close

Enter

Log in using OpenID

23-Mayıs-2014-Özgün değer ve yaygın etki (Prof. Dr. Hasan Seçen)

embedDownload
Özgün Değer ve Yaygın
Etki
Hasan Seçen
Bilim

Varolan anlayışlarımızdan yola çıkarak
doğayı anlamak veya daha iyi anlamak
için yaptığımız sistemli faaliyetlerin
adıdır.
2
Bir bilimsel araştırmada


Amerika’yı yeniden keşfetmemeliyiz
(ÖZGÜN DEĞER).
Attığımız taş ürküttüğümüz kurbağaya
değmelidir (YAYGIN ETKİ).
3
Özgün ve Değer





ÖZGÜN:
Yalnız kendine özgü bir nitelik taşıyan, orijinal
Başkalarını örnek tutmayıp kendisi örneklik
eser veren (yazar) ve bu yolda meydana
getirilen (eser)
DEĞER:
Bir şeyin önemini belirlemeye yarayan soyut
ölçü, bir şeyin değdiği karşılık, kıymet
4
Özgünlük




Çözülmemiş bir problemi çözmek
Bir soruya cevap vermek
Yapılmamış bir gözlemi yapmak
Önceye nazaran daha yüksek
çözünürlükte bir sonuç elde etmek
5
Yöntem açısından özgünlük




Bir probleme farklı bir yöntemle çözüm
üretmek
A new estimation method for regimeswitching autoregressive density functions
A New Method for Radar High-Speed
Maneuvering Weak Target Detection and
Imaging
>50,000’den fazla başlık.
6
En küçük araştırma birimi
içeren bir proje
En küçük bir araştırma birimi :
 Yeni bir hesap
 Yeni bir ölçüm
 Yeni bir gözlem
 içerebilir.
(Ancak proje olarak desteklenme ihtimali çok zayıftır.)

7
Oktay Sinanoğlu demişti ki:


«…Neyi araştıracağını
bilmek, araştırmanın
kendisini yapmaktan daha
önemlidir…»
XIV. Ulusal Kimya Kongresi, Dicle
Üniversitesi, 10-15 Eylül 2000, Diyarbakır
8
Özgün bir araştırma için




İşin başında çok iyi bir literatür taraması yapmak;
Literatürde yapılanları çok iyi incelemek;
Araştırma sorusunu çok titizlikle oluşturmak gerekir.
«…Kendinize güvenmenin en iyi yolu, hakkında
gerçekten konuşmak istediğiniz konu hakkında,
hemen hemen başarısızlıkla neticelenmesine hiçbir
fırsat vermeyecek tarzda iyice hazırlanmaktır…»
L. Torpe
9
Alexander
Hamilton

«…Benim deha sahibi biri olduğumu söylüyorlar.
Benim dehamın bütün özü şu: Bir konu üzerinde
durduğum vakit, derinden derine inceler, üzerinde
bütün dikkatimle çalışırım. Artık gece ve gündüz
bütün düşüncelerim hep o konu ile haşır neşir olur;
bu konu üzerindeki düşünceler kafamı tamamen istila
eder. Halk, bu gayretlerin neticesinde meydana çıkan
ürüne, dehanın meyveleri diyor. Onlar, dehanın değil,
düşünce ve emeğin meyvalarıdır…»
10
İki farklı bakış:



«…When I was born, all beautiful girls had been
married, and all simple problems had been solved ...»
Lev Landau
«…Nesiller devlerin omuzlarında oturmuş cüceler
gibidir. Ancak, o omuzlar üzerinde eskilerin
gördüklerinden daha fazlasını ve daha ileridekileri
görebilirler…»
Nejat Muallimoğlu
11
Proje türleri/değerlendirme kriterleri
Araştırma
Hızlı Destek
COST
Kriter No
Kariyer
EVRENA
Başlangıç AR-GE
İkili İşbirliği
Öncelikli
Alanlar
Ulusal Yeni
Fikirler ve
Ürünler
Yenilikçi Yönü
Kriter1
Özgün Değer
Özgün Değer
Özgün Değer
Özgün Değer
Kriter2
Yöntem
Yöntem
Yöntem
Yöntem
Kriter3
Kriter4
Kriter5
Yöntem
Projenin
Proje
Proje Yönetimi, Proje Yönetimi, Gerçekleşme
Proje Yönetimi, Ekip
Yönetimi, Ekip Ekip ve
Ekip ve
Düzeyi, Proje
ve Araştırma
ve Araştırma Araştırma
Araştırma
Yönetimi, Ekip
Olanakları
Olanakları
Olanakları
Olanakları
ve Araştırma
Olanakları
Kariyer
Bilimsel
Çağrı Programı
Geliştirme
İşbirliğinin
Amaç ve
Ulusal Kazanım
Yaygın Etki
Potansiyeli ve Önemi ve
Hedeflerine
ve Yaygın Etki
Yaygın Etkisi Yaygın Etkisi
Katkısı
Yaygın Etki
12
TÜBİTAK-Özgün değer



