close

Enter

Log in using OpenID

Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu

embedDownload
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A.ġ.
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES
PROJESĠ
SĠVAS ĠLĠ, ĠMRANLI ĠLÇESĠ
ÇEVRESEL ETKĠ DEĞERLENDĠRMESĠ RAPORU
ġUBAT – 2014, ANKARA
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A.ġ.
PROJE SAHĠBĠNĠN ADI
ADRESĠ
TELEFONU
VE
NUMARALARI
Turan GüneĢ Bul. Cezayir Cad. 718 Sk. No: 14
Çankaya / ANKARA
FAKS Tel : 0 312 408 00 00
Faks : 0 312 408 00 10
PROJENĠN ADI
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
PROJENĠN BEDELĠ
14.759.079 TL
PROJE
ĠÇĠN
SEÇĠLEN
Sivas Ġli, Ġmranlı Ġlçesi
YERĠN AÇIK ADRESĠ
(ĠLĠ, ĠLÇESĠ, MEVKĠĠ)
Proje alanı Ġç Anadolu Bölgesi, Sivas ili sınırlarında, Ġ40-b3 ve Ġ40-b4
PROJE
ĠÇĠN
SEÇĠLEN
numaralı 1/25.000 ölçekli haritada 4402500-4407500 kuzey enlem ve
YERĠN
KOORDĠNATLARI,
446000-452000 doğu boylamları arasında yer almaktadır.
ZONE
Proje koordinatları arka sayfada verilmiĢtir.
PROJENĠN
ÇED
YÖNETMELĠĞĠ
KAPSAMINDAKĠ YERĠ
(SEKTÖRÜ, ALT SEKTÖRÜ)
ÇED YÖNETMELĠĞĠ, 25. MADDE: Bu yönetmeliğe tabi birden fazla
projeyi kapsayan entegre bir projenin planlanması halinde,
Bakanlıkça entegre proje için tek Proje Tanıtım Dosyası hazırlanması
istenir. SEKTÖR: ÇED YÖNETMELĠĞĠ, EK-2, Enerji, Turizm, Konut
ALT SEKTÖR: ÇED YÖNETMELĠĞĠ, EK-2, 28: Kurulu Gücü 0,5 MW
Ve Üzeri Olan Nehir Tipi Santraller
ÇED
RAPORUNU
HAZIRLAYAN KURULUġUN ESER PROJE VE MÜHENDĠSLĠK A.ġ.
ADI/
ÇED
RAPORUNU
HAZIRLAYAN KURULUġUN
ADRESĠ,
TELEFON
VE
FAKS NUMARALARI
Turan GüneĢ Bul. Cezayir Cad. 718 Sk. No: 14
Çankaya / ANKARA
Tel : 0 312 408 00 00
Faks : 0 312 408 00 10
ÇED RAPORU HAZIRLAYAN Belge No: 180
KURULUġUN
YETERLĠK
VeriliĢ Tarihi: 30.12.2011
BELGESĠ NO‟SU TARĠHĠ
ÇED
RAPORU
SUNUM
10.02.2014
TARĠHĠ (GÜN, AY, YIL)
Regülatör
Koor. Sırası
:
Sağa, Yukarı
Koor. Sırası
:
Enlem,
Datum
:
ED-50
Datum
:
Boylam
Türü
:
UTM
Türü
:
WGS-84
D.O.M.
:
39
D.O.M.
:
COĞRAFĠK
Zon
:
37
Zon
:
--
Ölçek Faktörü
:
6 derecelik
Ölçek Faktörü
:
--
451215.2570:4406754.3016
39.80772199:38.42990166
451478.0194:4406754.3016
39.80773703:38.43297120
451478.0194:4406644.5696
39.80674839:38.43297932
451215.2570:4406644.5696
39.80673335:38.42990983
Yükleme Havuzu
Koor. Sırası
:
Sağa, Yukarı
Koor. Sırası
:
Enlem, Boylam
Datum
:
ED-50
Datum
:
WGS-84
Türü
:
UTM
Türü
:
COĞRAFĠK
D.O.M.
:
39
D.O.M.
:
--
Zon
:
37
Zon
:
--
Ölçek Faktörü
:
6 derecelik
Ölçek Faktörü
:
446423.0775:4403872.0877
39.78146598:38.37415623
446475.1475:4403872.0877
39.78146926:38.37476427
446475.1475:4403815.8883
39.78096293:38.37476885
446423.0775:4403815.8883
39.78095965:38.37416082
Santral Binası
Koor. Sırası
:
Sağa, Yukarı
Koor. Sırası
:
Enlem,
Datum
:
ED-50
Datum
:
Boylam
Türü
:
UTM
Türü
:
WGS-84
D.O.M.
:
39
D.O.M.
:
COĞRAFĠK
Zon
:
37
Zon
:
--
Ölçek Faktörü
:
6 derecelik
Ölçek Faktörü
:
--
446343.7158:4403068.4975
39.77422098:38.37329519
446380.0221:4403068.4975
39.77422327:38.37371910
446377.6267:4403045.8276
39.77401887:38.37369298
446343.7158:4403048.3060
39.77403907:38.37329684
ĠÇĠNDEKĠLER
Bölüm Adı
Sayfa No
BÖLÜM I.
PROJENĠN TANIMI VE AMACI (Proje konusu faaliyetin, proje
kapsamındaki tüm ünitelerin, proje karakteristiklerin tanımı, proje ömrü, hizmet
amaçları, pazar veya hizmet alanları ve bu alan içerisinde ekonomik ve sosyal yönden
ülke, bölge ve/veya il ölçeğinde önem ve gereklilikleri (rapor hazırlanırken proje
kapsamındaki tüm iĢlemlerin DSĠ tarafından onaylanmıĢ olan Fizibilite Raporuna
uygun olarak hareket edilmesi ve buna iliĢkin bilgi ve su kullanma anlaĢması hakkında
bilgi)
1
BÖLÜM II.
PROJE ĠÇĠN SEÇĠLEN YERĠN KONUMU .......................................................... 8
II.1.
Faaliyet Yeri (Proje yerinin ilgili idaresince onanmıĢ 1/50.000 ya da 1/100.000
ölçekli Çevre Düzeni Planı, Nazım Ġmar Planı, Uygulama Ġmar Planı üzerinde gösterimi,
lejandları ve plan notlarıyla birlikte sunulması, proje sahası ve yakın çevresinin ölçekli
harita veya kroki üzerinde gösterimi, proje sahası ve yakın çevresinde bulunan
yerleĢimlerin harita üzerinde gösterilmesi, mesafelerin belirtilmesi, proje alanının
hangi bölgesinde olduğu, etrafındaki tesislerin isim, yön ve uzaklıkları, tesise ulaĢım
için kullanılacak yol güzergahları (varsa 1/50.000 ya da 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni
Planı, 1/5.000 ölçekli Nazım Ġmar Planı ve 1/1.000 ölçekli Uygulama Ġmar Planının lejand
ve plan notlarıyla birlikte sunulması, ayrıca söz konusu planda “….. tarih ve … sayılı
karar ile … tarafından onaylanmıĢtır” ve “Aslının Aynıdır” damgalarının bulunması)
belirtilmelidir.)......................................................................................................................... 8
II.2.
Proje Kapsamındaki Faaliyet Ünitelerin Konumu (Bütün idari ve sosyal
ünitelerin, teknik alt yapı ünitelerinin varsa diğer ünitelerin proje alanı içindeki
konumlarının, hafriyat alanlarının koordinatları ile birlikte ve varsa memba ve
mansabındaki diğer projelerle birlikte vaziyet planı üzerinde gösterimi, Planlanan
tesisin mevcut yapılar ile olan iliĢkisi ve alana yakın çevresine ait 1/25.000 ölçekli
topografik haritanın eklenmesi, bunlar için belirlenen kapalı ve açık alan büyüklükleri,
binaların kat adetleri ve yükseklikleri, temsili resmi, koordinatların harita üzerine
iĢlenmesi), ............................................................................................................................... 9
BÖLÜM III. PROJENĠN EKONOMĠK VE SOSYAL BOYUTLARI ....................................... 12
III.1.
Projenin gerçekleĢmesi ile ilgili yatırım programı ve finans kaynakları ........... 12
III.2.
Projenin gerçekleĢmesi ile ilgili iĢ akım Ģeması veya zamanlama tablosu ...... 13
III.3.
Projenin fayda-maliyet analizi ............................................................................... 15
III.4.
Proje kapsamında olmayan ancak projenin gerçekleĢmesine bağlı olarak,
proje sahibi veya diğer yatırımcılar tarafından gerçekleĢtirilmesi tasarlanan diğer
ekonomik, sosyal ve altyapı projeleri, ................................................................................ 20
III.5.
Proje kapsamında olmayan ancak projenin gerçekleĢebilmesi için zaruri olan
ve proje sahibi veya diğer yatırımcılar tarafından gerçekleĢtirilmesi planlanan diğer
ekonomik, sosyal ve altyapı projeleri, ................................................................................ 20
III.6.
KamulaĢtırma, yeniden yerleĢimin nasıl yapılacağı, .......................................... 20
III.7.
Diğer Hususlar. ...................................................................................................... 20
I
BÖLÜM IV. PROJE KAPSAMINDA ETKĠLENECEK ALANIN BELĠRLENMESĠ VE BU
ALAN ĠÇĠNDEKĠ MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLĠKLERĠN AÇIKLANMASI(*) ....................... 21
IV.1.
Projeden etkilenecek alanın belirlenmesi, (etki alanının nasıl ve neye göre
belirlendiği açıklanacak ve etki alanı harita üzerinde gösterilecek) ................................ 21
IV.2.
Etki alanı içerisindeki fiziksel ve biyolojik çevrenin özellikleri ve doğal
kaynakların kullanımı ........................................................................................................... 22
IV.2.1. Meteorolojik ve iklimsel özellikler; bölgenin genel iklim Ģartları, basınç, sıcaklık,
yağıĢ dağılımı, ortalama nispi nem, sayılı günler dağılımı, maksimum kar kalınlığı,
buharlaĢma, rüzgar dağılım, (meteorolojik verilerin güncelleĢtirilmiĢ ve uzun yıllar gözlem
kayıtları, meteorolojik parametrelerin dağılımlarının tablo, grafikler, detaylı anlatımı), .......... 22
IV.2.2.
Jeolojik özellikler ...................................................................................................... 36
IV.2.2.1. Bölgenin jeolojisi, sahanın 1/25.000 ölçekli genel jeolojik haritası, stratigrafik
kolon kesitleri,......................................................................................................................... 36
IV.2.2.2. Proje alanı jeolojisi, inceleme alanına ait büyük ölçekli (1/5.000 ölçekli yada varsa
1/1.000 ölçekli) jeoloji haritası ile proje kapsamındaki ünitelerin kesitleri, harita ölçekleri ve
lejantları metindekine uygun olmalı, yapılan büyütme yada küçültmeler çizgisel ölçekte
gösterilmeli, jeolojik harita ve kesitlerin harita alma tekniğine uygun olarak hazırlanması
jeolojik bilgilerin formata uygun olarak detaylandırılması, ...................................................... 41
IV.2.2.3. Kitle hareketleri (heyelan/moloz akması), duyarlılık analizi, heyelan risk haritası,
heyelan yağıĢ iliĢkisi ............................................................................................................... 43
IV.2.2.4. Proje sınırları içindeki alan için yamaç stabilitesi, yamaçlardaki kayma
hareketlerini gösteren harita, kayma analizi (hafriyat atığı olması durumunda da
uygulanmalıdır),...................................................................................................................... 44
IV.2.2.5.
Depremsellik ve doğal afet potansiyeli, ................................................................ 44
IV.2.2.6.
etütleri),
Jeolojik-jeoteknik etüt raporu (proje kapsamındaki tüm ünitelerin detaylı jeoteknik
48
IV.2.3. Hidrojeolojik özellikleri (Yeraltı su seviyeleri; halen mevcut her türlü keson, derin,
artezyen vb. kuyu; emniyetli çekim değeri; suyun fiziksel, kimyasal, bakteriyolojik özellikleri;
yeraltı suyunun mevcut ve planlanan kullanımı, debileri, proje alanına mesafeleri), ............. 57
IV.2.4. Hidrolojik özellikler (yüzeysel su kaynaklarından, göl, dalyan akarsu ve diğer sulak
alanların fiziksel, kimyasal, bakteriyolojik ve ekolojik özellikleri, bu kapsamda akarsuların
debisi ve mevsimlik değiĢimleri, su toplama havzası, oligotrofik, mezotrofik, ötrofik, distrofik
olarak sınıflandırılması, sedimantasyon, drenaj, tüm su kaynaklarının kıyı ekosistemleri),
projenin kurulacağı su kaynağının/kaynaklarının uzun yıllara ait aylık ortalama değerleri
(m3/sn) akım gözlem istasyonları ve regülatör yerlerini temsil eden uzun yıllara ait akım
değerlerinin, ilgili kurum (bu verilerin temin edildiği kurum) onayı alınarak sunulması, proje
üzerinde gerçekleĢtirilecek suyun herhangi bir göl ekosistemini besleyip beslemediği
hakkında bilgi, ........................................................................................................................ 59
IV.2.5. Yüzeysel su kaynaklarının mevcut ve planlanan kullanımı, varsa havza özelliği
(içme, kullanma, sulama suyu, elektrik üretimi, baraj, göl, gölet, su ürünleri üretiminde ürün
çeĢidi ve üretim miktarları), proje alanının içme ve kullanma suyu temin edilen kıta içi
yüzeysel su havzasında kalıp kalmadığı, söz konusu derenin herhangi bir içme suyu
kaynağını besleyip beslemediği, içme suyu kaynaklarına mesafeleri, söz konusu dereden
içme ve kullanma suyu alınıp alınmadığı, .............................................................................. 60
IV.2.6. Toprak özellikleri ve kullanım durumu (toprak yapısı, arazi kullanım kabiliyeti,
sınıflaması, taĢkın kapasitesi, toprak iĢleri için kullanımı, doğal bitki örtüsü olarak kullanılan
mera, çayır vb.), ..................................................................................................................... 62
II
IV.2.7. Tarım alanları (tarımsal geliĢim proje alanları, sulu ve kuru tarım arazilerinin
büyüklüğü, ürün desenleri ve bunların yıllık üretim miktarları, ürünlerin ülke tarımındaki yeri
ve ekonomik değeri), .............................................................................................................. 64
IV.2.8. Orman alanları (ağaç türleri ve miktarları (m2), kapladığı alan büyüklükleri ve
kapalılığı bunların mevcut ve planlanan koruma ve/veya kullanım amaçları, 1/25.000 ölçekli
meĢçere haritası),................................................................................................................... 65
IV.2.9. Koruma Alanları (Milli Parklar, Tabiat Parkları, Sulak Alanlar, Tabiat Anıtları, Tabiatı
Koruma Alanları, Yaban Hayatı Koruma Alanları, Biyogenetik Rezerv Alanları, Biyosfer
Rezervleri, Doğal Sit ve Anıtlar, Tarihi, Kültürel Sitler, Özel Çevre Koruma Bölgeleri, Özel
Çevre Koruma Alanları, Turizm Alan ve Merkezleri, Mera Kanunu kapsamındaki alanlar,
projenin korunan alanlara uzaklıklarının 1/100.000 ölçekli haritada gösterilmesi), ................ 66
IV.2.10.
Flora ve Fauna (türler, endemik özellikle lokal endemik bitki türleri, alanda doğal
olarak yaĢayan hayvan türleri, ulusal ve uluslararası mevzuatla koruma altına alınan türler,
nadir ve nesli tehlikeye düĢmüĢ türler ve bunların alandaki bulunuĢ yerleri, bölgedeki
dağılımları, endemizm durumları, bolluk miktarları, av hayvanlarının adları, popülasyonları ve
bunlar için alınan Merkez Av Komisyonu Kararları) Her bir türün kim tarafından ne zaman,
hangi yöntemle (literatür, gözlem vs.) tespit edildiği, Collins Bird Guide, Türkiye‟nin Önemli
Doğa Alanları Kitabı, IUCN, Bern SözleĢmesi, MAK Kararları, CITES gibi uluslar arası
anlaĢmalara göre durumu, türlerin projeden ne Ģekilde etkileneceği, proje alanındaki
vejetasyon tiplerinin bir harita üzerinde gösterilmesi. Projeden ve çalıĢmalardan etkilenecek
canlılar için alınması gereken koruma önlemleri (inĢaat ve iĢletme aĢamasında). Arazide
yapılacak flora çalıĢmalarının vejetasyon döneminde gerçekleĢtirilmesi ve bu dönemin
belirtilmesi, flora için Türkiye Bitkileri Veri Servisi (TUBĠVES) kullanılarak kontrol yapılması,
(arazi çalıĢmaları yapılarak belirlenmeli, literatür çalıĢması ile doğrulanmalı) ....................... 71
IV.2.11.
Sucul flora ve fauna, iç sulardaki (göl, akarsu) canlı türleri (bu türlerin tabii
karakterleri, ulusal ve uluslararası mevzuatla koruma altına alınan türler; bunların üreme,
beslenme, sığınma ve yaĢama ortamları; bu ortamlar için belirlenen koruma kararları), ....... 93
IV.2.12.
Endemik, hassas, nesli tehlike altındaki balık türleri için gerekli optimum su
yükseklikleri, miktarları, çözünmüĢ oksijen miktarı, su hızı gibi parametrelerin incelenerek,
projenin bu türler üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi, alınacak tedbirlerin belirtilmesi, ... 95
IV.2.13.
Madenler ve Fosil Yakıt Kaynakları (rezerv miktarları, mevcut ve planlanan
iĢletilme durumları, yıllık üretimleri ve bunun ülke veya yerel kullanımlar için önemi ve
ekonomik değerleri) ................................................................................................................ 96
IV.2.14.
Hayvancılık (türleri, beslenme alanları, yıllık üretim miktarları, bu ürünlerin ülke
ekonomisindeki yeri ve değeri) ............................................................................................... 99
IV.2.15.
Peyzaj değeri yüksek yerler ve rekreasyon alanları, ............................................ 99
IV.2.16.
Devletin yetkili organlarının hüküm ve tasarrufu altında bulunan araziler (Askeri
Yasak Bölgeler, kamu kurum ve kuruluĢlarına belirli amaçlarla tahsis edilmiĢ alanlar vb.) .... 99
IV.2.17.
Proje yeri ve etki alanının mevcut kirlilik yükü, ..................................................... 99
IV.2.18.
Diğer Özellikler. .................................................................................................. 100
IV.3.
Sosyo - Ekonomik Çevrenin Özellikleri ............................................................. 100
IV.3.1. Ekonomik özellikler (yörenin ekonomik yapısını oluĢturan baĢlıca sektörler, yöresel
iĢgücünün bu sektörlere dağılımı, sektörlerdeki mal ve hizmet üretiminin yöre ve ülke
ekonomisi içindeki yeri ve önemi, diğer bilgiler), .................................................................. 100
IV.3.2. Nüfus (yöredeki kentsel ve kırsal nüfus, nüfus hareketleri; göçler, nüfus artıĢ
oranları, ortalama hane halkı nüfusu, diğer bilgiler), ............................................................ 100
IV.3.3. Gelir (yöredeki gelirin iĢkollarına dağılımı, iĢkolları itibariyle kiĢi baĢına düĢen
maksimum, minimum ve ortalama gelir), .............................................................................. 100
III
IV.3.4.
ĠĢsizlik (yöredeki iĢsiz nüfus ve faal nüfusa oranı), ................................................ 100
IV.3.5. Yöredeki sosyal altyapı hizmetleri (eğitim, sağlık, kültür hizmetleri ve bu
hizmetlerden yararlanılma durumu), ..................................................................................... 101
IV.3.6. Kentsel ve kırsal arazi kullanımları (yerleĢme alanlarının dağılımı, mevcut ve
planlanan kullanım alanları, bu kapsamda sanayi bölgeleri, konutlar, turizm alanları vb.), .. 101
IV.3.7.
Diğer Özellikler....................................................................................................... 101
BÖLÜM V. PROJENĠN BÖLÜM IV’DE TANIMLANAN ALAN ÜZERĠNDEKĠ ETKĠLERĠ VE
ALINACAK ÖNLEMLER ..................................................................................................... 102
V.1.
Arazinin Hazırlanması, ĠnĢaat ve Tesis AĢamasındaki Projeler, Fiziksel ve
Biyolojik Çevre Üzerine Etkileri ve Alınacak Önlemler ................................................... 102
V.1.1. Arazinin hazırlanması için yapılacak iĢler kapsamında nerelerde ve ne kadar alanda
hafriyat yapılacağı, hafriyat miktarı, hafriyat sırasında kullanılacak malzemeler, patlayıcı
maddeler, varsa patlatma ile ilgili bilgiler etkiler ve alınacak önlemler, hafriyat artığı toprak,
taĢ kum vb. maddelerin nerelere taĢınacakları, nerelerde depolanacakları veya hangi
amaçlar için kullanılacakları, hafriyat döküm alanlarının koordinatları, özellikleri ve 1/1000
ölçekli plan ve kesit görünüĢleri ile birlikte hafriyat malzemesi düzenleme ve restorasyon
planı, alınacak önlemler, alınacak izinler, görüĢler, .............................................................. 102
V.1.2. Arazinin hazırlanması sırasında ve ayrıca ünitelerin inĢasında kullanılacak
maddelerden parlayıcı, patlayıcı tehlikeli, toksin ve kimyasal olanların taĢınıĢları,
depolanmaları ve kullanımları, bu iĢler için kullanılacak aletler ve makinalar, ..................... 102
V.1.3. Proje kapsamında varsa hazır beton tesisi, kırma-eleme tesisinin kapasitesi, üniteler
ile ilgili bilgi, teknolojisi, iĢ akım Ģeması, teknolojisi, ............................................................. 103
V.1.4. Proje kapsamındaki ulaĢım altyapısı planı, proje alanının karayollarına uzaklıkları,
karayollarına bağlantı yolları, proje ünitelerinin herhangi bir mevcut yada planlanan karayolu
projesi ile çakıĢıp çakıĢmadığı, ulaĢım için kullanılacak mevcut yolların zarar görmemesi için
alınacak tedbirler ile trafik güvenliği açısından alınacak önlemler, ulaĢtırma alt yapısının
inĢası ile ilgili iĢlemler, yeni yapılacak yolların özellikleri, kullanılacak malzemeler, kimyasal
maddeler, araçlar, makineler; altyapının inĢası sırasında kırma, öğütme, taĢıma, depolama
gibi toz yayıcı mekanik iĢlemler, araç yükü, cinsi ve sayısı, artıĢın hesaplanması, haritası (bu
kapsamda alınacak görüĢler, izinler), ................................................................................... 103
V.1.5.
Zemin emniyetinin sağlanması için yapılacak iĢlemler, ......................................... 103
V.1.6. Proje alanının taĢkın etüdü, taĢkın önleme ve drenaj ile ilgili iĢlemlerin nerelerde ve
nasıl yapılacağı, projeye ait sanat yapılarının taĢkından korunması için alınacak önlemler,
suyun terfisi ve cebri boru güzergahında varsa kuru ve mevsimsel akıĢlı derelere olacak
etkilerin değerlendirilmesi, .................................................................................................... 106
V.1.7. Proje alanı içindeki su ortamlarında herhangi bir amaçla gerçekleĢtirilecek kazı, dip
taraması, vb. iĢlemler nedeni ile çıkarılacak taĢ, kum, çakıl ve benzeri maddelerin miktarları,
nerelere taĢınacakları veya hangi amaçlar için kullanılacakları, dere yatağında yapılacak olan
çalıĢmaların etkileri (bulanıklık, suyun debisi vb), ................................................................ 107
V.1.8. Derivasyon (regülatör inĢaat alanının kuru tutulabilmesi için akarsu güzergahının
geçici olarak değiĢtirilmesi) amacıyla veya diğer nedenlerle akarsu havzasında yapılacak her
türlü doldurma, kazıklar üzerine inĢaat ve benzeri iĢlemler ile bunların nerelerde ve ne kadar
alanı kaplayacağı ve kullanılacak malzemeler, araç ve makineler, ...................................... 107
V.1.9.
Olabilecek heyelanlara karĢı alınacak önlemler, .................................................... 107
V.1.10.
Arazinin hazırlanması döneminde flora ve faunaya (kara-su) olabilecek etkiler, 108
V.1.11.
Yer altı suyuna etkiler, ........................................................................................ 108
IV
V.1.12.
Arazinin hazırlanması ve inĢaat alanı için gerekli arazinin temini amacıyla, elden
çıkarılacak tarım alanlarının büyüklüğü, bunların arazi kullanım kabiliyetleri ve tarım ürün
türleri, tarım arazilerinin tarım dıĢı amaçla kullanımı ile ilgili bilgiler, mera alanları, projenin
5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu, 4342 sayılı Mera Kanunu, 1380 sayılı
Su Ürünleri Kanunu, 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin AĢılattırılması Hakkında
Kanun kapsamında değerlendirilmesi, olası etkilerin değerlendirilmesi, alınacak tedbirler, . 109
V.1.13.
Arazinin hazırlanması ve inĢaat alanı için gerekli arazinin temini amacıyla
kesilecek ağaçların tür ve sayıları, mesçere tipi, kapalılığı, kesilecek ağaçların bölgedeki
orman ekosistemi üzerine etkileri, gerekli izinler, görüĢler, projenin ya da bir kısmının orman
alanı dıĢında olması halinde orman alanlarına mesafesi, etkilerin değerlendirilmesi, alınacak
tedbirler 109
V.1.14.
Arazinin hazırlanmasından baĢlayarak ünitelerin açılmasına kadar yapılacak
iĢlemlerde kullanılacak yakıtların türleri, özellikleri, oluĢacak emisyonlar, ........................... 110
V.1.15.
Su temini sistemi planı, nereden temin edileceği, suyun arazinin
hazırlanmasından baĢlayarak ünitelerin açılmasına dek yerine getirilecek iĢlemler sonucu
meydana getirilecek atıksuların cins ve miktarları, bertaraf yöntemleri, deĢarj edileceği
ortamlar, bir kroki üzerinde atıksu hatları ile varsa arıtma tesisi yerinin gösterilmesi,
atıksuların biriktirilmesi halinde fosseptik planının Rapora eklenmesi, mevcut su kalitesini
korumaya yönelik alınacak tedbirler, (projenin memba ve mansabı dikkate alınarak su
kalitesinin ilgili mevzuat kapsamında bir defaya mahsus çevre iznine esas ölçüm ve
değerlendirmesinin yapılması, analiz sonuçlarının rapora eklenmesi), (alınacak gerekli
görüĢler, izinler), ................................................................................................................... 112
V.1.16.
Arazinin hazırlanmasından baĢlayarak ünitelerin açılmasına dek meydana
gelecek katı atıkların cins ve miktarları, bu atıkların nerelere taĢınacakları veya hangi
amaçlar için kullanılacakları, ................................................................................................ 112
V.1.17.
Arazinin hazırlanmasından baĢlayarak ünitelerin açılmasına dek yapılacak iĢler
nedeni ile meydana gelecek vibrasyon, gürültünün kaynakları ve seviyesi, kümülatif değerler,
113
V.1.18.
Arazinin hazırlanmasından baĢlayarak ünitelerin açılmasına dek yerine getirilecek
iĢlerde çalıĢacak personelin ve bu personele bağlı nüfusun konut ve diğer teknik/sosyal
altyapı ihtiyaçlarının nerelerde ve nasıl temin edileceği, ...................................................... 116
V.1.19.
Çevre ve sağlık, arazinin hazırlanmasından baĢlayarak ünitelerin açılmasına dek
sürdürülecek iĢlerden, insan sağlığı ve çevre için riskli ve tehlikeli olanlar, sağlık koruma
bandı mesafesi, .................................................................................................................... 116
V.1.20.
Proje alanında peyzaj öğeleri yaratmak veya diğer amaçlarla yapılacak saha
düzenlemelerinin (ağaçlandırmalar ve/veya yeĢil alan düzenlemeleri vb.) ne kadar alanda
nasıl yapılacağı, bunun için seçilecek bitki ve ağaç türleri, ekolojik peyzaj onarım planının
hazırlanarak Rapora eklenmesi, ........................................................................................... 117
V.1.21.
Yer altı ve yerüstünde bulunan kültür ve tabiat varlıklarına (geleneksel kentsel
dokuya, arkeolojik kalıntılara, korunması gerekli doğal değerlere) olabilecek etkilerin
belirlenmesi, ......................................................................................................................... 119
V.1.22.
Diğer özellikler .................................................................................................... 119
V.2.
Projenin ĠĢletme AĢamasındaki Projeler, Fiziksel ve Biyolojik Çevre Üzerine
Etkileri ve Alınacak Önlemler, ........................................................................................... 119
V.2.1. Proje kapsamındaki tüm ünitelerin özellikleri, hangi faaliyetlerin hangi ünitelerde
gerçekleĢtirileceği, kapasiteleri, ünitelerde üretilecek mal ve/veya hizmetler, nihai ve yan
ürünlerin üretim miktarları, .................................................................................................... 119
V.2.2. Su kaynağına ait varsa diğer kullanım Ģekilleri ve etkileri, projenin memba ve
mansap kısmında yer alan projeler ile birlikte değerlendirilmesi, ......................................... 124
V
V.2.3. Mansaba bırakılacak su hesabı (havza özellikleri, yatak ve kesit durumu, yağıĢ-akıĢ
iliĢkisi, ekolojik potansiyel ve ekosistem unsurlarının ihtiyaçları, varsa ulusal ve uluslar arası
mevzuatla korunan balık türleri ve muhtemel ihtiyaçları, su hakları savaklanan sular ve
periyotları dikkate alınmalı), doğal akımlar ile çizilen debi süreklilik eğrileri ile uzun dönemli
akımları gösteren tablo-Ģekiller, (Doğal hayatın devamı için mansaba bırakılacak su miktarı
projeye esas alınan son 10 yıllık ortalama akımın en az %10‟u olacaktır. ÇED sürecinde
ekolojik ihtiyaçlar göz önüne alındığında bu miktar yeterli olmayacağının belirlemesi
durumunda miktar arttırılabilecektir. Doğa Koruma Milli Parklar Genel Müdürlüğünün
15.03.2011 tarih ve 21767 sayılı yazısı uyarınca HES Projeleri ve Diğer Hidrolik Faaliyetler
Ġçin Ekosistem Değerlendirme Raporu Formatı doğrultusunda hazırlanacak Raporun, ÇED
Raporu ekinde sunulması, Raporda belirlenen miktarda mansaptaki diğer teessüs etmiĢ su
hakları ayrıca ilave edilecek ve kesin proje çalıĢmaları belirlenen toplam bu miktar dikkate
alınarak yapılacaktır. Akımın son 10 yıllık ortalamanın % 10‟undan az olması halinde tamamı
bırakılacaktır. Havzada teessüs etmiĢ su hakları (içme suyu, sulama suyu tahsisleri, su
değirmeni, balık çiftlikleri vs.) rapor içerisinde yer almalıdır. Ġlgili kurum ve kuruluĢlarla irtibata
geçilerek ve arazide gerekli çalıĢmalar/araĢtırmalar yapılarak Su Hakları Raporunun
hazırlanması ve ilgili bölgesine müracaat edilerek Raporun onaylatılması. [havzanın hidrolik
karakteri, ekolojik potansiyeli ile havzada önerilen diğer tesislerde alınan çevre koruma
tedbirlerinin yanına bırakılan miktarın enerji üretimine etkisinin dikkate alınması] ............... 126
V.2.4. Suyun temin edileceği kaynağın kullanılması sonucu su kalitesine, varsa alabalık
yetiĢtirme çiftliğine, değirmene ve su ortamındaki diğer canlılara (can suyunun bırakılacağı
güzergahtaki canlı türleri ve ekolojik envanteri) olabilecek etkiler, alınacak izinler, proje için
tespit edilen balık türlerine ait geçiĢ sistemleri ile asansörleri ile ilgili bilgi ve buna ait çizim,
mansap can suyu çıkıĢ yerinin gösterildiği çizim, ................................................................. 128
V.2.5. Kati Proje aĢamasında; doğal hayatın devamlılığının sağlanabilmesi için dere
yatağına bırakılacak su miktarı ölçümleri, Akım Gözlem Ġstasyonu yerlerinin (AGĠ) istasyon
kurulmasına uygun olarak dizayn edilmesi, (AGĠ kurulma aĢamasında ilgili DSĠ Bölge
Müdürlüğüne müracaat edilmesi ve söz konusu istasyonun ilgili firma tarafından GPRS
modemli cihazla donatılması ile ilgili iĢlemler, ...................................................................... 128
V.2.6.
Ulusal ve uluslararası mevzuatla korunması gereken alanlar üzerine etkiler, ....... 129
V.2.7.
Yer altı ve yüzeysel su kaynaklarına olabilecek etkiler, ......................................... 129
V.2.8. Orman alanlarına olabilecek etki ve bu etkilere karĢı alınacak tedbirlerin
tanımlanması, ....................................................................................................................... 130
V.2.9. Proje ünitelerinin iĢletilmesi sırasında oluĢacak gürültünün kaynakları ve kontrolü
için alınacak önlemler, .......................................................................................................... 130
V.2.10.
Projenin iĢletilmesi sırasında çalıĢacak personelin ve bu personele bağlı nüfusun
konut ve diğer sosyal/teknik altyapı ihtiyaçlarının nerelerde, nasıl temin edileceği, ............. 130
V.2.11.
Ġdari ve sosyal ünitelerde içme ve kullanma amaçlı suların kullanımı sonrasında
oluĢacak atık suların arıtılması için uygulanacak arıtma tesisi karakteristiği prosesinin
detaylandırılması ve arıtılan atık suların hangi alıcı ortamlara, ne miktarlarda, nasıl verileceği,
130
V.2.12.
Ġdari ve sosyal tesislerden oluĢacak katı atık miktar ve özellikleri, bu atıkların
nerelere ve nasıl taĢınacakları veya hangi amaçlar için ve ne Ģekilde değerlendirileceği, ... 131
V.2.13.
Projenin iĢletilmesi aĢamasındaki faaliyetlerden insan sağlığı ve çevre açısından
riskli ve tehlikeli olanlar,........................................................................................................ 131
V.2.14.
Proje alanında peyzaj öğeleri yaratmak veya diğer amaçlarla yapılacak saha
düzenlemeleri, ...................................................................................................................... 132
V.2.15.
Diğer Özellikler. .................................................................................................. 132
VI
V.3.
Projenin Sosyo-Ekonomik Çevre Üzerine Etkileri ............................................ 133
V.3.1. Proje ile gerçekleĢmesi beklenen gelir artıĢları; yaratılacak istihdam imkanları, nüfus
hareketleri, göçler, eğitim, sağlık, kültür, diğer sosyal ve teknik altyapı hizmetleri ve bu
hizmetlerden yararlanılma durumlarında değiĢiklikler vb. (projenin yapımı dolayısıyla
etkilenecek yöre halkı ile görüĢmeler yapılarak sosyolojik etkinin ortaya konulması) .......... 133
V.3.2.
Çevresel Fayda Maliyet Analizi, ............................................................................. 134
V.3.3. Projenin gerçekleĢmesine bağlı olarak sosyal etkilerin değerlendirilmesi. (Proje
Alanı ve Etki Alanındaki tarım, hayvancılık, balıkçılık, arıcılık vb. faaliyetlere etkileri, projenin
inĢası ve iĢletilmesi aĢamasında çalıĢacak insanlar ile yerel halk iliĢkilileri, bunların insan
yaĢamı üzerine etkileri ve Sosyo-Ekonomik Açıdan Analizi, uygulamaya geçilirse sosyal
sorumluluk projeleri) ............................................................................................................. 134
BÖLÜM VI. ĠġLETME PROJE KAPANDIKTAN SONRA OLABĠLECEK VE SÜREN
ETKĠLER VE BU ETKĠLERE KARġI ALINACAK ÖNLEMLER .......................................... 135
VI.1.
Arazi Islahı Ve Reklamasyon ÇalıĢmaları, ......................................................... 135
VI.2.
Mevcut su kaynaklarına etkiler, .......................................................................... 135
VI.3.
Olabilecek Hava Emisyonları, ............................................................................. 135
BÖLÜM VII. PROJENĠN ALTERNATĠFLERĠ (Bu bölümde yer seçimi, teknoloji, alınacak
önlemler, alternatiflerin karĢılaĢtırılması ve tercih sıralaması belirtilecektir.) ............. 136
BÖLÜM VIII. ĠZLEME PROGRAMI ...................................................................................... 137
VIII.1. Faaliyetin inĢaatı için önerilen izleme programı, faaliyetin iĢletmesi ve iĢletme
sonrası için önerilen izleme programı ve acil müdahale planı, Çevre Yönetim Ekibi, . 137
VIII.2. ÇED Olumlu belgesinin verilmesi durumunda, Yeterlik Tebliği’nde “Yeterlik
Belgesi alan kurum/kuruluĢların yükümlülükleri” BaĢlığı Altında Belirtilen hususların
gerçekleĢtirilmesi ile ilgili program, ................................................................................. 144
BÖLÜM IX. YUKARIDAKĠ BAġLIKLAR ALTINDA VERĠLEN BĠLGĠLERĠN TEKNĠK
OLMAYAN BĠR ÖZETĠ (Projenin inĢaat ve iĢletme aĢamalarında yapılması planlanan
tüm çalıĢmaların ve çevresel etkiler için alınması öngörülen tüm önerilerin, mümkün
olduğunca basit, teknik terim içermeyecek Ģekilde ve halkın anlayabileceği sadelikte
anlatılması,) 145
BÖLÜM X. HALKIN KATILIMI (Projeden etkilenmesi muhtemel yöre halkının nasıl ve
hangi yöntemlerle bilgilendirildiği, proje ile ilgili halkın görüĢlerinin ve konu ile ilgili
açıklamalar) 148
BÖLÜM XI. SONUÇLAR (Yapılan tüm açıklamaların özeti, projenin önemli çevresel
etkilerinin sıralandığı ve projenin gerçekleĢmesi halinde olumsuz çevresel etkilerin
önlenmesinde ne ölçüde baĢarı sağlanabileceğinin belirtildiği genel bir değerlendirme,
proje kapsamında alternatifler arası seçimler ve bu seçimlerin nedenleri) .................. 153
NOTLAR VE KAYNAKLAR
EKLER
ÇED RAPORUNU HAZIRLAYANLARIN TANITIMI
VII
TABLOLAR DĠZĠNĠ
Tablo 1. En Yakın YerleĢim Yerleri Bilgileri ......................................................................... 8
Tablo 2. Ekincik Regülatörü Ve HES Tesisleri Toplam KeĢif Bedeli (TL) ........................ 12
Tablo 3. Zamanlama Tablosu .............................................................................................. 14
Tablo 4. Türkiye’de Yıllara Göre Elektrik Üretim Kapasitesi (MW) .................................. 15
Tablo 5. Türkiye’de Yıllara Göre Elektrik Tüketim Kapasitesi (MWh) .............................. 16
Tablo 6. Sivas ve Çevre Ġllerde Yıllara Bağlı Elektrik Üretim Kapasitesi (MW) ............... 17
Tablo 7. Sivas ve Çevre Ġllerde Elektrik Tüketim Kapasitesi (MWh) ................................ 18
Tablo 8. Uzun Yıllar Sayılı Günler Dağılımı ........................................................................ 25
Tablo 9. Uzun Yıllar Gözlem Kayıtlarına Göre Aylık Rüzgar Esme Sayıları .................... 28
Tablo 10. Uzun Yıllar Gözlem Kayıtlarına Göre Mevsimsel Rüzgar Esme Sayıları ......... 28
Tablo 11. Uzun Yıllar Gözlem Kayıtlarına Göre Aylık Rüzgar Hızları (m/sn) ................... 31
Tablo 12. Uzun Yıllar Gözlem Kayıtlarına Göre Mevsimsel Rüzgar Hızları (m/sn).......... 31
Tablo 13. Uzun Yıllar Kayıtlarına Göre Aylara Göre Ortalama Fırtınalı Gün ve Ortalama
Kuvvetli Rüzgarlı Günler Sayısı .......................................................................................... 35
Tablo 14. Temel AraĢtırma Sondajlarında Belirlenen YAS Seviyeleri ............................. 57
Tablo 15. Temel AraĢtırma Sondaj Koordinatları ve Belirlenen YAS Seviyeleri ............. 58
Tablo 16. Ġletim Kanalı Temel AraĢtırma Sondaj Numaraları ve Belirlenen YAS
Seviyeleri 59
Tablo 17. Ġmranlı 2011 yılı Arazi Dağılımı ve Üretim Değerleri ......................................... 64
Tablo 18. Flora Tablosu ....................................................................................................... 73
Tablo 19. Fauna Tablosu ..................................................................................................... 82
Tablo 20. Regülatör Civarında Bulunan Sucul Balık Türleri ............................................. 94
Tablo 21. Aylık olarak hesaplanan can suyu mikatarı ve su derinliği ............................. 95
Tablo 22. Ġmranlı Ġlçesi Hayvan Varlığı ............................................................................... 99
Tablo 23. Ġmranlı Ġlçesi Nüfus Bilgileri .............................................................................. 100
Tablo 24. ĠnĢaat AĢamasında Kullanılacak Ekipmanlar .................................................. 110
Tablo 25. Dizelli TaĢıt Araçlarının Emisyon Faktörleri (kg/ton-yakıt) ............................ 111
Tablo 26. Kirleticilerin Kütlesel Debi Değerleri (kg/saat) ................................................ 111
Tablo 27. Frekanslara Göre Düzeltme Faktörleri ............................................................ 115
Tablo 28. ĠnĢaat AĢamasında Faaliyet Alanında OluĢması Muhtemel Gürültünün
Mesafeye Bağlı Net Ses Düzeyleri .................................................................................... 115
Tablo 29. Mansap Su Hakları ............................................................................................. 125
VIII
Tablo 30: Islak Çevre Yöntemine Göre Ekincik Regülatör Yerinde Aylık Bazda
Bırakılması Gerekli Olan Can Suyu Miktarları (m3/sn) ve Diğer Parametreler .............. 127
Tablo 31. Arazi Hazırlık ve ĠnĢaat AĢaması Ġzleme Programı ......................................... 138
Tablo 32. ĠĢletme AĢaması Ġzleme Programı .................................................................... 141
ġEKĠLLER DĠZĠNĠ
ġekil 1. Ekincik HES in Ulusal ġebekeye Bağlantı ġeması ................................................. 6
ġekil 2. Proje Alanı Uydu Görüntüsü .................................................................................. 10
ġekil 3. Regülatör Yapısı Uydu Görüntüsü ........................................................................ 11
ġekil 4. Santral Binası Uydu Görüntüsü ............................................................................. 11
ġekil 5. Proje ĠĢ Akım ġeması.............................................................................................. 13
ġekil 6. Türkiye’de Yıllara Göre Elektrik Üretim Kapasitesi (MW) .................................... 15
ġekil 7. Türkiye’de Yıllara Bağlı Elektrik Tüketim Kapasitesi (MWh) ............................... 16
ġekil 8. Türkiye’de Kullanım Yerlerine Göre Elektrik Tüketimi (MWh) ............................ 17
ġekil 9. Sivas ve Çevre Ġllerde Yıllara Bağlı Elektrik Üretim Kapasitesi (MW) ................ 18
ġekil 10. Sivas ve Çevre Ġllerde Elektrik Tüketim Kapasitesi (MWh) ............................... 19
ġekil 11. Uzun Yıllar Basınç Dağılımı (hPa) ........................................................................ 23
ġekil 12. Uzun Yıllar Sıcaklık Dağılımı (°C)......................................................................... 23
ġekil 13. Uzun Yıllar YağıĢ Dağılımı (mm) .......................................................................... 24
ġekil 14. Uzun Yıllar Nem Dağılımı (%) ............................................................................... 24
ġekil 15. Uzun Yıllar Gözlem Kayıtlarına Göre Kar YağıĢlı ve Kar Örtülü Günler Sayısı26
ġekil 16. Uzun Yıllar Gözlem Kayıtlarına Göre Sisli, Dolulu, Kırağılı ve Toplam Orajlı
Günler Sayısı ........................................................................................................................ 26
ġekil 17. Uzun Yıllar Gözlem Kayıtları Maksimum Kar Kalınlığı ....................................... 27
ġekil 18. Uzun Yıllar Kayıtlarına Göre Ortalama Açık Yüzey BuharlaĢması (mm) ve
Günlük Maksimum Açık Yüzey BuharlaĢması (mm) ......................................................... 27
ġekil 19. Uzun Yıllar Gözlem Kayıtları Esme Sayılarına Göre Yıllık Toplam Rüzgar
Diyagramları.......................................................................................................................... 29
ġekil 20. Uzun Yıllar Gözlem Kayıtları Esme Sayılarına Göre Mevsimsel Rüzgar
Diyagramları.......................................................................................................................... 29
ġekil 21. Uzun Yıllar Gözlem Kayıtları Esme Sayılarına Göre Aylık Rüzgar Diyagramları
30
ġekil 22. Uzun Yıllar Gözlem Kayıtları Rüzgar Hızlarına (m/sn) Göre Ortalama Yıllık
Rüzgar Diyagramları ............................................................................................................ 32
IX
ġekil 23. Uzun Yıllar Gözlem Kayıtları Rüzgar Hızlarına (m/sn) Göre Mevsimsel Rüzgar
Diyagramları.......................................................................................................................... 32
ġekil 24. Uzun Yıllar Gözlem Kayıtları Rüzgar Hızlarına Göre Aylık Rüzgar Diyagramları
(m/s)
33
ġekil 25. Uzun Yıllar Kayıtlarına Göre Yıllık Ortalama Rüzgar Hızları (m/sn) Dağılımı ... 34
ġekil 26. Uzun Yıllar Kayıtlarına Göre Maksimum Rüzgar Hızı Dağılımı (m/sn) .............. 34
ġekil 27. Uzun Yıllar Kayıtlarına Göre Ortalama Fırtınalı Günler ve Kuvvetli Günler
Sayısı Dağılımı ...................................................................................................................... 35
ġekil 28. Proje Alanı ve Çevresinin Stratigrafik Kolon Kesiti ........................................... 38
ġekil 29. Sivas Ġli Deprem Haritası ...................................................................................... 45
ġekil 30. Proje Alanı ve Çevresindeki Enerji Yatırımlarını Gösteri Uydu Görüntüsü ..... 61
ġekil 31. Arazi Varlığı Haritası ............................................................................................. 62
ġekil
32.
Proje
Alanı
ve
Çevresi
Ormanlık
Alan
Niteliği
(Kaynak:
http://geodata.ormansu.gov.tr/3d/indexv5.aspx) .............................................................. 65
ġekil 33. Davis’in Kareleme Sistemi ................................................................................... 72
ġekil 34. Doğu Anadolu Bitki Coğrafyası Bölgesi’nin Vejetasyon Formasyonları ......... 72
ġekil 35. Bölgede Bulunan Bitki Türleri-1 .......................................................................... 80
ġekil 36. Bölgede Bulunan Bitki Türleri-2 .......................................................................... 81
ġekil 37. ĠnĢaat AĢamasında OluĢması Muhtemel Gürültünün Mesafeye Göre Dağılımı
Grafiği
116
ġekil 38. Acil Müdahele Planı ............................................................................................ 144
RESĠMLER DĠZĠNĠ
Resim 1. Akım Gözlem Ġstasyonundan Görünüm ........................................................... 129
Resim 2. Halkın Katılımı Toplantısı Gazete Ġlanı .............................................................. 149
Resim 3. Halkın Katılımı Toplantısından Fotoğraflar-1 ................................................... 151
Resim 4. Halkın Katılımı Toplantısından Fotoğraflar-2 ................................................... 152
X
EKLER
EK – 1
: Proje Alanına Ait Topografik Haritalar
EK – 1.1
: 1/25.000 Ölçekli Topografik Harita ve Genel YerleĢim Planı
EK – 1.2
: 1/5.000 Ölçekli Mevzi Ġmar Planı
EK – 1.3
: 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı
EK – 2
: Proje Alanı Bilgileri
EK – 2.1
: Yer Bulduru Haritası
EK – 2.2
: Proje Alanı Fotoğrafları
EK – 2.3
: Proje Alanı Uydu Görüntüleri
EK – 2.4
: Proje Ünite Kesitleri
EK – 3
: Su Kullanım Hakkı ve ĠĢletme Esaslarına ĠliĢkin AnlaĢma
EK – 4
: T.C Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Üretim Lisansı
EK – 5
: KamulaĢtırma Yazıları
EK – 5.1
: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu, KamulaĢtırma ve Ġrtifak Hakkı Tesis
Edilmesi Kararları
EK – 5.2
: Sivas Valiliği Ġl Tarım Müdürlüğü Tarım Arazilerinin Vasıf DeğiĢikliği Onay
Yazısı
EK – 5.3
: Sivas Valiliği Ġl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü Mera Arazilerinin
Hazine Adına Tescil Edilmesi Olur Yazısı
EK – 5.4
: Toprak Koruma Projesi
EK – 6
: Proje Alanı Jeolojik Haritalar
EK – 6.1
: 1/25.000 Ölçekli Genel Jeoloji Haritası
EK – 6.2
: 1/2.000 Ölçekli Jeoloji Haritası ve Kesitleri
EK – 7
: Kurum GörüĢleri
EK – 7.1
: Sivas Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü
EK – 7.2
: MĠGEM GörüĢü
EK – 7.3
: Sivas Çevre ve ġehircilik Ġl Müdürlüğü GörüĢü
EK – 7.4
: Kayseri Orman Bölge Müdürlüğü GörüĢü ve Orman Ġzni
EK – 8
: Sulak Alan Faaliyeti Ġzin Belgesi
EK – 9
: Ġmranlı Belediyesi Vidanjör ve Katı Atık Toplama Yazısı
EK – 10
: Atık Lastik-Tehlikeli Atık Atık TaĢıma Formları
EK – 11
: ġantiye ĠĢ Sağlığı Güvenliği Ve Çevre Planı – Risk Analizi
EK – 12
:
EK – 12.1
: Peyzaj Onarım Raporu
EK – 12.2
: Mansap Su Hakları Raporu
EK – 12.3
: Ekosistem Değerlendime Raporu
EK – 13
: AGĠ Kurulum Tutanakları ve DSĠ Yazısı
EK – 14
: ĠĢletme AĢaması Sızdırmasız Fosseptik Planı
Ekolojik ÇalıĢmalar
XI
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
BÖLÜM I.
PROJENĠN TANIMI VE AMACI (Proje konusu faaliyetin, proje
kapsamındaki tüm ünitelerin, proje karakteristiklerin tanımı, proje ömrü, hizmet
amaçları, pazar veya hizmet alanları ve bu alan içerisinde ekonomik ve sosyal yönden
ülke, bölge ve/veya il ölçeğinde önem ve gereklilikleri (rapor hazırlanırken proje
kapsamındaki tüm iĢlemlerin DSĠ tarafından onaylanmıĢ olan Fizibilite Raporuna
uygun olarak hareket edilmesi ve buna iliĢkin bilgi ve su kullanma anlaĢması hakkında
bilgi)
Proje Konusu Yatırımın Tanımı Ve Amacı
GÖKSU ENERJĠ Üretim A.ġ. tarafından Sivas Ġli, Ġmranlı Ġlçesi sınırları içerisinde
Karabudak Çayı üzerinde “8 MW kurulu gücünde Ekincik Regülâtörü ve Hidroelektrik
Santrali” yapılması ve iĢletilmesi planlanmaktadır.
Ekincik regülâtörü ve HES projesi, Karabudak Çayı 1.650 m ve 1.415 m kotları
arasında yer almaktadır. Proje kapsamında 1.637,30 m talveg kotunda yer alan 95,4 km2‟lik
yağıĢ alanına sahip Ekincik regülatörü yardımıyla alınan sular, 7.454,45 m uzunluğundaki
iletim kanalı ile cebri boru iletim sistemine aktarılacaktır. Aktarılan sular, 770,38 m
uzunluğundaki cebri boru ile kuyruk suyu kotu 1.416,7 m‟de planlanan HES tesislerine
iletilerek 220,6 m‟lik brüt düĢünün değerlendirilmesi sağlanacaktır.
Projenin toplam kurulu gücü 8,00 MWm/7,52 MWe olacaktır. Proje kapsamında yıllık
üretilecek Firm Enerji 9,745 GWh, Sekonder Enerji ise 9,924 GWh olacaktır. Yapılması
planlanan Hidroelektrik Santrali mevcut durumdaki akımlarla toplam 19,669 GWh enerji
üretecektir.
Söz konusu proje 17.07.2008 tarih ve 26939 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak
yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği Ek-2 Madde.28. “Kurulu gücü 0,5
MW ve üzeri olan nehir tipi santraller” kapsamında yer almaktadır.
Söz konusu proje kapsamında ÇED Yönetmeliğine istinaden Proje Tanıtım Dosyası
hazırlanarak Sivas Çevre ve ġehircilik Ġl Müdürlüğüne sunulmuĢtur. 30.07.2009 tarihinde
Sivas Çevre ve ġehircilik Ġl Müdürlüğü tarafından 2922 sayılı yazı ile ÇED Gerekli Değildir
Kararı verilmiĢtir.
2009 yılında alınan ÇED Gerekli Değildir Belgesine istinaden proje çalıĢmaları
yürütülmüĢ ve 15.12.2010 tarihinde EPDK‟dan Enerji Üretim Lisansı alınmıĢtır. Daha sonra
2011 yılı mart ayında inĢaat çalıĢmalarına baĢlanmıĢ ve 2012 Ocak ayında Sivas Çevre ve
ġehircilik Ġl Müdürlüğünün yazısına istinaden inĢaat faaliyetleri durdurulmuĢtur.
Bu süreç içerisinde söz konusu Ekincik Regülatörü ve HES projesinin inĢaat faaliyetleri
tamamlanmıĢtır.
1
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Söz konusu proje “Nehir Tipi Santral” olarak planlanmıĢ olup, Nehir Tipi HES‟ler su
tüketen tesisler değildir. Ekincik Hidroelektrik santralinin tek amacı enerji üretimidir. Ekincik
Regülatörü ile çevrilen Karabudak Çayı suları, iletim tesisleri vasıtası ile santral binasına
ulaĢtırılacak ve burada türbinlenerek enerji üretimi gerçekleĢtirilecektir. Regülatör ile çevrilen
sular yaklaĢık 6 km sonrasında herhangi bir kimyasal ve fiziksel özelliği değiĢtirilmeden tekrar
Karabudak Çayına bırakılacaktır. Projenin genel yerleĢim planı aĢağıda ġekil 1‟de Ģematik
olarak verilmiĢtir.
Söz konusu proje kapsamında regülatör yapısı ile enerji üretim amaçlı olarak alınan
sular, regülatör yerinden yaklaĢık 6 km sonrasında santral yerinde hiçbir fiziksel ve kimyasal
özelliği değiĢtirilmeden Karabudak Çayı‟na tekrar bırakılacaktır. Ayrıca, regülatör alanı ile
santral yeri arasında yer alan yaklaĢık 6 km‟lik hat üzerinde su kullanımına ihtiyaç duyulan
herhangi bir faaliyet gerçekleĢtirilmemektedir.
tim
İle
lı
na
Ka
7.454 m
ġekil 1. Proje Genel YerleĢiminin ġematik Gösterimi
Proje alanı koordinatları rapor giriĢ sayfasında verilmiĢ olup, proje alanını ve yakın
çevresindeki yerleĢim yerlerini gösteren 1/25.000 Ölçekli Topografik Harita ve Genel
YerleĢim Planı ile 1/5.000 Ölçekli Ġmar Planı ekte sunulmuĢtur. (Bkz.Ek. 1.1 ve Ek. 2.1). Proje
alanına ait uydu görüntüleri ve fotoğraflar da ekte sunulmuĢtur. (Bkz. Ek. 2.2 ve Ek. 2.3)
KURULACAK TESĠSLER
Regülatör Tipi ve Yükseklik Seçimi:
Regülatör yeri seçiminde, yerinde yapılan incelemelerde, regülatör yerinin jeolojik ve
topoğrafik açıdan uygun olduğu tespit edilmiĢtir. Regülatör talveg kotu 1637.30 m ve temel
kotu 1636.90 m‟dir. Regülatör karĢıdan alıĢlı ve dolu gövdeli olarak projelendirilmiĢtir.
2
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Regülatör Karakteristikleri:
Karabudak çayı üzerinde inĢa edilecek 1648.14 m kret kotuna sahip regülatörün
talvegden yüksekliği 10.84 m‟dir. Regülatör çevre düzenleme kotu ise 100 yıllık taĢkın debisi
olan 129.7 m3/s yi, regülatör dolusavağında güvenli ve hava payı kalmadan geçirecek Ģekilde
1650.00 m olarak belirlenmiĢtir. Çevre Kotu 1652.00 m olarak belirlenmiĢtir. Regülatörün
geniĢliği 25 m‟dir. KarĢıdan alıĢlı ve dolu gövdeli olarak dizayn edilen dolusavağın hemen
yanında, 2.00 m geniĢliğinde projelendirilen çakıl geçidi ile regülatör önünde biriken sediment
mansaba bırakılacaktır. Çakıl geçidi düz kapaklı ve dalgıç perdeli olacak Ģekilde
projelendirilmiĢtir. Ayrıca çakıl geçidi giriĢinde, 1adet ve 2.0*1.5 m boyutlarında iĢletme ve
batardo kapakları mevcuttur. Sualma yapısının devamında, 19.00 m uzunluğunda ve 4.00 m
geniĢliğinde çökeltim havuzu bulunmaktadır. Çökeltim havuzundan sonra iletim kanalı
bulunmaktadır.
Derivasyon Tesisleri:
Ekincik Regülatörünün inĢaatı sırasında kullanılmak üzere memba ve mansap
batardoları ile derivasyon kanalı inĢası gerekli olacaktır. Derivasyon kanalı ve batardolar için
5 yıllık taĢkın debisi olan Q5=53.1 m3/s göre hesaplanmıĢtır.
Dolusavak ve Dipsavak:
Ekincik Regülatörü‟nün dolusavağı kontrolsüz karĢıdan alıĢlı olarak planlanmıĢtır. 100
yıl tekerrürlü taĢkın debisi olan Q100=129.7 m3/sn debiyi güvenli olarak dolusavaktan
geçirmektedir.
Yapı, baraj olmadığından dolayı dipsavak gereksinimi bulunmamaktadır.
Kurulu Güç Optimizasyonu:
Kurulu güç optimizasyonu, proje için elde edilen su temin değerlerine bağlı olarak
gerçekleĢtirilen iĢletme çalıĢmaları yardımı ile yapılmaktadır. DeğiĢik proje debileri ele
alınarak iĢletme çalıĢmaları gerçekleĢtirilir; elde edilen bu enerji üretimlerine karĢılık gelen
faydalar ile bu proje debisine bağlı olarak kurulacak tesislerin yıllık giderleri arasındaki net
faydayı maksimize eden kurulu güç değeri tespit edilir. 4.Bölümde belirtildiği üzere, Ekincik
HES Projesi için EĠE 2119 nolu Fırat Nehri-Kemahboğaz Akım Gözlem Ġstasyonundan ve
2156 Fırat Nehri-BağıĢtaĢ akım gözlem istasyonlarından yararlanılarak su temini çalıĢması
yapılmıĢtır.
Kurulu Gücün optimize edilebilmesi için öncelikle net düĢü kullanılarak çeĢitli debiler
için güç ve enerji üretimleri hesaplanmıĢtır. Net faydaya göre proje debisi 4 m3/sn ve karĢılık
gelen kurulu güç 8,00 MW olarak bulunmaktadır.
Cebri boru çapı 1.20 m olarak seçilmiĢtir. Çap optimizasyonunda cebri borularda
maksimum hızın 5.0 m/sn‟yi geçmemesine dikkat edilmiĢtir
Kurulu Güç optimizasyonu hesabında, yıllık net faydayı maksimize eden kurulu güç,
optimum kurulu güç olarak tespit edilmiĢtir. Toplam yıllık gelir hesaplarında üretilen firm ve
sekonder enerji faydası alınmıĢtır. Yıllık gider hesaplarında ise, cebri boru ve santral iĢletme
maliyetleri dikkate alınmıĢtır.
3
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Yapılan bu optimizasyon çalıĢması sonucunda, hesaplanan ve bu projede kullanılan
yıllık firm, sekonder ve toplam enerji üretim miktarları aĢağıdaki Ģekildedir:
Firm Enerji
Sekonder Enerji
Toplam Enerji
: 9.745 GWh/yıl
: 9.924 GWh/yıl
:19.669 GWh/yıl
Enerji Su Alma Yapıları
İletim Kanalı:
Ekincik Regülatörü vasıtasıyla çevrilerek sualma yapısı ile alınan nehir suları, Ekincik
HES tesislerinde enerji üretimini sağlayabilmek amacı ile teĢkil edilecek olan iletim tesislerine
alınacaktır. Toplam 7454.45m uzunluğundaki iletim sistemi trapez ve duvarlı kesitli iletim
kanalından oluĢmaktadır. Ġletim sistemi taban eğimi 0.0004 olarak seçilmiĢ olup, 1.20 m
taban geniĢliğindeki trapez kesitli kanalda su derinliği ve su hızı sırası ile 1.22 m ve 1.08 m/s
olarak 3 m geniĢliğindeki duvarlı kanalda su derinliği ve su hızı sırası ile 1.22 m ve 1.09 m/s
olarak hesap edilmiĢtir.
Yükleme Havuzu:
Yükleme havuzu, santral iĢletme koĢullarına bağlı olarak oluĢabilecek debi
değiĢikliklerine cevap verebilmek ve cebri boruya hava giriĢini engellemek amacı ile iletim
kanalının sonunda düĢünülmüĢtür. Aynı zamanda türbin kapaklarının ani kapanması sonucu
oluĢabilecek su kabarmalarının yapılara zarar vermeyecek Ģekilde uzaklaĢtırılmasını
sağlayacaktır. Ekincik HES tesisi için oluĢturulacak yükleme havuzunun geniĢliği 6.20 m ve
uzunluğu ise 40.00 m.dir.
Vana Odası ve Cebri Boru:
Vana odası, cebri borularda oluĢabilecek arıza, çöküntü, yarılma ve benzeri
durumlarda oluĢabilecek zararları en aza indirebilmek için iletim kanalı ve santral binası
arasındaki bağlantıyı kesmek amacı ile yükleme havuzu ile cebri boru arasına Ø1200 mm iç
çapında bir adet kelebek vana ile teçhiz edilmiĢtir. Vana odasından sonra, enerji üretiminin
yapılacağı HES tesislerine suyu aktaracak olan 1.20 m çapında cebri boru yer almaktadır.
Ekincik HES tesisleri cebri boru uzunluğu 770.38mdır. Borulu sistem sabit ve hareketli
mesnetlerle desteklenmiĢtir. Cebri boru ortalama et kalınlığı değiĢken olarak alınmıĢtır.
