close

Enter

Log in using OpenID

Betonarme_2_3 - Habur Haber

embedDownload
Taşıyıcı
Sistem
Düzensizlikleri
(fotoğraflar-yorumlar)
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
67
Derz hasarları
Derz
çatlak
hasar
?
B
C
?
?
Mayıs 2006, KIBRIS
Plan
Derz var fakat çok yetersiz ve doldurulmuş
Planda büyük girinti-çıkıntılar
Plan
Mayıs 2006, KIBRIS
Süreksizlik yaratan boşluklar (yapının dört cephesinde de aynı boşluk var)
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
68
Burulma hasarları
B
Hasar
Meksika
Deprem derzi olmayan L tipi yapı hasarı
Burulma hasarı
H
Ümitsiz bir yapı kurtarılmaya çalışılıyor!
•Rijitlik dağılımı kötü (arka cephe dolgu duvar, diğerleri boş)
•Yapı temel alanı yetersiz
Gelişigüzel yerleştirilmiş kolonlar, saplama ve
süreksiz kiriş düzensizliği burulmaya neden olur.
Hasar gören yapı çelik direkler ile askıya alınmış.
Düşeyde düzensizlik hasarı
Yaklaşık B>H/3 olmalı
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
69
Kirişsiz balkon döşemeler, saçaklar ≡
Kirişsiz balkon döşemeler betonarme yapıların en riskli bölgesidir,
sadece bir kenarından yapıya bağlıdır. Hata kaldırmaz. Özenli
projelendirme ve yapım ister. Geçit töreni, düğün ve spor izlemek
amacıyla insanların balkonlara yığılması veya depo olarak
kullanılması sonucu ön görülenin üzerinde yüklenirler.
Göçmüş balkon. Bir bayan
şalından asık duruyor.
Uygulamada en çok karşılaşılan sorun, üstte olması gereken donatının
bilinçsiz ustalar tarafından ortaya veya alta konmasıdır. Sehpa
kullanılmadığı takdirde beton dökümü sırasında donatı alta kayar.
Kalıp alınır alınmaz veya zaman içinde aşırı yük, donma-çözülme ve
paslanma sonucu, göçerler.
Göçmüş balkon. Usta balkon plağı
altında cansız yatıyor.
Ağır giriş saçağı, Şili, 2007.
Düşey deprem kuvvetinden göçmüş.
İnşaat sırasında göçen balkon
Vezirköprü, 17.03.2007
Samsun, 03.09.2006: Gelin uğurlamak için balkonlara çok sayıda insan yığılınca çöktü. 2 can kaybı, 16
yaralı (Fotoğrafların kullanım izni İhlas Haber Ajansından alınmıştır. 06.09.2006 Mert BALÇIK).
Depremde göçmüş balkonlar
Düğünde göçen balkon, Bursa,
02.08.2007
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
70
Yapışık kirişler
Hasar
?
Foto: Mehmet Gökhan KOCABAŞ, 2006
Foto: Hakan ORAKOĞLU, 2006
Kirişler kolona yapıştırılmış
Süreksiz kiriş. Soldaki kiriş kolona, sağdaki da
kiriş soldaki kirişe yapıştırılmış
Kolona yapışık ve
yapı içinde devamı
olmayan konsol
Kirişler kolona iç
taraftan yapıştırılmış.
Bağlantı çok zayıf.
Rijit kiriş-zayıf kolon
düzensizliği de oluşmuş
Foto: Mehmet Gökhan KOCABAŞ, 2006
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
71
Süreksiz Kiriş: Girintili-çıkıntılı/ zig-zag kirişler
Burada kolonları bağlayan sürekli bir kiriş deprem için şart!
Yanlış !
?
?
Yanlış !
Foto: Gökhan KOCABAŞ, 2006
Doğru
Doğru
Yanlış
Doğru
Doğru
Foto: Gökhan KOCABAŞ, 2005
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
72
Burada kolonları birleştiren
sürekli bir kiriş deprem için şart!
Yanlış !
?
Yanlış !
?
Burada kolonları birleştiren
sürekli bir kiriş deprem için şart!
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
73
Foto: Gökhan KOCABAŞ, 2006
Yanlış
?
Yanlış
Yanlış
?
Yanlış
Konsol kolona yapıştırılmış.
Yapı içinde devamı yok’
Sadece duvarlar altına kiriş koymak mühendislik değildir!
