðàñèìëÿðèíäÿ ùÿääèíäÿí àðòûã èñðàô÷ûëûüà éîë âåðèëìÿñè, îíó ùàíñûñà
ôîðìàäà äÿáäÿáÿ øÿêëèíäÿ êå÷èðìÿê
íÿ äèíèìèçÿ, íÿ äÿ ìèëëè àäÿò-ÿíÿíÿìèçÿ óéüóí äåéèë. Ñÿìàâè äèíëÿðèí
ùàìûñûíäà èñðàô÷ûëûã ùÿääèíäÿí àðòûã
òÿíãèä îëóíóð. Èñëàìûí þçöíäÿ äÿ èñðàô÷ûëûã áàüûøëàíûëìàç ùàëëàðäàí áèðè
êèìè þçöíÿ éåð òàïûá. Ùÿòòà Ãóðàíè-Êÿðèìäÿ ìÿõñóñè àéÿäÿ
äåéèëèð êè, íÿ ÿëäÿí ÷îõ ìþùêÿì
îë, íÿ äÿ èñðàô÷û îë. Áóíëàðäàí
áèðèíäÿ ñÿíè ãûíàéàðëàð, áèðèíäÿ
èñÿ ïåøìàí îëàðñàí.
Éàñ ìÿðàñèìëÿðèíäÿ äèíèìèçÿ, ìåíòàëûìûçà óéüóí äÿéèøèêëèéÿ åùòèéàú âàð. Áó äÿéèøèêëèêëÿð äÿ ÿùàëèíèí ðàçûëûüû , òþâñèéÿñè èëÿ òÿáëèüàò âàñèòÿñè èëÿ ùÿéàòà
êå÷èðèëìÿëèäèð.
Àçÿðáàéúàí ÷îõ ñöðÿòëÿ èíêèøàô åäèð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ, áèç Óëó þíäÿðèí âàõòûíäà ÿñàñû ãîéóëàí èíêèøàô
òåìïèìèçè äàùà éöêñÿê ñÿâèééÿéÿ
ãàëäûðìûøûã. Àçÿðáàéúàí áèð ñûðà ñàùÿëÿðäÿ íöìóíÿâè þëêÿ êèìè ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿêäÿäèð. Òÿñÿââöð åäèí
êè, áèçèì èíêèøàô ñöðÿòèìèç àäÿò-ÿíÿíÿëÿðèìèç, ìèëëè äöøöíúÿ òÿðçèìèçÿ
äÿ òÿñèð ýþñòÿðìÿêäÿäèð. Áèç áó èíêèøàôäàí ýåðè ãàëà áèëìÿðèê. Ñîñèàë ñàùÿäÿ äÿ ñöðÿòëè äÿéèøèêëèéÿ åùòèéàú
âàð. Áåëÿ îëàíäà äà áèç àäÿò-ÿíÿíÿëÿðèìèçÿ äèããÿò éåòèðìÿëèéèê. Éàñ
ìÿðàñèìëÿðèíäÿ äÿ áèçèì òþâñèéÿëÿðèìèç þçöíö äîüðóëòìàãäàäûð. ßêñÿð
ðàéîíëàðäà éåääè âÿ ö÷ ìÿðàñèìè
áèðëÿøäèðèëèá. Ùàíñûñà èôðàò ôîðìàäà
éàñ ìÿðàñèìè êå÷èðìÿê äàéàíäûðûëûá.
Áèð ÷îõ éåðëÿðäÿ éàñ ìÿðàñèìëÿðèíäÿ
éåìÿê âåðìÿê ìÿñÿëÿñè ùÿëë åäèëèá.
Áöòþâëöêäÿ ñöôðÿëÿð èíñàíëàðû ãàíå
åäÿúÿê ñÿâèééÿéÿ åíèá. Èíñàíëàðû
ãàíå åäÿúÿê äåäèêäÿ, ìÿí ùÿì
ìÿíÿâè, ùÿì äÿ ïñèõîëîæè ìÿñÿëÿëÿðè
íÿçÿðÿ àëûðàì.
Ãàëäû êè, êèìñÿ ïëîâ âåðìÿê èñòÿéèð ìÿñÿëÿñèíÿ, ýþðöíöð, áó àäàìëàð
åùñàí àíëàéûøûíû î ãÿäÿð äÿ éàõøû
ìÿíèìñÿìÿéèáëÿð. Åùñàí éàëíûç éåìÿê äåéèë. Öìóìèééÿòëÿ, éåìÿê èíñàíûí éàääàøûíäà ãàëìàéàí åëåìåíòëÿðèíäÿí áèðèäèð. Ìÿí ñèçäÿí ñîðóøñàì êè, àõûðûíúû äÿôÿ ÿí éàõøû éåìÿéè ùàðàäà éåìèñèíèç, õàòûðëàéà áèëìÿéÿúÿêñèíèç. Áèçäÿ äÿ éàõøû äåéèì âàð: ùå÷ äöíÿí éåäèéèì éàäûìäà äåéèë. Ýþðöðñöíöç, èíñàíûí éàääàøûíäà éåìÿê ãàëìûð. Èíñàíûí éàääàøûíäà éàõøûëûã ãàëàð. Ìÿñÿëÿí, ñèç
òÿëÿáÿ îëàðêÿí êèìñÿ ñèçèí òÿùñèë
ùàããûíûçû þäÿìèø îëñàéäû, þìðö áîéó îíó éàääàí ÷ûõàðìàçäûíûç. Éàõóä ùàíñûñà õÿñòÿíè ìöàëèúÿ ö÷öí
êèìñÿ ìàëèééÿëÿøäèðñÿéäè, õÿñòÿ ùå÷
âàõò îíó óíóòìàçäû. Âÿ éàõóä êèìñÿ ùàðäàñà áóëàã òèêñÿéäè, àüàú ÿêñÿéäè âÿ ñ. èíñàíëàð îíó ùÿìèøÿ õàòûðëàéàðäû. Àììà éåìÿéè ùå÷ êèì
õàòûðëàìàç. Îíà ýþðÿ äÿ éåìÿê åùñàí äåéèë. Î, ýöíäÿëèê òÿëÿáàòäûð. Åùñàí èñÿ èíñàí éàääàøûíà ùîïìàëû
îëàí õåéèðõàù ÿìÿëäèð. Îíà ýþðÿ äÿ
åùñàí àíëàéûøûíû äöçýöí ãàâðàìàã,
òÿòáèã åòìÿê ëàçûìäûð. Êèìñÿ éåìÿéè åùñàí ùåñàá åäèðñÿ, ùÿìèí øÿõñ
Ãóðàíè-Êÿðèìäÿ îëàí åùñàí àíëàéûøû
èëÿ áàüëû òÿëÿáè êèôàéÿò ãÿäÿð ìÿíèìñÿìèð.
Èíñàí ö÷öí èêè ãèéìÿò äÿéèøìÿçäèð, áþéöê äÿéÿðäèð. Áèðè úàíñàüëûüûäûð, áèðè äÿ âàõò. Èíñàí ö÷öí þìöð
÷ÿð÷èâÿäÿäèð. Áó þìöð âàõòäàí, âàõò
èñÿ äÿãèãÿëÿðäÿí, ñàíèéÿäÿí èáàðÿòäèð. Èíñàí áó âàõòäàí ñÿìÿðÿëè èñòèôàäÿ åòìÿëèäèð. Ñèç ìÿíàñûç âàõò èòêèñèíè þìðöíöçöí áèð ùèññÿñèíè êþíöëëö
îëàðàã éàøàìàìûø êèìè ñàéà áèëÿðñèíèç. Îíà ýþðÿ äÿ èíäèêè òåõíîëîýèéàëàð ÿñðè òÿëÿá åäèð êè, áèç ùÿð øåéè çàìàíà óéüóí ãóðàã. Èíñàíëàð éàñ äöøÿí éåðÿ äÿðäÿ øÿðèê îëìàã ö÷öí
áàøñàüëûüû âåðìÿéÿ ýåäèðëÿð. Áàøñàüëûüûíû òåëåôîíëà, èíñàíû ýþðÿíäÿ,
ìÿòáóàò, “Ãàôãàçèíôî” âàñèòÿñèëÿ äÿ
äåìÿê îëàð. Áó áàøñàüëûüûíû âåðìÿê
ö÷öí 400 êì éîë ýåòìÿéÿ åùòèéàú
âàðìû?
ßýÿð ùàðäàñà áèð øÿõñ âÿôàò
åäèáñÿ, îíóí ÿí éàõûí ÿçèçëÿðè éàñ
ìÿðàñèìèíÿ ýåäÿ áèëÿð. Îíóí ñàëàì
âåðäèéè, ÷þðÿê êÿñäèéè ìèíëÿðëÿ èíñàíûí îðà ýåòìÿñèíÿ åùòèéàú âàðìû?
Ùåñàá åäèðÿì êè, åùòèéàú éîõäóð.
Àçÿðáàéúàíûí áèð òÿðÿôèíäÿí î áèðè òÿðÿôèíÿ ÿí óçàüû 5 ñààòà ýåòìÿê
îëóð. Áÿçèëÿðè äåéèð êè, ãîíàüûì ýÿëèá. Áÿñ îíà íÿ âåðìÿëèéÿì? Ãîíàã
3 ñààò éîë ýÿëèá. Âàúèáäèð êè, 3 ñààòäàí ñîíðà éåìÿê éåñèí? ßýÿð îíóí
îðà ýåòìÿéè âàúèá èäèñÿ, áèð ñòÿêàí
÷àé, áèð ïàð÷à ùàëâà èëÿ è÷èá ýåðè äþíñÿ, îíóí îðàäà éåìÿê éåéÿðÿê çàìàí èòèðìÿéèíÿ åùòèéàú ãàëàðìû? ßí
ÿçèçëÿð, òÿáèè êè, àèëÿ öçâëÿðèäèð. Îðàäà þç éåìÿéèíè éåéÿúÿê.
Ìèí àäàì áèð òàíûíìûø àäàìûí
éàñûíà ýÿëèðñÿ, îíó åâ ñàùèáè íåúÿ
ãàðøûëàñûí? Òîé äåéèë êè, äÿâÿòëÿ ÷àüûðûëñûí. Àèëÿ ö÷öí ãîíàãëàðû éåðëÿøäèðìÿê, îíëàðà äèããÿò éåòèðìÿê
ïðîáëåì éàðàäûð. Âÿ éàõóä áèð èíñàíûí éàõûíû ðàéîíäà âÿôàò åäèð. Øÿùÿðäÿ ýÿëèá éåíÿ ÷àäûð ãóðàðàã áàøàñàüëûüû ãÿáóë åäèð. Ãàðäàøûì, ñÿí
àðòûã áàøñàüëûüûíû ãÿáóë åòìèñÿí.
Ñÿíÿ òåëåôîíëà áàøñàüëûüû âåðèáëÿð.
Òÿêðàð-òÿêðàð áàøñàüëûüû ãÿáóë åòìÿéÿ åùòèéàú âàðìû? Ñÿíèí äÿðäèíÿ øÿðèê îëìàüûí ÿí áþéöéö ñÿíÿ ÿçèééÿò
âåðìÿìÿêäèð. Ñÿíÿ ÿçèééÿò âåðìÿêëÿ äÿðäèíèí öñòöíÿ äÿðä ýÿòèðìÿéÿ åùòèéàú âàðìû?
Áó, ÷îõ úèääè ìÿñÿëÿäèð. Êèìñÿ
ùåñàá åäèðñÿ êè, î, éåìÿê âåðìèðñÿ,
áó, ÿçèçè ö÷öí åùñàí âåðìÿìèø ñàéûëàúàã, î, äèíäÿí õÿáÿðñèç àäàìäûð.
Î èíñàí åùñàíàòëû áèð èø ýþðìÿê èñòÿéèðñÿ, äàùà õåéèðõàù èø ýþðñöí. Ùÿìèí êÿíääÿêè ìÿêòÿáÿ êîìïöòåð
áàüûøëàìàüûí þçö äÿ áèð åùñàíäûð.
Éåìÿéè åùñàí ùåñàá åäèðñÿíñÿ, îíäà éåìÿê ùàçûðëàéûá ôÿãèð-ôöãÿðàéà
ïàéëà. Âÿ éàõóä ÿðçàã øÿêëèíäÿ êàñûáëàðà ïàéëà.
Éöçëÿðëÿ èíñàíûí òîïëàøäûüû î
ìÿúëèñëÿðäÿ íÿ ãÿäÿð éåìÿêëÿð àðòûã
ãàëûð. ßýÿð ñÿí áóíó åùñàí ñàéûðñàíñà, áèëèðñÿíìè êè, éåéèëìÿéÿí éåìÿêëÿðèí àõûðû íÿ îëóð? Åùñàí àòûëà
áèëÿð? Î, àõûðà ãÿäÿð éåéèëìÿëè èäè.
Äåìÿëè, î ãÿäÿð îëìàëû èäè êè, éåéèëèá
áèòñèí.
Ìÿí ñèçÿ áèçèì ïî÷òó ýþñòÿðÿ áèëÿðÿì. Áèçÿ éàçàí éöçëÿðëÿ èíñàí áó
òþâñèéÿëÿðè äÿñòÿêëÿéèð.
- Ùàçûðäà ãÿáèð äàøëàðû ìÿñÿëÿñè äÿ àêòóàëäûð. Èíñàíëàðûí èìêàíû îëäó-îëìàäû áèðè äèýÿðèíäÿí ýåðè ãàëìàñûí äåéÿ áàùàëû
ãÿáèð äàøëàðû äöçÿëäèðëÿð. Áóíóí ãàðøûñûíû àëìàã ö÷öí íÿ
êèìè àääûìëàð àòûëìàëûäûð?
- Ìÿçàðëûãëàðûìûç ñèñòåìëè øÿêèëäÿ
òÿðòèá îëóíìàëû, îðàäà áàø äàøëàðû,
ãÿáèðöñòö íèøàíÿëÿð òàì îëàðàã äèíèìèçèí òÿëÿáëÿðèíÿ óéüóíëàøäûðûëìàëûäûð. Ãÿáèðèñòàíëûã ìóçåéÿ ÷åâðèëÿ áèëìÿç. Ãÿáèðëÿð áèð-áèðèíäÿí êÿñêèí
øÿêèëäÿ ôÿðãëÿíÿ áèëìÿç. Êÿñêèí
ôÿðãëÿð ùÿìèí ãÿáèðèñòàíëûüà ýèðÿíäÿ
äÿ î ãÿäÿð õîø ÿùâàë-ðóùèééÿ éàðàòìûð. Áó ìÿñÿëÿëÿð, ÿëáÿòòÿ, ãàíóíëà
òÿíçèìëÿíìÿëèäèð. Éàñ ìÿðàñèìëÿðè
ãàíóíëà òÿíçèìëÿíÿ áèëìÿç. ßëáÿòòÿ,
áèç áöòöí èñëàùàòëàðû ùÿéàòà êå÷èðìÿê ö÷öí äèí õàäèìëÿðè, õöñóñèëÿ
Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñè èëÿ ÷îõ
úèääè ìÿñëÿùÿòëÿøèðèê. Îíëàð äà èñðàô÷ûëûüûí ÿëåéùèíÿäèð. Èñðàô÷ûëûã òÿêúÿ
ìöñÿëìàí àèëÿëÿðèíÿ äåéèë, Àçÿðáàéúàíäà éàøàéàí õðèñòèàí, èóäàèñò âÿ
äèýÿð àèëÿëÿðÿ äÿ ìÿõñóñäóð.
- Áó éàõûíëàðäà Òÿçÿïèð ìÿñúèäèíäÿ âåðèëÿí åùñàíëàðûí áèðèíäÿ èñðàô÷ûëûã ùàëëàðûíûí éàøàíäûüûíûí øàùèäè îëäóã...
- Ìÿí éàñ ìÿðàñèìëÿðè èëÿ áàüëû
ýåäÿí ïðîñåñäÿ Òÿçÿïèð ìÿñúèäèíäÿ îëìóøàì. Ìÿíèì îëäóüóì ìÿúëèñäÿ éàëíûç ÷àé, ùàëâà, õóðìà âåðèëèá, éåìÿê îëìàéûá. Ìÿòáóàò éàçûá
êè, îðàäà éåìÿê âåðèëèá. Áóíó þçöì
ýþðìÿìèøÿì. Ìÿòáóàòûí ùÿð éàçäûüûíà äà åòèáàð åòìèðÿì. Áÿçÿí ñåíñàñèéà éàðàòìàã, ãóðóìëàðàðàñû ìöíàñèáÿòëÿðè ýÿðýèíëÿøäèðìÿê õàòèðèíÿ
éàçûëàð éàçûðëàð. Àììà áèç áó ïðîñåñèí áàøëàíüûúûíäàéûã. Áó, çàìàí òÿëÿá åäèð. Áèç ñîñèàë-ïñèõîëîæè áàõûìäàí ÿíÿíÿëÿðèìèçëÿ áàüëû êå÷èä ìÿðùÿëÿñèíÿ ãÿäÿì ãîéìóøóã. Îíà ýþðÿ äÿ, áÿçè éåðëÿðäÿ áó òþâñèéÿëÿð éåðèíÿ éåòèðèëÿúÿê, áÿçèëÿðèíäÿ éåðèíÿ
éåòèðèëìÿéÿúÿê. Áèç îíóí òÿðÿôäàðûéûã êè, áóðàäà ùå÷ áèð çîð òÿòáèã åäèëìÿìÿëèäèð. Áóðàäà éàëíûç òÿáëèüàò þç
èøèíè ýþðìÿëèäèð. Ùÿð êÿíääÿ çèéàëûëàð, àüñàããàëëàð áèð àðàéà ýÿëèá ìÿñÿëÿíè êîíñåíñóñ éîëó èëÿ ùÿëë åòìÿëèäèð. ßñàñÿí äà éàñ ìÿðàñèìëÿðè èëÿ
áàüëû âàõò àçàëìàëûäûð. Ö÷ ìÿðàñèìè
èëÿ éàñ áàøà ÷àòìàëûäûð. 40 ìÿðàñèìè
âÿôàò åäÿíëÿðèí éàëíûç éàõûíëàðûíûí
èøòèðàêû èëÿ îëìàëûäûð. Ö÷ ìÿðàñèìèíÿ
ýÿëÿí 40 ìÿðàñèìèíÿ äÿ ýÿëèá áàøñàüëûüû âåðèð. Èêè äÿôÿ áàøñàüëûüû âåðÿúÿêñÿí? Âåðìèñÿí àõû áèð äÿôÿ.
Òîéà íå÷ÿ äÿôÿ ýÿëèðëÿð? Áèð äÿôÿ.
Ùÿð äÿôÿ ýÿëèá òîéó òÿáðèê åäèðëÿð?
Áÿçÿí áèç àäÿò-ÿíÿíÿìèçèí ýèðîâóíà ÷åâðèëèðèê. Àäÿò-ÿíÿíÿ äåäèéèìèçè
äèíèìèçëÿ áàüëàìàã èñòÿéèðèê. Áóíó
Èñëàì äèíè èëÿ áàüëàìàã îëìàç. Áóíëàð ùàìûñû áöòïÿðÿñòëèéèí, Çÿðäöøòëöéöí ãàëûãëàðûäûð. Èñëàìäà éàñ ìÿðàñèìè 3 ýöíÿ áèòèá. Ïåéüÿìáÿð (ñ.à.ñ)
ÿìèñè îüëó Úÿôÿð âÿôàò åäÿíäÿ ö÷
ýöí ìÿñúèääÿ äóðàðàã éàëíûç ýÿëÿíëÿðäÿí áàøñàüëûüû ãÿáóë åäèá. Ùàëáóêè î äþâðäÿ íÿ òåëåôîí, íÿ äÿ éöêñÿê
ñöðÿòëè íÿãëèééàò âàð èäè. Áèç ÀëëàùÒÿàëàäàí ýÿëÿí, ïåéüÿìáÿðèìèçÿ
íàçèë îëóíàí Ãóðàíè-Êÿðèìèí òÿëÿáëÿðèíÿ óéüóí îëàðàã áó èøëÿðè ýþðìÿê
èñòÿéèðèêñÿ, áåëÿ ýþðìÿëèéèê. Éîõ, áèç
áóíó ùàíñûñà áàøãà õàëãëàðûí, äèíëÿðèí òþðÿìÿñè êèìè áèçÿ êå÷ÿí áèð èø
êèìè ýþðìÿê èñòÿéèðèêñÿ, ìÿí äåéèðÿì êè, áó èø äöç äåéèë. Ñèç ôèêèð âåðèðñèíèç êè, áó ìÿñÿëÿíè ìèëëÿò âÿêèëëÿðè, çèéàëûëàð ìöäàôèÿ åäèðëÿð. ßëåéùèíÿ
÷ûõàí áÿçè àäàìëàð âàð. Îëà áèëñèí êè,
îíëàðûí áóðàäà ìàðàãëàðû âàð. Ùåñàá
åäèðÿì êè, ìÿðàñèì éåðëÿðèíèí ñàéû
äàùà äà àðòìàëûäûð. Áèç äåäèéèìèç
ôîðìàäà éàñ ìÿðàñèìëÿðè êå÷èðÿíäÿ
îíëàð äà ùÿì ìàääè áàõûìäàí þçëÿðèíè éàøàäà áèëÿúÿê, ùÿì äÿ îëà áèëÿð êè, þç õÿðúëÿðèíè þäÿéÿ áèëÿúÿêëÿð.
Åéíè çàìàíäà, ñàâàá ãàçàíàúàãëàð.
Èíñàíëàð ÿçèééÿò ÷ÿêìÿéÿúÿê, àç
ìÿñðÿôëÿ éàñû éîëà âåðÿúÿê, àèëÿëÿð
áîðúà äöøìÿéÿúÿê, ýåäèá áóíà ýþðÿ êðåäèò àëìàéàúàã.
Âÿ éàõóä ìÿçàðëûãëàðäà áàùàëû
äàøëàðû ãîéìàüà åùòèéàú ãàëìàéàúàã. Èíñàíëàð áÿùñÿáÿñÿ äöøìÿéÿúÿêëÿð. Äàøëàð, ãÿáèðëÿð åéíè îëàíäà
èìêàíëû èëÿ èìêàíñûçûí ôÿðãè îëìàéàíäà, èíñàíëàð áóíó ýþðÿúÿêëÿð.
Ùÿð êÿñ à÷ûã öðÿêëÿ ãîðõìàäàí áó
èøè ýþðÿúÿê. Àììà èíäè áÿçèëÿðè
áàøãàñûíûí ìÿðìÿðäÿí, ãðàíèòäÿí
îëàí äàøûíû ýþðÿíäÿ äöøöíöð êè, áèðäÿí ìÿí áàøãà äàø ãîéñàì, ãûíàéàðëàð âÿ ñ. Ùàëáóêè ìÿðìÿð, ãðàíèò
äàøëàðà ñÿðô îëóíàí âÿñàèò äàùà õåéèðëè èøëÿðÿ ñÿðô îëóíà áèëÿð.
- Ñèçèí ñîí ýöíëÿð ùÿéàòà êå÷èðäèéèíèç èøëÿð úÿìèééÿò òÿðÿôèíäÿí ìàðàãëà ãàðøûëàíûá,
ìöñáÿò ðÿé àëûá. Äàùà íÿ êèìè
èøëÿð ýþðìÿéè ïëàíëàøäûðûðñûíûç?
- Êîìèòÿ ìöõòÿëèô òÿøÿááöñëÿðëÿ
÷ûõûø åäèð âÿ áóíäàí ñîíðà äà ÷ûõûø
åäÿúÿê. Äèíè ìààðèôëÿíäèðìÿ èëÿ
áàüëû ÷îõ áþéöê èøëÿð ýþðÿúÿéèê. ÈÒÂíèí åôèðèíäÿ Êîìèòÿíèí íÿçàðÿòèíäÿ
îëàí âåðèëèø âàð èäè. Ùÿìèí âåðèëèø éåíÿ äàâàì åäÿúÿê. Áèçèì ãÿçåòèìèç
íÿøð îëóíóð. Ùÿìèí ãÿçåò âàñèòÿñèëÿ
ôèêèðëÿðèìèçè ÷àòäûðûðûã. Áèç ýÿëÿí èëäÿí äèíè äèñêóññèéàëàð èëÿ áàüëû åëìè
õàðàêòåðëè æóðíàëûìûçû íÿøð åòäèðìÿéÿ
áàøëàéàúàüûã. Áèçèì ÿí ÷îõ ýþðÿúÿéèìèç èøëÿðäÿí áèðè èíñàíëàðëà òÿìàñ
ãóðìàãäûð. Áöòöí ðàéîíëàðäà ýþðöøëÿð êå÷èðÿúÿéèê. ×àëûøàúàüûã êè, áöòöí ìÿñúèäëÿðÿ áàø ÷ÿêÿê. Áèçèì
àõóíäëàð, äèí õàäèìëÿðè èëÿ éàõûí òÿìàñëàðûìûç âàð. Î úöìëÿäÿí, ÃÌÈ
âÿ îíóí ñÿäðè îëàí ùþðìÿòëè øåéõèìèçëÿ øÿõñÿí áó ìÿñÿëÿëÿð èëÿ áàüëû
ýåíèø ôèêèð ìöáàäèëÿì âàð. Øåéõöëèñëàì Ùàúû Àëëàùøöêöð Ïàøàçàäÿíèí
äÿ þëêÿìèçäÿ ìÿçàðëûã, éàñ ìÿðàñèìëÿðè èëÿ áàüëû òþâñèéÿëÿðè âàð. Âàõòèëÿ ÃÌÈ äÿ áóíóíëà áàüëû ôÿòâà âåðèá. Åéíè çàìàíäà, Ïðåçèäåíò Àäìèíèñòðàñèéàñûíäà Ìèëëÿòëÿðàðàñû, ìóëòèêóëòóðàëèçì âÿ äèíè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ
Äþâëÿò ìöøàâèðèíèí õèäìÿòè éàðàäûëûá. Î èñòèãàìÿòäÿ äÿ ÷îõ áþéöê èøëÿð
ýþðöëöð. Áèëèê ôîíäó éàðàäûëûá. Áèç
åéíè çàìàíäà õàðèúè þëêÿëÿðèí äèíè
ãóðóìëàðû èëÿ ÿëàãÿëÿðèìèçè áóíäàí
ñîíðà äàùà äà ýåíèøëÿíäèðÿúÿéèê.
Îíëàðëà òÿúðöáÿ ìöáàäèëÿñè àïàðûëàúàã.
Àììà áèçèì ùÿäÿôèìèç þëêÿíèí
äàõèëèäèð. Þëêÿíèí äàõèëèíäÿ áèç ãåéðè- ÿíÿíÿâè èñëàìè úÿðÿéàíëàðûí áàø
ãàëäûðìàñûíà èìêàí âåðìÿéÿúÿéèê.
Àçÿðáàéúàíäà äèíè áàõûìäàí ãàðøû-
äóðìàéà úÿùä ýþñòÿðìÿê èñòÿéèðëÿð.