Santral Binası ve Kuyruksuyu Kanalı:
Ekincik Hidroelektrik santralinin tek amacı enerji üretimidir. Ekincik regülatörü ile
çevrilen Karabudak Çayı suları, iletim tesisleri vasıtası ile santral binasına ulaĢtırılacak ve
burada türbinlenerek enerji üretimi yapılacaktır. HES tesisi 1416.70 m kuyruksuyu kotunda
teĢkil edilecektir. HES tesisi için yapılan optimizasyon çalıĢmaları neticelerine göre, 2 adet 4
MW gücünde olmak üzere toplam 2 adet düĢey eksenli Pelton türbin seçilerek firm debinin
en uygun Ģekilde kullanılması amaçlanmıĢtır. Santral Binası 27.45 x 16.15 m‟ lik bir alana
oturtulacaktır.
Türbin Tipi, Ünite Gücü ve Adedi:
231.44 m maksimum brüt düĢü ve 4.00 m3/sn proje debisine sahip Ekincik HES için
toplam 8 MW gücünde 2 adet düĢey eksenli Pelton türbine ihtiyaç vardır.
4
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Hidrolik türbinler:
Ünite 1,2
Miktarı
Tipi
Dizayn debisi
Nominal net düĢüsü
Nominal gücü
:
:
:
:
:
Türbin devri
: 600 d/dak
Ġki (2) adet
DüĢey eksenli, Pelton türbin
2 m3/s
221.55 m
4000 kW
Generatör Tipi ve Kapasitesi
Generatörler:
Miktarı
: Ġki (2) adet
Tipi
: DüĢey eksenli senkron generatör
ÇalıĢma Ģekli
Nominal gücü
Uç gerilimi
Güç faktörü
Frekansı
Senkron hızı
:
:
:
:
:
:
Tahrik Ģekli
: Pelton tipi türbin mile direkt akuple
Ġkaz Ģekli
: Fırçasız ikazlı (döner diyotlu)
Kısa devre oranı
: 0,75 den büyük
Ġzolasyon sınıfı
: F
Devamlı
5100kVA
6,3 kV
0.85 (geri)
50 Hz
600 d/dak
Transformatör Adedi ve Tipi
Ana Transformatörler
Küçük Ünite
Miktarı
Tipi
Nominal Gücü
Anma Gerilimi
Frekansı
Bağlantı gurubu
Soğutma Ģekli
Nötr Bağlantısı
:
:
:
:
:
:
:
:
Ġki (2) adet
Harici tip üç fazlı yağ izoleli
5100 kVA
6,3/34.5 ± %2x2.5 kV
50 Hz
YNd5
ONAN
66.6 ohm direnç üzerinden topraklı
Ġç Ġhtiyaç Transformatörü
Miktarı
Normal gücü
Anma gerilimi
Frekansı
Bağlantı gurubu
Soğutma Ģekli
:
:
:
:
:
:
Bir (1) adet
160 kVA
34,5/0.4 ± 2x2.5% kV
50 Hz
Dzn5
ONAN
Nötr bağlantısı
: Doğrudan topraklı
5
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Acil Ġhtiyaç Dizel-Generatör Grubu
Miktarı
Tipi
Normal gücü
Anma gerilimi
Frekansı
Güç faktörü
Devir sayısı
Soğutma Ģekli
Ġkaz Ģekli
:
:
:
:
:
:
:
:
:
Bir adet
Dört zamanlı düĢey silindirli
Deniz seviyesinde 45 kVA
400/231 V
50 Hz
0.8 geri
1500 d/d
Radyatör, kapalı devre su soğutmalı
Döner diyotlu ikaz
Şalt Sahası:
Santral yanına 34,5 kV‟lık metal muhafazalı kapalı Ģalt yapılması düĢünülmüĢtür.
Enerji İletimi (Ulusal Elektrik Sistemine Bağlantısı):
Ekincik Santralında 6.3 kV gerilim seviyesinde üretilen enerji, ünite transformatörleri
vasıtası ile 34.5 kV gerilim seviyesine yükseltilerek 34.5 kV kapalı Ģalta aktarılmakta ve 10
km lik 3xSW MCM iletkenli ENH ile Sivas ili Ġmranlı ilçesi DM merkezine bağlanarak ulusal
Ģebekeye aktarılmaktadır. Bu amaçla santral binasının içine bir giriĢ, bir ölçüm ve iç ihtiyaç
fiderli, bir adet çıkıĢ fiderinden teĢekkül eden toplam dört hücreli 34.5 kV metal muhafazalı
kapalı Ģalt yapılması düĢünülmüĢtür.
EKĠNCĠK HES
8.00 MW_34.5 kV
ĠMRANLI DM 34.5kV
3/0 MCM_10km
Ulusal ġebeke
ġekil 1. Ekincik HES in Ulusal ġebekeye Bağlantı ġeması
Bu amaçla santral binasının içine üç giriĢ, bir ölçüm bir sayaç ve iç ihtiyaç fiderli, bir
adet çıkıĢ fiderinden teĢekkül eden toplam altı hücreli 34,5 kV metal muhafazalı kapalı Ģalt
yapılması düĢünülmüĢtür.
Proje Konusu Yatırımın Ömrü
Söz konusu proje 15.12.2010 tarihinde EPDK‟dan 49 yıllığına enerji üretim lisansı
almıĢtır. Bu süre sonunda söz konusu tesis devlete devredilecektir.
6
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Proje Konusu Yatırımın Hizmet Amaçları, Önem ve Gerekliliği
Proje kapsamında gerçekleĢtirilecek olan Nehir Tipi HES ile bölgenin ihtiyaç duymuĢ
olduğu enerji ihtiyacının bir kısmı karĢılanabileceği gibi, baĢka yerlerden enerji
nakledilmesine gerek kalmayacaktır.
Özellikle çevreci bir yatırım olan proje ile birlikte enerji üretimi esnasında çevresel
etkiler minimum seviyede tutulacağı gibi, sadece enerji üretimi gerçekleĢtirmekle değil aynı
zamanda ülke genelinde üretilen enerjinin nakledilmesi ile yaĢanan enerji kayıplarının
düĢmesine de katkı sağlanacaktır.
Söz konusu projenin yenilenebilir enerji kaynağı olması nedeni ile enerji üretiminde
dıĢa olan bağımlılığın azalmasınada katkı sağlayacak bir projedir.
Ayrıca söz konusu proje yenilenebilir enerji kaynağı olup karbon emisyonu azatlımı
sağlayan bir projedir.
Söz konusu proje kapsamında hazırlanmıĢ olan Kati Projeler 23.09.2011 tarih ve
352111 sayılı yazısı ile onaylanmıĢtır, onay yazısı ve DSĠ Genel Müdürlüğü ile imzalanmıĢ
olan Su Kullanım Hakkı ve ĠĢletme Esaslarına iliĢkin AnlaĢma ekte verilmiĢtir. (Bkz. Ek. 3)
Ayrıca T.C. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından Ekincik HES Projesi
için 15.12.2010 tarih ve EÜ/2922-1/1750 Lisans ile verilmiĢ olan Üretim Lisansı ekte
verilmiĢtir. (Bkz. Ek. 4)
7
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
BÖLÜM II.
ÇED RAPORU
PROJE ĠÇĠN SEÇĠLEN YERĠN KONUMU
II.1.
Faaliyet Yeri (Proje yerinin ilgili idaresince onanmıĢ 1/50.000 ya da 1/100.000
ölçekli Çevre Düzeni Planı, Nazım Ġmar Planı, Uygulama Ġmar Planı üzerinde gösterimi,
lejandları ve plan notlarıyla birlikte sunulması, proje sahası ve yakın çevresinin ölçekli
harita veya kroki üzerinde gösterimi, proje sahası ve yakın çevresinde bulunan
yerleĢimlerin harita üzerinde gösterilmesi, mesafelerin belirtilmesi, proje alanının
hangi bölgesinde olduğu, etrafındaki tesislerin isim, yön ve uzaklıkları, tesise ulaĢım
için kullanılacak yol güzergahları (varsa 1/50.000 ya da 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni
Planı, 1/5.000 ölçekli Nazım Ġmar Planı ve 1/1.000 ölçekli Uygulama Ġmar Planının lejand
ve plan notlarıyla birlikte sunulması, ayrıca söz konusu planda “….. tarih ve … sayılı
karar ile … tarafından onaylanmıĢtır” ve “Aslının Aynıdır” damgalarının bulunması)
belirtilmelidir.)
Proje alanının tanıtımı:
Göksu Enerji Üretim A.ġ. tarafından Sivas Ġli, Ġmranlı Ġlçesi sınırları içerisinde
Karabudak Çayı üzerinde “8,00 MW kurulu gücünde Ekincik Regülatörü ve Hidroelektrik
Santrali” yapılması ve iĢletilmesi planlanmaktadır.
Ekincik Regülatörü ve HES Tesisleri, Ġç Anadolu Bölgesi, Sivas ili, Ġmranlı ilçesi
sınırlarında, Divriği - Ġ 40 - b3 numaralı 1/25000 ölçekli haritada 4.403.000 – 4.407.000 kuzey
enlemleri ve 448.000 – 452.000 doğu boylamları arasında Darıdere mezraa' nın 1 km
doğusunda yer almaktadır.
Proje alanına en yakın yerleĢim yerleri Ġletim Kanalı yakınlarında yer almakta olup,
konumları ile ilgili detaylı bilgileri aĢağıda verilmiĢtir.
Tablo 1. En Yakın YerleĢim Yerleri Bilgileri
YERLEġĠM
YERĠ
EN YAKIN PROJE ÜNĠTESĠ
PROJE ÜNĠTESĠNE
YAKLAġIK
GÖRE KONUMU
MESAFESĠ (m)
Ekincik
Ġletim Kanalı (2.000 m – 3.000 m arası)
Kuzey
150
Sinek
Ġletim Kanalı (6.000 m – 7.000 m arası)
Güney
500
Sinek
Yükleme Havuzu
Güneydoğu
450
Sinek
Cebri Boru
Doğu
400
Sinek
Santral
Kuzeydoğu
400
Proje alanı koordinatları rapor giriĢ sayfasında verilmiĢ olup, proje alanını ve yakın
çevresindeki yerleĢim yerlerini gösteren 1/25.000 Ölçekli Topografik Harita ve Genel
YerleĢim Planı ile 1/5.000 Ölçekli Ġmar Planı ekte sunulmuĢtur. (Bkz.Ek. 1.1 ve Ek. 2.1). Proje
alanına ait uydu görüntüleri ve fotoğraflar da ekte sunulmuĢtur. (Bkz. Ek. 2.2 ve Ek. 2.3)
8
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Proje yeri planları:
Ekincik Regülatörü ve Hidroelektrik Santrali projesinin inĢaat faaliyetleri
tamamlanmıĢtır. Bu kapsamda söz konusu proje için Sivas Ġl Özel Ġdaresine müracaat
edilerek proje için hazırlanmıĢ olan Mevzii Ġmar Planları 10.06.2011 tarih ve 85 Nolu Karar ile
Sivas Ġl Özel Ġdaresi tarafından onaylanmıĢtır. Proje onay yazısı ve 1/5.000 Ölçekli Mevzi
Ġmar Planı ekte sunulmuĢtur (Bkz. Ek. 1.2).
Çevre ve ġehircilik Bakanlığı tarafından hazırlanarak 02.04.2012 tarih ve 4985 sayılı
oluru ile onaylanmıĢ olan Yozgat-Sivas-Kayseri Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre
Düzeni Planı Plan Notları ve Lejantı ekte sunulmuĢtur (Bkz. Ek. 1.3).
II.2.
Proje Kapsamındaki Faaliyet Ünitelerin Konumu (Bütün idari ve sosyal
ünitelerin, teknik alt yapı ünitelerinin varsa diğer ünitelerin proje alanı içindeki
konumlarının, hafriyat alanlarının koordinatları ile birlikte ve varsa memba ve
mansabındaki diğer projelerle birlikte vaziyet planı üzerinde gösterimi, Planlanan
tesisin mevcut yapılar ile olan iliĢkisi ve alana yakın çevresine ait 1/25.000 ölçekli
topografik haritanın eklenmesi, bunlar için belirlenen kapalı ve açık alan büyüklükleri,
binaların kat adetleri ve yükseklikleri, temsili resmi, koordinatların harita üzerine
iĢlenmesi),
GÖKSU ENERJĠ Üretim A.ġ. tarafından Sivas Ġli, Ġmranlı Ġlçesi sınırları içerisinde
Karabudak Çayı üzerinde “8 MW kurulu gücünde Ekincik Regülâtörü ve Hidroelektrik
Santrali” yapılması ve iĢletilmesi planlanmaktadır.
2009 yılında alınan ÇED Gerekli Değildir Belgesine istinaden proje çalıĢmaları
yürütülmüĢ ve 15.12.2010 tarihinde EPDK‟dan Enerji Üretim Lisansı alınmıĢtır. Daha sonra
2011 yılı mart ayında inĢaat çalıĢmalarına baĢlanmıĢ ve 2012 Ocak ayında Sivas Çevre ve
ġehircilik Ġl Müdürlüğünün yazısına istinaden inĢaat faaliyetleri durdurulmuĢtur.
Bu süreç içerisinde söz konusu Ekincik Regülatörü ve HES projesinin inĢaat faaliyetleri
tamamlanmıĢtır. Söz konusu proje kapsamında yer alan ünitelerin koordinatları aĢağıda
verilmiĢtir.
Regülatör
Koor. Sırası
: Sağa, Yukarı
Datum
: ED-50
Türü
: UTM
D.O.M.
: 39
Zon
: 37
Ölçek Faktörü
: 6 derecelik
451215.2570:4406754.3016
451478.0194:4406754.3016
451478.0194:4406644.5696
451215.2570:4406644.5696
Koor. Sırası
:
Enlem,
Datum
:
Boylam
Türü
:
WGS-84
D.O.M.
:
COĞRAFĠK
Zon
:
-Ölçek Faktörü
:
-39.80772199:38.42990166
39.80773703:38.43297120
39.80674839:38.43297932
39.80673335:38.42990983
9
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Yükleme Havuzu
Koor. Sırası
: Sağa, Yukarı
Datum
: ED-50
Türü
: UTM
D.O.M.
: 39
Zon
: 37
Ölçek Faktörü
: 6 derecelik
446423.0775:4403872.0877
446475.1475:4403872.0877
446475.1475:4403815.8883
446423.0775:4403815.8883
Koor. Sırası
: Enlem, Boylam
Datum
: WGS-84
Türü
: COĞRAFĠK
D.O.M.
: -Zon
: -Ölçek Faktörü
:
39.78146598:38.37415623
39.78146926:38.37476427
39.78096293:38.37476885
39.78095965:38.37416082
Santral Binası
Koor. Sırası
: Sağa, Yukarı
Datum
: ED-50
Türü
: UTM
D.O.M.
: 39
Zon
: 37
Ölçek Faktörü
: 6 derecelik
446343.7158:4403068.4975
446380.0221:4403068.4975
446377.6267:4403045.8276
446343.7158:4403048.3060
Koor. Sırası
:
Enlem,
Datum
:
Boylam
Türü
:
WGS-84
D.O.M.
:
COĞRAFĠK
Zon
:
-Ölçek Faktörü
:
-39.77422098:38.37329519
39.77422327:38.37371910
39.77401887:38.37369298
39.77403907:38.37329684
Proje ünitelerinin yerleĢimlerinin gösterildiği 1/25.000 ölçekli Topografik Harita ve Genel
YerleĢim Planı ekte verilmiĢtir. (Bkz. Ek. 1)
AĢağıda regülatör ve santral yapısına ait uydu görüntüsü verilmiĢtir. Proje ünite kesitleri
ise ekte verilmiĢtir. (Bkz. Ek. 2.4)
tim
İle
lı
na
Ka
7.454 m
ġekil 2. Proje Alanı Uydu Görüntüsü
10
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
ġekil 3. Regülatör Yapısı Uydu Görüntüsü
ġekil 4. Santral Binası Uydu Görüntüsü
11
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
BÖLÜM III.
ÇED RAPORU
PROJENĠN EKONOMĠK VE SOSYAL BOYUTLARI
III.1. Projenin gerçekleĢmesi ile ilgili yatırım programı ve finans kaynakları
GÖKSU ENERJĠ Üretim A.ġ. tarafından Sivas Ġli, Ġmranlı Ġlçesi sınırları içerisinde
Karabudak Çayı üzerinde “8 MW kurulu gücünde Ekincik Regülâtörü ve Hidroelektrik
Santrali” yapılması ve iĢletilmesi planlanmaktadır.
Ekincik regülâtörü ve HES projesi, Karabudak Çayı 1.650 m ve 1.415 m kotları
arasında yer almaktadır. Proje kapsamında 1.637,30 m talveg kotunda yer alan 95,4 km2‟lik
yağıĢ alanına sahip Ekincik regülatörü yardımıyla alınan sular, 7.454,45 m uzunluğundaki
iletim kanalı ile cebri boru iletim sistemine aktarılacaktır. Aktarılan sular, 770,38 m
uzunluğundaki cebri boru ile kuyruk suyu kotu 1.416,7 m‟de planlanan HES tesislerine
iletilerek 220,6 m‟lik brüt düĢünün değerlendirilmesi sağlanacaktır.
Projenin toplam kurulu gücü 8,00 MWm/7,52 MWe olacaktır. Proje kapsamında yıllık
üretilecek Firm Enerji 9,745 GWh, Sekonder Enerji ise 9,924 GWh olacaktır. Yapılması
planlanan Hidroelektrik Santrali mevcut durumdaki akımlarla toplam 19,669 GWh enerji
üretecektir.
Söz konusu projenin inĢaat faaliyetleri tamamlanmıĢ olup, aĢağıda proje yatırım bedeli
verilmiĢtir.
Tablo 2. Ekincik Regülatörü Ve HES Tesisleri Toplam KeĢif Bedeli (TL)
1 REGÜLATÖR
2.025.470
2 SUALMA YAPISI
131.193
3 ĠLETĠM KANALI
3.381.248
4 YÜKLEME HAVUZU
881.615
5 CEBRĠ BORU
1.644.955
6 SANTRAL BĠNASI (8.00 MW)
5.728.000
6.1 Santral Binası ve Kuyruksuyu Kanalı
1.432.000
6.2 Elektromekanik Teç.
4.296.000
7 ENERJĠ NAKĠL HATTI
716.000
8 DAĠMĠ SĠTE
71.600
9 ULAġIM YOLLARI
179.000
TOPLAM
12
14.759.079
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
III.2. Projenin gerçekleĢmesi ile ilgili iĢ akım Ģeması veya zamanlama tablosu
GÖKSU ENERJĠ Üretim A.ġ. tarafından Sivas Ġli, Ġmranlı Ġlçesi sınırları içerisinde
Karabudak Çayı üzerinde “8 MW kurulu gücünde Ekincik Regülâtörü ve Hidroelektrik
Santrali” yapılması ve iĢletilmesi planlanmaktadır.
Ekincik Hidroelektrik santralinin tek amacı enerji üretimidir. Ekincik Regülatörü ile
çevrilen Karabudak Çayı suları, iletim tesisleri vasıtası ile santral binasına ulaĢtırılacak ve
burada türbinlenerek enerji üretimi yapılacaktır. Tesisin iĢ akım Ģeması aĢağıda verilmiĢtir.
Söz konusu proje kapsamında 15.12.2010 tarihinde EPDK‟dan 49 yıllığına Enerji
Üretim Lisansı alınmıĢ ve inĢaat faaliyetleri baĢlatılarak tesisin inĢaat faaliyetleri
tamamlanmıĢtır.
Projenin iĢ akım Ģeması aĢağıdaki gibidir.
ġekil 5. Proje ĠĢ Akım ġeması
Projenin toplam kurulu gücü 8,00 MW olacaktır. Proje kapsamında yıllık üretilecek Firm
Enerji 9,745 GWh, Sekonder Enerji ise 9,924 GWh olacaktır. Yapılması planlanan
Hidroelektrik Santrali mevcut durumdaki akımlarla toplam 19,669 GWh enerji üretecektir.
AĢağıda projenin iĢ akım Ģeması verilmiĢtir.
13
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Tablo 3. Zamanlama Tablosu
2009
1
2
3
4
5
6
7
2010
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
Jeolojik AraĢtırmalar ve Etüd ĠĢleri
Hariita ve Aplikasyon ĠĢleri
Jeolojik AraĢtırmalar
Zemin Deneyleri
ĠnĢaat Malzeme Alanları AraĢtırması
Malzeme Deneyleri
Proje Yapımı
Uygulama Projelerinin Hazırlanması
Tesis Yeri KamulaĢtırması
KamulaĢtırma Planlarının Hazırlanması
KamulaĢtırma ĠĢleri
Yasal Ġzinler
DSĠ Su Kullanım AnlaĢması
TEDAġ'la Hat Bağlantı ve Diğer AnlaĢmalar
EPDK BaĢvuru ve Onay
ĠnĢaat Ġzinleri
UlaĢım Yollarının Islahı ve Yapımı
ġantiye KuruluĢu ve Mobilizasyon
Regülatör ve Derivasyon
Kazı ve Dolgu ĠĢleri
Beton ĠĢleri
Su Alma Yapısı ve Çökeltme Havuzu
Ġletim Kanalı ve Sanat Yapıları
Ġletim Kanalı Betonları
Yükleme Havuzu ve Sanat Yapıları
Cebri Boru
Kazı Dolgu ĠĢleri
Boru ve Mesnetler
Santral Binası
Santral Binası Kazısı
Santral Binası Betonu
Santral Binası Ġnce ĠĢler
HM – EM Ekipman Montajı
Ünite Testleri
Kuyruk Suyu Kanalı
ġalt Sahası
ĠnĢaat ĠĢleri
Çelik Ġmalatlar
Enerji Nakil Hatları
Tesis Tamamlanması Son Testler
Devreye Alma ve Üretimi
14
2011
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
2013
32
33
34
35
36
2014
53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
III.3. Projenin fayda-maliyet analizi
Söz konusu proje kapsamında üretilen elektrik enerjisi ulusal enterkonnekte sisteme
bağlanarak ülke enerji üretimine katkıda bulunacak kamu yararı bir projedir.
Türkiye‟de yıllara bağlı olarak elektrik üretim ve tüketim kapasiteleri aĢağıda verilmiĢtir.
Tablo 4. Türkiye‟de Yıllara Göre Elektrik Üretim Kapasitesi (MW)
YILLAR
TOPLAM KAPASĠTE
HĠDROLĠK
1995
20952,1
9863,1
11089
1996
21246,9
9934,8
11312,1
1997
21889,4
10102,6
11786,8
1998
23351,8
10306,7
13045,1
1999
26116,9
10536,8
15580,1
TERMAL
2000
27264
11175
16089
2001
28332,4
11672,9
16659,5
2002
31845,8
12240,9
19604,9
2003
35587
12578,7
23008,3
2004
36824,1
12645,5
24178,6
2005
38843,5
12906,1
25937,4
ġekil 6. Türkiye‟de Yıllara Göre Elektrik Üretim Kapasitesi (MW)
Hızla geliĢen teknoloji ve modern hayatın gereklilikleri sonucunda evlerden
hastanelere, okullardan endüstriye kadar birçok alanda elektrik enerjisi gereksinimi
zorunluluk haline gelmiĢ ve elektrik enerjisine olan talep de buna bağlı olarak hızla
artmaktadır. Türkiye‟nin yıllara göre elektrik tüketimi aĢağıda verilmiĢtir.
15
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Tablo 5. Türkiye‟de Yıllara Göre Elektrik Tüketim Kapasitesi (MWh)
TOPLAM
RESMĠ
SANAYĠ
TÜKETĠM
DAĠRE
ĠġLETMESĠ
1995
67092322
3988918
1996
74326846
1997
1998
TARIMSAL
MESKEN
37358456
4511332
13595407
1287535
616124
2463943
3270608
3201747
43031719
5831196
15760712
1466643
710621
2691753
1632455
81884913
4384693
45126184
6289255
18310638
1733543
871382
3117195
2052023
87704617
3994300
48100686
7575902
20367889
1942815
1220988
3471673
1030364
1999
91201877
4493205
46572399
8040883
22655697
2130703
1044983
3982317
2281688
2000
98295712
5083750
50208824
9309931
23763467
2358312
1181645
4263900
2125882
2001
97070040
5034366
48215511
9396469
23470756
2757154
1382635
4531214
2281935
2002 102947861
4580529
50489392
10867292
23559425
2749780
-
5103921
5597523
2003 111766067
4554049
55099186
12871904
25194895
2838277
-
4974808
6232947
2004 121141852
4530734
59565929
15656151
27618960
3145816
-
4432528
6191734
2005 130262759
4662719
62294219
18543784
30934976
3239603
-
4142988
6444470
2006 143070499
6044797
68026712
20256384
34466042
3510013
-
3950372
6816178
2007 155135260
6933182
73794540
23141161
36475825
4110541
-
4052642
6627369
SULAMA
ġANTĠYE
SOKAK
TĠCARETHANE
YIL
ġekil 7. Türkiye‟de Yıllara Bağlı Elektrik Tüketim Kapasitesi (MWh)
16
AYDINLATMA
DĠĞER
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
ġekil 8. Türkiye‟de Kullanım Yerlerine Göre Elektrik Tüketimi (MWh)
Tüm dünyada enerji üretimi teknolojik geliĢme ve artan nüfusla birlikte enerji ihtiyacının
büyümesi ile büyük bir sıkıntı haline gelmiĢtir. Artan enerji ihtiyacı ile birlikte fosil yakıta
dayalı enerji üretiminde de büyük artıĢlar olmuĢtur. Ancak fosil yakıtların tüketiminin artması
ile birlikte Çevre Kirliliğinin de boyutları artmaktadır. Tüm dünyada teknolojinin geliĢmesi ile
artan enerji ihtiyaçlarına kesin ve kalıcı çözüm olarak Yenilenebilir Enerji Kaynakları
gösterilmektedir.
Özellikle Depolamasız Hidro Elektrik Santralleri en önemli Yenilenebilir Enerji
kaynakları arasında yer almaktadır.
Proje konusu faaliyet Sivas ili sınırları içerisinde gerçekleĢtirilecektir. Sivas ili ve
çevresinde yer alan komĢu illerde enerji üretimi hali hazırda gerçekleĢtirilmekte olup, söz
konusu illere ait yıllara göre enerji üretim miktarları aĢağıda tablo ve grafikler halinde
verilmiĢtir.
Tablo 6. Sivas ve Çevre Ġllerde Yıllara Bağlı Elektrik Üretim Kapasitesi (MW)
YILLAR KAHRAMANMARAġ KAYSERĠ SĠVAS TOKAT GĠRESUN ERZĠNCAN MALATYA
1995
1791,1
13,6
420
138
70,8
22,3
7,3
1996
1791,1
13,6
420
138
70,8
22,3
7,3
1997
1791,1
13,6
420,2
137,3
70,8
22,3
7,6
1998
1791,1
126
420,2
137,3
71
22,3
7,8
1999
1791,1
137,6
422,3
136
70,8
22,2
7,6
2000
1798,2
137,7
597,4
136
74,5
22,2
7,8
2001
1798,2
137,7
613,4
136,7
74,5
32
7,8
2002
1793,3
150,9
613,4
136,7
82,5
33,1
24,9
2003
1817,5
150,9
613,4
136,7
82,5
33,1
38,1
2004
1821,7
95,7
613,4
136,7
74,5
33
38,1
2005
2211,9
409,3
613,4
136,7
74,5
47,2
38,2
17
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
ġekil 9. Sivas ve Çevre Ġllerde Yıllara Bağlı Elektrik Üretim Kapasitesi (MW)
AĢağıda Sivas ve çevre illerde yıllara bağlı olarak elektrik tüketim miktarları verilmiĢtir.
Tablo 7. Sivas ve Çevre Ġllerde Elektrik Tüketim Kapasitesi (MWh)
YILLAR KAHRAMANMARAġ KAYSERĠ
1995
SĠVAS
YOZGAT TOKAT
ORDU
GĠRESUN ERZĠNCAN MALATYA
717623
893278
587693
252309
248678 341123
302506
120193
463451
1996
868087
1050788
543862
269428
266682 365459
260315
125759
517990
1997
1090049
1262730
401565
289836
286148 411818
251839
139728
570062
1998
1234635
1389696
439333
324422
343130 462947
278405
148048
603511
1999
1300988
1387313
453506
350376
367423 489897
334955
150554
626714
2000
1415228
1424655
496384
384010
402929 524023
379681
154557
715434
2001
1455594
1429842
491486
387719
380489 496094
341578
156040
733494
2002
1550580
1475192
496547
402241
347751 531350
335402
155672
774244
2003
1668787
1646453
500761
374131
388755 547317
309520
159337
770414
2004
1905811
1788784
554694
429504
399782 614020
302940
158642
844444
2005
2067380
2114106
724446
452482
419759 679182
343852
170304
937238
2006
2195159
2250441
844976
494545
458016 746671
388129
184552
1024819
2007
2334027
2346471
979436
527866
506561 814110
402952
196704
1118067
18
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
ġekil 10. Sivas ve Çevre Ġllerde Elektrik Tüketim Kapasitesi (MWh)
Ülkemizde hala en büyük enerji kaynakları barajlar olup, ülke ihtiyacının yarısından
fazlası barajlardan temin edilmektedir. Ancak bu durum beraberinde Üretilen enerjinin ihtiyaç
duyulan bölgelere nakledilmesi gibi baĢka sıkıntıları da beraberinde getirmektedir.
Ülkemizde üretilen enerjinin nakledilmesi sırasında çok büyük enerji kayıpları
yaĢanmaktadır. Bu oran yaklaĢık olarak % 30‟ları bulmaktadır. GeliĢmiĢ ülkelerde ise bu oran
% 12-15 arasında değiĢmektedir.
Üretilen enerjinin bu Ģekilde kaybolmasını engellemek için, küçük ölçekli enerji üretim
santralleri ve üretilen enerjinin bulunduğu bölgenin ihtiyaçlarının karĢılanmasında
kullanılması büyük önem arz etmektedir.
Yukarıdaki grafiklerden de görüleceği üzere Sivas ili genelinde 1999 yılında
gerçekleĢtirilen büyük bir yatırımla yaklaĢık 175 MW gücünde bir santral faaliyete geçerek
enerji üretimine baĢlanmıĢtır. Son 10 yıldır herhangi bir yatırım bulunmamaktadır. Bu
durumda genel olarak geliĢmekte olan bir il için enerji açığının oluĢması anlamına
gelmektedir.
Proje kapsamında gerçekleĢtirilecek olan Nehir Tipi HES ile bölgenin ihtiyaç duymuĢ
olduğu enerji ihtiyacının bir kısmı karĢılanabileceği gibi, baĢka yerlerden enerji
nakledilmesine gerek kalmayacaktır.
Özellikle çevreci bir yatırım olan proje ile birlikte enerji üretimi esnasında çevresel
etkiler minimum seviyede tutulacağı gibi, sadece enerji üretimi gerçekleĢtirmekle değil aynı
zamanda ülke genelinde üretilen enerjinin nakledilmesi ile yaĢanan enerji kayıplarının
düĢmesine de katkı sağlanacaktır.
19
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
III.4. Proje kapsamında olmayan ancak projenin gerçekleĢmesine bağlı olarak, proje
sahibi veya diğer yatırımcılar tarafından gerçekleĢtirilmesi tasarlanan diğer ekonomik,
sosyal ve altyapı projeleri,
Proje kapsamında olmayan ancak projenin gerçekleĢmesine bağlı olarak, proje sahibi
tarafından sosyal sorumluluk projesi kapsamında, Sinek Köyünde kanalizasyon sistemi ve
Doğal Arıtma sistemi, Sinek Köyünün Temiz Su Deposu yapılmıĢtır. Sinek Köyünün 3.000 m
içme suyu hattı kazısı ve Köy içi stabilize serme iĢlemleri yapılmıĢtır.
Ġmranlı Ġlçesinde bulunan Asım Özden YĠBO, Atatürk ve Cumhuriyet Ġ.Ö. Okullarının
bahçe düzenlemesi gerçekleĢtirilmiĢtir.
Bunun dıĢında tüm köy yollarının bakımı gerçekleĢtirilmiĢtir.
III.5. Proje kapsamında olmayan ancak projenin gerçekleĢebilmesi için zaruri olan ve
proje sahibi veya diğer yatırımcılar tarafından gerçekleĢtirilmesi planlanan diğer
ekonomik, sosyal ve altyapı projeleri,
Proje kapsamında olmayan ancak projenin gerçekleĢmesi için zaruri olan ve proje
sahibi tarafından gerçekleĢtirilmesi planlanan herhangi bir ekonomik, sosyal ve altyapı
projesi bulunmamaktadır.
III.6. KamulaĢtırma, yeniden yerleĢimin nasıl yapılacağı,
Söz konusu proje kapsamında bulunan ünitelerin bir kısmı özel mülkiyete bir kısmı ise
hazine arazisine denk gelmektedir. Özel mülkiyete denk gelen arazilerin kamulaĢtırılması
yapılmıĢtır. KamulaĢtırma ile ilgili olarak Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu‟nun 06.07.2011
tarihli yazısı ekte sunulmuĢtur. (Bkz. Ek. 5)
III.7. Diğer Hususlar.
Bu bölüm kapsamında açıklanacak herhangi bir konu bulunmamaktadır.
20
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
BÖLÜM IV. PROJE KAPSAMINDA ETKĠLENECEK ALANIN BELĠRLENMESĠ VE BU
ALAN ĠÇĠNDEKĠ MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLĠKLERĠN AÇIKLANMASI(*)
(*) Bu bölümde proje için seçilen yerin çevresel özellikleri verilirken etki alanı dikkate
alınmalıdır. Bu bölümde sıralanan hususlar itibarı ile açıklanırken, ilgili kamu kurum ve
kuruluşlarından, araştırma kurumlarından, üniversitelerden veya benzeri diğer kurumlardan
temin edilen bilgilerin hangi kurumdan ve kaynaktan alındığı raporun notlar bölümünde
belirtilir veya ilgili harita, doküman vb. belgeye işlenir. Proje sahibince kendi araştırmalarına
dayalı bilgiler verilmek istenirse, bunlardan kamu kurum ve kuruluşlarının yetkileri altında
olanlar için ilgili kurum ve kuruluşlardan bu bilgilerin doğruluğunu belirten birer belge alınarak
rapora eklenir.
IV.1. Projeden etkilenecek alanın belirlenmesi, (etki alanının nasıl ve neye göre
belirlendiği açıklanacak ve etki alanı harita üzerinde gösterilecek)
GÖKSU ENERJĠ Üretim A.ġ. tarafından Sivas Ġli, Ġmranlı Ġlçesi sınırları içerisinde
Karabudak Çayı üzerinde “8 MW kurulu gücünde Ekincik Regülâtörü ve Hidroelektrik
Santrali” yapılması ve iĢletilmesi planlanmaktadır.
Ekincik regülâtörü ve HES projesi, Karabudak Çayı 1.650 m ve 1.415 m kotları
arasında yer almaktadır. Proje kapsamında 1.645,50 m talveg kotunda yer alan 95,4 km2‟lik
yağıĢ alanına sahip Ekincik regülâtörü yardımıyla alınan sular, 7.400 m uzunluğundaki iletim
kanalı ile cebri boru iletim sistemine aktarılacaktır. Aktarılan sular, 800,00 m uzunluğundaki
cebri boru ile kuyruk suyu kotu 1.415,00 m‟de planlanan HES tesislerine iletilerek 235 m‟lik
brüt düĢünün değerlendirilmesi sağlanacaktır.
Projeden kaynaklanabilecek çevresel etkiler değerlendirilirken inĢaat ve iĢletme
aĢamasında oluĢacak fiziksel-biyolojik çevreye olası etkiler, doğal coğrafya ve jeolojik yapı
üzerine etkiler, iklimsel değiĢimler, su kaynaklarına etkiler, su ve kara ekosistemlerine etkiler,
toprak kaynaklarına etkiler, taĢkın ekolojisine etkiler, arazi kullanımına, hava kalitesine
etkiler, gürültü etkileri ve alt yapı hizmetlerine etkileri incelenmiĢtir.
Ekincik Regülatörü ve HES projesinin inĢaat faaliyetleri tamamlanmıĢtır. Bu nedenle
tesisin inĢaat aĢaması olmayacağı için inĢaat faaliyetlerinden kaynaklı herhangi bir çevresel
etki söz konusu değildir. Tesisin etki alanı belirlenirken iĢletme aĢaması göz önünde
bulundurulmuĢtur.
Tesisin iĢletme aĢamasında ise, kanal, yükleme havuzu ve regülatör yapısına herhangi
bir Ģekilde düĢme vb. hususlar göz önünde bulundurulmuĢtur. AĢağıda tesise en yakın
yerleĢim yerlerinin bilgileri verilmiĢtir.
21
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Tablo 1. En Yakın YerleĢim Yerleri Bilgileri
YERLEġĠM
YERĠ
EN YAKIN PROJE ÜNĠTESĠ
PROJE ÜNĠTESĠNE
YAKLAġIK
GÖRE KONUMU
MESAFESĠ (m)
Ekincik
Ġletim Kanalı (2.000 m – 3.000 m arası)
Kuzey
100
Sinek
Ġletim Kanalı (6.000 m – 7.000 m arası)
Güney
425
Sinek
Yükleme Havuzu
Güneydoğu
600
Sinek
Cebri Boru
Doğu
200
Sinek
Santral
Kuzeydoğu
400
Ġletim kanalı Ekincik Köyüne yaklaĢık olarak 100 m mesafeden geçmektedir. Ayrıca
proje alanının bulunduğu bölgede olası bir madencilik faaliyetine karĢı proje kapsamında etki
alanı 150 m olarak belirlenmiĢtir.
Proje alanını ve proje etki alanını gösteren 1/25.000 ölçekli Genel YerleĢim Planı ekte
sunulmuĢtur. (Bkz. Ek-1.1)
IV.2. Etki alanı içerisindeki fiziksel ve biyolojik çevrenin özellikleri ve doğal
kaynakların kullanımı
IV.2.1. Meteorolojik ve iklimsel özellikler; bölgenin genel iklim Ģartları, basınç,
sıcaklık, yağıĢ dağılımı, ortalama nispi nem, sayılı günler dağılımı, maksimum
kar kalınlığı, buharlaĢma, rüzgar dağılım, (meteorolojik verilerin
güncelleĢtirilmiĢ ve uzun yıllar gözlem kayıtları, meteorolojik parametrelerin
dağılımlarının tablo, grafikler, detaylı anlatımı),
Ġmranlı Ġlçesinin iklimi step ikliminden Karasal iklime geçiĢ özellikleri gösteren bir
yapıdadır. Ġlçe Karadeniz, Doğu Anadolu ve Ġç Anadolu bölgesinin kesiĢtiği bir yerde
olmasından ötürü ilçe içerisinde çok değiĢik mevsimsel farklılıklar göstermektedir. Ġlçenin
Kızıldağ‟a bakan bölümü yılın 9 ayı çok soğuk olup sadece 3 ayı bahar mevsimi özelliği
gösterir. Çengelli dağı kısmına bakan bölüm ise nispeten daha sıcak ve tarım için daha
uygun özellikler gösterir. KıĢ ayları kar yağıĢlı ve çok soğuk geçer. Yazları ise kısa süreli,
sıcak ve kurak geçer. Ġlçede genelde ilkbahar ve sonbahar aylarında bol miktarda yağıĢ
düĢer.
Ġmranlı ilçesine ait uzun yıllar gözlem kayıtları bulunmadığından dolayı en yakın
Ġstasyon olan Zara Ġstasyonu meteorolojik verileri kullanılmıĢtır.
a. Basınç Dağılımı
Zara Meteoroloji Ġstasyonu uzun yıllar (1970-2012) gözlem kayıtlarına göre bölgede;
1. Ortalama Basınç: 865,8 hPa
2. Maksimum Basınç: 883,6 hPa
3. Minimum basınç: 843,0 hPa‟dır.
22
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
900,0
880,0
860,0
840,0
820,0
Ort. Basınç (hPa)
Max. Basınç (hPa)
Min. Basınç (hPa)
Ocak
867,3
883,0
843,5
ġubat
865,4
881,9
843,0
Mart
864,4
880,7
847,5
Nisan
863,5
879,9
850,9
Mayıs
864,3
878,1
853,5
Haziran
863,8
874,2
853,5
Temmuz
862,9
872,3
854,5
Ağustos
863,9
872,3
855,9
Eylül
866,7
878,1
856,4
Ekim
869,1
879,9
858,5
Kasım
869,4
881,9
852,6
Aralık
868,5
883,6
844,6
Yıllık
Ortalama
865,8
Max. Değer
883,6
Min. Değer
843,0
ġekil 11. Uzun Yıllar Basınç Dağılımı (hPa)
b. Sıcaklık Dağılımı
1.
2.
3.
Ortalama Sıcaklık: Zara Meteoroloji Ġstasyonu uzun yıllar (1970-2012) gözlem
kayıtlarına göre bölgede ortalama sıcaklık 8,6 ºC‟dir. Ortalama sıcaklık açısından
en sıcak ay Temmuz ve Ağustos 19,8 ºC, en soğuk ay ise Ocak -3,8 ºC ayıdır.
Maksimum Sıcaklık: Aynı rasat süresi içerisinde maksimum sıcaklık 28,0 0C ile
Ağustos ayında gözlenmiĢtir.
Minimum Sıcaklık: Aynı rasat süresi içerisinde minimum sıcaklık değeri -8,0 0C ile
Ocak ayında gözlenmiĢtir.
ġekil 12‟de Zara Meteoroloji Ġstasyonu verilerine göre sıcaklık değerleri grafiği
verilmiĢtir.
ġekil 12. Uzun Yıllar Sıcaklık Dağılımı (°C)
23
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
c. YağıĢ Dağılımı
1.
2.
Ortalama Toplam YağıĢ Miktarı: Zara Meteoroloji Ġstasyonu uzun yıllar (19702012) gözlem kayıtlarına göre bölgede toplam yağıĢ ortalaması yıllık 518,0
mm‟dir.
Günlük Maksimum YağıĢ: Zara Meteoroloji Ġstasyonu uzun yıllar (1970-2012)
gözlem kayıtlarına göre, bölgede günlük maksimum yağıĢ 68,3 mm ile Kasım
ayında gözlenmiĢtir. YağıĢın 0,1 mm‟den büyük olduğu günler sayısı ortalama
9,7‟dir.
ġekil 13‟da Zara Meteoroloji Ġstasyonu verilerine göre yağıĢ değerleri grafiği verilmiĢtir.
90,0
80,0
70,0
60,0
50,0
40,0
30,0
20,0
10,0
0,0
Toplam YağıĢ Ort. (mm)
Maksimum YağıĢ (mm)
Ocak
45,8
35,2
ġubat
40,6
33,8
Mart
53,8
35,8
Nisan
83,5
41,6
Mayıs
70,5
42,5
Haziran
40,1
42,1
Temmuz
9,7
30,2
Ağustos
8,3
22,1
Eylül
18,3
25,1
Ekim
47,8
43,1
Kasım
51,1
68,3
Aralık
48,5
35,4
ġekil 13. Uzun Yıllar YağıĢ Dağılımı (mm)
d. Ortalama Nispi Nem Dağılımı
Zara Meteoroloji Ġstasyonu uzun yıllar (1970-2012) gözlem kayıtlarına göre bölgede
ortalama nem % 63,8, ortalama nem en yüksek Aralık ayında % 72,9 ve en düĢük Temmuz
ayında % 2‟dir. ġekil 14‟da nem dağılımı grafiği verilmiĢtir.
ġekil 14. Uzun Yıllar Nem Dağılımı (%)
24
Yıllık
518,0
68,3
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
e.
ÇED RAPORU
Bölgenin Sayılı Günler Dağılımı
Zara Meteoroloji Ġstasyonu uzun yıllar (1970-2012) gözlem kayıtlarına göre,
1.
2.
3.
4.
5.
6.
Ortalama kar yağıĢlı günler sayısı 42,7 gün,
Ortalama kar örtülü günler sayısı 70 gün,
Ortalama sisli günler sayısı 7,7 gün,
Ortalama dolulu günler sayısı 2,1 gün,
Ortalama kırağılı günler sayısı 51,3 gün,
Ortalama orajlı gün sayıları 17,8 gündür.
Tablo 8‟de konuyla ilgili gözlem kayıtları bulunmaktadır.
Tablo 8. Uzun Yıllar Sayılı Günler Dağılımı
Aylar
Ortalama Kar
YağıĢlı Günler
Sayısı
Ortalama Kar
Örtülü Günler
Sayısı
Ortalama Sisli
Günler Sayısı
Ortalama
Dolulu Günler
Sayısı
Ortalama
Kırağalı
Günler
Sayısı
Ortalama
Orajlı
Günler
Sayısı
Ocak
10,8
22,1
2,2
0,0
4,5
0,1
ġubat
9,2
19,3
1,0
0,0
3,3
0,1
Mart
7,5
8,5
0,4
0,1
7,7
0,3
Nisan
2,3
0,8
0,1
0,6
5,4
2,2
Mayıs
0,1
0,1
0,1
0,8
1,8
5,4
Haziran
0,0
0,4
0,1
4,2
Temmuz
0,0
0,0
Ağustos
1,5
0,1
Eylül
1,2
0,2
0,0
1,8
1,5
0,2
0,5
0,1
7,9
1,1
Ekim
0,5
Kasım
3,7
3,8
1,1
0,0
12,3
0,1
Aralık
8,6
15,2
2,1
0,0
6,5
0,1
Yıllık Toplam
42,7
70
7,7
2,1
51,3
17,8
En çok kar yağıĢlı gün, 10,8 gün ile Ocak ayında görülmüĢ ve en çok kar örtülü gün
22,1 gün ile yine Ocak ayında kaydedilmiĢtir.
25
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
ġekil 15. Uzun Yıllar Gözlem Kayıtlarına Göre Kar YağıĢlı ve Kar Örtülü Günler Sayısı
Sis oluĢumu ise en çok Ocak ayında görülmüĢtür. Bölgede dolu yağıĢı en çok Mayıs
ayında görülmekte olup ortalaması 0,8 gündür. Kırağılı günler ise en çok Aralık ayında
görülmekte olup, 12,3 gündür. Orajlı günler en çok Mayıs ayında yaĢanmakta olup, uzun
yıllar ortalaması 5,4 gündür.
ġekil 16. Uzun Yıllar Gözlem Kayıtlarına Göre Sisli, Dolulu, Kırağılı ve Toplam Orajlı Günler Sayısı
26
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
f.Maksimum Kar Kalınlığı
Zara Meteoroloji Ġstasyonu uzun yıllar (1970-2012) gözlem kayıtlarına göre görülen
maksimum kar kalınlığı 73 cm olup, ġubat ayında ölçülmüĢtür. Maksimum kar grafik
gösterimi ġekil 17‟de verilmiĢtir.
ġekil 17. Uzun Yıllar Gözlem Kayıtları Maksimum Kar Kalınlığı
g. Bölgenin BuharlaĢma Durumu
BuharlaĢma ile ilgili veriler Zara Meteoroloji Ġstasyonu uzun yıllar (1970-2012) gözlem
kayıtlarına göre incelenmiĢtir.
1. Ortalama açık yüzey buharlaĢması: Zara Meteoroloji Ġstasyonu uzun yıllar gözlem
kayıtlarına göre yıllık ortalama açık yüzey buharlaĢması 124,1 mm‟dir. Ortalama
açık yüzey buharlaĢma kayıtları ġekil 14‟de verilmiĢtir.
2. Günlük maksimum açık yüzey buharlaĢması: Zara Meteoroloji Ġstasyonu uzun yıllar
gözlem kayıtlarına göre en yüksek aylık açık yüzey buharlaĢması 227 mm ile
Temmuz ayında görülmüĢtür.
ġekil 18. Uzun Yıllar Kayıtlarına Göre Ortalama Açık Yüzey BuharlaĢması (mm) ve Günlük Maksimum Açık Yüzey
BuharlaĢması (mm)
27
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
h.
ÇED RAPORU
Bölgenin Rüzgar Dağılımı
1. Yıllık, Mevsimlik, Aylık Rüzgar Yönü: Zara Meteoroloji Ġstasyonu uzun yıllar gözlem
kayıtlarına göre aylara ve mevsimlere göre rüzgar esme sayıları aĢağıda Tablo 9 ve Tablo
10‟da verilmiĢ olup, grafik hali de ġekil 19, ġekil 20 ve ġekil 217‟de sunulmuĢtur. Buradan
görüleceği üzere hakim rüzgar yönleri 1. derece kuzey (N), 2. derece güneybatı (SW), 3.
derece kuzeykuzeydoğu (NNE), 4. derece kuzeydoğu (NE).
Tablo 9. Uzun Yıllar Gözlem Kayıtlarına Göre Aylık Rüzgar Esme Sayıları
AYLAR
Rüzgar
Yönü
Ocak
ġubat
Mart
Nisan
Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık
Toplam
N
3221
3321
3952
4072
4519
6307
7887
7451
5180
3867
3385
3157
56319
NNE
2832
2420
2901
2628
2907
3286
3729
3420
2559
2528
2312
3082
34604
NE
2915
2944
2962
2426
2650
2734
3008
2774
2173
2503
2669
2960
32718
ENE
1937
1440
1674
1280
1077
788
663
597
605
1027
1302
1995
14385
E
1499
1173
1443
1190
1085
894
938
989
944
1023
1147
1436
13761
ESE
547
490
523
505
501
509
462
409
400
425
516
529
5311
SE
996
877
954
834
814
796
869
993
834
882
794
1130
10773
SSE
998
781
701
869
873
820
876
996
917
921
877
855
10484
S
1816
1662
1682
1834
1995
1723
1904
1835
2134
2029
2104
1977
22695
SSW
2337
2586
2067
2139
2109
1674
1446
1541
2013
2150
2242
2427
24731
SW
3251
3091
3273
3489
3595
2450
1683
1885
2705
3326
3315
3034
35097
WSW
1848
1694
2373
2569
2469
1684
1079
1256
1971
2094
2014
1915
22966
W
1852
1443
1688
1619
1509
1183
918
939
1430
1578
1641
1549
17349
WNW
848
701
838
782
891
967
937
1201
1065
1081
980
793
11084
NW
1230
1241
1563
1393
1705
1674
1911
2007
1942
1721
1608
1406
19401
NNW
1151
1419
1896
1855
2092
2419
2656
2423
2193
2202
1751
1304
23361
Tablo 10. Uzun Yıllar Gözlem Kayıtlarına Göre Mevsimsel Rüzgar Esme Sayıları
Rüzgar Yönü
Ġlkbahar
Yaz
Sonbahar
KıĢ
N
4181
7215
4144
3233
NNE
2812
3478
2466
2778
NE
2679
2839
2448
2940
ENE
1344
683
978
1791
E
1239
940
1038
1369
ESE
512
460
447
522
SE
867
886
837
1001
SSE
814
897
905
878
S
1837
1821
2089
1818
SSW
2105
1554
2135
2450
SW
3452
2006
3115
3125
WSW
2470
1340
2026
1819
1615
W
1605
1013
1550
WNW
837
1035
1042
781
NW
1554
1864
1757
1292
NNW
1948
2499
2049
1291
28
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
ġekil 19. Uzun Yıllar Gözlem Kayıtları Esme Sayılarına Göre Yıllık Toplam Rüzgar Diyagramları
ġekil 20. Uzun Yıllar Gözlem Kayıtları Esme Sayılarına Göre Mevsimsel Rüzgar Diyagramları
29
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
ġekil 21. Uzun Yıllar Gözlem Kayıtları Esme Sayılarına Göre Aylık Rüzgar Diyagramları
30
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
2. Yönlere Göre Rüzgar Hızı: Zara Meteoroloji Ġstasyonu uzun yıllar (1970-2012)
gözlem kayıtlarına göre aylara ve mevsimlere göre rüzgar hızları aĢağıda Tablo 11 ve Tablo
12‟de verilmiĢ olup, grafik hali de ġekil 22, ġekil 23 ve ġekil 24‟da sunulmuĢtur.
Tablo 11. Uzun Yıllar Gözlem Kayıtlarına Göre Aylık Rüzgar Hızları (m/sn)
AYLAR
Rüzgar
Yönü/Hızları Ocak ġubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül
Yıllık
Ekim Kasım Aralık Ortalama
N
1,7
1,9
2,0
2,0
2,2
2,7
3,3
3,2
2,5
1,7
1,5
1,6
2,2
NNE
1,7
1,9
1,9
1,8
1,9
2,3
2,8
2,7
2,1
1,5
1,4
1,6
2,0
NE
1,7
1,7
1,7
1,7
1,6
1,7
2,1
1,9
1,6
1,3
1,4
1,6
1,7
ENE
1,6
1,8
1,8
1,6
1,5
1,4
1,6
1,6
1,2
1,2
1,2
1,6
1,5
E
1,5
1,6
1,8
1,6
1,4
1,3
1,3
1,3
1,2
1,2
1,2
1,5
1,4
ESE
1,2
1,4
1,6
1,7
1,5
1,3
1,3
1,3
1,2
1,1
1,1
1,3
1,3
SE
1,1
1,3
1,5
1,6
1,3
1,2
1,2
1,2
1,2
1,2
1,2
1,2
1,3
SSE
1,1
1,3
1,5
1,7
1,5
1,3
1,2
1,4
1,4
1,4
1,2
1,1
1,3
S
1,3
1,6
1,8
2,1
1,7
1,4
1,1
1,3
1,5
1,4
1,5
1,3
1,5
SSW
1,5
1,6
1,9
2,2
2,0
1,7
1,6
1,7
1,7
1,7
1,6
1,5
1,7
SW
1,5
1,7
2,1
2,3
2,2
2,1
1,9
2,0
2,1
1,9
1,7
1,6
1,9
WSW
1,5
1,6
1,9
2,3
2,2
2,1
1,9
2,0
2,1
1,8
1,5
1,4
1,9
W
1,3
1,3
1,5
1,7
1,5
1,5
1,4
1,5
1,4
1,2
1,1
1,2
1,4
WNW
1,2
1,3
1,5
1,5
1,4
1,5
1,9
1,9
1,6
1,2
1,0
1,2
1,4
NW
1,3
1,4
1,7
1,6
1,6
1,7
2,0
2,0
1,6
1,2
1,2
1,3
1,6
NNW
1,8
1,9
2,0
2,0
2,0
2,3
2,6
2,5
2,1
1,5
1,4
1,5
2,0
Tablo 12. Uzun Yıllar Gözlem Kayıtlarına Göre Mevsimsel Rüzgar Hızları (m/sn)
Rüzgar
Yönü/Hızları
Ġlkbahar
Yaz
Sonbahar
KıĢ
N
2,1
3,1
1,9
1,7
NNE
1,9
2,6
1,7
1,7
NE
1,7
1,9
1,4
1,7
ENE
1,6
1,5
1,2
1,7
E
1,6
1,3
1,2
1,5
ESE
1,6
1,3
1,1
1,3
SE
1,5
1,2
1,2
1,2
SSE
1,6
1,3
1,3
1,2
S
1,9
1,3
1,5
1,4
SSW
2,0
1,7
1,7
1,5
SW
2,2
2,0
1,9
1,6
WSW
2,1
2,0
1,8
1,5
W
1,6
1,5
1,2
1,3
WNW
1,5
1,8
1,3
1,2
NW
1,6
1,9
1,3
1,3
NNW
2,0
2,5
1,7
1,7
31
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
ġekil 22. Uzun Yıllar Gözlem Kayıtları Rüzgar Hızlarına (m/sn) Göre Ortalama Yıllık Rüzgar Diyagramları
ġekil 23. Uzun Yıllar Gözlem Kayıtları Rüzgar Hızlarına (m/sn) Göre Mevsimsel Rüzgar Diyagramları
32
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
ġekil 24. Uzun Yıllar Gözlem Kayıtları Rüzgar Hızlarına Göre Aylık Rüzgar Diyagramları (m/s)
33
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
3. Ortalama Rüzgar Hızı: Zara Meteoroloji Ġstasyonu uzun yıllar (1970-2012) gözlem
kayıtlarına göre, yıllık ortalama rüzgar hızı 1,9 m/sn‟dir. Zara Meteoroloji Ġstasyonu ortalama
rüzgar hızı gözlem kayıtları grafiği ġekil 25‟de verilmiĢtir.
ġekil 25. Uzun Yıllar Kayıtlarına Göre Yıllık Ortalama Rüzgar Hızları (m/sn) Dağılımı
4. Maksimum Rüzgar Hızı ve Yönü: Zara Meteoroloji Ġstasyonu uzun yıllar (1970-2012)
gözlem kayıtlarına göre, maksimum rüzgar hızı 26,6 m/sn ile Eylül Ayında ve 25,9 m/sn ile
Nisan ayında gözlenmiĢtir. ġekil 26‟de aylara göre maksimum rüzgar hızı ve yönü
gösterilmiĢtir.
ġekil 26. Uzun Yıllar Kayıtlarına Göre Maksimum Rüzgar Hızı Dağılımı (m/sn)
5. Ortalama Fırtınalı Günler Sayısı Kuvvetli Rüzgarlı Günler Sayısı: Zara Ġlçesinde
Nisan ayında en çok 0,5 gün ile Nisan ayında fırtınalı günler yaĢanmıĢ olup, Zara Meteoroloji
Ġstasyonu uzun yıllar (1970-2012) gözlem kayıtlarına göre Ortalama Fırtınalı Gün Sayısı 2,4
gün olarak gözlenmiĢtir. Tablo 13‟da gözlem kayıtlarına göre ortalama fırtınalı gün sayıları
verilmiĢtir.
6. Kuvvetli Rüzgarlı Günler Sayısı: Zara Ġlçesinde kuvvetli rüzgarlı günler ise 7,7 gün
ile Ağustos ayında yaĢanmıĢ olup, Zara Meteoroloji Ġstasyonu uzun yıllar (1970-2012)
gözlem kayıtlarına göre Ortalama Kuvvetli Rüzgârlı Günler Sayısı ise 55,7 gün olarak
gözlenmiĢtir. Tablo 13‟da gözlem kayıtlarına göre ortalama kuvvetli rüzgarlı gün sayıları
verilmiĢtir.
34
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Tablo 13. Uzun Yıllar Kayıtlarına Göre Aylara Göre Ortalama Fırtınalı Gün ve Ortalama Kuvvetli Rüzgarlı Günler Sayısı
Aylar
Ortalama Fırtınalı Günler Sayısı
Ortalama Kuvvetli Rüzgarlı Günler
Sayısı
Ocak
0,1
2,0
ġubat
0,1
3,0
Mart
0,4
5,0
Nisan
0,5
6,8
Mayıs
0,4
6,5
Haziran
0,3
5,1
Temmuz
0,1
7,6
Ağustos
0,1
7,7
Eylül
0,2
4,5
Ekim
0,1
2,9
Kasım
2,4
Aralık
0,1
2,2
Yıllık Toplam
2,4
55,7
ġekil 27. Uzun Yıllar Kayıtlarına Göre Ortalama Fırtınalı Günler ve Kuvvetli Günler Sayısı Dağılımı
35
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
IV.2.2. Jeolojik özellikler
IV.2.2.1.
Bölgenin jeolojisi, sahanın
stratigrafik kolon kesitleri,
1/25.000
ölçekli
genel
jeolojik
haritası,
Genel Jeoloji
Proje alanını da kapsayan bölge, Sıvas-Erzincan arasında çok karmaĢık sedimanter ve
yapısal özellikler gösteren Tersiyer Havzasında yer almaktadır. Havzanın güneyinde Munzur
KireçtaĢı, kuzeybatısında Karaçayır Formasyonu yer almaktadır. Bölgeye Alt Kampaniyen-Alt
Maestrihtiyen aralığında Refahiye Ofiyolitli KarıĢığı yerleĢmiĢtir. Ofiyolitli karıĢık Üst
Maestrihtiyen yaĢlı karbonatlı sığ deniz çökelleri tarafından uyumsuzlukla örtülür. Bu
karbonatlar Paleosen-Eosen yaĢlı olistostromal filiĢ özelliğindeki derin deniz çökellerine
geçer. Oligo-Miyosen ve Alt-Orta Miyosen yaĢlı kırıntılılar ve karbonatlar daha yaĢlı birimleri
uyumsuz olarak örtmektedir.
Söz konusu kırıntılılar ve karbonatlar denizel, lagüner ve karasal ortam koĢullarında
çökelmiĢ olup. bölgede bu ortam koĢulları birbirleriyle yanal ve düĢey yönde geçiĢlidir. Üst
Miyosen yaĢlı evaporitli kırıntılılar, alttaki birimleri uyumsuz olarak örtmektedir.
Pliyo-Kuvaterner ise karasal çökellerle temsil edilmiĢtir. Bölgeye Alt Kampaniyen-Alt
Maestrihtiyen aralığında yerleĢmiĢ olan ofiyolitli karıĢığın yatay hareketleri kesintili olarak
birkaç kez tekrarlanmıĢtır. Refahiye ofiyolitli karıĢığının ikinci kez yatay hareket etmesi
(aktarılması) sonucu, Eosen yaĢlı Gülandere Formasyonunun büyük bir kısmının kayarak
kuzey-güney yönde kendi içerisine sürüklenmesine, bir kısmının da ofiyolitli karıĢık içerisine
alınmasına neden olmuĢtur. Ofiyolitli karıĢığın üçüncü kez yatay hareket etmesi sonucu
Refahiye ofiyolitli karıĢığı üzerindeki Üst Maestrihtiyen-Paleosen-Eosen yaĢlı birimlerle
birlikte Oligo- Miyosen ve Alt-Orta Miyosen yaĢlı çökellere bindirerek doğu-batı gidiĢli devrik
kıvrımlar oluĢmuĢtur. Neotektonik dönemde doğrultu atımlı fayları meydana gelmiĢtir.
Bölgenin jeolojik evrimi içinde anlatılan litostratigrafik kaya birimlerinden proje alanında
görülenler stratigrafik jeoloji baĢlığı altında yaĢlıdan gence doğru anlatılacaktır.
Stratigrafik Jeoloji
Proje alanı ve yakın çevresinde yüzeylenen ve proje üzerinde etkin olan birimler bu
bölümde yaĢlıdan gence doğru sunulmuĢtur. Proje alanını kapsayan bölgede yüzeylenen
jeolojik birimler değiĢik araĢtırmacılar tarafından farklı yaĢ aralığında ve çok farklı isimler
altında incelenerek haritalanmıĢtır. Bölgede, MTA Genel Müdürlüğü, tarafından yapılan
çalıĢmalar temel alınmıĢ ve bu çalıĢmalardan geniĢ ölçüde yararlanılmıĢtır. Proje alanı ve
çevresini de kapsayan bölgenin stratigrafik kolon kesiti ġekil-2‟de verilmiĢtir.
Refahiye Ofiyolitli Karışığı (Kk)
Birim adı Yılmaz (1985) tarafından verilmiĢtir. Birim, regülatör yerinde ve kanal
güzergahının Km 0+000–5+820 arasında, yüzeylenir. Proje alanı dıĢında da geniĢ
kesimlerde yüzeylenir.