Bu tür taşıyıcı oluşturan; ya mühendis değildir ya da mesleğini önemsememektedir!
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
74
Yanlış
?
Bu kiriş nereye oturuyor?
?
Yanlış
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
75
Ek kuvvet üreten zayıf birleşim noktaları
Foto: Betül İLHAN, 2007
Foto: Betül İLHAN, 2007
Kolon aksları
çakışmıyor
Dışmerkezlik
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
76
Çakışmayan kolon aksı ve süreksizlikler
Foto: Hakan ORAKOĞLU
Foto: Hakan ORAKOĞLU
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
Foto: Hakan ORAKOĞLU
77
?
?
Foto: Mahmut Yalçın
?
? ?
?
?
?
?
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
78
Konsola oturan kolon (YASAK!)
Bak: Deprem Yönetmeliği-2007, Madde 2.3.2..4
?
?
?
http://www.deprem.fikirgonul.com/makale-kadirguler.htm
http://yapidanismani.googlegroups.com/web/DSC01430.JPG
Foto: Ahmet DERVİŞOĞLU, .2008
Foto: Ahmet DERVİŞOĞLU, .2008
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
79
Hiçbir yerde kiriş yok!
Sadece dişler var.
?
Kolon konsola oturuyor. YASAK !
Foto: Ahmet DERVİŞOĞLU, 22.09..2008
Taşıyıcı sistem bilgisinden yoksun bir mühendisin eseri (!)
Bu yapıda ne mühendislik nede taşıyıcı sistem var. Değil depremde,
kendi yükü altında dahi ayakta durması mümkün değildir.Yapı tam
yüklendiğinde sorunlar ortaya çıkmaya başlayacaktır.
Bu yapı Türkiye’nin IV. Deprem bölgesindedir.
Konsol kiriş yapı içinde
devam etmiyor!
Köşe kolon üstten kesik
Ne TS 500-2000 nin, nede Deprem yönetmeliği 2007 nin koşullarını
sağlıyor:
•Deprem Yönetmeliği-2007, Madde 2.3.2.4 e
•Deprem Yönetmeliği - 2007, madde 2.5.1.4 ve madde 2.5.3 e
Foto: Ahmet DERVİŞOĞLU, 22.09.2008
aykırı.
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
80
Yumuşak kat ≡
Hasarlı
→
Hasarlı
→
Hasarlı
→
Bant pencere
Yumuşak kat
Kesiti küçültülmüş
kısa kolon
Foto: İbrahim TORUNOĞLU
Yumuşak kat örneği: Hata üstüne hata!
Yumuşak kat
Aday
→
Bu kütlenin depremde ayakta kalması mümkün mü?
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
81
Alt kolonlar üst kolonlardan uzun
Yu
m
uş
ak
Yu
m
ka
t
Kolonlarda mafsallaşma
uş
ak
ka
t
Yukarıdaki her iki yapı da inşaat aşamasında iken deprem nedeniyle ağır hasar görmüş.
Soldaki yapının yumuşak kat nedeni: Alt katta duvar yok, üst katlarda var.
Sağdaki yapının yumuşak kat nedeni: Duvarlar değil, çünkü hiçbir katta duvar yok. Ancak alt kat kolonları üst kat kolonlarından çok daha daha uzun.
Yumuşak katı olan her yapı göçer. Ahşap, yığma, çelik, betonarme, az katlı veya çok katlı; fark etmez.
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
82
δ1
= 0.74
δt
Yumu
şak k
at
Yumuşak katlı yapı ya tamamen göçer…
m
Yu
Yumu
şak k
at
Ya da yumuşak kat tamamen yok olur, üst katlar hemen hiç
hasarsız olarak yumuşak katın enkazı üzerine oturur…
k
ak
ş
u
at
Veya yumuşak katlı yapı tamamen göçermese bile yumuşak kat
seviyesinde çok büyük yatay yer değiştirme yapar ( yaklaşık toplam
yer değiştirmenin %70-80 i kadar). Üst katlarda hemen hiç hasar
oluşmaz fakat yumuşak kat seviyesinde ağır hasar oluşur. Bu yapıda
toplam yatay yer değiştirmenin %74 ü yumuşak katta oluşmuştur.