Èíñàíëàðû ìöÿééÿí âàñèòÿëÿðëÿ þç òÿñèðëÿðè àëòûíà ñàëàðàã Àçÿðáàéúàíûí
èúòèìàè-ñèéàñè ñàáèòëèéèíÿ õÿëÿë ýÿòèìÿê èñòÿéèðëÿð. Áèç îíëàðû èäåîëîæè úÿùÿòäÿí äÿ òÿðê-ñèëàù åäÿúÿéèê. Áöòþâëöêäÿ îíëàðûí Àçÿðáàéúàíäà êþê
ñàëìàñûíà èìêàí âåðìÿéÿúÿéèê. Áèç
áóíó èäåîëîæè, èãòèñàäè-ñèéàñè - áöòöí
âàñèòÿëÿðëÿ åäÿúÿéèê. Ìèëëè àäÿò-ÿíÿíÿëÿð âÿ äèíèìèçäÿ îëàí òÿëÿáëÿðèí
íîðìàë èúðàñû ö÷öí øÿðàèò éàðàòìûøûã. Þëêÿìèçäÿ ìèëëè, äèíè èíêèøàôûí
èðÿëè ýåòìÿñèíäÿ íÿ ëàçûìäûðñà, îíó
åäÿúÿéèê. Éåíè ìöàñèð òèïëè ìÿñúèäëÿðèí òèêèëìÿñèíÿ äÿñòÿê âåðÿúÿéèê.
Äþâëÿòèí áóíà äÿñòÿéè ýþç þíöíäÿäèð. Áó ýöí Àçÿðáàéúàíäà 2050-éÿ
ãÿäÿð ìÿñúèä âàð. Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâèí áèðáàøà ýþñòÿðèøè èëÿ ÷îõñàéëû ìÿñúèäëÿð áÿðïà îëóíóá. Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí, ùþðìÿòëè Ìåùðèáàí õàíûìûí òÿøÿááöñö èëÿ áèð ÷îõ
çèéàðÿòýàùëàð òÿìèð îëóíóá. Áèíÿãÿäè
ðàéîíóíäà ÷îõ áþéöê áèð ìÿñúèä èíøà îëóíìàãäàäûð. Äþâëÿò-äèí ìöíàñèáÿòëÿðè Êîíñòèòóñèéàéà âÿ ãàíóíëàðà ñþéêÿíÿðÿê ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Þëêÿìèçäÿ ãåéðè-ÿíÿíÿâè úÿðÿéàíëàðûí,
ãðóïëàðûí ìöÿééÿí ìÿíàäà ôèêèðëÿðèíè éàéìàã ö÷öí çÿðÿðëè ùåñàá åòäèéèìèç ÿäÿáèééàò âÿ ìÿìóëàòëàð äþâðèééÿéÿ ÷ûõàðûëûð. Áóíóí ãàðøûñûíû àëìàã ö÷öí úèääè âÿ òÿõèðÿñàëûíìàç
òÿäáèðëÿð ýþðÿúÿéèê. Áèçèì ìèëëè òÿùëöêÿñèçëèéèìèçÿ õÿëÿë ýÿòèðÿí áó âÿ
éà äèýÿð úÿðÿéàíëàðûí ãàðøûñûíû àëìàã ö÷öí ùöãóã-ìöùàôèçÿ îðãàíëàðû èëÿ ñûõ ÿìÿêäàøëûã åäÿúÿéèê. Áöòþâëöêäÿ ìèëëè òÿùëöêÿñèçëèê îðãàíëàðû
þëêÿìèçè áöòöí ñàùÿëÿðäÿ îëäóüó êèìè, èäåîëîæè ñàùÿëÿðäÿ äÿ îëàí çÿðÿðëè ìåéèëëÿðäÿí ãîðóìàãäà ÷îõ áþéöê
èøëÿð ýþðìÿêäÿäèð. Áèç äÿ áó ìÿñÿëÿëÿðäÿ þç ñþçöìöçö äåéÿúÿéèê âÿ
êþìÿéèìèçè ýþñòÿðÿúÿéèê. Áèçèì
éåðëÿðäÿ øþáÿëÿðèìèç âàð. Îíëàð áó
èøè ùÿéàòà êå÷èðìÿêäÿäèð. Ìÿðêÿçè
Àïàðàòûìûç âàð, øþáÿëÿðèìèçí ñàéûíû
àðòûðìàüû äöøöíöðöê. ×îõ éàõøû èø÷èëÿðèìèç âàð. Éöêñÿê ñÿâèééÿëè èëàùèééàò÷ûëàð, àëèìëÿð áóðàäà ÷àëûøûðëàð.
Åéíè çàìàíäà, Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíäà îëàí àëèìëÿðëÿ ÿìÿêäàøëûã åäèðèê. Áó èøëÿð éàëíûç áèð êîìèòÿíèí èøè
äåéèë.
Äèí-äþâëÿò ìöíàñèáÿòëÿðèíèí ùÿëëèíäÿ áöòöí úÿìèééÿòèí, çèéàëûëàðûí
ùÿðÿêÿòÿ êå÷ìÿñè îëäóãúà âàúèáäèð.
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû áó èøëÿðèí ýþðöëìÿñèíäÿ ÷îõ áþéöê ôÿàëëûã
ýþñòÿðèð. Éåðëè, ðàéîí òÿøêèëàòëàðûìûç
ìöõòÿëèô òÿäáèðëÿð êå÷èðèðëÿð. Ýÿíúëÿðèìèç àðàñûíäà èçàùàò èøè àïàðûðëàð.
Ñîñèàë-èãòèñàäè úÿùÿòäÿí êå÷èä ìÿðùÿëÿñèíè àðõàäà ãîéñàã äà, ìÿíÿâèïñèõîëîæè, àäÿò-ÿíÿíÿëÿðëÿ áàüëû ìÿñÿëÿëÿðäÿ êå÷èä ìÿðùÿëÿñèíÿ äàõèë
îëìóøóã.
- Òîé ìÿðàñèìëÿðèìèçäÿ äÿ áó
úöð èñðàô÷ûëûã ùàëëàðû áàø âåðèð...
- Òîé ìÿðàñèìëÿðèìèçäÿ äÿ ÷àòûøìàçëûãëàð âàð. Áóíóíëà áàüëû äà êå÷ìèø äåïóòàò ùÿìêàðëàðûì ÷îõ úèääè
ëàéèùÿëÿð öçÿðèíäÿ èøëÿìÿêäÿäèðëÿð.
ßìèíÿì êè, áó ñàùÿäÿ äÿ áèç úèääè
èðÿëèëÿéèøÿ íàèë îëà áèëÿúÿéèê. Áèç ýöúëö õàëãûã, ìèëëÿòèê. Ýþçÿë ÿðàçèäÿ éåðëÿøèðèê. Äöíéàäà îëàí 50 ìèëéîí
àçÿðáàéúàíëûíûí öìèä, èñòèíàä éåðè
ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàíäûð. Ïðåçèäåíò
Èëùàì ßëèéåâèí áàø÷ûëûüû èëÿ áèç áþéöê
èøëÿð ùÿéàòà êå÷èðèðèê. Áèç äöøìÿíëÿ
öç-öçÿéèê. Åðìÿíèñòàí áèçÿ ùöúóì
åäèá. Áó òÿúàâöçêàðû äÿô åòìÿê ö÷öí
áèç áöòöí ñàùÿëÿðäÿ ýöúëö îëìàëûéûã.
Ìèëëè àäÿò-ÿíÿíÿëÿðèìèç áèçèì ö÷öí
îëäóãúà ÿùÿìèééÿòëèäèð. Ëàêèí çàìàí-çàìàí ìèëëè àäÿò-ÿíÿíÿëÿðèí
þçöíäÿ äÿ äöçÿëèøÿ åùòèéàú âàð.
- Ìöáàðèç ìöÿëëèì, þëêÿäÿ áåëÿ
áèð òåíäåíñèéà ìöøàùèäÿ îëóíìàãäàäûð. Áèð ìöääÿò àéðû-àéðû äèíè úÿðÿéàíëàðà, ìÿñÿëÿí,
âÿùùàáèëÿðÿ, áèð ìöääÿò íóð÷óëàðà, âÿùùàáèëÿðèí áÿçè ãàíàäëàðûíà ãàðøû ìöáàðèçÿ ýåäèð. Ìöáàðèçÿ ìåäèàäà ìöòÿìàäè èøûãëàíäûðûëûð. Àììà åëÿ
âàõò îëóð êè, áó ìÿñÿëÿëÿð ùàìûñû ýöíäÿìäÿí ÷ûõûð. Áó, î
äåìÿêäèð êè, òÿùëöêÿ ñîâóøóá?
- Áèçäÿ èúòèìàè-ñèéàñè ñàáèòëèê îëäóüó êèìè, äèíè áàõûìäàí äà ñàáèò
þëêÿëÿðäÿí áèðèéèê. Áèçäÿ ìÿçùÿáëÿðàðàñû òîããóøìà ìöøàùèäÿ îëóíìóð.
Ìÿçùÿáëÿðàðàñû ãàðøûäóðìà òàðèõèìèçäÿ äÿ ãåéäÿ àëûíìàéûá. Áÿçè þëêÿëÿðäÿ äèíëÿð, ìÿçùÿáëÿðàðàñû òîããóøìà þçöíö à÷ûã øÿêèëäÿ íöìàéèø
åòäèðèð. Áèç òîëåðàíòëûã íöìóíÿñèéèê.
Òîëåðàíòëûã þç ìþâãåéèíäÿí ýåðè ÷ÿêèëìÿê äåìÿê äåéèë. Òîëåðàíòëûã ãàðøû òÿðÿôèí ìþâãåéèíè äèíëÿéèá îíëà
ÿìÿêäàøëûã åòìÿêäèð. Áèçäÿ ÿíÿíÿâè Èñëàì âàð. Áó, î äåìÿêäèð êè, ÿðàçèìèçäÿ Èñëàì äèíèíèí òàðèõÿí ôîðìàëàøìûø ãàéäàëàðû, ÿíÿíÿëÿðè îëäóüó
êèìè éàøàìàëûäûð. Áèð äÿ êè, êÿíàðäàí áèçè ùàíñûñà äèíëÿðÿ úÿðÿéàíëàðà
òÿøâèã åòìÿê èñòÿéÿíëÿð âàð. Ùÿìèí
úÿðÿéàíëàð äèíëÿðèí þçëÿðè òÿðÿôèíäÿí
èíêàð îëóíóá. Èñëàì äèíè õûðäà úÿðÿéàíëàðû, áÿçè ãðóïëàðû ãÿáóë åòìèð.
Õðèñòèàíëûüûí þçöíöí äÿ ãÿáóë åòìÿäèéè áèð íå÷ÿ úÿðÿéàíëàð âàð. Èñëàìäà
øèÿëèê, ñöííèëèê ìÿçùÿáè âàð. Áó
ìÿçùÿáëÿðëÿ áàüëû þëêÿìèçäÿ ùå÷
âàõò ïðîáëåì îëìàéûá. Áó ìÿçùÿá
áþëýöñöíö õàëã ìåíòàë, ýåíåòèê îëàðàã éàääàøûíäà éàøàòìûð.
Àçÿðáàéúàíà êÿíàðäàí âÿùùàáèëèéè, îíóí ãàíàäëàðûíû, íóð÷óëóüó ýÿòèðèá òÿøâèã åäÿðÿê îíó éàéìàã èñòÿéÿíëÿð âàð. Áóíëàðû äà éàéìàã èñòÿéÿíëÿð þçëÿðèíÿ òÿðÿôäàð òîïëàéà áèëìèðëÿð. ×öíêè Àçÿðáàéúàí õàëãû þçöíöí ìèëëè àäÿò-ÿíÿíÿñèíäÿí, òàðèõÿí
ôîðìàëàøìûø ãàéäàëàðäàí óçàãëàøìàã íèééÿòèíäÿ äåéèë. Àçÿðáàéúàíëû
ýÿíú âÿùùàáèíèí ýåéèíäèéè ýåéèìè âÿ
îíóí çàùèðè ýþðêÿìèíäÿêè äÿéèøèêëèéè
ãÿáóë åòìèð. Áåëÿ îëàí ùàëäà îíóí
ãÿáóë åòäèéè, òÿøâèã åòäèéè õÿòòè äÿ ãÿáóë åòìèð. Àçÿðáàéúàíäà ìÿñúèäëÿðäÿ èíñàíëàð ðàùàò øÿêèëäÿ äèíè àéèíëÿðèíè ùÿéàòà êå÷èðèð âÿ íàìàç ãûëûðëàð.
Ãàäûíëàðûí ýåéèìëÿðèíäÿ ñÿðáÿñò øÿêèëäÿ äèíè åëåìåíòëÿðäÿí èñòèôàäÿ âàð.
Ùå÷ êèì áóíà ãàäàüà ãîéìóð.
Ìÿí éåðëÿðäÿ ýþðöøëÿð êå÷èðèðÿì,
ìöõòÿëèô äèíè ãðóïëàðûí íöìàéÿíäÿëÿðè èëÿ äÿ ýþðöøöðÿì. Îíëàðëà äèíè
áàõûìäàí äà ôèêèð ìöáàäèëÿëÿðè åäèðèê. Ìÿí îíëàðà äà à÷ûã øÿêèëäÿ äåìèøÿì êè, ñèçèí Àçÿðáàéúàíäà òÿáëèü
åòäèéèíèç õÿòò þçöíÿ éåð òàïìàéàúàã. Áèðèíúèñè, õàëã èñòÿìÿéÿúÿê.
Èêèíúèñè èñÿ, áèç áóíà èìêàí âåðìÿðèê. Áèç ùàíñûñà þëêÿ äåéèëèê êè, êèìñÿ ýÿëèá áóðàäà ìèññèîíåðëèê åäèá
íÿñÿ éàéìàã èñòÿñèí. Àçÿðáàéúàí
äèíè úÿùÿòäÿí îòóðóøìóø þëêÿäèð.
Áóðàäà ìèññèîíåðëèê åòìÿê èñòÿéÿí
ïåøìàí îëóá ãàéûäàúàã.
Áó ìÿñÿëÿëÿðèí ìåäèàéà ÷ûõìàñûíà ýÿëèíúÿ èñÿ, ìÿòáóàò áó ìÿñÿëÿëÿðÿ ùàäèñÿëÿðÿ óéüóí îëàðàã ðåàêñèéà âåðèð. Ìÿòáóàò þç èøèíè ýöíäÿëèê
ùàäèñÿëÿð öçÿðèíäÿ ãóðóá. Áöòþâëöêäÿ åëìè-íÿçÿðè àðàøäûðìàëàðäà, éàçûëàðäà áó ìÿñÿëÿ äàèìà ýöíäÿëèêäÿäèð âÿ òÿùëèë îëóíóð.
Ìÿí ùåñàá åäèðÿì êè, äèí-äþâëÿò
ìöíàñèáÿòëÿðè, Êîìèòÿíèí, ùþêóìÿòèí áó ñàùÿäÿêè ýþðäöéö èøëÿðäÿí éàçàíäà îáéåêòèâ îëìàã ëàçûìäûð. Éàñ
ìÿðàñèìëÿðè èëÿ áàüëû ðàäèêàë ìöõàëèôÿòèí ìåäèàñûíû èçëÿéÿíäÿ ýþðöðÿì
êè, ñåíñàñèéà õàðàêòåðëè äÿãèã îëìàéàí ìÿëóìàòëàð éàéûðëàð . Àììà áèð
äÿôÿ ýþðìÿäèì êè, îíëàð éàçñûíëàð êè,
áó, ëàçûìäûð. Áÿëêÿ, îíëàð èñòÿìèðëÿð
êè, þëêÿäÿ áó úöð èñëàùàòëàð îëñóí.
Áÿëêÿ, îíëàð èñòÿéèðëÿð êè, áèç õóðàôàò
äþâðöíäÿ ãàëàã. Òÿùëèë åòìÿê ÿâÿçèíÿ ñåíñàñèéà àõòàðûðëàð. Ùàíñû çÿðÿðëè àäÿò-ÿíÿíÿëÿð âàðñà, îíëàðû àðàäàí ãàëäûðìàã ö÷öí òÿøâèãàò àïàðìàã ëàçûìäûð. Âàõòèëÿ Àçÿðáàéúàíäà
ãûçëàðû ÿðÿ âåðÿíäÿ áàøëûã àëûðäûëàð.
Èíäè ýþðöðñöíöç êè, áó éîõäóð. ßìèãûçû, õàëàãûçû, õàëàîüëó åâëÿíìÿëÿðè
âàð èäè. Ýþðöðñöíöç, áó íÿ ãÿäÿð
àçàëûá. Èíñàíëàð áàøà äöøöáëÿð êè,
áó, òàëàññåìèéà õÿñòÿëèéè éàðàäûð,
ãîðõóëóäóð. Áèç çàìàíà óéüóíëàøìàëûéûã. Àììà ìèëëè àäÿò-ÿíÿíÿìèçèí íöâÿñèíÿ òîõóíìàëû äåéèëèê. Î
íöâÿ ÿáÿäèäèð. Î, èíêèøàôûìûçäàí,
ìåíòàëèòåòèìèçäÿí èðÿëè ýÿëèð. Ùå÷
êèì äÿ áó íöâÿéÿ òîõóíìàã íèééÿòèíäÿ äåéèë. Ñàäÿúÿ, áó íöâÿíèí è÷ÿðèñèíÿ äàõèë îëìàã èñòÿéÿí éàä úèñèìëÿðèí ãàðøûñûíû àëìàã èñòÿéèðèê.
7
www.yeniazerbaycan.com
13 ñåíòéàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 166 (4325)
Àâñòðèéà íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð
ßëèéåâèí âÿ øÿùèäëÿðèí õàòèðÿñèíè åùòèðàìëà éàä åäèá
Àâñòðèéà Ðåñïóáëèêàñûíûí Àâðîïà
èøëÿðè, èíòåãðàñèéà âÿ õàðèúè èøëÿð öçðÿ ôåäåðàë íàçèðè Ñåáàñòéàí Êóðòñóí
áàø÷ûëûã åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè
Àçÿðáàéúàíà èøýöçàð ñÿôÿðÿ ýÿëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, ñåíòéàáðûí 12-äÿ ãîíàãëàð Ôÿõðè õèéàáàíà
ýÿëÿðÿê õàëãûìûçûí Öìóììèëëè ëèäåðè,
ìöàñèð ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ìåìàðû âÿ ãóðóúóñó Ùåéäÿð
ßëèéåâèí õàòèðÿñèíè åùòèðàìëà éàä
åäèá, ìÿçàðû þíöíÿ ÿêëèë ãîéóáëàð.
Ýþðêÿìëè îôòàëìîëîã àëèì, àêàäåìèê Çÿðèôÿ õàíûì ßëèéåâàíûí äà
õàòèðÿñè éàä îëóíóá, ìÿçàðû öñòöíÿ
ýöë äÿñòÿëÿðè äöçöëöá.
Ñîíðà Øÿùèäëÿð õèéàáàíûíà ýÿëÿí ãîíàãëàð Àçÿðáàéúàíûí ìöñòÿãèëëèéè âÿ ÿðàçè áöòþâëöéö óüðóíäà
úàíëàðûíäàí êå÷ìèø ãÿùðÿìàí Âÿòÿí þâëàäëàðûíûí õàòèðÿñèíè àíàðàã,
“ßáÿäè ìÿøÿë” àáèäÿñèíèí þíöíÿ
ÿêëèë ãîéóáëàð.
Áàêûíûí ÿí ùöíäöð íþãòÿñèíäÿí
Àçÿðáàéúàí ïàéòàõòûíûí ìÿíçÿðÿñèíè ñåéð åäÿí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí
öçâëÿðèíÿ Øÿùèäëÿð õèéàáàíûíûí òàðèõè âÿ øÿùÿðèìèçäÿ ýþðöëÿí àáàäëûããóðóúóëóã èøëÿðè áàðÿäÿ ìÿëóìàò
âåðèëèá.
×åõ Ðåñïóáëèêàñûíûí ìöäàôèÿ íàçèðèíèí ìöàâèíèíÿ Äàüëûã
Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè áàðÿäÿ ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðèëèá
Ñåíòéàáðûí 12-äÿ Áàêû Åêñïî
Ìÿðêÿçèíäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ìöäàôèÿ íàçèðè, ýåíåðàë-ïîëêîâíèê Çàêèð Ùÿñÿíîâ áèðèíúè Àçÿð-
áàéúàí Áåéíÿëõàëã ìöäàôèÿ ñÿíàéåñè “ÀÄÅÕ
2014” ñÿðýèñèíäÿ èøòèðàê
åäÿí ×åõ Ðåñïóáëèêàñû
ìöäàôèÿ íàçèðèíèí ìöàâèíè Éàêóá Êóëùàíåêèí ðÿùáÿðëèê åòäèéè íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòè èëÿ ýþðöøöá.
Ìöäàôèÿ Íàçèðëèéèíèí
ìÿòáóàò
õèäìÿòèíäÿí
ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè,
ýþðöøäÿ ãîíàüà Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü
ìöíàãèøÿñè áàðÿäÿ ÿòðàôëû ìÿëóìàò
âåðèëèá, ùÿðáè-òåõíèêè ñàùÿäÿ ÿìÿêäàøëûã ìÿñÿëÿëÿðè ìöçàêèðÿ îëóíóá.
Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí ïðåçèäåíòè,
àêàäåìèê Àêèô ßëèçàäÿ Áèëèê Ôîíäóíäà îëóá
Àçÿðáàéúàí Ìèëëè
Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí (ÀÌÅÀ) ïðåçèäåíòè, Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Áèëèê
Ôîíäóíóí Ùèìàéÿ÷èëèê Øóðàñûíûí ñÿäðè,
àêàäåìèê Àêèô ßëèçàäÿ Ôîíäóí ÿìÿêäàøëàðû èëÿ ýþðöøöá.
Ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
ìèëëÿòëÿðàðàñû, ìóëòèêóëòóðàëèçì âÿ äèíè
ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ Äþâëÿò
ìöøàâèðè, Áèëèê Ôîíäóíóí Ùèìàéÿ÷èëèê Øóðàñûíûí
öçâö, àêàäåìèê Êàìàë Àáäóëëàéåâ èøòèðàê åäèá.
Ôîíäóí èíôîðìàñèéà òÿìèíàòû ñåêòîðóíäàí
ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, Áèëèê Ôîíäóíóí èúðà÷û
äèðåêòîðó Îãòàé Ñÿìÿäîâ ðÿùáÿðëèê åòäèéè ãóðóìóí ôÿàëèééÿòè ö÷öí éàðàäûëàí øÿðàèòÿ ýþðÿ
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðèá âÿ ùÿð áèð ÿìÿêäàøûí ýþñòÿðèëÿí åòèìàäû
äîüðóëäàúàüûíà ÿìèíëèéèíè èôàäÿ åäèá.
Ýþðöøäÿ Î.Ñÿìÿäîâ ãîíàãëàðà Ôîíäóí
ùÿéàòà êå÷èðäèéè “Èëáîéó áèëèê” ïðîãðàìûíûí
“Ãàðäàøëàøìûø ìÿêòÿáëÿð”, “Äîúåíäî Äèñúèìóñ”, “Äèíè àáèäÿëÿðäÿ òàðèõèí èçëÿðè”, “Àóäèòîðèéà+”, “Àçÿðáàéúàí åëìè õàðèúäÿ”, “Äöíéà åëìè
Àçÿðáàéúàíäà”, “Éàðàäûúûëûã ôàêöëòÿëÿðè”, “Ìÿñúèäëÿðäÿ êèòàáõàíà”, “Åïèçîä”, “Óñòàä âÿ øÿéèðä”, “Àçÿðáàéúàí áàéðàüû” ëàéèùÿëÿðè ùàããûíäà ýåíèø ìÿëóìàò âåðèá.
Áèëèê Ôîíäóíóí ìöõòÿëèô ëàéèùÿëÿð öçðÿ äÿôÿëÿðëÿ áþëýÿëÿðÿ åçàì îëóíàí ÿìÿêäàøëàðû
ãàðäàøëàøìûø Øóøà, Àüäàì, Ôöçóëè, Ýÿíúÿ,
Àñòàðà, Øÿêè, Ýÿäÿáÿé, Áèëÿñóâàð âÿ äèýÿð øÿùÿð âÿ ðàéîíëàðûí îðòà ìÿêòÿá øàýèðäëÿðèíèí ëàéèùÿäÿí ôàéäàëàíìàñû, äèíè àáèäÿëÿðèí àðàøäûðûëìàñû èëÿ áàüëû ýåíèø ìÿëóìàò âåðèáëÿð.
Àêàäåìèê À.ßëèçàäÿ Áèëèê Ôîíäóíóí ãûñà
âàõòäà ýþðäöéö èøëÿðäÿí ðàçûëûüûíû áèëäèðèá, ìÿêòÿáëèëÿðèí áèëèêëÿðèíèí àðòûðûëìàñû, èíòåëëåêòóàë ñÿâèééÿëÿðèíèí ôîðìàëàøìàñû, âÿòÿíïÿðâÿðëèê ùèññëÿðèíèí éöêñÿëäèëìÿñè ö÷öí ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿëÿðèí óüóðëó íÿòèúÿëÿðèíÿ èíàìûíû èôàäÿ åäèá.
ÀÌÅÀ-íûí ïðåçèäåíòè ìààðèôëÿíìÿ ùÿðÿêàòûíà
îðòà ìÿêòÿáëÿðëÿ éàíàøû, àëè ìÿêòÿáëÿðèí äÿ úÿëá
îëóíìàñûíû, ýÿíú àëèìëÿðèí, åëÿúÿ äÿ õàðèúäÿ
éàøàéàí àçÿðáàéúàíëû åëì àäàìëàðûíûí ïîòåí-
ñèàëûíäàí ôàéäàëàíìàüûí âàúèáëèéèíè âóðüóëàéûá.
Àêàäåìèê À.ßëèçàäÿ ÀÌÅÀ-íûí Áèëèê Ôîíäóíóí áöòöí ëàéèùÿëÿðèíè äÿñòÿêëÿìÿéÿ ùàçûð
îëäóüóíó, àêàäåìèéàíûí ìöõòÿëèô èíñòèòóòëàðûíäà ìöíòÿçÿì ýþðöøëÿðèí êå÷èðèëìÿñèíèí ÿùÿìèééÿòèíè ãåéä åäèá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí Áèëèê Ôîíäóíóí éàðàäûëìàñûíû Àçÿðáàéúàí çèéàëûëàðûíà ýþñòÿðèëÿí åòèìàä êèìè äÿéÿðëÿíäèðÿí Äþâëÿò ìöøàâèðè,
àêàäåìèê Êàìàë Àáäóëëàéåâ Ùèìàéÿ÷èëèê Øóðàñû
ñÿäðèíèí Ôîíäóí ôÿàëèééÿòèíèí äàùà ñÿìÿðÿëè òÿøêèë
îëóíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ýþðöøäÿ ñÿñëÿíäèðäèéè òÿêëèô âÿ òþâñèéÿëÿðè éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèá.