36
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Refahiye Ofiyolitli KarıĢığı; dünit, peridotit, serpantinit, amfibolit, gabro karıĢımı ile
çeĢitli yaĢtaki metamorfik kayaç, metavolkanit, radyolarit, spilit ve mermer bloklarından
meydana gelmiĢtir.
Birim, Munzur KireçtaĢları üzerine tektonik dokanakla gelmiĢtir. Çarpaçindere
Formasyonu ile olan üst dokanağı uyumsuzdur. Refahiye Ofiyolitli KarıĢığı bölgeye
Kampaniyen-Alt Maestrihtiyen yaĢ aralığında yerleĢmiĢtir.
Çarpaçindere Formasyonu (Kkç)
Birim adı Aktimur (1986) tarafından verilmiĢtir. Proje alanı dıĢında yüzeylenen birim,
kumtaĢı, kiltaĢı, kumlu-killi kireçtaĢı ardalanmasından oluĢur.
37
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
ġekil 28. Proje Alanı ve Çevresinin Stratigrafik Kolon Kesiti
38
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Çarpaçindere Formasyonunun Gülandere Formasyonu ile üst dokanağı dereceli
geçiĢli, alt dokanağı Refahiye Ofiyolitli KarıĢığı ile tektoniktir. Eski çalıĢmalarda birimin
kalınlığı yaklaĢık 500-600 m. yaĢı ise Üst Maestrihtiyen-Paleosen olarak belirlenmiĢtir.
Gülandere Formasyonu (Tg)
Birim adı Aktimur (1973) tarafından verilmiĢtir. Birim, iletim kanalı güzergahının
Km 5+820–7+454 arasında ve santral yerinde yüzeylenir. Proje alanı dıĢında da geniĢ
kesimlerde yüzeylenir.
Gülandere Formasyonu, türbiditik filiĢ özelliğinde kumtaĢı, kiltaĢı, konglomera, silttaĢı
ile tüf ve aglomeralardan oluĢur. Birim içinde andezitik, bazaltik lavlar, ofiyolit, kristalize
kireçtaĢı bloklarıda yer alır.
Birim, Refahiye Ofiyolitli KarıĢığı üzerine uyumsuz olarak gelir. Eski çalıĢmalarda
birimin kalınlığı yaklaĢık 4500 m, içerdiği fosillere göre de yaĢının Eosen olduğu
belirtilmektedir.
Alüvyon (Qal)
Karabudak Çayı vadisinin tabanında feyezan kotu altında biriken alüvyon, akarsu
tabanının topografik yapısına bağlı olarak suyun hızlı aktığı kesimlerde iri malzeme, suyun
daha sakin aktığı kesimlerde ince malzeme gerecinden oluĢmaktadır. Alüvyon genelde
çevredeki jeolojik birimlerin kaya türlerini karakterize etmektedir. Ġri malzeme kumlu çakıllı
blok, ince malzeme killi siltli çakıllı kum Ģeklindedir.
Proje alanı kapsamında Karabudak Çayında oluĢan alüvyon genelde bloklu kumlu çakıl
niteliğindedir. Alüvyon gereci; kireçtaĢı, kumtaĢı, bazalt, andezit, sileks-çört, kuvars ile diğer
magmatik ve volkanik kaya kökenlidir. Çakıllar yuvarlak, yarı yuvarlak, ince-iri boyutlu,
genelde dayanımlı-yüksek dayanımlıdır.
Yamaç Molozu(Qym)
Proje alanı ve yakın çevresinde yüzeylenen birimlerin faylanma, mekanik parçalanma
ve yerinde ayrıĢması sonucu oluĢmuĢtur. Türedikleri kayaç cinslerinin özelliklerini yansıtırlar.
Yamaç molozu gereci genelde kil, silt, kum, çakıl ve blok gibi malzemenin farklı oranda
karıĢımı Ģeklinde olup, kalınlığı değiĢkendir
Yapısal Jeoloji
Proje alanını da kapsayan bölgenin içinde yer aldığı Sivas-Erzincan arasındaki Tersiyer
havzası Üst Maestrihtiyen öncesi, Üst Lütesiyen öncesi, Tortoniyen öncesi, üst MiyosenGünümüz olmak üzere dört önemli yapısal evre geçirmiĢtir.
Üst Maestrihtiyen öncesi evre; Tersiyer havzasının güneyinde yer alan Mesozoyik yaĢlı
Munzur KireçtaĢını ve havzanın kuzeybatısında yer alan Paleozoyik-Mesozoyik yaĢlı
Karaçayır Formasyonunu tektonik olarak Alt Kampaniyen-Alt Maestrihtiyen aralığında
Refahiye Ofiyolitli KarıĢığı üzerler. Bölgeye ofiyolit yerleĢtikten sonra posttektonik olaylarla
oluĢan havzada Üst Maestrihtiyen ile baĢlayan çökelme dönemine ait kırıntılılar alttaki
birimler üzerine açısal uyumsuzlukla gelir.
39
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Üst Lütesiyen öncesi evre; bölgeye ofiyolit yerleĢtikten sonra ilk önceleri rudistlerin
yaĢayabileceği sığ bir havza oluĢmuĢtur. Bu havza daha sonra filiĢ çökelmesine elveriĢli
derin deniz fasiyesine geçmiĢtir. Bu havza muhtemelen kuzeyden güneye ilerleyen bir ofiyolit
napının önündeki çukurluktan oluĢmuĢtur. Havza kenarlarında ise Üst MaestrihtiyenTanesiyen zaman aralığında karbonat çökelmesi devam etmiĢtir.
Söz konusu havzanın meydana gelmesiyle birlikte, önemli gravite kaymaları nedeniyle
her çeĢit olistoliti taĢıyan bir olistostrom geliĢmeye baĢlamıĢ, civarda daha evvel çökelmiĢ
olan kayaların irili ufaklı parçaları ve bizzat kendisi, gravite kaymaları ile taĢınmaya
baĢlamıĢtır. Sonuçta Refahiye ofiyolitli karıĢığı bölgede, muhtemelen Lütesiyen de ikinci kez
aktarılmıĢtır. Bu aktarılma sonucu Tecer KireçtaĢı altındaki ofiyolitlerle birlikte Eosen
havzasına sürüklenerek bugünkü konumu kazanmıĢ, Gülandere Formasyonunun büyük bir
bölümü kuzey-güney yönde kayarak kendi içerisine yerleĢmiĢ ve formasyonun bir kısmını da
ofiyolitli melanj içerisine alarak yok etmiĢtir.
Tortoniyen öncesi evre; alttaki birimler üzerine uyumsuz olarak üst Oligosen, Alt-Orta
Miyosen yaĢlı denizel, lagüner, karasal kırıntılılar ve karbonatlar çökelmiĢtir. Her üç ortam
koĢulunda çökelen birimler yanal ve düĢey yönde birbirleriyle geçiĢli olup, bu evrede de
Lütesiyen öncesi evredeki olaylara benzer özellikteki olaylar geliĢmiĢtir. Muhtemelen
Akitaniyen-Burdigaliyen zaman aralığında ofiyolitli karıĢık üçüncü kez aktarılmaya baĢlayarak
çökel havzasına olistolit olarak katılmıĢtır.
Havzada çökelen kaya topluluktan kendi üzerlerinde sürüklenerek tekrarlanmalara
neden olmuĢtur. Sonuçta Refahiye ofiyolitli karıĢığı, üzerindeki Maestrihtiyen-Lütesiyen
aralığında çökelmiĢ istifle birlikte Oligo-Miyosen ve Alt-Orta Miyosen çökelleri üzerine doğubatı gidiĢli hatlar boyunca bindirmiĢ ve Miyosen senklinallerinin kuzey kanatlarının
devrilmesine neden olmuĢtur.
Üst Miyosen-Günümüz evre; bu dönemde alttaki birimler üzerine uyumsuz olarak Üst
Miyosen yaĢlı lagüner ve karasal kırıntılılar ve karbonatlar çökelmiĢ, bunun üzerine de yine
uyumsuz olarak Pliyosen yaĢlı karasal kırıntılılar çökelmiĢtir. Muhtemelen Pliyosen öncesi KG sıkıĢma sonucu üst Miyosen yaĢlı Hafik Formasyonu D-B yönde kıvrımlanmıĢtır. Daha
sonra çalıĢma alanının da bir kısmını kat eden Kuzey Anadolu dönüĢüm fayı ile Doğu
Anadolu dönüĢüm fayı oluĢarak Anadolu kıtasının batıya hareket etmesini sağlamıĢtır. Bu
olaylar sonucu doğrultu atımlı faylar oluĢmuĢ ve bu faylara bağlı olarak da traverten
çökelmeye baĢlamıĢtır
Ġtki Fayları: Bölgede iki büyük itki fayı belirlenmiĢtir, (1). Bunlardan birincisi Fırat
Nehri‟ne paralel olup genelde nehrin 2-10 km kuzeyinde yer almaktadır. YaklaĢık 60 km
boyunda olan bu fayın eğimi 35-40o‟dir. Bu fay boyunca Refahiye Ofiyolitli KarıĢığı,
Çerpaçindere Formasyonu ve Gülandere Formasyonu Miyosen çökelleri üzerine bindirmiĢtir.
Ġkincisi ise yine 35-40o kuzeye eğimli ve D-B uzanımlı olup Erzincan‟ın batısındaki Kıtmana
dolaylarından baĢlayarak, yaklaĢık 80 km kadar devam eden ve batıda bölgenin dıĢına çıkan
faydır. Bu fay boyunca Refahiye Ofiyolitli KarıĢığı Miyosen çökelleri üzerine bindirmiĢtir. Her
iki fay proje alanı dıĢında olup projeye etkisi yoktur.
40
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Normal Faylar: Ġnceleme alanını içine alan bölge Kuzey Anadolu Fayı, Güneydoğu
Anadolu dalma zonu ve Doğu Anadolu Fayı etkisi altındadır. Bölge genel olarak yükselmekte
ve batıya doğru hareket etmektedir. Kuzey Anadolu Fayı sağ yanal doğrultu atımlı aktif
deprem fayıdır.
Kıvrımlar: Proje alanının da kapsayan bölgede, Çerpaçindere ve Gülandere
Formasyonları oldukça fazla kıvrımlıdır. Ancak bu kıvrımlar formasyon içi kıvrımlardır. Her iki
formasyonun da eğimleri genelde kuzeyedir ve yapısal unsur oluĢturmazlar.
IV.2.2.2.
Proje alanı jeolojisi, inceleme alanına ait büyük ölçekli (1/5.000 ölçekli yada
varsa 1/1.000 ölçekli) jeoloji haritası ile proje kapsamındaki ünitelerin
kesitleri, harita ölçekleri ve lejantları metindekine uygun olmalı, yapılan
büyütme yada küçültmeler çizgisel ölçekte gösterilmeli, jeolojik harita ve
kesitlerin harita alma tekniğine uygun olarak hazırlanması jeolojik bilgilerin
formata uygun olarak detaylandırılması,
Proje kapsamında hazırlanmıĢ olan 1/25.000 ölçekli Genel Jeoloji Haritası ve 1/2.000
Ölçekli jeoloji haritası ve kesitleri ekte verilmiĢtir. (Bkz. Ek 6.1 ve Ek 6.2)
Yapı Yerlerinin Mühendislik Jeolojisi
Ekincik Regülatör ve Çökeltim Havuzu Yerleri Mühendislik Jeolojisi
Karabudak çayını iletim kanalına derive etmek amacıyla inĢa edilecek Ekincik
regülatörü Ekincik köyünün kuzeydoğusunda Karabudak çayı üzerinde 1629.00 m talveg
kotunda 21.00 m yüksekliğinde beton dolgu gövdeli olarak inĢa edilecektir. Su alma yapısı ve
çökeltim havuzu regülatör sağ sahilinde olacaktır.
Ekincik regülatörü yerinde kırıklı, çatlaklı, genel olarak serpantin, dünit, peridotit,
amfibolit, gabro ve mermer, kristalize kireçtaĢı, spilit, metavolkanit, radyolarit ile metamorfit
kayaçlar ile çeĢitli yaĢ ve litolojideki kireçtaĢlarından oluĢan Refahiye Ofiyolit KarıĢığı
yüzeylemiĢtir.
Karabudak çayı yatağında, regülatör yerinde 1.00-2.00 m kalınlığında genellikle iri
malzemesi fazla olan alüvyon oluĢmuĢtur. Alüvyon karasal bir oluĢuk olup, tüm birimler
üzerinde diskordan olarak yer alır.
Sahada mevcut tüm birimlerde meydana gelen aĢınma neticesinde, aĢınan
malzemenin çeĢitli faktörler ile taĢınarak gerek düzlük alanlarda ve gerekse dere
yataklarında depolanmalarıyla oluĢmuĢlardır.
Alüvyonun geniĢliği 15.00 m olup geçirimli özelliktedir. Regülatör yerinde oluĢmuĢ
alüvyon temelde tamamen kaldırılmıĢtır. YaklaĢık 110.00 m uzunluğunda olan regülatör aksı,
su alma yapısı ve çakıl geçidi inĢası sırasında sol ile sağ sahil yamaçlarında 2.50 m, dere
yatağında tabanda 4.00 m kazı yapılmıĢtır.
Regülatör yerinde yüzeyleyen kırıklı, çatlaklı, genel olarak serpantin, dünit, peridotit,
amfibolit, gabro ve mermer, kristalize kireçtaĢı, spilit, metavolkanit, radyolarit ile metamorfit
kayaçlar ile çeĢitli yaĢ ve litolojideki kireçtaĢlarından oluĢan Refahiye Ofiyolit KarıĢığı birimleri
regülatör yerinde yeterli taĢıma gücüne sahiptir ve birimler yapılacak regülatör için litolojik
görünüĢ itibariyle geçirimsiz özellikte olup, su kaçağı yönünden sorunsuzdurlar.
41
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
Yapılacak sıyırma
beklenmemektedir.
kazısından
ÇED RAPORU
sonra
regülatör
yerinde
duraylılık
sorunu
Çökeltim havuzu 10.00 m geniĢlik, 4.50 m derinlik ve 20.00 m uzunluğunda olup sağ
sahilde inĢa edilecektir. Çökeltim havuzu yerinde de Refahiye Ofiyolit KarıĢığı birimleri
yüzeylemektedir.
Çökeltim havuzu sol sahilinde yamaçlarda yapılacak kazılarda, formasyonun litolojisi
göz önüne alınarak kazı Ģev eğimlerinin 3/1 (düĢey/yatay) alınması uygun bulunmuĢtur.
İletim Hattı Jeolojisi
Karabudak çayı sularını yükleme havuzuna iletecek olan iletim hattı Karabudak çayı
sağ sahilinde 7230 m uzunluğunda olup, kapalı kutu kanal tipinde inĢa edilecektir. Ekincik
HES iletim kanalının kapasitesi 4.00 m³/s dir.
Ġletim hattının 1/25000 ve 1/10000 ölçekli jeolojik çalıĢmaları ve haritalanması yapılmıĢ,
yapılan bu çalıĢmalar sonuna göre iletim hattının geçeceği jeolojik formasyonlar, litolojik
özellikleri ve kaya sınıflamaları aĢağıda anlatılmıĢtır. Ġletim hattının:
Km 0+000+3+702 arası Refahiye Ofiyolit KarıĢığı ( Kk )
Kırıklı, çatlaklı, serpantin, dünit, peridotit, amfibolit, gabro ve mermer, kristalize
kireçtaĢı, spilit, metavolkanit, radyolarit ile metamorfit kayaçlardan oluĢan birim sert kaya
(c2) sınıfındadır.
Kanal güzergahının yaklaĢık km 1+900–2+550 leri arasında bir heyelan belirlenmiĢtir.
Heyelan malzemesi yaklaĢık olarak % 10–15 blok, %40–50 kum-çakıl, %35–50 silt-kil
boyutlu olup kazı klası küskülüktür.
Yükleme Havuzu-Cebri Boru Güzergahı ve Santral Yeri Mühendislik Jeolojisi
Ġletim kanalı sonunda oluĢturulacak yükleme havuzu 15.00 m uzunluğunda, 7.50 m
derinliğinde ve 8.00 m geniĢliğindedir. Yükleme havuzu ve vana odası kırıklı, çatlaklı, genel
olarak serpantin, dünit, peridotit, amfibolit, gabro ve mermer, kristalize kireçtaĢı, spilit,
metavolkanit, radyolarit ile metamorfit kayaçlar ile çeĢitli yaĢ ve litolojideki kireçtaĢlarından
oluĢan Refahiye Ofiyolit KarıĢığı üzerinde inĢa edilecektir.
Birim kırıklı ve eklemli olup duraylılığı içerdiği birimlere göre değiĢirse de genelinde
duraylı bir yapıya sahiptir.
Yükleme havuzu yerinde birim orta sert yapıda, sert kaya ( c2 ) sınıfındadır. TaĢıma
gücü ve duraylılık açısından sorunsuzdur. Yamaçlarda duraylılık sorunu gözlenmemiĢtir.
Yükleme havuzu yerinde yapılacak kazılarda kazı Ģev eğimlerinin 3/1 (düĢey/yatay) olarak
alınması uygun görülmüĢtür.
42
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Yükleme havuzu ile santral binası arasında 748.00 m uzunluğundaki cebri boru 1.20 m
çapında olacaktır. Cebri boru güzergahının vana odasından sonra ilk 285.00 m sinde, kırıklı,
çatlaklı, genel olarak serpantin, dünit, peridotit, amfibolit, gabro ve mermer, kristalize
kireçtaĢı, spilit, metavolkanit, radyolarit ile metamorfit kayaçlar ile çeĢitli yaĢ ve litolojideki
kireçtaĢlarından oluĢan Refahiye Ofiyolit KarıĢığı birimleri, geri kalan bölümünde ise türbiditik
fliĢ özelliğindeki kumtaĢı, kiltaĢı, konglomera, miltaĢı çökel kayaçları ile üye mertebesinde
ayırtlanan tüf ve aglomeralardan oluĢan Gülandere formasyonu ve yer yer bu birimler
üzerinde oluĢmuĢ 0.5-1.00 m kalınlığında bitkisel toprak-yamaç molozu yer almaktadır. Sözü
edilen birimlerin üst kısımları ayrıĢmıĢtır, fakat genelde sert sağlamdırlar.
Cebri boru güzergahında yüzeyleyen birimler üzerindeki yamaç molozu-bitkisel toprak
sıyrıldıktan sonra gerek taĢıma gücü gerekse duraylılık sorunu olmayacaktır.
Cebri boru ayak yerlerinde sıyırma kazı derinliği, birimin ayrıĢmıĢ kısmının kaldırılarak
ana kayaya kadar olmalıdır. Cebri boru güzergahının bazı bölümlerinde topoğrafyanın uygun
hale getirilmesi için tesviye kazıları yapılmalıdır. Tesviye edilecek kısımlarda kazı Ģevi, 3/1
(düĢey/yatay) alınmalıdır.
Cebri boru güzergahında jeolojik olumsuzluklara rastlanılmamıĢtır.
Karabudak çayı sağ sahilinde santral binası ana kaya olan türbiditik fliĢ özelliğindeki
kumtaĢı, kiltaĢı, konglomera, miltaĢı çökel kayaçları ile üye mertebesinde ayırtlanan tüf ve
aglomeralardan oluĢan Gülandere formasyonu üzerinde inĢa edilecektir. Santral kazılarında
kazı Ģev eğimleri 2/1 (düĢey/yatay) olarak alınması uygun görülmüĢtür.
KumtaĢı, kiltaĢı, konglomera, miltaĢı birimleri üzerinde inĢa edilecek santral yerinde
yeterli taĢıma gücüne sahiptir.
IV.2.2.3.
Kitle hareketleri (heyelan/moloz akması), duyarlılık analizi, heyelan risk
haritası, heyelan yağıĢ iliĢkisi
Ġletim kanalı güzergahında km 0+000-5+820 arasında yüzeylenen Refahiye Ofiyolitli
KarıĢığı(Kk) içinde km 2+540-2+850 arasında Ekincik Köyü‟nde eski bir heyelan yer
almaktadır. Çok eski tarihlerde hareket etmiĢ olan heyelan günümüzde belli bir dengeye
ulaĢarak durağan hale gelmiĢtir. Ancak kanal güzergahı için yapılacak kazılarda yamaç
dengesi bozulacağından Ģev heyelanları yeniden geliĢebilir. Bu nedenle kanal kazılarında bu
kesim için gerekli özen gösterilmelidir.
Heyelan malzemesinin litolojisi ve jeoteknik özelliklerinin belirlenmesi için heyelan
sahasında 4 adet araĢtırma çukuru açılmıĢtır. AraĢtırma çukurlarından alınan bozulmuĢ
örnekler üzerinde gerekli laboratuvar deneyleri yapılmıĢtır.( bölüm İletim Kanalı Güzergahı
Mühendislik Jeolojisi bakınız)
AraĢtırma çukurlarından alınan bozulmuĢ örnekler üzerinde yapılan laboratuvar deney
sonuçlarına göre, ortalama kohezyon c=0.63 kg/cm2(86.26 kPa), Ġçsel Sürtünme Açısı Ø=
330, Birim Ağırlık γ=1.782 gr/cm3(16.77 kN/m3), kanal taban geniĢliği B=1.2 m, kanal derinliği
Df=1.5 m, alınarak kanal güzergahının bu kesiminde emniyetli taĢıma gücü q(a)=14.71
kg/cm2 bulunmuĢtur.
43
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Ġletim kanalı güzergahının km 2+540-2+850 arasında heyelanlı kesimde kazı klası,
%10 YumuĢak Kaya, %50 Küskü, %40 Toprak; kazı Ģevi 1.5/1 (yatay/düĢey), Kazı
malzemesi dolgu Ģevi 1.5/1 alarak verilmiĢtir.
Heyelanlı kesimde, yamaç döküntüsü ve yüzey akmalarından etkilenmemek için
kanalın kapalı geçilmesi faydalı olacaktır. ġev kazılarında Ģev yüksekliği 5.00 m. den fazla
olması durumunda palye yapılmalıdır. ġev üstünde beton kaplamalı drenaj hendekleri
yapılmalı, uygun drenaj sistemleriyle, yüzey ve yeraltısuları kanal güzergahından
uzaklaĢtırılmalıdır.
IV.2.2.4.
Proje sınırları içindeki alan için yamaç stabilitesi, yamaçlardaki kayma
hareketlerini gösteren harita, kayma analizi (hafriyat atığı olması
durumunda da uygulanmalıdır),
Ġletim kanalı güzergahında km 0+000-5+820 arasında yüzeylenen Refahiye Ofiyolitli
KarıĢığı(Kk) içinde km 2+540-2+850 arasında Ekincik Köyü‟nde eski bir heyelan yer
almaktadır. Çok eski tarihlerde hareket etmiĢ olan heyelan günümüzde belli bir dengeye
ulaĢarak durağan hale gelmiĢtir.
Km 0+000-5+820 arasında yüzeylenen Refahiye Ofiyolitli(Kk) içinde km 2+540-2+850
arasında Ekincik Köyü‟nde durağan hale gelmiĢ olan fosil heyelan 1/25.000 genel vaziyette
iĢlidir.) dıĢında proje sınırları içerisinde projeyi olumsuz etkileyecek heyelan vb. aktif kayma
hareketleri gözlenmemiĢtir. Bu sebepten dolayı proje sınırları içerisini kapsayacak Ģekilde
yamaç stabilitesi haritası ve kayma analizi çalıĢmalarına gerek duyulmamıĢtır.
IV.2.2.5.
Depremsellik ve doğal afet potansiyeli,
Sivas ili, Ġmranlı ilçesi sınırları içerisinde, Karabudak çayı üzerinde elektrik enerjisi
üretimi amacıyla yapımı planlanan Ekincik Regülatör ve HES yerinin deprem riskinin
belirlenmesi amacıyla hazırlanmıĢtır. Proje sahası, Türkiye Deprem Bölgeleri Haritasına göre
1.Derece Deprem Bölgesi üzerinde yer almaktadır.
44
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
ġekil 29. Sivas Ġli Deprem Haritası
Aktif deprem kuĢakları üzerinde inĢa edilen binaların, mühendislik yapılarının, fabrika,
santral ve benzeri tesislerin depreme dayanıklı olarak inĢa edilmesi önemli bir tedbir
uygulamasıdır. Projelerin (mimari, statik, beton mukavemet ve teçhizat) hazırlık safhasında
ve inĢaat aĢamalarında, 06.03.2006 tarih ve 26100 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak
yürürlüğe giren “Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik” esaslarına
uyulacaktır.
Ekincik Regülatör ve HES yerinin deprem riski probabilistik ve deterministik yöntemlerle
hesaplanarak, projede esas alınacak deprem parametrelerinin seçimine imkan sağlanmıĢtır.
Deprem Risk Analizi
Metodoloji
Deprem sırasında yapıya etkiyecek olan kuvvetler, yapının dinamik özelliklerine, yerel
zemin koĢullarına ve yapının ağırlığına bağlıdır. Bu nedenle depreme dayanıklı uygun
projeler yapılmalı ve tatbikat safhasında projenin detaylarına uyulmalıdır. Deprem Risk
Analizi, binaların, baraj, santral, fabrika gibi mühendislik yapılarının inĢa edileceği sahalarda
gelecekteki sismik etkinliğin seviyesini belirlemek için yapılan ve depreme dayanıklı dizayna
temel teĢkil eden çalıĢmalardan biridir. Deprem risk analizi hesaplamalarında probabilistik
(olasılık) ve deterministik yöntemler kullanılmaktadır.
45
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Probabilistik yöntemlerin, deterministik yönteme göre avantajları aĢağıda verilmektedir.
 Deprem kaynaklarında belirli seviyenin üzerindeki bütün magnitüd değerleri
hesaplamalara dahil edilmektedir.
 Her kaynağın değiĢik mesafelerdeki etkileri yapılan değerlendirmede yer almaktadır.
 iki veya daha fazla alternatif proje sahalarının riskinin kıyaslanmasına ve uygun
dizayn parametrelerinin seçimine imkan tanımaktadır.
Ekincik Regülatör ve HES proje sahasında, ana kayada gelecekte etkili olması
beklenen maksimum yer hareketi ivmelerinin belirlenmesi için ilk etapta sismolojik veriler
incelenmiĢtir. Magnitüdü dört ve dörtten büyük (M³ 4) olup inceleme sahasında 1900- 2003
yılları arasında oluĢmuĢ depremler Afet Ġsleri Genel Müdürlüğü Deprem AraĢtırma Enstitüsü,
Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi, ISC (Uluslararası Sismoloji Merkezi) USGS
(BirleĢik Devletler Jeolojik AraĢtırma Kurumu), NEIS (Ulusal Deprem Bilgi Servisi) gibi
uluslararası veri merkezi kataloglarından derlenmiĢtir.
Risk analizi çalıĢmasının ikinci safhasında sismolojik ve tektonik unsurlar korole
edilerek bölgeye ait bir Simotektonik harita hazırlanmıĢtır. Harita üzerinde A-1 (alan kaynak)
ve L-1 (çizgi kaynak) simgeleriyle gösterilen ve depremleri ürettiği kabul edilen 2 adet
deprem kaynağı belirlenmiĢtir.
Deprem risk analizi çalıĢması sırasında aĢağıda
belirlenmesine ve bilgilerin edinilmesine ihtiyaç duyulur.
belirtilen
a) Sismolojik veri
 Tarihi ve aletsel deprem datasının derlenmesi
 Episantır koordinatları , magnitüt, Ģiddet, ocak derinliği
 Episantır dağılım haritası
 EĢ-Ģiddet haritası
 Ġvme kayıtları
b) Jeolojik ve tektonik veri
 Tektonik bölgenin seçilmesi
 Aktif fay ve makaslanma zonlarının tayini
 Kabuk hareketi ölçümleri
 Uzay görüntüleri ve hava fotografları
 Fay atım ölçümleri
c) Sismotektonik harita hazırlanması
 Deprem kaynaklarının belirlenmesi
 Nokta, çizgi ve alan kaynakların deprem parametreleri
d) Probabilistik (olasılık) ve deterministik risk hesaplaması
 Olasılık modelinin seçimi (Poisson, Gumbel, Markov modelleri)
 Deprem kaynaklarının Magnitüd- frekans iliĢkilerinin belirlenmesi
 Yer ivmelerinin azalım iliĢkisi
 Ġvme risk tablolarının hazırlanması
46
parametrelerin
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Bölgede OluĢmuĢ ġiddetli Depremler
Ġnceleme alanı ve yakın çevresinde aletsel dönem içerisinde oluĢarak can ve mal
kayıplarına yol açmıĢ Ģiddetli depremler aĢağıda verilmektedir.
26.12.1939 Erzincan Depremi
Ülkemizde bu güne kadar kaydedilmiĢ en Ģiddetli depremdir. Magnitüdü M=7.9, ocak
derinliği h=20 Km ve Episantr Koordinatları 39.8 N, 39.5 E olarak saptanmıĢtır.
13.03.1992 Erzincan-Üzümlü Depremi
Magnitüdü M=6.9, ocak derinliği h=27 Km ve Episantr Koordinatları 39.71 N, 39.60 E
olarak saptanmıĢtır.
Ġnceleme alanı içerisinde, aletsel dönem öncesinde, tarihi kaynaklara göre 9 Ģiddetli
deprem olduğu anlaĢılmaktadır. Bu depremlerin magnitüdlerinin 6-9 arasında değiĢtiği
görülmektedir.
Proje sahası Ġmar Ġskan Bakanlığınca hazırlanan “Türkiye Deprem Bölgeleme Haritası”
na göre 1. Derece deprem bölgesi içerisinde kalmaktadır. Proje sahasının deprem riskini
olasılık yöntemi ile rasyonel olarak belirlemek için hazırlanan sismotektonik harita üzerinde
A-1 Alan ve L-1 Çizgi kaynakları oluĢturulmuĢtur. Ekincik Regülatör ve HES yeri L-1 çizgi
kaynağının içinde kalmaktadır. L-1 Kaynağı, Kuzey Anadolu fayı üzerine oturtulmuĢtur.
Tasarlanan bu kaynak modeli, bölgede 1900-2003 yılları arasında oluĢmuĢ M>=4.0
magnitüdlü depremler de dikkate alınarak Ekincik Regülatör ve HES yerinin probabilistik
yöntemle deprem riskinin belirlenmesinde ana kaynak olarak kullanılmıĢtır. Deprem
kaynaklarının parametreleri belirlenerek) Poisson olasılık kuramına göre hazırlanmıĢ olan
bilgisayar programına uygulanmıĢ böylece Ekincik Regülatör ve HES yeri için deprem ivmerisk değerleri hesaplanmıĢtır.
Ekincik Regülatör ve HES yerinde örneğin 50 yıllık bir ekonomik ömür için % 5
olasılıkla asılması beklenen maksimum yer ivmesi a=889.0 cm/sn2 veya a=0.90 g. Dir.
Olasılıklar, seçim kolaylığı sağlamak için çok geniĢ bir yelpazede sunulmuĢtur.
Deterministik çalıĢmada ise olasılık yönteminden bağımsız Ģekilde, geçmiĢte bölgede
oluĢmuĢ hasar yapıcı Ģiddetli depremlerin Ekincik Regülatör ve HES yerinde yarattığı ivmeler
çeĢitli araĢtırmacıların önerdiği azalım iliĢkileri kullanılarak direkt olarak hesaplanmıĢtır.
Deterministik hesaplama ile bulunan en yüksek ivme değeri a=440.4 cm/s2 dir. Bu değer
olasılık yöntemi ile elde edilen değerlerin altında kalmaktadır.
Sonuç olarak yukarıdaki hesaplamalar ve değerlendirmelerin ıĢığı altında Ekincik
Regülatör ve HES yeri için;
MDE: değeri olarak 683.2 cm/sn2 (0.69 g.) pik yer ivmesinin
OBE: değeri olarak 343.6 cm/sn2 (0.35 g.) pik yer ivmesinin
MCE: değeri için Richter Magnitüdü M=8.5 olan depremin
Projede dikkate alınmıĢtır.
47
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
IV.2.2.6.
ÇED RAPORU
Jeolojik-jeoteknik etüt raporu (proje kapsamındaki tüm ünitelerin detaylı
jeoteknik etütleri),
Sıvas Ġli, Ġmranlı Ġlçesi, Karacaören beldesi yakınlarındaki Karabudak Çayı üzerinde yer
alan ve kesin projesi Göksu Enerji Üretim Anonim ġirketi adına hazırlanan, Ekincik
Regülatörü ve HES Projesi‟nin mühendislik jeolojisi açısından etüdü bu raporun amacını
oluĢturur.
Bu inceleme, önerilen projenin regülatör yeri, iletim kanalı güzergahı, yükleme havuzu
yeri, cebri boru güzergahı, ve santral yerinde yapılan jeolojik- jeoteknik çalıĢmaları
kapsamaktadır.
ÇalıĢmalara literatür araĢtırmasıyla baĢlanmıĢ, daha sonra arazide jeoloji-mühendislik
jeolojisi harita alımı yapılmıĢ, boy ve en kesitler hazırlanmıĢtır. Bu çalıĢmalar proje
kapsamında açılan 13 adet temel araĢtırma sondajı, 4 adet araĢtırma çukuru ve 3 adet
gözlem çukuru ile desteklenerek yapılmıĢtır.
Ekincik Regülatörü ve HES projesi kapsamında tasarlanan mühendislik yapı yerlerinde
1/25000, 1/10000, 1/2000 ve amaca uygun değiĢik ölçekli mühendislik jeolojisi haritaları
yapılmıĢ ve mühendislik jeolojisi amaçlı boykesitler ve en kesitler hazırlanmıĢtır.
Sondaj karotlarından ve araĢtırma çukurlarından alınan örnekler üzerinde gerekli
laboratuvar deneyleri yaptırılarak elde edilen sonuçlara ve arazi gözlemlerine dayanılarak
proje alanında yüzeylenen jeolojik birimlerin Jeomekanik özellikleri araĢtırılmıĢ, temel kaya
kütlesinin mühendislik parametreleri belirlenmiĢtir.
Bu bölümde Ekincik Regülatörü ve HES Projesi kapsamında yer alan mühendislik yapı
yerleri ve dolayında yüzeylenen birimlerin jeolojik ve jeoteknik özellikleri esas alınarak
yapılan tanımlamalar ve değerlendirmeler verilecektir.
Mühendislik yapı yerlerinde yürütülen jeoteknik çalıĢmalar, gözlem noktalarında yapılan
makro değerlendirmeler, karotlu temel araĢtırma sondajları ile araĢtırma ve gözlem
çukurlarından elde edilen verilerle yürütülmüĢtür. Ayrıca Bölgede, değiĢik kurum ve
kuruluĢlar tarafından yapılan jeolojik çalıĢmalardan da geniĢ ölçüde yararlanılmıĢtır.
Yüzey Araştırmaları
Ġnceleme alanında yüzey araĢtırmaları 1/25000, 1/10000, 1/2000 ve amaca uygun
daha büyük ölçekli mühendislik jeolojisi harita alımı ile birlikte yürütülmüĢtür.
Bu
çalıĢmalarda, birimlerin dokanakları izlenerek haritalanmıĢ, süreksizliklerin duruĢları
pusulayla ölçülerek kayıt edilmiĢ ve haritaya iĢlenmiĢtir. Yüzey araĢtırmalarında pek çok
gözlem noktasında yapılan makro değerlendirmelerle birimlerin jeolojik-jeoteknik özellikleri
saptanmıĢtır.
Yeraltı Araştırmaları
Proje kapsamında yeraltı araĢtırmaları, karotlu temel araĢtırma sondajları, araĢtırma ve
gözlem çukurları ile yürütülmüĢtür.
48
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Ekincik regülatör yerinde temel kayanın mühendislik jeolojisi özelliklerini ve alüvyonun
kalınlığını belirlemek ve regülatör yapısını zemin koĢuklarına göre en uygun konumda
yerleĢtirmek için RSK–1, RSK-2, RSK-3, RSK–4, RSK–5, RSK–6 ve RSK-7 nolu sondaj
kuyuları açılmıĢtır. Regülatör yerinde açılan sondajların toplam derinliği 156,00 m. dir.
Ġletim kanalı güzergahında toplam 4 adet araĢtırma çukuru ve 3 adet gözlem çukuru
açılmıĢ, alınan örnekler üzerinde gerekli laboratuvar deneyleri yapılarak güzergaha yönelik
mühendislik jeolojisi araĢtırması yapılmıĢtır.
Santral yerinde zeminin ve temel kayanın kalınlığını belirlemek ve santral binasını en
uygun konumda yerleĢtirmek için SSK-1, SSK-2, SSK-3, SSK-4, SSK-5 ve SSK-6 nolu
sondaj kuyuları açılmıĢtır. Santral yerinde açılan sondaj kuyularının toplam derinliği 85,80 m.
dir. Sondaj kuyularından elde edilen veriler ve alınan karot örnekleri üzerinde yapılan
laboratuvar deneyleriyle temel kayanın ve alüvyonun mühendislik jeolojisi araĢtırması
yapılmıĢtır.
Proje genelinde 13 adet temel araĢtırma sondajı, 4 adet araĢtırma çukuru ve 3 adet
gözlem çukuru açılmıĢ, sondaj kuyularında SPT, BST ve Sızma deneyleri yapılmıĢ, alınan
karot ve zemin örnekleri üzerinde gerekli laboratuvar deneyleri yapılmıĢtır.
Açılan karotlu temel araĢtırma sondajlarından ve araĢtırma çukurlarından elde edilen
veriler ve yapılan değerlendirmeler, yapı yerlerinin mühendislik jeolojisi özellikleri anlatımında
ayrıntılı olarak verilmiĢtir.
Yapı Yerlerinin Mühendislik Jeolojisi Özellikleri
Bu bölümde Ekincik Regülatörü ve HES Projesi kapsamında regülatör yeri, göl alanı,
iletim kanalı, yükleme havuzu, cebri boru güzergahı ve santral yerinde yapılan mühendislik
jeolojisi çalıĢmaları anlatılacaktır.
Regülatör Yeri Mühendislik Jeolojisi
Ekincik Regülatörü, Karabudak Çayı üzerinde, 1637,30 m talveg kotunda
projelendirilmiĢtir. Regülatör kret kotu 1648,14 m, temel kotu 1636,90 m, temelden yüksekliği
11.24 m. dir.
Regülatör yerinde her iki yamaçta Refahiye Ofiyolitli KarıĢığı(Kk), yüzeylenmektedir.
Birim; siyahımsı yeĢil, koyu kahverengi, kahverengimsi gri renkli, sert, blokumsu ayrıĢmalı,
dunit, serpantinit, amfibolit, gabro karıĢımı ile alacalı renkli, ince yapraklanmalı, levhamsı
ayrıĢmalı, eklemli metamorfik Ģistler; kahverengimsi gri, yeĢilimsi gri renkli, sert, eklemli, yer
yer yastık yapılı spilit; kahverengimsi sarı, kahverengimsi gri, koyu yeĢil renkli, yastık yapılı
kalın tabakalı metavolkanitler; farklı yaĢ ve litolojide kireçtaĢı bloklarından oluĢur. Birim
genelde az ayrıĢmıĢ-taze, yer yer orta-çok ayrıĢmıĢ, orta-yüksek dayanımlı, ayrıĢmıĢ
kesimler orta-düĢük dayanımlıdır.
Regülatör yerinde temel kayanın ve alüvyonun mühendislik özelliklerini belirlemek için
regülatör ekseni ve gövde dolgusunun ilk yerleĢtirildiği konumda RSK-1, RSK-2, RSK-3 ve
RSK-4 nolu temel araĢtırma sondajları açılmıĢtır.
49
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
RSK-1 nolu sondaj kuyusu; Regülatör ekseninde sağ sahilde 18.00 m. derinliğinde
açılmıĢtır. Sondaj kuyusunda; 0.00-1.00 m. arasında yol dolgusu; 1.00-4.30 m. arasında
kumlu siltli çakıl, çakıllı kil niteliğinde alüvyon; 4.30-18.00 m. arasında Refahiye Ofiyolitli
KarıĢığı kesilmiĢtir. Alüvyonda yapılan basınçsız su deneyinde permeabilite değeri; K=5,7 *103
-1,2*10-2cm/s arasında; ofiyolitlerin ayrıĢmıĢ kesiminde, 4.30-6.50 m arasında K=6,2*10-36,5*10-3 cm/s arasında bulunmuĢtur.
RSK-2 nolu sondaj kuyusu; Regülatör ekseninde, sağ sahilde, 18.00 m. derinliğinde
açılmıĢtır. Sondaj kuyusunda; 0.00-0.60 m. arasında, bitkisel toprak; 0,60-10.30 m. arasında
çakıl, killi çakıllı kum, bloklu çakıl niteliğinde alüvyon; 10.30-18.00 m. arasında, Refahiye
Ofiyolitli KarıĢığı kesilmiĢtir. Alüvyonda yapılan basınçsız su deneyinde permeabilite değeri;
K=5,7*10-3-1,2.10-2cm/s arasında bulunmuĢtur.
RSK-3 nolu sondaj kuyusu; Regülatör ekseninde, sağ sahilde, 25.00 m. derinliğinde
açılmıĢtır. Sondaj kuyusunda; 0.00-0.30 m. arasında, bitkisel toprak; 0.30-25.00 m. arasında
çakıl, killi çakıllı kum, bloklu çakıl niteliğinde alüvyon kesilmiĢtir. Alüvyonda yapılan basınçsız
su deneyinde permeabilite değeri; K=1,1*10-1-5,6.10-2cm/s arasında bulunmuĢtur.
RSK-4 nolu sondaj kuyusu; Regülatör ekseninde, sağ sahilde, 23.00 m. derinliğinde
açılmıĢtır. Sondaj kuyusunda; 0.00-17.20 m. arasında çakıllı blok niteliğinde alüvyon; 17.2023.00 m. arasında Refahiye Ofiyolitli KarıĢığı kesilmiĢtir. Alüvyonda yapılan basınçsız su
deneyinde permeabilite değeri; K=1,70*10-1-2,5.10-1cm/s arasında bulunmuĢtur.
Alüvyonda, temel taban seviyesinin altında yapılan SPT deneylerinde ribaunt(R)
değerleri elde edilmiĢ ve SPT-N≥50 kabul edilmiĢtir. Alüvyonun birim ağırlığı, γ=21.00 kN/m3,
regülatör temel geniĢliği, B=7,5 m, temel uzunluğu, L=25 m. temel derinliği, Df=5,1 m.
alınmıĢtır. RSK-5 nolu sondaj kuyusunda YAS=6.80 m‟ye göre yeraltı suyu düzeltmesi
yapılarak, alüvyonun emniyetli taĢıma gücü q(a)=6.58 kg/cm2 bulunmuĢtur.
Regülatör yerinde açılan sondaj kuyularından alınan 6 adet sağlam karot örnekleri
üzerinde yapılan serbest basınç deneyinde, ortalama tek eksenli basınç dayanımı q u=251,16
kg/cm2 bulunmuĢtur. Sondaj kuyularında ortalama Kaya Niteliği değeri, RQD=%25 dir. Bu
RQD değerine göre tek eksenli basınç dayanımı indirgeme yüzdesi 0,90 dır(TerzaghiPeck,1974). Regülatör yerinde temel kayayı oluĢturan Refahiye Ofiyolitli KarıĢığı‟nın
emniyetli taĢıma gücü; q(a)= qu-[ 0,90* qu], q(a)=251,16-[0,90*251,16], q(a)=25,12 kg/cm2
bulunmuĢtur. Eklemli kayaların emniyetli taĢıma gücü, tek eksenli basınç dayanımı ve
süreksizlik katsayısına göre belirlenmektedir. q(a)= Ksp* qu, [Canadian Foundation
Engineering Manual-2006], Ksp= Eklemli kayaçlarda süreksizlik aralığına göre belirlenen
katsayı, Ksp=0,1 (Eklem aralığı 0,3-1,0 m için), q(a)=0,1*251,16, q(a)=25,12 kg/cm2
bulunmuĢtur. Temel kaya taĢıma gücü ve duraylılık açısından uygun özelliktedir.
Regülatör yerinde temel araĢtırmalar devam ederken proje gereği regülatör gövde
dolgusu ekseni sağ sahilde daha kuzeye kaydırılmıĢtır. Regülatör ekseni ve gövde
dolgusunun yeni yerinde RSK-5, RSK-6 ve RSK-7 nolu temel araĢtırma sondajları açılmıĢtır.
RSK-5 nolu sondaj kuyusu; Regülatör ekseninde sağ sahilde 16.00 m. derinliğinde
açılmıĢtır. Sondaj kuyusunda; 0.00-0.10 m. arasında bitkisel toprak; 0.10-7.90 m. arasında
killi siltli kumlu bloklu çakıl niteliğinde alüvyon; 7.90-16.00 m. arasında Refahiye Ofiyolitli
KarıĢığı kesilmiĢtir. Alüvyonda yapılan basınçsız su deneyinde permeabilite değeri; K=1,9 *102
-4,5*10-4cm/s arasında bulunmuĢtur.
50
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
RSK-6 nolu sondaj kuyusu; Regülatör gövde dolgusunda, sağ sahilde, 35.00 m.
derinliğinde açılmıĢtır. Sondaj kuyusunda; 0.00-25.90 m. arasında killi siltli kumlu bloklu çakıl
niteliğinde alüvyon; 25.90-35.00 m. arasında, Refahiye Ofiyolitli KarıĢığı kesilmiĢtir.
Alüvyonda yapılan basınçsız su deneyinde permeabilite değeri; K=1.1*10-2-6.10-4 cm/s
arasında bulunmuĢtur. Kayada 27.00-29.00 m arasında yapılan BST deneyinde lugeon
Lu=15 bulunmuĢtur. Diğer kesimlerde kayanın parçalı kırıklı olması nedeniyle lastik
tutturulamamıĢtır.
RSK-7 nolu sondaj kuyusu; Regülatör gövde dolgusunda, sağ sahilde, 21.00 m.
derinliğinde açılmıĢtır. Sondaj kuyusunda; 0.00-16.70 m. arasında killi siltli kumlu bloklu çakıl
niteliğinde alüvyon, 16.70-21.00 m. arasında Refahiye Ofiyolitli KarıĢığı kesilmiĢtir.
Alüvyonda yapılan basınçsız su deneyinde permeabilite değeri; K=1,3 *10-2-1,1.10-4 cm/s
arasında bulunmuĢtur. Kayada 18.00-21.00 m arasında yapılan BST deneyinde lugeon
Lu=63-65 arasında bulunmuĢtur. Ofiyolitli karmaĢık içindeki aglomeralar içerdikleri süreksizlik
ve parçalı kırıklı seviyeler nedeniyle geçirimli özelliktedir.
Regülatör yerinde her iki sahilde yüzeylenen Refahiye Ofiyolitli KarıĢığı temel olma
niteliği açısından uygun özelliktedir. Regülatör yerinde kumlu bloklu çakıl özelliğindeki
alüvyonda geçirimsizliği sağlamak için sızma analizleri yapılarak uygun derinliğe kadar slurry
trenç, thin wall, jet grouting vb. uygulamalarla gerekli önlemler alınmalıdır.
Göl Alanı Mühendislik Jeolojisi
Regülatör yerinde her iki sahilde Refahiye Ofiyolitli KarıĢığı yüzeylenmektedir. Birim;
siyahımsı yeĢil, koyu kahverengi, kahverengimsi gri renkli, sert, blokumsu ayrıĢmalı, dunit,
serpantinit, amfibolit, gabro karıĢımı ile alacalı renkli, ince yapraklanmalı, levhamsı ayrıĢmalı,
eklemli metamorfik Ģistler; kahverengimsi gri, yeĢilimsi gri renkli, sert, eklemli, yer yer yastık
yapılı spilit; kahverengimsi sarı, kahverengimsi gri, koyu yeĢil renkli, yastık yapılı kalın
tabakalı metavolkanitler; farklı yaĢ ve litolojide kireçtaĢı bloklarından oluĢur. Birim genelde az
ayrıĢmıĢ-taze, yer yer orta-çok ayrıĢmıĢ, orta-yüksek dayanımlı, ayrıĢmıĢ kesimler ortadüĢük dayanımlıdır.
Refahiye Ofiyolitli KarıĢığı litolojik yapısından dolayı geçirimsiz-az geçirimli özellikte
olmasına karĢın içerdiği süreksizlikler ve parçalı kırıklı seviyeler nedeniyle geçirimli
yapıdadır. Regülatör yerinde alüvyon kalınlığı 4.30-10.30 m. arasında, gövde dolgusu altında
ise 25.90 m dir. Alüvyon geçirimli-çok geçirimli özelliktedir.
Regülatörün talvegden yüksekliği 6.04 m. olduğundan göl alanı oldukça küçük bir alanı
kaplamaktadır. Regülatör yerinde geçirimsizliği sağlamak için, sızma analizleri yapılarak
uygun derinliğe kadar slurry trenç, thin wall, jet grouting vb. uygulamalarla gerekli önlemler
alınmalıdır.
Göl alanında yamaçlar duraylıdır. Her iki yamaç doğal Ģevlerde herhangi bir duraysızlık
sorunu görülmemektedir.
İletim Kanalı Güzergahı Mühendislik Jeolojisi
Ġletim kanalı Karabudak Çayı‟nın sağ sahilinde, 7483 m. uzunluğunda, giriĢ kotu
1646,60 m, çıkıĢ kotu 1643,60 m. dir. Ġletim kanalının km 0+000-0+475, km 1+830-1+890,
3+550-3+900, 5+350-7+454 arası duvarlı kanal, diğer kesimler trapez kesitli kanal
Ģeklindedir. Duvarlı kanal taban geniĢliği 3,00 m, yüksekliği 1,50 m; trapez kesitli kanal taban
geniĢliği 1,20 m, yüksekliği 1,50 m dir.
51
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Ġletim hattı güzergahında, km 0+000-5+820 arasında Refahiye Ofiyolitli KarıĢığı, km
5+820-7+454 arasında Gülandere Formasyonu yer alır(Pafta No: EKC-J-02/07).
Km 0+000-5+820 arası;
Kanal güzergahının bu kesimde Refahiye Ofiyolitli KarıĢığı(Kk), yüzeylenmektedir.
Birim; siyahımsı yeĢil, koyu kahverengi, kahverengimsi gri renkli, sert, blokumsu ayrıĢmalı,
dunit, serpantinit, amfibolit, gabro karıĢımı ile alacalı renkli, ince yapraklanmalı, levhamsı
ayrıĢmalı, eklemli metamorfik Ģistler; kahverengimsi gri, yeĢilimsi gri renkli, sert, eklemli, yer
yer yastık yapılı spilit; kahverengimsi sarı, kahverengimsi gri, koyu yeĢil renkli, yastık yapılı
kalın tabakalı metavolkanitler; farklı yaĢ ve litolojide kireçtaĢı bloklarından oluĢur. Birim
genelde az ayrıĢmıĢ-taze, yer yer orta-çok ayrıĢmıĢ, orta-yüksek dayanımlı, ayrıĢmıĢ
kesimler orta-düĢük dayanımlıdır. Ofiyolitlerin üzerinde birimin kendi ayrıĢma ürünü olan
değiĢen kalınlıkta sığ rezidüel zemin özelliğinde yamaç molozu örtüsü yer alır.
Ġletim kanalı güzergahında sondaj açmak topografik nedenlerle olanaklı olmadığından,
güzergahta yer alan temel kayanın taĢıma gücü değeri, yüzeyden alınan kaya örnekleri
üzerinde laboratuvarda yapılan nokta yük deneyleriyle belirlenmiĢtir. DeğiĢik kesimlerden
alınan 4 adet kaya örneklerinde ortalama nokta yük değeri, I(50)=3,91 MPa bulunmuĢtur. Tek
eksenli basınç dayanımı qu)=k* I(50), k=13-50 arasında değiĢen katsayı(Genel olarak k=24
alınır). Bu değerler göre, qu=24*3,91, qu=93,84 MPa(956,88 kg/cm2) bulunmuĢtur.
Eklemli kayaların emniyetli taĢıma gücü, tek eksenli basınç dayanımı ve süreksizlik
katsayısına göre belirlenmektedir. q(a)= Ksp* qu, [Canadian Foundation Engineering Manual2006], Ksp= Eklemli kayaçlarda süreksizlik aralığına göre belirlenen katsayı, Ksp=0,1 (Eklem
aralığı 0,3-1,0 m için), q(a)=0,1*956,84, q(a)=95,68 kg/cm2 bulunmuĢtur. Temel kaya taĢıma
gücü ve duraylılık açısından uygun özelliktedir.
Ġletim kanalı güzergahının bu kesiminde kanal kazı klası, % 10 Çok Sert Kaya, % 40
Sert Kaya, % 30 YumuĢak Kaya, % 20 küskü; kazı Ģevi 1/2,5 (yatay/düĢey), Kazı malzemesi
dolgu Ģevi 1/1 alınması uygun olacaktır(KGM ġev Projelendirme Rehberi).
Km 2+540-2+850 arası;
Ġletim kanalı güzergahında km 0+000-5+820 arasında yüzeylenen Refahiye Ofiyolitli
KarıĢığı(Kk) içinde km 2+540-2+850 arasında Ekincik Köyü‟nde eski bir heyelan yer
almaktadır. Çok eski tarihlerde hareket etmiĢ olan heyelan günümüzde belli bir dengeye
ulaĢarak durağan hale gelmiĢtir. Ancak kanal güzergahı için yapılacak kazılarda yamaç
dengesi bozulacağından Ģev heyelanları yeniden geliĢebilir. Bu nedenle kanal kazılarında bu
kesim için gerekli özen gösterilmelidir.
Heyelan malzemesinin litolojisi ve jeoteknik özelliklerinin belirlenmesi için heyelan
sahasında 4 adet araĢtırma çukuru açılmıĢtır. AraĢtırma çukurlarından alınan bozulmuĢ
örnekler üzerinde gerekli laboratuvar deneyleri yapılmıĢtır.
AÇ-1: 0.00-0.80 m. YeĢilimsi kahverengi renkli, plastik özellikte, ince çakıllı kil; 0.802.50 m. AyrıĢmıĢ zemine dönüĢmüĢ ofiyolit; 2.50-3.00 m. Kahverengimsi yeĢil renkli Ofiyolit,
az ayrıĢmıĢ, orta-düĢük dayanımlı.
52
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Laboratuvar deney sonuçlarına göre; 4 nolu Elekten Geçen: % 62, 200 nolu Elekten
Geçen: % 20, Likit Limit: % 34, Plastik Limit: % 23, Plastisite Ġndisi: % 11, BirleĢtirilmiĢ Zemin
Sınıfı: SC, Su Oranı: % 21, Kohezyon(c): 0.65 kg/cm2, Ġçsel Sürtünme Açısı(Ø): 340,
Maksimum Kuru Birim Ağırlık: 1.828 gr/cm3, Optimum Su Ġçeriği: % 15.4 dür.
AÇ-2: 0.00-2.50 m. YeĢilimsi kahverengi renkli, kil; 2.50-3.50 m. Çakıllı kumlu kil,
Çakıllar yarı yuvarlar-köĢeli, ince-orta boyutlu, orta-düĢük dayanımlı(AyrıĢmıĢ Ofiyolit).
Laboratuvar deney sonuçlarına göre; 4 nolu Elekten Geçen: % 57, 200 nolu Elekten
Geçen: % 19, Likit Limit: % 32, Plastik Limit: % 22, Plastisite Ġndisi: % 10, BirleĢtirilmiĢ Zemin
Sınıfı: GC, Su Oranı: % 13, Kohezyon(c): 0.61 kg/cm2, Ġçsel Sürtünme Açısı(Ø): 330,
Maksimum Kuru Birim Ağırlık: 1.841 gr/cm3, Optimum Su Ġçeriği: % 14.5 dir.
AÇ-3: Yüzeyden itibaren ayrıĢmıĢ, bloklanmıĢ, yer yer killeĢmiĢ ofiyolit. YeĢilimsi
kahverengi renkli, çakıl ve bloklar az ayrıĢmıĢ, orta-yüksek dayanımlı, yer yer düĢük
dayanımlıdır. Ofiyolitik kompleks özelliğindeki bu araĢtırma çukurundan örnek alınmamıĢtır.
AÇ-4: 0.00-0.30 m. Bitkisel toprak, 0.30-2.50 m. Killi çakılı kum, ayrıĢmıĢ zemine
dönüĢmüĢ ofiyolit; 2.50-3.00 m. Kahverengimsi yeĢil renkli Ofiyolit, az ayrıĢmıĢ, çakıllar inceorta boyutlu, yarı köĢeli-köĢeli, sağlam. Kayaç genelde az ayrıĢmıĢ, orta dayanımlıdayanımlı özelliktedir.
Laboratuvar deney sonuçlarına göre; 4 nolu Elekten Geçen: % 76, 200 nolu Elekten
Geçen: % 30, Likit Limit: % 51, Plastik Limit: % 33, Plastisite Ġndisi: % 18, BirleĢtirilmiĢ Zemin
Sınıfı: SM, Su Oranı: % 22, Kohezyon(c): 0.63 kg/cm2, Ġçsel Sürtünme Açısı(Ø): 320,
Maksimum Kuru Birim Ağırlık: 1.678 gr/cm3, Optimum Su Ġçeriği: % 23.2 dir.
AraĢtırma çukurlarından alınan bozulmuĢ örnekler üzerinde yapılan laboratuvar deney
sonuçlarına göre, ortalama kohezyon c=0.63 kg/cm2(86.26 kPa), Ġçsel Sürtünme Açısı Ø=
330, Birim Ağırlık γ=1.782 gr/cm3(16.77 kN/m3), kanal taban geniĢliği B=1.2 m, kanal derinliği
Df=1.5 m, alınarak kanal güzergahının bu kesiminde emniyetli taĢıma gücü q(a)=14.71
kg/cm2 bulunmuĢtur.
Ġletim kanalı güzergahının km 2+540-2+850 arasında heyelanlı kesimde kazı klası,
%10 YumuĢak Kaya, %50 Küskü, %40 Toprak; kazı Ģevi 1.5/1 (yatay/düĢey), Kazı
malzemesi dolgu Ģevi 1.5/1 alarak verilmiĢtir.
Heyelanlı kesimde, yamaç döküntüsü ve yüzey akmalarından etkilenmemek için
kanalın kapalı geçilmesi faydalı olacaktır. ġev kazılarında Ģev yüksekliği 5.00 m. den fazla
olması durumunda palye yapılmalıdır. ġev üstünde beton kaplamalı drenaj hendekleri
yapılmalı, uygun drenaj sistemleriyle, yüzey ve yeraltısuları kanal güzergahından
uzaklaĢtırılmalıdır.
Km 5+820-7+454 arası;
Bu kesimde iletim hattı güzergahında Gülandere Formasyonu(Tg) yüzeylenir. Birim; fliĢ
fasiyesinde kumtaĢı, kiltaĢı, silttaĢı, çakıltaĢı, tüf ve aglomera ardalanması ile çeĢitli
olistolitlerden oluĢmuĢtur.
53
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
KumtaĢı; kahverengimsi sarı, gri renkli, ince-orta tabakalı, yer yer çapraz tabakalı,
oygu-dolgu yapılı, kırıklı eklemli, kalsit damarlı, kıvrımlı, yer yer dike yakın eğimli, pürüzlü
yüzeyli, levhamsı ayrıĢmalı, kil ve kireç çimentolu, sert, ve iyi boylanmalıdır.
KiltaĢı; yeĢilimsi gri, açık-koyu yeĢil renkli, ince tabakalı, laminalı, eklemli kalsit damarlı,
kırılgan, kıvrımlı ve konkoidal ayrıĢmalıdır.
SilttaĢı; yeĢilimsi mavi, yeĢilimsi gri renkli, laminalı, Çubuğumsu ve toprağımsı
ayrıĢmalı, kıvrımlı, kırıklı ve kırılgan yapılıdır.
ÇakıltaĢı; kahverengi, sarımsı kahverengi, kahverengimsi kırmızı renkli, kalın-çok kalın
tabakalı, belirgin derecelenmeli, çakıl boyutları 0.2-6.0 cm arasında, çakıllar genellikle
kireçtaĢı, mermer, metamorfik kaya parçaları, ofiyolit, kuvars, radyolarit ve benzeri
kayaçlardan oluĢmaktadır. Birim içindeki bloklar; metamorfik Ģist, metavolkanit ve kireçtaĢı
litolojisindedir.
Gülandere Formasyonu genelde az ayrıĢmıĢ-taze, yer yer orta-çok ayrıĢmıĢ, ortayüksek dayanımlı, ayrıĢmıĢ kesimler orta-düĢük dayanımlıdır.
Ġletim kanalı güzergahında, Gülandere Formasyonu üzerinde yer yer birimin kendi
ayrıĢma ürünü olan, değiĢken kalınlıkta, genelde sığ, siltli kumlu kil niteliğinde rezidüel zemin
yer alır.
Ġletim kanalı güzergahında sondaj açmak topografik nedenlerle olanaklı olmadığından,
güzergahta yer alan temel kayanın taĢıma gücü değeri, yüzeyden alınan kaya örnekleri
üzerinde laboratuvarda yapılan nokta yük deneyleriyle belirlenmiĢtir. Kanal güzergahı
üzerinde km 5+970 cıvarında alınan kaya örneklerinde ortalama nokta yükleme değeri,
I(50)=1.67 MPa bulunmuĢtur. Tek eksenli basınç dayanımı q(a)=k* I(50), k=13-50 arasında
değiĢen katsayı(Genel olarak k=24 alınır). Bu değerler göre, q (a)=24*1.67, q(a)=40.08
MPa(408.70 kg/cm2) bulunmuĢtur.
Eklemli kayaların emniyetli taĢıma gücü, tek eksenli basınç dayanımı ve süreksizlik
katsayısına göre belirlenmektedir. q(a)= Ksp* qu, [Canadian Foundation Engineering Manual2006], Ksp= Eklemli kayaçlarda süreksizlik aralığına göre belirlenen katsayı, Ksp=0,1 (Eklem
aralığı 0,3-1,0 m için), q(a)=0,1*408.70, q(a)=40.87 kg/cm2 bulunmuĢtur. Temel kaya, taĢıma
gücü ve duraylılık açısından uygun özelliktedir.
Ġletim kanalı güzergahının bu kesiminde kanal kazı klası, % 10 Çok Sert Kaya, % 30
Sert Kaya, % 30 YumuĢak Kaya, % 30 küskü; kazı Ģevi 1/2 (yatay/düĢey), Kazı malzemesi
dolgu Ģevi 1/1 alınması uygun olacaktır.
54
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Yükleme Havuzu ve Cebri Boru Güzergahı Mühendislik Jeolojisi
Yükleme havuzu iletim kanalı sonunda, 1638,40 m. kotunda, boyu 40.00 m. eni 6,20 m.
yüksekliği 7,00 m. dir. Cebri boru 727,125 m. uzunluğunda ve 1.20 m. çapındadır.
Yükleme havuzu ve cebri boru güzergahında Gülandere Formasyonu(Tg) yüzeylenir.