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
83
Yu
Foto: Adnan ŞİRİN, 1999
m
uş
ak
Yu
m
ka
t
uş
ak
ka
t
Foto: Adnan ŞİRİN, 1999
Yu
Foto: Adnan ŞİRİN, 1999
Yum
u
şak
kat
Foto: Adnan ŞİRİN, 1999
m
uş
ak
ka
t
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
84
Photo Credit: J. Dewey
m
Yu
k
ak
ş
u
at
ka t
şak
u
m
Yu
Perdeler sayesinde yıkılmaktan kurtulmuş yumuşak
katlı yapı
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
85
Kısa kolon ≡
Kısa kolonlar
Bant pencere
Kısa kolon
Buradaki hasar:
•Betonarme parapet yerine demir korkuluk yapılarak
•Betonarme parapet ile kolonlar arasında derz
bırakılarak
Önlenebilirdi.
Kısa kolon
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
86
Ters kiriş
Kısa kolon
Kötü bir bağlantı noktası
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
87
Çarpışma hasarları
Kırılan kolon
Tümüyle yok olan kat
çarpışma
çarpışma
Kırılan kolon
Foto: Nejat BAYÜLKE
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
88
Diğer çarpışma örnekleri
12 Mayıs 2008 Çin depremi. Merkezden yaklaşık
300 km uzaktaki yapıda çarpışma hasarı.
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
89
Kuvvetli kiriş-Zayıf kolon örneği
Kiriş yüksekliğince
kolonda etriye yok
Kuvvetli kiriş
•Kiriş-kolon bağlantı noktası çok zayıf.
•Kiriş yüksekliğince kolonda etriye yok
•Beton sıkıştırılmamış
•Paspayı, dolayısıyla kenetlenme yetersiz
Zayıf kolon
Zayıf kolon
Zayıf kolon
Kuvvetli kiriş
Kuvvetli kiriş
Kolon aksları
çakışmıyor
Yapışık kiriş
Zayıf
kolon
http://kisi.deu.edu.tr/huseyin.catal/anasayfa.html
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
90
Kuvvetli kiriş - zayıf kolon
Kiriş altında sadece iki
donatı çubuğu var!
Kuvvetli kiriş
Zayıf kolon
Kuvvetli kolon - zayıf kiriş, fakat zayıf
bağlantı
Kuvvetli kiriş - zayıf kolon
Kuvvetli kiriş zayıf kolon
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
91
Kirişe oturan kolon/Perde
Alttan kesik kolon
Kiriş yok. Döşeme
doğrudan kolona oturuyor.
?
Üzerine kolon oturtulan
yüksek kiriş kısa kolon
oluşumuna neden oluyor
?
?
Foto: Devrim AKDAĞ, 2005
Üstten kesik kolon
Foto: Hakan ORAKOĞLU, 2006
http://img231.imageshack.us/img231/7231/cimg1380yz3.jpg
http://forum.arkitera.com/projeler/4364-%C4%B0zmirde-bir-i%C5%9Fmerkezi.html
Kolon var
Kolon yok
Kolon var
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
92
Perde süreksiz, konsola oturuyor
Kısa kolon
Döşemeye oturan kolonlar
Kiriş perdeye oturmuyor
Akslar kaçık
Onlarca hata. Taşıyıcı sistem bilgisinden yoksun bir mühendisin eseri (!)
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
Foto: Emre ERDEM, 2007
93
Gereksiz yastık kiriş
(normal kiriş olmalıydı!)
Perde süreksiz,
konsola oturuyor
?
Dişler sürekli değil
Onlarca hata. Taşıyıcı sistem bilgisinden yoksun bir mühendisin eseri (!)
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
Foto: Emre ERDEM, 2007
94
Foto: Ramazan ATALAY, 2006
Onlarca hata! Bakü/AZERBAYCAN
Foto: Ramazan ATALAY, 2006
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
95
Saplama kirişler
Yorumsuz !
Foto: Onur KAPLAN
Foto: Gökhan KOCABAŞ, 2006
Taşıyan kiriş
Sarkan saplama, bağlantı çok zayıf
Foto: Yunus ÖZÇELİKÖRS, 2008
Foto: Yunus ÖZÇELİKÖRS, 2008
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
96
Çatlak
Foto: Gökhan IRMAK, 2005
Kolon civarında saplama
Asma kat+çok sayıda saplama+Kısa kolonlar ≡ HASAR
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
97
http://www.insaatmuhendisligi.net/index.php?topic=147.0
http://www.insaatmuhendisligi.net/index.php/topic,154.msg3369.html
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
98
Çıkmalı yapılarda köşe kolon düzensizliği ≡
Burada kiriş olmalıydı !