Äàùà ñîíðà àêàäåìèê Ê.Àáäóëëàéåâ Ðàáèòÿ
âÿ Éöêñÿê Òåõíîëîýèéàëàð Íàçèðëèéè èëÿ Áèëèê Ôîíäóíóí áèðýÿ ùÿéàòà êå÷èðÿúÿéè äèñòàíò ìöùàçèðÿëÿð áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèá. Áèëäèðèëèá êè, áó ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí 15 áþëýÿñèíäÿ
îíëàéí ðåæèìäÿ âèðòóàë êîíôðàíñëàð òÿøêèë îëóíàúàã. Ëàéèùÿéÿ úÿëá îëóíàúàã ðàéîíëàðäàí 300äÿê ñàêèí òàíûíìûø éåðëè âÿ õàðèúè åëì àäàìëàðûíûí âèðòóàë ìöùàçèðÿëÿðèíè äèíëÿéÿúÿê, êîíôðàíñëàðà èíòåðàêòèâ éîëëà ãàòûëàúàã. Äþâëÿò ìöøàâèðè
âóðüóëàéûá êè, Áèëèê Ôîíäóíóí Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâèí òþâñèéÿñè èëÿ ðåàëëàøàí “Þëêÿìèçè òàíûéàã” òóð-àêñèéàñûíûí äàâàìû îëàí ìöõòÿëèô ëàéèùÿëÿðè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ øàýèðäëÿðèí Àçÿðáàéúàíûí
ìöõòÿëèô áþëýÿëÿðèíÿ ñÿôÿðëÿðè òÿêúÿ îíëàðà þëêÿìèçè òàíûòäûðìàãëà ìÿùäóäëàøìûð. Áó ñÿôÿðëÿð
ùÿì äÿ óøàã âÿ éåíèéåòìÿëÿð, åëÿúÿ äÿ áþëýÿëÿðèí çèéàëûëàðû àðàñûíäà äîñòëóã, ãàðäàøëûã ìöíàñèáÿòëÿðèíèí éàðàíìàñûíà áþéöê òÿêàí âåðèð.
Ýþðöøäÿ, ùÿì÷èíèí Áèëèê Ôîíäóíóí ýÿëÿúÿêäÿ èúðà åäÿúÿéè ìöõòÿëèô ëàéèùÿëÿð ÿòðàôûíäà
ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Àçÿðáàéúàí Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðè èðèìèãéàñëû
ÿìÿëèééàò-òàêòèêè òÿëèìëÿðè êå÷èðÿúÿê
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè, Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðèí
Àëè Áàø Êîìàíäàíû Èëùàì ßëèéåâèí òÿñäèã åòäèéè ïëàíà ÿñàñÿí, ñåíòéàáðûí 13-äÿí 20-äÿê
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðèíèí
áöòöí ãîøóí íþâëÿðèíèí, î úöìëÿäÿí Òöðêèéÿ
Ðåñïóáëèêàñû Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðèíèí ùÿðáè ùèññÿëÿðèíèí úÿëá îëóíìàñû èëÿ ìÿðùÿëÿëè ñóðÿòäÿ èðèìèãéàñëû ÿìÿëèééàò-òàêòèêè òÿëèìëÿðè êå÷èðèëÿúÿê.
Ìöäàôèÿ Íàçèðëèéèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí
ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, áèðèíúè ìÿðùÿëÿäÿ
êÿøôèééàòûí áöòöí íþâëÿðèíèí, Õöñóñè Òÿéèíàòëû
Ãöââÿëÿðèí, Ùÿðáè Ùàâà Ãöââÿëÿðè, î úöìëÿäÿí ùàâà ùöúóìóíäàí ìöäàôèÿ ãîøóíëàðûíûí
ãàðøûëûãëû ôÿàëèééÿòè âÿ óçëàøìà ìÿñÿëÿëÿðèíèí
þéðÿíèëìÿñè íÿçÿðäÿ òóòóëóá.
Èêèíúè ìÿðùÿëÿäÿ ãóðó ãîøóíëàðûíûí áèðëÿøìÿ âÿ ùèññÿëÿðè ìöõòÿëèô øÿðàèòëÿðäÿ, î úöìëÿäÿí äàüëûã ÿðàçèäÿ ùöúóì ÿìÿëèééàòûíûí òÿøêèëè
âÿ àïàðûëìàñû, òàêòèêè ùàâà äåñàíòûíûí, ðåéä âÿ
þí äÿñòÿëÿðèí òÿòáèãè, ÿìÿëèééàòëàðûí ùÿðòÿðÿôëè
òÿìèíàòû öçðÿ òàïøûðûãëàðû éåðèíÿ éåòèðÿúÿêëÿð.
Àëè Áàø Êîìàíäàíûí øÿõñè ýþñòÿðèøèíÿ
ÿñàñÿí, òÿëèìëÿð çàìàíû áèðëÿøìÿ âÿ ùèññÿëÿ-
ðèí ñÿôÿðáÿðëèê òàïøûðûãëàðûíûí éåðèíÿ éåòèðèëìÿñè ñÿâèééÿñèíèí éîõëàíûëìàñû ìÿãñÿäèëÿ åùòèéàòäà îëàí 10.000 íÿôÿðÿäÿê ùÿðáè âÿçèôÿëè òÿëèì òîïëàíûøûíà úÿëá åäèëÿúÿê. Äþéöø ùàçûðëûüû
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ îíëàðëà ñèëàù âÿ ùÿðáè òåõíèêàäàí
èñòèôàäÿ ãàéäàëàðû öçðÿ ïðàêòèêè ìÿøüÿëÿëÿð,
äþéöø àòûøëàðû, ìÿíÿâè-ïñèõîëîæè ùàçûðëûã âÿ äþéöø óçëàøìàñû öçðÿ òÿäáèðëÿð êå÷èðèëÿúÿê.
Ö÷öíúö ìÿðùÿëÿäÿ òÿëèì ìÿðêÿçëÿðè âÿ ïîëèãîíëàðäà ìîòîàòûúû âÿ òàíê áþëìÿëÿðèíèí, ðàêåò
âÿ àðòèëëåðèéà ãóðüóëàðûíûí, çåíèò-ðàêåò êîìïëåêñëÿðèíèí, äþéöø òÿééàðÿ âÿ ùåëèêîïòåðëÿðèíèí
äþéöø àòûøëàðû èúðà îëóíàúàã, ïðàêòèêè ðàêåò áóðàõûëûøëàðû âÿ áîìáàëàìà ùÿéàòà êå÷èðèëÿúÿê.
Òÿëèìëÿðÿ 30.000 íÿôÿðÿäÿê øÿõñè ùåéÿò,
250-äÿí àðòûã çèðåùëè òåõíèêà, ðàêåò âÿ àðòèëëåðèéà ãîøóíëàðûíûí 150-äÿí ÷îõ ãóðüóñó, Ùÿðáè
Ùàâà Ãöââÿëÿðèíèí 20-äÿê òÿééàðÿñè âÿ 15 ùåëèêîïòåðè, ùÿì÷èíèí ãðóïëàøìàíûí ùàâàäàí
ìöùàôèçÿñè ìÿãñÿäèëÿ ãîøóíëàðûí ùàâà ùöúóìóíäàí ìöäàôèÿ áþëìÿëÿðè âÿ ìöàñèð ùàâà
ùöúóìóíäàí ìöäàôèÿ êîìïëåêñëÿðè èëÿ ñèëàùëàíìûø çåíèò-ðàêåò áèðëÿøìÿëÿðè úÿëá åäèëÿúÿê.
Ýöðúöñòàíûí Áàø íàçèðè Èðàêëè Ãàðèáàøâèëè
Àçÿðáàéúàíà ðÿñìè ñÿôÿð åäèá
Àçÿðáàéúàíäà ðÿñìè ñÿôÿðäÿ
îëàí Ýöðúöñòàíûí Áàø íàçèðè Èðàêëè
Ãàðèáàøâèëè ñåíòéàáðûí 12-äÿ “Áàêû
Àü øÿùÿð” ëàéèùÿñè èëÿ òàíûø îëóá.
Áàø íàçèð Èðàêëè Ãàðèáàøâèëèéÿ
“Áàêû Àü øÿùÿð” ëàéèùÿñè ùàããûíäà
ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðèëèá. Ëàéèùÿíèí Èíêèøàô Äåïàðòàìåíòèíèí ðÿùáÿðè Ôóàä
Âåðäèéåâ áèëäèðèá êè, áóðàäà øÿùÿðñàëìà èøëÿðè Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí Ñÿðÿíúàìû èëÿ òÿñäèã îëóíìóø
“2006-2010-úó èëëÿðäÿ Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíäà åêîëîæè âÿçèééÿòèí
éàõøûëàøäûðûëìàñû öçðÿ êîìïëåêñ
òÿäáèðëÿð ïëàíû” ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùÿéàòà
êå÷èðèëèð. “Áàêû Àü øÿùÿð”èí òÿìÿë äàøû 2011-úè èë äåêàáðûí 24-äÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ãîéóëóá.
Ëàéèùÿíèí ùàçûðëàíìàñûíäà éåðëè
ìöòÿõÿññèñëÿðëÿ éàíàøû, õàðèúè øèðêÿòëÿðèí ÿìÿêäàøëàðû äà èøòèðàê åäèðëÿð. Áèëäèðèëèá êè, ëàéèùÿ “ÌÈÏÈÌ Àñèà
Àwàðäñ 2011” ìöñàáèãÿñèíèí “Ìÿðêÿçè âÿ Ãÿðáè Àñèéàäà ýÿëÿúÿéèí ÿí
éàõøû ëàéèùÿñè” íîìèíàñèéàñûíûí ãàëèáè îëóá, ùàáåëÿ “Úèòéñïàúå Ýëîáàë
2011” ñÿðýèñèíäÿ “ßí éàõøû øÿùÿðñàëìà ëàéèùÿñè” íîìèíàñèéàñûíäà
ìöêàôàò àëûá.
“Áàêû Àü øÿùÿð” ëàéèùÿñè Ýöðúöñòàíûí Áàø íàçèðèíäÿ áþéöê ìàðàã
äîüóðóá.
***
Ñåíòéàáðûí 12-äÿ Ýöðúöñòàíûí
Áàø íàçèðè Èðàêëè Ãàðèáàøâèëè þëêÿìèçäÿ âÿ ðåýèîíäà èëê äÿôÿ êå÷èðèëÿí
Àçÿðáàéúàí Áåéíÿëõàëã ìöäàôèÿ ñÿíàéåñè - “ÀÄÅÕ 2014” ñÿðýèñè èëÿ òàíûø îëóá.
Áàêû Åêñïî Ìÿðêÿçèíäÿ íöìàéèø îëóíàí ñÿðýè áàðÿäÿ Ýöðúöñòàíûí Áàø íàçèðè Èðàêëè Ãàðèáàøâèëèéÿ
ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðèëèá. Áèëäèðèëèá êè,
ñÿðýèäÿ äöíéàíûí 34 þëêÿñèíäÿí
200 øèðêÿò âÿ 22 ðÿñìè íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòè èøòèðàê åäèð.
Ýöðúöñòàíûí Áàø íàçèðè ÿââÿëúÿ
Àçÿðáàéúàíûí Ìöäàôèÿ Ñÿíàéåñè
“Îïòèêà-Ìåõàíèêà” Èñòåùñàëàò
Áèðëèéè èëÿ “ÀÑÅËÑÀÍ” øèðêÿòè
àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûã ùàããûíäà
ìåìîðàíäóì èìçàëàíàúàã
Ìöäàôèÿ ñÿíàéåñè íàçèðè Éàâÿð Úàìàëîâ áèðèíúè Àçÿðáàéúàí Áåéíÿëõàëã ìöäàôèÿ ñÿíàéåñè “ÀÄÅÕ-2014” ñÿðýèñè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Òöðêèéÿíèí “ÀÑÅËÑÀÍ” øèðêÿòèíèí èäàðÿ
ùåéÿòèíèí ñÿäðè Ùàñàí Úàíïîëàòûí ðÿùáÿðëèê åòäèéè ýåíèø
òÿðêèáëè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè èëÿ ýþðöøöá.
Ìöäàôèÿ Ñÿíàéåñè Íàçèðëèéèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð
êè, ýþðöøäÿ íàçèðëèê èëÿ “ÀÑÅËÑÀÍ” øèðêÿòè àðàñûíäà ìþâúóä îëàí ÿìÿêäàøëûüûí ïåðñïåêòèâëÿðè âÿ ãàðøûëûãëû ìàðàã
äîüóðàí äèýÿð ìÿñÿëÿëÿð ìöçàêèðÿ åäèëèá.
Ýþðöøöí ñîíóíäà Ìöäàôèÿ Ñÿíàéåñè Íàçèðëèéèíèí
“Îïòèêà-Ìåõàíèêà” Èñòåùñàëàò Áèðëèéè èëÿ “ÀÑÅËÑÀÍ” øèðêÿòè àðàñûíäà ãàðøûëûãëû ÿìÿêäàøëûã ùàããûíäà ìåìîðàíäóì èìçàëàíìàñûíà äàèð ðàçûëûã ÿëäÿ îëóíóá.
Íàçèðëèéèíèí ñòåíäèíÿ áàõûá. Ñÿðýèéÿ
37 øèðêÿòëÿ ãàòûëàí Àçÿðáàéúàí èðèìèãéàñëû åêñïîçèñèéàñû èëÿ ôÿðãëÿíèð.
Àçÿðáàéúàí “ÀÄÅÕ 2014”äÿ 168
àääà ìÿìóëàò íöìàéèø åòäèðèð.
Áàø íàçèð Òöðêèéÿ, Ðóñèéà, Áåëàðóñ, Êîðåéà Ðåñïóáëèêàñû, Ïîëøà, Èñðàèë âÿ Óêðàéíàíûí ìèëëè ãðóïëàðûíûí
åêñïîçèñèéàëàðû èëÿ äÿ òàíûø îëóá.
Ýöðúöñòàíûí Áàø íàçèðèíÿ ìÿëóìàò âåðèëèá êè, áó ñÿðýè ìèëëè ùÿðáè ñÿíàéå ïîòåíñèàëûíûí íöìàéèøè, ùÿðáè
ñÿíàéå êîìïëåêñèíèí ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðèíäÿ èñòèôàäÿ îëóíàí ìöàñèð ìöäàôèÿ òåõíîëîýèéàëàðû âÿ íöìóíÿëÿðè,
î úöìëÿäÿí äÿ ÿí éåíè ùÿðáè òåõíèêà
íþâëÿðè èëÿ òàíûøëûã, áåéíÿëõàëã ÿìÿêäàøëûã ÿëàãÿëÿðèíèí ãóðóëìàñû áàõûìûíäàí ÿùÿìèééÿòëèäèð. Ãåéä îëóíóá
êè, áó ñÿðýèéÿ îëàí áþéöê ìàðàã
Àçÿðáàéúàíûí ìöùöì ñòðàòåæè òÿðÿôäàø êèìè éöêñÿê ðîëóíó âÿ ÿùÿìèééÿòèíè áèð äàùà òÿñäèãëÿéèð. Ýöðúöñòàíûí Áàø íàçèðè Èðàêëè Ãàðèáàøâèëèéÿ
ìÿëóìàò âåðèëèá êè, áó úöð èõòèñàñëàøäûðûëìûø ñÿðýèíèí êå÷èðèëìÿñè Àçÿðáàéúàíäà ùÿðáè ñÿíàéåíèí èíêèøàôûíà òÿêàí âåðìÿêëÿ éàíàøû, þëêÿäÿ èñòåùñàë åäèëÿí ùÿðáè ìÿùñóëëàðûí äöíéà áàçàðûíäà ðÿãàáÿòÿ äàâàìëû îëìàñûíà äà òþùôÿ âåðÿúÿê.
Ñîíðà ãîíàã ñÿðýèíèí Áàêû
Åêñïî Ìÿðêÿçèíèí ùÿéÿòèíäÿ òÿøêèë
îëóíàí äèýÿð ùèññÿñèíÿ áàõûá.
***
Ñåíòéàáðûí 12-äÿ Ýöðúöñòàíûí
Áàø íàçèðè Èðàêëè Ãàðèáàøâèëèíèí
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíà ðÿñìè
ñÿôÿðè áàøà ÷àòûá.
Ùÿð èêè þëêÿíèí äþâëÿò áàéðàãëàðûíûí äàëüàëàíäûüû Ùåéäÿð ßëèéåâ Áåéíÿëõàëã Àåðîïîðòóíäà ùþðìÿòëè ãîíàüûí øÿðÿôèíÿ ôÿõðè ãàðîâóë äÿñòÿñè
äöçöëöá.
Ýöðúöñòàíûí Áàø íàçèðè Èðàêëè
Ãàðèáàøâèëèíè ùàâà ëèìàíûíäà Àçÿðáàéúàíûí Áàø íàçèðèíèí ìöàâèíè
Àáèä Øÿðèôîâ âÿ äèýÿð ðÿñìè øÿõñëÿð
éîëà ñàëûáëàð.
Àçÿðáàéúàíûí ýÿíúëÿð âÿ èäìàí íàçèðè Õöñóñè Îëèìïèéà
Àâðîïà Éàé Îéóíëàðûíûí à÷ûëûø ìÿðàñèìèíäÿ èøòèðàê åäÿúÿê
Ñåíòéàáðûí 9-äà Áåë÷èêàíûí Àíòâåðïåí
øÿùÿðèíäÿ Õöñóñè Îëèìïèéà Àâðîïà Éàé
Îéóíëàðû èëÿ áàüëû òÿäáèðëÿð áàøëàíûá.
Ýÿíúëÿð âÿ Èäìàí Íàçèðëèéèíèí ìÿòáóàò
õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, ñåíòéàáðûí 14-äÿí 21-äÿê äàâàì åäÿúÿê Îëèìïèéà Îéóíëàðûíäà 58 þëêÿäÿí 2000-äÿí àðòûã ÿãëè èìêàíëàðû ìÿùäóä îëàí èäìàí÷û èøòèðàê åäÿúÿê.
Ðÿñìè ãîíàã êèìè à÷ûëûø ìÿðàñèìèíÿ
äÿâÿò àëàí Àçÿðáàéúàíûí ýÿíúëÿð âÿ èäìàí
íàçèðè Àçàä Ðÿùèìîâ Áåë÷èêàéà éîëà äöøöá.
Õöñóñè Îëèìïèéà Îéóíëàðû ÿðÿôÿñèíäÿ
Áåë÷èêàíûí Ëîììåë øÿùÿðè Áàêû èëÿ ñûõ ÿëàãÿëÿðÿ ÿñàñÿí 42 íÿôÿðäÿí èáàðÿò Àçÿðáàéúàí
íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíè ãÿáóë åäÿúÿê. ßí ìàðàãëû ìÿãàìëàðäàí áèðè Àçÿðáàéúàí êîìàíäàñûíûí éàðûøëàð çàìàíû Ëîììåë øÿùÿðèíäÿ
ãàëìàñû ìöíàñèáÿòèëÿ îðàäà àáèäÿíèí à÷ûëûø
ìÿðàñèìèíèí êå÷èðèëìÿñè îëàúàã. À÷ûëûø ìÿðàñèìèíäÿ ýÿíúëÿð âÿ èäìàí íàçèðè Àçàä Ðÿùèìîâ, Ëîììåë øÿùÿðèíèí ìåðè Ïåòåð Âàíâåëòùîâåí âÿ Àçÿðáàéúàíûí Áåë÷èêàäàêû ñÿôèðè Ôóàä Èñýÿíäÿðîâ èøòèðàê åäÿúÿêëÿð.
Ëîììåë øÿùÿðèíäÿ þëêÿìèçèí âÿ “Áàêû
2015” Àâðîïà Îéóíëàðûíûí òÿáëèüè èëÿ áàüëû
êîíñåðòèí, ñÿðýèíèí òÿøêèëè âÿ áèð ñûðà òÿãäèìàòëàðûí åäèëìÿñè íÿçÿðäÿ òóòóëóá. Êîíñåðòäÿ Áàêû Ìóñèãè Àêàäåìèéàñûíûí ýÿíúëÿð
êàìåðà îðêåñòðè Àçÿðáàéúàíûí êëàññèê âÿ
ìèëëè ìóñèãèëÿðèíè èôà åäÿúÿê.
8
www.yeniazerbaycan.com
13 ñåíòéàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 166 (4325)
Àçÿðáàéúàí-Òöðêèéÿ ìöíàñèáÿòëÿðè
ãàðøûëûãëû åòèìàäà ÿñàñëàíàí èíêèøàô
ìîäåëè êèìè áöòöí äöíéàéà íöìóíÿäèð
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Èñòàíáóëäàêû áàø êîíñóëó Ùÿñÿí Çåéíàëîâ Òöðêèéÿ Ïðåçèäåíòè Ðÿúÿá
Òàééèá ßðäîüàíûí þëêÿìèçÿ ñÿôÿðèíèí íÿòèúÿëÿðè èëÿ áàüëû ÀçÿðÒÀú-à
ìöñàùèáÿ âåðèá. Ìöñàùèáÿíè òÿãäèì
åäèðèê.
- Òöðêèéÿ Ïðåçèäåíòè Ðÿúÿá
Òàééèá ßðäîüàíûí Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿðèíèí íÿòèúÿëÿðè áàðÿäÿ
íÿ äåéÿ áèëÿðñèíèç?
- Àçÿðáàéúàí-Òöðêèéÿ ìöíàñèáÿòëÿðèíäÿí ñþùáÿò ýåäèðñÿ, Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí “Áèð ìèëëÿò, èêè äþâëÿò” êÿëàìûíû õàòûðëàìàìàã ìöìêöí äåéèë. Ñÿôÿðèí ñèéàñè
ÿùÿìèééÿòè âÿ öìóìè íÿòèúÿëÿðè òÿêúÿ ãàðäàø þëêÿëÿðèìèç ö÷öí éîõ, ðåýèîíäà ñöëù âÿ ñàáèòëèéèí áÿðãÿðàð
îëóíìàñû, èíêèøàô âÿ òÿðÿããèíèí äàùà
ìöàñèð ìîäåëëÿðäÿ âöñÿò àëìàñû áàõûìûíäàí ÿùÿìèééÿò äàøûéûð. Öìóìèééÿòëÿ, Àçÿðáàéúàí-Òöðêèéÿ ìöíàñèáÿòëÿðè ãàðøûëûãëû åòèìàäà ÿñàñëàíàí èíêèøàô ìîäåëè êèìè áöòöí äöíéàéà íöìóíÿäèð. Ïðåçèäåíò Ðÿúÿá
Òàééèá ßðäîüàíûí “Äàüëûã Ãàðàáàü
ìöíàãèøÿñè ùÿëë åäèëìÿäèéè òÿãäèðäÿ
Òöðêèéÿ èëÿ Åðìÿíèñòàí àðàñûíäàêû
âÿçèééÿò èíäèêè êèìè äàâàì åäÿúÿê”
ôèêðè Òöðêèéÿ èëÿ Åðìÿíèñòàí àðàñûíäà
ñÿðùÿä ãàïûñûíûí à÷ûëìàñû ìþâçóñóíäà ìþùòÿêèðëèê åäÿíëÿðÿ áèðäÿôÿëèê úàâàá îëäó. ßí ÿñàñû îäóð êè, ïðåçèäåíòëÿðèìèç áèð äàùà áöòöí äöíéàéà áÿéàí åòäèëÿð êè, Àçÿðáàéúàí âÿ
Òöðêèéÿ ö÷öí ùå÷ áèð ìÿñÿëÿäÿ ôèêèð
àéðûëûüû éîõäóð. Áó òàðèõè ôèêðèí èëêèí
íÿòèúÿñè ñÿôÿðèí àðäûíúà ÍÀÒÎ-íóí
Óåëñäÿ êå÷èðèëìèø ñàììèòèíäÿ þçöíö
ýþñòÿðäè. Ïðåçèäåíò Ðÿúÿá Òàééèá
ßðäîüàíûí ñàììèòäÿêè ÷ûõûøûíäà Àëéàíñûí Àçÿðáàéúàíà âåðäèéè âÿäëÿðèí
éåðèíÿ éåòèðèëìÿñèíèí âàúèá îëäóüóíó
âÿ Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí
Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéö ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùÿëë åäèëìÿñèíèí áþéöê
þíÿì äàøûäûüûíû âóðüóëàìàñû áèð äàùà
áöòöí äöíéàéà
íöìàéèø åòäèðäè êè, áèç ñåâèíúèìèçè âÿ
êÿäÿðèìèçè áÿðàáÿð áþëöøÿí
ãàðäàø õàëãëàð
âÿ þëêÿëÿðèê.
Ñàììèòèí áÿéàííàìÿñèíèí
30-úó ìàääÿñèíäÿ Àëéàíñûí
òÿðÿôäàøëûã åòäèéè þëêÿëÿðèí, î úöìëÿäÿí Àçÿðáàéúàíûí êÿíàð òÿçéèãëÿðäÿí àñûëû îëìàäàí ìöñòÿãèë ñå÷èì, ñÿðáÿñò õàðèúè
ñèéàñÿò âÿ ìöäàôèÿ ùöãóãëàðûíû äÿñòÿêëÿìÿéÿ äàâàì åäÿúÿéè áèëäèðèëèð.
Áó, Àçÿðáàéúàíûí õàðèúè ñèéàñÿòèíèí
óüóðó, Àçÿðáàéúàí-Òöðêèéÿ ìöòòÿôèãëèéèíèí íÿòèúÿñèäèð. Áó èëèí àïðåëèíäÿ èñÿ Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì
ßëèéåâ Ïðàãàäà Àâðîïà Èòòèôàãûíûí
“Øÿðã òÿðÿôäàøëûüû” Ïðîãðàìûíûí 5 èëëèéèíÿ ùÿñð îëóíìóø ñàììèòäÿêè ÷ûõûøûíäà Åðìÿíèñòàí ïðåçèäåíòè Ñåðæ
Ñàðêèñéàíà òóòàðëû úàâàá âåðèá. Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí Òöðêèéÿ âÿ
Àçÿðáàéúàíäà áþéöê úîøãó èëÿ ãàðøûëàíàí “Òöðêèéÿ éîõäóðñà, ìÿí áóðàäà âàðàì” èôàäÿñè äöíéàíûí ñèéàñè
òàðèõèíäÿ þçöíÿ ÿáÿäè éåð òàïûá.
- Ãàðäàø þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà
ýÿëÿúÿê ôÿàëèééÿò ñòðàòåýèéàñûíûí ãóðóëìàñû áàðÿäÿ íÿ äåéÿ
áèëÿðñèíèç?
- Áÿùñ åòäèéèìèç ñÿôÿðäÿ åíåðæè
ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûüûí éåíè èñòèãàìÿòëÿðè áàðÿäÿ ñÿñëÿíÿí ôèêèðëÿð õöñóñè þíÿì äàøûéûð. Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâ áèëäèðäè êè, éàõûí 5-6 èëäÿ
Àçÿðáàéúàí òÿðÿôè Òöðêèéÿéÿ òÿõìèíÿí 17-20 ìèëéàðä ÀÁØ äîëëàðû ìÿáëÿüèíäÿ ñÿðìàéÿ éàòûðàúàã. Íÿçÿðÿ
àëìàã ëàçûìäûð êè, Àçÿðáàéúàíûí
ìÿãñÿäéþíëö ñèéàñÿòè íÿòèúÿñèíäÿ
ãàðäàø þëêÿíèí “Øàùäÿíèç”äÿêè âÿ
ÒÀÍÀÏ ëàéèùÿñèíäÿêè ïàéû êèôàéÿò
ãÿäÿð àðòûðûëûá. Éàõûí ýöíëÿðäÿ ÒÀÍÀÏ-ûí òÿìÿëèíèí ãîéóëìàñû Àçÿðáàéúàí âÿ Òöðêèéÿíèí Àâðîïàíûí
åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíäÿêè ðîëóíó äàùà äà àðòûðàúàã. Áÿéàíàòëàðäà ñÿñëÿíäèðèëäèéè êèìè, Òöðêèéÿäÿí Àâðîïàéà êå÷ÿúÿê áó åíåðæè õÿòòè ÷îõ áþéöê
ñèéàñè âÿ èãòèñàäè ÿùÿìèééÿòÿ ìàëèêäèð. Áóíäàí áàøãà, Èçìèðäÿ “Ñòàð”
íåôòàéûðìà çàâîäóíóí òèêèëìÿñè
Àçÿðáàéúàí âÿ Òöðêèéÿ àðàñûíäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ÿí áþéöê èãòèñàäè ëàéè-
ùÿëÿðäÿíäèð. Öìóìè äÿéÿðè 5 ìèëéàðä ÀÁØ äîëëàðûíäàí ÷îõ îëàí áó ëàéèùÿ ÿñàñûíäà éàðàäûëàí ìöÿññèñÿ
Øÿðãè Àâðîïàäà ÿí áþéöê íåôò âÿ
êèìéà êîìïëåêñè îëàúàã. “Ñòàð” ùÿì
éàòûðûëàí ñÿðìàéÿíèí ùÿúìèíÿ, ìöâÿããÿòè âÿ äàèìè èø éåðëÿðèíèí ñàéûíûí ÷îõëóüóíà, ùÿì äÿ çÿðóðè íåôò âÿ
êèìéà ìÿùñóëëàðûíûí èñòåùñàëûíà ýþðÿ íàäèð ìöÿññèñÿäèð. Àçÿðáàéúàíûí
òÿøÿááöñö èëÿ éàðàäûëàí âÿ Àâðîïàíû
Àñèéà èëÿ áèðëÿøäèðÿúÿê Áàêû-ÒáèëèñèÃàðñ äÿìèð éîëó øÿáÿêÿñè äàøûìàëàð
ñèñòåìèíäÿ éåíè ìÿðùÿëÿíèí áàøëàíüûúû îëàúàã.