Birimin jeolojik-jeoteknik özellikleri, kanal güzergahının km 5+820-7+454 arası ile benzer
özelliktedir. Birim, fliĢ fasiyesinde kumtaĢı, kiltaĢı, silttaĢı, çakıltaĢı, tüf ve aglomera
ardalanması ile çeĢitli olistolitlerden oluĢmuĢtur. KumtaĢı; kahverengimsi sarı, gri renkli, inceorta tabakalı, yer yer çapraz tabakalı, oygu-dolgu yapılı, kırıklı eklemli, kalsit damarlı, kıvrımlı,
yer yer dike yakın eğimli, pürüzlü yüzeyli, levhamsı ayrıĢmalı, kil ve kireç çimentolu, sert, ve
iyi boylanmalıdır. KiltaĢı; yeĢilimsi gri, açık-koyu yeĢil renkli, ince tabakalı, laminalı, eklemli
kalsit damarlı, kırılgan, kıvrımlı ve konkoidal ayrıĢmalıdır. SilttaĢı; yeĢilimsi mavi, yeĢilimsi gri
renkli, laminalı, Çubuğumsu ve toprağımsı ayrıĢmalı, kıvrımlı, kırıklı ve kırılgan yapılıdır.
Yükleme havuzu ve cebri boru güzergahında, Gülandere Formasyonu genelde az
ayrıĢmıĢ-taze, yer yer orta derecede ayrıĢmıĢ, orta-yüksek dayanımlı, ayrıĢmıĢ kesimler ortadüĢük dayanımlıdır. Birimin üzerinde yer yer birimin kendi ayrıĢma ürünü olan, değiĢken
kalınlıkta, genelde sığ, siltli kumlu kil niteliğinde rezidüel zemin yer alır.
Yükleme havuzu ve cebri boru güzergahında, yol durumu ve topografik koĢullar uygun
olmadığından sondajlı araĢtırma yapılamamıĢtır. Jeolojik-jeoteknik değerlendirmeler, benzer
özellikteki kanal güzergahının km 5+820-7+454 arası ile santral yerinde yapılan yerinde ve
laboratuvar deneyleri ile arazi gözlemlerinden yararlanılarak yapılmıĢtır.
Yükleme havuzu ve cebri boru güzergahında kazı klası; %10 Çok Sert Kaya, %30 Sert
Kaya, %30 YumuĢak Kaya, %30 Küskü; kazı Ģev oranı: 1/2(Yatay/DüĢey) alınması uygun
görülmektedir.
Yükleme havuzu ve cebri boru güzergahı, hakim litolojisi kumtaĢı, kiltaĢı, silttaĢı
ardalanmasından oluĢan Gulandere Formasyonu üzerinde yer alacaktır. Birim, taĢıma gücü
ve duraylılık açısından uygun özelliktedir.
Santral Yeri Mühendislik Jeolojisi
Santral yapısı, Karabudak Çayının sağ sahilinde, 1414,34 m. kotunda
projelendirilmiĢtir. Boyu, L=32.50 m, temel geniĢliği, B=15.80 m, temel derinliği, D f=10.65 m.
dir.
Santral binası yerinde; üst kısımlarda killi siltli bloklu kumlu çakıl niteliğinde alüvyon,
bunun altında ise Gülandere Formasyonu yüzeylenmektedir. Gülandere Formasyonunun
mühendislik jeolojisi özellikleri diğer yapı yerleri ile benzer özelliktedir. Birim; fliĢ fasiyesinde
kumtaĢı, kiltaĢı, silttaĢı, ardalanmasından oluĢmuĢtur. KumtaĢı; kahverengimsi sarı, gri
renkli, ince-orta tabakalı, yer yer çapraz tabakalı, oygu-dolgu yapılı, kırıklı eklemli, kalsit
damarlı, kıvrımlı, yer yer dike yakın eğimli, pürüzlü yüzeyli, levhamsı ayrıĢmalı, kil ve kireç
çimentolu, sert ve iyi boylanmalıdır. KiltaĢı; yeĢilimsi gri, açık-koyu yeĢil renkli, ince tabakalı,
laminalı, eklemli kalsit damarlı, kırılgan, kıvrımlı ve konkoidal ayrıĢmalıdır. SilttaĢı; yeĢilimsi
mavi, yeĢilimsi gri renkli, laminalı, çubuğumsu ve toprağımsı ayrıĢmalı, kıvrımlı, kırıklı ve
kırılgan yapılıdır.
55
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Santral yerinde zeminin ve temel kayanın kalınlığını belirlemek ve santral binasını en
uygun konumda yerleĢtirmek için SSK-1, SSK-2, SSK-3, SSK-4, SSK-5 ve SSK-6 nolu
sondaj kuyuları açılmıĢtır.
ESSK-1 nolu sondaj kuyusu; Santral yerinde 15.30 m. derinliğinde açılmıĢtır. Sondaj
kuyusunda 0.00-0.60 m. arasında bitkisel toprak, 0.60-1.30 m. arasında siltli bloklu kumlu
çakıl niteliğinde alüvyon, 1.30-10.80 m. arasında kiltaĢı-silttaĢı ardalanması, 10.80-15.30 m
arasında kumtaĢı kesilmiĢtir. Kuyuda yeraltısuyu 3.05 m. dir.
ESSK-2 nolu sondaj kuyusu; Santral yerinde 13.00 m. derinliğinde açılmıĢtır. Sondaj
kuyusunda 0.00-0.60 m. arasında bitkisel toprak, 0.60-6.95 m. arasında siltli bloklu kumlu
çakıl niteliğinde alüvyon, 6.95-13.00 m. arasında grimsi mavi renkli kiltaĢı kesilmiĢtir. Kuyuda
yeraltısuyu 3.80 m. dir.
ESSK-3 nolu sondaj kuyusu; Santral yerinde 12.50 m. derinliğinde açılmıĢtır. Sondaj
kuyusunda 0.00-0.30 m. arasında bitkisel toprak, 0.30-0.70 m. arasında kil, 0.70-12.50 m.
arasında yeĢilimsi gri, kahverengimsi gri renkli kiltaĢı kesilmiĢtir. Kuyuda yeraltısuyu 11.60 m.
dir.
ESSK-4 nolu sondaj kuyusu; Santral yerinde 15.00 m. derinliğinde açılmıĢtır. Sondaj
kuyusunda 0.00-0.20 m. arasında bitkisel toprak, 0.20-3.20 m. arasında killi kumlu bloklu
çakıl niteliğinde yamaç molozu, 3.20-8.20 m. arasında kahverengi kiltaĢı, 8.20-15.00 m.
arasında yeĢilimsi mavi renkli, kiltaĢı-silttaĢı-kumtaĢı ardalanması kesilmiĢtir. Kuyuda
yeraltısuyu 7.50 m. dir.
ESSK-5 nolu sondaj kuyusu; Santral yerinde 15.00 m. derinliğinde açılmıĢtır. Sondaj
kuyusunda 0.00-0.20 m. arasında bitkisel toprak, 0.20-1.50 m. arasında killi kumlu bloklu
çakıl niteliğinde yamaç molozu, 1.50-15.00 m. arasında kahverengimsi siyah, mavimsiyeĢilimsi gri renkli, kiltaĢı-silttaĢı-kumtaĢı ardalanması kesilmiĢtir. Kuyuda yeraltısuyu 9.00 m.
dir.
ESSK-6 nolu sondaj kuyusu; Santral yerinde 15.00 m. derinliğinde açılmıĢtır. Sondaj
kuyusunda 0.00-0.20 m. arasında bitkisel toprak, 0.20-3.60 m. arasında killi kumlu bloklu
çakıl niteliğinde yamaç molozu, 3.60-15.00 m. arasında yeĢilimsi mavi renkli, kiltaĢı-silttaĢıkumtaĢı ardalanması kesilmiĢtir. Kuyuda yeraltısuyu 11.00 m. dir.
Santral yeri, proje üzerinde yapılan revizyonlarla bir miktar daha kuzeye, yamaç
tarafına çekilmiĢtir. Böylece santral temel kotu, temel kayanın daha alt seviyelerine
oturtulmuĢtur.
Santral yerinde açılan sondajlardan alınan karot örnekleri üzerinde laboratuvarda doğal
birim ağırlık ve serbest basınç deneyleri yaptırılmıĢ. Laboratuvar deney sonuçlarına ortalama
Doğal Birim Ağırlık, γn=2.29 gr/cm3, ortalama Serbest Basınç Dayanımı qu=662.15 kg/cm2
bulunmuĢtur. Sondaj kuyularında ortalama Kaya Kalitesi değeri de, RQD=49 olarak
belirlenmiĢtir. Bu RQD değerine göre tek eksenli basınç dayanımı indirgeme yüzdesi 0,80
dır(Terzaghi-Peck,1974).
56
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Regülatör yerinde temel kayayı oluĢturan Gülandere Formasyonu‟nu oluĢturan
birimlerin emniyetli taĢıma gücü; q(a)=qu-[0,80*qu], q(a)=662.15-[0,80*662.15], q(a)=132.43
kg/cm2 bulunmuĢtur. Diğer bir yöntemle eklemli kayaların emniyetli taĢıma gücü, tek eksenli
basınç dayanımı ve süreksizlik katsayısına göre belirlenmektedir. q(a)= Ksp* qu, [Canadian
Foundation Engineering Manual-2006], Ksp= Eklemli kayaçlarda süreksizlik aralığına göre
belirlenen katsayı, Ksp=0,1 (Eklem aralığı 0,3-1,0 m için), q(a)=0,1*662.15, q(a)=66.21 kg/cm2
bulunmuĢtur.
Gülandere Formasyonu‟nu oluĢturan kiltaĢı-silttaĢı-kumtaĢı ardalanması Ģeklindeki
temel kaya, taĢıma gücü ve duraylılık açısından uygun özelliktedir.
Santral binası yerinde kazı klası%10 Çok Sert Kaya, %30 Sert Kaya, %30 YumuĢak
Kaya, %30 Küskü; kazı Ģev oranı: 1/2(Yatay/DüĢey) alınması uygun görülmektedir.
IV.2.3. Hidrojeolojik özellikleri (Yeraltı su seviyeleri; halen mevcut her türlü keson,
derin, artezyen vb. kuyu; emniyetli çekim değeri; suyun fiziksel, kimyasal,
bakteriyolojik özellikleri; yeraltı suyunun mevcut ve planlanan kullanımı,
debileri, proje alanına mesafeleri),
Ġnceleme alanında yüzey ve yeraltı suları, jeolojik birimlerin petrografisi ve tektonizma
ile etkilenme derecesiyle doğrudan ilgilidir.
Proje kapsamında, Regülatör için açılan 7 adet sondajın tümünde YAS belirlenmiĢtir.
YASS; en düĢük 1,60 m, en yüksek 6,80 m, ortalama 4,45 m dir. Santral yeri için açılan 6
adet sondajın tümünde YAS belirlenmiĢtir. YASS; en düĢük 3,00 m, en yüksek 11,00 m,
ortalama 7,70 m dir. Temel araĢtırma sondajlarında belirlenen YAS seviyeleri aĢağıda tablo
halinde verilmiĢtir.
Tablo 14. Temel AraĢtırma Sondajlarında Belirlenen YAS Seviyeleri
Yapı Yeri
Açılan Sondaj
En DüĢük YAS
En Yüksek YAS
Ortalama YAS
Sayısı
(m)
(m)
(m)
Regülatör
7
1,60
6,8
4,45
Santral
6
3,0
11,0
7,70
Ekincik Regülatörü ve HES projesinde yerüstü su kaynağının ana kolunu Karabudak
Çayı oluĢturur. Karabudak Çayı, Karadağ‟ın 2200 m. kotlarından doğar, kuzeybatıgüneydoğu yönünde plato arazide akıĢına devam ederken pek çok kaynaklardan beslenen
yan dereler yer alır. Karabudak Çayı doğduğu yerden yaklaĢık 19 km sonra Darıdere
mezrası yakınlarında yaklaĢık 1629 m. kotlarında Ekincik regülatör aksına ulaĢır. Bu
kesimden sonra sağdan ve soldan irili ufaklı dereler alarak Sinek köyünün yaklaĢık 1km
güneybatısında santral yerinden geçer. Karabudak Çayı, santral yerini geçtikten sonra
kuzey-güney yönünde akar, Ağıldere köyü yakınlarında Tuzla Çayı ile birleĢir. Erzincan-Ġliç
yakınlarında Fırat Nehrinin yan kolu olan Karasu‟ya kavuĢur. Karabudak Çayı „nın drenaj
alanı 95.4 km2 dir. regülatör yerinde ortalama yüzeysel akıĢ debisi 1.3 m3/sn dir.
57
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Proje alanında yüzeylenen Refahiye Ofiyolitli KarıĢığı, dunit, peridotit, serpantinit,
amfibolit, gabro karıĢımı metamorfik kayaç bloklarından oluĢur, Gulandere Formasyonu
türbiditik fliĢ özelliğindeki çökel kayaçlardan oluĢur. Bu kaya birimleri ilksel olarak
geçirimsizdir. Bünyelerinde barındırdıkları süreksizlik yoğunluğuna bağlı olarak geçirimli
özellikte olabilmektedirler.
Proje alanında yüzeylenen genç birimlerden yamaç molozu ve alüvyon sahip oldukları
granülometri değerine ve beslenme koĢullarına göre suyu iletirler veya taĢırlar. Bloklu kumlu
çakıl niteliğindeki alüvyon geçirimli-çok geçirimli özelliktedir. Proje alanında yer yer çok küçük
ölçekli kaynaklar izlenmektedir.
Proje kapsamında yapı yerlerinde açılan sondaj kuyularının; numarası, koordinatları ve
YASS derinliği aĢağıdaki tabloda verilmiĢtir.
Tablo 15. Temel AraĢtırma Sondaj Koordinatları ve Belirlenen YAS Seviyeleri
Sıra No
Kuyu No
Koordinatlar
X
Derinlik
Y
(m)
YAS (m)
REGÜLATÖR YERĠ
1
RSK-1
451201
4408128
18.00
2.95
2
RSK-2
451233
4408121
18.00
5.30
3
RSK-3
451288
4408100
25.00
4.80
4
RSK-4
451337
4408076
23.00
1.60
5
RSK-5
451337
4409234
16.00
6.80
6
RSK-6
451011
4409236
35.00
6.70
7
RSK-7
451067
4409243
21.00
3.10
SANTRAL YERĠ
8
ESSK-1
451067
4404594
15.30
3.05
9
ESSK-2
446119
4404603
13.00
4.10
10
ESSK-3
446149
4404678
12.50
11.60
11
ESSK-4
446157
4403039
15.00
7.50
12
ESSK-5
446179
4403038
15.00
9.00
13
ESSK-6
446146
4403043
15.00
11.00
Ġletim hattı güzergahında, km 0+000-5+820 arasında Refahiye Ofiyolitli KarıĢığı, km
5+820-7+483 arasında Gülandere Formasyonu yer alır
Ġletim kanalı güzergahında km 0+000-5+820 arasında yüzeylenen Refahiye Ofiyolitli
KarıĢığı(Kk) içinde km 2+540-2+850 arasında Ekincik Köyü‟nde gözlenen heyelan
bölgesinde 4 adet araĢtırma çukuru açılmıĢtır. Heyelan malzemesinin litolojisi ve jeoteknik
özelliklerinin belirlenmesi için heyelan sahasında açılan 4 adet araĢtırma çukurlarından
alınan bozulmuĢ örnekler üzerinde gerekli laboratuvar deneyleri yapılmıĢtır. Karabudak Çayı
yatağından yüksek kotlar boyunca geçen iletim kanalının km 2+540-2+850 arası açılan AÇ-1,
AÇ-2, AÇ-3 ve AÇ-4 no‟lu araĢtırma çukurlarında yer altı suyuna rastlanmamıĢtır.
Proje kapsamında iletim güzergahı km 2+540-2+850 arası açılan araĢtırma
çukurlarının; numarası, km‟si ve YASS derinliği aĢağıda verilmiĢtir.
58
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Tablo 16. Ġletim Kanalı Temel AraĢtırma Sondaj Numaraları ve Belirlenen YAS Seviyeleri
Sıra No
AraĢtırma
Çukuru No
1
AÇ-1
2
AÇ-2
3
AÇ-3
4
AÇ-4
Km
2+540-2+850
Derinlik
(m)
YAS (m)
3.00
-
3.50
-
1.00
-
3.00
-
Ġletim kanal güzergahı boyunca yüzeylemiĢ olan Refahiye Ofiyolitli KarmaĢığı ve
Gülandere Formasyonu na ait jeolojik birimler ilksel halinde geçirimsiz olmakla birlikte
zamanla bünyesinde oluĢan süreksizlik zon ve seviyeleri boyunca geçirimli özellik
kazanabilmektedir. Ġletim kanal güzergahı boyunca yer yer çok küçük kaynak çıkıĢları
gözlenmektedir.
IV.2.4. Hidrolojik özellikler (yüzeysel su kaynaklarından, göl, dalyan akarsu ve diğer
sulak alanların fiziksel, kimyasal, bakteriyolojik ve ekolojik özellikleri, bu
kapsamda akarsuların debisi ve mevsimlik değiĢimleri, su toplama havzası,
oligotrofik,
mezotrofik,
ötrofik,
distrofik
olarak
sınıflandırılması,
sedimantasyon, drenaj, tüm su kaynaklarının kıyı ekosistemleri), projenin
kurulacağı su kaynağının/kaynaklarının uzun yıllara ait aylık ortalama değerleri
(m3/sn) akım gözlem istasyonları ve regülatör yerlerini temsil eden uzun yıllara
ait akım değerlerinin, ilgili kurum (bu verilerin temin edildiği kurum) onayı
alınarak sunulması, proje üzerinde gerçekleĢtirilecek suyun herhangi bir göl
ekosistemini besleyip beslemediği hakkında bilgi,
Proje alanında hidrojeolojik açıdan değer kaydedebilecek akan dereler, üzerinde HES
yapımı planlanan Karabudak çayıdır.
Proje sahası Fırat Havzası kollarından olan Karabudak çayının vadisinde yer
almaktadır. Proje sahasında yer alan jeolojik formasyonlar akifer kayaç niteliği taĢımamakla
birlikte yeraltısuyu seviyesinin kayaçlarda yüzeye yakın olduğu söylenebilir.
Ekincik HES‟in yerüstü su kaynağı Karasu‟nun yan kolu olan Karabudak Çayı‟dır.
Karabudak çayı, Karadağ‟ın 2200 m kotlarından doğar, kuzeybatı-güneydoğu yönünde plato
arazide pek çok kaynaktan beslenerek akar. Doğduğu noktadan yaklaĢık 19.5 km sonra
Darıdere Mezrası civarında Ekincik regülatör aksına ulaĢır. Regülatör yerinden sonra akıĢına
devam eden Karabudak çayı, sağ sahilden gelen Bahtiyar dereyi alır. Bu noktadan sonra
kuzey-güney istikametine dönerek 10 km sonra Ağıldere köyü yakınında Tuzla çayıyla
birleĢir. BirleĢim yerinden sonra Karabudak çayı adını alır ve yaklaĢık 15-20 km sonra
Erzincan-Ġliç ilçesi civarında Fırat nehrinin kolu olan Karasu‟ya katılır. Karabudak çayının
yapımı planlanan Ekincik regülatörü yerindeki ortalama yüzeysel akıĢ debisi 1.13 m3/s dir.
59
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
IV.2.5. Yüzeysel su kaynaklarının mevcut ve planlanan kullanımı, varsa havza özelliği
(içme, kullanma, sulama suyu, elektrik üretimi, baraj, göl, gölet, su ürünleri
üretiminde ürün çeĢidi ve üretim miktarları), proje alanının içme ve kullanma
suyu temin edilen kıta içi yüzeysel su havzasında kalıp kalmadığı, söz konusu
derenin herhangi bir içme suyu kaynağını besleyip beslemediği, içme suyu
kaynaklarına mesafeleri, söz konusu dereden içme ve kullanma suyu alınıp
alınmadığı,
Söz konusu proje “Nehir Tipi Santral” olarak planlanmıĢ olup, Nehir Tipi HES‟ler su
tüketen tesisler değildir. Ekincik Hidroelektrik santralinin tek amacı enerji üretimidir. Ekincik
Regülatörü ile çevrilen Karabudak Çayı suları, iletim tesisleri vasıtası ile santral binasına
ulaĢtırılacak ve burada türbinlenerek enerji üretimi gerçekleĢtirilecektir. Regülatör ile çevrilen
sular yaklaĢık 6 km sonrasında herhangi bir kimyasal ve fiziksel özelliği değiĢtirilmeden
tekrar Karabudak Çayına bırakılacaktır.
Karabudak çayı, Karadağ‟ın 2200 m kotlarından doğar, kuzeybatı-güneydoğu yönünde
plato arazide pek çok kaynaktan beslenerek akar. Doğduğu noktadan yaklaĢık 19.5 km sonra
Darıdere Mezrası civarında Ekincik regülatör aksına ulaĢır. Regülatör yerinden sonra akıĢına
devam eden Karabudak çayı, sağ sahilden gelen Bahtiyar dereyi alır. Bu noktadan sonra
kuzey-güney istikametine dönerek 10 km sonra Ağıldere köyü yakınında Tuzla çayıyla
birleĢir. BirleĢim yerinden sonra Karabudak çayı adını alır ve yaklaĢık 15-20 km sonra
Erzincan-Ġliç ilçesi civarında Fırat nehrinin kolu olan Karasu‟ya katılır.
Proje alanının kuzeybatısında yaklaĢık 70 km mesafede Tödürge Gölü, yaklaĢık 85
km mesafede Hafik Gölü; yaklaĢık 80 km mesafede Lota Gölü; güneybatısında yaklaĢık 120
km mesafede UlaĢ Gölü, yaklaĢık 95 km mesafede Karayün Gölü, yaklaĢık 120 km
mesafede Tecer Gölü, yaklaĢık 73 km mesafede Kurugöl, yaklaĢık 110 km mesafede Bingöl;
batısında yaklaĢık 75 km mesafede Çimenyenice Gölü, yaklaĢık 72 km mesafede AkgölKaragöl, yaklaĢık 85 km mesafede KemiĢ Gölü, yaklaĢık 90 km mesafede Çetme (Sülüklü)
Gölü, yaklaĢık 75 km mesafede Göğdün (Balıkkaya) Gölü yer almaktadır.
Ekincik Regülâtörü ve HES‟in hemen membasında, 4628 sayılı yasa kapsamında tüzel
bir kiĢilik tarafından müracaatı olan Dila Hidroelektrik Santral Projesi yer almaktadır. Yine
Karasu nehri üzerinde önerilen proje yerinin mansabında 4628 sayılı yasa kapsamında tüzel
bir kiĢilik tarafından müracaatı olan Sütlüce Hidroelektrik Santral Projesi yer almaktadır.
Proje alanını gösterir uydu görüntüsü aĢağıda verilmiĢtir.
60
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
ÇED RAPORU
Kaynak: http://geodata.ormansu.gov.tr/3d/indexv5.aspx
ġekil 30. Proje Alanı ve Çevresindeki Enerji Yatırımlarını Gösteri Uydu Görüntüsü
61
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
IV.2.6. Toprak özellikleri ve kullanım durumu (toprak yapısı, arazi kullanım kabiliyeti,
sınıflaması, taĢkın kapasitesi, toprak iĢleri için kullanımı, doğal bitki örtüsü
olarak kullanılan mera, çayır vb.),
Proje alanında yer alan regülatör yapısı orman arazisi ve Ģahıs arazisi üzerinde; iletim
kanalı hazine arazisi, orman arazisi ve Ģahıs arazisi üzerinde; yükleme havuzu maliye hazine
arazisi üzerinde; cebri boru hazine arazisi, orman arazisi ve Ģahıs arazisi; santral yapısı
Ģahıs arazisi ve köy tüzel kiĢiliği arazisi üzerinde yer almaktadır.
Söz konusu proje kapsamında bulunan ünitelerin bir kısmı özel mülkiyete bir kısmı ise
hazine arazisine denk gelmektedir. Özel mülkiyete denk gelen arazilerin kamulaĢtırılması
yapılmıĢtır. KamulaĢtırma ile ilgili olarak Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu‟nun 06.07.2011
tarihli yazısı ekte sunulmuĢtur. (Bkz. Ek.5)
AĢağıda verilen Arazi Varlığı Haritasından da görüleceği üzere proje alanı ve yakın
çevresinde aĢağıda açıklamaları verilen toprak grupları yer almaktadır.
Proje Alanı
ġekil 31. Arazi Varlığı Haritası
62
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
N 14. 2 Sy IV es
Büyük Toprak Grubu:
Kireçsiz Kahverengi Orman Topraklar
Orta Derin (90-50 cm), %12-20 eğimli
Orta derecede su erozyonu
ġimdiki Arazi Kullanma ġekli:
Sulu Tarım (yetersiz)
Arazi Kullanım Kabiliyeti:
Toprak iĢlemeli tarıma elveriĢli araziler
Eğim ve erozyon zararı, toprak yetersizliği (TaĢlılık, tuzluluk ve alkalilik)
N 25 M VII es
Büyük Toprak Grubu:
Kireçsiz Kahverengi Orman Topraklar
Litozolik, %0-2 eğimli
ġimdiki Arazi Kullanma ġekli:
Mera
Arazi Kullanım Kabiliyeti:
Toprak iĢlemeli tarıma elveriĢsiz araziler
Eğim ve erozyon zararı, toprak yetersizliği (TaĢlılık, tuzluluk ve alkalilik)
M 15.3 K VI es
Büyük Toprak Grubu:
Kahverengi Orman Toprakları
Sığ (50-20 cm), %12-20 eğimli
ġiddetli su erozyonu
ġimdiki Arazi Kullanma ġekli:
Kuru Tarım (nadaslı)
Arazi Kullanım Kabiliyeti:
Toprak iĢlemeli tarıma elveriĢsiz araziler
Eğim ve erozyon zararı, toprak yetersizliği (TaĢlılık, tuzluluk ve alkalilik)
M 24.4 M VII es
Büyük Toprak Grubu:
Kahverengi Orman Toprakları
Çok Sığ (20-0 cm), %30+ eğimli
Çok Ģiddetli su erozyonu
ġimdiki Arazi Kullanma ġekli:
Mera
Arazi Kullanım Kabiliyeti:
Toprak iĢlemeli tarıma elveriĢsiz araziler
Eğim ve erozyon zararı, toprak yetersizliği (TaĢlılık, tuzluluk ve alkalilik)
A1SI
Büyük Toprak Grubu:
Alüvyal topraklar
Ġyi drene olmuĢ, ince bünyeli
ġimdiki Arazi Kullanma ġekli:
Sulu Tarım
Arazi Kullanım Kabiliyeti:
Toprak iĢlemeli tarıma elveriĢli araziler
63
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
N 20.4 M VII es
ÇED RAPORU
Büyük Toprak Grubu:
Kireçsiz Kahverengi Orman Topraklar
Çok Sığ (20-0 cm), %20-30 eğimli
Çok Ģiddetli su erozyonu
ġimdiki Arazi Kullanma ġekli:
Mera
Arazi Kullanım Kabiliyeti:
Toprak iĢlemeli tarıma elveriĢsiz araziler
Eğim ve erozyon zararı, toprak yetersizliği (TaĢlılık, tuzluluk ve alkalilik)
Ekincik Regülatörü Karabudak Çayı üzerinde 1.645,50 m talveg kotunda planlanmıĢ
olup, söz konusu proje ile Karabudak Çayının 1.645,50 – 1.415,00 m kotları arasındaki enerji
potansiyeli değerlendirilecektir.
IV.2.7. Tarım alanları (tarımsal geliĢim proje alanları, sulu ve kuru tarım arazilerinin
büyüklüğü, ürün desenleri ve bunların yıllık üretim miktarları, ürünlerin ülke
tarımındaki yeri ve ekonomik değeri),
Ġlçenin bitki örtüsü bozkırdır. Bu nedenle tarıma elveriĢli olan 12.700 hektar, orman
alanları ise 4.635 hektardır. Ġklim Ģartlarında ağır olması nedeniyle kavak ve söğütten baĢka
ağaç türü zor yetiĢmektedir. Meyvecilik yok denecek kadar azdır. YetiĢtirilen sebzeler de kıĢ
ihtiyacı içindir. Arıcılık çok ilerlemiĢ durumdadır.
Ġmranlı ilçesinin geçimi genellikle tarım ve hayvancılık üzerinedir. Ġmranlı Ġlçesi yüz
ölçümü 1229 km2 olup, % 25 „i çayır meralar oluĢturmakta olup bunun %5 ovalık arazi, %20
si yaylalık arazi, %40 dağlık arazi ve % 35 ise dalgalı araziden oluĢmaktadır. Tarıma elveriĢli
arazi miktarı 1.447 hektar olup daha çok yem bitkileri (yonca, korunga, fiğ), buğday, arpa,
çayır ve mera bitkileri üretimi yapılmaktadır.
Ağırlıklı olarak ilçe merkez ve köylerinde tarım ve hayvancılığın dıĢında arıcılık
faaliyetleriyle uğraĢılmaktadır. Ġlçede belgeli arıcılık konusunda kurslar düzenlenmiĢ ve
belgeler verilmiĢtir.
Tablo 17. Ġmranlı 2011 yılı Arazi Dağılımı ve Üretim Değerleri
YILI
ÜRÜNLER
HUBUBAT
YEM BĠTKĠLERĠ(*)
TOPLAM
2010
EKĠLĠġ
DEKAR
2,212.589
1,249.843
26,525.136
2011
ÜRETĠM
TON
44,328
420,987
465.315
Kaynak: İmranlı Kaymakamlığı (www.imranli.gov.tr)
64
EKĠLĠġ
DEKAR
2,043.872
1,205.687
26.461,329
ÜRETĠM
TON
41,698
417,65
459.348
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
IV.2.8. Orman alanları (ağaç türleri ve miktarları (m2), kapladığı alan büyüklükleri ve
kapalılığı bunların mevcut ve planlanan koruma ve/veya kullanım amaçları,
1/25.000 ölçekli meĢçere haritası),
Söz konusu proje alanı içerisinde yer alan orman alanları, verimli orman alanı
içerisinde yer almamakta olup, aĢağıdaki Ģekilde proje alanının konumu ve en yakın ormanlık
alanlar gösterilmektedir.
Proje Alanı
ġekil 32. Proje Alanı ve Çevresi Ormanlık Alan Niteliği (Kaynak: http://geodata.ormansu.gov.tr/3d/indexv5.aspx)
Kayseri Orman Bölge Müdürlüğü görüĢünden de görüleceği üzere porje üniteleri
Orman Alanı dıĢında kalmaktadır.
65
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
IV.2.9. Koruma Alanları (Milli Parklar, Tabiat Parkları, Sulak Alanlar, Tabiat Anıtları,
Tabiatı Koruma Alanları, Yaban Hayatı Koruma Alanları, Biyogenetik Rezerv
Alanları, Biyosfer Rezervleri, Doğal Sit ve Anıtlar, Tarihi, Kültürel Sitler, Özel
Çevre Koruma Bölgeleri, Özel Çevre Koruma Alanları, Turizm Alan ve
Merkezleri, Mera Kanunu kapsamındaki alanlar, projenin korunan alanlara
uzaklıklarının 1/100.000 ölçekli haritada gösterilmesi),
ÇED Yönetmeliği’nin EK-V’deki Duyarlı Yöreler Listesi Dikkate Alındığında, Proje
Alanı Ve Çevresinde,
1. Ülkemiz mevzuatı uyarınca korunması gerekli alanlar
a) 9/8/1983 tarihli ve 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu’nun 2. maddesinde tanımlanan ve
bu kanunun 3. maddesi uyarınca belirlenen “Milli Parklar”, “Tabiat Parkları”, “Tabiat Anıtları”
ve “Tabiat Koruma Alanları”,
Proje alanı ve yakın çevresinde 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu‟nun 2. maddesinde
tanımlanan ve bu kanunun 3. maddesi uyarınca belirlenen “Milli Parklar”, “Tabiat Parkları”,
“Tabiat Anıtları” ve “Tabiat Koruma Alanları” bulunmamaktadır.
b) 1/7/2003 tarihli ve 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu uyarınca Orman Bakanlığı’nca
belirlenen “Yaban Hayatı Koruma Sahaları ve Yaban Hayvanı Yerleştirme Alanları”
Yaban Hayvanı YerleĢtirme Alanları: Sivas Ġli, Merkez Ġlçesi.- Kuzeyi: Hevderesinin
Demiryazı-Kulyusuf Karayolu ile kesiĢtiği noktadan, Karayolunu takiben Mıhçı mevkiinin
Kızılburun tepesiyle birleĢtiği yere kadar, Doğusu: Kızılburun tepesi, Ziyaret tepe, Beyaz
tepe, Güneyi: Beyaz tepeyi takiben, Tuluk tepesinden KömüĢuçuran deresine inen hat,
Batısı: KömüĢuçuran deresi, Karayır mevkii, Hev deresi. Söz konusu alan, proje alanı ve
yakın çevresinde yer almamaktadır.
c) 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 3.
maddesinin birinci fıkrasının “Tanımlar” başlıklı (a)bendinin 1.,2.,3. ve 5. alt bentlerinde
“Kültür Varlıkları”, “Tabiat Varlıkları”, “Sit” ve “Koruma Alanı” olarak tanımlanan ve aynı kanun
ile 17/6/1987 tarihli ve 3386 sayılı kanunun (2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma
Kanunu’nun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bazı Maddelerin Eklenmesi
Hakkında Kanun) ilgili maddeleri uyarınca tespiti ve tescili yapılan alanlar,
Projenin gerçekleĢtirileceği yer olan Sivas Ġli, Ġmranlı ilçesi‟nde bulunan sit alanları:





Doğançal Köyü Ziyarettepesi
Delice Köyü KöybaĢı Kalesi
Merkez, Çeteliktepe Tümülüsleri
Koyunkaya Köyü Mezarlığı
AvĢar Köyü, Çogi Baba Türbesi
Doğançal Köyü proje alanına yaklaĢık olarak (kuĢ uçuĢu mesafe) 30 km, Delice Köyü
28 km, Ġmranlı Merkez 26 km ve Koyunkaya Köyü ise yaklaĢık olarak 10 km mesafededir.
66
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Proje alanı ve yakın çevresinde “kültür varlıkları”, “tabiat varlıkları”, “sit” ve “koruma
alanları” bulunmamaktadır. Ancak projenin inĢaat aĢamasında herhangi bir kültür varlığı ile
karĢılaĢılması durumunda en yakın müze müdürlüğüne haber verilecektir.
Proje alanı kapsamında Sivas Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu
Müdürlüğü görüĢü ekte verilmiĢtir. (Bkz. Ek. 7.1) Söz konusu görüĢe göre proje alanı
içerisinde herhangi bir kültürvarlığı bulunmamaktadır.
ç) 22/3/1971 tarihli ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu kapsamında olan Su Ürünleri
İstihsal ve Üreme Sahaları,
Sivas Ġli sınırları içerisinde yer alan su ürünleri istihsal ve üreme sahaları Tödürge Gölü,
Hafik Gölü ve Lota Gölleri‟dir. Tödürge Gölü proje alanına yaklaĢık olarak 70 km, Hafik Gölü
yaklaĢık olarak 85 km, Lota Gölleri ise yaklaĢık olarak 80 km mesafededir. Proje alanı ve
yakın çevresinde ise su ürünleri istihsal ve üreme sahaları bulunmamaktadır.
d) 31/12/2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Su Kirliliği Kontrol
Yönetmeliği’nin 17., 18.,19. ve 20. maddelerinde tanımlanan alanlar,
Proje alanı ve yakın çevresinde 25687 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanan Su Kirliliği
Kontrol Yönetmeliği‟nin 17., 18., 19. ve 20. maddelerinde tanımlanan alanlar
bulunmamaktadır.
e) 2/11/1986 tarihli ve 19269 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hava Kalitesinin
Korunması Yönetmeliği’nin 49. maddesinde tanımlanan “Hassas Kirlenme Bölgeleri”,
Proje alanı ve yakın çevresinde 19269 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanan Hava
Kalitesinin Korunması Yönetmeliği‟nin 49. maddesinde tanımlanan “Hassas Kirlenme
Bölgeleri” bulunmamaktadır.
f)9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 9. maddesi uyarınca Bakanlar
Kurulu tarafından “Özel Çevre Koruma Bölgeleri” olarak tespit ve ilan edilen alanlar,
Proje alanı ve yakın çevresinde 2872 sayılı Çevre Kanunu‟nun 9. maddesi uyarınca
Bakanlar Kurulu tarafından “Özel Çevre Koruma Bölgeleri” olarak tespit ve ilan edilen alanlar
bulunmamaktadır.
g)18/11/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu’na göre koruma altına alınan
alanlar,
Proje alanı ve yakın çevresinde 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu‟na göre koruma altına
alınan alanlar bulunmamaktadır.
ğ)31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu gereğince orman alanı sayılan yerler
Proje alanı ve çevresinin orman varlığı, Orman ve Su ĠĢleri Bakanlığı, Orman Genel
Müdürlüğü, Orman Bilgi Sisteminden (ORBĠS) alınan Ģekil üzerinde daha önceki bölümde
gösterilmiĢtir. Proje kapsamında Orman Genel Müdürlüğünden Orman alanı içerisinde kalan
alanlar için Orman izni alınmıĢtır. (Bkz. Ek. 7.4)
67
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
h)4/4/1990 tarihli ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu gereğince yapı yasağı getirilen alanlar,
Proje alanı ve yakın çevresinde 3621 sayılı Kıyı Kanunu gereğince yapı yasağı getirilen
alanlar bulunmamaktadır.
ı)26/1/1939tarihli ve 3573 Sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması
Hakkında Kanunda belirtilen alanlar,
Proje alanı ve yakın çevresinde 3573 Sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin
AĢılattırılması Hakkında Kanunda belirtilen alanlar bulunmamaktadır.
i)25/2/1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanununda belirtilen alanlar,
Proje alanının üzerinde bulunduğu arazinin bir kısmı “mera” alanı içerisinde
bulunmaktadır. Proje kapsamında 4342 sayılı Mera Kanunu hükümlerine riayet edilecektir.
j)17/5/2005 tarihli ve 25818 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği”nde belirtilen alanlar,
Sivas Ġli sınırları içerisinde yer alan Tödürge Gölü, Hafik Gölü, Lota Gölleri, Göydün
(Balıkkaya) Gölü, Tecer Gölü, UlaĢ Gölü, Karayün Gölü, Çemen – Yenice – Akgöl - Karagöl,
Kurugöl, Kemis Gölü, Çetme (Sülüklü), Bingöl Gölü sulak alan kapsamında bulunan
alanlardandır.
Tödürge Gölü proje alanına yaklaĢık 70 km, Hafik Gölü yaklaĢık 85 km, Lota Gölü
yaklaĢık 80 km, UlaĢ Gölü yaklaĢık 120 km, Karayün Gölü yaklaĢık 95 km, Tecer Gölü
yaklaĢık 120 km, Kurugöl yaklaĢık 73 km, Bingöl yaklaĢık 110 km, Çimenyenice Gölü
yaklaĢık 75 km, Akgöl-Karagöl yaklaĢık 72, KemiĢ Gölü yaklaĢık 85 km, Çetme (Sülüklü)
Gölü yaklaĢık 90 km, Göğdün (Balıkkaya) Gölü ise yaklaĢık 75 km mesafede yer almaktadır.
Söz konusu proje Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği kapsamında yer almakta
olup, söz konusu proje için 30.01.2013 tarihinde Sulak Alan Faaliyeti Ġzin Belgesi alınmıĢtır.
(Bkz. Ek. 8)
2. Ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleĢmeler uyarınca korunması gerekli
alanlar
a) 20/2/1984 tarih ve 18318 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi” (BERN Sözleşmesi)
uyarınca koruma altına alınmış alanlardan “Önemli Deniz Kaplumbağası Üreme Alanları”nda
belirtilen I. ve II. Koruma Bölgeleri, “Akdeniz Foku Yaşama ve Üreme Alanları”,
Proje alanı ve yakın çevresinde “Avrupa‟nın Yaban Hayatı ve YaĢama Ortamlarını
Koruma SözleĢmesi” (BERN SözleĢmesi) uyarınca koruma altına alınmıĢ alanlardan “Önemli
Deniz Kaplumbağası Üreme Alanları”nda belirtilen I. ve II. Koruma Bölgeleri, “Akdeniz Foku
YaĢama ve Üreme Alanları” bulunmamaktadır.
68
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
b) 12/6/1981 tarih ve 17368 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Akdeniz’in Kirlenmeye Karşı Korunması Sözleşmesi” (Barcelona Sözleşmesi) uyarınca
korumaya alınan alanlar
Proje alanı ve yakın çevresinde 17368 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe
giren “Akdeniz‟in Kirlenmeye KarĢı Korunması SözleĢmesi” (Barcelona SözleĢmesi) uyarınca
korumaya alınan alanlar bulunmamaktadır.
ı) 23/10/1988 tarihli ve 19968 sayılı Resmi Gazete!de yayımlanan “Akdeniz’de Özel
Koruma Alanlarının Korunmasına Ait Protokol” gereği ülkemizde “Özel Koruma Alanı” olarak
belirlenmiş alanlar,
Proje alanı ve yakın çevresinde 19968 sayılı Resmi Gazete!de yayımlanan “Akdeniz‟de
Özel Koruma Alanlarının Korunmasına Ait Protokol” gereği ülkemizde “Özel Koruma Alanı”
olarak belirlenmiĢ alanlar bulunmamaktadır.
ıı) 13/9/1985 tarihli Cenova Bildirgesi gereği seçilmiş Birleşmiş Milletler Çevre Programı
tarafından yayımlanmış olan “Akdeniz’de Ortak Öneme Sahip 100 Kıyısal Tarihi Sit”
listesinde yer alan alanlar,
Proje alanı ve yakın çevresinde Cenova Bildirgesi gereği seçilmiĢ BirleĢmiĢ Milletler
Çevre Programı tarafından yayımlanmıĢ olan “Akdeniz‟de Ortak Öneme Sahip 100 Kıyısal
Tarihi Sit” listesinde yer alan alanlar bulunmamaktadır.
ııı) Cenova Deklerasyonu’nun 17. maddesinde yer alan “Akdeniz’e Has Nesli Tehlikede
Olan Deniz Türlerinin” yaşama ve beslenme ortamı olan kıyısal alanlar,
Proje alanı ve yakın çevresinde Cenova Deklerasyonu‟nun 17. maddesinde yer alan
“Akdeniz‟e Has Nesli Tehlikede Olan Deniz Türlerinin” yaĢama ve beslenme ortamı olan
kıyısal alanlar bulunmamaktadır.
c) 14/2/1983 tarih ve 17959 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Dünya Kültür ve Tabiat Mirasının Korunması Sözleşmesi”nin 1. ve 2. maddeleri gereğince
Kültür Bakanlığı tarafından koruma altına alınan “Kültürel Miras” ve “Doğal Miras” statüsü
verilen kültürel, tarihi ve doğal alanlar,
Proje alanı ve yakın çevresinde 17959 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe
giren “Dünya Kültür ve Tabiat Mirasının Korunması SözleĢmesi”nin 1. ve 2. maddeleri
gereğince Kültür Bakanlığı tarafından koruma altına alınan “Kültürel Miras” ve “Doğal Miras”
statüsü verilen kültürel, tarihi ve doğal alanlar bulunmamaktadır.
ç) 17/05/1994 tarih ve 21937 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Özellikle Su Kuşları Yaşama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanların
Korunması Sözleşmesi” (RAMSAR Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlar,
Proje alanı ve yakın çevresinde 21937 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe
giren “Özellikle Su KuĢları YaĢama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanların
Korunması SözleĢmesi” (RAMSAR SözleĢmesi) uyarınca koruma altına alınmıĢ alanlar
bulunmamaktadır.
69
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
d) 27/7/2003 tarihli ve 25181 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
Avrupa Peyzaj Sözleşmesi
Proje alanı ve yakın çevresinde Avrupa Peyzaj SözleĢmesi kapsamına giren alanlar
bulunmamaktadır.
3. Korunması gereken alanlar
a) Onaylı Çevre Düzeni Planlarında, mevcut özellikleri korunacak alan olarak tesbit
edilen ve yapılaşma yasağı getirilen alanlar (Tabii karakteri korunacak alan, biogenetik
rezerv alanları, jeotermal alanlar v.b.),
Proje alanı ve yakın çevresinde Onaylı Çevre Düzeni Planlarında, mevcut özellikleri
korunacak alan olarak tesbit edilen ve yapılaĢma yasağı getirilen alanlar (Tabii karakteri
korunacak alan, biogenetik rezerv alanları, jeotermal alanlar v.b.) bulunmamaktadır.
b) Tarım Alanları: Tarımsal kalkınma alanları, sulanan, sulanması mümkün ve arazi
kullanma kabiliyet sınıfları I, II, III ve IV olan alanlar, yağışa bağlı tarımda kullanılan I. ve II.
sınıf ile, özel mahsul plantasyon alanlarının tamamı,
Proje alanı ve yakın çevresi genellikle VI. Ve VII. sınıf araziler üzerinde bulunmakla
birlikte proje alanı üzerinde herhangi bir tarımsal faaliyet gerçekleĢtirilmemektedir. Proje alanı
ve yakın çevresinde özel mahsul plantasyon alanları bulunmamaktadır.
c) Sulak Alanlar: Doğal veya yapay, devamlı veya geçici, suların durgun veya akıntılı,
tatlı, acı veya tuzlu, denizlerin gel-git hareketinin çekilme devresinde 6 metreyi geçmeyen
derinlikleri kapsayan, başta su kuşları olmak üzere canlıların yaşama ortamı olarak önem
taşıyan bütün sular, bataklık sazlık ve turbiyeler ile bu alanların kıyı kenar çizgisinden itibaren
kara tarafına doğru ekolojik açıdan sulak alan kalan yerler,
Proje alanı ve yakın çevresinde sulak alan bulunmamaktadır.
ç) Göller, akarsular, yeraltısuyu işletme sahaları,
Projenin ana su kaynağı Karasu‟nun yan kolu olan Karabudak Çayı‟dır. Karabudak
Çayı, 2200 m kotlarından doğar, kuzeybatı-güneydoğu yönünde plato arazide pek çok
kaynaktan beslenerek akar. Doğduğu noktadan yaklaĢık 19.5 km sonra Darıdere Mezrası
civarında Ekincik regülatör aksına ulaĢır. Regülatör yerinden sonra akıĢına devam eden
Karabudak çayı, sağ sahilden gelen Bahtiyar dereyi alır. Bu noktadan sonra kuzey-güney
istikametine dönerek 10 km sonra Ağıldere köyü yakınında Tuzla çayıyla birleĢir. BirleĢim
yerinden sonra Karabudak çayı adını alır ve yaklaĢık 15-20 km sonra Erzincan-Ġliç ilçesi
civarında Fırat nehrinin kolu olan Karasu‟ya katılır.
Proje alanı ve yakın çevresinde göl, akarsu ve yer altı suyu iĢletme sahaları
bulunmamaktadır.
70
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
d) Bilimsel araştırmalar için önem arzeden ve/veya nesli tehlikeye düşmüş veya
düşebilir türler ve ülkemiz için endemik olan türlerin yaşama ortamı olan alanlar, biyosfer
rezervi, biyotoplar, biyogenetik rezerv alanları, benzersiz özelliklerdeki jeolojik ve
jeomorfolojik oluşumların bulunduğu alanlar,
Proje alanı ve yakın çevresinde bilimsel araĢtırmalar için önem arzeden ve/veya nesli
tehlikeye düĢmüĢ veya düĢebilir türler ve ülkemiz için endemik olan türlerin yaĢama ortamı
olan alanlar, biyosfer rezervi, biyotoplar, biyogenetik rezerv alanları, benzersiz özelliklerdeki
jeolojik ve jeomorfolojik oluĢumların bulunduğu alanlar bulunmamaktadır.
IV.2.10. Flora ve Fauna (türler, endemik özellikle lokal endemik bitki türleri, alanda
doğal olarak yaĢayan hayvan türleri, ulusal ve uluslararası mevzuatla koruma
altına alınan türler, nadir ve nesli tehlikeye düĢmüĢ türler ve bunların alandaki
bulunuĢ yerleri, bölgedeki dağılımları, endemizm durumları, bolluk miktarları,
av hayvanlarının adları, popülasyonları ve bunlar için alınan Merkez Av
Komisyonu Kararları) Her bir türün kim tarafından ne zaman, hangi yöntemle
(literatür, gözlem vs.) tespit edildiği, Collins Bird Guide, Türkiye’nin Önemli
Doğa Alanları Kitabı, IUCN, Bern SözleĢmesi, MAK Kararları, CITES gibi
uluslar arası anlaĢmalara göre durumu, türlerin projeden ne Ģekilde
etkileneceği, proje alanındaki vejetasyon tiplerinin bir harita üzerinde
gösterilmesi. Projeden ve çalıĢmalardan etkilenecek canlılar için alınması
gereken koruma önlemleri (inĢaat ve iĢletme aĢamasında). Arazide yapılacak
flora çalıĢmalarının vejetasyon döneminde gerçekleĢtirilmesi ve bu dönemin
belirtilmesi, flora için Türkiye Bitkileri Veri Servisi (TUBĠVES) kullanılarak
kontrol yapılması, (arazi çalıĢmaları yapılarak belirlenmeli, literatür çalıĢması
ile doğrulanmalı)
GÖKSU Enerji Üretim A.ġ. tarafından Sivas Ġli, Ġmranlı Ġlçesi sınırları içerisinde
Karabudak Çayı üzerinde “8,00 MW kurulu gücünde Ekincik Regülatörü ve Hidroelektrik
Santrali” yapılması ve iĢletilmesi planlanmaktadır.
Proje alanı ve çevresinin, flora ve faunasını tespit edebilmek için literatür çalıĢması
yapılmıĢtır.
FLORA
Proje alanı, Davıs‟in grid sistemi (Flora of Turkey and the East Aegen Islands)
açısından bakıldığı zaman B-7 karesinde bulunmaktadır ve East Anatolia Bölgesi‟ne
girmektedir.
71
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
ġekil 33. Davis‟in Kareleme Sistemi
Alan, fitososyolojik olarak incelendiğinde ise Ġran-Turan Fitocoğrafik Bölgesi‟nin
etkisinde kalmaktadır. AĢağıdaki Ģekilde Doğu Anadolu Bitki Coğrafyası Bölgesi‟nin
Vejetasyon Formasyonları görülmektedir.
Proje alanı ve çevresinin florasını tespit edebilmek amacıyla literatür çalıĢmasına
yapılmıĢtır. Yapılan literatür araĢtırmaları sonucu faaliyet alanı ve yakın çevresinde tespit
edilen türler aĢağıdaki listede verilmiĢtir. Bu çalıĢmada, türlerin endemizm durumu, tehlike
sınıfları, hangi fitocoğrafik bölge elementi oldukları belirtilmiĢtir. Türlerin tespiti için TÜBĠVES
(Türkiye Bitkileri Veri Servisi)‟den, bitkilerin Türkçe karĢılıkları için ise „Türkçe Bitki Adları
Sözlüğü‟ (Baytop,1994) adlı eserden faydalanılmıĢtır.
ġekil 34. Doğu Anadolu Bitki Coğrafyası Bölgesi‟nin Vejetasyon Formasyonları
72
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Tablo 18. Flora Tablosu
FLORA TABLOSU
FAMĠLYA
TÜR
TÜRKÇE
YÖRESEL
FĠTOCOĞRAFĠK
ĠSĠM
ĠSĠM
BÖLGE
LOKALĠTE
BERN‟E
GÖRE
ÖRTÜġ
BĠTKĠNĠN
TESPĠT
HABĠTAT
ACANTHACEAE
Acanthus hirsutus
Ayıpençesi
-
-
800- 1800 m
-
L
ARACEAE
Arum detruncatum
Yılan yastığı
-
-
70-
-
L
TEHLĠKE
END.
(Braun- Balanquet
ġEKLĠ
SINIFI
Metodu)
1
var. detruncatum
BOLLUK
X
2 3
4
5 6
7
8
X
1
2
3
4
5
L
B
Y
X
X X
LC
X
2060 m
Çıngırak otu
CAMPANULACEAE
Campanula tridentata
CHENOPODIACEAE
Camphorosma monspeliaca -
-
-
860-3400 m
-
L
X X
X
-
-
0-3000 m
-
L
X
X
-
-
800-1600 m
-
L
X
-
-
800-2500 m
-
L
X
X
Ġran-Turan
500-
-
L
X
X
X
ssp. monspeliaca
CĠSTACEAE
Helianthemum nummularium -
X
X
LC
X
LC
ssp. lycaonicum
CĠSTACEAE
Helianthemum canum
-
COMPOSĠTAE
Achillea wilhelmsii
Civan Perçemi -
(ASTERACEAE)
2200 m
COMPOSĠTAE
Anthemis
(ASTERACEAE)
tinctoria
COMPOSĠTAE
Artemisia taurica
Centaurea virgata
tinctoria
var. Sarı papatya
-
-
0-1830 m
-
L
X
X
X
-
-
-
900-1900 m
-
L
X
X
X
Peygamber
-
Ġran-Turan
100-2000 m
-
L
X
-
Ġran-Turan
0-1600 m
-
L
X
-
Ġran-Turan
950-2400 m
-
L
(ASTERACEAE)
COMPOSĠTAE
COMPOSĠTAE
Centaurea consanguinea
Peygamber
X
çiçeği
(ASTERACEAE)
COMPOSĠTAE
X
çiçeği
(ASTERACEAE)
Cousinia canescens
-
(ASTERACEAE)
73
X
X
X
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
FLORA TABLOSU
FAMĠLYA
TÜR
TÜRKÇE
YÖRESEL
FĠTOCOĞRAFĠK
ĠSĠM
ĠSĠM
BÖLGE
LOKALĠTE
BERN‟E
GÖRE
ÖRTÜġ
BĠTKĠNĠN
TESPĠT
Echinops
pungens
var. Topuz
-
Ġran-Turan
pungens
1400-2000
-
L
TEHLĠKE
END.
(Braun- Balanquet
ġEKLĠ
SINIFI
Metodu)
1
COMPOSĠTAE (ASTERACEAE)
BOLLUK
HABĠTAT
2 3
4
5 6
X
7
8
1
2
3
X X
X
X
X
4
5
L
B
Y
m
COMPOSĠTAE (ASTERACEAE)
Jurinea aucherana
-
-
Ġran-Turan
270-2000 m -
L
COMPOSĠTAE (ASTERACEAE)
Scorzonera papposa
Yemlik
-
Ġran-Turan
300-1800 m -
L
COMPOSĠTAE (ASTERACEAE)
Scorzonera tomentosa
-
-
Ġran-Turan
800-2600 m -
L
X X X
COMPOSĠTAE (ASTERACEAE)
Helichrysum
-
Ġran-Turan
900-2500 m -
L
X X
X
-
Ġran-Turan
850-2400 m -
L
X X
X
-
Ġran-Turan
1100-2100
-
L
X
-
Ġran-Turan
-
L
X X
armenium Altın otu
X
X
X
X
X
LC
X
LC
ssp. armenium
COMPOSĠTAE (ASTERACEAE)
Inula montbretiana
ġekerli ot
COMPOSĠTAE (ASTERACEAE)
Tanacetum argyrophyllum var. argyrophyllum
X
m
COMPOSĠTAE (ASTERACEAE)
Senecio pseudo-orientalis Kanarya otu
CONVOLVULACEAE
Convolvulus calvertii
Çoban döĢeği
-
Ġran- Turan
915-2600 m -
L
X X
CRASSULACEAE
Sedum sempervivoides
Kaya koruğu
Çoban
-
1200-2900
-
L
X
CYPERACEAE
Carex distans
-
-
Avrupa-Sibirya
0-2150 m
-
L
BORAGĠNACEAE
Alkanna megacarpa
Tosbağa otu
-
Ġran-Turan
750-1600 m -
L
X X X
BORAGĠNACEAE
Onosma microcarpum
Emzik otu
-
Ġran-Turan
300-2600 m -
L
X X
1200-
X
2700 m
kavurgası
X
X
m
74
X X
X
X
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
FLORA TABLOSU
FAMĠLYA
TÜR
TÜRKÇE
YÖRESEL
FĠTOCOĞRAFĠK
ĠSĠM
ĠSĠM
BÖLGE
LOKALĠTE
BERN‟E
GÖRE
ÖRTÜġ
BĠTKĠNĠN
TESPĠT
Paracaryum cristatum ssp. -
TEHLĠKE
END.
(Braun- Balanquet
ġEKLĠ
SINIFI
Metodu)
1
BORAGĠNACEAE
BOLLUK
HABĠTAT
2 3
4
-
Ġran-Turan
1400-2350 m
-
L
X
5 6
7
8
1
2
X
3
4
5
L
B
Y
X
cristatum
BORAGĠNACEAE
Moltkia coerulea
-
-
Ġran-Turan
700-1850 m
-
L
X
BORAGĠNACEAE
Lappula barbata
-
-
Ġran-Turan
830-2100 m
-
L
X
CARYOPHYLLACEAE
Dianthus crinitus var. crinitus -
-
-
800-2600 m
-
CARYOPHYLLACEAE
Gypsophila sphaerocephala Çöven
-
-
500-2000 m
-
Ġran-Turan
1300-1500 m
Ġran-Turan
X
X
X
L
X X
X
L
X X
X
-
L
X
900-2750 m
-
L
X X
0-2100 m
-
L
X
var. spaherocephala
CARYOPHYLLACEAE
Gypsophila heteropoda ssp.
X
X
minutiflora
CARYOPHYLLACEAE
Minuartia subtilis
CARYOPHYLLACEAE
Silene
dichotoma
ssp. Gıcıgıcı
-
X
X
dichotoma
CRUCĠFERAE (BRASSĠCACEAE)
Alyssum dasycarpum
Kumar
-
-
100-2600 m
-
L
CRUCĠFERAE (BRASSĠCACEAE)
Alyssum xanthocarpum
-
-
-
600-2500 m
-
L
CRUCĠFERAE (BRASSĠCACEAE)
Erysimum cuspidatum
-
-
-
850-2300 m
-
L
CRUCĠFERAE (BRASSĠCACEAE)
İsatis
-
Ġran-Turan
1450-1750 m
-
L
cappadocica
ssp. Çivit otu
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
subradiata
DĠPSACACEAE
Cephalaria aristata
Acımık
-
-
350-2050 m
-
L
EUPHORBĠACEAE
Euphorbia orientalis
Sütleğen
-
Ġran-Turan
650-2100 m
-
L
75
X
X X
X
DD
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
FLORA TABLOSU
FAMĠLYA
TÜR
TÜRKÇE
YÖRESEL
FĠTOCOĞRAFĠK
ĠSĠM
ĠSĠM
BÖLGE
LOKALĠTE
BERN‟E
GÖRE
ÖRTÜġ
BĠTKĠNĠN
TESPĠT
Euphorbia cheiradenia
ĠRĠDACEAE
İris galatica
ĠRĠDACEAE
Crocus
Metodu)
2 3
4
5 6
7
8
1
2
3
4
B
Y
1000-2900 m
-
L
X X
Süsen
-
Ġran-Turan
400-1700 m
-
L
X
X
X
LC
-
Ġran-Turan
1100-3000 m
-
L
X X X
X
LC
-
Avrupa-Sibirya
0-3000 m
-
L
-
Ġran-Turan
600-3000 m
-
L
Ebegümeci
-
-
0-2000 m
-
L
Damar otu
-
-
0-2440 m
-
L
At geveni
Ġran-Turan
650-2350 m
-
L
X
X X
X
Juncus articulatus
LĠNACEAE
Linum mucronatum ssp. armenum Keten
MALVACEAE
Malva neglecta
PLANTAGĠNACEAE
Plantago major ssp. major
PLUMBAGĠNACEAE
Acantholimon
-
var. PiĢik geveni
X
X
X
X X
X
X
X
X
X
X
X
X
venestum
ROSACEAE
Rosa heckeliana ssp. orientalis
-
-
Ġran-Turan
1300-2900 m
-
L
X
ROSACEAE
Sanguisorba minor ssp. muricata
Kara
-
-
250-2100 m
-
L
X
RUBĠACEAE
Galium verticillatum
-
-
Akdeniz
250-1800 m
-
L
SCROPHULARĠACEAE
Verbascum pyramidatum
Sığır kuyruğu -
Avrupa-Sibirya
0-2300 m
-
L
SCROPHULARĠACEAE
Veronica biloba
YavĢan otu
-
Ġran-Turan
1300-2000 m
-
L
LABĠATAE (LAMĠACEAE)
Nepeta fissa
Pisik otu
-
Ġran-Turan
1100-1950 m
-
L
X
LABĠATAE (LAMĠACEAE)
Salvia virgata
Adaçayı
-
Ġran-Turan
0-2300 m
-
L
X X
LABĠATAE (LAMĠACEAE)
Scutellaria
-
-
400-2200 m
-
L
-
Ġran-Turan
960-1800 m
-
L
X
X
X
X
X X
X
göndürme
ssp. -
X X
X
X
X X
X
X X X
X
X
X
X
X
pinnatifida
Stachys viscosa var. viscosa
L
Ġran-Turan
JUNCACEAE
LABĠATAE (LAMĠACEAE)
5
-
ssp.kappadocicus
orientalis
SINIFI
Sütleğen
kotschyanus Çiğdem
venestum
TEHLĠKE
END.
(Braun- Balanquet
ġEKLĠ
1
EUPHORBĠACEAE
BOLLUK
HABĠTAT
Dağ çayı
76
X
X
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
FLORA TABLOSU
FAMĠLYA
TÜR
TÜRKÇE
YÖRESEL
FĠTOCOĞRAFĠK
ĠSĠM
ĠSĠM
BÖLGE
LOKALĠTE
BERN‟E
GÖRE
ÖRTÜġ
BĠTKĠNĠN
TESPĠT
4
5 6
7
8
1
2
3
-
Ġran-Turan
680-1600 m
-
L
LEGUMĠNOSAE (FABACEAE) Coronilla orientalis
Körigen
-
-
100-2300 m
-
L
X X
LEGUMĠNOSAE (FABACEAE) Hedysarum nitidum
-
-
Ġran-Turan
1200-2475 m -
L
X X X
ssp. Çemen otu
-
Ġran-Turan
300-1850 m
-
L
X
X
Geven
-
-
1000-
-
L
X
X X
var. Geven
-
Ġran-Turan
1280-2800 m -
L
X
X
LEGUMĠNOSAE (FABACEAE) Astragalus ulaschensis
Geven
-
Ġran-Turan
800-1500 m
-
L
LEGUMĠNOSAE (FABACEAE) Medicago x varia
Yonca
-
-
250-2000 m
-
L
LEGUMĠNOSAE (FABACEAE) Onobrychis armena
Korunga
-
-
100-2000 m
-
L
LEGUMĠNOSAE (FABACEAE) Onobrychis occulta
Korunga
-
Ġran-Turan
1520-1520 m -
L
LĠLĠACEAE
Allium decipiens
-
-
Karadeniz
770-2450 m
-
L
X
X X
X
LĠLĠACEAE
Gagea villosa
-
-
Akdeniz
350-2300 m
-
L
X
X
X
PAPAVERACEAE
Papaver
-
Ġran-Turan
900-2790 m
-
L
LEGUMĠNOSAE (FABACEAE) Trigonella
monantha
SINIFI
Metodu)
2 3
-
Thymus haussknechtii
TEHLĠKE
END.