Proje önerisi, (Çağrı Programı Konusuyla ilişkili olarak) ne
ölçüde mevcut bilim/teknolojideki eksiklikleri ve/veya
problem(ler)i ortaya koymakta;
bu eksikliklerin giderilmesi veya problemlerin çözümüne
yönelik özgün ve yaratıcı/yenilikçi öneriler sunmakta
ve/veya ilgili bilim/teknoloji alan(lar)ına
metodolojik/kavramsal/kuramsal olarak özgün katkılarda
bulunmaktadır?
13
TÜBİTAK-Yaygın etki










Proje başarıyla gerçekleştirildiği takdirde projeden
nitelikli akademik yayın,
patent/tescil,
faydalı model,
lisans,
yeni şirket kurulması,
araştırmacı yetiştirilmesi,
yeni proje üretilmesi,
farklı bilim/teknoloji alanlarında kullanılabilme v.b. gibi
çıktı ve sonuçların elde edilebilme potansiyeli ne düzeydedir?
14
TÜBİTAK-Yaygın etki
Proje çıktı ve sonuçlarının
 toplumsal sorunları çözme,
 ticarileştirilme,
 ilgili alanda ülkenin yurtdışına bağımlılığı azaltma ve/veya
 rekabet gücünü arttırma potansiyeli
ne düzeydedir?
 Proje çıktı ve sonuçlarının, potansiyel kullanıcılara ulaştırılması
ve yayılımına ilişkin sunulan plan ne düzeyde yeterli ve

gerçekçidir?
15
Proje değerlendirme puanları
Çok İyi
(5)
Proje önerisi ilgili kriteri tüm boyutlarıyla karşılamaktadır.
5 Eksiklik hiç yok denecek kadar azdır. Kabul edilebilir seviyede
küçük kusurlar bulunabilir.
İyi (4)
Proje önerisi ilgili kriteri iyi derecede karşılamaktadır. Bununla
4 birlikte, önerinin halen iyileştirilme potansiyeli olan bazı
noktaları bulunmaktadır.
Orta (3)
3
Proje önerisi, ilgili kriteri orta derecede karşılamaktadır.
Öneride iyileştirmelere gerek bulunmaktadır.
İyi değil
(2)
2
Proje önerisi ilgili kriteri yeterli derecede karşılamamaktadır.
Öneride önemli eksiklikler bulunmaktadır.
Yetersiz
(1)
1
Proje önerisi ilgili kriteri karşılamamaktadır. Proje önerisinde
ciddi eksiklikler/zayıflıklar söz konusudur.
16
Özgün Değer: ÇOK İYİ






Yeni bir fikir, teknoloji, bilimsel yöntem veya kavramsal/kuramsal çerçeve
geliştirilmesine yöneliktir.
Uluslararası indekslere kayıtlı dergilerde veya kitaplarda yayımlanma potansiyeli
bulunmaktadır.
Patent alma potansiyeli bulunmaktadır.
Hipotezler araştırma konusunu incelemek için çok iyi düşünülmüş, alternatifler göz
önüne alınmıştır.
Öneri mevcut bilim ve teknolojideki ve/veya halen kullanılmakta olan deneysel
yöntemlerdeki veya örneklemlerdeki eksiklik ve hataları doğru olarak ortaya
koymaktadır.
Proje konusunun mevcut bilim ve teknolojideki yeri açıkça ortaya konulmuş ve
gerekli literatür taramasıyla desteklenmiştir.
17
Özgün değer: İYİ



Ürün, malzeme, teknoloji veya teoride mevcuda göre
iyileştirme veya ilerleme sağlanmasına yöneliktir.
Uluslararası hakemli dergilerde yayımlanabilme veya
konferanslarda sunulabilme potansiyeli bulunmaktadır.
Bilgi ve teknoloji transferi ile yerel, ulusal veya uluslararası bir
soruna çözüm getirilmesine yöneliktir.
18
Özgün Değer: Yetersiz







Yöntem, kuram ve bilgi olarak kayda değer bir yenilik getirmemektedir.
Hakemli dergilerde yayımlanabilme veya konferanslarda sunulabilme
potansiyeli zayıftır.
Araştırmanın bilimsel tutarlılığı, bütünlüğü ve anlamı açıkça ortaya
koyulmamıştır.
Araştırmada net bir bilimsel/teknolojik soru ortaya atılmamıştır.
İnceleme/veri toplama/durum saptama/rutin çalışma niteliğindedir.
Gerekçede belirtilen yayın/kaynaklarda benzeri çalışmaların sonuçları
vardır. Projenin bu duruma ne katkı/ilerleme sağlayacağı belirsizdir.
Literatür taraması yapılmamış/“ham liste” mahiyetinde olup, araştırmanın
temel konusunun/amacının önemine işaret etmemektedir.
19
Yaygın Etki: ÇOK İYİ









Evrensel veya yerel düzeyde olma özelliğine sahiptir.
Farklı bilimsel ve teknolojik alanlarda kullanılabilme özelliğine sahiptir.
Yeni projelerin üretilmesine temel oluşturabilme özelliğine sahiptir.
Toplumun sorunlarına çözüm üretebilecek niteliktedir.
Proje konusu, alanındaki BTYK, DPT veya TÜBİTAK tarafından belirlenen ülke
öncelikleri arasındadır.
Toplumun kullanılmayan kaynaklarının kullanılmasını sağlamaya yöneliktir.
Uluslararası alanda Türkiye’nin öncü konuma gelmesine katkı sağlayabilecek
niteliktedir.
Uluslararası, ulusal kaynaklardan veya endüstriden destek almıştır.
Ülkenin sürdürülebilir kalkınmasına katkı sağlama potansiyeli vardır.
20
Yaygın Etki: ÇOK İYİ
Yurtdışı bağımlılığı gideren yeni bir ürün veya model geliştirme potansiyeli
vardır.