Àçÿðáàéúàí èëÿ Òöðêèéÿ àðàñûíäà
180-ÿ éàõûí, î úöìëÿäÿí èãòèñàäè ñàùÿäÿ ñÿðìàéÿëÿðèí òÿøâèãè âÿ ãàðøûëûãëû ãîðóíìàñû, èêèãàò âåðýèòóòìà,
ýþìðöê ñàùÿëÿðèíäÿ ñàçèøëÿð äàõèë îëìàãëà 40 èêèòÿðÿôëè ñÿíÿä èìçàëàíûá.
2013-úö èëäÿ òèúàðÿò äþâðèééÿñè 1,99
ìèëéàðä ÀÁØ äîëëàðû ìÿáëÿüèíäÿ
îëóá. Òöðêèéÿíèí Àçÿðáàéúàíäà ÿñàñ
êàïèòàëà éàòûðäûüû ñÿðìàéÿ 2,6 ìèëéàðä äîëëàð òÿøêèë åäèá. Áó, þëêÿìèçäÿêè õàðèúè ñÿðìàéÿíèí 6,5 ôàèçèíè
òÿøêèë åòìÿêëÿ áåøèíúè éåðÿ ñàùèá îëìàãäûð. Õàðèúè ñÿðìàéÿäàð òÿðÿô êèìè
ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíäà 25,5 ôàèç ïàéëà
Òöðêèéÿ áèðèíúè éåðäÿäèð âÿ èíâåñòèñèéà ìÿáëÿüè 1,9 ìèëéàðä äîëëàð úèâàðûíäàäûð. Àçÿðáàéúàíûí Òöðêèéÿäÿêè ñÿðìàéÿñè 5 ìèëéàðä äîëëàðà éàõûíëàøûá.
- Ïðåçèäåíò Ðÿúÿá Òàééèá ßðäîüàíûí Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿðè
ÿðÿôÿñèíäÿ úèääè áèð èíôîðìàñèéà òÿõðèáàòû èëÿ öçëÿøäèê. Áó
òÿõðèáàòûí ùàðàäàí ãàéíàãëàíäûüûíû ìöÿééÿíëÿøäèðÿ áèëäèíèçìè?
- Äîñòëóã âÿ ãàðäàøëûã íÿ ãÿäÿð
ìþùêÿì îëóðñà, îíà ãàðøû ãöââÿëÿð
äÿ ôÿàëëàøûð. Ïðåçèäåíò Ðÿúÿá Òàééèá
ßðäîüàíûí Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿðè ÿðÿôÿñèíäÿ ùÿð èêè þëêÿíèí àèäèééÿòè öçðÿ
ðÿñìè øÿõñëÿðè áó äåçèíôîðìàñèéàíûí
éàðàòäûüû ãåéðè-ñàüëàì ìÿíçÿðÿíè
àðàäàí ãàëäûðìàãëà ìÿøüóë îëäóëàð.
Àðàøäûðìàëàð ýþñòÿðèð êè, ãåéä åòäèéèìèç äåçèíôîðìàñèéà ùå÷ áèð ôÿàëèééÿòè îëìàéàí, äàèì ñó áóëàíäûðìàãëà þçëÿðèíè ýöíäÿìäÿ ñàõëàéàí ãöââÿëÿð òÿðÿôèíäÿí îðòàéà àòûëìûøäû. Áåëÿ òÿõðèáàòëàð éåíÿ äÿ îëà áèëÿð. Ñèðð
äåéèë êè, òÿúàâöçêàð Åðìÿíèñòàí,
äöíéà åðìÿíèëÿðè âÿ Òöðêèéÿíè ýþçö
ýþòöðìÿéÿí õàðèúè ãöââÿëÿð óéäóðìà “åðìÿíè ñîéãûðûìû”íûí éöç èëëèéè
èëÿ áàüëû úèääè òÿõðèáàòëàð ùàçûðëàéûðëàð. ßìèíÿì êè, ãàðäàø Òöðêèéÿ èëÿ
Àçÿðáàéúàí áó òÿõðèáàòëàðûí äà ãàðøûñûíû áèðýÿ ñÿéëÿðëÿ àëàúàãëàð.
Ãàðàäàüäà àçòÿìèíàòëû àèëÿëÿðèí óøàãëàðûíà Ùåéäÿð ßëèéåâ
Ôîíäóíóí òÿøÿááöñö èëÿ ìÿêòÿá ëÿâàçèìàòëàðû òÿãäèì îëóíóá
Ñåíòéàáðûí 12-äÿ Ãàðàäàü ðàéîíóíóí Ëþêáàòàí ãÿñÿáÿñèíäÿêè
139 íþìðÿëè îðòà ìÿêòÿáäÿ àçòÿìèíàòëû àèëÿëÿðèí óøàãëàðûíà Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí òÿøÿááöñö
èëÿ ìÿêòÿáëè ôîðìàëàðû, ÷àíòàëàð âÿ
ìÿêòÿá ëÿâàçèìàòëàðû òÿãäèì îëóíóá. Áó áàðÿäÿ ÀçÿðÒÀú-à Ãàðàäàü ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíäÿí
ìÿëóìàò âåðèëèá.
Òÿäáèðäÿ ÷ûõûø åäÿí Ãàðàäàü
ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòè áàø÷ûñûíûí
ìöàâèíè Òÿðàíÿ Èñìàéûëîâà Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ðåñïóáëèêàìûçäà åëìèí, ìÿäÿíèééÿòèí, ñÿùèééÿíèí èíêèøàôû, ìèëëè ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèìèçèí ãîðóíìàñû, òàðèõè àáèäÿëÿðèìèçèí áÿðïàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ýþðäöéö
èøëÿðäÿí äàíûøûá. Áèëäèðèëèá êè, Ôîíäóí
òÿøÿááöñö èëÿ ùÿð èë îíëàðëà òÿùñèë âÿ
òèáá îúàãëàðû òèêèëèð, èíòåðíàò ìÿêòÿáëÿðè, óøàã åâëÿðè òÿìèð åäèëèð, éåíè àâàäàíëûãëàðëà òÿúùèç îëóíóð, åùòèéàúû
îëàíëàðà ãàéüû ýþñòÿðèëèð. Ðàéîíóí
áèð ÷îõ ìÿêòÿáëÿðè äÿ ìÿùç Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí äÿñòÿéè èëÿ
ÿñàñëû òÿìèð îëóíóð, ìöàñèð ñòàíäàðòëàð ñÿâèééÿñèíäÿ éåíèäÿí ãóðóëóð.
Ñîíðà éåíè òÿäðèñ èëè ÿðÿôÿñèíäÿ
ðàéîíóí îðòà öìóìòÿùñèë ìÿêòÿáëÿðèíäÿ òÿùñèë àëàúàã 200 ìÿêòÿáëèéÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí òÿøÿááöñö èëÿ éåíè ìÿêòÿáëè ôîðìàëàðû, ÷àíòàëàð âÿ ìÿêòÿá ëÿâàçèìàòëàðû òÿãäèì îëóíóá.
Âàëèäåéíëÿð îíëàðà ùÿð çàìàí
ýþñòÿðèëÿí éöêñÿê äèããÿò âÿ ãàéüûéà ýþðÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ âÿ
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè
Ìåùðèáàí ßëèéåâàéà ìèííÿòäàðëûãëàðûíû áèëäèðèáëÿð.
“Ãàðäàøëàøìûø ìÿêòÿáëÿð” ëàéèùÿñè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ÿñýÿðëÿðëÿ ýþðöø
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Áèëèê Ôîíäóíóí “Ãàðäàøëàøìûø ìÿêòÿáëÿð” ëàéèùÿñè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Øàìàõû ðàéîíóíóí Ñàáèð ãÿñÿáÿ
òàì îðòà ìÿêòÿáèíèí âÿ àêàäåìèê Çÿðèôÿ ßëèéåâà àäûíà Áÿðäÿ øÿùÿð òåõíèêè
òÿìàéöëëö ìÿêòÿá-ëèñåéèí øàýèðäëÿðè
ñåíòéàáðûí 12-äÿ Áÿðäÿ ðàéîíó ÿðàçèñèíäÿêè “Í” ñàéëû ùÿðáè ùèññÿéÿ ýÿëèáëÿð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, øàýèðäëÿð
ÿñýÿð âÿ çàáèòëÿðëÿ ýþðöøöá, îíëàðûí
õèäìÿò, éàòàã, éåìÿê, øÿðàèòëÿðè, îðäóíóí òåõíèêà âÿ àâàäàíëûãëàðû èëÿ òàíûø
îëóáëàð.
Øàýèðäëÿðÿ øÿõñè ùåéÿòèí õèäìÿòè âÿ
äþéöø ùàçûðëûüû áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèëèá.
Áèëäèðèëèá êè, Àçÿðáàéúàíûí éöêñÿëÿí èãòèñàäè ïîòåíñèàëû, áöòöí ñàùÿëÿðäÿ ýåäÿí
èíêèøàô îðäóíóí äà ìàääè-òåõíèêè áàçàñûíûí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíÿ, îíóí ìöàñèð òåõíèêà èëÿ òÿìèíàòûíà øÿðàèò éàðàäûð.
Áó ýöí Àçÿðáàéúàí îðäóñó áþëýÿíèí ÿí
ýöúëö ñèëàùëû ãöââÿëÿðèíäÿí áèðèäèð âÿ
ãàðøûäà äóðàí áöòöí ùÿäÿôëÿðÿ ÷àòìàüà
ãàäèðäèð.
Ãîíàãëàð ÿñýÿðëÿðëÿ ñÿìèìè ñþùáÿò
åäèá, îíëàðà áÿäèè êèòàáëàð, èñòèôàäÿ
åäÿúÿêëÿðè ìöõòÿëèô ëÿâàçèìàòëàð òÿãäèì åäèáëÿð. Øàýèðäëÿð Âÿòÿíÿ, îðäóéà,
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâÿ àèä øåèðëÿð
ñþéëÿéèáëÿð.
ßñýÿðëÿð îíëàðëà ýþðöøÿ ýÿëäèêëÿðèíÿ ýþðÿ ãîíàãëàðà ìèííÿòäàðëûãëàðûíû
áèëäèðèáëÿð.
Áèëèê Ôîíäóíóí þëêÿäàõèëè ëàéèùÿëÿð
ñåêòîðóíóí ìöäèðè Ùàúû Àáäóëëà ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèá êè, áó, Ôîíäóí õÿòòè èëÿ
ÿñýÿðëÿðëÿ êå÷èðèëÿí èëê ýþðöøäöð. Ùÿðáè
ùèññÿäÿ êå÷èðèëÿí áåëÿ òÿäáèðëÿð áþéöìÿêäÿ îëàí íÿñëèí âÿòÿíïÿðâÿðëèê ùèññëÿðèíèí ýöúëÿíäèðèëìÿñèíäÿ áþéöê ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð. Áóíäàí ñîíðà äà øàýèðäëÿðëÿ ÿñýÿðëÿð àðàñûíäà ìöòÿìàäè îëàðàã
ýþðöøëÿð êå÷èðèëÿúÿê.
Ýÿíúëÿðèí þçëÿðèíè èñòÿíèëÿí ñàùÿäÿ òÿñäèã
åòìÿëÿðè ö÷öí þëêÿìèçäÿ ýåíèø èìêàíëàð éàðàäûëûá
Ñåíòéàáðûí 12-äÿ Ìèëëè Ìÿúëèñ ñÿäðèíèí ìöàâèíè Áàùàð Ìóðàäîâà 2014úö èëäÿ àëè ìÿêòÿáëÿðÿ êå÷èðèëìèø èìòàùàíëàðäà éöêñÿê áàë òîïëàéàí Ôöçóëè
ðàéîíóíäàí îëàí ýÿíúëÿðëÿ ýþðöøöá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, ãÿáóë èìòàùàíëàðûíäà ãàçàíäûãëàðû óüóðëàðà ýþðÿ
òÿëÿáÿëÿðè òÿáðèê åäÿí Ìèëëè Ìÿúëèñ ñÿäðèíèí ìöàâèíè îíëàðà ýÿëÿúÿê ôÿàëèééÿòëÿðèíäÿ óüóðëàð àðçóëàéûá. Ãåéä åäèá
êè, ýÿíúëÿðèí ÿëäÿ åòäèéè éöêñÿê ýþñòÿðèúèëÿð áþéöê íàèëèééÿòäèð âÿ îíëàð þç
áèëèê âÿ áàúàðûãëàðû èëÿ þëêÿìèçèí àäûíû
óúàëòìàëûäûðëàð. Áó ýöí äþâëÿòèí àïàðäûüû ìÿãñÿäéþíëö ñèéàñÿò íÿòèúÿñèíäÿ
þëêÿ ýÿíúëÿðèíèí þçëÿðèíè èñòÿíèëÿí ñà-
ùÿäÿ òÿñäèã åòìÿëÿðè ö÷öí ýåíèø èìêàíëàð éàðàäûëûá.
Âèòñå-ñïèêåð þëêÿ ðÿùáÿðëèéèíèí òÿùñèëèí èíêèøàôûíà ýþñòÿðäèéè äèããÿò âÿ
ãàéüû ñàéÿñèíäÿ áó ñàùÿíèí ìöòÿðÿããè
ïðèíñèïëÿð ÿñàñûíäà èíêèøàô åòäèéèíè âóðüóëàéûá. Õöñóñèëÿ èøüàë àëòûíäàêû áþëýÿëÿðèìèçè òÿìñèë åäÿí ýÿíúëÿðèí áèëèéÿ
îëàí ùÿâÿñèíè, âÿòÿíïÿðâÿð ðóùäà áþéöìÿñèíè éöêñÿê äÿéÿðëÿíäèðÿðÿê áèëäèðèá
êè, îíëàð òîðïàãëàðûìûçûí àçàä îëóíìàñû, þëêÿìèçèí ùàãã ñÿñèíèí äöíéàéà
÷àòäûðûëìàñû óüðóíäà äþâëÿòèí àïàðäûüû
ñèéàñÿòÿ äÿñòÿê îëìàëû, áó èñòèãàìÿòäÿ
ñÿéëÿðèíè ÿñèðýÿìÿìÿëèäèðëÿð. Áàùàð
Ìóðàäîâà, ùÿì÷èíèí Ìèëëè Ìÿúëèñèí ôÿà-
ëèééÿòè, ãàíóíâåðèúèëèê ïðîñåñè, ïàðëàìåíòèí ôóíêñèéàëàðû áàðÿäÿ ýþðöø èøòèðàê÷ûëàðûíà ýåíèø ìÿëóìàò âåðèá.
Ñîíðà Ìèëëè Ìÿúëèñ ñÿäðèíèí ìöàâèíè éöêñÿê áàë òîïëàìûø 10 òÿëÿáÿéÿ ùÿäèééÿëÿð òÿãäèì åäèá. ×ûõûø åäÿí òÿëÿáÿëÿð, ðàéîí Òÿùñèë øþáÿñèíèí ìöäèðè
Àëìàç Ùàøûìîâà âÿ áàøãàëàðû ýÿíúëÿðÿ ýþñòÿðèëÿí äèããÿò âÿ ãàéüûéà ýþðÿ
þëêÿ âÿ ïàðëàìåíò ðÿùáÿðëèéèíÿ ìèííÿòäàðëûãëàðûíû áèëäèðèáëÿð.
Ýþðöøäÿ ãåéä îëóíóá êè, áóèëêè ãÿáóë èìòàùàíëàðûíäà Ôöçóëèäÿí 986 àáèòóðèéåíò èøòèðàê åäèá âÿ îíëàðäàí 361-è
óüóðëó íÿòèúÿ ýþñòÿðÿðÿê òÿëÿáÿ àäûíû
ãàçàíûá.
Àçÿðáàéúàíûí ðàáèòÿ âÿ éöêñÿê òåõíîëîýèéàëàð íàçèðè
Äöíéà Èãòèñàäè Ôîðóìóíóí Àñèéà ñàììèòèíäÿ èøòèðàê åäèá
Ñåíòéàáðûí 10-12-äÿ ×èí Õàëã
Ðåñïóáëèêàñûíûí (×ÕÐ) Òèåíúèí øÿùÿðèíäÿ Äöíéà Èãòèñàäè Ôîðóìóíóí Àñèéà ñàììèòè êå÷èðèëèá.
“Éàé Äàâîñó” àäëàíäûðûëàí èúëàñäà
90 þëêÿäÿí 1600-äÿí ÷îõ íöìàéÿíäÿ, î úöìëÿäÿí ùþêóìÿò ðÿñìèëÿðè,
íàçèðëÿð, ðåýèîíàë òÿøêèëàòëàðûí âÿ èðè
øèðêÿòëÿðèí ðÿùáÿðëÿðè, âÿòÿíäàø úÿìèééÿòèíèí òÿìñèë÷èëÿðè, åëì àäàìëàðû,
èúòèìàè õàäèìëÿð èøòèðàê åäèáëÿð. “Èííîíàñèéà âàñèòÿñèëÿ äÿéÿðèí éàðàäûëìàñû” ìþâçóñóíäàêû èëëèê èúëàñûí ìÿãñÿäè äöíéà èãòèñàäèééàòûíûí éåíè åëìèòåõíèêè íàèëèééÿòëÿðèíèí âÿ èíêèøàô ìîäåëëÿðèíèí òÿòáèãè ÿñàñûíäà èíêèøàô åòäèðèëìÿñè éîëëàðûíûí ìöçàêèðÿñè îëóá.
Ö÷ ýöí ÿðçèíäÿ 140-äàí ÷îõ áþëìÿ
èúëàñûíäà äàâàìèééÿò âÿ úÿìèééÿò,
èííîâàñèéà âÿ ñÿíàéå, åëì âÿ òåõíîëîýèéà, éàðàäûúûëûã âÿ ìÿäÿíèééÿò, êèáåðòÿùëöêÿñèçëèê ìþâçóëàðû öçðÿ ìöçàêèðÿëÿð àïàðûá. Èøòèðàê÷ûëàð íàíî, ðîáîò, åíåðæè âÿ èíôîðìàñèéà òåõíîëîýèéàëàðûíûí èíêèøàôû èëÿ áàüëû ìÿñÿëÿëÿðè
íÿçÿðäÿí êå÷èðèáëÿð.
Òèåíúèíäÿêè Ìåéúèàíã Êîíôðàíñ
âÿ Ñÿðýè Ìÿðêÿçèíäÿ òÿøêèë îëóíàí èúëàñûí à÷ûëûø ìÿðàñèìèíäÿ ×èíèí Äþâëÿò
Øóðàñûíûí ñÿäðè (áàø íàçèð) Ëè Êå÷-
éàí, Äöíéà Èãòèñàäè Ôîðóìóíóí òÿñèñ÷èñè âÿ èúðà÷û äèðåêòîðó Êëàóñ Øâàá
÷ûõûø åäèáëÿð.
Èëëèê èúëàñäà Àçÿðáàéúàí ðàáèòÿ âÿ
éöêñÿê òåõíîëîýèéàëàð íàçèðè ßëè Àááàñîâóí ðÿùáÿðëèéèíäÿ íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòè èëÿ òÿìñèë îëóíóá. Íàçèð ß.Àááàñîâ èúëàñûí “Ùèïåð-áèðëÿøìèø äöíéà
âÿ èíòåðíåò èäàðÿ÷èëèéè”, “Àâðàñèéà: éåíè ùöäóäëàð ö÷öí ññåíàðèëÿð” ìþâçóëàðûíäàêû ñåññèéàëàðà ìÿðóçÿ÷è, äèýÿð
áþëìÿ èúëàñëàðûíà èñÿ èøòèðàê÷û ãèñìèíäÿ ãàòûëûá. Î, Àçÿðáàéúàíûí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè àëòûíäà
ñîí èëëÿð èãòèñàäè áàõûìûíäàí äèíàìèê
èíêèøàôû, ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èñëàùàòëàð
íÿòèúÿñèíäÿ éàðàäûëàí ÿëâåðèøëè ñÿðìàéÿ ìöùèòè áàðÿäÿ äàíûøàðàã, ÿëäÿ îëóíàí óüóðëàðû äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Íàçèð ß.Àááàñîâ ÷ûõûøûíäà ðåýèîíàë ÿìÿêäàøëûã, èíòåðíåò èäàðÿ÷èëèéè,
èíòåðíåò òÿùëöêÿñèçëèéè ìþâçóëàðûíà òîõóíàðàã ìöâàôèã ñàùÿëÿðäÿ Àçÿðáàéúàíäà ýþðöëÿí èøëÿð áàðÿäÿ äÿ ìÿëóìàò âåðèá.
Èúëàñ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí
íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí ×èíèí êèáåðìÿêàíû ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ íàçèðè Âåé Ëó èëÿ
èêèòÿðÿôëè ýþðöøö êå÷èðèëèá. Ýþðöøäÿ èêè
þëêÿ àðàñûíäà èíôîðìàñèéà-êîììóíè-
êàñèéà òåõíîëîýèéàëàðû, êèáåðòÿùëöêÿñèçëèê ôÿàëèééÿòè âÿ èíòåðíåò èäàðÿ÷èëèéè
ìÿñÿëÿëÿðè ìöçàêèðÿ îëóíóá. Áóíäàí
áàøãà, ÁÌÒ-íèí Áàø Ìÿúëèñè ãÿòíàìÿëÿðè èëÿ ñèéàñè äÿñòÿê àëìûø “ÒðàíñÀâðàñèéà Ñóïåð Èíôîðìàñèéà Ìàýèñòðàëû” (ÒÀÑÈÌ) âÿ þëêÿìèçèí òÿøÿááöñö
èëÿ éàðàäûëàí “Àâðàñèéà Ðàáèòÿ Àëéàíñû” (Åóðàñèàí Úîííåúòèâèòé ÀëëèàíúåÅóðàÚÀ) êèìè áåéíÿëõàëã ëàéèùÿëÿðèí
äÿñòÿêëÿíìÿñè âÿ ðåàëëàøäûðûëìàñû èëÿ
áàüëû äàíûøûãëàð àïàðûëûá.
Íàçèð ß.Àááàñîâ Âåé Ëóíó äåêàáðûí 2-5-äÿ Áàêûäà òÿøêèë îëóíàúàã
“Áàêóòåë-2014” ñÿðýèñèíÿ, åëÿúÿ äÿ
ñÿðýè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí ùþêóìÿòè, Áåéíÿëõàëã Òåëåêîììóíèêàñèéà
Èòòèôàãû, Äöíéà Èãòèñàäè Ôîðóìóíóí
áèðýÿ òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ êå÷èðèëÿúÿê âÿ
èíòåðíåòèí 45 èëëèéèíÿ ùÿñð îëóíàí áåéíÿëõàëã êîíôðàíñà äÿâÿò åäèá. Ãàðøû
òÿðÿô äÿâÿòè éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðÿðÿê,
êîíôðàíñäà þëêÿñèíèí òÿúðöáÿñèíè áþëöøìÿéÿ ùàçûð îëäóüóíó áèëäèðèá.
×èíëè íàçèð þç íþâáÿñèíäÿ íàçèð
ß.Àááàñîâó íîéàáðäà Ïåêèíäÿ ×èí
ïðåçèäåíòèíèí èøòèðàêû èëÿ êå÷èðèëÿúÿê
ãëîáàë èíòåðíåò ñàììèòèíÿ äÿâÿò åäèá.
Íàçèð ß.Àááàñîâ äàùà ñîíðà Ýöðúöñòàí, Âéåòíàì, Ðóàíäà, Ìàëè âÿ äèýÿð þëêÿëÿðèí ÿëàãÿäàð íàçèðëÿðè, Àâðîïà Éåíèäÿíãóðìà âÿ Èíêèøàô Áàíêû,
Äöíéà Èãòèñàäè Ôîðóìó, ÈÚÀÍÍ êèìè
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí, ùàáåëÿ “Ìèúðîñîôò” (ÀÁØ), “Ùóàwåè” (×èí), “Âèêóà”
(Âåíåñóåëà) âÿ äèýÿð øèðêÿòëÿðèíèí
ðÿùáÿðëÿðè âÿ íöìàéÿíäÿëÿðè èëÿ äÿ
ýþðöøëÿð êå÷èðèá. Ýþðöøëÿðäÿ ìöâàôèã
ñàùÿëÿðäÿ ÿìÿêäàøëûã èìêàíëàðû, áåéíÿëõàëã ñÿðýèëÿðäÿ ãàðøûëûãëû èøòèðàêûí
òÿìèí îëóíìàñû, õàðèúè øèðêÿòëÿðèí þëêÿìèçèí èãòèñàäèééàòûíà ñÿðìàéÿ ãîéóëóøóíóí òÿøâèãè, ùàáåëÿ Àçÿðáàéúàí øèðêÿòëÿðèíèí áåéíÿëõàëã áàçàðëàðà
÷ûõûø èìêàíëàðû ìöçàêèðÿ îëóíóá.
Àçÿðáàéúàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí
ðÿùáÿðè ×èí Ìÿðêÿçè Òåëåâèçèéàñûíûí
(ÚÚÒÂ) âÿ “21ñò Úåíòóðé Áóñèíåññ
Ùåðàëä” ãÿçåòèíèí ìöõáèðëÿðèíÿ ìöñàùèáÿ âåðèá.
Éàïîíèéàëû ãîíàãëàð Èñìàéûëëûäà
Ñåíòéàáðûí 12-äÿ Éàïîíèéà Èíñòèòóòóíóí áåéíÿëõàëã ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ ìÿñëÿùÿò÷èñè, Éàïîíèéàíûí Àçÿðáàéúàíäàêû
ñàáèã ñÿôèðè Òîøèéóêî Ôóúèâàðà, Áåéíÿëõàëã ßëàãÿëÿð öçðÿ Èòî Øÿùÿðè Àññîñèàñèéàñûíûí ñÿäðè Ôóæèùèðî Îíóìà âÿ õàíûìû
Ìèíàêî Îíóìà Èñìàéûëëûéà ýÿëèáëÿð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, ãîíàãëàð Èñìàéûëëû øÿùÿðèíäÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíèí ãàðøûñûíäàêû ìåéäàíäà ãàðøûëàíûáëàð.