(Braun- Balanquet
ġEKLĠ
1
LABĠATAE (LAMĠACEAE)
BOLLUK
HABĠTAT
4
5
L
B
X X
Y
X
LC
X
LC
X
X
monantha
LEGUMĠNOSAE (FABACEAE) Astragalus angustifolius
ssp pungens
LEGUMĠNOSAE (FABACEAE) Astragalus
X
2060 m
lineatus
X
longidens
persicum
ssp. Gelincik
fulvum
77
X X X
X
X
X X
X
X
X
LC
X X X
X X
EN
X
X
X
EN
LC
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
FLORA TABLOSU
ÖRTÜġ
FAMĠLYA
TÜR
TÜRKÇE
YÖRESEL
FĠTOCOĞRAFĠK
ĠSĠM
ĠSĠM
BÖLGE
LOKALĠTE
BERN’E
GÖRE
BĠTKĠNĠN
BOLLUK
TESPĠT
HABĠTAT
(Braun-
ġEKLĠ
TEHLĠKE
END.
SINIFI
Balanquet
Metodu)
1
POLYGALACEAE
Polygala supina
Süt otu
Yılan yoncası
RANUNCULACEAE
Ranunculus sericeus
Düğün çiçeği -
RANUNCULACEAE
Consolida scleroclada var. Mor çiçek
0-2500 m
-
L
Ġran-Turan
650-2750 m
-
L
-
-
900-1700 m
-
L
2
3 4
5
6
7 8
1
X
X
X
2
3
X
X
X
rigida
RUBĠACEAE
Crucianella exasperta
-
-
-
1200-2350 m -
L
RUBĠACEAE
Asperula glomerata ssp. -
-
Ġran-Turan
400-2200 m
-
L
-
Ġran-Turan
350-
-
L
X
X X
X
X X
X
X
X X
X
X
X
X
glomerata
UMBELLĠFERAE (APĠACEAE) Astrodaucus orientalis
-
2700 m
UMBELLĠFERAE (APĠACEAE) Eryngium campestre
Boğadikeni
-
-
0-1800 m
-
L
X
UMBELLĠFERAE (APĠACEAE) Bupleurum rotundifolium
-
Ġran-Turan
400-2000 m
-
L
X
X
GRAMĠNAE (POACEAE)
Trisetum flavescens
-
Avrupa-Sibirya
770-2900 m
-
L
X
X
X
GRAMĠNAE (POACEAE)
Elymus
-
-
0-1800 m
-
L
X
X
-
-
100-1650 m
-
L
X
var. virens
elongatus
ssp. Ayrık otu
X
ponticus
GRAMĠNAE (POACEAE)
Triticum baeoticum
-
ssp. baeoticum
78
X
4
5
L
B
Y
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
HABĠTAT SINIFLARI
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
ÇED RAPORU
TEHLĠKE SINIFLARI
ÖRTÜġ –BOLLUK DERECELERĠ
END.
(ENDEMĠZM)
1.Orman
Ex : TükenmiĢ-Extinct Endemik Türler(TükenmiĢ)
1. Çok Nadir
L : Lokal Endemik
2.Maki
Ew : Doğada Yok OlmuĢ Endemik Türler (Doğada TükenmiĢ)
2. Nadir
B : Bölgesel End.
3.Frigana
CR : Kritik Olarak Tehlikede Olan Endemik Türler
3. Orta Derecede Bol
Y : Yaygın End.
4.Kültür Alanları(Bağ, bahçe v.b.)
EN : Tehlike Altında Olan Türler (Tehlikede)
4. Bol
5.Mera
VU : Hasar Görebilir Türler
5. Çok Bol veya Saf Populasyon OluĢturmakta
6.Nemli çayır, Bataklık ve Sulak Alan
NT : Tehdit Altına Girebilir
7.Step
LC : En Az EndiĢe verici (Herhangi bir koruma gerektirmeyen ve tehdit altında olmayan)
8.Kayalık
DD : Bitkinin tehdit altında olmasından çok bitki hakkında daha fazla bilgi toplanması gerekli bitkiler
NE : Değerlendirilmeyen
BĠTKĠ TESPĠTĠNĠN NASIL YAPILDIĞI
LOKALĠTE : Bitkinin tam adresi ve yüksekliği
* : Arazi ÇalıĢması Sonucu
L : Literatür Taraması Sonucu
*L : Arazi ÇalıĢması ve Literatür Taraması
YÖRESEL ĠSĠM : Türk Dil Kurumu Yayını „Türkçe Bitki Adları Sözlüğü‟ refarans olarak alınabilir
KAYNAK
:- Davıs, P.H. Flora Of Turkey 1-8, Josef Donner Linz
- Red Data Book Of Turkısh Plants‟Türkiye Tabiatı Koruma Derneği ve Van 100. Yıl Üniversitesi 2000‟
- TÜBĠVES (Türkiye Bitkileri Veri Servisi)
79
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Yukarıdaki listeden belirtilen türlerden endemik ve nesli tehlikede olan bitki türlerini
tespit etmek için „Red Data Book Of Turkısh Plants‟ Türkiye Tabiatı Koruma Derneği ve Van
100. Yıl Üniversitesi 2000 adlı yayın taranmıĢtır. Proje etki alanı içerisindeki türlerden
Acanthus hirsutus, Helianthemum nummularium ssp. lycaonicum, Centaurea consanguinea,
Scorzonera tomentosa, Alkanna megacarpa, İris galatica, Crocus kotschyanus
ssp.kappadocicus, Thymus haussknechtii, Hedysarum nitidum, Onobrychis armena, Papaver
persicum ssp. fulvum, Gypsophila heteropoda ssp. minutiflora, Onobrychis occulta ve
Astragalus ulaschensis türleri Türkiye için endemiktir. Bunlardan Acanthus hirsutus,
Helianthemum nummularium ssp. lycaonicum, Centaurea consanguinea, Scorzonera
tomentosa, Alkanna megacarpa, İris galatica, Crocus kotschyanus ssp.kappadocicus,
Thymus haussknechtii, Hedysarum nitidum, Onobrychis armena ve Papaver persicum ssp.
fulvum Red Data Book kategorisine göre “LC”, Gypsophila heteropoda ssp. minutiflora “DD”
ve Onobrychis occulta ile Astragalus ulaschensis “EN” kategorisindedir. “LC” kategorisi
Türkiye‟de oldukça yaygın, bol olarak yetiĢen ve herhangi bir tehdidin söz konusu olmadığı
bitkiler için kullanılmaktadır. Bunların neslinin tehlikeye girmesi gibi bir durum Ģu anda söz
konusu olmadığı gibi gelecekte de değildir. “EN” kategorisi yakın gelecekte yok olma tehlikesi
altında olan ve “DD” kategorisi ise türün dağılım ve bolluğu hakkındaki bilgilerin henüz
yetersiz olduğu, daha fazla bilgi toplanması gerektiği anlamına gelmektedir. “EN”
kategorisinde bulunan Onobrychis occulta ve Astragalus ulaschensis türleri, Sivas ve
çevresinde yaygın olarak bulunmakla birlikte yaĢayabildiği habitat dolayısıyla proje alanı ve
yakın çevresinde rastlanma olasılığı düĢüktür. Genellikle kireçtaĢı tepeler ve dağlık alanlar
üzerinde yaĢama ortamı bulan bu türlerin proje alanında bulunması halinde üreme
organlarına zarar verilmeden benzer yakın habitatlara taĢınması sağlanacaktır. Proje
kapsamında diğer endemik türlerin de korunması amacıyla çalıĢacak tüm personel
bilinçlendirilecek ve yine bu türlerin nesillerini devam ettirebilmeleri için benzer habitatlara
nakilleri yapılacaktır. Bunların dıĢındaki türler Red Data Book‟a göre henüz bir kategori altına
alınmamıĢtır.
Onobrychis cinsine ait fotoğraflar:
ġekil 35. Bölgede Bulunan Bitki Türleri-1
80
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Astragalus cinsine ait fotoğraflar:
ġekil 36. Bölgede Bulunan Bitki Türleri-2
FAUNA
Faaliyet alanının dahil olduğu bölgede yaĢaması muhtemel/tespit edilen yaban hayatı
grupları aĢağıdaki listelerde belirtilmiĢtir:
81
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Tablo 19. Fauna Tablosu
Latince Adı
Türkçe Adı
Ġngilizce Adı
FĠ
FD
EVRDB
IUCN
END
BERN
MAK
SözleĢmesi
(2008-2009)
KAYNAK
KUġLAR
AVES
TAKIM : FALCONĠFORMES
YırtıcıkuĢlar
FAM
: ACCĠPĠTRĠDAE
YırtıcıkuĢlar
Sp
: Haliaeetus albicilla
Akkuyruklu Kartal
White-Tailed Eagle
-
-
A-2
LC
Ek-II
Ek Liste-I
L
Sp
: Accipiter gentilis
ÇakırkuĢu
Habicht :Goshawk
-
-
A-4
LC
Ek-II
Ek Liste-I
L
Sp
: Accipiter nisus
Doğuatmacası
Sperber :Sparrowhawk
-
-
A-4
LC
Ek-II
Ek Liste-I
L
Sp
: Buteo buteo
ġahin
Maeusebussard :Buzzard
-
-
A-4
LC
Ek-II
Ek Liste-I
L
Sp
: Buteo lagopus
Paçalı ġahin
Rauhfussbussard :
A-3
LC
Ek-II
Ek Liste-I
Sp
: Gypaetus barbatus
Sakallı Akbaba
Barlgeier :Lammergeier
-
-
A-2
LC
Ek-II
Ek Liste-I
L
Sp
: Neophron percnopterus
Küçük Akbaba
Schmutzgeier :Egyptian Vulture
-
-
A-4
EN
Ek-II
Ek Liste-I
L
Sp
: Gyps fulvus
Kızılakbaba
Gaensegeier :Griffon Vulture
-
-
A-3
LC
Ek-II
Ek Liste-I
L
Sp
: Aquila chrysaetos
Kaya Kartalı
Steinadler:Golden Eagle
-
-
A-3
LC
Ek-II
Ek Liste-I
L
-
-
Rough-Legged Buzzard
-
-
FAM
: FALCONĠDAE
Doğangiller
Sp
: Falco tinnunculus
Kerkenez
Turmfaike:Kestrel
-
-
A-4
LC
-
Ek-II
Ek Liste-I
L
Sp
: Falco peregrinus
Gezgincidoğan
Wanderfaike :Peregrine Falcon
-
-
A-4
LC
-
Ek-II
Ek Liste-I
L
Sp
: Falco biarmicus
Bıyıklıdoğan
Lanner Lanner
-
-
A-2
LC
-
Ek-II
Ek Liste-I
L
Wachtel : Quail
-
-
A-4
LC
-
-
Ek Liste -III
L
TAKIM : GALLĠFORMES
Tavuklar
FAM
: PHASĠANĠDAE
Tavuksular
Sp
: Coturnix coturnix
Bıldırcın
82
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Latince
Türkçe Adı
Ġngilizce Adı
FĠ
AVES
KUġLAR
TAKIM : GALLĠFORMES
Tavuklar
FAM
: PHASĠANĠDAE
Tavuksular
Sp
: Perdix perdix
Çilkeklik
Rebhuhn :Partridge
-
-
A-3
LC
Sp
: Alectoris chukar
Kınalıkeklik
Chukarhuhn :Chukar Partridge
-
-
A-2
-
-
FD
EVRDB
IUCN
END
BERN
MAK
KAYNAK
SözleĢmesi
(2008-2009)
-
Ek-III
Ek Liste-II
L
LC
-
-
Ek Liste-III
L
A-4
LC
-
-
Ek Liste-III
L
A-4
LC
-
Ek Liste-III
L
TAKIM : COLUMBĠFORMES
Güvercinler
FAM
: COLUMBĠDAE
Güvercingiller
Sp
: Columba livia
Kaya Güvercini
Haustaube:Domestis Pigeon
Sp
: Columba palumbus
Tahtalı Güvercin
Ringeltaube :Woodpigeon
Sp
: Streptopelia decaocto
Kumru
Türkentaube:Collarede Dove
-
-
A-4
LC
-
-
Ek Liste-II
L
TAKIM : STRĠGĠFORMES
Gece Yırtıcıları
FAM
: STRĠGĠDAE
BaykuĢgiller
Sp
: Athene noctua
Kukumav
Steinkauz: Little Owl
-
-
A-4
LC
-
Ek-II
Ek Liste-I
L
Sp
: Otus scops
Cüce baykuĢ
Zwergohreule :Scops Owl
-
-
A-3
LC
-
Ek-II
Ek Liste-I
L
Sp
: Strix aluco
AlacabaykuĢ
Waldkauz :Tawny Owl
-
-
A-2
LC
-
Ek-II
Ek Liste-I
L
Sp
: Bubo bubo
Puhu
Uhu : Eagle Owl
-
-
A-2
LC
-
Ek-II
Ek Liste-I
L
TAKIM : PICIFORMES
Ağaçkakanlar
FAM
: PICIDAE
Ağaçkakangiller
Sp
: Picus viridis
YeĢil Ağaçkakan
Grünspecht :Green Woodpecker
-
-
A-3
LC
-
Ek-II
Ek Liste-I
L
Sp
: Dendrocopos syriacus
Alaca Ağaçkakan
Blutspecht :Syrian Woodpecker
-
-
A-3
LC
-
Ek-II
Ek Liste-I
L
Sp
: Dendrocopos minor
Küçük Ağaçkakan
Lesser Spotted Woodpecker
-
-
A-4
LC
-
Ek-II
Ek Liste-I
L
83
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Latince
Türkçe Adı
AVES
KUġLAR
TAKIM : PASSERĠFORMES
Ötücü KuĢlar
FAM : TURDĠDAE
ArdıçkuĢugiller
Sp
Nar bülbülü
Rotkehichen :Robin
-
-
-
LC
Sp : Phoenicurus phoenicurus
Bahçe Kızılkuyruğu
Gartenrotschwanz :Redstart
-
-
-
LC
Sp : Turdus viscivorus
Ökse Ardıcı
Misteldrossel Mistle Thursh
-
-
-
LC
FAM
: CORVĠDAE
Kargagiller
Sp
: Pica pica
Saksağan
Elster :Magpie
-
-
-
LC
Sp
: Corvus corax
Kara Karga
Koikraba:Roven
-
-
-
LC
-
Sp
: Corvus monedula
Küçük Karga
Dohle :Jackdaw
-
-
-
LC
-
Sp
: Garrulus glandarius
Kestanekargası
Eichelhaeher :Jay
-
-
-
LC
Sp
: Pyrrhocorax graculus
Sarıgaga Dağkarkargası
Alpendohle:Alpine Chough
-
-
-
LC
FAM
: STURNĠDAE
Sığırcıkgiller
Sp
: Sturnus vulgaris
Sığırcık
Star: Starling
-
-
-
LC
: Erithacus rubecula
FĠ
FD
EVRDB
MAK (2008-2009)
END
KAYNAK
A
G
H
L
Ġngilizce Adı
FĠ
FD
: Faaliyet Alanı ve Çevresindeki Populasyon Yoğunluğu
: Faaliyet Alanı ve Çevresi DıĢındaki Populasyon Yoğunluğu
: European Vertabrate Red Data Book
: Merkez Av Komisyonu Kararı
: Endemik
:
: Anket (Yöre Halkından Alınan Bilgiler)
: Gözlem
: Habitat Uygunluğu
: Literatür
84
EVRDB
IUCN
END
BERN
MAK
KAYNAK
SözleĢmesi
(2008-2009)
-
Ek-II
Ek Liste-I
L
-
Ek-II
Ek Liste-I
L
Ek-III
Ek Liste-II
L
-
Ek Liste-III
L
Ek-III
Ek Liste-II
L
-
Ek Liste-III
L
-
-
Ek Liste-III
L
-
Ek-II
Ek Liste-I
L
-
-
Ek Liste-II
L
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Sürüngen, Ġki yaĢamlılar ve Memeliler Tür Listesi
Latince Adı
Türkçe Adı
MAMMALĠA
MEMELĠLER
TAKIM : INSECTIVORA
Böcekçiller
FAM
Kirpiler
: ERINACEIDAE
CĠNS
: Erinaceus
Sp
: Erinaceus concolor
Kirpi
FAM
: SORĠCĠDAE
Sivrifareler
CĠNS
: Crocidura
Sp
: Crocidura leucodon
Sivriburunlu Fare
END
IUCN
BERN
MAK
SözleĢmesi
(2008-2009)
KAYNAK
HABĠTAT
Gözlem
Ġstasyonu
-
LC
-
Ek Liste-I
L
Fundalık ve çalılıklar
-
LC
Ek-III
-
L
Çayırlık ve sudan uzak
-
çalılar, eski su kanalları
TAKIM
: CHIROPTERA
Yarasalar
ALTTAKIM : MICROCHIROPTERA
Böcekçil Yarasalar
FAM
Nalburunlu Yarasalar
: RHINOLOPHIDAE
CĠNS
: Rhinolophus
Sp
: Rhinolophus hipposideros
Küçük Nalburunluyarasa
FAM
: VESPERTILIONIDAE
Düzburun Yarasalar
CĠNS
: Pipistrellus
Sp
: Pipistrellus pipistrellus
Cüce yarasa
-
LC
Ek-II
Ek Liste-I
L
Orman, ağaçlık, çalılık
-
-
LC
Ek-II
-
L
Orman, açık arazi, kültür
-
alanları
TAKIM
: LAGOMORPHA
TavĢanlar
FAM
: LEPORĠDAE
TavĢanlar
CĠNS
: Lepus
Sp
: Lepus europaeus
Yabani tavĢan
TAKIM
: RODENTĠA
Kemiriciler
ALT TAKIM : MYOMORPHA
Fare Benzeri Sincaplar
FAM
: CRĠCETĠDAE
Avurtlaklar
CĠNS
: Microtus
-
LC
Ek-III
85
Ek Liste III
Her türlü habitat
-
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
Sp
: Microtus epiroticus
CĠNS
: Cricetulus
Sp
: Cricetulus migratorius
ÇED RAPORU
-
Cüce avurtlak
LC
-
-
L
Kültür arazilerinin tümü
LC
-
-
L
Çayır, tarla, step, açık
-
orman
CĠNS
Sp
: Arvicola
: Arvicola terrestris
Su sıçanı
LC
-
-
L
Sık otlarla kaplı su kenarları,
çayırlık, bazen orman
FAM
: SPALACĠDAE
CĠNS
: Spalax
Sp
: Spalax leucodon
Kör fare
DD
-
-
L
YumuĢak tarım alanları,
stepler, bağ-bahçeler
TAKIM
: ARTIODACTYLA
Çift Toynaklılar
FAM
: CAPRĠNAE
Keçiler
CĠNS
: Capra
Sp
: Capra aegagrus
Yabankeçisi
TAKIM
: CARNĠVORA
Yırtıcılar
FAM
: CANĠDAE
-
VU
Ek-II
Ek Liste I
L
Sarp kayalıklar, ormanla
-
kaplı kayalıklarda
CĠNS
: Canis
Sp
: Canis lupus
FAM
: MUSTELĠDAE
CĠNS
: Mustela
Sp
: Mustela nivali
Kurt
Gelincik
-
LC
Ek-II
Ek Liste I
L
Orman, step, açık araziler
LC
Ek-III
Ek Liste II
L
Her türlü kovuk, çukur, delik,
açık arazi, tarım arazileri
86
-
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
Latince Adı
Türkçe Adı
REPTĠLĠA
SÜRÜNGENLER
TAKIM
: SQUAMATA
Kertenkeleler
ALT TAKIM : LACERTĠLĠA
Kertenkeleler
FAM
: LACERTĠDAE
Asıl Kertenkeleler
CĠNS
: Lacerta
Sp
: Lacerta saxicola
Kaya Kertenkelesi
ÇED RAPORU
END
-
IUCN
-
BERN
MAK
SözleĢmesi
(2008-2009)
Ek-III
-
KAYNAK
HABĠTAT
Gözlem
Ġstasyonu
L
Ormanlık alanların açık ve
-
çıplak yerlerindeki
lantzicyreni
taĢlıklarda, kayalıklarda
yaĢarlar
Sp
: Lacerta parva
Cüce Kertenkele
-
-
Ek-II
Ek Liste-I
L
Bitki örtüsünün az olduğu
-
yüksek bozkırlarda, taĢlık ve
çıplak topraklı yerlerde
yaĢarlar.
TAKIM
: SQUAMATA
ALT TAKIM : OPHĠDĠA
FAM
Kertenkeleler
Yılanlar
: COLUBRĠDAE
CĠNS
: Elaphe
Sp
: Elaphe quartuorlineta
Sarı Yılan
FAM
: VIPERIDAE
Engerekler
CĠNS
: Vipera
Sp
: Vipera ammodytes
-
-
Ek-II
Ek Liste-I
L
sauromates
TaĢlık yerler, bahçeler ve
-
tarlalarda
Boynuzlu Engerek
-
-
Ek-II
Ek Liste-I
L
Orman açıklıklarında, çalılık
ve taĢlık yerlerde yaĢarlar.
transcaucasiana
87
-
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
Latince Adı
Türkçe Adı
AMPHIBIA
AMFĠBĠLER
TAKIM
ÇED RAPORU
END
IUCN
BERN
MAK
SözleĢmesi
(2008-2009)
Ek-III
-
HABĠTAT
KAYNAK
Gözlem
Ġstasyonu
Kuyruklu Kurbağalar
: URODELA
ALTTAKIM : SALAMANDROĠDEA
FAM
: SALAMANDRIDAE
CĠNS
: Triturus
Sp
: Triturus vittatus ophrticus
Semenderler
Bantlı Taraklısemender
-
LC
L
Durgun ve yavaĢ akan
-
soğuk suları tercih ederler
TAKIM
Kuyruksuz Kurbağalar
: ANURA
ALTTAKIM : PROCOELA
FAM
: BUFONĠDAE
CĠNS
: Bufo
Sp
: Bufo viridis
Karakurbağaları
Gece Kurbağası
-
LC
Ek-II
-
L
Kurak alanlarda yaĢarlar
Gözlem Ġstasyonu
HABĠTAT
: Faaliyet Alanı ve Çevresinde Yapılan Arazi ÇalıĢmalarında Türlerin Tespit edildiği Noktalar veya Alanlar
: Tespit Edilen Türün YaĢadığı Alan Özelliği
END
: Endemik
88
-
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Yukarıda verilen kuĢ, memeli, sürüngen ve amfibi türlerinden IUCN‟e göre tehlike
sınıfları belirtilmiĢtir. KuĢ türlerinden “Neophron percnopterus (küçük akbaba)” IUCN‟e göre
EN, memeli türlerinden “Spalax leucodon (kör fare)” DD ve “Capra aegagrus (yaban keçisi)”
VU kategorilerindedirler (EN: Tehlike altında olan, DD: Yetersiz verili, VU: Duyarlı). Tespit
edilen bu türler projenin inĢaat aĢamasında meydana gelecek gürültüden etkilenecek ve
ortamdan uzaklaĢarak benzer habitatlara çekileceklerdir. Proje alanının çevresinde gerek
memeli, gerekse kuĢ türlerinin barınabileceği alternatif alanlar mevcuttur. Bu nedenle
faaliyetten kaynaklı, türlerin neslinin tehlikeye düĢmesi öngörülmemektedir. Zaten faaliyetin
inĢaat aĢaması tamamlandıktan sonra türler tekrar eski yaĢam ortamlarına dönmeye
baĢlayacaklardır. ĠnĢaat aĢaması sırasında Merkez Av Komisyonu kararlarına riayet edilecek
ve yasadıĢı avlanma engellenecektir. Bu nedenle çalıĢan tüm personel bilgilendirilecektir.
Ayrıca Bern SözleĢmesi 6. ve 7. madde hükümlerine de uyulacaktır.
Olası Etkiler ve Alınacak Önlemler
Karasal Ekosistem/Flora
Faaliyetin inĢaat aĢaması sırasında, yer üstünde kurulacak yapılar nedeniyle bitki
örtüsünün parçalanması, bir miktar bitki örtüsü kaybı ve inĢaat sırasında açığa çıkan toz
emisyonları nedeniyle vejetasyon yapısında bozulmalar meydana gelebilecektir. Ancak proje
sahasında tespit edilen flora elemanları geniĢ yayılımlı türler olduğundan proje alanı
dıĢındaki benzer habitatlarda yaĢamlarını sürdürebileceklerdir. Endemik türler içinse proje
kapsamında çalıĢacak tüm personel bilinçlendirilecektir. Faaliyetin inĢaat aĢamasında
endemik türlere rastlanması durumunda bitkiler; üreme organlarına zarar verilmeden, faaliyet
alanı dıĢındaki benzer habitatlara taĢınacak ve böylece nesillerinin devamı sağlanacaktır.
Karasal Ekosistem/Fauna
Faaliyetin inĢaat aĢamasında fauna için yaĢam alanları kaybı söz konusu olacaktır.
Hem yaĢam alanındaki bozulmalar hem de oluĢacak gürültü nedeniyle hareketli fauna geçici
olarak ortamdan uzaklaĢacak ve proje alanı çevresinde mevcut olan benzer habitatlara
çekilecektir.
Faaliyet nedeniyle doğal hayatın göreceği zararı en aza indirmek için;
Proje sahasına ulaĢım mevcut yollar üzerinden yapılacaktır.
Proje kapsamında belirlenen miktarlarda can suyu bırakılacaktır.
ĠnĢaat ve iĢletme sırasında çalıĢacak iĢçiler eğitilecek ve yasadıĢı avlanmaları
engellenecektir.
Proje sahası ve proje ulaĢım yolları içinde hareket edilecektir.
BERN SözleĢmesi, 6. ve 7. madde hükümlerine ve CITES SözleĢmesi
hükümlerine uyulacaktır.
Yukarıda belirtilen türlerin uluslar arası ticareti ile ilgili “Nesli Tehlikede Olan Yabani
Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslar arası Ticaretine ĠliĢkin SözleĢme (CITES) incelenmiĢtir.
Bölgenin flora listesi içerisinde bu sözleĢmede yer alan tür veya alt türler bulunmamaktadır.
Yine bölgenin fauna listesi içerisinde ise bu sözleĢmede yer alan ve bölgede de yaĢama
ortamı bulunan 4 tür tespit edilmiĢtir.
89
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Bunlar: Columba livia (kaya güvercini)(Ek III), Haliaeetus albicilla (Akkuyruklu
kartal) (Ek I), Falco peregrinus (gezginci doğan)(Ek I) ve Canis lupus (Kurt)(Ek I) dur. Buna
göre;
Ek I Kapsamındaki Türlerin Örneklerinin Ticaret Mevzuatı
Madde III - 1. Ek I kapsamındaki türlerin örneklerinin her türlü ticareti iĢbu Madde‟nin
hükümlerine uygun Ģekilde yapılacaktır.
2. Ek I kapsamındaki bir türün herhangi bir örneğinin ihraç edilebilmesi için önceden ihracat
izni alınacak ve alınan izin belgesi ibraz edilecektir. Ġhracat izni, ancak aĢağıdaki Ģartlar
yerine getirildiği takdirde verilecektir.
(a) Ġhracat iĢlemini yapan Devlet‟in Bilimsel Mercii‟nin, söz konusu ihracatın, ilgili türün
soyunun devamına zarar vermeyeceğini bildirmiĢ olması;
(b) Ġhracat iĢlemini yapan Devlet‟in Yönetim Mercii‟nin, bu örneğin söz konusu Devlet‟in
hayvan ve bitki varlığının korunmasına iliĢkin kanunları ihlal edilmeksizin elde edilmiĢ
olduğuna kanaat getirmesi;
(c) Ġhracat iĢlemini yapan Devlet‟in Yönetim Mercii‟nin, herhangi bir canlı örneğin, ya
ralanma, sağlık bakımından zarar görme ve zalimce davranıĢa maruz kalma rizikosunu en
aza indirecek Ģekilde lıazırlanacağı ve sevk edileceğine kanaat getirmesi; ve
(d) Ġhracat iĢlemini yapan Devlet‟in Yönetim Mercii‟nin, söz konusu örnek için ithalat izninin
alınmıĢ olduğuna kanaat getirmesi.
3.
Ek I kapsamındaki bir türün herhangi bir örneğinin ithali için ithalat izninin yanı sıra
ihracat izni ya da reeksport belgesinin önceden alınması ve bunların ibraz edilmesi Ģarttır.
Ġthalat izni ancak, aĢağıdaki Ģartlar yerine getirildiği takdirde verilecektir :
(a) Ġthalat iĢlemini yapan Devlet‟in Bilimsel Mercii‟nin, ithalatın, ilgili türün soyunun
devamına zarar vermeyeceği bir amaç için yapılacağını bildirmiĢ olması;
(b) Ġthalat iĢlemini yapan Devlet‟in Bilimsel Mercii‟nin, canlı örneğin önerilen alıcısının, bu
örneğin bakımı ve barındırılması için uygun donanıma sahip olduğuna kanaat getirmesi; ve
(c) Ġthalat iĢlemini yapan Devlet‟in Yönetim Mercii‟nin, örneğin esas olarak ticari amaçlarla
kullanılmayacağına kanaat getirmesi.
4.
Ek I kapsamındaki bir türün herhangi bir örneğinin reeksport edilebilmesi için önceden
reeksport belgesi alınması ve bu belgenin ibraz edilmesi Ģarttır. Reeksport belgesi ancak
aĢağıdaki Ģartlar yerine getirildiği takdirde verilecektir :
(a) Reeksport iĢlemini yapan Devlet‟in Yönetim Mercii‟nin, örneklerin iĢbu SözleĢme‟nin
Ģartlarına uygun olarak söz konusu Devlet‟e ithal edilmiĢ olduğuna kanaat getirmesi;
(b) Reeksport iĢlemini yapan Devlet‟in Yönetim Mercii‟nin, canlı örneğin yaralanma, sağlık
bakımından zarar görme ve zalimce daıvranıĢa maruz kalma rizikosunu en aza indirecek
Ģekilde hazırlanacağı ve sevk edileceğine kanaat getirmesi; ve
(c) Reeksport iĢlemini yapan Devlet‟in Yönetim Mercii‟nin canlı örnek için ithalat izni
verilmiĢ olduğuna kanaat getirmesi.
5.
Ek I kapsamındaki bir türün herhangi bir örneğinin denizden giriĢi için, söz konusu
örnek hangi Devlet‟in topraklarına getirildiyse o Devlet‟in Yönetim Mercii‟nden önceden belge
alınmıĢ olması Ģarttır. Bu belge, ancak aĢağıdaki Ģartlar yerine getirildiği takdirde verilecektir.
(a) GiriĢ yapılan Devlet‟in Bilimsel Mercii‟nin, bu giriĢin ilgili türün soyunun devamına zarar
vermeyeceğini bildirmesi;
(b) GiriĢ yapılan Devlet‟in Yönetim Mercii‟nin, canlı örneğin önerilen alıcısının bu örneğin
barındırılması ve bakımı için uygun donanıma sahip olduğuna kanaat getirmesi; ve
90
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
(c) GiriĢ yapılan Devlet‟in Yönetim Mercii‟nin örneklerin esas olarak ticari amaçlarla
kullanılmayacağına kanaat getirmesi.
Ek III Kapsamındaki Türlerin Örneklerinin Ticaret Mevzuatı
Madde V - 1. Ek III kapsamındaki türlerin örneklerini konu alan her türlü ticaret, iĢbu
Madde‟nin Ģartlarına uygun olarak yapılacaktır.
2. Herhangi bir türü Ek III kapsamında dahil etmiĢ olan bir Devlet‟ten söz konusu türü
herhangi bir örneğinin ihraç edilebilmesi için önceden ihracat izni alınması ve bu iznin ibraz
edilmesi Ģarttır. Bu ihracat izni ancak, aĢağıdaki Ģartlar yerine getirildiği takdirde verilecektir.
(a) Ġhracat iĢlemini yapan Devlet‟in Yönetim Mercii‟nin, söz konusu örneğin ilgili Devlet‟in
hayvan ve bitki varlığının korunmasına iliĢkin yasaları ihlal edilmeksizin elde edilmiĢ
olduğuna kanaat getirmesi;
(b) Canlı bir örnek söz konusuysa, ihracat iĢlemini yapan Devlet‟in Yönetim Mercii‟ni
sözkonusu örneğin yaralanma, sağlık bakımından zarar görme ve zalimce davranıĢa maruz
kalma rizikosunu en aza indirecek Ģekilde hazırlanacağına ve sevk edileceğine kanaat
getirmesi.
3. Ek III kapsamındaki bir türün herhangi bir örneğinin ithal edilebilmesi için, iĢbu
maddenin 4üncü paragrafının uygulandığı durumlar hariç, menĢe Ģahadetnamesi ile söz
konusu örnek ilgili türü Ek III kapsamına dahil etmiĢ olan bir Devlet‟ten ithal edilecekse
ihracat izninin öncede ibraz edilmesi Ģarttır.
4. Reeksport durumunda, o örneğin reeksportu yapan Devlet‟te iĢlem gördüğüne veya
Devlet‟ten reeksport edildiğine iliĢkin olarak reeksport yapan Devlet‟in Yönetim Mercii
tarafından verilen bir belge, ithalatı yapan Devlet tarafından söz konusu örnek bakımından
iĢbu SözleĢme‟nin hükümlerine uyulmuĢ olduğunun kanıtı olarak kabul edilecektir. Kısacası:
CITES SözleĢmesi
Ek I : Nesilleri tükenme tehdidi ile karĢı karĢıya bulunan, bu nedenle örneklerinin ticaretinin
özellikle sıkı mevzuata tabi tutulması ve bu ticarete sadece istisnai durumlarda izin verilmesi
zorunlu olan türleri içerir.
Ek II :
Nesilleri mutlak olarak tükenme tehdidiyle karĢı karĢıya olmamakla birlikte,
nesillerinin devamıyla bağdaĢmayan kullanımları önlemek amacıyla ticaretleri belirli esaslara
bağlanan türleri içerir.
Ek III : Herhangi bir taraf ülkenin kendi yetki alanı içinde düzenlemeye tabi tuttuğu ve aĢırı
kullanımını önlemek veya kısıtlamak amacıyla ticaretinin denetime alınmasında diğer taraflar
ile iĢbirliğine ihtiyaç duyduğunu belirttiği bütün türleri kapsar.
Yukarıda belirtilen türlerden koruma altına alınan türleri belirlemek için Türk Çevre
Mevzuatı „Avrupa‟nın Yaban Hayatı ve YaĢama Ortamlarını Koruma SözleĢmesi‟ ve ekleri
incelenmiĢtir. Bern SözleĢmesi‟ne göre koruma altına alınmıĢ türler gösterilmiĢtir.
91
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Bern SözleĢmesine göre koruma altına alınan fauna türleri iki kategoriye ayrılmıĢtır.
II
III
Kesin olarak koruma altına alınan türler
Korunan türler
Bern SözleĢmesi Madde 6 hükümleri
Her Âkit Taraf, II no.lu ek listede belirtilen yabani fauna türlerinin özel olarak
korunmasını güvence altına alacak uygun ve gerekli yasal ve idari önlemleri alacaktır. Bu
türler için özellikle aĢağıdaki hususlar yasaklanacaktır:
a) Her türlü kasıtlı yakalama ve alıkoyma, kasıtlı öldürme Ģekilleri;
b) Üreme, dinlenme yerlerine kasıtlı olarak zarar vermek veya buraları tahrip etmek;
c) Yabani faunayı, bu SözleĢmenin amacına ters düĢecek Ģekilde, özellikle üreme,
geliĢtirme ve kıĢ uykusu dönemlerinde kasıtlı olarak rahatsız etmek;
d) Yabani çevreden yumurta toplamak veya kasten tahrip etmek veya boĢ dahi olsa bu
yumurtaları alıkoymak;
e) Bu madde hükümlerinin etkinliğine katkı sağlayacak hallerde, tahnit edilmiĢ
hayvanlar ve hayvandan elde edilmiĢ kolayca tanınabilir herhangi bir kısım veya bunun
kullanıldığı malzeme dahil, bu hayvanların canlı veya cansız olarak elde bulundurulması ve iç
ticareti
Bern SözleĢmesi Madde 7 hükümleri
1 - Her Âkit Taraf, III no.lu ek listede belirtilen yabani faunanın korunmasını güvence
altına alacak uygun ve gerekli yasal ve idari önlemleri alacaktır.
2 - III no.lu ek listede belirtilen yabani faunanın her türlü iĢletme Ģekli, 2. maddenin
Ģartları gözönünde tutularak, populasyonlarının varlığını tehlikeye düĢürmeyecek Ģekilde
düzenlenmiĢ olacaktır.
3 - Alınacak önlemler;
a)Kapalı av mevsimlerini ve/veya iĢletmeyi düzenleyen diğer esasları,
b)Yabani faunayı yeterli populasyon düzeylerine ulaĢtırmak amacıyla, uygun
durumlarda, iĢletmenin geçici veya bölgesel olarak yasaklanmasını,
c)Yabani hayvanların canlı ve cansız olarak satıĢının, satmak amacıyla elde
bulundurulmasının ve nakledilmesinin veya satıĢa çıkarılmasının uygun Ģekilde
düzenlenmesi hususlarını, kapsayacaktır.
IUCN‟ e göre koruma altına alınan fauna türleri Ģu Ģekilde sınıflandırılmıĢtır
EX (Extınct)
EW (Extinct in the Wild)
CR (Critically Endangered)
EN (Endangered)
VU(Vulnerable)
NT(Near Threatened)
LC(Least Concern)
DD (Data Deficient)
NE (Not Evaluated)
Nesli tükenmiĢ olan takson (TükenmiĢ)
Doğada yok olmuĢ takson(Doğada TükenmiĢ)
Kritik olarak tehlikede olan takson(Kritik)
Tehlike altında olan takson(Tehlikede)
Neslinin doğada tükenme riskinin yüksek olduğu takson(Duyarlı)
Tehdit altına girebilir (Tehdide Yakın)
GeniĢ yayılıĢlı ve nüfusu yüksek olan takson (DüĢük Riskli)
Yeterli bilgi bulunmadığı için yayılıĢına ve/veya nüfus durumuna bakarak tükenme
riskine iliĢkin bir değerlendirme yapmanın mümkün olmadığı takson (Yetersiz Verili)
DeğerlendirilmemiĢ takson (DeğerlendirilmemiĢ)
92
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
“Türkiye‟nin KuĢları” (KĠZĠROĞLU, 1989) adlı esere dayanarak Ulusal ve Uluslararası
Mevzuatla Koruma Altına Alınan ve proje alanı çevresinde tanımlanan bazı kuĢ türleri “Red
Data Book” (ERZ, 1977; HEINWALD et all., 1981; BAYERISCHE STAATSMINISTEIUM 1982
a and b; GEEP 1984) kategorilerine göre Ģu Ģekilde sınıflandırılmıĢtır:
A.1
A.2
A.3
A.4
B Kategorileri
Nesli tehlikede olanlar
ġiddetli tehdit altında olanlar
Tehdit altındakiler
Potansiyel olarak tehlike sinyali verenler
Geçici-Transit türler
Çevre ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü‟ nün
29.05.2008 gün ve 26890 sayılı Resmi Gazete‟ de yayınlanarak yürürlüğe giren Merkez Av
Komisyonu‟nun 2008-2009 Av Dönemi kararına göre aĢağıdaki tabloda gösterilen kategoriler
sınıflandırılmıĢtır.
Ek Liste- I
Çevre ve Orman Bakanlığı‟nca koruma altına alınan yaban hayvanları
Ek Liste-II
Merkez Av Komisyonu‟nca koruma altına alınan av hayvanları
Ek Liste-III
Merkez Av Komisyonu‟nca avına belli edilen sürelerde izin verilen av hayvanları
T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü
Merkez Av Komisyonu kararları doğrultusunda hazırlanan 2008-2009 Av Dönemine ait
koruma listelerinde bulunan türler için bu komisyon kararlarında belirtilen koruma tedbirlerine
uygun hareket edilecektir. Ayrıca BERN SözleĢmesi ve CITES SözleĢmesi hükümlerine de
riayet edilecektir.
Saha çalıĢmalara baĢlanılmadan önce planlanan faaliyetin tüm aĢamalarında; proje
tanıtım dosyasında belirtilen önlemlere 2872 sayılı çevre kanunu ve 5491 sayılı çevre
kanununda değiĢiklik yapılmasına dair kanunun ilgili maddeleri uyarınca hazırlanarak
yürürlüğe girmiĢ ve girecek tüm yönetmeliklere riayet edilecek, gerekli tüm izin ve ruhsatlar
alınacaktır.
IV.2.11. Sucul flora ve fauna, iç sulardaki (göl, akarsu) canlı türleri (bu türlerin tabii
karakterleri, ulusal ve uluslararası mevzuatla koruma altına alınan türler;
bunların üreme, beslenme, sığınma ve yaĢama ortamları; bu ortamlar için
belirlenen koruma kararları),
Projenin ana su kaynağı Karasu Nehri‟nin yan kolu olan Karabudak Çayı‟dır.
Karabudak Çayı, Karadağ‟ın 2200 m kotlarından doğar, kuzeybatı-güneydoğu yönünde plato
arazide pek çok kaynaktan beslenerek akar. Doğduğu noktadan yaklaĢık 19.5 km sonra
Darıdere Mezrası civarında Ekincik Regülatör aksına ulaĢır. Regülatör yerinden sonra
akıĢına devam eden Karabudak çayı, sağ sahilden gelen Bahtiyar dereyi alır. Bu noktadan
sonra kuzey-güney istikametine dönerek 10 km sonra Ağıldere köyü yakınında Tuzla çayıyla
birleĢir. BirleĢim yerinden sonra Karabudak çayı adını alır ve yaklaĢık 15-20 km sonra
Erzincan-Ġliç ilçesi civarında Fırat nehrinin kolu olan Karasu‟ya katılır.
93
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Faaliyet alanında tespit edilen balık türleri aĢağıda verilmiĢtir. Bu türler ülkemiz iç
sularında yaygın olarak bulunabilmektedir. Doğal habitatları akarsular olmasına rağmen
durgun su ekosistemlerine de adapte olabilmektedirler. Tespit edilen türlerin ülke ekonomisi
açısından çok büyük değerleri yoktur. Ancak yöre halkının geçimin sağlayacak düzeyde
avcılığı yapılabilmektedir. Yapılan araĢtırmalar sonucu tespit edilen formlar içerisinde
endemik ve nesli tükenme tehdidiyle karĢı karĢıya bulunan türler bulunmamaktadır.
Tablo 20. Regülatör Civarında Bulunan Sucul Balık Türleri
Cypinus carpio
Sazan
Barbus rajonorun mystaceus
Olası Etkiler ve Alınacak Önlemler
Sucul Ekosistem
Söz konusu proje “Nehir Tipi Santral” olarak planlanmıĢ olup, Nehir Tipi HES‟ler su
tüketen tesisler değildir. Ekincik Hidroelektrik Santrali‟nin tek amacı enerji üretimidir. Ekincik
Regülatörü ile çevrilen Karabudak Çayı suları, iletim tesisleri vasıtası ile santral binasına
ulaĢtırılacak ve burada türbinlenerek enerji üretimi gerçekleĢtirilecektir. Regülatör ile çevrilen
sular yaklaĢık 6 km sonrasında herhangi bir kimyasal ve fiziksel özelliği değiĢtirilmeden tekrar
Karabudak Çayına bırakılacaktır.
Proje alanında tespit edilen türler ülkemiz iç sularında oldukça yaygın bulunabilen ve
göl veya baraj gibi durgun su ekosistemine adapte olabilen türlerdir. Proje nedeniyle mevcut
türlerin nesillerinin tehdit altına girmesi veya tükenmesi söz konusu değildir. Proje
kapsamında yapılan balık geçidine ait kesitler ekte verilmiĢtir. (Bkz. Ek. 2.4).
Regülatör mansabına, mansap doğal yaĢamının korunması için dereye sürekli olarak
0,114 m3/s debi ile can suyu bırakılması planlanmaktadır. Can suyu miktarı belirlenirken
bölgenin genel yapısı dikkate alınmıĢ olup, proje konusu tesisin bulunduğu bölgede yapılan
fauna çalıĢmasında, endemik, nesli tehlikede olan herhangi bir canlı türüne rastlanmamıĢtır.
Bu nedenle can suyu miktarı seçilirken yıllık ortalama debinin %10‟u seçilmiĢtir. Böylece
doğal hayatı korunması için gerekli olacak can suyu sağlanmıĢ olacaktır.
Tespit edilen debi miktarının düĢmesi durumunda kontrol sağlanarak canlı hayatın
devamı için gerekli su miktarı dereye bırakılacaktır. Proje kapsamında sucul ekosistemin bir
parçası olan balıkların, akarsu içerisindeki hareketliliğinin devamlılığını sağlamak için gerekli
balık geçidi yapılmıĢtır. Bunun yanı sıra faaliyet süresince 31.12.2004 tarih ve 25687 Sayılı
Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği‟nin ilgili
hükümlerine riayet edilecektir.
94
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
IV.2.12. Endemik, hassas, nesli tehlike altındaki balık türleri için gerekli optimum su
yükseklikleri, miktarları, çözünmüĢ oksijen miktarı, su hızı gibi parametrelerin
incelenerek, projenin bu türler üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi,
alınacak tedbirlerin belirtilmesi,
Proje kapsamında Ekosistem Değerlendirme Raporu hazırlatılmıĢtır. Hazırlanan
Ekosistem Değerlendirme Raporuna göre Ekincik HES Projesinin kurulması planlanan
Karabudak Çayında tespit edilen balık türleri aĢağıda verilmiĢtir.
Tablo 20. Regülatör Civarında Bulunan Sucul Balık Türleri
Sazan
Cypinus carpio
Barbus rajonorun mystaceus
Ġnceleme alanında yer alan Ekincik Regülatör yerinden Karabudak Çayı‟na aylık bazda
bırakılması gerekli olan çevresel akıĢ (can suyu) miktarları değiĢik yöntemler kullanılarak
belirlenmiĢtir. Regülatöre alınan su miktarından sonra Karabudak Çayında kalması gereken
en az su (çevresel akıĢ/can suyu) ve su yüksekliği miktarları aĢağıda verilmiĢtir.
Tablo 21. Aylık olarak hesaplanan can suyu mikatarı ve su derinliği
Kalması
gereken
su miktarı
Ekim
Kasım
Aralık
Ocak
ġubat
Mart
Nisan
Mayıs
Haziran
Temmuz
Ağustos
Eylül
m /s
0,114
0,114
0,114
0,114
0,114
0,114
0,114
0,114
0,114
0,114
0,114
0,114
h (cm)
15.07
15.07
15.07
15.07
15.07
15.07
15.07
15.07
15.07
15.07
15.07
15.07
3
Bu değerlendirmelerde hidrobiyolojik çalıĢmalar sonucu belirlenen sucul habitat
minimum su derinliği gereksinimi (0.15 m) olarak dikkate alınmıĢtır.
Karabudak Çayı ve çay etrafındaki ekolojik dengeyi korumak amacı ile Ekincik HES
çalıĢması için çevresel/ekosistem su ihtiyacı belirlemede ıslak çevre yöntemi baz alınmıĢ ve
nehre bırakılması gereken aylık bazda can suyu miktarı ve regülatör tarafından kullanılacak
olan su miktarları bu yöntemde hesaplanan veriler olarak belirlenmiĢtir. Bu çalıĢma
kapsamında yapılan değerlendirmeler, proje alanındaki doğal akım koĢullarını temsil
etmektedir.
95
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
IV.2.13. Madenler ve Fosil Yakıt Kaynakları (rezerv miktarları, mevcut ve planlanan
iĢletilme durumları, yıllık üretimleri ve bunun ülke veya yerel kullanımlar için
önemi ve ekonomik değerleri)
Sivas Ġli yeraltı kaynakları açısından oldukça zengindir. Çünkü Sivas yöresinde
Paleozoyik'ten Günümüz'e değin tüm jeolojik zamanları temsil eden kayatürleri yüzeylenir.
Ayrıca, gerek okyanuslaĢma gerekse dağ oluĢumunun tüm evrelerini temsil eden, yani
bölgenin jeolojik evrimini yansıtan magmatik, sedimenter ve metamorfik fasiyesler yaygındır.
Metalojeni sahaları ve bölgeleri de jeolojik evrime ve bu evrimin denetiminde geliĢmiĢ
süreçlere bağlı olarak meydana gelmektedir. Dolayısıyla, Sivas yöresinde farklı yaĢlarda ve
değiĢik kökenlerde meydana gelen fasiyeslerin zenginliği, bu bölgedeki doğal kaynakların da
zenginliğine yol açmıĢtır. Sivas baĢta demir olmak üzere, birçok maden yatağına ve/veya
maden zuhuruna sahip olup, bu özelliğiyle madencilik sektöründe önemli bir yer tutmaktadır.
Sivas yöresinde bulunan krom, kurĢun çinko-bakır, sölestin, talk, bloktaĢ (mermer), tuz,
asbest, manyezit, jips, linyit ve kaplıca suları en önemli yeraltı kaynaklarındandır.
MTA Orta Anadolu I. Bölge Müdürlüğü, Sivas yöresindeki yeraltı kaynaklarının
belirlenmesine yönelik olarak geniĢ kapsamlı bir envanter çalıĢması hazırlamıĢ olup, buna
göre Sivas Ġl sınırları içerisinde; 43 demir, 127 krom, 7 kurĢun-çinko, 17 bakır, 20 manganez,
6 altın, 12 nikel, 7 manyezit, 31 doğaltaĢ (mermer), 34 sölestin, 23 tuzla, 31 asbest, 5 talk ve
22 linyit yatak ve zuhurları ile 12 kaplıca suyu kaynağı, 6 maden/memba suyu kaynağı
bulunmaktadır. Ayrıca çok sayıda çimento hammaddesi, jips (alçıtaĢı), kaolen ve kireçtaĢı
zuhurları ile az sayıda barit, bentonit, diyatomit, florit, zeolit, grafit, asfaltit, kükürt, potas
vermikülit, vollastonit, antimuan, arsenik, toryum, uranyum, nadir toprak elementleri ve
karbondioksit zuhurları bulunmaktadır.
Sivas Ġli ve Ġlçelerinde bugüne kadar yapılan etüt ve sondajlı arama çalıĢmaları
sonucunda tespit edilen madenlerin cinsleri, tenör ve rezervleri aĢağıda açıklanmıĢtır.
Metalik Madenler
Altın
Sivas Ġlinde altın oluĢumları; (1) Kangal-Çetinkaya-Bakırtepe, (2) KoyulhisarGüzelyurtEvliyatepe, (3) Ġmranlı-Kösedağı-Madentepe, (4) Ġmranlı-Kösedağı-Tüylüdere ve (5) SuĢehriGökçekaĢ yörelerinde bulunmaktadır. Bakırtepe (Kangal-Çetinkaya) ve Evliya Tepe
(Koyulhisar-Ortakent) altın sahaları, Sivas il sınırları içerisindeki en önemli altın sahalarıdır.
Ortakent-Evliyatepe-Güzelyurt
(Koyulhisar)
altın
yatağında
yapılan
rezerv
hesaplamaları sonucunda, 235.685 ton görünür, 202.625 ton muhtemel olmak üzere 1,608
gr/ton Au tenörlü toplam 438.310 ton rezev belirlenmiĢtir. Görünür+muhtemel+mümkün olarak
ise ortalama 1,5 gr/ton Au tenörlü, toplam 1.431.000 ton rezerv tespit edilmiĢtir. Bu değerlere
göre hesap edilen rezervin 2.146,5 kg Au içerdiği görülmektedir. Saha, EBX Madencilik
limited Ģirketi adına ruhsatlı olup, Ģirket tarafından 72 adet karotlu, toplam 10.039 m sondaj
yapılmıĢtır. 3.170.000 ton görünür rezerv, 11.380.000 ton muhtemel rezerv olmak üzere,
ortalama 0,6 gr/ton Au, 2,1 gr/ton Ag tenörlü toplam 14.550.000 ton rezerv belirtilmiĢtir.
Kurulu tesis bulunmamakta olup, 2012 yılı itibariyle üretim de yapılmamaktadır (EBX
Madencilik Limited ġirketi, 2012 verileri)
96
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Güneş Köyü (Divriği) Altın Yatağı
Yatak, Divriği ilçesinin yaklaĢık 40 km kuzey batısında GüneĢ köyünün Karapınar
mevkiinde bulunmakta olup, Divriği J39-b1,b2,b3,b4 paftalarında yer almaktadır. 2011 yılında
TA Orta Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan çalıĢmalarda, sahanın 1/10.000 ölçekli detay
maden jeolojisi haritası yapılmıĢ ve alınan numunelerden >6.000 ppb Au, >10.000 As
değerleri elde edilmiĢtir. 2012 yılında yapılacak detay etüt ve sondajlı çalıĢmalarla yatağın
rezerv ve tenörü tespit edilecektir.
Soğucak Köyü (Divriği) Altın Yatağı
Yatak, Divriği ilçesinin yaklaĢık 42 km kuzey batısında Soğucak köyünün
güneybatısında bulunmakta olup, Divriği J39-b1,b2,b3,b4 paftalarında yer almaktadır. 2011
yılında MTA Orta Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan çalıĢmalarda, sahanın 1/10.000 ölçekli
detay maden jeolojisi haritası yapılmıĢ ve alınan numunelerden >10.000 ppb Au ve 10.000 As
değerleri elde edilmiĢtir. 2012 yılında yapılacak detay etüt ve sondajlı çalıĢmalarla yatağın
rezerv ve tenörü tespit edilecektir.
Demir
Sivas Ġli, Türkiye genelinde halen iĢletilmekte olan demir cevherlerinin büyük bir
kısmının çıkarıldığı il olup, gerek demir cevheri rezervlerinin mevcudiyeti ve gerekse ileride
iĢletilmesi mümkün olabilecek düĢük tenörlü rezervlere sahip olması nedeniyle de önemli bir
potansiyel saha durumundadır.
Türkiye demir - çelik sanayisinin cevher ihtiyacının büyük bir bölümü Divriği ilçesindeki
demir madenlerinden sağlanmaktadır. Yöredeki demir madeni sahalarının büyük bir
bölümünün rezervleri görünür hale getirilmiĢtir. Sivas, Türkiye demir madenlerinin %36'sına
yakın rezervine sahip bir Ġldir. Yöredeki demir cevheri, Divriği ilçesindeki zenginleĢtirme
tesislerinde, peletkonsantre edildikten sonra Demir-Çelik Fabrikalarına gönderilmektedir
Sivas Ġlinde; Divriği A-B Kafa, C Plaseri, Dumluca, Akdağ, Purunsur, DiĢbudak,
Kızıldağ, Çaltı, Tüllüce, EkinbaĢı, Kürtlerli, Karakeban, Ağıpınar, Demirlidağ sektörleri, GürünOtlukilise, TaĢlıhöyük, Kale Tepe, Ġlyasağılı, Tepecik ve Hafik-Çaykürt sektörleri, KangalYellice, AvĢarören, Pınargözü, Çetinkaya-Kalkım, Elkondu ve Alacahan demir sektörleri,
Koyulhisar, SuĢehri, ġarkıĢla ve Yıldızeli demir sektörlerinde 42 adet demir yatak ve zuhurları
tespit edilmiĢtir. Sivas Ġlinde iĢletilen demir yatakları Divriği, Kangal ve Gürün'de
bulunmaktadır. Bu yatakların tenörleri genellikle % 50'nin üzerindedir. Divriği‟deki demir
sahalarının büyük bir kısmı Erdemir Mad. San. Tic. A.ġ., Kangal ve Gürün‟deki demir sahaları
ise Demir Export A.ġ. tarafından iĢletilmektedir.Divriği yöresinde bulunan A Kafa demir
yatağının kalan rezervi 25.700.000 ton, B Kafa demir yatağının rezervi ise 9.650.000 tondur.
A-B Kafa demir sahası, 2012 yılı itibariyle Erdemir Madencilik adına ruhsatlıdır. A Kafa
açık iĢletmesinde; cevher türü manyetit olup, tenör %52-55‟tir. Toplam görünür rezerv
2.631.703 ton, yıllık üretim miktarı ise 1.000.000 tondur. A Kafa yeraltı iĢletmesinde ise
cevher türü yine manyetit olup, ortalama tenör %52-56‟dır. Toplam görünür rezerv 5.484.271
ton, yıllık üretim miktarı ise 1.000.000 tondur. B Kafa açık iĢletmesinde cevher türü manyetit
ve hematit olup, manyetit tenörü %52-55‟tir. Toplam görünür rezerv 969.270 ton, yıllık üretim
miktarı 600.000 tondur. Hematit tenörü %52-56 olup, toplam görünür rezerv 461.700 ton, yıllık
üretim miktarı ise 400.000 tondur. Kurulu tesis bulunmakta olup, kapasitesi 400.000
ton/yıl‟dır. Peletleme tesisinin kapasitesi ise 1.500.000 ton/yıl‟dır (Erdemir Madencilik, 2012
verileri).
97
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
C Plaserinde tenörü %40-45 Fe olanların kalan rezervi 1.291.103 ton, tenörü %60 Fe
olanların rezervi ise 6.700.000 tondur (DĠV-HAN Genel Müdürlüğü verileri, 2003). C Plaseri
sahası, 2012 yılı itibariyle Erdemir Madencilik adına ruhsatlıdır. Cevher minerali hematit olup,
tenör %54-58, toplam görünür rezerv 454.262 ton, yıllık üretim miktarı ise 200.000 tondur.
Kurulu tesis bulunmakta olup, kapasitesi 200.000 ton/yıl‟dır. Peletleme tesisinin kapasitesi ise
1.500.000 ton/yıl‟dır (Erdemir Madencilik, 2012 verileri). Dumluca sahasında görünür
+muhtemel toplam 7.840.000 ton cevher rezervi olduğu belirlenmiĢtir. Yatak iĢletilmiĢ olup,
yatakta halen %57 Fe tenörlü 667.700 ton cevher bulunmaktadır. 2012 yılı itibariyle Erdemir
Madencilik adına ruhsatlıdır. Cevher minerali manyetit olup, tenör %52-55, toplam görünür
rezerv 600.000 tondur. Üretim yapılmamakta olup, proje aĢamasındadır. Kurulu tesis
bulunmamaktadır (Erdemir Madencilik, 2012 verileri).
Purunsur sahası, 2012 yılı itibariyle Erdemir Madencilik adına ruhsatlıdır. Cevher
minerali hematit olup, tenör %54-59, toplam görünür rezerv 700.000 tondur. Üzerinden Çaltı
Çayı ve demiryolu geçmekte olup, üretim yapılmamaktadır. Kurulu tesis de bulunmamaktadır.
(Erdemir Madencilik, 2012 verileri).
Divriği-EkinbaĢı sahasında %57-61 Fe tenörlü 9.689.000 ton görünür, 2.351.000 ton
muhtemel cevher rezervi belirlenmiĢtir. EkinbaĢı sahası, 2012 yılı itibariyle Erdemir
Madencilik adına ruhsatlıdır. Cevher minerali manyetit olup, yeraltı iĢletmesi yapılmaktadır.
Tenör %52-56, görünür ve toplam rezerv 5.139.607 ton, yıllık üretim miktarı 1.000.000 tondur.
Peletleme tesisi bulunmakta olup, tesisin kapasitesi 1.500.000 ton/yıl‟dır (Erdemir Madencilik,
2012 verileri).
DıĢbudak sahası, 2012 yılı itibariyle Erdemir Madencilik adına ruhsatlıdır. Cevher
minerali hematit olup, tenör %38-42, görünür ve toplam rezerv 50.000 tondur. Üretim
yapılmamakta olup, proje aĢamasındadır. Kurulu tesis bulunmamaktadır. (Erdemir
Madencilik, 2012 verileri).
Gürün-Tepecik demir sahasında 2004 yılında üretim yapılmamıĢ olup, mevcut verilere
göre görünür+muhtemel rezervi 30.000 tondur. A-B Kafa demir yatağında derin kazı
konumuna gelmiĢ olup, ileriki yıllarda kapalı iĢletmeye geçilmesi düĢünülmektedir. Ayrıca bazı
yataklarda su ve heyelan problemi vardır. Harfiyatın yüksek oluĢu, su ve heyelan problemleri
gibi üretim maliyetinin yükseldiği bazı sahalarda üretime zaman zaman ara verilmektedir.
Ürün-Otlukilise'deki demir sahasında mevcut verilere göre kalan rezerv, 1.508.000 tondur.
Çetinkaya demir sahasındaki rezerv ise 2.811.000 tondur.
Bakır
Sivas Ġlinde; Merkez Yıldız Köyü-Göktepe, Divriği-Kürtbeyaz Köyü, Divriği-Efendi
Deresi-Karageban arası, Hafik-Çömlekci Köyü-Çürükarmut Tepe, Hafik-Koçali Mahallesi
Gökgedik Tepe, Hafik-Bahçecik Köyü-Maden Tepe ve Peynir Tepe, Hafik Örencik Köyü,
Koyulhisar-Karabayır, Koyulhisar-Gölcükyayla, SuĢehri-Elmaseki Köyü-Gökdere yöresi,
SuĢehri-Aydınlar, SuĢehri-Kelkit Çayı, Yıldızeli-Çırçır-Demirözü Köyü, Yıldızeli-Avcıpınar
köyü, Zara-EskikeĢlik Köyü, Zara-Kablan Köyü ve Zara-Burhaniye Köyü'nde olmak üzere 17
adet bakır zuhurları tespit edilmiĢtir.
98
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Bunlar zuhur bazında olup, tenör ve rezerv bakımından ekonomik değildir. Kürtbeyaz
(Soğucak Köyü-Divriği) bakır yatağında önceki yıllarda yapılan çalıĢmalarda yapılan analiz
sonuçlarına gore, bakır tenörü %3,19-22,98 Cu arasında değiĢmektedir. 2011 yılında MTA
Orta Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan çalıĢmalarda ise sahanın 1/10.000 ölçekli detay
maden jeolojisi haritası yapılmıĢ ve alınan numunelerden >10.000 ppm‟e varan Cu değerleri
elde edilmiĢtir. 2012 yılında yapılacak detay etüt ve sondajlı çalıĢmalarla yatağın rezerv ve
tenörü tespit edilecektir.
Krom
Sivas ilinde; Kangal-Divriği yöresi, SuĢehri-Refahiye yöresi, Artova-Hafik yöresi, GürünHekimhan yöresi krom sektörlerinde 127 adet krom yatak ve zuhurları tespit edilmiĢtir. Bu
sahalar, genellikle küçük boyutlu ve düĢük tenörlüdür. Sivas yöresindeki krom cevherlerinin
ortalama tenorü % 6-52 Cr2O3 arasında değiĢmekte olup, toplam rezervi 43.505.056 tondur.
IV.2.14. Hayvancılık (türleri, beslenme alanları, yıllık üretim miktarları, bu ürünlerin
ülke ekonomisindeki yeri ve değeri)
Ġmranlı ilçesinde mevcut hayvan varlığı ile ilgili bilgiler aĢağıdaki tabloda verilmiĢtir.