Ülkenin bilimsel ve teknolojik araştırma gücüne, bilim insanı yetiştirilmesi
ve yeni yetenekler kazanılmasına katkı sağlama potansiyeli oldukça
yüksektir.


Ülkenin risklerinin ve avantajlarının belirlenmesine yöneliktir.

Sonuçların “ticarileştirilme” potansiyeli yüksektir.

Proje disiplinler arası ve grup çalışmalarını içermektedir.

Proje uygulayıcı kurum/kuruluşlarla işbirliği halinde hazırlanmıştır.
21
Yaygın etki: YETERSİZ




Bilim ve teknolojiye katkı sağlama potansiyeli zayıftır.
Proje konusu, alanındaki ülke öncelikleri arasında değildir.
Tescil edilecek çıktılar elde etme potansiyeli oldukça zayıftır.
Hakemli dergilerde yayımlanabilme veya konferanslarda
sunulabilme potansiyeli oldukça zayıftır.
22
Özgün değere örnek






«Antitüberküloz doğal ürünler olan X ve Y ile sentetik türevlerinin ilk
toplam sentezleri projesi»
Yüksek düzeyde antitüberküloz aktiviteli iki doğal ürünün literatürdeki
ilk toplam sentezini hedeflemesi açısından;
A’den B’ye geçerken seçici bir bromlama reaksiyonun ilk defa
gerçekleştirilmesi açısından;
Koruyucu grupların varlığında aril bromür yapısındaki bir bileşiğin
bromometil grubuna dönüştürülmesinde uygulanan geleneksel
metotların ne derece başarılı olduğunun test edilmesi açısından;
İki aromatik halkanın birleştirilmesi (C→D) adımında uygulanacak YYY
reaksiyonuna elektron verici grupların (metil, izopropil, metoksi)
gruplarının etkisinin anlaşılması açısından
Özgün değer taşımaktadır.
23
Yaygın etkiye örnek



(a) Sentezi hedeflenen bileşikler, antitüberküloz ilacı olmaya aday
bileşiklerdir.
(b ) Ara kademelerde sentezlenen ürünler, farmasötik kimya açısından
çok önemli olabilmektedir. Böylece, molekülün biyolojik aktivite
gösteren çekirdek (farmakofor) yapısını ortaya çıkarmak ve bunu bir
ilaç olarak geliştirmek mümkün olmaktadır.
(c) Dünyadaki doğal kaynaklar sınırlıdır. Bitkilerin önemli bir kısmı
endemiktir. Doğal ürünler için geliştirilecek verimli ve uygulanabilir total
sentezler, ekolojik dengeyi korumada önemli bir işleve sahiptir.
24
Yaygın etkiye örnek


(d) Organik kimyanın bilgi teorisi çok adımlı sentezlerde
uygulama alanı bulmakta ve basit moleküllerde işleyen
reaksiyonların farklı fonksiyonel grupların bir arada bulunduğu
karmaşık sistemlerde ne derece işlediğinin araştırılması ile
organik kimyanın bilgi teorisi güçlenmektedir.
(e) Kimyada sentez, bir bilim olduğu kadar bir sanattır. Çok
adımlı bir sentez, çok iyi bir tasarımcılık (dizayn) gerektirir.
Bununla birlikte bir çok durumda istenilen dönüşümler
sağlanamaz ve böyle durumlarda molekülleri ve reaksiyonları
yepyeni bir tarzda birbiri ile ilişkilendirmek gerekir. Böyle
ilişkilendirmeler sonucunda da özgün reaksiyonlar ortaya
çıkabilmekte bu da organik kimya biliminin gelişmesine yardımcı
olmaktadır.
25
Yaygın etkiye örnek


(f) Sentetik rotada her grubun nereye yerleştirildiği bilindiği için sentez
tamamlandığında elde edilen bileşiğin fiziksel ve spektroskopik
verileriyle doğadan izole edilen bileşiğe ait verilerin karşılaştırılmasıyla
yapılar ya kesinlik kazanmakta veya yeniden gözden geçirilmektedir.
(g) Projenin sentez kısımlarında yüksek lisans/doktora öğrencileri
çalışacaklardır. Projenin çok adımlı sentezlerde deneyimli akademik
araştırmacıların yetiştirilmesine katkısı olacaktır.
26
Araştırma konusu özgün
bulunmadıysa…



Zorlamayınız…
Daha özgün bir proje düşününüz.
Bakteri-Antibiyotik projesinin başına
gelenler….
27

Başarılar.
28
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
441 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content