Ãîíàãëàð Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçè
èëÿ òàíûø îëóáëàð. Îíëàð øÿùÿðèí ìÿðêÿçèíäÿ Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
àáèäÿñèíè çèéàðÿò åäÿðÿê, þíöíÿ ýöë-÷è÷ÿê äÿñòÿñè ãîéóáëàð.
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíèí êîíôðàíñ
çàëûíäà ãîíàãëàðûí ðàéîí ðÿùáÿðëèéè,
Éàïîíèéàäà ñÿôÿðäÿ îëìóø Èñìàéûëëû
ìÿêòÿáëèëÿðè, Èòî øÿùÿðèíèí ìÿêòÿáëèëÿðè
èëÿ äàèìè ÿëàãÿ ñàõëàéàí øÿùÿð 1 íþìðÿëè òàì îðòà ìÿêòÿáèíèí øàýèðäëÿðè, Éàïîíèéà ùþêóìÿòèíèí Èñìàéûëëûäà ùÿéàòà
êå÷èðäèéè ëàéèùÿëÿðäÿí ôàéäàëàíàí ÿðàçèëÿðèí èúðà íöìàéÿíäÿëÿðè âÿ áÿëÿäèé-
éÿ ñÿäðëÿðè èëÿ ýþðöøö êå÷èðèëèá.
Ãåéä åäÿê êè, Èñìàéûëëû ðàéîíó èëÿ
ÿëàãÿëÿð Éàïîíèéà ùþêóìÿòèíèí “Îò
êþêëÿðè âÿ èíñàí òÿùëöêÿñèçëèéè” ãðàíò
éàðäûì ïðîãðàìû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ 2004-úö
èëäÿí - Ðóøàí êÿíäèíäÿ ìÿêòÿá òèêèíòèñè èëÿ áàøëàíûá. Ñîíðàêû èëëÿðäÿ Ãàëàúûã
êÿíäèíäÿ ùÿêèì ìÿíòÿãÿñè, Áàñãàëäà
êÿëàüàéû èñòåùñàëû ñåõè, Áóéíóç êÿíäèíäÿ ìÿêòÿá, Ãóøåíúÿ ÿðàçèñèíäÿ
ìÿèøÿò òóëëàíòûëàðû ïîëèãîíó âÿ óøàã
áàü÷àñû, Èâàíîâêà êÿíäèíèí õÿñòÿõàíàñûíäà äîüóì øþáÿñè, Ëàùûú ãÿñÿáÿñèíäÿ 400 òîíëóã ñó àíáàðû âÿ êàíàëèçàñèéà õÿòòè, áèð íå÷ÿ àðòåçèàí ãóéóñó
âÿ ñ. èíøà îëóíóá. Ùÿì÷èíèí 2009-úö
èëäÿ Éàïîíèéàíûí “Êîñóãè Çîùåí” êîðïîðàñèéàñûíûí ïðåçèäåíòè Êîñóãè Ñàêè
òÿðÿôèíäÿí Èñìàéûëëû øÿùÿðèíäÿ áó þëêÿíèí ìÿäÿíèééÿòèíè, òÿáèÿòèíè, åêîëîýèéàñûíû ÿêñ åòäèðÿí áàü ñàëûíûá.
Áó ëàéèùÿëÿðèí èúðàñû ïðîñåñèíäÿ Éàïîíèéàíûí Èòî øÿùÿðè èëÿ Èñìàéûëëû øÿùÿðè
àðàñûíäà äîñòëóã ÿëàãÿëÿðè éàðàíûá, øÿùÿðëÿðèí ãàðäàøëàøìàñû áàðÿäÿ ìöãà-
âèëÿ áàüëàíûá. Ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòè
áàø÷ûñûíûí ðÿùáÿðëèéè èëÿ Èñìàéûëëûíûí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè 2013-úö èë íîéàáðûí
20-äÿ Éàïîíèéàéà ñÿôÿð åäèá. Áó èëèí
àâãóñò àéûíûí áèðèíúè îíýöíëöéöíäÿ Èòî
øÿùÿðè ìÿêòÿáëèëÿðè èëÿ ìÿêòóáëàøàí Èñìàéûëëû ìÿêòÿáëèëÿðèíäÿí 6 íÿôÿð ðàéîí
òÿùñèë øþáÿñè ìöäèðèíèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ
Éàïîíèéàéà ýåäèá. Ñÿôÿð çàìàíû îíëàð
Èòî âÿ Òîêèî øÿùÿðëÿðèíäÿ îëóá, “Éàé
ôåñòèâàëû”íäà èøòèðàê åäèáëÿð.
Ñåíòéàáðûí 12-äÿ Èñìàéûëëûéà ýÿëÿí
éàïîíèéàëû ãîíàãëàð ñÿôÿð ïðîãðàìû
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ øÿùÿðäÿêè “Éàïîí áàüû”
èëÿ òàíûø îëóá, îðàäàí Ùàúûùÿòÿìëè êÿíäèíäÿêè “Øàòî ìîíîëèò” øèðêÿòèíÿ ýÿëèáëÿð. Øèðêÿò âÿ îíóí ôÿàëèééÿòè èëÿ òàíûøëûãäàí ñîíðà Ëàùûú ãÿñÿáÿñèíè çèéàðÿò
åäÿí ãîíàãëàð áó éåðèí òàðèõè, ìÿäÿíèééÿòè, õàëã ñÿíÿòêàðëûüû áàðÿäÿ çÿíýèí ìÿëóìàòëàð ÿëäÿ åäèáëÿð.
Ñåíòéàáðûí 13-äÿ Éàïîíèéà íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè Áàñãàë ãÿñÿáÿñèíÿ áàø
÷ÿêÿúÿê, áóðàäà éåðëè ìÿòáÿõëÿ âÿ êÿëàüàéû ñåõè èëÿ òàíûø îëàúàã.
9
www.yeniazerbaycan.com
13 ñåíòéàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 166 (4325)
Ôðàíñà Ñåíàòûíäà Àçÿðáàéúàíäà ãàäûí ùöãóãëàðûíûí
ìöäàôèÿñè èëÿ áàüëû íàèëèééÿòëÿðäÿí äàíûøûëûá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà ÃÙÒ-ëÿðÿ Äþâëÿò Äÿñòÿéè Øóðàñûíûí ìàëèééÿ äÿñòÿéè èëÿ ùàçûðëàíàí “Øÿðã òÿðÿôäàøëûüû
þëêÿëÿðèíäÿ ãàäûí ùöãóãëàðû: Àçÿðáàéúàíûí íöìóíÿñè” àäëû ùåñàáàòûí Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíäÿí ñîíðà Ôðàíñà Ñåíàòûíäà äà òÿãäèìàòû îëóá.
Øóðàäàí ÀçÿðÒÀú-à âåðèëÿí ìÿëóìàòà ýþðÿ, ôðàíñàëû ñåíàòîð Åéìåðè äå Ìîíòåñêéå
Àçÿðáàéúàíäà ãàäûí ùöãóãëàðûíûí ìöäàôèÿñè
ö÷öí ýþðöëÿí èøëÿðäÿí äàíûøûá. Äÿôÿëÿðëÿ Àçÿðáàéúàíäà îëäóüóíó äåéÿí ñåíàòîð þëêÿìèçäÿ
ãàäûí ùöãóãëàðûíûí íåúÿ íÿçÿðÿ àëûíìàñûíûí
øÿõñÿí øàùèäè îëäóüóíó áèëäèðèá. Áöòöí äöíéàäà ãàäûíëàðûí ìààðèôëÿíìÿñèíèí âÿ òÿùñèë àëìàñûíûí âàúèáëèéèíè áèëäèðÿí ñåíàòîð Àçÿðáàéúàíûí
áó ñàùÿäÿ íàèëèééÿòëÿð ãàçàíäûüûíû âóðüóëàéûá.
Ãàäûí ùöãóãëàðûíûí ìöäàôèÿñè öçðÿ Áåéíÿëõàëã Ëèãàíûí ïðåçèäåíòè õàíûì Àííè Ñöæéå
Àçÿðáàéúàíäà ãàäûí ùöãóãëàðû èëÿ áàüëû ùåñà-
áàòû ùàçûðëàìàüûí ñÿáÿáèíäÿí äàíûøàðàã äåéèá: “Áó
ùåñàáàòû ùàçûðëàìàã èäåéàñû èêè ñÿáÿáäÿí éàðàíäû: ÿùàëèíèí ÿêñÿðèééÿòèíè
ìöñÿëìàíëàðûí òÿøêèë åòäèéè þëêÿíèí äöíéÿâè þëêÿ
îëìàñû âÿ ãàäûí ùöãóãëàðûíà Àçÿðáàéúàíäà õöñóñè þíÿì âåðèëìÿñè. Òåç-òåç
èãòèñàäèééàòäàí, èíñàí ùöãóãëàðûíäàí âÿ äåìîêðàòèéàäàí äàíûøûëàðêÿí ãàäûí ùöãóãëàðû óíóäóëóð.
Ãàäûí âÿ êèøè àðàñûíäà áÿðàáÿðëèê îëìàäàí äåìîêðàòèéà âÿ èíñàí ùöãóãëàðûíäàí ñþùáÿò ýåäÿ
áèëìÿç. Ìöàñèð þëêÿ îëìàã ö÷öí áó, âàúèá
øÿðòäèð. Àçÿðáàéúàí áó áàõûìäàí áèð ÷îõ
þëêÿëÿðÿ íöìóíÿ îëà áèëÿð”.
ÃÙÒ-ëÿðÿ Äþâëÿò Äÿñòÿéè Øóðàñûíûí ñÿäðè
Àçàé Ãóëèéåâ ðÿùáÿðëèê åòäèéè ãóðóìóí ôÿàëèééÿòè, Àçÿðáàéúàíûí ñèéàñè, èãòèñàäè, ìÿäÿíè,
ñîñèàë âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ ÿëäÿ åòäèéè íàèëèééÿòëÿðäÿí äàíûøûá.
Àçÿðáàéúàí-Ôðàíñà ÿëàãÿëÿðèíÿ òîõóíàí
À.Ãóëèéåâ èêè þëêÿ àðàñûíäà ìöíàñèáÿòëÿðèí
óüóðëà èíêèøàô åòäèéèíè áèëäèðèá. Î, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí äÿñòÿéè èëÿ Ñòðàñáóðã Êàôåäðàë
êèëñÿñèíäÿ àïàðûëàí áÿðïà èøëÿðèíè, Ëóâð ìóçåéèíäÿ Èñëàì èíúÿñÿíÿòè äåïàðòàìåíòèíèí éàðàäûëìàñûíà Àçÿðáàéúàíûí âåðäèéè òþùôÿíè âÿ Áàêûäà Ôðàíñûç Ëèñåéèíèí èíøàñûíû ãåéä åäèá.
Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíäÿí áÿùñ
åäÿí Øóðà ñÿäðè áó ïðîáëåìèí 20 èëäÿí ÷îõ äà-
âàì åòìÿñèíèí ðåýèîí ö÷öí
úèääè òÿùëöêÿ éàðàòäûüûíû
ãåéä åäèá. Øóðà ñÿäðè ÁÌÒíèí Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñûíûí
ìöíàãèøÿ èëÿ áàüëû ãÿáóë åòäèéè 4 ãÿòíàìÿíèí òåçëèêëÿ èúðà åäèëìÿñè ö÷öí ãóðóìóí
äàèìè öçâö âÿ ÀÒßÒ-èí
Ìèíñê ãðóïóíóí ùÿìñÿäðè
îëàí Ôðàíñàíû äàùà ÷îõ ñÿé
ýþñòÿðìÿéÿ ÷àüûðûá.
À.Ãóëèéåâ Ôðàíñà Ìèëëè
Àññàìáëåéàñûíûí âÿ Ñåíàòûíûí 10-äàí ÷îõ öçâöíöí
Äàüëûã Ãàðàáàüà ãàíóíñóç
ñÿôÿð åòìÿñèíèí Àçÿðáàéúàíäà úèääè íàðàùàòëûã éàðàòäûüûíû âÿ áóíóí éîëâåðèëìÿç îëäóüóíó áèëäèðèá.
Äàùà ñîíðà ùåñàáàòûí ìöÿëëèôëÿðèíäÿí áèðè,
ÿðÿá þëêÿëÿðèíäÿ ãàäûí ùöãóãëàðûíûí ìöäàôèÿñè âÿ òÿáëèüèíÿ äÿñòÿê âåðÿí ôðàíñàëû åêñïåðò
Ïàòðèñèà Ëàëîíä ùåñàáàò ùàããûíäà èøòèðàê÷ûëàðà
ìÿëóìàò âåðèá. Áó èëèí ÿââÿëèíäÿ Àçÿðáàéúàíäà îëàðêÿí Ãÿáÿëÿ Ðåýèîíàë ÃÙÒ-ëÿðèí Ðåñóðñ âÿ Òÿëèì Ìÿðêÿçèíÿ áàø ÷ÿêäèéèíè äåéÿí
Ï.Ëàëîíä áó úöð ìÿðêÿçëÿðèí ýÿëÿúÿêäÿ Àçÿðáàéúàíûí äèýÿð ðàéîíëàðûíäà äà à÷ûëìàñûíûí
þíÿìèíè áèëäèðèá.
Àèëÿ, Ãàäûí âÿ Óøàã Ïðîáëåìëÿðè öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ùèúðàí Ùöñåéíîâà ÷ûõûø
åäÿðÿê Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòèíèí ìöâàôèã ñÿðÿíúàìëàðû ÿñàñûíäà þëêÿäÿ ãàäûí ùöãóãëàðûíûí òÿáëèüè âÿ ìöäàôèÿñè èëÿ ìÿøüóë îëàí ãóðóìóí éàðàäûëäûüûíû äèããÿòÿ ÷àòäûðûá. Ù.Ùöñåéíîâà Àçÿðáàéúàíûí áåéíÿëõàëã êîíâåíñèéà âÿ
ñÿíÿäëÿðè ðàòèôèêàñèéà åòìÿñèíèí, þëêÿíèí öçÿðèíÿ ýþòöðäöéö þùäÿëèêëÿðèí ýåíäåð áÿðàáÿðëèéèíÿ íàèë îëóíìàñûíà êþìÿê åòäèéèíè äåéèá.
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòèíèí ãàäûí ïðîáëåìëÿðèíèí ùÿëëè ö÷öí ýþñòÿðäèéè ãàéüûäàí, ñîí èëëÿðäÿ þëêÿäÿ àðòàí ãàäûí ñàùèáêàðëûüûíäàí, Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí
äÿñòÿéè èëÿ ìÿèøÿò çîðàêûëûüûíà ãàðøû ìöáàðèçÿ,
íèêàù éàøûíûí 18-ÿ ãàëäûðûëìàñû èëÿ áàüëû ãÿáóë
îëóíàí ãàíóíëàðäàí äàíûøàí Ù.Ùöñåéíîâà áó
èñòèãàìÿòäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí äþâëÿò ïðîãðàìëàðûíû ãåéä åäèá, ãàäûíëàðûí áÿëÿäèééÿëÿðäÿ, ïàðëàìåíòäÿ ñàéûíûí àðòûüûíû äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Ìöçàêèðÿëÿðäÿ èøòèðàê åäÿí Ìèëëè Ìÿúëèñèí
äåïóòàòû Ìÿëàùÿò Èáðàùèìãûçû ãà÷ãûí âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöí âÿçèééÿòèíÿ äöøìöø ãàäûíëàðûí êå÷èðäèéè ìÿíÿâè âÿ ìàääè ìÿùðóìèééÿòëÿðäÿí äàíûøûá âÿ òÿêëèô åäèá êè, îíëàðûí âÿçèééÿòè èëÿ ÿëàãÿäàð ýÿëÿúÿêäÿ àéðûúà áèð ùåñàáàò ùàçûðëàíñûí.
ÀÄÓ éåíè òÿäðèñ èëèíÿ éåíè èñëàùàòëàðëà áàøëàéûð
Òàì òÿìèð îëóíìóø éàòàãõàíà, ÿìÿêùàããû àðòûìû, òÿëÿáÿëÿð õàðèúÿ ýþíäÿðèëèð...
ñÿê ñÿâèééÿäÿ èø÷èëÿðèí ñîñèàë ðèôàùûíûí
éöêñÿëìÿñè, îíëàðûí ìàääè äóðóìóíóí
éàõøûëàøäûðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ àääûì
àòûëàðàã ìààøëàð Àçÿðáàéúàíäà àëè ìÿêòÿáëÿð ñûðàñûíäà ÿí éöêñÿê ñÿâèééÿéÿ ÷àòäûðûëûá. Áó ýöí ÀÄÓ ÿìÿêäàøëàðû 5001500 ÀÇÍ àðàñû ìöõòÿëèô âÿçèôÿëÿð öçðÿ
ÿìÿêùàããû àëûðëàð. Óíèâåðñèòåòäÿ ìààøû
àðòûðûëìàéàí áèð íÿôÿð áåëÿ ãàëìàéûá.
ÀÄÓ-äà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí ïðîôåññîðìöÿëëèì ùåéÿòè éöêñÿê èñòåäàäëàðû èëÿ
íÿëõàëã ÿìÿêäàøëûüà õöñóñè þíÿì âåðìÿñèíäÿí èðÿëè ýÿëÿðÿê ÀÄÓ-íóí áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿðè, ãîøóëäóüó áåéíÿëõàëã
ïðîãðàìëàð íÿòèúÿñèíäÿ óíèâåðñèòåò ùÿì
ìàääè, ùÿì äÿ èúòèìàè áàõûìäàí õåéëè èíêèøàô åòìèøäèð. Àçÿðáàéúàí óíèâåðñèòåòëÿðè
è÷ÿðèñèíäÿ ðÿãàáÿòè ñåâÿí âÿ ðÿãàáÿòÿ
äàâàìëû óíèâåðñèòåò îëàí Àçÿðáàéúàí Äèëëÿð Óíèâåðñèòåòèíäÿ òÿëÿáÿëÿðèí äöíéà äèëëÿðèíÿ îëàí ìàðàüûíû àðòûðìàã, îíëàðû þëêÿëÿðàðàñû ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôûíäà âàñèòÿ÷è êè-
Ñåðáèéà Áàø íàçèðèíèí ìöàâèíè Èâèòñà
Äà÷è÷èí Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿðè éåðëè
ÊÈÂ-ëÿðèí äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿäèð
Ñåðáèéàíûí
áèð ÷îõ òåëåâèçèéà êàíàëëàðû, õÿáÿð àýåíòëèêëÿðè
áó þëêÿíèí Áàø
íàçèðèíèí ìöàâèíè, õàðèúè èøëÿð
íàçèðè Èâèòñà Äà÷è÷èí ðÿùáÿðëèê
åòäèéè íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòèíèí
Àçÿðáàéúàíà
èêèýöíëöê ñÿôÿðèíè ýåíèø èøûãëàíäûðûáëàð.
Ñÿôÿðëÿ áàüëû éàéûëàí ìÿëóìàòëàðäà ãåéä îëóíóð êè, Èâèòñà
Äà÷è÷ êå÷èðäèéè ýþðöøëÿðäÿ þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà ìþâúóä
ñòðàòåæè òÿðÿôäàøëûã ÿëàãÿëÿðèíèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè, ãàðøûëûãëû
ñÿðìàéÿ éàòûðûìëàðû, èãòèñàäè ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè êèìè ìÿñÿëÿëÿðè ìöçàêèðÿ åäèá. Âóðüóëàíûð êè, ÅðìÿíèñòàíÀçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè èëÿ áàüëû ìÿãàìëàðûí äà äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ îëäóüó ýþðöøëÿðäÿ Ñåðáèéàíûí
ÀÒßÒ-ÿ ñÿäðëèê åäÿúÿéè ýÿëÿí èë ÿðçèíäÿ ïðîáëåìèí ùÿëëèíÿ
áó þëêÿíèí þç òþùôÿñèíè âåðÿúÿéè äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá.
Ãåéä îëóíóð êè, Ñåðáèéà ùþêóìÿòè áó þëêÿäÿ áàø âåðÿí
òÿáèè ôÿëàêÿòëÿð çàìàíû Àçÿðáàéúàí òÿðÿôèíäÿí ýþñòÿðèëÿí
éàðäûìû éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèð.
Ñÿôÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí òÿðÿôèíäÿí Ñåðáèéàäà
ýþðöëÿí èøëÿð, ýÿëÿúÿêäÿ èêè þëêÿíèí èøòèðàêû èëÿ áèðýÿ ëàéèùÿëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè âÿ ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ ìöíàñèáÿòëÿðèí äàùà äà ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíÿ äàèð ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Ðàìèí Ìÿììÿäîâ: Àçÿðáàéúàí
ýÿíúëÿðè þëêÿìèçè õàðèúäÿ
ëàéèãèíúÿ òÿìñèë åäèðëÿð
“Àçÿðáàéúàí
ýÿíúëÿðè þëêÿìèçè
õàðèúäÿ ëàéèãèíúÿ
òÿìñèë åäèðëÿð”. Áó
ôèêðè éàï.îðý.àç ñàéòûíà Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ)
Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíèí
ñÿäð ìöàâèíè, ïàðòèéàíûí Ñèéàñè Øóðàñûíûí öçâö Ðàìèí
Ìÿììÿäîâ äåéèá.
Ð.Ìÿììÿäîâ
áèëäèðèá êè, äþâëÿòèìèçèí óüóðëó ñèéàñÿòè ýÿíúëÿðèìèçèí áöòöí ñàùÿëÿð öçðÿ éöêñÿê íÿòèúÿëÿð ÿëäÿ åòìÿëÿðè èëÿ ìöøàéèÿò îëóíóð. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, òÿùñèëäÿ óüóðëàð ãàçàíàíëàð õàðèúäÿ íöôóçëó àëè
ìÿêòÿáëÿðäÿ òÿùñèëëÿðèíè äàâàì åòäèðèðëÿð.
“Áó ñàùÿäÿ íàèëèééÿòëÿð ãàçàíàí ýÿíúëÿð àðàñûíäà
ÉÀÏ öçâëÿðè äÿ áþéöê öñòöíëöê òÿøêèë åäèð. Áèç ñåâèíèðèê
êè, îíëàð áåëÿ áèð óüóðëàð ãàçàíûðëàð. Ùåñàá åäèðèê êè, ùÿìèí ýÿíúëÿð òÿùñèë àëäûãëàðû þëêÿëÿðäÿ éöêñÿê áèëèêëÿð ãàçàíìàãëà éàíàøû, Àçÿðáàéúàíû ëàéèãèíúÿ òÿìñèë åòìÿëè,
Ãàðàáàü ùÿãèãÿòëÿðèíè úÿìèééÿòÿ ÷àòäûðìàëûäûðëàð” - äåéÿ, Ð.Ìÿììÿäîâ âóðüóëàéûá.
Áåéíÿëõàëã èíòåðíåò øÿáÿêÿñèíÿ
ãîøóëìàíû òÿìèí åäÿí àâàäàíëûãëàðû
ãà÷àãìàë÷ûëûã éîëó èëÿ Àçÿðáàéúàíà
ýÿòèðÿí øÿõñ òóòóëóá
Àçÿðáàéúàíäà äþâëÿòèí òÿùñèëÿ ýþñòÿðäèéè äèããÿò âÿ ãàéüû áó ñàùÿíèí äöíéà
ñÿâèééÿñèíÿ éöêñÿëìÿñèíÿ èìêàí âåðèá.
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, òÿùñèëÿ äàèì áþéöê
þíÿì âåðìèø Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí èäåéàëàðû Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí óüóðëà ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Áèð ñþçëÿ, Àçÿðáàéúàíäà òÿùñèëÿ
îëàí äèããÿò, þëêÿìèç ö÷öí òÿùñèëèí èíêèøàôû ïðèîðèòåò ñàùÿäèð. Áó ñÿáÿáäÿí ùàçûðäà
þëêÿìèçèí òÿùñèë ñèñòåìèíäÿ úèääè èñëàùàòëàð àïàðûëûð. Àçÿðáàéúàí Äèëëÿð Óíèâåðñèòåòè (ÀÄÓ) èñÿ ùÿð çàìàí áó èñëàùàòëàðûí
þíöíäÿ ýåäÿí àëè òÿùñèë ìöÿññèñÿñèäèð.
Àçÿðáàéúàí Äèëëÿð Óíèâåðñèòåòè 20142015-úè òÿäðèñ èëèíÿ éåíèëèêëÿðëÿ ãÿäÿì ãîéóð. Áåëÿ êè, áó òÿäðèñ èëèíäÿ ÀÄÓ-éà ãÿáóë
ïëàíû éöç ôàèç ùÿéàòà êå÷èðèëèá. Áó èë Àçÿðáàéúàí Äèëëÿð Óíèâåðñèòåòèíèí áàêàëàâð ïèëëÿñèíÿ 1500-ÿ, ìàýèñòðàòóðà ïèëëÿñèíÿ èñÿ
200-ÿ éàõûí òÿëÿáÿ ãÿáóëó îëóá, åéíè çàìàíäà, äîêòîðàíòóðà ïèëëÿñèíÿ òåçëèêëÿ áàø
òóòàúàã ãÿáóëëà áàüëû ìöâàôèã èøëÿð ýþðöëöá. Óíèâåðñèòåòèí áàêàëàâð âÿ ìàýèñòð ïèëëÿñèíÿ ãÿáóë ýþñòÿðèð êè, ùÿð èë éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí áó ïðîñåñ íÿòèúÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí Äèëëÿð Óíèâåðñèòåòè þëêÿìèçèí óíèâåðñèòåòëÿðè è÷ÿðèñèíäÿ àïàðûúû
òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíäÿí áèðèíÿ ÷åâðèëèá. Áó
èñÿ, Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí òÿùñèëÿ ýþñòÿðäèéè äèããÿò âÿ ãàéüûíûí
íÿòèúÿñèäèð. Áó òÿäðèñ èëèíäÿ ÀÄÓ òÿëÿáÿëÿðèíèí ñàéû 6000-è êå÷èá. Ýþñòÿðèëÿí áó ðÿãÿì ãûñà çàìàí êÿñèéèíäÿ óíèâåðñèòåòäÿ
àïàðûëàí èñëàùàòëàðûí, éöðöäöëÿí óüóðëó
òÿùñèë ñèéàñÿòèíèí íÿòèúÿñèäèð. Êðåäèò ñèñòåìèíèí òàì òÿòáèãè, ìîáèëëèéèí òÿìèí îëóíìàñû, òÿëÿáÿ éþíöìëö òÿùñèëèí òÿøêèëè èëÿ
ÀÄÓ Àâðîïà ñòàíäàðòëàðûíà éàõûíëàøìàã
èñòèãàìÿòèíäÿ âàúèá àääûìëàð àòûá.