Tablo 22. Ġmranlı Ġlçesi Hayvan Varlığı
YIL
2010
2011
SIĞIR
5800
6250
BÜYÜKBAġ
MANDA
-
TOPLAM
5800
6250
KOYUN
1550
2000
KÜÇÜKBAġ
KEÇĠ
TOPLAM
750
2300
750
2750
AT
50
50
TEK TIRNAKLI
EġEK
TOPLAM
250
300
200
250
Kaynak: İmranlı Kaymakamlığı
IV.2.15. Peyzaj değeri yüksek yerler ve rekreasyon alanları,
Proje alanı içerisinde herhangi bir peyzaj değeri yüksek yer ve rekreasyon alanı
bulunmamaktadır.
IV.2.16. Devletin yetkili organlarının hüküm ve tasarrufu altında bulunan araziler
(Askeri Yasak Bölgeler, kamu kurum ve kuruluĢlarına belirli amaçlarla tahsis
edilmiĢ alanlar vb.)
Proje alanında Devletin Yetkili Organlarının Hüküm ve Tasarrufu Altında Bulunan
Araziler kapsamında mera ve hazine arazileri bulunmaktadır. Proje alanında askeri yasak
bölge bulunmamaktadır.
IV.2.17. Proje yeri ve etki alanının mevcut kirlilik yükü,
Ġmranlı Belediyesi genel olarak sanayinin çok geliĢmediği bir ilçe olup, ilçede yoğun bir
kirlilik yaĢanmamamktadır. En önemli kirlilik ısınmadan kaynaklı hava kirliliği, katı atıklar ve
atıksulardır.
Atıksu problemlerinin giderilebilmesi amacı ile 2011 yılı sonunda devreye alınan Atıksu
Arıtma tesisi ile bu problemin giderilmesinde önemli bir adım atılmıĢtır.
99
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Ancak ilçede hali hazırda katı atıklar vahĢi depolama yapılmaktadır. Buda bölgede
çevre kirliliğine neden olmaktadır. Katı atıkların bertarafı için Düzenli Katı Atık Depolama
Tesisi kurulup burada bertaraf edilebilmesi amacı ile komĢu ilçeler ile birlikte bir birlik
oluĢturulmuĢtur. (Kaynak: http://atikyonetimi.cevreorman.gov.tr)
IV.2.18. Diğer Özellikler.
Proje kapsamında bu baĢlık altında bildirecek herhangi bir husus bulunmamaktadır.
IV.3. Sosyo - Ekonomik Çevrenin Özellikleri
IV.3.1. Ekonomik özellikler (yörenin ekonomik yapısını oluĢturan baĢlıca sektörler,
yöresel iĢgücünün bu sektörlere dağılımı, sektörlerdeki mal ve hizmet
üretiminin yöre ve ülke ekonomisi içindeki yeri ve önemi, diğer bilgiler),
Ġlçe merkezinde ve köylerinde bugüne kadar hakim olan ekonomik uğraĢ tarım,
hayvancılık ve arıcılıktır. Ġlçenin yüksek rakımlı; yazları kısa, kıĢların uzun olması nedeniyle
ekonomik hayatta geliĢme pek sağlanmamıĢtır. Bu nedenle geçim kaynağı olarak hayvancılık
tercih edilmiĢtir.
IV.3.2. Nüfus (yöredeki kentsel ve kırsal nüfus, nüfus hareketleri; göçler, nüfus artıĢ
oranları, ortalama hane halkı nüfusu, diğer bilgiler),
AĢağıdaki tabloda Ġmranlı Ġlçesi ilçe merkezi ve köy nüfusları hakkında bilgi verilmiĢtir.
Tablo 23. Ġmranlı Ġlçesi Nüfus Bilgileri
Ġl/Ġlçe merkezi
Belde/Köy
Toplam
Sivas
Toplam
Erkek
Kadın
Toplam
Erkek
Kadın
Toplam
Erkek
Kadın
Ġmranlı
3,587
1,824
1,763
4,295
2,204
2,091
7,882
4,028
3,854
IV.3.3. Gelir (yöredeki gelirin iĢkollarına dağılımı, iĢkolları itibariyle kiĢi baĢına düĢen
maksimum, minimum ve ortalama gelir),
Ġlçe merkezinde ve köylerinde bugüne kadar hakim olan ekonomik uğraĢ tarım,
hayvancılık ve arıcılıktır. Ġlçenin yüksek rakımlı; yazları kısa, kıĢların uzun olması nedeniyle
ekonomik hayatta geliĢme pek sağlanmamıĢtır. Bu nedenle geçim kaynağı olarak hayvancılık
tercih edilmiĢtir.
IV.3.4. ĠĢsizlik (yöredeki iĢsiz nüfus ve faal nüfusa oranı),
Sivas ili ĠĢsizlik oranı TUĠK 2011 verilerine göre %13,6 seviyesindedir. Ġmranlı Ġlçe
genelinde ise sanayinin geliĢmemiĢ olması, ilçe halkının genel olarak tarıma ve hayvancılığa
bağlı olarak geçimlerini sağlaması bölgedeki iĢsizlik oranını arttırmaktadır. (Kaynak:
www.tuik.gov.tr)
100
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
IV.3.5. Yöredeki sosyal altyapı hizmetleri (eğitim, sağlık, kültür hizmetleri ve bu
hizmetlerden yararlanılma durumu),
Eğitim;
Ġmranlı ilçesinde toplam 9 okul bulunmaktadır. Bu okullarda 68 derslikte toplamda 969
öğrenciye 71 öğretmen eğitim vermektedir. Bunun dıĢında Sivas Cumhuriyet Üniversitesine
bağlı Meslek Yüksek Okulu faaliyet göstermektedir. (Kaynak: http://imranli.meb.gov.tr/)
Sağlık;
Ġlçede 50 yatak kapasiteli bir devlet hastanesi hizmet vermektedir. Bu hastanede 1
BaĢtabip, 1 Pratisyen Hekim, 1 DiĢ Hekimi, 1 BaĢ HemĢire, 3 Aile Hekimi, 8 HemĢire ve 2
Ebe görev yapmaktadır. (Kaynak: http://imranli.gov.tr/)
Kültür;
Turizm potansiyeli bakımından oldukça zengin olan Ġmranlı özellikle Kızıldağ'da yapılan
dağcılık faaliyetleri için uygun bir noktadır. Ayrıca Ġlçede çok sayıda yüksek dağ bulunması
sebebiyle keĢfedilmeyi bekleyen onlarca yeni rota bulunmaktadır. (Kaynak:
http://tr.wikipedia.org)
IV.3.6. Kentsel ve kırsal arazi kullanımları (yerleĢme alanlarının dağılımı, mevcut ve
planlanan kullanım alanları, bu kapsamda sanayi bölgeleri, konutlar, turizm
alanları vb.),
Ġmranlı, Sivas ilinin en doğusunda bulunan ilçesidir. Ġl merkezine 104 km uzaklıktadır.
Ġlçenin yüzölçümü 1.229 km2 ve denizden yüksekliği 1650 metredir. Ġmranlı, doğusunda
Erzincan iline bağlı Refahiye ilçesiyle, güneyinde Divriği, batısında Zara ve kuzeyinde ise
SuĢehri ve Akıncılar ilçeleriyle komsudur. 102 köyü ve 38 mezrası vardır.
Ġlce, il geneline göre dağlık bir yapıya sahiptir. Arazi genellikle bozkır olup, tepelerden
oluĢmaktadır. Tarıma elveriĢli alan 12.700 hektar olup, toplam orman alanı ise 4635
hektardır. Dağlar kuzey ve güneyden Kızılırmak Vadisine doğru eğimli bir Ģekilde alçalırlar.
Ġmranlı‟nın kuzey tarafını, ilin en önemli dağları olan Köse Dağları‟nın doğu uçları kaplar.
Ġlçenin kuzeydoğusunda bulunan Kızıldağ 3.025 metre yüksekliği ile hem Sivas ilinin en
yüksek daği, hem Ġç Anadolu, Doğu Anadolu ve Karadeniz Bölgesi´nin kesiĢtikleri yerdir, hem
de yurdumuzun en uzun akarsuyu olan Kızılırmak‟ın doğduğu yerdir. Ġlçenin güneyi ise
Divriği‟nin dağ silsilesi ile karĢılaĢır. Burada ise Çengelli Daği (2596m) önemli bir yer iĢgal
eder.
Ġlçenin bitki örtüsü bozkırdır. Bu nedenle tarıma elveriĢli olan 12.700 hektar, orman
alanları ise 4.635 hektardır. Ġklim Ģartlarında ağır olması nedeniyle kavak ve söğütten baĢka
ağaç türü zor yetiĢmektedir. Meyvecilik yok denecek kadar azdır. YetiĢtirilen sebzeler de kıĢ
ihtiyacı içindir. Arıcılık çok ilerlemiĢ durumdadır.
IV.3.7. Diğer Özellikler.
Bu baĢlık altında belirtilecek baĢka bir husus bulunmamaktadır.
101
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
BÖLÜM V.
PROJENĠN BÖLÜM IV’DE TANIMLANAN ALAN ÜZERĠNDEKĠ ETKĠLERĠ VE
ALINACAK ÖNLEMLER
(Bu bölümde; projenin fiziksel ve biyolojik çevre üzerine etkileri, bu etkileri önlemek, en aza
indirmek ve iyileştirmek için alınacak yasal, idari ve teknik önlemler V.1 ve V.2 başlıkları için
ayrı ayrı ve ayrıntılı bir şekilde açıklanır).
V.1. Arazinin Hazırlanması, ĠnĢaat ve Tesis AĢamasındaki Projeler, Fiziksel ve
Biyolojik Çevre Üzerine Etkileri ve Alınacak Önlemler
V.1.1.
Arazinin hazırlanması için yapılacak iĢler kapsamında nerelerde ve ne kadar
alanda hafriyat yapılacağı, hafriyat miktarı, hafriyat sırasında kullanılacak
malzemeler, patlayıcı maddeler, varsa patlatma ile ilgili bilgiler etkiler ve
alınacak önlemler, hafriyat artığı toprak, taĢ kum vb. maddelerin nerelere
taĢınacakları, nerelerde depolanacakları veya hangi amaçlar için
kullanılacakları, hafriyat döküm alanlarının koordinatları, özellikleri ve 1/1000
ölçekli plan ve kesit görünüĢleri ile birlikte hafriyat malzemesi düzenleme ve
restorasyon planı, alınacak önlemler, alınacak izinler, görüĢler,
Söz konusu proje kapsamında ÇED Yönetmeliğine istinaden Proje Tanıtım Dosyası
hazırlanarak Sivas Çevre ve ġehircilik Ġl Müdürlüğüne sunulmuĢtur. 30.07.2009 tarihinde
Sivas Çevre ve ġehircilik Ġl Müdürlüğü tarafından 2922 sayılı yazı ile ÇED Gerekli Değildir
Kararı verilmiĢtir.
2009 yılında alınan ÇED Gerekli Değildir Belgesine istinaden proje çalıĢmaları
yürütülmüĢ ve 15.12.2010 tarihinde EPDK‟dan Enerji Üretim Lisansı alınmıĢtır. Daha sonra
2011 yılı mart ayında inĢaat çalıĢmalarına baĢlanmıĢ ve 2012 Ocak ayında Sivas Çevre ve
ġehircilik Ġl Müdürlüğünün yazısına istinaden inĢaat faaliyetleri durdurulmuĢtur.
Bu süreç içerisinde söz konusu Ekincik Regülatörü ve HES projesinin inĢaat faaliyetleri
tamamlanmıĢtır.
ĠnĢaat faaliyetleri sırasında Regülatör yapısında, Ġletim Kanalında, Yükleme Havuzunda
ve Santral binasında kazı çalıĢmaları yürütülmüĢtür. Kazıdan çıkan malzemenin büyük bir
kısmı dolgu ve servis yolu inĢaatlarında kullanılmıĢtır. Sadece yükleme havuzundan ve
santral binası inĢaasından çıkan bir miktar hafriyat çıkmıĢtır. OluĢan hafriyat proje
kapsamında belirlenmiĢ olan hafriyat döküm sahasında depolanmıĢtır.
ĠnĢaat faaliyetleri sırasında 18.03.2004 tarih ve 25406 sayılı “Hafriyat Toprağı, ĠnĢaat
ve Yıkıntı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” hükümlerine uygun olarak çalıĢma yürütülmüĢtür.
V.1.2.
Arazinin hazırlanması sırasında ve ayrıca ünitelerin inĢasında kullanılacak
maddelerden parlayıcı, patlayıcı tehlikeli, toksin ve kimyasal olanların
taĢınıĢları, depolanmaları ve kullanımları, bu iĢler için kullanılacak aletler ve
makinalar,
Söz konusu projenin inĢaat faaliyetleri sırasında herhangi bir patlayıcı madde
kullanılmamıĢtır.
102
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
V.1.3.
ÇED RAPORU
Proje kapsamında varsa hazır beton tesisi, kırma-eleme tesisinin kapasitesi,
üniteler ile ilgili bilgi, teknolojisi, iĢ akım Ģeması, teknolojisi,
Proje kapsamında 2009 yılında hazırlanmıĢ olan Proje Tanıtım Dosyasında KırmaYıkama-Eleme tesisi ve Beton Santrali ön görülmüĢ olmakla birlikte kurulması planlanan
alanların uygun olmaması nedeni ile buralarda kurulmamıĢtır. Daha sonra 2011 yılında
hazırlanmıĢ olan ilave bir Proje Tanıtım Dosyası ile birlikte proje kapsamında ihtiyaç
duyulacak olan Betonun temini amacıyla Kırma-Yıkama-Eleme tesisi ve Beton Santrali ve
Malzeme Ocağı için Proje Tanıtım Dosyası hazırlanmıĢ ve ÇED Gerekli Değildir Belgesi
alınmıĢtır.
Proje kapsamında 160 ton/sa kapasiteli Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi ve 60 m3/h
kapasiteli Mobil Beton Santrali kurulmuĢ ve inĢaat süresince iĢletilmiĢtir. ġu anda inĢaat
faaliyetlerinin tamamlanmasından dolayı söz konusu üniteler kapatılmıĢtır.
V.1.4.
Proje kapsamındaki ulaĢım altyapısı planı, proje alanının karayollarına
uzaklıkları, karayollarına bağlantı yolları, proje ünitelerinin herhangi bir
mevcut yada planlanan karayolu projesi ile çakıĢıp çakıĢmadığı, ulaĢım için
kullanılacak mevcut yolların zarar görmemesi için alınacak tedbirler ile trafik
güvenliği açısından alınacak önlemler, ulaĢtırma alt yapısının inĢası ile ilgili
iĢlemler, yeni yapılacak yolların özellikleri, kullanılacak malzemeler, kimyasal
maddeler, araçlar, makineler; altyapının inĢası sırasında kırma, öğütme,
taĢıma, depolama gibi toz yayıcı mekanik iĢlemler, araç yükü, cinsi ve sayısı,
artıĢın hesaplanması, haritası (bu kapsamda alınacak görüĢler, izinler),
Sivas ili, Ġmranlı ilçesi üzerinden proje sahasına kadar asfalt ve stabilize Devlet
Karayolları ile ulaĢım imkanı mevcut olup, Ġmranlı ile proje sahası arası yaklaĢık olarak 40
km‟dir ve proje sahasına ulaĢım yönünden herhangi bir problem bulunmamaktadır.
Ancak, proje sahası içerisinde yükleme havuzu ve santral binası yerlerine ulaĢımı
sağlayacak olan yaklaĢık olarak 1.000 m uzunluğunda yeni yol ve regülatör yerinde
Karabudak Çayı üzerinden geçiĢte kullanılmak üzere yaklaĢık 500 m uzunluğunda yeni yol
yapılmıĢtır. Bu yollar ulaĢım amaçlı olarak daha sonrada kullanılabilmesi için bırakılmıĢtır.
Ayrıca, iletim kanalı boyunca, servis yolu yapılmıĢtır. Bu yol kalıcı olup, iletim kanalında
herhangi bir problem yaĢanması sırasında kullanılacaktır. Ġletim kanalının köy yolları ile
kesiĢtiği noktalarda geçiĢler kapalı olarak yapılacak ve güvenli geçiĢ yapıları oluĢturulmuĢtur.
V.1.5.
Zemin emniyetinin sağlanması için yapılacak iĢlemler,
Ekincik Regülatör ve Çökeltim Havuzu;
Ekincik regülatörü yerinde kırıklı, çatlaklı, genel olarak serpantin, dünit, peridotit,
amfibolit, gabro ve mermer, kristalize kireçtaĢı, spilit, metavolkanit, radyolarit ile metamorfit
kayaçlar ile çeĢitli yaĢ ve litolojideki kireçtaĢlarından oluĢan Refahiye Ofiyolit KarıĢığı
yüzeylemiĢtir.
Karabudak çayı yatağında, regülatör yerinde 1.00-2.00 m kalınlığında genellikle iri
malzemesi fazla olan alüvyon oluĢmuĢtur. Alüvyon karasal bir oluĢuk olup, tüm birimler
üzerinde diskordan olarak yer alır.
103
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Sahada mevcut tüm birimlerde meydana gelen aĢınma neticesinde, aĢınan
malzemenin çeĢitli faktörler ile taĢınarak gerek düzlük alanlarda ve gerekse dere
yataklarında depolanmalarıyla oluĢmuĢlardır.
Alüvyonun geniĢliği 15.00 m olup geçirimli özelliktedir. Regülatör yerinde oluĢmuĢ
alüvyon temelde tamamen kaldırılacaktır. YaklaĢık 110.00 m uzunluğunda olan regülatör
aksı, su alma yapısı ve çakıl geçidi inĢası sırasında sol ile sağ sahil yamaçlarında 2.50 m,
dere yatağında tabanda 4.00 m kazı yapılmıĢtır.
Regülatör yerinde yüzeyleyen kırıklı, çatlaklı, genel olarak serpantin, dünit, peridotit,
amfibolit, gabro ve mermer, kristalize kireçtaĢı, spilit, metavolkanit, radyolarit ile metamorfit
kayaçlar ile çeĢitli yaĢ ve litolojideki kireçtaĢlarından oluĢan Refahiye Ofiyolit KarıĢığı birimleri
regülatör yerinde yeterli taĢıma gücüne sahiptir ve birimler yapılacak regülatör için litolojik
görünüĢ itibariyle geçirimsiz özellikte olup, su kaçağı yönünden sorunsuzdurlar.
Yapılan sıyırma kazısından sonra regülatör yerinde duraylılık sorunu görülmemiĢtir.
Çökeltim havuzu 10.00 m geniĢlik, 4.50 m derinlik ve 20.00 m uzunluğunda olup sağ
sahilde inĢa edilmiĢtir. Çökeltim havuzu yerinde de Refahiye Ofiyolit KarıĢığı birimleri
yüzeylemektedir.
Çökeltim havuzu sol sahilinde yamaçlarda yapılan kazılarda, formasyonun litolojisi göz
önüne alınarak kazı Ģev eğimlerinin 3/1 (düĢey/yatay) alınmıĢtır.
İletim Hattı;
Km 0+000-5+820 arası;
Kanal güzergahının bu kesimde Refahiye Ofiyolitli KarıĢığı(Kk), yüzeylenmektedir.
Birim; siyahımsı yeĢil, koyu kahverengi, kahverengimsi gri renkli, sert, blokumsu ayrıĢmalı,
dunit, serpantinit, amfibolit, gabro karıĢımı ile alacalı renkli, ince yapraklanmalı, levhamsı
ayrıĢmalı, eklemli metamorfik Ģistler; kahverengimsi gri, yeĢilimsi gri renkli, sert, eklemli, yer
yer yastık yapılı spilit; kahverengimsi sarı, kahverengimsi gri, koyu yeĢil renkli, yastık yapılı
kalın tabakalı metavolkanitler; farklı yaĢ ve litolojide kireçtaĢı bloklarından oluĢur. Birim
genelde az ayrıĢmıĢ-taze, yer yer orta-çok ayrıĢmıĢ, orta-yüksek dayanımlı, ayrıĢmıĢ
kesimler orta-düĢük dayanımlıdır. Ofiyolitlerin üzerinde birimin kendi ayrıĢma ürünü olan
değiĢen kalınlıkta sığ rezidüel zemin özelliğinde yamaç molozu örtüsü yer alır. Temel kaya
taĢıma gücü ve duraylılık açısından uygun özelliktedir.
Ġletim kanalı güzergahının bu kesiminde kanal kazı klası, % 10 Çok Sert Kaya, % 40
Sert Kaya, % 30 YumuĢak Kaya, % 20 küskü; kazı Ģevi 1/2,5 (yatay/düĢey), Kazı malzemesi
dolgu Ģevi 1/1 alınmıĢtır.
Km 2+540-2+850 arası;
Ġletim kanalı güzergahında km 0+000-5+820 arasında yüzeylenen Refahiye Ofiyolitli
KarıĢığı (Kk) içinde km 2+540-2+850 arasında Ekincik Köyü‟nde eski bir heyelan yer
almaktadır. Çok eski tarihlerde hareket etmiĢ olan heyelan günümüzde belli bir dengeye
ulaĢarak durağan hale gelmiĢtir. Ancak kanal güzergahı için yapılacak kazılarda yamaç
dengesi bozulacağından Ģev heyelanları yeniden geliĢebilir. Bu nedenle kanal kazılarında bu
kesim için gerekli özen gösterilmelidir.
104
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Ġletim kanalı güzergahının km 2+540-2+850 arasında heyelanlı kesimde kazı klası,
%10 YumuĢak Kaya, %50 Küskü, %40 Toprak; kazı Ģevi 1.5/1 (yatay/düĢey), Kazı
malzemesi dolgu Ģevi 1.5/1 alarak verilmiĢtir.
Heyelanlı kesimde, yamaç döküntüsü ve yüzey akmalarından etkilenmemek için
kanalın kapalı geçilmesi faydalı olacaktır. ġev kazılarında Ģev yüksekliği 5.00 m. den fazla
olan kısımlarda palye yapılmıĢtır. ġev üstünde beton kaplamalı drenaj hendekleri yapılmıĢ,
uygun drenaj sistemleriyle, yüzey ve yeraltısuları kanal güzergahından uzaklaĢtırılmıĢtır.
Km 5+820-7+454 arası;
Bu kesimde iletim hattı güzergahında Gülandere Formasyonu(Tg) yüzeylenir. Birim; fliĢ
fasiyesinde kumtaĢı, kiltaĢı, silttaĢı, çakıltaĢı, tüf ve aglomera ardalanması ile çeĢitli
olistolitlerden oluĢmuĢtur.
KumtaĢı; kahverengimsi sarı, gri renkli, ince-orta tabakalı, yer yer çapraz tabakalı,
oygu-dolgu yapılı, kırıklı eklemli, kalsit damarlı, kıvrımlı, yer yer dike yakın eğimli, pürüzlü
yüzeyli, levhamsı ayrıĢmalı, kil ve kireç çimentolu, sert, ve iyi boylanmalıdır.
KiltaĢı; yeĢilimsi gri, açık-koyu yeĢil renkli, ince tabakalı, laminalı, eklemli kalsit damarlı,
kırılgan, kıvrımlı ve konkoidal ayrıĢmalıdır.
SilttaĢı; yeĢilimsi mavi, yeĢilimsi gri renkli, laminalı, Çubuğumsu ve toprağımsı
ayrıĢmalı, kıvrımlı, kırıklı ve kırılgan yapılıdır.
ÇakıltaĢı; kahverengi, sarımsı kahverengi, kahverengimsi kırmızı renkli, kalın-çok kalın
tabakalı, belirgin derecelenmeli, çakıl boyutları 0.2-6.0 cm arasında, çakıllar genellikle
kireçtaĢı, mermer, metamorfik kaya parçaları, ofiyolit, kuvars, radyolarit ve benzeri
kayaçlardan oluĢmaktadır. Birim içindeki bloklar; metamorfik Ģist, metavolkanit ve kireçtaĢı
litolojisindedir.
Gülandere Formasyonu genelde az ayrıĢmıĢ-taze, yer yer orta-çok ayrıĢmıĢ, ortayüksek dayanımlı, ayrıĢmıĢ kesimler orta-düĢük dayanımlıdır.
Ġletim kanalı güzergahında, Gülandere Formasyonu üzerinde yer yer birimin kendi
ayrıĢma ürünü olan, değiĢken kalınlıkta, genelde sığ, siltli kumlu kil niteliğinde rezidüel zemin
yer alır. Ġletim kanalı güzergahında sondaj açmak topografik nedenlerle olanaklı
olmadığından,
Ġletim kanalı güzergahının bu kesiminde kanal kazı klası, % 10 Çok Sert Kaya, % 30
Sert Kaya, % 30 YumuĢak Kaya, % 30 küskü; kazı Ģevi 1/2 (yatay/düĢey), Kazı malzemesi
dolgu Ģevi 1/1 olarak alınmıĢtır.
Yükleme Havuzu-Cebri Boru Güzergahı ve Santral Yeri Mühendislik Jeolojisi
Ġletim kanalı sonunda oluĢturulacak yükleme havuzu 15.00 m uzunluğunda, 7.50 m
derinliğinde ve 8.00 m geniĢliğindedir. Yükleme havuzu ve vana odası kırıklı, çatlaklı, genel
olarak serpantin, dünit, peridotit, amfibolit, gabro ve mermer, kristalize kireçtaĢı, spilit,
metavolkanit, radyolarit ile metamorfit kayaçlar ile çeĢitli yaĢ ve litolojideki kireçtaĢlarından
oluĢan Refahiye Ofiyolit KarıĢığı üzerinde inĢa edilecektir.
105
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Birim kırıklı ve eklemli olup duraylılığı içerdiği birimlere göre değiĢirse de genelinde
duraylı bir yapıya sahiptir.
Yükleme havuzu yerinde birim orta sert yapıda, sert kaya ( c2 ) sınıfındadır. TaĢıma
gücü ve duraylılık açısından sorunsuzdur. Yamaçlarda duraylılık sorunu gözlenmemiĢtir.
Yükleme havuzu yerinde yapılacak kazılarda kazı Ģev eğimlerinin 3/1 (düĢey/yatay) olarak
alınmıĢtır.
Yükleme havuzu ile santral binası arasında yer alan cebri boru güzergahının vana
odasından sonra ilk 285.00 m sinde, kırıklı, çatlaklı, genel olarak serpantin, dünit, peridotit,
amfibolit, gabro ve mermer, kristalize kireçtaĢı, spilit, metavolkanit, radyolarit ile metamorfit
kayaçlar ile çeĢitli yaĢ ve litolojideki kireçtaĢlarından oluĢan Refahiye Ofiyolit KarıĢığı
birimleri, geri kalan bölümünde ise türbiditik fliĢ özelliğindeki kumtaĢı, kiltaĢı, konglomera,
miltaĢı çökel kayaçları ile üye mertebesinde ayırtlanan tüf ve aglomeralardan oluĢan
Gülandere formasyonu ve yer yer bu birimler üzerinde oluĢmuĢ 0.5-1.00 m kalınlığında
bitkisel toprak-yamaç molozu yer almaktadır. Sözü edilen birimlerin üst kısımları ayrıĢmıĢtır,
fakat genelde sert sağlamdırlar.
Cebri boru güzergahında yüzeyleyen birimler üzerindeki yamaç molozu-bitkisel toprak
sıyrıldıktan sonra gerek taĢıma gücü gerekse duraylılık sorunu olmayacaktır.
Cebri boru ayak yerlerinde sıyırma kazı derinliği, birimin ayrıĢmıĢ kısmının kaldırılarak
ana kayaya kadar olmalıdır. Cebri boru güzergahının bazı bölümlerinde topoğrafyanın uygun
hale getirilmesi için tesviye kazıları yapılmalıdır. Tesviye edilecek kısımlarda kazı Ģevi, 3/1
(düĢey/yatay) alınmıĢtır.
Cebri boru güzergahında jeolojik olumsuzluklara rastlanılmamıĢtır.
Karabudak çayı sağ sahilinde santral binası ana kaya olan türbiditik fliĢ özelliğindeki
kumtaĢı, kiltaĢı, konglomera, miltaĢı çökel kayaçları ile üye mertebesinde ayırtlanan tüf ve
aglomeralardan oluĢan Gülandere formasyonu üzerinde inĢa edilecektir. Santral kazılarında
kazı Ģev eğimleri 2/1 (düĢey/yatay) olarak alınmıĢtır.
KumtaĢı, kiltaĢı, konglomera, miltaĢı birimleri üzerinde inĢa edilecek santral yerinde
yeterli taĢıma gücüne sahiptir.
V.1.6.
Proje alanının taĢkın etüdü, taĢkın önleme ve drenaj ile ilgili iĢlemlerin
nerelerde ve nasıl yapılacağı, projeye ait sanat yapılarının taĢkından
korunması için alınacak önlemler, suyun terfisi ve cebri boru güzergahında
varsa kuru ve mevsimsel akıĢlı derelere olacak etkilerin değerlendirilmesi,
Proje alanında iletim kanalı güzergahında kuru dere yatakları bulunmaktadır. Tüm kuru
dere yataklarında alt ve üst sel geçiĢleri yapılarak olası taĢkın sularının dereye ulaĢması
sağlanmıĢtır.
Ekincik Regülatörü‟nün dolusavağı kontrolsüz karĢıdan alıĢlı olarak planlanmıĢtır. 100
yıl tekerrürlü taĢkın debisi olan Q100=129.7 m3/sn debiyi güvenli olarak dolusavaktan
geçirmektedir.
106
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Ayrıca proje kapsamında yer alan Yükleme havuzu, santral iĢletme koĢullarına bağlı
olarak oluĢabilecek debi değiĢikliklerine cevap verebilmek ve cebri boruya hava giriĢini
engellemek amacı ile iletim kanalının sonunda yapılmıĢtır. Aynı zamanda türbin kapaklarının
ani kapanması sonucu oluĢabilecek su kabarmalarının yapılara zarar vermeyecek Ģekilde
uzaklaĢtırılmasını sağlayacaktır. Bu kapsamda 09.09.2006 tarih ve 26284 sayı ile yürürlüğe
giren Dere Yatakları ve TaĢkınlar adı ile yayınlanan 2006/27 nolu BaĢbakanlık genelgesine
uyulacaktır.
V.1.7.
Proje alanı içindeki su ortamlarında herhangi bir amaçla gerçekleĢtirilecek
kazı, dip taraması, vb. iĢlemler nedeni ile çıkarılacak taĢ, kum, çakıl ve benzeri
maddelerin miktarları, nerelere taĢınacakları veya hangi amaçlar için
kullanılacakları, dere yatağında yapılacak olan çalıĢmaların etkileri (bulanıklık,
suyun debisi vb),
Proje alanı içerisinde su ortamında herhangi bir kazı, dip taraması vb. iĢlem
yapılmamıĢtır. Proje kapsamında dere yatağında sadece su alma yapısı olarak regülatör
yapılmıĢtır. Regülatör inĢaası sırasında dere yatağından çıkan malzemenin tamamı regülatör
alanında dolgu malzemesi olarak kullanılmıĢtır.
V.1.8.
Derivasyon (regülatör inĢaat alanının kuru tutulabilmesi için akarsu
güzergahının geçici olarak değiĢtirilmesi) amacıyla veya diğer nedenlerle
akarsu havzasında yapılacak her türlü doldurma, kazıklar üzerine inĢaat ve
benzeri iĢlemler ile bunların nerelerde ve ne kadar alanı kaplayacağı ve
kullanılacak malzemeler, araç ve makineler,
Ekincik Regülatöründe memba ve mansap batardoları ile derivasyon kanalı inĢasında
Derivasyon kanalı ve batardolar için 5 yıllık taĢkın debisi olan Q5=53.1 m3/s göre
hesaplanmıĢtır.
Derivasyon kanalı inĢaatı sırasında dere yatağında herhangi bir doldurma iĢlemi
yapılmamıĢtır.
V.1.9.
Olabilecek heyelanlara karĢı alınacak önlemler,
Proje kapsamında kanal güzergahında ve proje ünitelerinin bulunduğu alanlarda detaylı
jeolojik ve jeotknik araçtırmalar yapılmıĢtır. yapılan çalıĢmalara göre Kitle hareketleri
açısından ayrıntılı olarak değerlendirilmesi gereken kesim, iletim kanalı güzergahının km
2+540-2+850‟lik kesimidir. Jeolojik birim olarak Ġletim kanalı güzergahının 0+000-5+820 km
lik kısmında yüzeylenen Refahiye Ofiyolitli KarıĢığı (Kk) içinde yer alan Ekincik Köyü‟nde
iletim hattının km 2+540-2+850 arasında yaklaĢık 300-350 m lik kısmında eski bir heyelan
mevcuttur. Çok eski tarihlerde meydana gelmiĢ olan heyelan günümüzde belli bir dengeye
ulaĢarak durağan hale gelmiĢtir.
Heyelanlı kesimde, yamaç döküntüsü ve yüzey akmalarından etkilenmemek için kanal
bu alanda kapalı geçilmiĢtir. ġev kazılarında Ģev yüksekliği 5.00 m. den fazla olan yerlerde
palye yapılmıĢtır. ġev üstünde beton kaplamalı drenaj hendekleri yapılarak, uygun drenaj
sistemleriyle, yüzey ve yeraltısuları kanal güzergahından uzaklaĢtırılmaktadır. Bu Ģekilde
heyelan oluĢturabilecek faktörler kontrol altına alınmıĢtır.
107
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
V.1.10. Arazinin hazırlanması döneminde flora ve faunaya (kara-su) olabilecek etkiler,
Karasal Ekosistem/Flora
Faaliyetin inĢaat aĢaması sırasında, yer üstünde kurulacak yapılar nedeniyle bitki
örtüsünün parçalanması, bir miktar bitki örtüsü kaybı ve inĢaat sırasında açığa çıkan toz
emisyonları nedeniyle vejetasyon yapısında bozulmalar meydana gelmiĢtir. Ancak proje
sahasında tespit edilen flora elemanları geniĢ yayılımlı türler olduğundan proje alanı
dıĢındaki benzer habitatlarda yaĢamlarını sürdürmektedir. Faaliyetin inĢaat aĢamasında
endemik türlere rastlanmamıĢtır.
Karasal Ekosistem/Fauna
Faaliyetin inĢaat aĢamasında fauna için yaĢam alanları kaybı söz konusu olmuĢtur.
Hem yaĢam alanındaki bozulmalar hem de oluĢan gürültü nedeniyle hareketli fauna geçici
olarak ortamdan uzaklaĢmıĢ ve proje alanı çevresinde mevcut olan benzer habitatlara
çekilmiĢtir.
Faaliyet nedeniyle doğal hayatın göreceği zararı en aza indirmek için;
Proje sahasına ulaĢım mevcut yollar üzerinden yapılmıĢtır.
ĠnĢaat ve iĢletme sırasında çalıĢacak iĢçiler eğitilerek ve yasadıĢı avlanmaları
yasaklamıĢtır.
Proje sahası ve proje ulaĢım yolları içinde hareket edilmiĢtir.
Proje kapsamında belirlenen miktarlarda can suyu bırakılacaktır.
V.1.11. Yer altı suyuna etkiler,
Söz konusu projenin proje aĢamasında gerçekleĢtirilen jeolojik etüd çalıĢmalarında yer
altı suyuna rastlanmamıĢtır. Arazinin yüksek kotlarda ve oldukça eğimli arazide olması
nedeni ile proje sahasında yer altı suyu problemi bulunmamaktadır.
Projenin inĢaat çalıĢmaları sırasında da yer altı suyuna rastlanmamıĢtır. Yüzeysel
sularda iletim kanalı güzergahı boyunca yapılan alt ve üst sel geçiĢleri ile hem kanal yapısına
zarar vermeden geçiĢleri sağlanmıĢ olup hemde akıĢları engellenmemiĢtir.
Yularıda belirtilen hususlar çerçevesinde söz konusu projenin inĢaat faaliyetleri
sırasında yer altı sularına olumsuz bir etkide bulunulmamıĢtır.
108
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
V.1.12. Arazinin hazırlanması ve inĢaat alanı için gerekli arazinin temini amacıyla,
elden çıkarılacak tarım alanlarının büyüklüğü, bunların arazi kullanım
kabiliyetleri ve tarım ürün türleri, tarım arazilerinin tarım dıĢı amaçla kullanımı
ile ilgili bilgiler, mera alanları, projenin 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi
Kullanımı Kanunu, 4342 sayılı Mera Kanunu, 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu,
3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin AĢılattırılması Hakkında Kanun
kapsamında değerlendirilmesi, olası etkilerin değerlendirilmesi, alınacak
tedbirler,
Söz konusu proje kapsamında bölgede yer alan tapulu arazilerin kamulaĢtırılması
kapsamında, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu‟nun 06.07.2011 tarih ve 3113-4, 3113-5
sayılı Kararları ile kamulaĢtırılmasına ve 3113-6, 3113-7 sayılı kararları ile de Devletin
Hüküm ve tasarrufu altındaki taĢınmazların irtifak hakkı tesis edilmesine karar verilmiĢtir.
(Bkz. Ek.5.1)
Söz konusu karar kapsamında 2,62 ha Kuru Marjinal Tarım Arazisinin vasıf değiĢikliği
için 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununa istinaden Toprak Koruma
Projesi hazırlatılmıĢ olup, ekte sunulmuĢtur. (Bkz. Ek 5.4) Proje kapsamında hazırlanmıĢ
olan Toprak Koruma Projesine uygun olarak gerekli bitkilendirme çalıĢmaları yürütülecektir.
Arazi Vasfı değiĢikliği kapsamında Sivas Tarım Müdürlüğünün yazısı ekte sunulmuĢtur. (Bkz.
Ek. 5.2)
Proje kapsamında Sinek köyünde 12.894,40 m2 mera arazisi rezervuar alanında
kalmakta olup, bu arazinin mera vasfından çıkarılarak hazine arazisi olarak tescil edilmesine
yönelik Sivas Ġl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünün yazısı ekte sunulmuĢtur. (Bkz. Ek.
5.3)
Proje kapsamında ayrıca 1380 sayılı Su Ürünleri Kanununa, 3083 sayılı Sulama
Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanununa uyulacaktır.
V.1.13. Arazinin hazırlanması ve inĢaat alanı için gerekli arazinin temini amacıyla
kesilecek ağaçların tür ve sayıları, mesçere tipi, kapalılığı, kesilecek ağaçların
bölgedeki orman ekosistemi üzerine etkileri, gerekli izinler, görüĢler, projenin
ya da bir kısmının orman alanı dıĢında olması halinde orman alanlarına
mesafesi, etkilerin değerlendirilmesi, alınacak tedbirler
Söz konusu proje kapsamında Amasya Orman Bölge Müdürlüğüne müracaat edilerek
Orman Kapsamında giren 126.533 m2 alan için gerekli Orman Ġzni alınmıĢtır. (Bkz. Ek 7.4)
Faaliyet sahasında, çıkabilecek yangınlara karĢı yeterli sayıda yangın söndürme
ekipmanı (yangın söndürme tüpü, kazma, kürek, balta, su kovası vs.) bulundurulacaktır.
Yangın çıkması durumunda olabilecek etkiler ve yapılacak görevler için tesis personeli
eğitilecektir. Yangın olasılığı durumunda diğer yakın kuruluĢlara haber verilecek, orman
idaresinin direktiflerine uyulacaktır.
Olası bir yangın durumunda iĢ makineleriyle yangına müdahale edilerek rüzgâr hızı ve
yangın hızına göre belirlenecek mesafede ağaçlar sıyrılarak yangın ilerleyiĢi önlenecektir.
Bölgede yangının fark edilmesi ve alarm verilmesini takiben, belirli lokasyonlarda hazır
bulundurulan yangın ile mücadele kaynaklarından yararlanılarak sorunun derhal ortadan
kaldırılmasına çalıĢılacaktır.
109
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Ormanlık Alanlarda kamulaĢtırma söz konusu olmayıp, ormanlık alanlarda 6831 sayılı
Orman Kanunun 17. Maddesi gereğince gerekli izinler alınacaktır.
Proje bittikten sonra saha rehabilite edilecektir.
Kayseri Orman Bölge Müdürlüğünün görüĢünden de görüleceği üzere proje üniteleri
ormanlık alanda kalmamaktadır. Ancak proje alanı çevresinde ormanlık alanlar
bulunmaktadır. Bölge Müdürlüğü görüĢüne göre bölgede yer alan ormanlık alanlar Baltalık
olarak tanımlanmıĢ ve Mesçere tipi ise OI ve T olarak belirtilmiĢtir.
V.1.14. Arazinin hazırlanmasından baĢlayarak ünitelerin açılmasına kadar yapılacak
iĢlemlerde kullanılacak yakıtların türleri, özellikleri, oluĢacak emisyonlar,
Söz konusu faaliyet kapsamında inĢaat aĢamasında kullanılan iĢ makineleri ve
ekipmanlarda enerji ihtiyacının karĢılanması amacıyla yakıt olarak motorin kullanılmıĢtır.
ÇalıĢan personelin konakladığı Ģantiyede ihtiyaçlarının karĢılanması amacıyla elektrik
enerjisinden faydalanılmıĢ olup, ısınma amaçlı yakıt kullanımı olmamıĢtır. Bunun dıĢında
inĢaat aĢamasında herhangi bir yakıt ve enerji kullanımı söz konusu değildir.
Arazinin hazırlanması ve inĢaat aĢamasında proje sahalarında çalıĢan iĢ makinelerinden
kaynaklı emisyon oluĢumu gerçekleĢmiĢtir. Sahada çalıĢan makinaların listesi aĢağıdaki
tabloda verilmiĢtir.
Tablo 24. ĠnĢaat AĢamasında Kullanılacak Ekipmanlar
ĠĢ Makinası
Adedi
D8 Dozer
1
D4 Dozer
1
Vinç
3
Silindir
2
Motopomp
2
Yükleyici
2
Greyder
1
Kamyon
8
Arazöz
2
Kompresör
2
Minibüs
2
Binek Oto
5
Jeneratör
2
Ekskavatör
4
Beton Santrali Ekipman Listesi
ĠĢ Makinası
Adedi
Beton Santrali
1
Transmikser
8
Beton Pompası
2
Loader
2
Kamyon
2
Jeneratör
1
Arazöz
1
110
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
AĢağıda Tablo 25‟da verilen Dizelli TaĢıt Araçlarının Emisyon Faktörleri (kg/ton-yakıt)
kullanılarak iĢ makine ve ekipmanlarının kullanılması sırasında ortaya çıkacak emisyon
kütlesel debisi hesaplanarak aĢağıda sunulmuĢtur.
Tablo 25. Dizelli TaĢıt Araçlarının Emisyon Faktörleri (kg/ton-yakıt)
Kirletici
Dizel
Karbon-monoksitler
9,7
Hidrokarbonlar
29
Azot Oksitler
36
Kükürt Oksitler
6,5
Toz
18
Kaynak: Hava Kirliliği ve Kontrolünün Esasları, Aysen Müezzinoğlu, 2000
Tablo 26. Kirleticilerin Kütlesel Debi Değerleri (kg/saat)
ĠĢ Makinası
D8 Dozer
D4 Dozer
Vinç
Silindir
Motopomp
Yükleyici
Greyder
Kamyon
Arazöz
Kompresör
Minibüs
Binek Oto
Jeneratör
Ekskavatör
ĠĢ Makinası
Transmikser
Beton Pompası
Loader
Kamyon
Jeneratör
Arazöz
Emisyon OluĢumu Kütlesel Debi Değeri (kg/sa)
Karbonmonoksitler Hidrokarbonlar Azot Oksitler Kükürt Oksitler
0.34
1.00
1.25
0.23
0.13
0.38
0.47
0.08
0.13
0.38
0.47
0.08
0.05
0.14
0.17
0.03
0.01
0.03
0.03
0.01
0.17
0.50
0.62
0.11
0.17
0.50
0.62
0.11
0.13
0.38
0.47
0.08
0.13
0.38
0.47
0.08
0.01
0.02
0.02
0.00
0.07
0.20
0.25
0.05
0.05
0.15
0.19
0.03
0.02
0.05
0.06
0.01
0.17
0.50
0.62
0.11
Emisyon OluĢumu Kütlesel Debi Değeri (kg/sa)
Karbonmonoksitler Hidrokarbonlar Azot Oksitler Kükürt Oksitler
0.13
0.38
0.47
0.08
0.36
1.08
1.34
0.24
0.17
0.50
0.62
0.11
0.13
0.38
0.47
0.08
0.02
0.05
0.06
0.01
0.13
0.38
0.47
0.08
Toz
0.62
0.23
0.23
0.09
0.02
0.31
0.31
0.23
0.23
0.01
0.12
0.09
0.03
0.31
Toz
0.23
0.67
0.31
0.23
0.03
0.23
Projenin inĢaat aĢamasında herhangi bir emisyon ölçümü yapılmamıĢtır. ĠnĢaat
çalıĢmaları süresince tüm iĢ makinalarının bakımları ve emisyon ölçümleri düzenli olarak
yapılmıĢtır.
111
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
V.1.15. Su temini sistemi planı, nereden temin edileceği, suyun arazinin
hazırlanmasından baĢlayarak ünitelerin açılmasına dek yerine getirilecek
iĢlemler sonucu meydana getirilecek atıksuların cins ve miktarları, bertaraf
yöntemleri, deĢarj edileceği ortamlar, bir kroki üzerinde atıksu hatları ile varsa
arıtma tesisi yerinin gösterilmesi, atıksuların biriktirilmesi halinde fosseptik
planının Rapora eklenmesi, mevcut su kalitesini korumaya yönelik alınacak
tedbirler, (projenin memba ve mansabı dikkate alınarak su kalitesinin ilgili
mevzuat kapsamında bir defaya mahsus çevre iznine esas ölçüm ve
değerlendirmesinin yapılması, analiz sonuçlarının rapora eklenmesi), (alınacak
gerekli görüĢler, izinler),
Söz konusu projenin inĢaat çalıĢmaları sırasında personel ihtiyaçlarının karĢılanması
amacıyla Sinek Köyü Ģebeke suyu kullanılmıĢtır. Personel ihtiyaçlarının karĢılanması
sırasında ortaya çıkan atıksular Ģantiye alanı içerisinde yapılmıĢ olan Sızdırmasız Foseeptik
çukurunda bertaraf edilmiĢtir.
Yapılan sızdırmasız fosseptik çukuru doldukça Ġmranlı Belediyesine ait vidanjörler
vasıtası ile çektirilerek bertarafı sağlanmıĢtır. Ġmranlı Belediyesinin Vidanjör yazısı ekte
sunulmuĢtur. (Bkz. Ek. 9)
Söz konusu projenin inĢaat çalıĢmaları tamamlanmıĢ olup, inĢaat aĢaması süresince
dere yatağına herhangi bir atıksu deĢarjı söz konusu olmamıĢtır. Bu nedenle proje
kapsamında herhangi bir analiz yaptırılmamıĢtır.
V.1.16. Arazinin hazırlanmasından baĢlayarak ünitelerin açılmasına dek meydana
gelecek katı atıkların cins ve miktarları, bu atıkların nerelere taĢınacakları veya
hangi amaçlar için kullanılacakları,
Projenin inĢaat aĢamasında oluĢan evsel nitelikli katı atıklar (cam, kağıt, plastik vb.),
personelin yemek servisinden kaynaklı olarak organik kökenli evsel nitelikli katı atıklar ve
inĢaat aĢamasında yapılan kazı ve inĢaat iĢlemlerinden kaynaklanacak katı atıklardır.
Tesiste inĢa faaliyetlerinden kaynaklı olarak oluĢan katı atıklar içerisinde geri kazanımı
mümkün olan demir, çelik, metal ve benzeri malzemeler diğer atıklardan ayrı biriktirilerek
Ankara Merkez Binaya gönderilmiĢ ve burada Lisanslı kuruluĢlara verilerek bertarafı
sağlanmıĢtır.
Geri kazanımı mümkün olmayan atıklar (yemek, organik atıklar v.b) ise Ģantiye alanı
içerisinde çöp konteynırlarında biriktirilmiĢtir.
Söz konusu katı atıklar Ġmranlı Belediyesi tarafından periyodik olarak alınması
sağlanmıĢtır. Ġlgili tutanaklar ekte sunulmuĢtur. (Bkz. Ek. 9)
112
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Tehlikeli ve Özel Atıklar
Proje sahasında çalıĢan iĢ makinelerinin yağ değiĢimleri ve bakımları genel olarak
yetkili servise yaptırılacak olup, bu iĢlemlerden kaynaklı olarak ortaya çıkması muhtemel atık
akü, lastik, atık yağlar ve atık yağlar ile kontamine olmuĢ parçalar ilgili serviste toplanan
atıklar ile birlikte iĢlem görmüĢtür.
ĠĢ makinelerinin yağ değiĢimleri ve bakım iĢlemleri için yetkili servislere ulaĢmanın
mümkün olmadığı durumlarda söz konusu iĢlemler Ģantiye alanı içerisinde tahsis edilen
bakım sahalasında yapılmıĢ olup, ortaya çıkan atık yağlar ve kontamine olmuĢ parçalar
sızdırmasız kaplarda biriktirilecek ve Bakanlıktan lisanslı kuruluĢlara teslim edilmiĢtir.
Faaliyet kapsamında iĢ makine ve ekipmanların lastik/akümülatör değiĢimleri sonucu
ortaya çıkan ömrünü tamamlamıĢ lastikler/akümülatörler Bakanlıktan lisans almıĢ firmalara
ve/veya ilgili servise verilmiĢtir. Proje alanında ortaya çıkması muhtemel akü, lastik gibi
malzemeler için Ömrünü TamamlamıĢ Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği ve Atık Pil ve
Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği ilgili hükümlerine uyulmuĢtur.
Ayrıca bu maddelerle kirlenmiĢ her türlü malzemenin insan sağlığı ve çevreye yönelik
zararlı etkisini en aza indirebilmek amacı ile Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinin ile
“Atık Yönetimi Genel Esaslarına ĠliĢkin Yönetmelik” doğrultusunda atık sınıfı belirlenecek ve
Lisanslı Geri Kazanım-Bertaraf Tesislerine verilerek geri kazanımı veya bertarafı
sağlanmıĢtır.
Proje alanında gerçekleĢtirilecek faaliyetler sırasında “Atık Yağların Kontrolü
Yönetmeliği” hükümlerine ve “Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği” hükümlerine riayet
edilmiĢtir.
Projenin inĢaat faaliyetleri esnasında oluĢan her türlü atık, ayrı bir Ģekilde toplanmıĢ ve
bertarafları sağlanmıĢtır. Özellikle atık lastik, tehlikeli atık ve atık yağlar ayrı sızdırmasız
kaplarda depolanmıĢ ve yetkili kuruluĢlar vasıtası ile bertarafları sağlanmıĢtır. Ulusal Atık
TaĢıma Formları ekte verilmiĢtir. (Bkz. Ek. 10)
V.1.17. Arazinin hazırlanmasından baĢlayarak ünitelerin açılmasına dek yapılacak
iĢler nedeni ile meydana gelecek vibrasyon, gürültünün kaynakları ve seviyesi,
kümülatif değerler,
Projenin inĢaat aĢamasında arazinin hazırlanmasından baĢlayarak inĢaat faaliyetinin
bitimine dek iĢ makinelerinden kaynaklı gürültü oluĢumu söz konusu olmuĢtur.
Gürültüye maruz kalınan ortamlarda çalıĢanların sağlığını koruyabilmek ve faaliyetin
sürekliliğini sağlayabilmek için baĢlık, kulaklık veya kulak tıkaçları gibi uygun koruyucu araç
ve gereçler verilmiĢtir.
Söz konusu faaliyetler gündüz zaman dilimi (07:00 – 19:00 saatleri arasında) içerisinde
gerçekleĢtirilmiĢ olup, gece çalıĢması yapılmamıĢtır.
113
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Proje Alanı ĠnĢa ÇalıĢmalarında OluĢacak Gürültü Düzeyi:
Proje kapsamında proje alanında inĢa çalıĢmalarında oluĢacak gürültü seviyesi
hesaplamaları aĢağıda verilmiĢtir.
Faaliyetin inĢaat aĢamasında kullanılacak ekipmanların ses gücü düzeyleri Noise From
Construction Equipment and Operations, Building Equipment and Home Appliances ile
National Transportation Library, U.S. Department Of Transportation adlı raporlardan ve
ekipman broĢürlerinden alınmıĢtır.
1. Aşama:
Her bir gürültü kaynağına ait ses gücü düzeyinin 500-4000 Hz arasındaki 4 oktav
bandındaki ses gücü düzeyi aĢağıdaki formül yardımı ile hesap edilir. (Burada toplam ses
gücü düzeylerinin 4 oktav banda da eĢit olarak dağıldığı varsayılmaktadır.)
Lw = Kaynağın ses gücü düzeyi (dB)
Lw(i) = 10* log (10(Lw/10) / 4)
2. Aşama:
Her bir gürültü kaynağı için hesaplamada kullanılacak ana formül aĢağıda verilmiĢtir:
L = Ses (gürültü) düzeyi (dBA),
L = Lpi - Aatm+DF
Formül içerisinde yer alan Lpi, Aatm ve DF aĢağıda detaylı olarak açıklanmıĢtır.
Lpi  Ses gücü düzeylerinin r uzaklıkta yaratacağı toplam ses basınç düzeyi (L pi) aĢağıdaki
formül kullanılarak hesaplanır.
Lpi = LW + 10 Log (Q/4 r2)
Lpi = Kaynakların r mesafedeki serbest alanda gürültü basın düzeyleri (dB)
Lw = Kaynağın ses gücü düzeyi (dB)
Q = Yönelme katsayısı (2 alınmıĢtır)
r = Kaynaktan olan uzaklık (metre)
Aatm  Belirli mesafelerde atmosferin absorbe ettiği basınç düzeyleri aĢağıdaki formül ile
hesaplanır.
Aatm = 7.4 *10-8 (f2 *r / ) dB
Aatm = Atmosferik yutuĢ (dB)
F = gürültü kaynağının frekansı (yada söz konusu frekans bandının merkez frekansı) (Hz)
R =Kaynaktan olan uzaklık (m)
= Havanın bağıl nemi (%) (% 66 olarak alınmıĢtır)
DF  Faaliyet alanındaki gürültü kaynaklarının ses basınç düzeylerini hesaplamak için
aĢağıda tabloda verilen düzeltme faktörleri kullanılır.
114
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Tablo 27. Frekanslara Göre Düzeltme Faktörleri
MERKEZ FREKANS (Hz)
DÜZELTME FAKTÖRÜ
500
-3,2
1000
0
2000
1,2
4000
1
3. Aşama:
Her bir gürültü kaynağına ait ses düzeyi, her oktav bandındaki ses düzeylerinin toplamı
ile hesap edilir ve proje alanında en kötü ihtimal olan tüm ekipmanların aynı anda çalıĢtığı
varsayımı ile toplam gürültü düzeyi aĢağıdaki formül yardımı ile hesaplanır.
LT = Toplam ses düzeyi (dBA)
LT = 10log∑10Li/10
AĢağıda faaliyet alanında en kötü ihtimal olan tüm ekipmanların aynı anda çalıĢtığı
varsayımı ile hesaplanan oluĢması muhtemel toplam gürültü düzeyi verilmiĢtir. Ancak genel
olarak inĢaat çalıĢmaları sırasında tüm ekipmanlar aynı anda çalıĢmamıĢtır. Bu durumda
Ģantiye alanında gerçekleĢen gürültü düzeyi aĢağıda hesaplanan değerin altında
gerçekleĢmiĢtir.
Tablo 28. ĠnĢaat AĢamasında Faaliyet Alanında OluĢması Muhtemel Gürültünün Mesafeye Bağlı Net Ses Düzeyleri
Mesafe (m)
Lgündüz (dBA)
25,0
61,5
50,0
55,4
75,0
51,7
100,0
49,1
125,0
47,0
250,0
40,4
375,0
36,4
500,0
33,5
750,0
29,4
1000,0
26,4
115
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
ġekil 37. ĠnĢaat AĢamasında OluĢması Muhtemel Gürültünün Mesafeye Göre Dağılımı Grafiği
Projenin inĢaat çalıĢmalarından kaynaklı olarak oluĢan gürültü seviyesi yukarıda
yapılan hesaplamalarda görüleceği üzere 24 m mesafede sınır değer olan 70 dBA‟nın altında
61,5 dBA olarak hesaplanmıĢtır. Projenin inĢaat aĢamasında gürültü ölçüm raporu
hazırlatılmamıĢtır.
V.1.18. Arazinin hazırlanmasından baĢlayarak ünitelerin açılmasına dek yerine
getirilecek iĢlerde çalıĢacak personelin ve bu personele bağlı nüfusun konut
ve diğer teknik/sosyal altyapı ihtiyaçlarının nerelerde ve nasıl temin edileceği,
Projenin inĢaat faaliyetleri kapsamında Sinek Köyü yakınlarında, Santral binasına yakın
bir konumda Ģantiye alanı kurulmuĢtur. ġantiye sahası içerisinde inĢaat süresince çalıĢan
personelin tüm teknik/sosal altyapı ihtiyaçları karĢılanmıĢtır. ġantiye alanı içerisinde
yemekhane, yatakhane ve sosyal tesisler yer almaktadır.
V.1.19. Çevre ve sağlık, arazinin hazırlanmasından baĢlayarak ünitelerin açılmasına
dek sürdürülecek iĢlerden, insan sağlığı ve çevre için riskli ve tehlikeli olanlar,
sağlık koruma bandı mesafesi,
Faaliyet alanında 4857 sayılı ĠĢ Kanununa ve bu kanuna bağlı olarak çıkarılmıĢ olan
tüzük ve yönetmelik hükümlerine riayet edilerek inĢaat faaliyetleri yürütülmüĢtür. Tesisin
iĢletmeye açılmasına müteakip ilgili kuruma müracaat edilerek Sağlık Koruma Bandı
Mesafesi belirlenecek ve bu mesafelere uyulacaktır.
Tesisin inĢa faaliyetleri Entegre Yönetim Sistemi (Kalite-Çevre-ĠĢ Sağlığı) bulunan Eser
Taah. ve San. A.ġ. tarafından gerçekleĢtirilmiĢtir. Entegre Yönetim Sistemi kapsamında
Ģantiye sahası için inĢa iĢlemleri öncesinde HSE Planları (ġantiye ĠĢ Sağlığı Güvenliği Ve
Çevre Planı/Field Health, Safety And Environment Control Plan) oluĢturulmuĢ ve
uygulanmıĢtır. Bu anlamda Ģantiye sahası içerisinde her türlü iĢ sağlığı ve çevre riskleri göz
önünde bulundurularak gerekli önlemler alınmıĢtır. ĠnĢaat çalıĢmaları süresince çalıĢan tüm
personele ĠĢ Sağlığı ve Güvenliği eğitimleri verilmiĢ, inĢaat çalıĢmaları süresince gerekli tüm
güvenlik tedbirleri alınarak bu güvenlik tedbirleri kapsamında çalıĢma yürütülmesi
sağlanmıĢtır. Ekte inĢaat aĢamasında hazırlanmıĢ olan HSE planı ve ĠnĢaat aĢaması için
hazırlanmıĢ olan Risk Analizi verilmiĢtir. (Bkz. Ek. 11)
116
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Projenin inĢaat faaliyetleri esnasında oluĢan her türlü atık, ayrı bir Ģekilde toplanmıĢ ve
bertarafları sağlanmıĢtır. Özellikle atık lastik, tehlikeli atık ve atık yağlar ayrı sızdırmasız
kaplarda depolanmıĢ ve yetkili kuruluĢlar vasıtası ile bertarafları sağlanmıĢtır. Ulusal Atık
TaĢıma Formları ekte verilmiĢtir. (Bkz. Ek. 10)
V.1.20. Proje alanında peyzaj öğeleri yaratmak veya diğer amaçlarla yapılacak saha
düzenlemelerinin (ağaçlandırmalar ve/veya yeĢil alan düzenlemeleri vb.) ne
kadar alanda nasıl yapılacağı, bunun için seçilecek bitki ve ağaç türleri,
ekolojik peyzaj onarım planının hazırlanarak Rapora eklenmesi,
Ekincik Regülatörü ve HES Projesinde inĢaat sırasında ortaya çıkacak doğa tahribatın
giderilmesi ve alanın mümkün olduğunca eski haline kavuĢturulması amacıyla Peyzaj
Onarım Planı hazırlanmıĢtır (Bkz. Ek. 12.1).
Proje çalıĢmaları sürecinde tahrip olan ve zarar gören doğa ile ilgili olarak çevreye
uyum sağlayan bir arazi morfolojisinin tasarlanması ve tahrip edilen yüzeylerin
bitkilendirilmesi (Biyo-restorasyon) aĢaması bu süreci kapsamaktadır. Bitkilendirme
çalıĢmaları sırasında zaman zaman yapısal ve teknik önlemlerin de alınması gerekmektedir.
Peyzaj onarım çalıĢmaları inĢaat öncesi, inĢaat sırası ve inĢaat sonrası dönemde olmak
üzere üç aĢamada gerçekleĢtirilmektedir.
Bu kapsamda proje alanı sınırları ve arazi çalıĢmaları, doğal peyzaj envanterleri (florafauna, jeomorfoloji, topografya, jeoloji, toprak, hidrojeoloji, iklim, erozyon ve sediment
durumu), kültürel peyzaj envanterleri (mülkiyet ve arazi kullanım durumu, sosyo-ekonomik
yapı, arkeolojik ve tarihi öneme sahip alanlar ve kültürel miras), görsel peyzaj envanteri,
peyzaj analizi (peyzajın su fonksiyonu analizi, erozyon fonksiyonu analizi, habitat fonksiyonu
analizi, karakter fonksiyonu analizi, görsel fonksiyonu analizi), peyzaj onarım hedeflerinin
belirlenmesi, biyolojik ve teknik onarım, uygulama, yönetim, kontrol ve izleme çalıĢmaları
konuları baĢlıklar halinde değerlendirilmektedir.
Peyzaj onarım çalıĢmalarının baĢarı ile gerçekleĢtirilmesi için amaçların belirlenmesi,
zararlanmaya neden olan etken ya da faaliyet öncesi alanın ve yakın çevresinin detaylı
envanterinin çıkarılması, tahribe neden olan faaliyetin çevreye olan etkilerinin belirlenmesi,
faaliyet sırasında ve faaliyet tamamlandıktan sonra ne gibi onarım iĢlemlerinin yapılacağına
karar verilmesi ve bu yönde onarım çalıĢmalarının yapılması (bitkilendirme vb.), alanın
zararlanma öncesi koĢullardaki ekolojik ve sosyo-ekonomik değerlere eĢit bir çevrenin
yaratılması ve bu sistemin sürekliliğinin sağlanacağı izleme-bakım çalıĢmalarının
gerçekleĢtirilmesi gerekmektedir (Akpınar 2002).
Yapılan peyzaj analizleri sonucunda proje alanında erozyon fonksiyonu açısından riskli
alanların olduğu görülmüĢtür. Bu özellik erozyon fonksiyonu açısından hassas bölgeleri
iĢaret etmektedir. Habitat fonksiyonu açısından yapılan koridor-leke-matris değerlendirmesi
sonucunda alanda matris oluĢumunun tekdüze olduğu ve büyük bir alana yayılmıĢ olan bu
matrisin, faaliyet sonucunda parçalanacağı görülmüĢtür. Fakat bu parçalanma geniĢ matris
içerisinde faaliyet bölgesine yakın alanlarda etkisinin hissedileceği, uzak bölgelerde ise
etkisinin olmayacağı öngörülmektedir. Faaliyet sebebi ile ortaya çıkacak geçici etkiler,
faaliyetin tamamlanması ile sona erecektir. Peyzajın karakter fonksiyonu analizi sonucunda
benzer peyzaj karakterlerinin geniĢ alanlara yayılmıĢ olduğu, güzergah ve yakın çevresinde
nadir peyzaj karakterine rastlanılmadığı, var olan peyzaj karakterinin ise bölgede bulunma
derecesinin çok sık olduğu görülmektedir.
117
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Tahrip edilmiĢ bir alanı çevresel açıdan stabil duruma getirmek, doğal bir çevrenin ve
doğal kaynakların gelecek nesillere aktarılması için zorunludur. Ancak tahrip edilmiĢ bir alan
kendi haline bırakıldığında ekolojik dengesine ulaĢması, kendi kendini onarması çok uzun
yıllar alabilir. Uygun bir zaman sürecinde bu alanların yeniden doğaya kazandırılması için,
insan yardımına gereksinim vardır. Bu amaçla yapılan peyzaj onarımı, tahrip edilmiĢ alanın
verimliliğinin ekolojik, ekonomik ve estetik değerlerinin yeniden kazandırılmasını hedefleyen
çalıĢmalardır.
Onarım çalıĢmaları kapsamında yapılacak arazi çalıĢmaları







ÇalıĢmanın tasarımı (döküm sahalarının yeri, örtü tabakasının yayılması, kazı
iĢlemleri, araziye verilecek son Ģekil)
Alandaki doğal drenaj yapısının oluĢturulması
DepolanmıĢ üst toprağın erozyonu önlemek amacıyla bitkilendirilmesi (çayır-mera
bitkileri ile)
Tahrip edilmiĢ alana biyolojik verimliliğin yeniden kazandırılması (organik kimyasal
gübreler, zehirli atıkların uzaklaĢtırılması)
Yeniden bitkilendirme (çayır-mera bitkileri, baklagiller, diğer otsu bitkiler, ağaç ve
çalı tohumları)
Ġzleme (bitki geliĢmesi ve toprağın iyileĢtirilmesi için su kalitesi, drenaj, Ģev
duyarlılığı ve erozyonun izlenmesi)
Kalıcı bitkilerin büyüme hızının izlenmesi ve gerekli durumlarda ek bitkilendirmenin
yapılması (tamamlama, yenileme) aĢamalarını kapsamaktadır.
Ekincik Regülatörü ve HES Projesi çalıĢması kapsamında farklı özelliklere uygun
yöntemlerden, çalıĢma alanı içerisinde görülen
 Erozyon problemi olan bölgeler, eğimli alanlar ve Ģevlerin görüldüğü bölgeler ve
 Ġstenmeyen görüntülerin saklanması gerektiği bölgelerde peyzaj onarım
çalıĢmalarının yapılması gerekmektedir.
Yapılan değerlendirme sonucu alan için alınmıĢ onarım kararları bir kaç baĢlık altında
incelenebilir. Bunlar kıyı düzenleme, erozyon kontrol amaçlı bitkilendirme, perdeleme amaçlı
bitkilendirme, kazı alanı iyileĢtirmesi, depo sahası iyileĢtirmesidir.
Biyolojjk onarımın temeli yaĢayan ve yaĢatan sistemler yaratabilme kaygıları ile doğru
orantılıdır. Zararlanan bir bölgenin yeniden eski durumuna kavuĢturulması, cansız materyalle
birlikte olmazsa olmaz koĢul olan canlı materyalin de bir arada kullanımı ile
gerçekleĢebilmektedir. Bu noktada seçilmesi gereken yaklaĢım temeli, zararlanmıĢ bölgede
yetiĢen doğal bitki örtüsünün envanterinin araĢtırılmasına dayanmalıdır. Alanın
zararlanmadan önceki hali mutlaka incelenmelidir çünkü çalıĢma alanında gözlenen her tür,
doğal süreçler sonucunda o bölgenin doğal Ģartlarına uyum sağlamıĢ türlerdir. Bu özellik,
onarım sırasında tür seçiminde, bölge iklim Ģartlarına çabuk uyum sağlayan, hızlı büyüyen
türlerle beraber öncelikli değeler arasında yerini almalıdır.
Ekincik Regülatörü ve HES Projesi için yapılan değerlendirmeye göre proje alanda
makilik ve otsu bitkiler, orman, tarım gibi habitat lekeleri bulunmaktadır. Peyzaj onarım
çalıĢmaları yapılırken yapay veya doğal yetiĢme ortamlarında bitki topluluklarının doğal
süksesyonları incelenmelidir. Bu incelemeler bize çayır, çalı ve orman bitki topluluklarından
çalıĢma ortamında yetiĢebilecek türler hakkında bilgi verecektir.
118
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Bahsi geçen bu türler uzun yıllar süre gelen doğal Ģartlara en iyi uyum sağlamıĢ ve o
bölgede yetiĢebilen, alana özgü türlerdir. Onarım çalıĢmalarında gerekli görülmesi halinde
öncü bitkilerin, daha sonra da özgü türlerin denenmesi baĢarı oranını arttıracaktır. Proje
kapsamında önerilen Peyzaj Onarım Planı ve bitki türlerine ait detaylı bilgiler ekte yer alan
Peyzaj Onarım Raporunda yer almaktadır. (Bkz. Ek. 12.1)
V.1.21. Yer altı ve yerüstünde bulunan kültür ve tabiat varlıklarına (geleneksel kentsel
dokuya, arkeolojik kalıntılara, korunması gerekli doğal değerlere) olabilecek
etkilerin belirlenmesi,
Söz konusu proje alanı içerisinde ve yakın çevresinde herhangi bir kültür ve tabiat
varlığı, arkeolojik kalıntı ve korunması gerekli doğal değer bulunmamaktadır. Konu ile ilgili
olarak Sivas Tabiat Varlıklarını Korumu Kurulu görüĢü ekte verilmiĢtir. (Bkz. Ek. 7.1) Projenin
nin inĢaat çalıĢmaları sırasında herhangi bir arkeolojik kalıntıya rastlanmamıĢtır.
V.1.22. Diğer özellikler
Proje kapsamında bu baĢlık altında bildirecek herhangi bir husus bulunmamaktadır.
V.2. Projenin ĠĢletme AĢamasındaki Projeler, Fiziksel ve Biyolojik Çevre Üzerine
Etkileri ve Alınacak Önlemler,
V.2.1.
Proje kapsamındaki tüm ünitelerin özellikleri, hangi faaliyetlerin hangi
ünitelerde gerçekleĢtirileceği, kapasiteleri, ünitelerde üretilecek mal ve/veya
hizmetler, nihai ve yan ürünlerin üretim miktarları,
GÖKSU ENERJĠ Üretim A.ġ. tarafından Sivas Ġli, Ġmranlı Ġlçesi sınırları içerisinde
Karabudak Çayı üzerinde “8 MW kurulu gücünde Ekincik Regülâtörü ve Hidroelektrik
Santrali” iĢletilmesi planlanmaktadır.
Ekincik regülâtörü ve HES projesi, Karabudak Çayı 1.650 m ve 1.415 m kotları
arasında yer almaktadır. Proje kapsamında 1.637,30 m talveg kotunda yer alan 95,4 km2‟lik
yağıĢ alanına sahip Ekincik regülatörü yardımıyla alınan sular, 7.454,45 m uzunluğundaki
iletim kanalı ile cebri boru iletim sistemine aktarılacaktır. Aktarılan sular, 770,38 m
uzunluğundaki cebri boru ile kuyruk suyu kotu 1.416,7 m‟de planlanan HES tesislerine
iletilerek 220,6 m‟lik brüt düĢünün değerlendirilmesi sağlanacaktır.
Projenin toplam kurulu gücü 8,00 MWm/7,52 MWe olacaktır. Proje kapsamında yıllık
üretilecek Firm Enerji 9,745 GWh, Sekonder Enerji ise 9,924 GWh olacaktır. Yapılması
planlanan Hidroelektrik Santrali mevcut durumdaki akımlarla toplam 19,669 GWh enerji
üretecektir.
2009 yılında alınan ÇED Gerekli Değildir Belgesine istinaden proje çalıĢmaları
yürütülmüĢ ve 15.12.2010 tarihinde EPDK‟dan Enerji Üretim Lisansı alınmıĢtır. Daha sonra
2011 yılı mart ayında inĢaat çalıĢmalarına baĢlanmıĢ ve inĢaat faaliyetleri tamamlanmıĢtır.
AĢağıda proje üniteleri ile ilgili bilgiler verilmiĢtir.
119
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Regülatör Karakteristikleri
Karabudak çayı üzerinde inĢa edilecek 1648.14 m kret kotuna sahip regülatörün
talvegden yüksekliği 10.84 m‟dir. Regülatör çevre düzenleme kotu ise 100 yıllık taĢkın debisi
olan 129.7 m3/s yi, regülatör dolusavağında güvenli ve hava payı kalmadan geçirecek Ģekilde
1650.00 m olarak belirlenmiĢtir. Çevre Kotu 1652.00 m olarak belirlenmiĢtir. Regülatörün
geniĢliği 25 m‟dir. KarĢıdan alıĢlı ve dolu gövdeli olarak dizayn edilen dolusavağın hemen
yanında, 2.00 m geniĢliğinde projelendirilen çakıl geçidi ile regülatör önünde biriken sediment
mansaba bırakılacaktır. Çakıl geçidi düz kapaklı ve dalgıç perdeli olacak Ģekilde
projelendirilmiĢtir. Ayrıca çakıl geçidi giriĢinde, 1adet ve 2.0*1.5 m boyutlarında iĢletme ve
batardo kapakları mevcuttur. Sualma yapısının devamında, 19.00 m uzunluğunda ve 4.00 m
geniĢliğinde çökeltim havuzu bulunmaktadır. Çökeltim havuzundan sonra iletim kanalı
bulunmaktadır.
Derivasyon Tesisleri
Ekincik Regülatörünün inĢaatı sırasında kullanılmak üzere memba ve mansap
batardoları ile derivasyon kanalı inĢası gerekli olacaktır. Derivasyon kanalı ve batardolar için
5 yıllık taĢkın debisi olan Q5=53.1 m³/s göre hesaplanmıĢtır.
Dolusavak ve Dipsavak
Ekincik Regülatörü‟nün dolusavağı kontrolsüz karĢıdan alıĢlı olarak planlanmıĢtır. 100
yıl tekerrürlü taĢkın debisi olan Q100=129.7 m3/sn debiyi güvenli olarak dolusavaktan
geçirmektedir.
Yapı, baraj olmadığından dolayı dipsavak gereksinimi bulunmamaktadır.
Kurulu Güç Optimizasyonu
Kurulu güç optimizasyonu, proje için elde edilen su temin değerlerine bağlı olarak
gerçekleĢtirilen iĢletme çalıĢmaları yardımı ile yapılmaktadır. DeğiĢik proje debileri ele
alınarak iĢletme çalıĢmaları gerçekleĢtirilir; elde edilen bu enerji üretimlerine karĢılık gelen
faydalar ile bu proje debisine bağlı olarak kurulacak tesislerin yıllık giderleri arasındaki net
faydayı maksimize eden kurulu güç değeri tespit edilir. 4.Bölümde belirtildiği üzere, Ekincik
HES Projesi için EĠE 2119 nolu Fırat Nehri-Kemahboğaz Akım Gözlem Ġstasyonundan ve
2156 Fırat Nehri-BağıĢtaĢ akım gözlem istasyonlarından yararlanılarak su temini çalıĢması
yapılmıĢtır.
Kurulu Gücün optimize edilebilmesi için öncelikle net düĢü kullanılarak çeĢitli debiler
için güç ve enerji üretimleri hesaplanmıĢtır. Net faydaya göre proje debisi 4 m3/sn ve karĢılık
gelen kurulu güç 8,00 MW olarak bulunmaktadır.
Cebri boru çapı 1.20 m olarak seçilmiĢtir. Çap optimizasyonunda cebri borularda
maksimum hızın 5.0 m/sn‟yi geçmemesine dikkat edilmiĢtir.
Kurulu Güç optimizasyonu hesabında, yıllık net faydayı maksimize eden kurulu güç,
optimum kurulu güç olarak tespit edilmiĢtir. Toplam yıllık gelir hesaplarında üretilen firm ve
sekonder enerji faydası alınmıĢtır. Yıllık gider hesaplarında ise, cebri boru ve santral iĢletme
maliyetleri dikkate alınmıĢtır.
Yapılan bu optimizasyon çalıĢması sonucunda, hesaplanan ve bu projede kullanılan
yıllık firm, sekonder ve toplam enerji üretim miktarları aĢağıdaki Ģekildedir:
120
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
Firm Enerji
Sekonder Enerji
Toplam Enerji
ÇED RAPORU
: 9.745 GWh/yıl
: 9.924 GWh/yıl
:19.669 GWh/yıl
Enerji Su Alma Yapıları
İletim Kanalı
Ekincik Regülatörü vasıtasıyla çevrilerek sualma yapısı ile alınan nehir suları, Ekincik
HES tesislerinde enerji üretimini sağlayabilmek amacı ile teĢkil edilecek olan iletim tesislerine
alınacaktır. Toplam 7454.45m uzunluğundaki iletim sistemi trapez ve duvarlı kesitli iletim
kanalından oluĢmaktadır. Ġletim sistemi taban eğimi 0.0004 olarak seçilmiĢ olup, 1.20m taban
geniĢliğindeki trapez kesitli kanalda su derinliği ve su hızı sırası ile 1.22 m ve 1.08 m/s olarak
3m geniĢliğindeki duvarlı kanalda su derinliği ve su hızı sırası ile 1.22 m ve 1.09 m/s olarak
hesap edilmiĢtir.
Yükleme Havuzu
Yükleme havuzu, santral iĢletme koĢullarına bağlı olarak oluĢabilecek debi
değiĢikliklerine cevap verebilmek ve cebri boruya hava giriĢini engellemek amacı ile iletim
kanalının sonunda düĢünülmüĢtür. Aynı zamanda türbin kapaklarının ani kapanması sonucu
oluĢabilecek su kabarmalarının yapılara zarar vermeyecek Ģekilde uzaklaĢtırılmasını
sağlayacaktır. Ekincik HES tesisi için oluĢturulacak yükleme havuzunun geniĢliği 6.20 m ve
uzunluğu ise 40.00 m.dir.
Vana Odası ve Cebri Boru
Vana odası, cebri borularda oluĢabilecek arıza, çöküntü, yarılma ve benzeri
durumlarda oluĢabilecek zararları en aza indirebilmek için iletim kanalı ve santral binası
arasındaki bağlantıyı kesmek amacı ile yükleme havuzu ile cebri boru arasına Ø1200 mm iç
çapında bir adet kelebek vana ile teçhiz edilmiĢtir. Vana odasından sonra, enerji üretiminin
yapılacağı HES tesislerine suyu aktaracak olan 1.20 m çapında cebri boru yer almaktadır.
Ekincik HES tesisleri cebri boru uzunluğu 770.38 m dır. Borulu sistem sabit ve hareketli
mesnetlerle desteklenmiĢtir. Cebri boru ortalama et kalınlığı değiĢken olarak alınmıĢtır.
Santral Binası ve Kuyruksuyu Kanalı
Ekincik Hidroelektrik santralinin tek amacı enerji üretimidir. Ekincik regülatörü ile
çevrilen Karabudak Çayı suları, iletim tesisleri vasıtası ile santral binasına ulaĢtırılacak ve
burada türbinlenerek enerji üretimi yapılacaktır. HES tesisi 1416.70 m. kuyruksuyu kotunda
teĢkil edilecektir. HES tesisi için yapılan optimizasyon çalıĢmaları neticelerine göre, 2 adet 4
MW gücünde olmak üzere toplam 2 adet düĢey eksenli Pelton türbin seçilerek firm debinin
en uygun Ģekilde kullanılması amaçlanmıĢtır. Santral Binası 27.45 x 16.15 m‟ lik bir alana
oturtulmuĢtur.
Türbin Tipi, Ünite Gücü ve Adedi
231.44 m maksimum brüt düĢü ve 4.00 m3/sn proje debisine sahip Ekincik HES için
toplam 8 MW gücünde 2 adet düĢey eksenli Pelton türbin kullanılmıĢtır.
121
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Hidrolik türbinler:
Ünite 1,2
Miktarı
: Ġki (2) adet
Tipi
: DüĢey eksenli, Pelton türbin
Dizayn debisi
: 2 m3/s
Nominal net düĢüsü
: 221.55 m
Nominal gücü
: 4000 kW
Türbin devri
: 600 d/dak
Generatör Tipi ve Kapasitesi
Generatörler:
Miktarı
: Ġki (2) adet
Tipi
: DüĢey eksenli senkron generatör
ÇalıĢma Ģekli
: Devamlı
Nominal gücü
: 5100kVA
Uç gerilimi
: 6,3 kV
Güç faktörü
: 0.85 (geri)
Frekansı
: 50 Hz
Senkron hızı
: 600 d/dak
Tahrik Ģekli
: Pelton tipi türbin mile direkt akuple
Ġkaz Ģekli
: Fırçasız ikazlı (döner diyotlu)
Kısa devre oranı
: 0,75 den büyük
Ġzolasyon sınıfı
: F
Transformatör Adedi ve Tipi
Ana Transformatörler
Küçük Ünite
Miktarı
: Ġki (2) adet
Tipi
: Harici tip üç fazlı yağ izoleli
Nominal Gücü
: 5100 kVA
Anma Gerilimi
: 6,3/34.5 ± %2x2.5 kV
Frekansı
: 50 Hz
Bağlantı gurubu
: YNd5
Soğutma Ģekli
: ONAN
Nötr Bağlantısı
: 66.6 ohm direnç üzerinden topraklı
122
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Ġç Ġhtiyaç Transformatörü
Miktarı
: Bir (1) adet
Normal gücü
: 160 kVA
Anma gerilimi
: 34,5/0.4 ± 2x2.5% kV
Frekansı
: 50 Hz
Bağlantı gurubu
: Dzn5
Soğutma Ģekli
: ONAN
Nötr bağlantısı
: Doğrudan topraklı
Acil Ġhtiyaç Dizel-Generatör Grubu
Miktarı
: Bir adet
Tipi
: Dört zamanlı düĢey silindirli
Normal gücü
: Deniz seviyesinde 45 kVA
Anma gerilimi
: 400/231 V
Frekansı
: 50 Hz
Güç faktörü
: 0.8 geri
Devir sayısı
: 1500 d/d
Soğutma Ģekli
: Radyatör, kapalı devre su soğutmalı
Ġkaz Ģekli
: Döner diyotlu ikaz
Şalt Sahası
Santral yanına 34,5 kV‟lık metal muhafazalı kapalı Ģalt yapılması düĢünülmüĢtür.
Enerji İletimi (Ulusal Elektrik Sistemine Bağlantısı)
Ekincik Santralında 6.3 kV gerilim seviyesinde üretilen enerji, ünite transformatörleri
vasıtası ile 34.5 kV gerilim seviyesine yükseltilerek 34.5 kV kapalı Ģalta aktarılmakta ve 10
km lik 3xSW MCM iletkenli ENH ile Sivas ili Ġmranlı ilçesi DM merkezine bağlanarak ulusal
Ģebekeye aktarılmaktadır. Bu amaçla santral binasının içine bir giriĢ, bir ölçüm ve iç ihtiyaç
fiderli, bir adet çıkıĢ fiderinden teĢekkül eden toplam dört hüçreli 34.5 kV metal muhafazalı
kapalı Ģalt yapılmıĢtır.
123
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
EKĠNCĠK HES
8.00 MW_34.5 kV
ĠMRANLI DM 34.5kV
3/0 MCM_10km
Ulusal ġebeke
ġekil 1. Ekincik HES in Ulusal ġebekeye Bağlantı ġeması
Bu amaçla santral binasının içine üç giriĢ, bir ölçüm bir sayaç ve iç ihtiyaç fiderli, bir
adet çıkıĢ fiderinden teĢekkül eden toplam altı hücreli 34,5 kV metal muhafazalı kapalı Ģalt
yapılmıĢtır.
V.2.2.
Su kaynağına ait varsa diğer kullanım Ģekilleri ve etkileri, projenin memba ve
mansap kısmında yer alan projeler ile birlikte değerlendirilmesi,
Ekincik Regülâtörü ve HES‟in hemen membasında, 4628 sayılı yasa kapsamında tüzel
bir kiĢilik tarafından müracaatı olan Dila Hidroelektrik Santral Projesi yer almaktadır. Yine
Karasu nehri üzerinde önerilen proje yerinin mansabında 4628 sayılı yasa kapsamında tüzel
bir kiĢilik tarafından müracaatı olan Sütlüce Hidroelektrik Santral Projesi yer almaktadır.
26/06/2003 tarih ve 25150 sayılı Resmi Gazetede değiĢik 18/08/2009 tarih ve 27323
sayıyla yayınlanan Elektrik Piyasasında Üretim Faaliyetinde Bulunmak Üzere Su Kullanım
AnlaĢması Ġmzalanmasına ĠliĢkin Usül ve Esaslar Hakkında Yönetmelik gereğince proje
regülatör yapısı ile santral yapısı arasında kalan tarım arazilerinin su ihtiyaçlarının
belirlenebilmesi amacı ile Mansap Su Hakları Raporu hazırlanmıĢtır (Bkz. Ek. 12.2).
Mansap Su Hakları Raporunda da görüleceği üzere Regülatör ve Santral yapısı
arasında dere yatağında Ekincik Köyü ve Sinek Köyü tarım arazileri yer almaktadır. Ekincik
Köyünde toplamda 11 ha, Sinek Köyünde ise toplamda 72 ha salma sulama yöntemi ile
sulanan tarım arazisi bulunmaktadır. Bu tarım arazilerinden Sinek Köyü arazilerinin
sulanabilmesi amacıyla, Sinek Köyü ahalisinin talepleri doğrultusunda iletim kanalının 4+244
km‟sinde branĢman yapısı yapılmıĢ ve 100 mm çapında yaklaĢık 300 m uzunluğunda bir
boru ile bu arazilerin sulanabilmesi için gerekli yapılar oluĢturulmuĢtur. Ekincik Köyü tarım
arazilerinin sulanabilmesi için gerekli su miktarı ise regülatör yapısından bırakılacaktır.
AĢağıda Ekincik ve Sinek Köyü tarım arazileri için gerekli su miktarı verilmiĢtir.
124
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Tablo 29. Mansap Su Hakları
Ekincik Mahalli ark ve Sinek Regülatör Sulaması Ġçin Bırakılacak Toplam Su Miktarı
Sinek Regülatör Sulaması
Ekincik Mahalli ark
Ekincik Mahalli ark ve Sinek
Sulaması için bırakılacak
Regülatör Sulaması için
su miktarı
bırakılacak toplam su miktarı
(lt/sn)
(lt/sn)
(lt/sn)
Ocak
0
0
0
ġubat
0
0
0
Mart
0
0
0
Nisan
0
0
0
Mayıs
0,83
0.17
1.00
Haziran
14.03
3.87
17.90
Temmuz
42.07
9.35
51.42
Ağustos
37.13
8.02
45,15
Eylül
12.38
3.27
15.65
Ekim
0
0
0
Kasım
0
0
0
Aralık
0
0
0
Aylar
için bırakılacak su miktarı
Söz konusu proje “Nehir Tipi Santral” olarak planlanmıĢ olup, Nehir Tipi HES‟ler su
tüketen tesisler değildir. Ekincik Regülatörü ile çevrilen Karabudak Çayı suları, iletim tesisleri
vasıtası ile santral binasına ulaĢtırılacak ve burada türbinlenerek enerji üretimi
gerçekleĢtirilecektir.
Söz konusu proje kapsamında regülatör yapısı ile enerji üretim amaçlı olarak alınan
sular, regülatör yerinden yaklaĢık 6 km sonrasında santral yerinde hiçbir fiziksel ve kimyasal
özelliği değiĢtirilmeden Karabudak Çayı‟na tekrar bırakılacaktır. Ayrıca, regülatör alanı ile
santral yeri arasında yer alan yaklaĢık 6 km‟lik hat üzerinde su kullanımına ihtiyaç duyulan
herhangi bir faaliyet gerçekleĢtirilmemektedir.
125
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
V.2.3.
ÇED RAPORU
Mansaba bırakılacak su hesabı (havza özellikleri, yatak ve kesit durumu, yağıĢakıĢ iliĢkisi, ekolojik potansiyel ve ekosistem unsurlarının ihtiyaçları, varsa
ulusal ve uluslar arası mevzuatla korunan balık türleri ve muhtemel ihtiyaçları,
su hakları savaklanan sular ve periyotları dikkate alınmalı), doğal akımlar ile
çizilen debi süreklilik eğrileri ile uzun dönemli akımları gösteren tablo-Ģekiller,
(Doğal hayatın devamı için mansaba bırakılacak su miktarı projeye esas alınan
son 10 yıllık ortalama akımın en az %10’u olacaktır. ÇED sürecinde ekolojik
ihtiyaçlar göz önüne alındığında bu miktar yeterli olmayacağının belirlemesi
durumunda miktar arttırılabilecektir. Doğa Koruma Milli Parklar Genel
Müdürlüğünün 15.03.2011 tarih ve 21767 sayılı yazısı uyarınca HES Projeleri ve
Diğer Hidrolik Faaliyetler Ġçin Ekosistem Değerlendirme Raporu Formatı
doğrultusunda hazırlanacak Raporun, ÇED Raporu ekinde sunulması,
Raporda belirlenen miktarda mansaptaki diğer teessüs etmiĢ su hakları ayrıca
ilave edilecek ve kesin proje çalıĢmaları belirlenen toplam bu miktar dikkate
alınarak yapılacaktır. Akımın son 10 yıllık ortalamanın % 10’undan az olması
halinde tamamı bırakılacaktır. Havzada teessüs etmiĢ su hakları (içme suyu,
sulama suyu tahsisleri, su değirmeni, balık çiftlikleri vs.) rapor içerisinde yer
almalıdır. Ġlgili kurum ve kuruluĢlarla irtibata geçilerek ve arazide gerekli
çalıĢmalar/araĢtırmalar yapılarak Su Hakları Raporunun hazırlanması ve ilgili
bölgesine müracaat edilerek Raporun onaylatılması. [havzanın hidrolik
karakteri, ekolojik potansiyeli ile havzada önerilen diğer tesislerde alınan
çevre koruma tedbirlerinin yanına bırakılan miktarın enerji üretimine etkisinin
dikkate alınması]
Proje kapsamında doğal hayatın devamını sağlamak için dere yatağına bırakılması
gereken can suyu miktarının hesaplanabilmesi amacıyla Ekosistem Değerlendirme Raporu
hazırlatılmıĢtır (Bkz. Ek. 12.3)
Mansap Su Hakları Raporunda farklı yöntemler ile can suyu hesabı yapılmıĢtır. Yapılan
hesaplamalarda en uygun yöntem olarak Islak Çevre Yöntemi seçilmiĢ ve buna göre can
suyu miktarı tüm aylarda 0,114 m3/sn olarak seçilmiĢtir. AĢağıda Islak Çevre Metoduna göre
yapılan hesaplamalara ait tablo verilmiĢtir.
126
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Tablo 30: Islak Çevre Yöntemine Göre Ekincik Regülatör Yerinde Aylık Bazda Bırakılması Gerekli Olan Can Suyu
3
Miktarları (m /sn) ve Diğer Parametreler
Eylül
Yıllık
Ortalama
0.883
0.817
1.136
0.54
0.67
0.58
1.322
0.114
0.114
0.114
0.114
0.331
0.242
0.173
0.150
0.139
17
17
17
17
17
17
1.041
1.755
1.616
1.180
0.843
0.733
0.678
0.114
0.114
0.114
0.114
0.114
0.114
0.114
0.114
10.00
10.00
10.00
10.00
10.00
10.00
10.00
10.00
10.00
15.07
15.07
15.07
15.07
15.07
15.07
15.07
15.07
15.07
15.07
0.15
0.15
0.15
0.15
0.15
0.15
0.15
0.15
0.15
0.15
0.15
0.732
0.732
0.732
0.732
0.732
0.732
0.732
0.732
0.732
0.732
0.732
0.732
Düşük
Düşük
Düşük
Düşük
Düşük
Yüksek
Yüksek
Yüksek
Yüksek
Düşük
Düşük
Düşük
Kışlama
Kışlama
Üreme
Üreme
Üreme
Ekim
Kasım
Aralık
Ocak
Şubat
Mart
Nisan
Mayıs
Qort
0.817
0.896
0.860
0.787
0.821
1.254
2.115
1.947
1.421
1.016
Minimum akım
0.45
0.49
0.52
0.44
0.49
0.71
0.99
0.89
0.74
UYYOA'ın 10
0.114
0.114
0.114
0.114
0.114
0.114
0.114
0.114
Qe
0.139
0.152
0.146
0.134
0.140
0.213
0.360
Qe (%)
17
17
17
17.00
17
17
Qort-Qe
0.678
0.744
0.714
0.654
0.682
Qe Önerilen
0.114
0.114
0.114
0.114
Qe/YOA (%)
10.00
10.00
10.00
h (cm)
15.07
15.07
h (m)
0.15
V(m/sn)
Akış Dönemi
Sucul Dönem Büyüme Kışlama Kışlama Kışlama
Haziran Temmuz Ağustos
Büyüme Büyüme
Büyüme
Proje kapsamında Ekosistem Değerlendirme Raporu hazırlatılmıĢtır. Hazırlanan
Ekosistem Değerlendirme Raporuna göre Ekincik HES Projesinin kurulması planlanan
Karabudak Çayında tespit edilen balık türleri aĢağıda verilmiĢtir.
Tablo 21. Regülatör Civarında Bulunan Sucul Balık Türleri
Cypinus carpio
Sazan
Barbus rajonorun mystaceus
127
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
V.2.4.
ÇED RAPORU
Suyun temin edileceği kaynağın kullanılması sonucu su kalitesine, varsa
alabalık yetiĢtirme çiftliğine, değirmene ve su ortamındaki diğer canlılara (can
suyunun bırakılacağı güzergahtaki canlı türleri ve ekolojik envanteri)
olabilecek etkiler, alınacak izinler, proje için tespit edilen balık türlerine ait
geçiĢ sistemleri ile asansörleri ile ilgili bilgi ve buna ait çizim, mansap can
suyu çıkıĢ yerinin gösterildiği çizim,
Söz konusu proje “Nehir Tipi Santral” olarak planlanmıĢ olup, Nehir Tipi HES‟ler su
tüketen tesisler değildir. Ekincik Regülatörü ile çevrilen Karabudak Çayı suları, iletim tesisleri
vasıtası ile santral binasına ulaĢtırılacak ve burada türbinlenerek enerji üretimi
gerçekleĢtirilecektir.
Söz konusu proje kapsamında regülatör yapısı ile enerji üretim amaçlı olarak alınan
sular, regülatör yerinden yaklaĢık 6 km sonrasında santral yerinde hiçbir fiziksel ve kimyasal
özelliği değiĢtirilmeden Karabudak Çayı‟na tekrar bırakılacaktır. Ayrıca, regülatör alanı ile
santral yeri arasında yer alan yaklaĢık 6 km‟lik hat üzerinde su kullanımına ihtiyaç duyulan
herhangi bir faaliyet gerçekleĢtirilmemektedir.
Söz konusu proje kapsamında regülatör yapısı ile dere yatağındaki canlı hayatın
devamını sağlamak amacı ile dere yatağına bırakılacak can suyu çıkıĢ yeri ve balık geçidi
kesitleri ekte verilmiĢtir. (Bkz. Ek. 2.4)
V.2.5.
Kati Proje aĢamasında; doğal hayatın devamlılığının sağlanabilmesi için dere
yatağına bırakılacak su miktarı ölçümleri, Akım Gözlem Ġstasyonu yerlerinin
(AGĠ) istasyon kurulmasına uygun olarak dizayn edilmesi, (AGĠ kurulma
aĢamasında ilgili DSĠ Bölge Müdürlüğüne müracaat edilmesi ve söz konusu
istasyonun ilgili firma tarafından GPRS modemli cihazla donatılması ile ilgili
iĢlemler,
Projenin iĢletilme aĢamasında doğal hayatın devamlılığının sağlanabilmesi için dere
yatağına bırakılacak su miktarı ölçümlerinin yapılabilmesi amacıyla kurulması gereken Akım
Gözlem Ġstasyonlarının kurulumu için DSĠ Genel Müdürlüğü 19. Bölge Müdürlüğüne gerekli
müracaatlar yapılmıĢ ve DSĠ 19. Bölge Müdürlüğünün 16.04.2012 tarih ve 2015 sayılı
yazısına istinaden AGĠ kurulumları gerçekleĢtirilmiĢtir. DSĠ Bölge Müdürlüğü ilgi yazısı ekte
ve AGĠ Kurulumuna ait tutanak ekte verilmiĢtir. (Bkz. Ek. 13)
128
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
AĢağıda kurulmuĢ olan AGĠ istasyonuna ait fotoğraf yer almaktadır.
Resim 1. Akım Gözlem Ġstasyonundan Görünüm
V.2.6.
Ulusal ve uluslararası mevzuatla korunması gereken alanlar üzerine etkiler,
Proje kapsamında ulusal ve uluslar arası mevzuatla korunması gereken alan
bulunmamaktadır.
V.2.7.
Yer altı ve yüzeysel su kaynaklarına olabilecek etkiler,
Söz konusu projenin proje aĢamasında gerçekleĢtirilen jeolojik etüd çalıĢmalarında yer
altı suyuna rastlanmamıĢtır. Arazinin yüksek kotlarda ve oldukça eğimli arazide olması
nedeni ile proje sahasında yer altı suyu problemi bulunmamaktadır.
Projenin inĢaat çalıĢmaları sırasında da yer altı suyuna rastlanmamıĢtır. Yüzeysel
sularda iletim kanalı güzergahı boyunca yapılan alt ve üst sel geçiĢleri ile hem kanal yapısına
zarar vermeden geçiĢleri sağlanmıĢ olup hemde akıĢları engellenmemiĢtir.
129
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
V.2.8.
ÇED RAPORU
Orman alanlarına olabilecek etki ve bu etkilere karĢı alınacak tedbirlerin
tanımlanması,
Söz konusu proje kapsamında Amasya Orman Bölge Müdürlüğünden Orman Ġzni
alınarak inĢaat faaliyetleri yürütülmüĢtür. (Bkz. Ek. 7.4)
Projenin iĢletmeye açılmasını müteakip ilgili Orman Bölge Müdürlüğüne müracaat
edilerek proje alanı çevresinde ve özellikle proje üniteleri çevresinde gerekli izinler alındıktan
sonra ağaçlandırma çalıĢması yapılacaktır.
Ağaçlandırma çalıĢmaları sırasında bölge iklimini ve toprak yapısına uygun ağaçların
seçilmesine özen gösterilecektir.
V.2.9.
Proje ünitelerinin iĢletilmesi sırasında oluĢacak gürültünün kaynakları ve
kontrolü için alınacak önlemler,
Proje kapsamında iĢletme aĢamasında türbinler, jeneratörlerin çalıĢmasından kaynaklı
gürültü oluĢacaktır. Ancak söz konusu ekipmanlar HES binası içerisinde kapalı ortamda yer
aldığından çevresel gürültü oluĢumu beklenmemektedir.
ĠĢletme aĢamasında oluĢması muhtemel gürültü ile ilgili olarak 07.03.2008 tarih ve
26809 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün
Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği ilgili hükümlerine uyulacaktır. “Çevre Kanununca
Alınması Gereken Ġzin Ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik” hükümleri kapsamında HES
Projeleri Ġzne Tabi tesis kapsamında yer almamaktadır.
Söz konusu
yaptırılacaktır.
tesis
kapsamında
Tesis
Kabul
aĢamasında
Gürültü
ölçümleri
V.2.10. Projenin iĢletilmesi sırasında çalıĢacak personelin ve bu personele bağlı
nüfusun konut ve diğer sosyal/teknik altyapı ihtiyaçlarının nerelerde, nasıl
temin edileceği,
Projenin iĢletilmesi sırasında çalıĢacak olan personel ağırlıklı olarak Ġmranlı Ġlçesinde
veya Sinek köyünde ikamet edebileceklerdir. Bunun dıĢında santral binası içerisinde çalıĢan
personelin konaklama ve diğer ihtiyaçlarını karĢılayabilecek ünitelere yer verilmiĢtir.
V.2.11. Ġdari ve sosyal ünitelerde içme ve kullanma amaçlı suların kullanımı
sonrasında oluĢacak atık suların arıtılması için uygulanacak arıtma tesisi
karakteristiği prosesinin detaylandırılması ve arıtılan atık suların hangi alıcı
ortamlara, ne miktarlarda, nasıl verileceği,
Söz konusu projenin iĢletilmesi sırasında idari ve sosyal ünitelerden içme ve kullanma
amaçlı suların kullanımı sonrasında oluĢacak atıksular tesis bünyesinde yapılan sızdırmasız
fosseptikte toplanacaktır. Sızdırmasız fosseptiğin dolması durumunda Ġmranlı Belediyesi
vidanjörleri vasıtası ile çektirilerek bertarafları sağlanacaktır. Proje kapsamında yapılan
sızdırmasız fosseptik planı ekte sunulmuĢtur. (Bkz. Ek. 14)
130
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
V.2.12. Ġdari ve sosyal tesislerden oluĢacak katı atık miktar ve özellikleri, bu atıkların
nerelere ve nasıl taĢınacakları veya hangi amaçlar için ve ne Ģekilde
değerlendirileceği,
Projenin iĢletme aĢamasında oluĢacak olan atıklar; evsel nitelikli katı atıklar (cam,
kağıt, plastik vb.), personelin yemek servisinden kaynaklı olarak organik kökenli evsel nitelikli
katı atıklardır.
Proje kapsamında; iĢletme aĢamasında oluĢacak evsel nitelikli katı atık miktarı toplam
21,4 kg/gün olarak hesaplanmıĢtır.
Tesiste iĢletme aĢamasında oluĢacak katı atıklar içerisinde geri kazanımı mümkün olan
atıkların (kağıt, cam, metal vb.) diğer atıklardan ayrı biriktirilecek ve lisanslı kuruluĢlara
verilecektir. Geri kazanımı mümkün olmayan atıklar (yemek, organik atıklar v.b) ise çöp
konteynırlarında biriktirilecektir.
Tesiste oluĢan katı atıklar, 14.03.1991 tarih ve 20814 sayılı Resmi Gazete‟de
yayımlanarak yürürlüğe giren “Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği”nin 8. Maddesine uygun
olarak, çevre kirliliğini önlemek ve ekonomiye katkıda bulunmak amacıyla ayrı ayrı toplanarak
biriktirilecek, Yönetmeliği”nin katı atıkların toplanması ve taĢınması ile ilgili dördüncü bölümü
18. Maddesi‟nde belirtilen esaslara uyularak katı atıklar çevrenin olumsuz yönde
etkilenmesine sebep olacak yerlere dökülmeyecek, ağzı kapalı standart çöp kaplarında
muhafaza edilerek toplanacak ve yönetmeliğin ilgili hükümlerine uygun olarak bertaraf
edilecektir.
Söz konusu katı atıklar imkânları uygun en yakın belediye tarafından periyodik olarak
alınması sağlanacak veya yatırımcı tarafından belediyenin gösterdiği alanlara taĢınacaktır.
Evsel nitelikli katı atıklar arasında yer alan ambalaj atıkları geri dönüĢümleri ve geri
kazanımı sağlamak amacıyla 24.06.2007 tarihli ve 26562 sayılı Resmi Gazete‟de
yayınlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği ilgili hükümlerine
uygun olarak kaynağında ayrı toplanacak, biriktirilecek ve toplanmasından sorumlu olan
belediyelere ve/veya belediye ile anlaĢma yapan lisanslı toplama ayırma tesislerine
verilecektir.
V.2.13. Projenin iĢletilmesi aĢamasındaki faaliyetlerden insan sağlığı ve çevre
açısından riskli ve tehlikeli olanlar,
Söz konusu projede insan ve çevre açısından risk teĢkil eden noktalarda gerekli
önlemler alınmıĢtır.
HES projesi kapsamında yer alan Santral Binası, Yükleme Havuzu ve Regülatör yapısı
tel çit ile çevrilerek bu ünitelere izin giriĢler engellenmiĢtir.
Ġletim kanalı güzergahında heyelan riski bulunan noktalarda kapalı kutu geçiĢler
yapılarak heyelan oluĢma riski minimize edilmiĢtir. TaĢkın sularının kanal yapısına ve
çevreye zarar vermesini engellemek amacıyla alt ve üst sel geçiĢleri yapılmıĢtır.
Ġletim kanalı güzergahında köy yolları ile kesiĢimlerde gerekli yönlendirmeler ve
geçiĢler sağlanmıĢtır. Ġletim güzergahında hayvan geçiĢleri için ilgili köy muhtarlıkları ile
görüĢülerek muhtarların yönlendirmeleri doğrultusunda hayvan geçiĢ noktaları bırakılmıĢtır.
131
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Bu geçiĢ noktalarında hayvanların yönlendirilebilmesi ve güvenlik amacıyla tel çit
yapılacaktır. Ġletim kanalı Ekincik köyü yakınından geçmektedir. Bu geçiĢin olduğu yerde
güvenli geçiĢin sağlanabilmesi amacıyla Ekincik Köyü giriĢinden itibaren sağ ve sol tarafta
150‟Ģer m lik kısım kapalı geçilmiĢtir. Ġletim kanalı içerisinde alınan tüm önlemlere rağmen
herhangi bir hayvan veya canlının düĢmesi durumunda yükleme havuzu giriĢinde ızgara
yapısı oluĢturulmuĢtur.
Bunun dıĢında iletim kanalı güzergahı boyunca ve regülatör yapısı, yükleme havuzu
çevresinde uyarı levhaları bulundurulacaktır. Ayrıca DSĠ Genel Müdürlüğü tarafından
yapılacak Kesin Kabul aĢamasında DSĠ Genel Müdürlüğü tarafından talep edilecek ilave
güvenlik önlemleri alınacaktır.
Yükleme havuzunda yağmur, taĢkın vb. nedenlerden ötürü kapasitenin üzerinde su
bulunması durumunda taĢkın kanalı yapılmıĢtır. Bu sayede fazla su hiçbir Ģekilde çevreye
zarar vermeden taĢkın kanalı vasıtası ile dere yatağına ulaĢtırılacaktır.
AĢağıdaki proje ünitelerinde güvenlik önlemleri kapsamında kapalı geçiĢ, tel çit ve uyarı
levhaları ile ilgili fotoğraflar yer almaktadır.
V.2.14. Proje alanında peyzaj öğeleri yaratmak veya diğer amaçlarla yapılacak saha
düzenlemeleri,
Ekincik Regülatörü ve HES Projesi için yapılan değerlendirmeye göre proje alanda
makilik ve otsu bitkiler, orman, tarım gibi habitat lekeleri bulunmaktadır. Peyzaj onarım
çalıĢmaları yapılırken yapay veya doğal yetiĢme ortamlarında bitki topluluklarının doğal
süksesyonları incelenmelidir. Bu incelemeler bize çayır, çalı ve orman bitki topluluklarından
çalıĢma ortamında yetiĢebilecek türler hakkında bilgi verecektir. Bahsi geçen bu türler uzun
yıllar süre gelen doğal Ģartlara en iyi uyum sağlamıĢ ve o bölgede yetiĢebilen, alana özgü
türlerdir. Onarım çalıĢmalarında gerekli görülmesi halinde öncü bitkilerin, daha sonra da özgü
türlerin denenmesi baĢarı oranını arttıracaktır. Proje kapsamında önerilen Peyzaj Onarım
Planı ve bitki türlerine ait detaylı bilgiler ekte yer alan Peyzaj Onarım Raporunda yer
almaktadır. (Bkz. Ek. 12.1)
Proje kapsamında ayrıca Orman Bölge Müdürlüğüne müracaat edilerek bölge iklimini
uygun olarak ağaçlandırma çalıĢmaları yapılacaktır.
V.2.15. Diğer Özellikler.
Proje kapsamında bu baĢlık altında bildirecek herhangi bir husus bulunmamaktadır.
132
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
V.3.
V.3.1.
ÇED RAPORU
Projenin Sosyo-Ekonomik Çevre Üzerine Etkileri
Proje ile gerçekleĢmesi beklenen gelir artıĢları; yaratılacak istihdam imkanları,
nüfus hareketleri, göçler, eğitim, sağlık, kültür, diğer sosyal ve teknik altyapı
hizmetleri ve bu hizmetlerden yararlanılma durumlarında değiĢiklikler vb.
(projenin yapımı dolayısıyla etkilenecek yöre halkı ile görüĢmeler yapılarak
sosyolojik etkinin ortaya konulması)
Projenin toplam kurulu gücü 8,00 MWm/7,52 MWe olacaktır. Proje kapsamında yıllık
üretilecek Firm Enerji 9,745 GWh, Sekonder Enerji ise 9,924 GWh olacaktır. Yapılması
planlanan Hidroelektrik Santrali mevcut durumdaki akımlarla toplam 19,669 GWh enerji
üretecektir.
Söz konusu projenin inĢaat aĢamasında personel istihdamında bölge halkından
personel çalıĢtırılmasına öncelik tanınmıĢtır. ġantiye ihtiyaçlarının büyük bir kısmı bölgeden
temin edilerek bölge ekonomisine bir hareketlilik kazandırılmıĢtır.
Ayrıca sosyal sorumluluk kapsamında bölgede Sinek Köyü Kanalizasyon sistemi ve
Doğal Arıtma sistemi yapılmıĢtır. Sinek köyünün Ġçme suyu hattı kazısı ve köy içi yolların
stabilize serme iĢlemleri yapılmıĢtır. Bunun dıĢında Ġmranlı Ġlçesinde Asım Özden YĠBO,
Atatürk ve Cumhuriyet Ġ. Ö. Okulu bahçe düzenlemeleri ve fiziki ortamlarının iyiliĢtirme
çalıĢmaları gerçekleĢtirilmiĢtir.
Tesisin iĢletme aĢamasında yaklaĢık 10-12 kiĢi istihdam edilmesi gerekmektedir. Bu
kapsamda tesisin iĢletilmesi aĢamasında istihdam edilecek personelin bir kısmı bölgeden
istihdam edilerek bölgede istihdam olanağı yaratılacaktır. Ayrıca tesiste çalıĢacak personelin
ihtiyaçları genel olarak bölgeden karĢılanacağı için bölge ekonomisine katkı sağlanacaktır.
Bölge ikliminin çok sert olması ve kıĢ aylarında yoğun kar yağıĢı olması nedeni ile
bölgenin ilçe ile bağlantısını sağlayan yol kar yağıĢı olduğunda kapanmaktadır. Civar köylerin
ilçe ile bağlantısını sağlayan yollar kar nedeni ile kapandığında Ģirket iĢ makinaları ile
açılarak ulaĢımın sürekliliği sağlanmıĢtır.
Proje kapsamında bölge halkı ile proje aĢamasından itibaren görüĢmeler
yürütülmüĢtür. Yapılan görüĢmeler sonucu bölge halkı proje kapsamında yatırımcı firmadan
bazı taleplerde bulunmuĢlardır. Kanalizasyon sisteminin yapılması, yollarının düzenlenmesi,
içme suyu depolarının yapımı gibi. Yatırımcı firma tarafından bölge halkının bu talepleri
uygun bulunmuĢ ve sosyal sorumluluk kapsamında projenin inĢaat faaliyetleri kapsamında
hataya geçirilmiĢtir.
Bölge halkı tarafından talep edilen en önemli husus ise, dere yatağı kenarında bulunan
tarım arazilerinin sulanabilmesi amacıyla sula kanalı yapılması olmuĢtur. Bu kapsamda Su
Kullanım Hakkı SözleĢmesinde de belirtildiği Ģekilde Ġletim Kanalında su alınabilecek Ģekilde
branĢman bırakılarak bölge halkının sulama suyu ihtiyacına cevap verilmiĢtir. Bölge halkı
tarafından talep edilen bir diğer konu ise iletim kanalı güzergahında hayvan geçiĢi
kesiĢmelerinde hayvanların geçiĢleri bırakılması olmuĢtur. Bu kapsamda bölge muhtarları ile
gerekli görüĢmeler yapılarak muhtarlar tarafından gösterilen noktalarda hayvan geçiĢleri
bırakılmıĢtır. Bu geçiĢlerde hayvan güvenliğinin sağlanabilmesi amacıyla hayvanları
yönlendirebilecek Ģekilde tel çit yapılacaktır.
Tesisin iĢletilmesi aĢamasında çalıĢacak personel bölgedeki imkan ve olanaklardan
yararlanacaktır.
133
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
V.3.2.
ÇED RAPORU
Çevresel Fayda Maliyet Analizi,
Söz konusu projenin faaliyete geçirilmesi aĢamasında çevreye olumsuz yönde etkileri
azımsanacak düzeydedir. ĠnĢaat aĢamasında ise verilen zararlar geçici olup, gerekli önlemler
alınarak inĢaat faaliyetleri yürütülmüĢtür. Projenin inĢaat çalıĢmalarının tamamlanması ile bu
etkiler sona ermiĢtir.
Projenin inĢaatı sırasında çevre kirliliğini önlemek için ihtiyaç duyulan yatırımlar
yapılacak olup raporun önceki bölümlerinde belirtilen ilgili yönetmeliklerin sınır değerlerine ve
kurallarına uyulacaktır. Gerekli kurum ve kuruluĢlarla yazıĢmalar yapılarak gereken izinler
alınacaktır.
Sonuç olarak yapılması planlanan faaliyetin fiziksel, biyolojik ve sosyal çevreye
olumsuz yönde bir etkisi olmayacak ve proje yörenin ekonomik ve sosyal yapısına büyük
ölçüde canlılık getirecektir.
V.3.3.
Projenin gerçekleĢmesine bağlı olarak sosyal etkilerin değerlendirilmesi.
(Proje Alanı ve Etki Alanındaki tarım, hayvancılık, balıkçılık, arıcılık vb.
faaliyetlere etkileri, projenin inĢası ve iĢletilmesi aĢamasında çalıĢacak
insanlar ile yerel halk iliĢkilileri, bunların insan yaĢamı üzerine etkileri ve
Sosyo-Ekonomik Açıdan Analizi, uygulamaya geçilirse sosyal sorumluluk
projeleri)
Proje alanı iklim olarak çok sert bir iklime sahip olması nedeni ile bölgede tarımsal
faaliyetler kısıtlı bir Ģekilde yürütülebilmektedir. Bölgedeki tarım arazilerinin sulanabilmesi
amacıyla Ġletim Kanalından branĢman bırakılmıĢ ve iletim borusu ile sulanabilir tarım
arazilerine sulama suyu aktarılacaktır. Böylece söz konusu faaliyetten kaynaklı olarak
tarımsal faaliyetlere olumsuz bir etkinin olması beklenmemektedir. Proje ünitelerinin denk
geldiği arazilerden tarım arazisi olanlar marjinal tarım arazisi olup iĢlenebilir nitelikte değildir.
Bölgede yürütülen hayvancılık faaliyetlerine olumsuz bir etkinin olmaması maçıyla
iletim kanalı güzergahında yer alan hayvan geçiĢ yerlerinde, hayvan geçiĢleri için geçiĢ
noktaları bırakılmıĢtır. Bu sayede projeden kaynaklı olarak hayvancılık faaliyetlerine olumsuz
bir etkide bulunulması beklenmemektedir.
Bölgede yoğun olarak arıcılık faaliyetleri yürütülmektedir. Projenin gerek inĢaat
aĢamasında gerekse iĢletme aĢamasında bölgede yürütülen arıcılık faaliyetlerine olumsuz bir
etkinin olması beklenmemektedir.
Proje kapsamında tesisin iĢletmeye geçmesi ile birlikte Orman Bölge Müdürlüğüne
müracaat edilerek bölgede ağaçlandırma çalıĢmaları yürütülecektir. Ağaçlandırma
çalıĢmaları sonrasında arıların beslenebilmesi için doğal bir ortamda oluĢturulmuĢ olacaktır.
Bu sayede bölgede yürütülen arıcılık faaliyetlerine bir katkıda sağlanmıĢ olacaktır.
134
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
BÖLÜM VI. ĠġLETME PROJE KAPANDIKTAN SONRA OLABĠLECEK VE SÜREN
ETKĠLER VE BU ETKĠLERE KARġI ALINACAK ÖNLEMLER
VI.1. Arazi Islahı Ve Reklamasyon ÇalıĢmaları,
Ekincik Regülatörü ve HES Projesi için yapılan değerlendirmeye göre proje alanda
makilik ve otsu bitkiler, orman, tarım gibi habitat lekeleri bulunmaktadır. Peyzaj onarım
çalıĢmaları yapılırken yapay veya doğal yetiĢme ortamlarında bitki topluluklarının doğal
süksesyonları incelenmelidir. Bu incelemeler bize çayır, çalı ve orman bitki topluluklarından
çalıĢma ortamında yetiĢebilecek türler hakkında bilgi verecektir. Bahsi geçen bu türler uzun
yıllar süre gelen doğal Ģartlara en iyi uyum sağlamıĢ ve o bölgede yetiĢebilen, alana özgü
türlerdir. Onarım çalıĢmalarında gerekli görülmesi halinde öncü bitkilerin, daha sonra da özgü
türlerin denenmesi baĢarı oranını arttıracaktır. Proje kapsamında önerilen Peyzaj Onarım
Planı ve bitki türlerine ait detaylı bilgiler ekte yer alan Peyzaj Onarım Raporunda yer
almaktadır. (Bkz. Ek. 12.1)
Söz konusu tesis yap iĢlet devret türünde olup, EPDK‟dan alınan 49 yıllık lisans
sonrasında tesis Devlete devredilecektir.
VI.2. Mevcut su kaynaklarına etkiler,
Söz konusu proje Karabudak çayı üzerinde yapılmıĢtır. Regülatör yapısı ile alınan sular
iletim kanalı vasıtası ile taĢınarak santral binasında türbinlendikten sonra yaklaĢık 6 km
sonra tekrar dere yatağına verilecektir. Ġletim kanalı güzergahı boyunca mevcutta bulunan
tüm mevsimsel akıĢlı ve kuru dere yatakları alt ve üst sel geçiĢleri ile geçiĢleri sağlanmıĢtır.
Proje kapsamında etkilenen baĢka bir yüzeysel su kaynağı bulunmamaktadır.
VI.3. Olabilecek Hava Emisyonları,
Tesisin iĢletilmesi sırasında, iĢletmeden kaynaklı olarak herhangi bir emisyon oluĢumu
söz konusu değildir. Bu nedenle tesisten kaynaklı herhangi bir emisyon oluĢumu
beklenmemektedir.
Ancak projenin iĢletilmesi sırasında santral binasında çalıĢacak personelin ısınması
amacıyla motorin kullanılması planlanmaktadır. Tesiste kalorifer tesisatı kurulmuĢ olup,
motorin tankı kurulmuĢtur. Motorinin yakılması sonucu bir miktar baca gazı emsiyonu
oluĢumu beklenmektedir. Emisyon oluĢumu sadece kıĢ aylarında söz konusu olup,
Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır.
135
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
BÖLÜM VII. PROJENĠN ALTERNATĠFLERĠ (Bu bölümde yer seçimi, teknoloji, alınacak
önlemler, alternatiflerin karĢılaĢtırılması ve tercih sıralaması belirtilecektir.)
GÖKSU ENERJĠ Üretim A.ġ. tarafından Sivas Ġli, Ġmranlı Ġlçesi sınırları içerisinde
Karabudak Çayı üzerinde “8 MW kurulu gücünde Ekincik Regülâtörü ve Hidroelektrik
Santrali” yapılması ve iĢletilmesi planlanmaktadır.
Projenin toplam kurulu gücü 8,00 MWm/7,52 MWe olacaktır. Proje kapsamında yıllık
üretilecek Firm Enerji 9,745 GWh, Sekonder Enerji ise 9,924 GWh olacaktır. Yapılması
planlanan Hidroelektrik Santrali mevcut durumdaki akımlarla toplam 19,669 GWh enerji
üretecektir.
HES projelerinde genel olarak DSĠ Genel Müdürlüğü ile yapılan Su Kullanım Hakkı
SözleĢmelerinde Dere Yatağının belli kotları arasında çalıĢma yapılmasına izin verilmektedir.
Ekincik regülâtörü ve HES projesi, Karabudak Çayı 1.650 m ve 1.415 m kotları
arasında yer almaktadır.
Bu tesislerde teknoloji alternatifi olarak enerji üretim verimliliği en yüksek olan teknoloji
seçilmiĢtir. AĢağıda proje kapsamında seçilen türbine ait özellikler verilmiĢtir.
Hidrolik türbinler:
Ünite 1,2
Miktarı
Tipi
Dizayn debisi
Nominal net düĢüsü
Nominal gücü
:
:
:
:
:
Türbin devri
: 600 d/dak
Ġki (2) adet
DüĢey eksenli, Pelton türbin
2 m3/s
221.55 m
4000 kW
Generatörler:
Miktarı
: Ġki (2) adet
Tipi
: DüĢey eksenli senkron generatör
ÇalıĢma Ģekli
Nominal gücü
Uç gerilimi
Güç faktörü
Frekansı
Senkron hızı
:
:
:
:
:
:
Tahrik Ģekli
: Pelton tipi türbin mile direkt akuple
Ġkaz Ģekli
: Fırçasız ikazlı (döner diyotlu)
Kısa devre oranı
: 0,75 den büyük
Ġzolasyon sınıfı
: F
Devamlı
5100kVA
6,3 kV
0.85 (geri)
50 Hz
600 d/dak
136
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
BÖLÜM VIII. ĠZLEME PROGRAMI
VIII.1. Faaliyetin inĢaatı için önerilen izleme programı, faaliyetin iĢletmesi ve iĢletme
sonrası için önerilen izleme programı ve acil müdahale planı, Çevre Yönetim Ekibi,
Ekincik Regülatörü ve HES Projesi ÇED Raporu kapsamında, projenin inĢaat ve
iĢletme aĢamasındaki tüm unsurların olumlu ve olumsuz, biyo-fiziksel ve sosyoekonomik
etkileri incelenmiĢtir. Söz konusu incelemelerde çevre ve insan sağlığının korunabilmesi
amacı ile dikkat edilmesi gereken hususlar ve alınması gereken önlemler detaylı olarak
anlatılmıĢtır.
Proje kapsamında inĢaat ve izleme aĢamalarında oluĢturulacak Ġzleme Programında
temel amaç, projenin çevresel etkilerinin belirlenerek çalıĢmaların çevreye duyarlı ve Çevre
Mevzuatına uygun bir Ģekilde yapılmasını sağlamaktır. Ayrıca, projenin söz konusu etkilerini
azaltacak önlemlerin hazırlanan ÇED Raporu ile uyumlu olması denetlenecektir.
Ġzleme programı faaliyetleri proje sahibi olan Göksu Enerji Üretim A. ġ. tarafından
yürütülecektir.
Projenin inĢaat faaliyetleri kapsamında izleme çalıĢmalarının detayları aĢağıdaki
tabloda verilmiĢtir.
137
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
ÇED RAPORU
Tablo 31. Arazi Hazırlık ve ĠnĢaat AĢaması Ġzleme Programı
Ġzlenecek
Parametre
Ġzlenecek Faaliyet
Tarihi Kültürel ve
Arkeolojik Varlıklar
Arazi hazırlık ve kazı çalıĢmaları
Bitkisel Toprak
Bitkisel toprağı sıyırma ĠĢlemleri
Kazı ÇalıĢmaları
Sıyırma ve kazı iĢlemlerinin nasıl yapıldığı, kazı fazlası
toprağın çevreye zarar vermeyecek Ģekilde kullanılması
ve/veya depolanması
Hava Emisyonları
Sıyırma ve kazı iĢlemleri, arazi çalıĢmaları, malzeme
sahalarında, Kırma-Yıkama-Eleme Tesisinde ve Beton
Santralinde gerçekleĢtirilen iĢlemler
Araç Emisyonları
Arazi düzenleme aĢamasından baĢlayarak tüm inĢa
faaliyetlerinde kullanılacak iĢ makine ve ekipmanları
Zemin Emniyeti
Ġmar Planına Esas Jeolojik/Jeoteknik Etüt Raporları,
arazi düzenleme ve inĢaat çalıĢmaları
Azaltıcı Önlem
- Arazi hazırlık ve kazı çalıĢmaları kapsamında herhangi bir kültürel ve arkeolojik
varlığa rastlanılması durumunda en yakın Müze Müdürlüğüne veya Kültür ve
Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu Müdürlüğüne haber verilmesi,
- Kazı çalıĢmalarının hemen durdurulması, ilgili kurumun gözetiminde ve/veya
izni ile devam edilmesi.