Àçÿðáàéúàí Äèëëÿð Óíèâåðñèòåòèíèí ñàùèá îëäóüó ýåíèø èìêàíëàð íÿòèúÿñèíäÿ ùÿð
èë óíèâåðñèòåòäÿ íÿçÿðÿ÷àðïàí âÿ ÷îõ âàúèá éåíèëèêëÿð áàø âåðèð. Áó éåíè òÿäðèñ èëèíäÿ äÿ óíèâåðñèòåòäÿ éåíèëèêëÿð àïàðûëûá. Áåëÿ êè, ùÿð èë îëäóüó êèìè, éåíè òÿäðèñ èëèíäÿ
óíèâåðñèòåòèí ùÿð ö÷ êîðïóñóíäà ÿñàñëû òÿ-
ìèð èøëÿðè àïàðûëûð, ùÿð ö÷ áèíà ìàääè-òåõíèêè áàçàñû éåíèëÿíìèø ôîðìàäà òÿëÿáÿëÿðèí
èõòèéàðûíà âåðèëèð. Óíèâåðñèòåòèí èêèíúè êîðïóñóíäà òÿäáèðëÿðèí, èúëàñëàðûí êå÷èðèëìÿñèíÿ õèäìÿò ýþñòÿðÿí, ÿñàñëû òÿìèð íÿòèúÿñèíäÿ òàì ìöàñèð éåíè ñòàíäàðòëàðà úàâàá
âåðÿí Àêò çàëû éåíèäÿí èñòèôàäÿéÿ âåðèëèá.
Áó ýöí ÀÄÓ þç õàðèúè ãîíàãëàðûíû áþéöê
ôÿõð ùèññè èëÿ óíèâåðñèòåòëÿ, áóðàäàêû òÿùñèë
ñèñòåìè èëÿ òàíûø åäèð. Àçÿðáàéúàí Äèëëÿð
Óíèâåðñèòåòèíèí àéûðäûüû ìàääè âÿñàèò ÿñàñûíäà âÿ Àìåðèêà Áèðëÿøìèø Øòàòëàðûíûí þëêÿìèçäÿêè ñÿôèðëèéèíèí äÿñòÿéè èëÿ òÿìèð
åäèëèá éåíèëÿøìèø, ìàääè-òåõíèêè áàçàñû
äÿéèøäèðèëìèø, éåíè òåõíîëîýèéàëàðëà, éåíè
ÿëàâÿ êîììóíèêàñèéà èìêàíëàðû, ÿí ìöàñèð òåõíèêà èëÿ òÿìèí åäèëìèø 2008-úè èëäÿ
à÷ûëàí Èíôîðìàñèéà Ðåñóðñ Êîìïëåêñè
(ÈÐÊ), î úöìëÿäÿí Èíôîðìàñèéà Ðåñóðñ
Êîìïëåêñèíèí Àìåðèêà ìÿðêÿçè éåíèäÿí
èñòèôàäÿéÿ âåðèëèð. Áó ýöí Àçÿðáàéúàí Äèëëÿð Óíèâåðñèòåòè áóðàäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí
Èíôîðìàñèéà Ðåñóðñ Êîìïëåêñè âÿ “À÷ûã
êèòàáõàíà” âàñèòÿñèëÿ êèòàáõàíà ìöùèòèíè,
óíèâåðñèòåòäÿ êèòàá ôÿëñÿôÿñèíè ÿí éöêñÿê
ñÿâèééÿäÿ ùÿéàòà êå÷èðÿí àëè ìÿêòÿá êèìè
òÿãäèì îëóíà áèëÿð. Èëê äÿôÿ óíèâåðñèòåò òàðèõèíäÿ Àçÿðáàéúàí Äèëëÿð Óíèâåðñèòåòèíäÿ
ìÿùç ÈÐÊ-íèí íÿçäèíäÿ éåíè òåëåñòóäèéà
à÷ûëûð. Ìöÿëëèìëÿð âÿ òÿëÿáÿëÿð òåëåñòóäèéà
âàñèòÿñèëÿ óíèâåðñèòåòèí äàõèëèíäÿ ÷ûõûø
åäÿ, þç ìöùàçèðÿ âÿ ìöëàùèçÿëÿðèíè ñþéëÿéÿ, òÿëÿáÿëÿðëÿ ñþùáÿò åäÿ, þç ñþçëÿðèíè
÷àòäûðà áèëÿúÿêëÿð.
Áó òÿäðèñ èëèíäÿ òÿäðèñ áèíàëàðû èëÿ éàíàøû, ÀÄÓ-íóí òÿëÿáÿ éàòàãõàíàñû éöêñÿê ñÿâèééÿëè âÿ éàøàéûø ö÷öí ëàçûì îëàí
ùÿð íþâ àâàäàíëûãëàðëà òÿúùèç åäèëèá, ñàíèòàð ýèýèéåíèê íîðìàëàðà óéüóí, ÿí éöêñÿê
ñÿâèééÿäÿ òÿìèð åäèëèá, òÿëÿáÿëÿðèí èñòèôàäÿñèíÿ âåðèëèá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí “Àëè òÿùñèë
ìöÿññèñÿëÿðèíäÿ éåíè ìàëèééÿëÿøìÿ ìåõàíèçìèíèí òÿòáèã åäèëìÿñè áàðÿäÿ”
Ôÿðìàíû ÿñàñûíäà óíèâåðñèòåòäÿ ôÿàëèééÿò
ýþñòÿðÿí ïðîôåññîð-ìöÿëëèì, î úöìëÿäÿí,
èø÷è ùåéÿòèíèí ÿìÿêùàãëàðû àðòûðûëûá. Éöê-
ôÿðãëÿíèð âÿ ìöõòÿëèô þëêÿëÿðèí òàíûíìûø
æóðíàëëàðûíäà êèòàáëàðû, ìÿãàëÿëÿðè äÿðú
îëóíóð. Äèëëÿð Óíèâåðñèòåòè áó ýöí êå÷èðäèéè ìàëèééÿ èñëàùàòëàðû íÿòèúÿñèíäÿ éöêñÿê
ñÿâèééÿëè, Àçÿðáàéúàí òÿùñèë ñèñòåìèíè èíêèøàô åòäèðÿí, þëêÿìèçè äöíéàäà òÿìñèë åòìÿê èìêàíûíà ìàëèê îëàí ìöÿëëèìëÿðè ñå÷èá îíëàðû ãèéìÿòëÿíäèðìÿê ö÷öí õöñóñè
øÿðàèò éàðàäûð. Áó èë äÿ ÿíÿíÿâè îëàðàã êå÷èðèëÿí éàé ìÿêòÿáèíäÿí éöêñÿê íÿòèúÿëÿð
ÿëäÿ åäÿí ÀÄÓ-äà èëê äÿôÿ îëàðàã áó éàé
ìÿêòÿáèíäÿ äÿðñ äåéÿí ìöÿëëèìëÿðèí ñààòùåñàáëàðû éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ þäÿíèëèá.
Ùå÷ øöáùÿñèç, Àçÿðáàéúàíûí ìöñòÿãèë
äþâëÿò êèìè òàíûíìàñûíäà, äèýÿð þëêÿëÿðëÿ
ìöíàñèáÿòëÿðèíèí éöêñÿëìÿñèíäÿ òÿùñèë
ñàùÿñèíäÿ áåéíÿëõàëã ÿìÿêäàøëûüûí õöñóñè ÿùÿìèééÿòè âàð. Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ÿñàñûíû ãîéäóüó àçÿðáàéúàíëû ýÿíúëÿðèí õàðèúè þëêÿëÿðÿ òÿùñèë àëìàã
ö÷öí ýþíäÿðèëìÿñè ñèéàñÿòè áó ýöí äÿ
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí óüóðëà
äàâàì åòäèðèëèð. Ìÿùç äþâëÿò áàø÷ûñûíûí òÿðÿôèíäÿí ýþñòÿðèëÿí äÿñòÿéèí íÿòèúÿñè îëàðàã Àçÿðáàéúàí òÿùñèë ñèñòåìèíäÿ ýåíèø
ìèãéàñäà èñëàùàòëàð àïàðûëìûø, òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ éåíè-éåíè óüóðëàð ÿëäÿ åäèëìèøäèð.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí 16 àïðåë 2007-úè
èë òàðèõëè Ñÿðÿíúàìû èëÿ “2007-2015-úè èëëÿðäÿ Àçÿðáàéúàí ýÿíúëÿðèíèí õàðèúè þëêÿëÿðäÿ òÿùñèë öçðÿ Äþâëÿò Ïðîãðàìû”íûí òÿñäèã
åäèëìÿñèíäÿí ñîíðà õàðèúäÿ òÿùñèë àëìàã
ö÷öí ýþíäÿðèëÿí àçÿðáàéúàíëûëàðûí ñàéû èëáÿèë àðòìàãäà äàâàì åäèð.
Àçÿðáàéúàíûí òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ áåé-
ìè éåòèøäèðìÿê ö÷öí ïðîãðàìëàð ùÿéàòà
êå÷èðèëèð. Áó ïðîãðàìëàð íÿòèúÿñèíäÿ ÀÄÓ
òÿëÿáÿëÿðè áó ýöí àðòûã áèð ñûðà þëêÿëÿðèí àëè
ìÿêòÿáëÿðèíäÿ îõóéóðëàð âÿ Óíèâåðñèòåòÿ
õàðèúäÿí òÿëÿáÿëÿð ýÿëèðëÿð. ÀÄÓ-äàí òÿëÿáÿëÿð áó òÿäðèñ èëè ö÷öí Ôðàíñà, Êîðåéà,
Íîðâå÷, Èòàëèéà, Éàïîíèéà, ×èí êèìè þëêÿëÿðäÿ òÿùñèëëÿðèíè äàâàì åòìÿéÿ éîëëàíûðëàð. Áó ýöí Àçÿðáàéúàí Äèëëÿð Óíèâåðñèòåòèíèí ùÿì òÿëÿáÿëÿðè, ùÿì ìöÿëëèìëÿðè åëÿ
áèð èìêàíëàðà ìàëèêäèðëÿð êè, äöíéàíû ôÿòù
åäÿ áèëèðëÿð.
Ùå÷ äÿ òÿñàäöôè äåéèë êè, Àçÿðáàéúàíäà ùÿð çàìàí èëêëÿðÿ èìçà àòàí Àçÿðáàéúàí Äèëëÿð Óíèâåðñèòåòèíèí Ïåäàãîæè ôàêöëòÿñèíèí òÿëÿáÿñè Íÿðìèí Èñìàéûëîâà áó èë
ÀÄÓ èëÿ éàíàøû, Áþéöê Áðèòàíèéàíûí
Åññåêñ Óíèâåðñèòåòèíè äÿ ôÿðãëÿíìÿ äèïëîìó èëÿ áàøà âóðàí èëê àçÿðáàéúàíëû òÿëÿáÿ îëäó.
Àçÿðáàéúàí Äèëëÿð Óíèâåðñèòåòè éåíè
òÿäðèñ èëèíÿ, ùÿì÷èíèí äèýÿð éåíèëèêëÿðëÿ äÿ
ãÿäÿì ãîéóð. Áåëÿ êè, ÀÄÓ-äà íþâáÿòè
äÿðñ èëèíäÿí ìàúàð äèëèíèí òÿäðèñ îëóíìàñû íÿçÿðäÿ òóòóëóá.
Áåëÿëèêëÿ, ÀÄÓ ùÿð çàìàíêû êèìè ôîðìàúà éåíèëÿíÿí, ìÿçìóíúà àïàðûëàí èñëàùàòëàðû èëÿ þíäÿ îëàí, àïàðûúû, òÿëÿáÿëÿð
ö÷öí ýåíèø ïåðñïåêòèâëè öôöãëÿð à÷àí, ìöÿëëèìëÿð ö÷öí éåíè-éåíè èìêàíëàð éàðàäàí
àëè òÿùñèë ìöÿññèñÿñè îëàðàã áó éåíè òÿäðèñ
èëèíÿ äÿ ùÿìèøÿêè êèìè éåíèëèêëÿðëÿ, èñëàùàòëàðëà âÿ óüóðëà áàøëàéûð.
ÀÄÓ-íóí Èúòèìàèééÿòëÿ
ÿëàãÿëÿð äåïàðòàìåíòè
Ìèëëè Òÿùëöêÿñèçëèê Íàçèðëèéè òÿðÿôèíäÿí ùÿéàòà êå÷èðèëìèø
ÿìÿëèééàò òÿäáèðè íÿòèúÿñèíäÿ áåéíÿëõàëã èíòåðíåò øÿáÿêÿñèíÿ ãîøóëìàíû òÿìèí åäÿí õöñóñè òåõíèêè àâàäàíëûãëàðûí ãà÷àãìàë÷ûëûã éîëó èëÿ þëêÿìèçÿ ýÿòèðèëìÿñèíÿ ýþðÿ Óêðàéíà
Ðåñïóáëèêàñûíûí âÿòÿíäàøû, ôàêòèêè Áàêû øÿùÿðè, Ãàðà÷óõóð
ãÿñÿáÿñèíäÿ éàøàìûø Îëåêñàíäð Îëåêñàíäðîâè÷ Éàí÷èòñêè
øöáùÿëè øÿõñ ãèñìèíäÿ òóòóëóá.
Ìèëëè Òÿùëöêÿñèçëèê Íàçèðëèéèíèí èúòèìàè ÿëàãÿëÿð ìÿðêÿçèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, ôàêòëà áàüëû Ìèëëè Òÿùëöêÿñèçëèê
Íàçèðëèéè Èñòèíòàã Áàø Èäàðÿñè òÿðÿôèíäÿí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Úèíàéÿò Ìÿúÿëëÿñèíèí 206.3.2-úè (ãàáàãúàäàí ÿëáèð
îëàí áèð ãðóï øÿõñ òÿðÿôèíäÿí ãà÷àãìàë÷ûëûã) ìàääÿñè èëÿ úèíàéÿò èøè áàøëàíûëûá. Î.Éàí÷èòñêè òÿãñèðëÿíäèðèëÿí øÿõñ ãèñìèíäÿ úÿëá îëóíàðàã, ìÿùêÿìÿíèí ãÿðàðû èëÿ áàðÿñèíäÿ
ùÿáñ ãÿòèìêàí òÿäáèðè ñå÷èëèá.
Ìöÿééÿí åäèëèá êè, Îëåêñàíäð Éàí÷èòñêè âÿ ãåéðèëÿðè ýÿëèð
ÿëäÿ åòìÿê ìÿãñÿäèëÿ úèíàéÿò ÿëàãÿñèíÿ ýèðÿðÿê êöëëè ìèãäàðäà äÿéÿðè îëàí âÿ áåéíÿëõàëã èíòåðíåò øÿáÿêÿñèíÿ ãîøóëìàíû òÿìèí åäÿí 60 ÿäÿä “Àñóñ” ìàðêàëû “ÐÒ16” òèïëè ðîóòåð
úèùàçûíû Ýöðúöñòàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Êóòàèñè øÿùÿðèíäÿ ÿëäÿ
åäèáëÿð. Ñîíðàäàí ùÿìèí òåõíèêè àâàäàíëûãëàðû “Òáèëèñè-Áàêû”
ìàðøðóòó öçðÿ èøëÿéÿí ñÿðíèøèí àâòîáóñóíäà ãà÷àã éîëëà, éÿíè ýþìðöê ñÿðùÿäèíäÿí ýþìðöê íÿçàðÿòèíäÿí ýèçëè âÿ áÿéàí
åòìÿìÿêëÿ êå÷èðèá Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíà ýÿòèðèáëÿð.
Î.Éàí÷èòñêè Áàêû øÿùÿðèíäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí 30-äàí
÷îõ èðè òèúàðÿò âÿ èñòèðàùÿò ìÿðêÿçëÿðèíèí, êàôå, ðåñòîðàí, êëóá
âÿ äèýÿð õèäìÿò âÿ èàøÿ ìöÿññèñÿëÿðèíèí ðÿùáÿðëÿðè èëÿ ÿââÿëúÿäÿí ÿëäÿ îëóíìóø ðàçûëûüà ÿñàñÿí “Àñóñ” ìàðêàëû “ÐÒ16”
òèïëè ðîóòåð úèùàçëàðûíû ùÿìèí îáéåêòëÿðäÿ ãóðàøäûðàðàã Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ãàíóíâåðèúèëèéè èëÿ ìöÿééÿí åäèëìèø
ãàéäàäà äþâëÿò ãåéäèééàòûíà àëûíìàäàí âÿ õöñóñè ðàçûëûã îëìàäàí ãàíóíñóç ðàáèòÿ âÿ èíòåðíåò õèäìÿòëÿðè ýþñòÿðìÿéÿ
áàøëàéûá. Áó îáéåêòëÿðÿ áàõûø êå÷èðèëÿðêÿí ùÿìèí úèùàçëàðûí
èøëÿê âÿ øÿáÿêÿéÿ ãîøóëìóø âÿçèééÿòäÿ îëäóüó àøêàð åäèëèá.
Ùÿéàòà êå÷èðèëìèø ÿìÿëèééàò òÿäáèðè íÿòèúÿñèíäÿ èíôîðìàñèéà-åëåêòðîí òåõíîëîýèéàëàðû ñàùÿñè öçðÿ èõòèñàñëàøìûø âÿ
çÿðóðè áèëèêëÿðÿ ìàëèê øÿõñëÿðèí Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ãàíóíëà ãîðóíàí èãòèñàäè ìÿíàôåëÿðèíÿ çÿðÿð âóðà áèëÿúÿê ôÿàëèééÿòëÿðè èôøà åäèëìÿêëÿ éàíàøû, åéíè çàìàíäà, áåéíÿëõàëã
èíòåðíåò øÿáÿêÿñèíÿ èúàçÿñèç ãîøóëìàëàðëà ìöõòÿëèô òðàíñìèëëè ìöòÿøÿêêèë úèíàéÿòêàð ìÿãñÿäëÿð ö÷öí ìöìêöí èñòèôàäÿíèí äÿ ãàðøûñû àëûíûá. Úèíàéÿò èøè öçðÿ áöòöí ùàëëàðûí àðàøäûðûëìàñû, áó ùöãóãàçèää ÿìÿëëÿðèí äèýÿð èøòèðàê÷ûëàðûíûí ìöÿééÿíëÿøäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ èñòèíòàã-ÿìÿëèééàò òÿäáèðëÿðè
äàâàì åòäèðèëèð.
ßùàëèéÿ õèäìÿò ñàùÿñèíäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí ùöãóãè âÿ
ôèçèêè øÿõñëÿðèí äèããÿòèíÿ áèð äàùà ÷àòäûðûëûð êè, ãàíóíâåðèúèëèêëÿ ìöÿééÿí åäèëìèø ãàéäàäà äþâëÿò ãåéäèééàòûíà àëûíìàäàí âÿ õöñóñè ðàçûëûã, éÿíè òÿëÿá îëóíàí ëèñåíçèéà ÿëäÿ åäèëìÿäÿí ãàíóíñóç ðàáèòÿ âÿ èíòåðíåò õèäìÿòëÿðèíèí ýþñòÿðèëìÿñè úèíàéÿò ìÿñóëèééÿòè éàðàäàí ùöãóãàçèää ÿìÿëëÿðäèð.
10
www.yeniazerbaycan.com
13 ñåíòéàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 166 (4325)
Áàêûäà “Ìöàñèð ìöùàðèáÿ ìåòîäëàðû âÿ
òÿùëöêÿñèçëèê ÷àüûðûøëàðû” ìþâçóñóíäà êîíôðàíñ
Ñåíòéàáðûí 12-äÿ Áàêûäà,
“Æóìåèðàù Áèëýàù Áåàúù” îòåëèíäÿ “Ìöàñèð ìöùàðèáÿ ìåòîäëàðû
âÿ òÿùëöêÿñèçëèê ÷àüûðûøëàðû” ìþâçóñóíäà êîíôðàíñ êå÷èðèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, áèðèíúè Àçÿðáàéúàí Áåéíÿëõàëã ìöäàôèÿ ñÿíàéåñè ñÿðýèñè “ÀÄÅÕ 2014”
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ êå÷èðèëÿí êîíôðàíñäà éåðëè âÿ áåéíÿëõàëã ìöòÿõÿññèñëÿð, ùÿðáè åêñïåðòëÿð, åëÿúÿ äÿ
äþâëÿò ñòðóêòóðëàðûíûí âÿ øèðêÿòëÿðèí íöìàéÿíäÿëÿðè èøòèðàê åäèáëÿð.
Ìöàñèð ùÿðáè-òåõíèêè ñèéàñÿò
öçðÿ àêòóàë ìÿñÿëÿëÿðèí ìöçàêèðÿ îëóíäóüó êîíôðàíñäà Àçÿðáàéúàíûí ìöäàôèÿ
ñÿíàéåñè íàçèðè Éàâÿð Úàìàëîâ ÷ûõûø
åäÿðÿê ðåñïóáëèêàìûçûí ñîí èëëÿð áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ ãàçàíäûüû óüóðëàðäàí ñþùáÿò à÷ûá. Áèëäèðèá êè, áó óüóðëàð îíó äåìÿéÿ ÿñàñ âåðèð êè, àðòûã Àçÿðáàéúàí áöòöí ñàùÿëÿðäÿ äàâàìëû èíêèøàôà íàèë îëóá.
Áàêûäà êå÷èðèëÿí áåéíÿëõàëã ñÿðýèäÿ äöíéàíûí 34 þëêÿñèíäÿí 200-äÿí ÷îõ øèðêÿò
âÿ ðÿñìè ùåéÿò èøòèðàê åäèð. Ñÿðýèäÿ õåéëè
ñàéäà þëêÿíèí øèðêÿò âÿ þçÿë ãóðóìëàðûíûí
èøòèðàê åòìÿñè îíó ýþñòÿðèð êè, 2005-úè èëäÿí ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ìöäàôèÿ Ñÿíàéåñè Íàçèðëèéè
ãûñà ìöääÿòäÿ ùÿðáè-òåõíèêè ÿìÿêäàøëûã
ñàùÿñèíäÿ áþéöê óüóðëàð ãàçàíûá. Ùàçûðäà äöíéàíûí 34 þëêÿñèíèí ùÿðáè-ñÿíàéå
êîìïëåêñè âÿ äèýÿð àèäèééÿòè ãóðóìëàðû
èëÿ óüóðëó ÿìÿêäàøëûã ÿëàãÿëÿðè éàðàòìàüà íàèë îëìóøóã. Öìèäâàðàì êè, ñÿðýèíèí
êå÷èðèëäèéè ìöääÿòäÿ òÿðÿôäàøëàðûìûçûí
ñàéû äàùà äà àðòàúàã.
Íàçèð äèããÿòÿ ÷àòäûðûá êè, Öìóììèëëè
ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ãóðäóüó ìöàñèð
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû ìöñòÿãèëëèéèíè
ÿëäÿ åòäèéè èëëÿðäÿí áó ýöíÿäÿê óüóðëó èíêèøàô éîëó êå÷èá. Õöñóñèëÿ ñîí äþâðëÿðäÿ
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè
Èëùàì ßëèéåâèí óüóðëó äàõèëè âÿ õàðèúè ñèéàñÿòè íÿòèúÿñèíäÿ ðåñïóáëèêàäà ñèéàñè,
èãòèñàäè âÿ ùÿðáè ñàùÿäÿ áþéöê óüóðëàð
ÿëäÿ åäèëèá. 2005-úè èëäÿ Ìöäàôèÿ Ñÿíàéåñè Íàçèðëèéèíèí éàðàäûëìàñû âÿ þëêÿäÿ
áó ñàùÿäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí äþâëÿò ìö-
ÿññèñÿëÿðèíèí íàçèðëèéÿ òàáå åäèëìÿñè
Àçÿðáàéúàíäà ìöäàôèÿ ñÿíàéåñèíèí èíêèøàôûíà áþéöê òÿêàí âåðèá. Þòÿí ìöääÿòäÿ áèç éåíè âÿ ìöàñèð èñòåùñàë ñàùÿëÿðè éàðàäàðàã äàâàìëû èíêèøàôà íàèë îëìóøóã. Åéíè çàìàíäà, ùÿðáè-òåõíèêè ÿìÿêäàøëûã ñàùÿñèíÿ äÿ õöñóñè äèããÿò éåòèðìÿêëÿ ìöõòÿëèô áåéíÿëõàëã øèðêÿòëÿðëÿ
óüóðëó ÿìÿêäàøëûã ÿëàãÿëÿðè éàðàòìûøûã.
Íàçèð õöñóñè âóðüóëàéûá êè, Åðìÿíèñòàíûí ùÿðáè òÿúàâöçö íÿòèúÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí ÿðàçèëÿðèíèí 20 ôàèçè èøüàë îëóíóá,
áèð ìèëéîíäàí ÷îõ ñîéäàøûìûç ãà÷ãûí âÿ
ìÿúáóðè êþ÷êöí âÿçèééÿòèíÿ äöøöá.
Ðåñïóáëèêàìûçûí ìöùàðèáÿ øÿðàèòèíäÿ
îëìàñû íÿçÿðÿ àëûíàðàã Àçÿðáàéúàíûí
ìöäàôèÿ ãöäðÿòèíèí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè
ìÿãñÿäèëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ìöùöì òÿäáèðëÿðäÿí áèðè ìÿùç Ìöäàôèÿ Ñÿíàéåñè
Íàçèðëèéèíèí éàðàäûëìàñû îëóá. Íàçèðëèéèí
òàáåëèéèíÿ âåðèëìèø ìöäàôèÿ ñÿíàéåñè
ìöÿññèñÿëÿðèíèí éåíèäÿí ãóðóëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ÿìÿëè èøëÿð ýþðöëöá.
“ÀÄÅÕ 2104” ñÿðýèñèíèí äöíéàäà
ñöëùÿ âÿ ÿìÿêäàøëûüà õèäìÿò åäÿúÿéèíè
äåéÿí Éàâÿð Úàìàëîâ áèëäèðèá êè, 2016úû èëäÿ ÛÛ Àçÿðáàéúàí Áåéíÿëõàëã ìöäàôèÿ ñÿíàéåñè ñÿðýèñè êå÷èðèëÿúÿê.
Êîíôðàíñäà ÷ûõûø åäÿí Òöðêèéÿ Ðåñïóáëèêàñû ìöäàôèÿ ñÿíàéåñè ìöñòåøàðû Èñìàèë Äåìèð áèëäèðèá êè, Òöðêèéÿ èëÿ Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà ÿëàãÿëÿð éöêñÿê ñÿâèééÿäÿäèð. Áèç áöòöí ñàùÿëÿðäÿ ÿìÿêäàøëûã åäèðèê.
Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, “ñîéóã ìöùàðèáÿ”äÿí ñîíðà þëêÿëÿð ìöàñèð ñèëàù-ñóð-
ñàòäàí èáàðÿò ùÿðáè êîìïëåêñëÿðèíè éàðàòìàüà, ùÿð áèð þëêÿ ìöñòÿãèë øÿêèëäÿ ìöäàôèÿ ñÿíàéåñè
ôîðìàëàøäûðìàüà ÷àëûøûð. ×öíêè
÷ÿòèí, ùÿëëåäèúè àíëàðäà þëêÿëÿð
áèð-áèðèëÿðèíÿ èíàíà áèëìèðëÿð. Ìöäàôèÿ ñÿíàéåñè ýöúëö îëìàéàí
þëêÿëÿð èñÿ áþùðàí àíëàðûíäà úèääè ÷ÿòèíëèêëÿðëÿ öçëÿøÿúÿêëÿð.
È.Äåìèð ãåéä åäèá êè, Òöðêèéÿäÿ ùàâà ãöââÿëÿðè, äîíàíìà,
ãóðó ãîøóíëàðû ñàùÿñèíäÿ äàùà
÷îõ èíêèøàô ïëàòôîðìàëàðû éàðàäûëûá, éåíè ìÿùñóëëàð èñòåùñàë åäèëèð, ùÿì÷èíèí åëìè-òÿäãèãàò ñàùÿëÿðè èíêèøàô åäèð.
Òöðêèéÿíèí ìöäàôèÿ ñÿíàéåñè ìÿùñóëëàðû èñòåùñàë åäÿí “ÌÊÅÊ” øèðêÿòèíèí áàø
äèðåêòîðó Èççåò Àðòóíú èñÿ äåéèá êè, Àçÿðáàéúàí ìöäàôèÿ ñÿíàéåñèíèí èíêèøàôûíäà
ÿñàñ èìêàíëàðà ìàëèêäèð. Ìöäàôèÿ ñÿíàéåñèíèí èíêèøàôûíäà ÿñàñ ìÿñÿëÿ ñèéàñè
èðàäÿ, ìàëèééÿ ýöúö èëÿ áàüëûäûð âÿ ãàðäàø
Àçÿðáàéúàí áöòöí áóíëàðà ìàëèêäèð.
Î âóðüóëàéûá êè, “ñîéóã ìöùàðèáÿ”äÿí ñîíðà ìöùàðèáÿ àïàðìàã êîíñåïñèéàëàðû äÿéèøèá, èíôîðìàñèéà ìöùàðèáÿñè áàøëàéûá. Èíôîðìàñèéà òåõíîëîýèéàëàðû, ìÿëóìàòûí òÿùëèëè, ñèëàùëàðûí íÿçàðÿò àëòûíäà ñàõëàíûëìàñû öñóëëàðû èíêèøàô åäèá.
Ñîíðà Éåíè Àìåðèêà Òÿùëöêÿñèçëèê
Ìÿðêÿçèíèí ïðåçèäåíòè Ðèúùàðä Ôîíòàèíåíèí, Àçÿðáàéúàíûí ìöäàôèÿ ñÿíàéåñè
íàçèðèíèí ìöàâèíè Éÿùéà Ìóñàéåâèí âÿ
“Ïàðàìîóíò Ýðîóï” øèðêÿòèíèí èúðà÷û äèðåêòîðó Èâîð È÷èêîâèòçèí ìþâçó èëÿ áàüëû
ìÿðóçÿëÿðè äèíëÿíèëèá.
Ìÿðóçÿëÿð ÿòðàôûíäà ôèêèð ìöáàäèëÿñè
àïàðûëûá, äöíéàäà áàø âåðÿí ìöíàãèøÿëÿðäÿí âÿ òÿùëöêÿñèçëèê ìÿñÿëÿëÿðèíäÿí
ñþç à÷ûëûá, Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí,
Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí þëêÿìèçèí ÿðàçè áöòþâëöéö ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùÿëë
åäèëìÿñèíèí çÿðóðèëèéè ãåéä îëóíóá.
Êîíôðàíñäà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ìöäàôèÿ Ñÿíàéåñè Íàçèðëèéèíèí ùàçûðëàäûüû ôèëì íöìàéèø åòäèðèëèá.
Ñîíðà æóðíàëèñòëÿðèí âÿ èøòèðàê÷ûëàðûí
ñóàëëàðû úàâàáëàíäûðûëûá.
Àçÿðáàéúàí Ìÿòáóàò Øóðàñû èäàðÿ ùåéÿòèíèí íþâáÿòè èúëàñû Øÿêèäÿ êå÷èðèëèá
Øÿêè øÿùÿðèíäÿ Àçÿðáàéúàí Ìÿòáóàò
Øóðàñû (ÌØ) èäàðÿ ùåéÿòèíèí èúëàñû êå÷èðèëèá.
Øóðàäàí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, òÿäáèðè à÷àí ÌØ-íèí ñÿäðè ßôëàòóí Àìàøîâ
èúëàñûí ýöíäÿëèéè èëÿ áàüëû ìÿëóìàò âåðèá.
Ýöíäÿëèêäÿ äóðàí áèðèíúè ìÿñÿëÿ äþâëÿò îðãàíëàðûíûí èíôîðìàñèéàíûí âåðèëìÿñèíÿ ìÿñóë ñòðóêòóð áþëìÿëÿðèíèí âÿ þëêÿíèí
àïàðûúû êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðè ðÿùáÿðëÿðèíèí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòè Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí ðÿùáÿðè Ðàìèç Ìåùäèéåâèí ñÿäðëèéè èëÿ êå÷èðèëìèø ìöøàâèðÿñè èëÿ áàüëû ìöçàêèðÿëÿð îëóá.
ß.Àìàøîâ áèëäèðèá êè, ìöøàâèðÿ Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ñþç âÿ èôàäÿ àçàäëûüûíà
éàðàòäûüû ìöíáèò øÿðàèòèí ùÿð ùàíñû ñóè-èñòèôàäÿëÿðÿ ìåéäàí òàíûìàéàúàüûíà äàèð
ìåñàæ, æóðíàëèñòëÿðèí èíôîðìàñèéà òÿùëöêÿñèçëèéè èëÿ áàüëû ìÿñÿëÿëÿðäÿ ìÿñóëèééÿò
éöêöíöí àðòûðûëìàñû áàõûìûíäàí ñîí äÿðÿúÿ þíÿìëè ùàäèñÿ èäè. Áóíó ðÿùáÿð òóòàí
êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðè Àçÿðáàéúàí
Ìÿòáóàò Øóðàñûíûí òþâñèéÿëÿðèíÿ óéüóí
îëàðàã þçëÿðèíèí äàõèëè èúëàñëàðûíû êå÷èðèá-
ëÿð. Ùÿìèí òîïëàíòûëàðäà Àçÿðáàéúàíûí
ìöùàðèáÿ øÿðàèòèíäÿ éàøàäûüû âóðüóëàíûá
âÿ æóðíàëèñò ïåøÿêàðëûüûíäà ìèëëè ìàðàãëàðà ñàäèãëèéèí ìöùöì ÿùÿìèééÿò äàøûäûüû
þíÿ ÷ÿêèëèá, æóðíàëèñò ïåøÿñèíèí èúòèìàè éöêö ãàáàðäûëìàãëà ïåøÿ ïðèíñèïëÿðèíèí ìèëëè ìÿíàôå òÿÿññöáêåøëèéè èëÿ ùÿìàùÿíý îëìàñûíûí âàúèáëèéè äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá.
Äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá êè, Ìÿòáóàò Øóðàñû
ìöøàâèðÿäÿ ñÿñëÿíìèø ìÿãàìëàðëà áàüëû
ìöõòÿëèô àñïåêòëÿðèí ìöçàêèðÿñè, öìóìÿí
èíôîðìàñèéà òÿùëöêÿñèçëèéè ïðîñåñèíäÿ
ÊÈÂ-ëÿðèí ôÿàëèééÿò ñÿìÿðÿëèëèéèíèí äàâàìëû øÿêèëäÿ äèããÿòäÿ ñàõëàíûëìàñû çÿðóðÿòèíè íÿçÿðÿ àëàðàã ñåíòéàáðûí 5-äÿ Áåéíÿëõàëã Ìÿòáóàò Ìÿðêÿçèíäÿ “Àçÿðáàéúàíûí
èíôîðìàñèéà òÿùëöêÿñèçëèéè ìåäèà ìöñòÿâèñèíäÿ” ìþâçóñóíäà êîíôðàíñ êå÷èðèá.
Þëêÿíèí àïàðûúû ÊÈÂ-ëÿðèíèí, åëåêòðîí ìåäèà ðÿùáÿðëÿðèíèí, åëÿúÿ äÿ òàíûíìûø åêñïåðòëÿðèí âÿ èúòèìàèééÿò íöìàéÿíäÿëÿðèíèí
èøòèðàêû èëÿ áàø òóòìóø òÿäáèð ýåíèø äèñêóññèéàëàð øÿðàèòèíäÿ äàâàì åäèá. Òîïëàíòûäà èñòÿð æóðíàëèñòëÿðèí, èñòÿðñÿ äÿ èíôîð-
ìàñèéàíûí âåðèëìÿñèíÿ ìÿñóë ñòðóêòóðëàðûí ôÿàëèééÿò èíòåíñèâëèéèíèí àðòûðûëìàñû, äàùà ñÿìÿðÿëè íÿòèúÿëÿðèí ÿëäÿ åäèëìÿñè áàõûìûíäàí òÿêëèôëÿð èðÿëè ñöðöëöá. Ìÿòáóàò
Øóðàñû ùÿìèí òÿêëèôëÿðè ãðóïëàøäûðàðàã þëêÿ ðÿùáÿðëèéèíÿ òÿãäèì åäÿúÿê.
ÌØ-íèí èäàðÿ ùåéÿòèíèí öçâëÿðèíäÿí
Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Úàâàíøèð Ôåéçèéåâ, “Èêè ñàùèë” ãÿçåòèíèí áàø ðåäàêòîðó
Âöãàð Ðÿùèìçàäÿ, “525-úè ãÿçåò”èí áàø
ðåäàêòîðó Ðÿøàä Ìÿúèä, Äåìîêðàòèê Æóðíàëèñòëÿð Ëèãàñûíûí ñÿäðè Éàäèýàð Ìÿììÿäëè òÿêëèôëÿðäÿ íÿçÿðäÿ òóòóëàí ìÿñÿëÿëÿðèí ìåäèàíûí ïåøÿêàðëûüûíûí àðòûðûëìàñû
áàõûìûíäàí ÿùÿìèééÿòèíè ãåéä åäèáëÿð.
Èúëàñäà ìöçàêèðÿ åäèëÿí èêèíúè ìÿñÿëÿ Àçÿðáàéúàí Ìÿòáóàò Øóðàñûíûí øèêàéÿòëÿð öçðÿ êîìèññèéàñûíûí ðÿéëÿðè ÿñàñûíäà ãÿðàðëàðûí ãÿáóëó îëóá.
Èäàðÿ ùåéÿòèíèí èúëàñûíäà Øÿêè øÿùÿðèíäÿ ýþðêÿìëè Àçÿðáàéúàí ðåæèññîðó Ðàñèì Îúàãîâóí õàòèðÿñèíÿ ùÿñð îëóíìóø
ñÿíÿäëè ôèëìëÿð ôåñòèâàëûíà ùàçûðëûãëà áàüëû
ìöçàêèðÿëÿð äÿ àïàðûëûá.
Øÿêèäÿ èíôîðìàñèéà òÿùëöêÿñèçëèéè èëÿ áàüëû áþëýÿ
ìåäèàñûíûí ãàðøûñûíäà äóðàí âÿçèôÿëÿð ìöçàêèðÿ îëóíóá
Ñåíòéàáðûí 12-äÿ Øÿêè øÿùÿðèíäÿ Àçÿðáàéúàí Ìÿòáóàò
Øóðàñûíûí (ÌØ) òÿøÿááöñö èëÿ
“Àçÿðáàéúàíûí èíôîðìàñèéà òÿùëöêÿñèçëèéè áþëýÿ ìåäèàñû ìöñòÿâèñèíäÿ” ìþâçóñóíäà êîíôðàíñ êå÷èðèëèá.
Òÿäáèðäÿ øóðàíûí èäàðÿ ùåéÿòèíèí öçâëÿðè, þëêÿíèí àïàðûúû
êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèíèí,
åëåêòðîí ìåäèà ðåñóðñëàðûíûí
ðÿùáÿðëÿðè, Øÿêè âÿ ÿòðàô ðàéîíëàðäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí ãÿçåòëÿðèí òÿìñèë÷èëÿðè èøòèðàê åäèáëÿð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, òîïëàíòû èøòèðàê÷ûëàðû ÿââÿëúÿ Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð
ßëèéåâèí Øÿêè øÿùÿðèíèí ìÿðêÿçèíäÿ
óúàëäûëìûø àáèäÿñè þíöíÿ òÿð ÷è÷ÿêëÿð äöçöá, õàòèðÿñèíè åùòèðàìëà éàä åäèáëÿð.
Ñîíðà ìåäèà òÿìñèë÷èëÿðè ýþðêÿìëè
ìöòÿôÿêêèð Ìèðçÿ Ôÿòÿëè Àõóíäçàäÿíèí
åâ-ìóçåéèíäÿ îëóá, àáèäÿñèíè çèéàðÿò
åäèáëÿð. Òîïëàíòû èøòèðàê÷ûëàðû, ùÿì÷èíèí
Àçÿðáàéúàíûí ýþðêÿìëè øàèðè Áÿõòèéàð
Âàùàáçàäÿíèí Øÿêè øÿùÿðèíèí ìÿðêÿçèíäÿ óúàëäûëìûø àáèäÿñè þíöíÿ äÿ òÿð ÷è÷ÿêëÿð äöçöáëÿð.
Èúðà Ùàêèìèééÿòèíäÿ øÿùÿð ðÿùáÿðëèéè èëÿ
ýþðöøÿí ìåäèà íöìàéÿíäÿëÿðèíÿ Øÿêèäÿ
àïàðûëàí ýåíèø àáàäëûã âÿ ãóðóúóëóã èøëÿðè
áàðÿäÿ ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðèëèá, áó ãÿäèì
éóðäóí äöíéà ìèãéàñûíäà òàíûäûëìàñûíà
éþíÿëÿí êîíêðåò òÿäáèðëÿðäÿí ñþç à÷ûëûá.
“Øÿêè-Ñàðàé” ùîòåëèíèí êîíôðàíñ çàëûíäà êå÷èðèëÿí òîïëàíòûíû Ìÿòáóàò Øóðàñûíûí
ñÿäðè ßôëàòóí Àìàøîâ à÷àðàã àâãóñòóí
29-äà äþâëÿò îðãàíëàðûíûí èíôîðìàñèéàíûí
âåðèëìÿñèíÿ ìÿñóë ñòðóêòóð áþëìÿëÿðèíèí
âÿ þëêÿíèí àïàðûúû êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðè ðÿùáÿðëÿðèíèí Àçÿðáàéúàí Ðåñ-
ïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòè Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí
ðÿùáÿðè Ðàìèç Ìåùäèéåâèí ñÿäðëèéè èëÿ êå÷èðèëìèø ìöøàâèðÿñèíèí þëêÿ ùÿéàòûíäà
ìöùöì ùàäèñÿ êèìè éàääà ãàëäûüûíû äèããÿòÿ ÷àòäûðûá. Áèëäèðèëèá êè, ìöøàâèðÿäÿ
Ïðåçèäåíò Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí ðÿùáÿðèíèí
ãàëäûðäûüû ìÿñÿëÿëÿð, åëÿúÿ äÿ à÷ûãëàäûüû
êîíêðåò ôàêòëàð èíôîðìàñèéà òÿùëöêÿñèçëèéè
ìÿñÿëÿñèíèí òÿêúÿ ïàéòàõò ÊÈÂ-ëÿðè ö÷öí
äåéèë, åéíè çàìàíäà, áþëýÿ ìÿòáóàòû
ö÷öí äÿ àêòóàë òÿðÿôëÿðèíè îðòàéà ãîéóá.
ß.Àìàøîâ áèëäèðèá êè, Ïðåçèäåíò Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí ðÿùáÿðè Ðàìèç Ìåùäèéåâèí ìöøàâèðÿäÿ ãåéä åòäèéè êèìè, áþëýÿëÿðäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðè éåðëè èúòèìàè ðÿéè ôîðìàëàøäûðìàã õöñóñèééÿòèíÿ ìàëèêäèðëÿð. Áó
áàõûìäàí, îíëàðûí ùàäèñÿ âÿ ïðîñåñëÿðÿ
éàíàøìà òÿðçèíäÿêè ìîíîëèòëèê äÿ þíÿìëè
ôàêòîðäóð. Åéíè çàìàíäà, áþëýÿäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí æóðíàëèñòëÿðèí èíôîðìàñèéà
òÿùëöêÿñèçëèéè èëÿ áàüëû ìÿñÿëÿëÿðÿ éàíàøìàñû ìöùöì ÿùÿìèééÿò äàøûìàãäàäûð.
Êîíôðàíñäà Ìÿòáóàò Øóðàñû ñÿäðèíèí
ìöàâèíè, Áåéíÿëõàëã Àâðàñèéà Ìÿòáóàò
Ôîíäóíóí ðÿùáÿðè Óìóä Ðÿùèìîüëó, øóðà-
íûí èäàðÿ ùåéÿòèíèí öçâëÿðè - Ìèëëè
Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Úàâàíøèð Ôåéçèéåâ, “Èêè ñàùèë” ãÿçåòèíèí áàø ðåäàêòîðó Âöãàð Ðÿùèìçàäÿ ÷ûõûø
åäÿðÿê Àçÿðáàéúàíûí èíôîðìàñèéà òÿùëöêÿñèçëèéè ìÿñÿëÿñèíèí þëêÿ
ìèãéàñûíäà ìöçàêèðÿñèíè âàúèá
ìÿãàì êèìè âóðüóëàéûáëàð.
Áèëäèðèëèá êè, ìÿòáóàòûìûç òÿáèÿòè åòèáàðèëÿ úÿìèééÿòäÿ âÿòÿíïÿðâÿðëèê ùèññèíèí àøûëàíìàñûíà
õèäìÿò åäÿí ìàòåðèàëëàðà ùÿìèøÿ
ýåíèø éåð âåðèá. Áó òèïëè éàçûëàðûí
èñòÿð êÿìèééÿòèíèí, èñòÿðñÿ äÿ
êåéôèééÿòèíèí àðòûðûëìàñûíà åùòèéàú âàð. Íàòèãëÿð äöíéà ìèãéàñûíäà ìåäèàíûí ìèëëè
ìàðàãëàðû ìöäàôèÿ åòìÿñè èëÿ áàüëû íöìóíÿëÿðèí öçÿðèíäÿ äàéàíàðàã ãåéä åäèáëÿð
êè, õàëã âÿ þëêÿ ö÷öí âàúèá ìÿãàìëàðäà
ÊÈÂ-ëÿðèí ìîíîëèò êîìàíäà êèìè ÷ûõûø åòìÿñè ùÿëëåäèúè ÿùÿìèééÿòÿ ìàëèêäèð.
Òîïëàíòûäà ÷ûõûø åäÿí áþëýÿ ìÿòáóàòûíûí íöìàéÿíäÿëÿðè áèëäèðèáëÿð êè, ìåäèà
ìèëëè ìàðàãëàðû ìöòëÿã íÿçÿðÿ àëìàëû âÿ
îíà ñþéêÿíìÿëèäèð. Áó, ùÿð áèð æóðíàëèñòäÿí âÿòÿíïÿðâÿð îëìàüû òÿëÿá åäèð. Ãåéä
îëóíóá êè, Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì
ßëèéåâ äÿ ùÿìèøÿ íèòã âÿ ÷ûõûøëàðûíäà æóðíàëèñòëÿðè âÿòÿíïÿðâÿð îëìàüà ÷àüûðûá.
×ûõûøëàðäà âóðüóëàíûá êè, ÕÕÛ ÿñð èíôîðìàñèéà ÿñðèäèð. Áóðàäà ñàâàø òÿêúÿ
ìöùàðèáÿ ìåéäàíëàðûíäà ýåòìèð. Òîðïàãëàðûìûçûí 20 ôàèçèíè èøüàë åòìèø Åðìÿíèñòàí êèìè ãîíøóìóç âàðñà, ìåäèàìûç
òÿúàâöçêàðûí èíôîðìàñèéà ìàíèïóëéàñèéàëàðûíäàí äà äöçýöí íÿòèúÿ ÷ûõàðìàüû
áàúàðìàëûäûð. Áó áàõûìäàí éåðëÿðäÿ ÿùàëèíè ìààðèôëÿíäèðìÿê ìèññèéàñûíû ùÿéàòà
êå÷èðÿí áþëýÿ ÊÈÂ-ëÿðèíèí öçÿðèíÿ äÿ ìöùöì âÿçèôÿëÿð äöøöð.
Øÿêèäÿ “Èøûüûí äöøìÿ áóúàüû”
ñÿíÿäëè ôèëìèíèí òÿãäèìàòû êå÷èðèëèá
Ñåíòéàáðûí 12-äÿ Øÿêè øÿùÿðèíäÿêè “Øÿêè ñàðàé” ùîòåëèíäÿ Àçÿðáàéúàíäà èëê ãàäûí íÿøðè îëàí “Èøûã”
ãÿçåòèíÿ ùÿñð îëóíìóø “Èøûüûí äöøìÿ áóúàüû” ñÿíÿäëè ôèëìèíèí òÿãäèìàòû êå÷èðèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, ìÿðàñèìäÿ ÷ûõûø åäÿí Àçÿðáàéúàí Ìÿòáóàò Øóðàñûíûí (ÌØ) ñÿäðè ßôëàòóí
Àìàøîâ òÿãäèìàòû êå÷èðèëÿí ôèëìèí
ðÿùáÿðëèê åòäèéè ãóðóìóí ìèëëè ìÿòáóàò òàðèõèìèçäÿ þíÿìëè ðîëó îëàí
ìÿòáó íÿøðëÿð, åëÿúÿ äÿ òàðèõè øÿõñèééÿòëÿðëÿ áàüëû ÷ÿêäèéè “Ìèëëè ìÿòáóàòûìûç, èñòèãëàë éîëóìóç” ñèëñèëÿñèíäÿí íþâáÿòè åêðàí ÿñÿðè îëäóüóíó áèëäèðèá.
Èíäèéÿäÿê øóðàíûí “Î ôèëì” ñòóäèéàñû èëÿ áèðýÿ ëàéèùÿñèíèí ìÿùñóëó
îëàðàã ýþðêÿìëè ìöòÿôÿêêèðëÿð Ìÿùÿììÿä ßìèí Ðÿñóëçàäÿíèí âÿ ßëè
áÿé Ùöñåéíçàäÿíèí ùÿéàò âÿ ôÿàëèééÿòèíäÿí áÿùñ åäÿí ôèëìëÿðèí ÿðñÿéÿ
ýÿòèðèëäèéèíè äåéÿí ß.Àìàøîâ ýþòöðöëìöø õÿòòèí äàâàìëû îëàúàüûíû âóðüóëàéûá.
ÌØ-íèí ñÿäðè òÿãäèìàòû êå÷èðèëÿí
ôèëìèí ùÿñð îëóíäóüó “Èøûã” ãÿçåòè èëÿ
áàüëû ìÿëóìàò âåðÿðÿê áèëäèðèá êè,
ìÿòáó îðãàí ÕÕ ÿñðèí ÿââÿëëÿðèíäÿ
úÿìèééÿòäÿ ìààðèô÷èëèê èäåéàëàðûíûí
éàéûëìàñûíäà ìöñòÿñíà ðîë îéíàéûá.
ß.Àìàøîâ ãåéä åäèá êè, ùÿìèí
äþâðäÿ Àçÿðáàéúàíûí çèéàëûëàðû âÿ
ìÿòáóàòû ìöñÿëìàí ãàäûíûíûí àçàä-
ëûüû óüðóíäà ìöáàðèçÿ àïàðìàã êèìè
ìÿñóë âÿçèôÿíè öçÿðèíÿ ýþòöðìöøäö.
Ãàäûíëàðûí òÿùñèë, àèëÿ-íèêàù, ñîñèàë
ïðîáëåìëÿðèíèí èúòèìàè øöóðà ÷àòäûðûëìàñû éîëóíäà ýÿðýèí ÿìÿê ñÿðô åäèëèðäè. Áó, ùÿìèí âàõò îëäóãúà ÷ÿòèí
áèð âÿçèôÿ èäè.
“Íÿøðèí úÿìè 68 íþìðÿñèíèí
èøûã öçö ýþðìÿñèíÿ áàõìàéàðàã, î
âàõòäàí óçóí èëëÿð êå÷ñÿ äÿ, “Èøûã”
þðíÿêäèð. Ãÿçåòèí ðåäàêòîðó Õÿäèúÿ õàíûì ßëèáÿéîâà Àçÿðáàéúàíäà èëê ãàäûí ðåäàêòîð êèìè òàðèõÿ
äöøöá”, - äåéÿí ß.Àìàøîâ, ùÿì÷èíèí áó êèìè ìÿòáó îðãàíëàð, åëÿúÿ äÿ
îðàäà ÷àëûøàí ãàäûí æóðíàëèñòëÿðèí ùÿéàò âÿ éàðàäûúûëûüû èëÿ áàüëû ýåíèø
àðàøäûðìàëàðûí àïàðûëìàñûíà çÿðóðÿò
äóéóëäóüóíó äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Øóðàíûí ñÿäðè, ùÿì÷èíèí òÿãäèìàòû êå÷èðèëÿí ôèëìäÿ Õ.ßëèáÿéîâàíûí
ùÿéàò âÿ ôÿàëèééÿòèíÿ ýåíèø éåð âåðèëäèéèíè âóðüóëàéûá. Î, ùÿì÷èíèí ôèëìèí
òÿãäèìàòûíûí Õ.ßëèáÿéîâàíûí äîüìà
éóðäó îëàí Øÿêèäÿ òÿøêèëèíèí ðÿìçè
ìÿíà äàøûäûüûíû äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Áèëäèðèá êè, Õ.ßëèáÿéîâàíûí ìààðèô÷èëèê ôÿàëèééÿòèíèí ÿùÿìèééÿòëè ãèñìè
Øÿêè èëÿ áàüëû îëóá.
Ìÿðàñèìäÿ ÷ûõûø åäÿíëÿð áèëäèðèáëÿð êè, “Èøûã” ãÿçåòè ýåíèø èìêàíëàðà
ìàëèê îëìàìàñûíà, äàèìè èø÷è ùåéÿòèíèí ìÿùäóäëóüóíà áàõìàéàðàã,
Àçÿðáàéúàí ãàäûíûíûí, áöòþâëöêäÿ
ìöñÿëìàí ãàäûí àëÿìèíèí ãàðøûñûí-
äà äóðàí ïðîáëåìëÿðèí âÿ îíëàðûí
ùÿëëè éîëëàðûíûí àðàøäûðûëìàñûíäà ÿâÿçåäèëìÿç èøëÿð ýþðöá. Ãÿçåò ìààðèô÷è
èäåéàëàðëà ýöíäÿìÿ ýÿëèá, ãàäûíëàðû
þç òàëåéèíè äöøöíìÿéÿ ñÿôÿðáÿð
åäèá. Íÿøðèí ðåäàêòîðó Õÿäèúÿ õàíûì èñÿ Ùÿëèìÿ õàíûì Àõóíäîâà,
×àéãûðàãëû Ùÿéàò õàíûì, Òóáó õàíûì Ñàëàòûíçàäÿ, Àñéà Àõóíäîâà,
Íàáàò Íÿðèìàíîâà êèìè ãàäûí ìöõáèðëÿðèí éåòèøìÿñèíäÿ ìöñòÿñíà ïàé
ñàùèáè îëóá.
Òîïëàíòûäà “Èøûã” ãÿçåòèíèí úÿìèééÿòäÿ ìèëëè âÿòÿíïÿðâÿðëèê ðóùóíóí àøûëàíìàñûíäàêû ìöñòÿñíà ðîëóíà äàèð ìàðàãëû ôàêòëàð à÷ûãëàíûá. Áèëäèðèëèá êè, ãÿçåò àíàëàðû þç þâëàäëàðûíû
Ãàôãàç Èñëàì Îðäóñóíà éàçäûðìàüà
÷àüûðûðäû. Âÿòÿí, ìöñòÿãèëëèê óüðóíäà
ìöáàðèçÿíè òÿëãèí åäèðäè.
Ìÿðàñèì èøòèðàê÷ûëàðû, ùÿì÷èíèí
“Èøûã” ãÿçåòèíäÿ èðÿëè ñöðöëÿí èäåéàëàðûí Àçÿðáàéúàí ãàäûíûíûí áó ýöíö
ö÷öí äÿ ìöùöì ÿùÿìèééÿò êÿñá åòäèéèíè âóðüóëàéûáëàð.