- Yüzeysel toprağın üzerinden bitkisel toprağın, toprağın özelliklerine uygun
olarak sıyrılarak alınması,
- Sıyrılarak alınan bitkisel toprağın peyzaj çalıĢmalarında ve/veya arazi
rehabilitasyonunda kullanılmak üzere depolanması ve zarar görmemesi
açısından üzerinin nemlendirilmesi ve bitkilendirilmesi,
- Sıyırma ve kazı iĢlemleri sırasında tozumanın engellenmesi amacı ile arazöz ile
sulama yapılması,
- Kazı fazlası toprağın öncelikle baraj inĢaat alanında, servis yollarında ve/veya
malzeme sahalarında dolgu/arazi düzenleme gibi iĢlemlerde kullanılması,
- Kazı fazlası toprağın depolama iĢlemleri sırasında “Hafriyat Toprağı, ĠnĢaat ve
Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği‟nde belirtilen ilgili hükümlere uygun
Ģekilde çevre araziye zarar vermeden depolanmasının sağlanması,
- Arazi çalıĢmaları sırasında savurma yapılmadan, özen gösterilerek doldurma
ve boĢaltma iĢlemlerinin yapılması,
- Gerekmesi durumunda kullanılan yolların ıslahının yapılması,
- Malzeme taĢınması sırasında yollarda tozun indirgenmesi ve oluĢumunun
minimize edilebilmesi amacı ile kullanılan yolların arazöz ile sulanması
- Malzeme taĢınması sırasında tozumanın engellenebilmesi amacı ile
malzemenin üst kısmının nemli tutulması,
- SKHKKY‟de belirtilen hususlar
- Tesiste toz kaynağı olan ünitelerin Bakanlığın konuyla ilgili 08.07.2009 tarih ve
40174 sayılı yazılarında belirtildiği gibi (bunker, kırıcı, elek, bantlar gibi) üstü
kapalı olarak tesis edilmesi
- Trafikte Seyreden Motorlu Kara TaĢıtlarından Kaynaklanan Egzoz Gazı
Emisyonlarının Kontrolüne Dair Yönetmeliğin ilgili hükümlerine uyulması
- Kullanılacak Tüm araçların rutin bakımlarının düzenli olarak yaptırılması,
- Kullanılacak tüm araçların egzoz emisyon ölçümlerinin düzenli olarak
yaptırılması,
- Jeolojik/Jeoteknik Etüt Raporlarında zemin emniyetinin sağlanabilmesi amacı
ile öngörülen emniyet ve drenaj önlemlerinin alınması
138
Ġzlenme Süresi
Sorumlu
Arazi hazırlık ve kazı
iĢlemleri süresince
- Yüklenici Firma,
- Müze Müdürlüğü,
Koruma
Kurulu
Müdürlüğü
Arazi hazırlık ve kazı
iĢlemleri süresince
- Yüklenici Firma,
Arazi hazırlık ve kazı
iĢlemleri süresince
- Yüklenici Firma,
ĠnĢaat
süresince
ĠĢlemleri
- Yüklenici Firma,
ĠnĢaat
süresince
ĠĢlemleri
ĠnĢaat
süresince
ĠĢlemleri
- Yüklenici Firma,
- Yüklenici Firma,
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
Ġzlenecek
Parametre
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
ÇED RAPORU
Ġzlenecek Faaliyet
Azaltıcı Önlem
Ġzlenme Süresi
Sorumlu
Yollar - UlaĢım
Mevcut yolların kullanımı, inĢaat faaliyetleri kapsamında
ıslah edilecek yollar
- Gerekli olması halinde açılacak bağlantı yolları için Karayolları Bölge
Müdürlüğü‟nden yol geçiĢ izni alınması,
- Trafik mevzuatına uygun hareket edilmesi,
- Malzeme sahalarının Karayolları KamulaĢtırma Sınırlarına 50 m yakınlaĢması
durumunda ya da karayolu ile dikey kesiĢtiği durumlarda, çalıĢmalara
baĢlanmadan Karayolları Bölge Müdürlüğü ile protokol yapılması,
- Projenin inĢaat çalıĢmaları sırasında karayollarına olası etkiler sonucu zarar
verilmesi durumunda zararın karĢılanması ve Trafik Mevzuatına uygun hareket
edilmesi,
- Malzemelerin taĢınması sırasında tonaj sınırlamalarına uyulması,
ĠnĢaat
süresince
ĠĢlemleri
- Yüklenici Firma,
Atıksu
Evsel nitelikli su kullanımı,
Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi ve Beton Santralinde su
kullanımı
- Yüzeysel Su kaynaklarına kontrolsüz bir Ģekilde atık atılmasının engellenmesi,
- Personel atıklarının bertarafı amaçlı paket atıksu arıtma tesisi yapılması,
- Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Hükümlerine uyulması,
- Kırma-Yıkama-Eleme Tesisi ve Beton Santralinden kaynaklı yıkama atıksuları
için Çökeltme havuzu yapılması,
ĠnĢaat
süresince
ĠĢlemleri
- Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulması
- Personel ihtiyaçlarının karĢılanması sonucunda oluĢacak evsel kökenli
atıkların, diğer atıklardan ayrı olarak kapalı sızdırmasız kaplarda biriktirilmesi,
belli periyotlarla bertarafının sağlanması,
- Geri kazanılabilir ve/veya dönüĢtürülebilir malzemelerin ayrı toplanarak tekrar
kullanımı ve/veya lisanslı geri dönüĢüm tesislerine teslim edilmesi
ĠnĢaat
süresince
ĠĢlemleri
Personel ihtiyaçları ve ĠnĢaat iĢlemleri
- Ambalaj ve Ambalaj Atıkların Kontrolü Yönetmelik hükümlerine uyulması,
- ĠnĢaat Faaliyetleri kapsamında oluĢacak Ambalaj Atıklarının, diğer atıklardan
ayrı toplanmasını sağlamak, toplanan atıkların Lisanslı firmalara verilerek
bertarafının sağlanması.
- Diğer atıklarla karıĢmasını engellemek, evsel atıklarla bertarafını engellemek,
- Kontrolsüz bir Ģekilde çevreye atılmasını engellemek,
ĠnĢaat
süresince
ĠĢlemleri
Personelin yemek ihtiyacının karĢılanması
- Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulması,
-Personel ihtiyaçlarının karĢılanması sırasında oluĢacak atıklarının, sızdırmasız
kaplarda ayrı olarak toplanması ve toplanan atıkların Lisanslı firmalara verilerek
bertarafının sağlanması.
- Kontrolsüz bir Ģekilde çevreye atılmasını engellemek,
ĠnĢaat
süresince
ĠĢlemleri
Katı Atıklar
Ambalaj Atıkları
Bitkisel Atık Yağlar
Evsel nitelikli katı atık oluĢumu
ĠnĢaat t atıkları
139
- Yüklenici Firma,
- Yüklenici Firma,
- Yüklenici Firma,
- Yüklenici Firma,
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
Ġzlenecek
Parametre
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
ÇED RAPORU
Ġzlenecek Faaliyet
Azaltıcı Önlem
Ġzlenme Süresi
Sorumlu
Madeni Atık Yağlar
Arazi düzenleme aĢamasından baĢlayarak tüm inĢa
faaliyetlerinde gerçekleĢtirilecek tüm iĢlemler ve bu
faaliyetlerde kullanılacak iĢ makine ve ekipmanları
- Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulması,
- ĠnĢaat faaliyetleri kapsamında kullanılacak olan her türlü makine ve araçlardan
kaynaklı oluĢacak madeni atık yağ ve motor yağlarının Yetkili laboratuarlarca
analizlerinin yapılmasını sağlamak,
- Analiz sonuçlarına uygun olarak Geri Kazanım ve/veya Bertaraf tesislerinde
bertarafının sağlanması,
ĠnĢaat
süresince
ĠĢlemleri
- Yüklenici Firma,
Ömrünü
TamamlamıĢ
Lastikler
Arazi düzenleme aĢamasından baĢlayarak tüm inĢa
faaliyetlerinde kullanılacak iĢ makine ve ekipmanları
- Ömrünü TamamlamıĢ Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulması,
- ĠnĢaat çalıĢmaları sırasında kullanılacak olan araçlardan kaynaklanacak
lastiklerin yetkili bertaraf tesislerine gönderilmesini sağlamak,
ĠnĢaat
süresince
ĠĢlemleri
Arazi düzenleme aĢamasından baĢlayarak tüm inĢa
faaliyetlerinde gerçekleĢtirilecek tüm iĢlemler ve bu
faaliyetlerde kullanılacak iĢ makine ve ekipmanları
- Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulması,
- ĠnĢaat çalıĢmaları kapsamında kullanılacak olan araçlardan oluĢacak atık
akülerin toplama noktalarına veya geçici depolama alanlarına götürülmesini
sağlamak,
- ĠnĢaat faaliyetleri kapsamında oluĢacak her türlü atık pilin yönetmelik hükümleri
çerçevesinde ayrı olarak toplanmasını sağlamak,
- Toplanan Atık pilleri Atık Pil Toplama Lisansı olan firmalara gönderilmesini
sağlamak,
ĠnĢaat
süresince
ĠĢlemleri
Personelin ihtiyaçlarından kaynaklı açığa çıkan atıklar
- Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulması,
- ĠnĢaat aĢamasında çalıĢacak personelden kaynaklı olarak oluĢacak tıbbi
atıklar, diğer atıklardan ayrı olarak özel kaplarda biriktirilecektir,
- Toplanan tıbbi atıkların, ilgili belediye ile Tıbbi Atık bertaraf sözleĢmesi
imzalanarak bertaraf edilmesi,
ĠnĢaat
süresince
ĠĢlemleri
Arazi düzenleme aĢamasından baĢlayarak tüm inĢa
faaliyetlerinde gerçekleĢtirilecek tüm iĢlemler ve bu
faaliyetlerde kullanılacak iĢ makine ve ekipmanlar
- Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği hükümlerine
uyulması,
- YerleĢim yerleri yakınlarında, yönetmelikte belirtilen çalıĢma saatlerine riayet
edilmesi,
- ĠnĢaat çalıĢmalarında kullanılacak olan ekipmanların bakımlarının düzenli
olarak yaptırılması,
ĠnĢaat
süresince
ĠĢlemleri
Sıyırma ve kazı iĢlemleri, gürültü çıkaracak faaliyetler
- ĠnĢaat faaliyetleri sırasında arazinin hazırlanması için sıyrılan bitkisel toprağın
tekrar serilmesi ve doğal bitki örtüsüne uygun bitkilendirilmesi,
- ĠnĢaat çalıĢmaları sırasında personelin yasadıĢı avlanmasının engellenmesi,
- Doğal floraya en az zarar verecek Ģekilde çalıĢma yapılması,
- ĠnĢaat aĢamasının üreme dönemine rastlaması halinde, gerekli görüldüğü
takdirde gürültünün minimuma indirilmesinin sağlanması,
ĠnĢaat
süresince
ĠĢlemleri
Atık Pil ve
Akümülatörler
Tıbbi Atıklar
Gürültü
Flora Fauna
140
- Yüklenici Firma,
- Yüklenici Firma,
- Yüklenici Firma,
- Yüklenici Firma,
- Yüklenici Firma,
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
ÇED RAPORU
Ġzlenecek
Parametre
Ġzlenecek Faaliyet
Azaltıcı Önlem
Ġzlenme Süresi
Sorumlu
Tarım Alanları
Tarım Alanlarından geçiĢler, KamulaĢtırma çalıĢmaları
- KamulaĢtırma Kanuna uygun olarak tarım arazisi geçiĢlerinde gerekli
kamulaĢtırma çalıĢmalarının yapılması,
- Tarım arazilerinin vasıflarının değiĢtirilmesi,
ĠnĢaat
süresince
ĠĢlemleri
- Yüklenici Firma,
Personel
Ġhtiyaçlarının
karĢılanması
Konut, Altyapı ihtiyaçları
- Proje kapsamında çalıĢacak olan personel ağırlıklı olarak bölgeden temin
edilmeye çalıĢılacaktır.
- DıĢarıdan gelecek olan personel için Ģantiye sahasında kurulacak Ģantiye
binalarından yararlanılacaktır.
- ÇalıĢacak personelin her türlü altyapı ihtiyacı, Ģantiye sahalarında yapılacak
olan sosyal tesislerde karĢılanacaktır.
ĠnĢaat
süresince
ĠĢlemleri
ĠĢ Sağlığı ve
Güvenliği
Arazi düzenleme aĢamasından baĢlayarak tüm inĢa
faaliyetleri
- Yapı ĠĢlerinde Sağlık ve Güvenlik Yönetmeliği hükümleri
-ĠnĢaat çalıĢmaları kapsamında Yapı ĠĢlerinde Sağlık ve Güvenlik Yönetmeliği
hükümlerine uygun çalıĢılması,
ĠnĢaat
süresince
ĠĢlemleri
- Yüklenici Firma,
- Yüklenici Firma,
Tablo 32. ĠĢletme AĢaması Ġzleme Programı
Ġzlenecek
Parametre
Ġzlenecek Faaliyet
Azaltıcı Önlem
Ġzlenme Süresi
Sorumlu
Hava Emisyonları
Isınma Amaçlı kullanılacak yakıtın yanması sonucu ortaya
çıkan baca gazları
-Emisyon değerlerinin yönetmelik sınır değerlerinin altında tutulması,
ĠĢletme süresince
Göksu
Üretim A.ġ.
Enerji
Atıksu
Evsel nitelikli atıksu oluĢumu,
- Evsel nitelikl i atıksuyun sızdırmasız fosseptikte toplanması ve belirli
periyotlarda belediye tarafından vidanjör ile çekilmesinin sağlanması,
- Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği ilgili hükümlerine uyulması
ĠĢletme süresince
Göksu
Üretim A.ġ.
Enerji
Evsel nitelikli katı atık
ĠĢletme bakım ve onarımlarından kaynaklı katı atık
oluĢumları
- Personel ihtiyaçlarının karĢılanması sonucunda oluĢacak evsel kökenli
atıkların, diğer atıklardan ayrı olarak kapalı sızdırmasız kaplarda biriktirilmesi,
belli periyotlarla Belediye tarafından alınarak bertarafının sağlanması
-Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ilgili hükümlerine uyulması
-Geri kazanılabilir ve/veya dönüĢtürülebilir malzemelerin ayrı toplanarak tekrar
kullanımı ve/veya lisanslı geri dönüĢüm tesislerine teslim edilmesi
ĠĢletme süresince
Göksu
Üretim A.ġ.
Enerji
Katı
Atıklar
Tehlikeli atıklar
/
141
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
Ambalaj Atıkları
Atık Yağlar
Atık
Pil
ve
Akümülatörler
Gürültü
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
ÇED RAPORU
Personel ihtiyaçları ve iĢletme faaliyetleri
- ĠĢletme Faaliyetleri kapsamında oluĢacak Ambalaj Atıklarının, diğer atıklardan
ayrı toplanmasını sağlamak, toplanan atıkların Lisanslı firmalara verilerek
bertarafının sağlanması.
- Diğer atıklarla karıĢmasını engellemek, evsel atıklarla bertarafını engellemek,
- Kontrolsüz bir Ģekilde çevreye atılmasını engellemek,
- Ambalaj ve Ambalaj Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ilgili hükümlerine uyulması
ĠĢletme aĢamasında yer alan iĢ makine ve ekipmanları
- ĠĢletme faaliyetleri kapsamında kullanılacak olan her türlü makine ve
ekipmandan kaynaklı oluĢacak atık yağ ve motor yağlarının Yetkili
laboratuvarlarca analizlerinin yapılmasını ve Analiz sonuçlarına uygun olarak
Geri Kazanım ve/veya Bertaraf tesislerinde bertarafının sağlanması amacıyla
lisanslı firmalara teslim etmek,
- Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği ilgili hükümlerine uyulması
ĠĢletme aĢamasında yer alan iĢ makine ve ekipmanları
- ĠĢletme aĢamasında kullanılacak olan araçlardan oluĢacak atık akülerin
toplama noktalarına veya geçici depolama alanlarına götürülmesini sağlamak,
- ĠĢletme faaliyetleri kapsamında oluĢacak her türlü atık pilin yönetmelik
hükümleri çerçevesinde ayrı olarak toplanmasını sağlamak,
- Toplanan Atık pilleri Atık Pil Toplama Lisansı olan firmalara gönderilmesini
sağlamak,
- Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği ilgili hükümlerine uyulması
ĠĢletme aĢamasında yer alan iĢ makine ve ekipmanları
- ĠnĢaat çalıĢmalarında kullanılacak olan ekipmanların bakımlarının düzenli
olarak yaptırılması,
- Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği ilgili
hükümlerine uyulması ve sınır değerlerin sağlanması
142
ĠĢletme süresince
Göksu
Üretim A.ġ.
ĠĢletme süresince
Göksu Enerji
Üretim A.ġ.
- Çevre ve ġehircilik
Ġl Müdürlüğü,
ĠĢletme süresince
Göksu Enerji
Üretim A.ġ.
- Çevre ve ġehircilik
Ġl Müdürlüğü,
ĠĢletme süresince
Göksu Enerji
Üretim A.ġ.
- Çevre ve ġehircilik
Ġl Müdürlüğü,
Enerji
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Acil Müdahale Planı
Proje kapsamında iĢ güvenliği ve iĢçi sağlığını korumak amaçlı olarak hazırlanan Acil
Müdahale Planı, doğal afet, yangın, sabotaj gibi acil durumlarda iĢlerlik kazanacaktır.
Bu planda bulunması gereken unsurlar aĢağıda sıralanmıĢtır.
Acil müdahale ekibinin (AME) belirlenmesi
Acil müdahale ekibinin görev tanımlarının yapılması
Acil müdahale ekibinin içerisinde ast kademeler oluĢturulması
AME‟nin ilgili kurum/kuruluĢlar ve kendi içerisindeki koordinasyon konularının
belirlenmesi
AME‟nin ihtiyaç duyacağı hizmet (ulaĢtırma, levazım, ikmal, bakım vb) tahsis ve
protokollerin belirlenmesi
Acil müdahale ekibinin içerisinde çalıĢacak ekibin günlük çalıĢma esaslarının
belirlenmesi
Acil Müdahale planı koordinasyon özellikleri aĢağıda verilmiĢtir.
143
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
ÇED RAPORU
ġekil 38. Acil Müdahele Planı
Yukarıda belirtilen hususlar uyarınca, projenin inĢaat aĢamasından baĢlayarak iĢletme
aĢamasında da kullanılacak olan Acil Müdahale Planı, faaliyet sahibi DSĠ tarafından
hazırlatılacak ve planda dikkate alınması ve belirlenmesi gerekli ana hususlar ile alınacak
önlemler belirlenecektir.
VIII.2. ÇED Olumlu belgesinin verilmesi durumunda, Yeterlik Tebliği’nde “Yeterlik
Belgesi alan kurum/kuruluĢların yükümlülükleri” BaĢlığı Altında Belirtilen hususların
gerçekleĢtirilmesi ile ilgili program,
Proje konusu yatırımın inĢaat dönemlerine ait (yatırımın iĢletmeye geçiĢine kadar) ÇED
Raporu‟nda verilen taahhütlerin yerine getirilip getirilmediğini kontrol edebilmek için Bakanlık
tarafından belirlenecek periyotlarda izleme raporları hazırlanarak Çevre ve ġehircilik
Bakanlığı‟na sunulacaktır.
Söz konusu projenin inĢaat çalıĢmaları tamamlanmıĢ olup, ÇED Olumlu Belgesinin
alınmasına müteakip DSĠ Genel Müdürlüğüne Geçici Kabul için gerekli müracaatlar yapılarak
tesisin iĢletmeye açılması planlanmaktadır.
144
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
ÇED RAPORU
BÖLÜM IX. YUKARIDAKĠ BAġLIKLAR ALTINDA VERĠLEN BĠLGĠLERĠN TEKNĠK
OLMAYAN BĠR ÖZETĠ (Projenin inĢaat ve iĢletme aĢamalarında yapılması planlanan
tüm çalıĢmaların ve çevresel etkiler için alınması öngörülen tüm önerilerin, mümkün
olduğunca basit, teknik terim içermeyecek Ģekilde ve halkın anlayabileceği sadelikte
anlatılması,)
GÖKSU ENERJĠ Üretim A.ġ. tarafından Sivas Ġli, Ġmranlı Ġlçesi sınırları içerisinde
Karabudak Çayı üzerinde “8 MW kurulu gücünde Ekincik Regülâtörü ve Hidroelektrik
Santrali” yapılması ve iĢletilmesi planlanmaktadır.
Ekincik regülâtörü ve HES projesi, Karabudak Çayı 1.650 m ve 1.415 m kotları
arasında yer almaktadır. Proje kapsamında 1.637,30 m talveg kotunda yer alan 95,4 km2‟lik
yağıĢ alanına sahip Ekincik regülatörü yardımıyla alınan sular, 7.454,45 m uzunluğundaki
iletim kanalı ile cebri boru iletim sistemine aktarılacaktır. Aktarılan sular, 770,38 m
uzunluğundaki cebri boru ile kuyruk suyu kotu 1.416,7 m‟de planlanan HES tesislerine
iletilerek 220,6 m‟lik brüt düĢünün değerlendirilmesi sağlanacaktır.
Projenin toplam kurulu gücü 8,00 MWm/7,52 MWe olacaktır. Proje kapsamında yıllık
üretilecek Firm Enerji 9,745 GWh, Sekonder Enerji ise 9,924 GWh olacaktır. Yapılması
planlanan Hidroelektrik Santrali mevcut durumdaki akımlarla toplam 19,669 GWh enerji
üretecektir.
Söz konusu proje 17.07.2008 tarih ve 26939 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak
yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği Ek-2 Madde.28. “Kurulu gücü 0,5
MW ve üzeri olan nehir tipi santraller” kapsamında yer almaktadır.
Söz konusu proje kapsamında ÇED Yönetmeliğine istinaden Proje Tanıtım Dosyası
hazırlanarak Sivas Çevre ve ġehircilik Ġl Müdürlüğüne sunulmuĢtur. 30.07.2009 tarihinde
Sivas Çevre ve ġehircilik Ġl Müdürlüğü tarafından 2922 sayılı yazı ile ÇED Gerekli Değildir
Kararı verilmiĢtir.
2009 yılında alınan ÇED Gerekli Değildir Belgesine istinaden proje çalıĢmaları
yürütülmüĢ ve 15.12.2010 tarihinde EPDK‟dan Enerji Üretim Lisansı alınmıĢtır. Daha sonra
2011 yılı mart ayında inĢaat çalıĢmalarına baĢlanmıĢ ve 2012 Ocak ayında Sivas Çevre ve
ġehircilik Ġl Müdürlüğünün yazısına istinaden inĢaat faaliyetleri durdurulmuĢtur.
Bu süreç içerisinde söz konusu Ekincik Regülatörü ve HES projesinin inĢaat faaliyetleri
tamamlanmıĢtır.
Söz konusu proje “Nehir Tipi Santral” olarak planlanmıĢ olup, Nehir Tipi HES‟ler su
tüketen tesisler değildir. Ekincik Hidroelektrik santralinin tek amacı enerji üretimidir. Ekincik
Regülatörü ile çevrilen Karabudak Çayı suları, iletim tesisleri vasıtası ile santral binasına
ulaĢtırılacak ve burada türbinlenerek enerji üretimi gerçekleĢtirilecektir. Regülatör ile çevrilen
sular yaklaĢık 6 km sonrasında herhangi bir kimyasal ve fiziksel özelliği değiĢtirilmeden tekrar
Karabudak Çayına bırakılacaktır.
145
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Mansap Su Hakları Raporunda farklı yöntemler ile can suyu hesabı yapılmıĢtır. Yapılan
hesaplamalarda en uygun yöntem olarak Islak Çevre Yöntemi seçilmiĢ ve buna göre can
suyu miktarı tüm aylarda 0,114 m3/sn olarak seçilmiĢtir. AĢağıda Islak Çevre Metoduna göre
yapılan hesaplamalara ait tablo verilmiĢtir.
Tablo 30: Islak Çevre Yöntemine Göre Ekincik Regülatör Yerinde Aylık Bazda Bırakılması Gerekli Olan Can Suyu
3
Miktarları (m /sn) ve Diğer Parametreler
Eylül
Yıllık
Ortalama
0.883
0.817
1.136
0.54
0.67
0.58
1.322
0.114
0.114
0.114
0.114
0.331
0.242
0.173
0.150
0.139
17
17
17
17
17
17
1.041
1.755
1.616
1.180
0.843
0.733
0.678
0.114
0.114
0.114
0.114
0.114
0.114
0.114
0.114
10.00
10.00
10.00
10.00
10.00
10.00
10.00
10.00
10.00
15.07
15.07
15.07
15.07
15.07
15.07
15.07
15.07
15.07
15.07
0.15
0.15
0.15
0.15
0.15
0.15
0.15
0.15
0.15
0.15
0.15
0.732
0.732
0.732
0.732
0.732
0.732
0.732
0.732
0.732
0.732
0.732
0.732
Düşük
Düşük
Düşük
Düşük
Düşük
Yüksek
Yüksek
Yüksek
Yüksek
Düşük
Düşük
Düşük
Kışlama
Kışlama
Üreme
Üreme
Üreme
Ekim
Kasım
Aralık
Ocak
Şubat
Mart
Nisan
Mayıs
Qort
0.817
0.896
0.860
0.787
0.821
1.254
2.115
1.947
1.421
1.016
Minimum akım
0.45
0.49
0.52
0.44
0.49
0.71
0.99
0.89
0.74
UYYOA'ın 10
0.114
0.114
0.114
0.114
0.114
0.114
0.114
0.114
Qe
0.139
0.152
0.146
0.134
0.140
0.213
0.360
Qe (%)
17
17
17
17.00
17
17
Qort-Qe
0.678
0.744
0.714
0.654
0.682
Qe Önerilen
0.114
0.114
0.114
0.114
Qe/YOA (%)
10.00
10.00
10.00
h (cm)
15.07
15.07
h (m)
0.15
V(m/sn)
Akış Dönemi
Sucul Dönem Büyüme Kışlama Kışlama Kışlama
Haziran Temmuz Ağustos
Büyüme Büyüme
Büyüme
Söz konusu proje kapsamında regülatör yapısı ile enerji üretim amaçlı olarak alınan
sular, regülatör yerinden yaklaĢık 6 km sonrasında santral yerinde hiçbir fiziksel ve kimyasal
özelliği değiĢtirilmeden Karabudak Çayı‟na tekrar bırakılacaktır. Ayrıca, regülatör alanı ile
santral yeri arasında yer alan yaklaĢık 6 km‟lik hat üzerinde su kullanımına ihtiyaç duyulan
herhangi bir faaliyet gerçekleĢtirilmemektedir.
26/06/2003 tarih ve 25150 sayılı Resmi Gazetede değiĢik 18/08/2009 tarih ve 27323
sayıyla yayınlanan Elektrik Piyasasında Üretim Faaliyetinde Bulunmak Üzere Su Kullanım
AnlaĢması Ġmzalanmasına ĠliĢkin Usül ve Esaslar Hakkında Yönetmelik gereğince proje
regülatör yapısı ile santral yapısı arasında kalan tarım arazilerinin su ihtiyaçlarının
belirlenebilmesi amacı ile Mansap Su Hakları Raporu hazırlanmıĢtır (Bkz. Ek. 12.2).
Mansap Su Hakları Raporunda da görüleceği üzere Regülatör ve Santral yapısı
arasında dere yatağında Ekincik Köyü ve Sinek Köyü tarım arazileri yer almaktadır. Ekincik
Köyünde toplamda 11 ha, Sinek Köyünde ise toplamda 72 ha salma sulama yöntemi ile
sulanan tarım arazisi bulunmaktadır. Bu tarım arazilerinden Sinek Köyü arazilerinin
sulanabilmesi amacıyla, Sinek Köyü ahalisinin talepleri doğrultusunda iletim kanalının 4+244
km‟sinde branĢman yapısı yapılmıĢ ve 100 mm çapında yaklaĢık 300 m uzunluğunda bir
boru ile bu arazilerin sulanabilmesi için gerekli yapılar oluĢturulmuĢtur. Ekincik Köyü tarım
arazilerinin sulanabilmesi için gerekli su miktarı ise regülatör yapısından bırakılacaktır.
AĢağıda Ekincik ve Sinek Köyü tarım arazileri için gerekli su miktarı verilmiĢtir.
146
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Tablo 29. Mansap Su Hakları
Ekincik Mahalli ark ve Sinek Regülatör Sulaması Ġçin Bırakılacak Toplam Su Miktarı
Sinek Regülatör Sulaması
Ekincik Mahalli ark
Ekincik Mahalli ark ve Sinek
Sulaması için bırakılacak
Regülatör Sulaması için
su miktarı
bırakılacak toplam su miktarı
(lt/sn)
(lt/sn)
(lt/sn)
Ocak
0
0
0
ġubat
0
0
0
Mart
0
0
0
Nisan
0
0
0
Mayıs
0,83
0.17
1.00
Haziran
14.03
3.87
17.90
Temmuz
42.07
9.35
51.42
Ağustos
37.13
8.02
45,15
Eylül
12.38
3.27
15.65
Ekim
0
0
0
Kasım
0
0
0
Aralık
0
0
0
Aylar
için bırakılacak su miktarı
Ekincik Santralında 6.3 kV gerilim seviyesinde üretilen enerji, ünite transformatörleri
vasıtası ile 34.5 kV gerilim seviyesine yükseltilerek 34.5 kV kapalı Ģalta aktarılmakta ve 10
km lik 3xSW MCM iletkenli ENH ile Sivas ili Ġmranlı ilçesi DM merkezine bağlanarak ulusal
Ģebekeye aktarılmaktadır. Bu amaçla santral binasının içine bir giriĢ, bir ölçüm ve iç ihtiyaç
fiderli, bir adet çıkıĢ fiderinden teĢekkül eden toplam dört hücreli 34.5 kV metal muhafazalı
kapalı Ģalt yapılması düĢünülmüĢtür.
Söz konusu proje 15.12.2010 tarihinde EPDK‟dan 49 yıllığına enerji üretim lisansı
almıĢtır. Bu süre sonunda söz konusu tesis devlete devredilecektir.
147
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
ÇED RAPORU
BÖLÜM X.
HALKIN KATILIMI (Projeden etkilenmesi muhtemel yöre halkının nasıl ve
hangi yöntemlerle bilgilendirildiği, proje ile ilgili halkın görüĢlerinin ve konu ile ilgili
açıklamalar)
GÖKSU ENERJĠ Üretim A.ġ. tarafından Sivas Ġli, Ġmranlı Ġlçesi sınırları içerisinde
Karabudak Çayı üzerinde “8 MW kurulu gücünde Ekincik Regülâtörü ve Hidroelektrik
Santrali” projesine iliĢkin olarak 17.07.2008 tarih ve 26939 sayılı Resmi Gazete‟de
yayımlanarak yürürlüğe giren ÇED Yönetmeliği‟nin 9. maddesi gereğince, ÇED sürecine
halkın katılımını sağlamak, faaliyet hakkında bilgilendirmek, görüĢ ve önerilerini almak
amacıyla gerçekleĢtirilmesi gereken; ÇED Sürecine Halkın Katılımı Toplantısı, 12.03.2013
tarihinde saat 10.30‟da Sivas Ġli, Ġmranlı Ġlçesi, Sinek Köyü, Köy Okulunda gerçekleĢtirilmiĢtir.
Halkın Katılımı Toplantısının Halka Duyurulması için Ġlan Metinleri hazırlanmıĢtır. ÇED
Yönetmeliği‟nin 9. maddesi gereğince toplantı tarihini, saatini, yerini ve konusunu belirten
ilanlar, biri yerel biri ulusal düzeyde yayınlanmakta olan toplam iki gazetede toplantı
tarihinden en az on gün önce yayınlatılmıĢtır. Söz konusu ilanlar aĢağıda verilmektedir.
148
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
ÇED RAPORU
Resim 2. Halkın Katılımı Toplantısı Gazete Ġlanı
149
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Sivas Ġl Çevre ve ġehircilik Müdürlüğü baĢkanlığında yapılan Halkın Katılım
Toplantısına sadece Sinek köyü sakinleri katılım sağlamıĢtır. Bölgede yaĢayan halk genel
olarak kıĢ aylarında Ģehir merkezinde ikamet etmektedirler. Sadece yaz aylarında köylerine
geri dönüĢ yapmakta ve yazı köyde geçirmektedirler. Yöre halkından projenin
gerçekleĢmesine yönelik sorulan genel sorular Ģu Ģekilde olmuĢtur.
Sinek köyünde yer alan tarım arazilerinin sulanabilmesi amacıyla su bırakılıp
bırakılmayacağı,
- Cebri boru güzergahında yer alan tarım arazilerinin, cebri boru ile bölünmesi nedeni
ile araziler arasında geçiĢin sağlanması,
- Hayvan geçiĢleri esnasında gerekli güvenlik önlemlerinin alınması,
- Bölgenin ağaçlandırılması,
-
Toplantı esnasında halk tarafından sorulan sorulara aĢağıdaki cevaplar verilmiĢtir.
Ġletim kanalında yapılan bir branĢman vasıtası ile yöredeki tarım arazilerinin
sulanabilmesi planlanmaktadır.
- Cebri boru hattında bulunan tarım arazilerinin geçiĢinin sağlanabilmesi amacıyla cebri
boru üzerinde beton kaidelerle geçiĢ alanları bırakılmıĢ olup, bu Ģekilde boru üzerinden
geçiĢ sağlanabilecektir. (Bkz. Ek. 2.2)
- Ġletim kanalı güzergahı boyunca, bölgedeki köy muhtarlarının göstermiĢ oldukları
yerlerde hayvan geçiĢi için uygun geçiĢ noktaları bırakılmıĢ olup, hayvan geçiĢleri
esnasında güvenliğin sağlanabilmesi amacıyla hayvanları yönlendirecek Ģekilde geçiĢ
yerlerinde uygun tel çit yapılacaktır.
- Orman Bölge Müdürlüğüne bununla ilgili olarak gerekli müracaatlar yapılmıĢ olup,
tesis iĢletmeye açıldıktan sonra bölge iklimine ve flora yapısına uygun olarak
ağaçlandırma çalıĢması yapılacaktır.
-
AĢağıda Halkın Katılımı Toplantısından fotoğraflar verilmiĢtir.
150
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
ÇED RAPORU
Resim 3. Halkın Katılımı Toplantısından Fotoğraflar-1
151
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
ÇED RAPORU
Resim 4. Halkın Katılımı Toplantısından Fotoğraflar-2
152
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
BÖLÜM XI. SONUÇLAR (Yapılan tüm açıklamaların özeti, projenin önemli çevresel
etkilerinin sıralandığı ve projenin gerçekleĢmesi halinde olumsuz çevresel etkilerin
önlenmesinde ne ölçüde baĢarı sağlanabileceğinin belirtildiği genel bir değerlendirme,
proje kapsamında alternatifler arası seçimler ve bu seçimlerin nedenleri)
GÖKSU ENERJĠ Üretim A.ġ. tarafından Sivas Ġli, Ġmranlı Ġlçesi sınırları içerisinde
Karabudak Çayı üzerinde “8 MW kurulu gücünde Ekincik Regülâtörü ve Hidroelektrik
Santrali” yapılması ve iĢletilmesi planlanmaktadır.
Ekincik regülâtörü ve HES projesi, Karabudak Çayı 1.650 m ve 1.415 m kotları
arasında yer almaktadır. Proje kapsamında 1.637,30 m talveg kotunda yer alan 95,4 km2‟lik
yağıĢ alanına sahip Ekincik regülatörü yardımıyla alınan sular, 7.454,45 m uzunluğundaki
iletim kanalı ile cebri boru iletim sistemine aktarılacaktır. Aktarılan sular, 770,38 m
uzunluğundaki cebri boru ile kuyruk suyu kotu 1.416,7 m‟de planlanan HES tesislerine
iletilerek 220,6 m‟lik brüt düĢünün değerlendirilmesi sağlanacaktır.
Projenin toplam kurulu gücü 8,00 MWm/7,52 MWe olacaktır. Proje kapsamında yıllık
üretilecek Firm Enerji 9,745 GWh, Sekonder Enerji ise 9,924 GWh olacaktır. Yapılması
planlanan Hidroelektrik Santrali mevcut durumdaki akımlarla toplam 19,669 GWh enerji
üretecektir.
Söz konusu proje 17.07.2008 tarih ve 26939 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak
yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği Ek-2 Madde.28. “Kurulu gücü 0,5
MW ve üzeri olan nehir tipi santraller” kapsamında yer almaktadır.
Söz konusu proje kapsamında ÇED Yönetmeliğine istinaden Proje Tanıtım Dosyası
hazırlanarak Sivas Çevre ve ġehircilik Ġl Müdürlüğüne sunulmuĢtur. 30.07.2009 tarihinde
Sivas Çevre ve ġehircilik Ġl Müdürlüğü tarafından 2922 sayılı yazı ile ÇED Gerekli Değildir
Kararı verilmiĢtir.
2009 yılında alınan ÇED Gerekli Değildir Belgesine istinaden proje çalıĢmaları
yürütülmüĢ ve 15.12.2010 tarihinde EPDK‟dan Enerji Üretim Lisansı alınmıĢtır. Daha sonra
2011 yılı mart ayında inĢaat çalıĢmalarına baĢlanmıĢ ve 2012 Ocak ayında Sivas Çevre ve
ġehircilik Ġl Müdürlüğünün yazısına istinaden inĢaat faaliyetleri durdurulmuĢtur.
Bu süreç içerisinde söz konusu Ekincik Regülatörü ve HES projesinin inĢaat faaliyetleri
tamamlanmıĢtır.
Söz konusu proje “Nehir Tipi Santral” olarak planlanmıĢ olup, Nehir Tipi HES‟ler su
tüketen tesisler değildir. Ekincik Hidroelektrik santralinin tek amacı enerji üretimidir. Ekincik
Regülatörü ile çevrilen Karabudak Çayı suları, iletim tesisleri vasıtası ile santral binasına
ulaĢtırılacak ve burada türbinlenerek enerji üretimi gerçekleĢtirilecektir. Regülatör ile çevrilen
sular yaklaĢık 6 km sonrasında herhangi bir kimyasal ve fiziksel özelliği değiĢtirilmeden tekrar
Karabudak Çayına bırakılacaktır.
153
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Söz konusu proje kapsamında regülatör yapısı ile enerji üretim amaçlı olarak alınan
sular, regülatör yerinden yaklaĢık 6 km sonrasında santral yerinde hiçbir fiziksel ve kimyasal
özelliği değiĢtirilmeden Karabudak Çayı‟na tekrar bırakılacaktır. Ayrıca, regülatör alanı ile
santral yeri arasında yer alan yaklaĢık 6 km‟lik hat üzerinde su kullanımına ihtiyaç duyulan
herhangi bir faaliyet gerçekleĢtirilmemektedir.
Söz konusu proje 15.12.2010 tarihinde EPDK‟dan 49 yıllığına enerji üretim lisansı
almıĢtır. Bu süre sonunda söz konusu tesis devlete devredilecektir.
Ekincik Regülatörü ve HES Tesisleri, Ġç Anadolu Bölgesi, Sivas ili, Ġmranlı ilçesi
sınırlarında, Divriği - Ġ 40 - b3 numaralı 1/25000 ölçekli haritada 4.403.000 – 4.407.000 kuzey
enlemleri ve 448.000 – 452.000 doğu boylamları arasında Darıdere mezraa' nın 1 km
doğusunda yer almaktadır.
Proje alanına en yakın yerleĢim yerleri Ġletim Kanalı yakınlarında yer almakta olup,
konumları ile ilgili detaylı bilgileri aĢağıda verilmiĢtir.
Tablo 2. En Yakın YerleĢim Yerleri Bilgileri
YERLEġĠM
YERĠ
EN YAKIN PROJE ÜNĠTESĠ
PROJE ÜNĠTESĠNE
YAKLAġIK
GÖRE KONUMU
MESAFESĠ (m)
Ekincik
Ġletim Kanalı (2.000 m – 3.000 m arası)
Kuzey
150
Sinek
Ġletim Kanalı (6.000 m – 7.000 m arası)
Güney
500
Sinek
Yükleme Havuzu
Güneydoğu
450
Sinek
Cebri Boru
Doğu
400
Sinek
Santral
Kuzeydoğu
400
Proje alanı koordinatları rapor giriĢ sayfasında verilmiĢ olup, proje alanını ve yakın
çevresindeki yerleĢim yerlerini gösteren 1/25.000 Ölçekli Topografik Harita ekte sunulmuĢtur.
(Bkz.Ek. 1.1). Proje alanına ait uydu görüntüleri ve fotoğraflar da ekte sunulmuĢtur. (Bkz. Ek.
2.2 ve Ek. 2.3)
Ekincik Regülatörü ve Hidroelektrik Santrali projesinin inĢaat faaliyetleri
tamamlanmıĢtır. Bu kapsamda söz konusu proje için Sivas Ġl Özel Ġdaresine müracaat
edilerek proje için hazırlanmıĢ olan Mevzii Ġmar Planları 10.06.2011 tarih ve 85 Nolu Karar ile
Sivas Ġl Özel Ġdaresi tarafından onaylanmıĢtır. Proje onay yazısı ve 1/5.000 Ölçekli Mevzi
Ġmar Planı ekte sunulmuĢtur (Bkz. Ek. 1.2).
Çevre ve ġehircilik Bakanlığı tarafından hazırlanarak 02.04.2012 tarih ve 4985 sayılı
oluru ile onaylanmıĢ olan Yozgat-Sivas-Kayseri Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre
Düzeni Planı Plan Notları ve Lejantı ekte sunulmuĢtur (Bkz. Ek 1.3).
Söz konusu projenin inĢaat faaliyetleri tamamlanmıĢ olup, aĢağıda proje yatırım bedeli
verilmiĢtir
154
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Tablo 2. Ekincik Regülatörü Ve HES Tesisleri Toplam KeĢif Bedeli (TL)
1 REGÜLATÖR
2.025.470
2 SUALMA YAPISI
131.193
3 ĠLETĠM KANALI
3.381.248
4 YÜKLEME HAVUZU
881.615
5 CEBRĠ BORU
1.644.955
6 SANTRAL BĠNASI (8.00 MW)
5.728.000
6.1 Santral Binası ve Kuyruksuyu Kanalı
1.432.000
6.2 Elektromekanik Teç.
4.296.000
7 ENERJĠ NAKĠL HATTI
716.000
8 DAĠMĠ SĠTE
71.600
9 ULAġIM YOLLARI
179.000
TOPLAM
14.759.079
Söz konusu proje kapsamında üretilen elektrik enerjisi ulusal enterkonnekte sisteme
bağlanarak ülke enerji üretimine katkıda bulunacak kamu yararı bir projedir.
Tüm dünyada enerji üretimi teknolojik geliĢme ve artan nüfusla birlikte enerji ihtiyacının
büyümesi ile büyük bir sıkıntı haline gelmiĢtir. Artan enerji ihtiyacı ile birlikte fosil yakıta dayalı
enerji üretiminde de büyük artıĢlar olmuĢtur. Ancak fosil yakıtların tüketiminin artması ile
birlikte Çevre Kirliliğinin de boyutları artmaktadır. Tüm dünyada teknolojinin geliĢmesi ile
artan enerji ihtiyaçlarına kesin ve kalıcı çözüm olarak Yenilenebilir Enerji Kaynakları
gösterilmektedir.
Özellikle Depolamasız Hidro Elektrik Santralleri en önemli Yenilenebilir Enerji
kaynakları arasında yer almaktadır.
Proje alanında yer alan regülatör yapısı orman arazisi ve Ģahıs arazisi üzerinde; iletim
kanalı hazine arazisi, orman arazisi ve Ģahıs arazisi üzerinde; yükleme havuzu maliye hazine
arazisi üzerinde; cebri boru hazine arazisi, orman arazisi ve Ģahıs arazisi; santral yapısı
Ģahıs arazisi ve köy tüzel kiĢiliği arazisi üzerinde yer almaktadır.
Söz konusu proje kapsamında bulunan ünitelerin bir kısmı özel mülkiyete bir kısmı ise
hazine arazisine denk gelmektedir. Özel mülkiyete denk gelen arazilerin kamulaĢtırılması
yapılmıĢtır. KamulaĢtırma ile ilgili olarak Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu‟nun 06.07.2011
tarihli yazısı ekte sunulmuĢtur. (Bkz. Ek. 5.1)
Söz konusu proje kapsamında Amasya Orman Bölge Müdürlüğünden Orman Ġzni
alınarak inĢaat faaliyetleri yürütülmüĢtür. (Bkz. Ek. 7.4)
155
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Projenin iĢletmeye açılmasını müteakip ilgili Orman Bölge Müdürlüğüne müracaat
edilerek proje alanı çevresinde ve özellikle proje üniteleri çevresinde gerekli izinler alındıktan
sonra ağaçlandırma çalıĢması yapılacaktır.
Söz konusu proje alanı içerisinde ve yakın çevresinde herhangi bir kültür ve tabiat
varlığı, arkeolojik kalıntı ve korunması gerekli doğal değer bulunmamaktadır. Konu ile ilgili
olarak Sivas Tabiat Varlıklarını Korumu Kurulu görüĢü ekte verilmiĢtir. (Bkz. Ek. 7.1) Projenin
nin inĢaat çalıĢmaları sırasında herhangi bir arkeolojik kalıntıya rastlanmamıĢtır.
Söz konusu proje Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği kapsamında yer almakta
olup, söz konusu proje için 30.01.2013 tarihinde Sulak Alan Faaliyeti Ġzin Belgesi alınmıĢtır.
(Bkz. Ek. 8)
ĠnĢaat faaliyetleri sırasında Regülatör yapısında, Ġletim Kanalında, Yükleme Havuzunda
ve Santral binasında kazı çalıĢmaları yürütülmüĢtür. Kazıdan çıkan malzemenin büyük bir
kısmı dolgu ve servis yolu inĢaatlarında kullanılmıĢtır. Sadece yükleme havuzundan ve
santral binası inĢaasından çıkan bir miktar hafriyat çıkmıĢtır. OluĢan hafriyat proje
kapsamında belirlenmiĢ olan hafriyat döküm sahasında depolanmıĢtır.
ĠnĢaat faaliyetleri sırasında 18.03.2004 tarih ve 25406 sayılı “Hafriyat Toprağı, ĠnĢaat
ve Yıkıntı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” hükümlerine uygun olarak çalıĢma yürütülmüĢtür.
Sivas ili, Ġmranlı ilçesi üzerinden proje sahasına kadar asfalt ve stabilize Devlet
Karayolları ile ulaĢım imkanı mevcut olup, Ġmranlı ile proje sahası arası yaklaĢık olarak 40
km‟dir ve proje sahasına ulaĢım yönünden herhangi bir problem bulunmamaktadır.
Ancak, proje sahası içerisinde yükleme havuzu ve santral binası yerlerine ulaĢımı
sağlayacak olan yaklaĢık olarak 1.000 m uzunluğunda yeni yol ve regülatör yerinde
Karabudak Çayı üzerinden geçiĢte kullanılmak üzere yaklaĢık 500 m uzunluğunda yeni yol
yapılmıĢtır. Bu yollar ulaĢım amaçlı olarak daha sonrada kullanılabilmesi için bırakılmıĢtır.
Ayrıca, iletim kanalı boyunca, servis yolu yapılmıĢtır. Bu yol kalıcı olup, iletim kanalında
herhangi bir problem yaĢanması sırasında kullanılacaktır. Ġletim kanalının köy yolları ile
kesiĢtiği noktalarda geçiĢler kapalı olarak yapılacak ve güvenli geçiĢ yapıları oluĢturulmuĢtur.
Söz konusu proje kapsamında Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu‟nun 06.07.2011 tarih
ve 3131-4, 3131-5 sayılı Kararları ile kamulaĢtırılmasına ve 3131-6, 3131-7 sayılı kararları ile
de Devletin Hüküm ve tasarrufu altındaki taĢınmazların irtifak hakkı tesis edilmesine karar
verilmiĢtir. (Bkz. Ek. 5.1)
Söz konusu karar kapsamında 2,62 ha Kuru Marjinal Tarım Arazisinin vasıf değiĢikliği
için 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununa istinaden Toprak Koruma
Projesi hazırlatılmıĢ olup, ekte sunulmuĢtur. (Bkz. Ek 5.4) Proje kapsamında hazırlanmıĢ
olan Toprak Koruma Projesine uygun olarak gerekli bitkilendirme çalıĢmaları yürütülecektir.
Arazi Vasfı değiĢikliği kapsamında Sivas Ġl Tarım Müdürlüğünün yazısı ekte sunulmuĢtur.
(Bkz. Ek. 5.2)
156
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Proje kapsamında Sinek köyünde 12.894,40 m2 mera arazisi rezervuar alanında
kalmakta olup, bu arazinin mera vasfından çıkarılarak hazine arazisi olarak tescil edilmesine
yönelik Sivas Ġl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünün yazısı ekte sunulmuĢtur. (Bkz. Ek.
5.3)
Projenin inĢaat aĢamasında oluĢan evsel nitelikli katı atıklar (cam, kağıt, plastik vb.),
personelin yemek servisinden kaynaklı olarak organik kökenli evsel nitelikli katı atıklar ve
inĢaat aĢamasında yapılan kazı ve inĢaat iĢlemlerinden kaynaklanacak katı atıklardır.
Tesiste inĢa faaliyetlerinden kaynaklı olarak oluĢan katı atıklar içerisinde geri kazanımı
mümkün olan demir, çelik, metal ve benzeri malzemeler diğer atıklardan ayrı biriktirilerek
Ankara Merkez Binaya gönderilmiĢ ve burada Lisanslı kuruluĢlara verilerek bertarafı
sağlanmıĢtır.
Geri kazanımı mümkün olmayan atıklar (yemek, organik atıklar v.b) ise Ģantiye alanı
içerisinde çöp konteynırlarında biriktirilmiĢtir.
Söz konusu katı atıklar Ġmranlı Belediyesi tarafından periyodik olarak alınması
sağlanmıĢtır. Ġlgili tutanaklar ekte sunulmuĢtur. (Bkz. Ek. 9)
Projenin inĢaat çalıĢmalarından kaynaklı olarak oluĢan gürültü seviyesi yapılan
hesaplamalarda görüleceği üzere 24 m mesafede sınır değer olan 70 dBA‟nın altında 61,5
dBA olarak hesaplanmıĢtır. Projenin inĢaat aĢamasında gürültü ölçüm raporu
hazırlatılmamıĢtır.
ĠnĢaat çalıĢmaları süresince çalıĢan tüm personele ĠĢ Sağlığı ve Güvenliği eğitimleri
verilmiĢ, inĢaat çalıĢmaları süresince gerekli tüm güvenlik tedbirleri alınarak bu güvenlik
tedbirleri kapsamında çalıĢma yürütülmesi sağlanmıĢtır. Ekte inĢaat aĢamasında hazırlanmıĢ
olan HSE planı ve ĠnĢaat aĢaması için hazırlanmıĢ olan Risk Analizi ekte verilmiĢtir. (Bkz. Ek.
11)
Ekincik Regülâtörü ve HES‟in hemen membasında, 4628 sayılı yasa kapsamında tüzel
bir kiĢilik tarafından müracaatı olan Dila Hidroelektrik Santral Projesi yer almaktadır. Yine
Karasu nehri üzerinde önerilen proje yerinin mansabında 4628 sayılı yasa kapsamında tüzel
bir kiĢilik tarafından müracaatı olan Sütlüce Hidroelektrik Santral Projesi yer almaktadır.
Regülatör ve Santral yapısı arasında dere yatağında Ekincik Köyü ve Sinek Köyü
tarım arazileri yer almaktadır. Ekincik Köyünde toplamda 11 ha, Sinek Köyünde ise toplamda
72 ha salma sulama yöntemi ile sulanan tarım arazisi bulunmaktadır. Bu tarım arazilerinden
Sinek Köyü arazilerinin sulanabilmesi amacıyla, Sinek Köyü ahalisinin talepleri
doğrultusunda iletim kanalının 4+244 km‟sinde branĢman yapısı yapılmıĢ ve 100 mm
çapında yaklaĢık 300 m uzunluğunda bir boru ile bu arazilerin sulanabilmesi için gerekli
yapılar oluĢturulmuĢtur. Ekincik Köyü tarım arazilerinin sulanabilmesi için gerekli su miktarı
ise regülatör yapısından bırakılacaktır.
Mansap Su Hakları Raporunda farklı yöntemler ile can suyu hesabı yapılmıĢtır.
Yapılan hesaplamalarda en uygun yöntem olarak Islak Çevre Yöntemi seçilmiĢ ve buna göre
can suyu miktarı tüm aylarda 0,114 m3/sn olarak seçilmiĢtir.
157
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Projenin iĢletilme aĢamasında doğal hayatın devamlılığının sağlanabilmesi için dere
yatağına bırakılacak su miktarı ölçümlerinin yapılabilmesi amacıyla kurulması gereken Akım
Gözlem Ġstasyonlarının kurulumu için DSĠ Genel Müdürlüğü 19. Bölge Müdürlüğüne gerekli
müracaatlar yapılmıĢ ve DSĠ 19. Bölge Müdürlüğünün 16.04.2012 tarih ve 2015 sayılı
yazısına istinaden AGĠ kurulumları gerçekleĢtirilmiĢtir. DSĠ Bölge Müdürlüğü ilgi yazısı ekte
ve AGĠ Kurulumuna ait tutanak ekte verilmiĢtir. (Bkz. Ek. 13)
Proje kapsamında iĢletme aĢamasında türbinler, jeneratörlerin çalıĢmasından kaynaklı
gürültü oluĢacaktır. Ancak söz konusu ekipmanlar HES binası içerisinde kapalı ortamda yer
aldığından çevresel gürültü oluĢumu beklenmemektedir.
ĠĢletme aĢamasında oluĢması muhtemel gürültü ile ilgili olarak 07.03.2008 tarih ve
26809 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün
Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği ilgili hükümlerine uyulacaktır. “Çevre Kanununca
Alınması Gereken Ġzin Ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik” hükümleri kapsamında HES
Projeleri Ġzne Tabi tesis kapsamında yer almamaktadır.
Söz konusu
yaptırılacaktır.
tesis
kapsamında
Tesis
Kabul
aĢamasında
Gürültü
ölçümleri
Söz konusu projenin iĢletilmesi sırasında idari ve sosyal ünitelerden içme ve kullanma
amaçlı suların kullanımı sonrasında oluĢacak atıksular tesis bünyesinde yapılan sızdırmasız
fosseptikte toplanacaktır. Sızdırmasız fosseptiğin dolması durumunda Ġmranlı Belediyesi
vidanjörleri vasıtası ile çektirilerek bertarafları sağlanacaktır. Proje kapsamında yapılan
sızdırmasız fosseptik planı ekte sunulmuĢtur. (Bkz. Ek. 14)
Söz konusu projede insan ve çevre açısından risk teĢkil eden noktalarda gerekli
önlemler alınmıĢtır.
HES projesi kapsamında yer alan Santral Binası, Yükleme Havuzu ve Regülatör yapısı
tel çit ile çevrilerek bu ünitelere izin giriĢler engellenmiĢtir.
Ġletim kanalı güzergahında heyelan riski bulunan noktalarda kapalı kutu geçiĢler
yapılarak heyelan oluĢma riski minimize edilmiĢtir. TaĢkın sularının kanal yapısına ve
çevreye zarar vermesini engellemek amacıyla alt ve üst sel geçiĢleri yapılmıĢtır.
Ġletim kanalı güzergahında köy yolları ile kesiĢimlerde gerekli yönlendirmeler ve
geçiĢler sağlanmıĢtır. Ġletim güzergahında hayvan geçiĢleri için ilgili köy muhtarlıkları ile
görüĢülerek muhtarların yönlendirmeleri doğrultusunda hayvan geçiĢ noktaları bırakılmıĢtır.
Bu geçiĢ noktalarında hayvanların yönlendirilebilmesi ve güvenlik amacıyla tel çit
yapılacaktır. Ġletim kanalı Ekincik köyü yakınından geçmektedir. Bu geçiĢin olduğu yerde
güvenli geçiĢin sağlanabilmesi amacıyla Ekincik Köyü giriĢinden itibaren sağ ve sol tarafta
150‟Ģer m lik kısım kapalı geçilmiĢtir. Ġletim kanalı içerisinde alınan tüm önlemlere rağmen
herhangi bir hayvan veya canlının düĢmesi durumunda yükleme havuzu giriĢinde ızgara
yapısı oluĢturulmuĢtur.
158
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Bunun dıĢında iletim kanalı güzergahı boyunca ve regülatör yapısı, yükleme havuzu
çevresinde uyarı levhaları bulundurulacaktır. Ayrıca DSĠ Genel Müdürlüğü tarafından
yapılacak Kesin Kabul aĢamasında DSĠ Genel Müdürlüğü tarafından talep edilecek ilave
güvenlik önlemleri alınacaktır.
Yükleme havuzunda yağmur, taĢkın vb. nedenlerden ötürü kapasitenin üzerinde su
bulunması durumunda taĢkın kanalı yapılmıĢtır. Bu sayede fazla su hiçbir Ģekilde çevreye
zarar vermeden taĢkın kanalı vasıtası ile dere yatağına ulaĢtırılacaktır.
AĢağıdaki proje ünitelerinde güvenlik önlemleri kapsamında kapalı geçiĢ, tel çit ve uyarı
levhaları ile ilgili fotoğraflar yer almaktadır.
Ayrıca Ekincik Regülatörü ve HES Projesi proje alanda makilik ve otsu bitkiler, orman,
tarım gibi habitat lekeleri bulunmaktadır. Peyzaj onarım çalıĢmaları yapılırken yapay veya
doğal yetiĢme ortamlarında bitki topluluklarının doğal süksesyonları incelenmelidir. Bu
incelemeler bize çayır, çalı ve orman bitki topluluklarından çalıĢma ortamında yetiĢebilecek
türler hakkında bilgi verecektir. Bahsi geçen bu türler uzun yıllar süre gelen doğal Ģartlara en
iyi uyum sağlamıĢ ve o bölgede yetiĢebilen, alana özgü türlerdir. Onarım çalıĢmalarında
gerekli görülmesi halinde öncü bitkilerin, daha sonra da özgü türlerin denenmesi baĢarı
oranını arttıracaktır. Proje kapsamında önerilen Peyzaj Onarım Planı ve bitki türlerine ait
detaylı bilgiler ekte yer alan Peyzaj Onarım Raporunda yer almaktadır. (Bkz. Ek. 12.1)
Söz konusu projenin faaliyete geçirilmesi aĢamasında çevreye olumsuz yönde etkileri
azımsanacak düzeydedir. ĠnĢaat aĢamasında ise verilen zararlar geçici olup, gerekli önlemler
alınarak inĢaat faaliyetleri yürütülmüĢtür. Projenin inĢaat çalıĢmalarının tamamlanması ile bu
etkiler sona ermiĢtir.
Projenin inĢaatı sırasında çevre kirliliğini önlemek için ihtiyaç duyulan yatırımlar
yapılacak olup raporun önceki bölümlerinde belirtilen ilgili yönetmeliklerin sınır değerlerine ve
kurallarına uyulacaktır. Gerekli kurum ve kuruluĢlarla yazıĢmalar yapılarak gereken izinler
alınacaktır.
Sonuç olarak yapılması planlanan faaliyetin fiziksel, biyolojik ve sosyal çevreye
olumsuz yönde bir etkisi olmayacak ve proje yörenin ekonomik ve sosyal yapısına büyük
ölçüde canlılık getirecektir.
Projenin tüm aĢamalarında; 4857 sayılı ĠĢ Kanunu ve bu kanuna bağlı olarak
çıkartılmıĢ olan yönetmelik ve tüzük hükümlerine uyulacak ve olası kaza ve risklerinin en aza
indirilmesi için gereken tüm önlemler alınacaktır.
159
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
Ayrıca proje kapsamında;
 17.07.2008 tarih ve 26939 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği” ,
 21.11.2008 tarih ve 27061 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Çevre Denetimi Yönetmeliği”,
 03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği”
 06.06.2008 tarih ve 26898 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren “Hava
Kalitesi Değerlendirme Ve Yönetimi Yönetmeliği”
 04.06.2010 tarih ve 27601 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Çevresel Gürültünün Değerlendirmesi ve Yönetimi Yönetmeliği”
 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren “Su
Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği”,
 14.03.1991 tarih ve 20814 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren “Katı
Atıkların Kontrolü Yönetmeliği”,
 24.08.2011 tarih ve 28035 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
“Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği”,
 18.03.2004 tarih ve 25406 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
“Hafriyat Toprağı, ĠnĢaat ve Yıkıntı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği”,
 30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Atık
Yağların Kontrolü Yönetmeliği”
 26.03.2010 tarih ve 27533 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik”,
 14.03.2005 tarih ve 25755 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
“Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği”
 25.11.2006 tarih ve 26357 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
“Ömrünü TamamlamıĢ Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği”
 05.07.2008 tarih ve 26927 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren “Atık
Yönetimi Genel Esaslarına ĠliĢkin Yönetmelik”
 08.06.2010 tarih ve 27605 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren
“Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı KirlenmiĢ Sahalara Dair Yönetmelik”,
 09.09.2006 tarih ve 26284 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren “Dere
Yatakları ve TaĢkınlar ile Ġlgili (2006/27) Sayılı BaĢbakanlık Genelgesi”ne,
160
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
 4857 sayılı ĠĢ Kanunu ve bu kanuna bağlı olarak çıkartılmıĢ olan tüzük ve
yönetmeliklere,
Ġle 11.08.1983 tarih ve 18132 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
2872 sayılı Çevre Kanunu, 167 sayılı Yer altı Suları Hakkında Kanun, 1380 sayılı Su Ürünleri
Kanunu, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu, 4342 sayılı Mera Kanunu,
6831 sayılı Orman Kanunu, 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin AĢılattırılması
hakkında kanun, 4915 Sayılı Kara Avcılığı Kanunu ve bu kanunlara istinaden çıkarılan
yönetmeliklerle ilgili meri mevzuat hükümlerine riayet edilecek ve tesis için gerekli izin, lisans,
ruhsat vb. hususlarla ilgili yasal düzenlemelerin gerektirdiği kriterlere riayet edilecektir.
161
EKĠNCĠK REGÜLATÖRÜ VE HES PROJESĠ
GÖKSU ENERJĠ ÜRETĠM A. ġ.
ÇED RAPORU
NOTLAR VE KAYNAKLAR
Doç. Dr. Müezzinoğlu A., Hava Kirliliğinin Ve Kontrolünün Esasları,1987
Karpuzcu, M. 1991:Çevre Kirlenmesi Ve Kontrolü, Ġstanbul
CITES SözleĢmesi
BERN, Avrupa Yaban Hayatı ve YaĢama Ortamlarını Koruma SözleĢmesi(1984)
Ekim,T. Koyuncu, M.Vural, M.Duman, H.Aytaç, Z. Adıgüzel Türkiye Bitkileri Kırmızı
Kitabı
6. Davis.P.H, Flora Of Turkey And The East Aegean Islands, Vol.1-10,Edinburg(19651988)
7. IUCN, 2006. Summary Statistics for Globally Threatened Species. Retrieved 5 May,
2006
8. Baytop, T.,Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, Ankara (1997)
9. Demirsoy A. “Genel Zoocoğrafya Ve Türkiye Zoocoğrafyası”, Ankara (2002)
10. Demirsoy A. “YaĢamın Temel Kuralları-Omurgalılar/Amniyota (Sürüngenler, KuĢlar Ve
Memeliler) Cilt-III/Kısım-II”, Ankara (2003)
11. RITA, Research and Innovative Technology Administration National Transportation
Library, Noise and Vibration During Construction
12. Environmental Noise Control, Edward B. Magrab, PH.D., A Wiley-Interscience
Publication, John Wıley&Sons,
13. ERSOY, K.E, Balık Geçitleri Ve Baraj Rezervuarını OluĢturan Kaynakta Balık
Faunasının Tespiti, Dsi Genel Müdürlüğü ĠĢletme Ve Bakım Dairesi BaĢkanlığı, Su
Ürünleri ġube Müdürlüğü, Ankara
14. www.sivas.gov.tr
15. www.sivas.bel.tr
16. wwwsivas.gov.tr
17. Sivas Ġl Çevre Durum Raporu
18. www.dsi.gov.tr
19. www.cevreorman.gov.tr
20. V. Ulusal Çevre Mühendisliği Kongresi, Ġzmit Klinik ve Tehlikeli Atıkları Yakma ve Enerji
Üretim Tesisinden Atmosfere Verilen Azot Oksit Emisyonlarının Dağılım Modellemesi, F.
TAġPINAR – M. BAKOĞLU
1.
2.
3.
4.
5.
162
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
6 756 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content