Ãåéä åäÿê êè, “Èøûüûí äöøìÿ áóúàüû” ñÿíÿäëè ôèëìèíèí èäåéà ìöÿëëèôè Àçÿðáàéúàí Ìÿòáóàò Øóðàñû èäàðÿ ùåéÿòèíèí öçâö, Ìèëëè Ìÿúëèñèí
äåïóòàòû Úàâàíøèð Ôåéçèéåâ, ëàéèùÿíèí ðÿùáÿðè ÌØ-íèí ñÿäðè ßôëàòóí
Àìàøîâ, áàø ìÿñëÿùÿò÷èñè âÿ ññåíàðè ìöÿëëèôè “Î ôèëì” ñòóäèéàñûíûí
ðÿùáÿðè, æóðíàëèñò Áÿõòèéàð Ãàðàúàäûð.
“Àçÿðñóí” äöíéàúà ìÿøùóð ìÿêòÿáëÿð
øÿáÿêÿñèíè Àçÿðáàéúàíà ýÿòèðèð
“Àçÿðñóí Ùîëäèíã” øèðêÿòëÿð ãðóïó íþâáÿòè äÿôÿ áèð èëêÿ èìçà àòûá.
Øèðêÿò äöíéàíûí ÿí ìÿøùóð ìÿêòÿáëÿð øÿáÿêÿëÿðèíäÿí áèðè îëàí
“Ñàáèñ” èëÿ ìöãàâèëÿ èìçàëàéûá.
Ðàçûëàøìàéà ÿñàñÿí, Àçÿðáàéúàíäà èëê äÿôÿ îëàðàã “Ñàáèñ” ìÿêòÿá êîìïëåêñè ìÿùç “Àçÿðñóí”à
ìÿõñóñ “Äðåàìëàíä” éàøàéûø ñàùÿñèíäÿ èíøà îëóíàúàã. Äöíéàíûí
15 þëêÿñèíäÿí 30-äàí àðòûã ìÿêòÿá
êîìïëåêñèíèí äàõèë îëäóüó áó øÿáÿêÿäÿ 65 ìèíäÿí àðòûã øàýèðä òÿùñèë
àëûð. Áåéíÿëõàëã ñòàíäàðòëàðà òàì úàâàá âåðÿúÿê áó ìÿêòÿá êîìïëåêñèíäÿ òÿùñèë èíýèëèñ äèëèíäÿ àïàðûëàúàã.
Áóíäàí ÿëàâÿ, øàýèðäëÿðÿ èêèíúè õàðèúè äèë ñå÷ìÿê èìêàíû äà éàðàäûëàúàã.
“Äðåàìëàíä”äà ôÿàëèééÿòÿ áàøëàéà-
úàã “Ñàáèñ” ìÿêòÿá êîìïëåêñèíèí
äàùà áèð þçÿëëèéè èñÿ þç äöøÿðýÿñèíèí
îëìàñûäûð. Áó òÿùñèë îúàüûíäà ìöõòÿëèô ôÿíëÿðèí òÿäðèñèíäÿí ÿëàâÿ èäìàí
ìÿøüÿëÿëÿðèíÿ äÿ áþéöê äèããÿò àéðûëàúàã. Áåëÿ êè, áóðàäà òÿùñèë àëàíëàð
ö÷öí õöñóñè èäìàí êîìïëåêñèíèí èí-
øàñû äà íÿçÿðäÿ òóòóëóá. Êîìïëåêñäÿ ôóòáîë âÿ âîëåéáîë ìåéäàí÷àëàðû, öçýö÷öëöê ùîâóçó âÿ äèýÿð
èäìàí íþâëÿðè ö÷öí ìöõòÿëèô ñàùÿëÿð ùàçûðëàíàúàã. “Ñàáèñ” ìÿêòÿáëÿðèíäÿ øàýèðäëÿðèí èíòåëëåêòóàë ñÿâèééÿëÿðèíèí éöêñÿëäèëìÿñè ö÷öí
ùÿôòÿ ñîíó òÿäáèðëÿðè, éàé ìÿêòÿáëÿðè âÿ äèýÿð òÿäáèðëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëÿúÿê.
Ãåéä åäÿê êè, Çûü-ùàâà ëèìàíû
éîëó öçÿðèíäÿ, Áèíÿ ãÿñÿáÿñèíäÿ
éåðëÿøÿí “Äðåàìëàíä” 250 ùåêòàð ñàùÿíè ÿùàòÿ åäèð. Áóðàäà 2000 âèëëà,
éàøàéûø áèíàëàðû, “òîwíùîóñå” (2-3
ìÿðòÿáÿëè éàøàéûø áèíàëàðû), ãîëô êëóáó, òèúàðÿò ìÿðêÿçè, îôèñ, êëèíèêà, îòåë,
èäìàí-ôèòíåññ âÿ ÿéëÿíúÿ ìÿðêÿçëÿðè
èíøà åäèëèð.
“Áàêúåëë ÛÍÃÓÒÓ” ñàéÿñèíäÿ öíñèééÿò äàùà ðàùàò îëàúàã
Àçÿðáàéúàíûí èëê ìîáèë îïåðàòîðó âÿ àïàðûúû ìîáèë èíòåðíåò ïðîâàéäåðè îëàí “Áàêúåëë” øèðêÿòè éåíè “Áàêúåëë ÛÍÃÓÒÓ” ìîáèë õèäìÿòèíè èñòèôàäÿéÿ âåðèá. Øèðêÿòäÿí âåðèëÿí ìÿëóìàòäà ãåéä îëóíóð êè, “Áàêúåëë ÛÍÃÓÒÓ” àáóíÿ÷èéÿ áöòöí îíëàéí öíñèééÿò êàíàëëàðûíû, ùÿì÷èíèí, òÿãâèì
âÿ ìöõòÿëèô ìÿíáÿëÿðäÿí îëàí ÿëàãÿëÿðèíè áèð éåðäÿ ñàõëàìàüà èìêàí âåðÿí âàùèä èíòóèòèâ èíòåðôåéñäèð. “Äèýèòàë Ûííîâàòèîí Òåúùíîëîýé Ñéñòåìñ”
øèðêÿòè èëÿ áèðëèêäÿ èøëÿíèá ùàçûðëàíàí
áó õèäìÿò ñàéÿñèíäÿ “Áàêúåëë” àáóíÿ÷èëÿðè èñòÿíèëÿí âàõò, èñòÿíèëÿí éåðäÿ âÿ èñòÿíèëÿí ìîáèë úèùàçäà åëåêòðîí ìÿêòóá âÿ ñîñèàë øÿáÿêÿëÿðèí
èìêàíëàðûíäàí èñòèôàäÿ åäÿðÿê äîñòëàðû âÿ éàõûíëàðû èëÿ äàùà ðàùàò öíñèééÿò éàðàäà áèëÿðëÿð.
“Áàêúåëë” àáóíÿ÷èëÿðè 12.09.2014úö èë òàðèõèíäÿí åòèáàðÿí áó õèäìÿòäÿí
èñòèôàäÿ åòìÿê èìêàíû ÿëäÿ åäèáëÿð.
Ãåéä åäÿê êè, “Áàêúåëë ÛÍÃÓÒÓ”
åëåêòðîí ìÿêòóáëàðûí ýþíäÿðèëìÿñè
âÿ ãÿáóë åäèëìÿñèíÿ, “Ôàúåáîîê”,
“Òwèòòåð” âÿ “Ëèíêåäèí” êèìè ñîñèàë
øÿáÿêÿëÿðäÿí èñòèôàäÿ îëóíìàñûíà,
ìöõòÿëèô ôàéëëàðëà èøëÿìÿéÿ, éåíè ÿëàãÿëÿð éàðàòìàã âÿ îíëàðû ñèíõðîíëàø-
äûðìàüà, òÿãâèìäÿêè ùàäèñÿëÿðè “Ýîîýëå” õèäìÿòëÿðè âàñèòÿñèëÿ ñèíõðîíëàøäûðìàüà âÿ äèýÿð ÿìÿëèééàòëàðû
ùÿéàòà êå÷èðìÿéÿ èìêàí âåðèð. Áóíäàí ÿëàâÿ, “Áàêúåëë ÛÍÃÓÒÓ” èñòèôàäÿ÷èíè äàõèë îëàí ìÿêòóáëàð, åéíè çàìàíäà, ñîñèàë øÿáÿêÿëÿðäÿ âÿ òÿãâèìäÿ áàø âåðÿíëÿðëÿ áàüëû ïóëñóç
ÑÌÑ âàñèòÿñèëÿ ìÿëóìàòëàíäûðûð.
“Áàêúåëë” øèðêÿòè þç àáóíÿ÷èëÿðèíÿ òÿãäèì åòäèéè ìîáèë õèäìÿòëÿðèí
èíêèøàôû âÿ ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ äàèì ÷àëûøûð. Áóíóí ö÷öí
áèç ìöòÿìàäè îëàðàã öíñèééÿòè äàùà àñàí åäÿí éåíè õèäìÿòëÿð èñòèôàäÿéÿ âåðèðèê. Àáóíÿ÷èëÿðÿ òÿãäèì
åòäèéèìèç éåíè “Áàêúåëë ÛÍÃÓÒÓ”
õèäìÿòè öíñèééÿòèí éàëíûç áèð èíòåðôåéñ öçÿðèíäÿí èäàðÿ îëóíìàñûíû
ìöìêöí åäÿí õöñóñèëÿøäèðèëìèø
áèð àëÿòäèð”, - äåéÿ “Áàêúåëë”èí áàø èúðà÷û äèðåêòîðó Ðè÷àðä Øèðåð áèëäèðèá.
Õàòûðëàäàã êè, “Áàêúåëë ÛÍÃÓÒÓ”
õèäìÿòèíäÿí èñòèôàäÿ åòìÿê ö÷öí “Ô”
ùÿðôè éàçûá 6655 ãûñà íþìðÿñèíÿ
ýþíäÿðìÿê ëàçûìäûð. Áóíäàí ñîíðà
àáóíÿ÷è ÑÌÑ âàñèòÿñèëÿ øèôðÿ àëàúàã
âÿ õèäìÿòäÿí èñòèôàäÿ åòìÿê èìêàíû
ãàçàíàúàã. Õèäìÿòëÿ òàíûøëûã ö÷öí
èëê 30 ýöí ìöääÿòèíäÿ “Áàêúåëë”
àáóíÿ÷èëÿðè îíäàí ïóëñóç éàðàðëàíà
áèëÿúÿêëÿð. Ñûíàã ìöääÿòè áèòäèêäÿí
ñîíðà èñÿ àáóíÿ ùàããû ýöíäÿëèê 0,06
ÀÇÍ òÿøêèë åäÿúÿê.
“Áèç ÿìèíèê êè, “Áàêúåëë ÛÍÃÓÒÓ” øèðêÿòèí àáóíÿ÷èëÿðèíèí öíñèééÿòè ö÷öí ðàùàò áèð àëÿò îëàúàã. Áåëÿ êè, “Ôàúåáîîê”, “Òwèòòåð” âÿ
“ËèíêåäÛí”, ùÿì÷èíèí, åëåêòðîí
ïî÷ò, òÿãâèìëÿð âÿ ÿëàãÿëÿðè èäàðÿ
åòìÿê áèð èíòåðôåéñ öçÿðèíäÿí âÿ
èñòÿíèëÿí ìîáèë úèùàçäàí àñàí, ñàäÿ âÿ ñöðÿòëè îëàúàã. Áèç Àçÿðáàéúàíäà ìîáèë ðàáèòÿ ñàùÿñèíäÿ ëèäåðëèê åäÿí “Áàêúåëë” øèðêÿòè èëÿ
ÿìÿêäàøëûüûìûçäàí ìÿìíóíóã
âÿ ÿìèíèê êè, ÿëàãÿëÿðèìèç ýÿëÿúÿêäÿ äÿ äàùà àêòèâ øÿêèëäÿ èíêèøàô åäÿúÿê”, - äåéÿ “ÄÛÒ Ñéñòåìñ”
øèðêÿòèíèí áàø äèðåêòîðó Âéà÷åñëàâ
Îñòðîâñêèé ãåéä åäèá.
“Áàêúåëë ÛÍÃÓÒÓ” èíòåðíåò áðàóçåðè îëàí èñòÿíèëÿí ìîáèë úèùàçäà èøëÿéèð âÿ áóíóí ö÷öí ÿëàâÿ ïðîãðàì
òÿìèíàòû éöêëÿìÿéÿ åùòèéàú éîõäóð.
Ñÿëèì ËÎÜÌÀÍÎÜËÓ
11
www.yeniazerbaycan.com
13 ñåíòéàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 166 (4325)
ÈØÈÄ íÿäèð, íÿ èñòÿéèð?
“Èðàã-Øàì Èñëàì Äþâëÿòè”, éà äà
ãûñà âÿ ìÿøùóð áèëèíÿí àäûéëà ÈØÈÄ,
Ñóðèéà âÿ õöñóñèëÿ Èðàãäà ñîí àéëàðäà âÿùøè ãÿòëèàìëàðûéëà ýöíäÿìÿ
ýÿëÿí âÿ ãàëìàãàë éàðàäàí áèð òåððîð òÿøêèëàòûäûð. Òöðê äèïëîìàòëàðû âÿ
êîíñóëëóã èø÷èëÿðèíè ãà÷ûðìàñû, Èðàã
îðäóñóíó äàðìàäàüûí åäÿðÿê Ìîñóë øÿùÿðèíè ÿëÿ êå÷èðìÿñè âÿ øèÿ
òöðêìÿíëÿð, õðèñòèàíëàð âÿ éåçèäèëÿðÿ
ãàðøû ãûðüûíëàð òþðÿòìÿñè êèìè ùàäèñÿëÿðëÿ äöíéà ýöíäÿìèíÿ äàõèë îëàí
òÿøêèëàò, ñîíðàäàí “Èñëàì Äþâëÿòè”
(ÈÄ) àäûíû àëìûøäûð. Òÿøêèëàò ñîí ùÿôòÿëÿðäÿ äàùà ÷îõ ýèðîâ ýþòöðäöéö
àìåðèêàëû æóðíàëèñòëÿðèí áàøëàðûíû êÿñÿðÿê åäàì åäÿðêÿí ÷ÿêèëìèø âèäåîëàðû èíòåðíåò öçÿðèíäÿí éàéûíëàìàñûéëà ýöíäÿìÿ ýÿëìèø âÿ äöíéà
èúòèìàèééÿòèíäÿ áþéöê íèôðÿò éàðàòìûøäûð. Áó ùàäèñÿëÿðèí àðäûíäàí, 9
àâãóñò òàðèõèíäÿí áàøëàéàðàã ÀÁØ
îðäóñó âÿ èíýèëèñ ÑÀÑ êîìàíäîëàðû
òÿøêèëàòà ãàðøû ìÿùäóä ùÿðáè ìöäàõèëÿëÿð (äàùà ÷îõ ùàâà ÿìÿëèééàòû
øÿêëèíäÿ) ðåàëëàøäûðìûøëàð. ÈØÈÄ þçöíö ðàäèêàë èñëàì÷û áèð èäåîëîæè òÿìÿëÿ ÿñàñëàíäûðìàüà ÷àëûøìàñûíà
áàõìàéàðàã, òÿøêèëàòûí ìÿíòèã õàðèúè ùÿðÿêÿò âÿ ùÿääèíäÿí àðòûüà ãà÷àí øèääÿò èñòèôàäÿñè, ÿñëèíäÿ, áó
òÿøêèëàòûí äèíè òÿìÿëäÿí ÷îõ ýåîñèéàñè-ñèéàñè ùÿäÿôëÿðÿ õèäìÿò åäÿí
áèð ÷ÿòèð òÿøêèëàòû îëäóüóíó èôàäÿ
åäèð. Áó éàçûäà ÈØÈÄ òÿøêèëàòû ùàããûíäà áÿçè ÿñàñ ìÿëóìàòëàðû ñèçèíëÿ
ïàéëàøàðàã, äöíéà èúòèìàèééÿòèíäÿ
ÈØÈÄ-èí ãóðóëóøó âÿ ùÿäÿôëÿðè ùàããûíäà éàçûëàíëàðû ãûñàúà èçàù åòìÿéÿ ÷àëûøàúàüàì.
Òÿñÿââöð åäèëÿíëÿðäÿí ôÿðãëè îëàðàã, ÈØÈÄ éåíè ãóðóëìóø áèð òåððîð
òÿøêèëàòû äåéèë. 2003-úö èëäÿêè ßôãàíûñòàí ìöäàõèëÿñèíèí ÿêñèíÿ àëûíìûø
áåéíÿëõàëã áèð ãÿðàðà ñþéêÿíìÿéÿí
ÀÁØ-ûí Èðàãû èøüàëûíäàí ñîíðà,
2004-úö èëäÿ èîðäàíèéàëû ßáó Ìóñàá
ÿë Çÿðêàâè òÿðÿôèíäÿí “Òþâùèä âÿ Úèùàä” àäû èëÿ ãóðóëàí òÿøêèëàò ñîíðàêû
èëëÿðäÿ “ÿë-Ãàèäÿ” ÷ÿòèðè àëòûíà ýèðäèéèíè à÷ûãëàéàðàã àäûíû “Ìåñîïîòàìèéà
ÿë-Ãàèäÿñè” âÿ éàõóä “Èðàã ÿë-Ãàèäÿñè” êèìè òÿãäèì åòìèø âÿ ñÿëÿôèëèê åòèãàäûíà ñþéêÿíÿí áèð òÿøêèëàòëàíìàäûð. Òÿøêèëàò, þçöíäÿí äàùà êè÷èê þë÷öäÿ îëàí “Æàéñù ÿë-Ôàòèùååí”, “Æåèñù ÿë-Òàèèôà ÿë-Ìàíñîóðà”, “Êàòáèéàí Àíñàð ÿë-Òþâùèä âÿë Ñóííàù” âÿ
“Æóíä ÿë-Ñàùàáà” (ñÿùàáÿëÿðèí ÿñýÿðëÿðè) êèìè äþéöø÷ö âÿ úÿñóð ãðóïëàðûí ãåéä-øÿðòñèç äÿñòÿéèíè àëàðàã,
“ÿë-Ãàèäÿ” êèìè èðèìèãéàñëû áèð òÿøêèëàòûí äà òàì äÿñòÿéèíÿ ìàëèêäèð. Òÿøêèëàòûí ÿñàñ ìÿãñÿäè Èðàã âÿ Ñóðèéà
òîðïàãëàðûíûí, õöñóñèëÿ øèìàë ñåãìåíòèíäÿ ñöííè ÿðÿáëÿð, òöðêìÿíëÿð
èëÿ êöðäëÿðèí ÷îõëóã òÿøêèë åòäèêëÿðè
òîðïàãëàðäà ñÿëÿôè Èñëàì øÿðùèíÿ
ÿñàñëàíàí áèð øÿðèÿò äþâëÿòè ãóðìàãäûð. Ïðîôåññîð Àòà Àòóíà ýþðÿ, ÿëÿ
êå÷èðäèéè øÿùÿðëÿðäÿêè ìàääè çÿíýèíëèêëÿðè î øÿùÿðëÿðèí ñàêèíëÿðè èëÿ
ïàéëàøäûüû ö÷öí õàëãûí òàì äÿñòÿéèíè àëàí òÿøêèëàò áóíóí ñàéÿñèíäÿ
âàðëûüûíû äàâàì åòäèðìÿéÿ íàèë îëìóøäóð.
2004-2010-úó èëëÿðäÿ äàùà ÷îõ
ìþâúóäèééÿòèíè òÿìèí åäÿí âÿ ìþùêÿìëÿíäèðÿí òÿøêèëàò ö÷öí èëê äþíöø
íþãòÿñè 2010-úó èëäÿ ÀÁØ îðäóñóíóí òÿøêèëàò ëèäåðè ßáó Þìÿð ßëÁàüäàäè èëÿ êþìÿê÷èñè ßáó Ùÿìçÿ
ßë-Ìóùàúèðèíè òÿøêèë åòäèéè áèð ÿìÿëèééàòëà þëäöðìÿñèíäÿí ñîíðà ëèäåðëè-
éèí ßáó Áÿêèð ßë-Áàüäàäèéÿ êå÷ìÿñè èëÿ îëìóøäóð. Òÿøêèëàòäà ëèäåðëèéèíè
ãÿáóë åòäèðÿí Áàüäàäè ðÿùáÿðëèéÿ
ýÿëäèêäÿí ñîíðà òÿøêèëàòûí ýöúö âÿ
öçâ ñàéû ñàáèò áèð øÿêèëäÿ àðòìûøäûð.
Êå÷äèéèìèç ùÿôòÿëÿðäÿ þçöíö Èñëàì
äöíéàñûíäà õÿëèôÿ åëàí åòìÿñè âÿ
ìÿòáóàòà þòöðöëÿí íèòãëÿðè èëÿ ýöíäÿìÿ ýÿëÿí Áàüäàäè Àìåðèêà ùþêóìÿòèíÿ ýþðÿ, ùÿëÿ äÿ Ñóðèéàäà éàøàéûð âÿ òÿøêèëàòûí ùöúóìëàðûíû ïëàíëàéûð. Òÿøêèëàò ö÷öí èêèíúè ÿùÿìèééÿòëè
äþíöø íþãòÿñè 2011-úè èëäÿ ÀÁØ îðäóñóíóí Èðàãäàí ÷ÿêèëìÿñè îëìóøäóð. Òÿøêèëàò áóíóí ñàéÿñèíäÿ ôÿàëèééÿò ñàùÿñèíè ýåíèøëÿíäèðìèø âÿ
ùÿääèíäÿí àðòûã øèääÿò èñòèôàäÿ åäÿðÿê, õàëãû ãîðõóéà ñàëàðàã, ãûñà
ìöääÿòäÿ Ñóðèéà âÿ Èðàãäà ñöííè
ãðóïëàð è÷ÿðèñèíäÿ ýöúëÿíìÿéÿ áàøëàìûøäûð. Òÿøêèëàò ö÷öí ö÷öíúö ÿùÿìèééÿòëè äþíöø íþãòÿñè èñÿ, øöáùÿñèç, áþéöê öìèäëÿðëÿ áàøëàéàí, àíúàã ãûñà ìöääÿòäÿ çÿðÿðÿ ÷åâðèëÿí
“ßðÿá áàùàðû” ïðîñåñè îëìóøäóð.
“ßðÿá áàùàðû”íûí Ñóðèéàéà êå÷ìÿñè
âÿ Ñóðèéà äþâëÿòèíèí çÿèô ãóðóëóøó
ñÿáÿáè èëÿ þëêÿíèí éàðûñûíäà íÿçàðÿòè èòèðìÿñèíèí íÿòèúÿñèíäÿ, ÈØÈÄ Ñóðèéàäà ÷îõ ýåíèø áèð ñàùÿéÿ ùþêì åòìÿéÿ âÿ áóðàäàí Èðàãà ãàðøû ùöúóìëàðû äà êîîðäèíàñèéà åòìÿéÿ
áàøëàìûøäûð. Áó íþãòÿäÿ Ñÿóäèééÿ
ßðÿáèñòàíû âÿ Ãÿòÿð êèìè, Êþðôÿç þëêÿëÿðè âÿ Òöðêèéÿíèí ßñÿä ðåæèìèíè
äåâèðìÿê àäûíà ðàäèêàë ãðóïëàðûí äà
èøòèðàê åòäèéè ìöõàëèôÿòÿ äÿñòÿê òÿìèí åòìÿñè, øöáùÿñèç, ÈØÈÄ ö÷öí
ÿùÿìèééÿòëè áèð äàéàã íþãòÿñè ìåéäàíà ýÿòèðìèøäèð. ÈØÈÄ ö÷öí äþðäöíúö ÿùÿìèééÿòëè äàéàã íþãòÿñè èñÿ
Èðàãäà Íóðè ßë-Ìàëèêè ùþêóìÿòèíèí
ñöííè ãðóïëàðà ãàðøû àïàðäûüû ñÿùâ
ñèéàñÿòèí òÿøêèëàòû äèíäàð ñöííè õàë-
ãûí íÿçÿðèíäÿ ìþòÿáÿð ùàëà ýÿòèðìÿñè îëìóøäóð. Áóíóí íÿòèúÿñèíäÿ
òÿøêèëàò Èðàãäà äà ýåíèø áèð äÿñòÿê
ãàçàíìûø âÿ áèð ÷îõ øÿùÿðè ÿëÿ êå÷èðìèøäèð.
Òÿøêèëàòûí ýÿëèð ìÿíáÿëÿðè ìþâçóñóíäà äà ìöõòÿëèô èääèàëàð âàð.
ÚÔÐ-äÿí Çàúùàðé Ëàóá-à ýþðÿ, ñèéàñè-äèíè áèð òÿøêèëàò êèìè ýþðöíìÿñèíÿ áàõìàéàðàã, ÿñëèíäÿ ÈØÈÄ áèð
êðèìèíàë òÿøêèëàò êèìè ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð âÿ ÿñàñ ýÿëèð ìÿíáÿëÿðèíè õÿðàú, ãà÷àãìàë÷ûëûã âÿ äèýÿð úèíàéÿò
íþâëÿðè ìåéäàíà ýÿòèðèð. Òÿøêèëàòûí
Èðàã âÿ Ñóðèéàäà áàíê éàðìà, àäàì
îüóðëóüó âÿ ãÿñá êèìè ôÿàëèééÿòëÿðëÿ
þçöíÿ ìÿíáÿ éàðàòäûüû èôàäÿ åäèëèð.
ÈØÈÄ áó ýöí äöíéàíûí äþðä òÿðÿôèíäÿí ýÿëìèø (×å÷åíèñòàí, Àôðèêà, Ïàêèñòàí, ßôãàíûñòàí, Ëèâèéà, ùÿòòà Àâðîïà þëêÿëÿðè) âÿ ñÿëÿôè Èñëàìà ÿñàñëàíàí áèð øÿðèÿò äþâëÿòè ãóðìàüû îðòàã ùÿäÿô îëàðàã ýþðÿí ìèëèòàíëàðäàí
èáàðÿòäèð. ÈØÈÄ-èí Ñóðèéàäàêû ñèëàùëû
äþéöø÷öëÿðèíèí ñàéûíûí 5-6 ìèí,
Èðàãäàêû äþéöø÷öëÿðèíèí ñàéûíûí èñÿ
10 ìèíäÿí ÷îõ îëäóüóíà äàèð àíàëèçëÿð àïàðûëûð. Áó èíñàíëàð àðàñûíäà ÷îõ
ñàéäà òöðê âÿòÿíäàøûíûí îëäóüó äà
âóðüóëàíûð. ÈØÈÄ-èí ñèëàù åùòèéàúûíû
íåúÿ òÿìèí åòäèéèíÿ äàèð åäèëÿí òÿùëèëëÿðäÿ èñÿ, ÀÁØ îðäóñóíóí Èðàãäàêû
àíáàðëàðûíäàí îüóðëàíàí ñèëàùëàð èëÿ
àðàëàðûíäà Òöðêèéÿ, Ãÿòÿð, Ñÿóäèééÿ
ßðÿáèñòàíû âÿ ùÿòòà ÀÁØ-ûí äà îëäóüó þëêÿëÿð òÿðÿôèíäÿí Ñóðèéà ìöõàëèôÿòèíÿ ýþíäÿðèëÿí ñèëàùëàðûí ÿùÿìèééÿòëè áèð ôàêòîð îëäóüó áèëä&egr