Yanlış
Fotoğraflar: Ahmet DERVİŞOĞLU, 01.07.2005
Aynı yapıda doğru ve yanlışlar
Doğru
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
99
Köşe kolon
?
?
Köşe kolona bağlı ve
yapı içinde devamı
olmayan konsol
Konsolun
konsolu !
Burada kolonları bağlayan
kirişler mutlaka olmalı !
Fotoğraflar: Ahmet DERVİŞOĞLU, .26.04.2009
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
100
?
?
Köşe kolon düzensizliği oluşturan; ya mühendis
değildir ya da mesleğini önemsememektedir!
Foto: Gökhan KOCABAŞ, 2006
Foto: Gökhan KOCABAŞ, 2006
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
101
Kolonları bağlayan kiriş yok!
Çıkma
Kiriş var, fakat
konsol yok
Köşe kolon
Kısa kolon!
Foto: Y. YILDIRIM, 2008
http://img381.imageshack.us/img381/7325/24503516245402630af5zw3.jpg
Bu yapıda:
Çıkmalı yapı düzensizliği var!
Yumuşak kat düzensizliği var!
Köşe kolon düzensizliği var!
Kısa kolon düzensizliği var!
Pencereye bitişik elektrik direği?
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
102
Zig-Zag kiriş yerine geniş bir kirişle kolonlar bağlanmalıydı!
70
295
125
160
175
15
25 25 25
16
15.25
15
14.5
250
14.75
11121314
12.75
10
10.25
9
8.65
1600
100
115
75
D104
12cm
3
4
C
D
K134 (20/50)
4.65
55
6
7
8
(20/50)
K122
S118
250
9
(60/30)
25
25 25
175
G
10.9
H
10
11121314
75
15.25
160
15
S117
(60/30)
10.25
100
1600
8.95
16
K121 (20/50)
115
Burada
kiriş
olmalıydı !
195
S114
(30/60)
7.8
E
F
115
K136 (20/50)
K116 (20/50)
S112
(60/30)
14.75
K131 (20/50)
K117 (20/60)
S113
(30/60)
8.65
6.5
5.25
5
(20/50)
S111K115
(20/100)
D115
12cm
K120 (20/50)
S116
(60/30)125
110
4.15
295
4.1
7.25
14.5
1 2
K119 (20/50)
70
1.2
.5
0
(20/50)
K118 S115
(60/30)
50
D111
12cm
12.75
K127 (20/50)
K125 (20/50)
D114
12cm
K129 (20/50)
10.9
D113
12cm
S105
(25/75)
(20/50)
K107
K114 (20/50)
7.65
H
K123 (20/50)
55
115
8.95
D112
12cm
D109
12cm
S108
(60/30) D110
12cm
K113 (20/50)
S110
(25/80)
195
G
K112 (20/50)
S109
(60/30)
K132 (20/50)
K130 (20/50)
1090
K109 (20/60)
260
(20/50)
K111
7.25
7.8
S106
(60/30)
260
4.65
D108
12cm
B
1090
55
K106 (20/50)
K110 (20/50)
S107
(60/30)
1.1
55
4.1
K108 (20/60)
A
300
S103
(30/60) D102
12cm
K137 (20/50)
D107
12cm
K135 (20/50)
D106
12cm
K133 (20/50)
D105
12cm
K128 (20/50)
K126 (20/50)
300
K124 (20/50)
S101
(20/100)
S102
(30/60)
(20/50)
K104
S104
(60/30)
K138 (20/50)
K103 (20/50)
K102 (20/50)
K101 (20/50)
0
110
D103
12cm
D101
12cm
1.1
Burada
kiriş
olmalıydı !
E
F
8
7.65
7
6.5
110
K105 (20/50)
C
D
6
0
110
B
5
5.25
4
4.15
.5
0
50
A
3
1.2
1 2
Köşe kolon
15
17AĞUSTOS MARMARA DEPREMİNDE YIKILAN
BİR BİNANIN KALIP PLANI
http://www.imovan.org.tr/files/kturkaslan_seminer/s1.ppt#312,77,Slayt 77
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
103
Dişli, asmolen ve kirişsiz döşemeler
Konsolun devamı yok
Zayıf bağlantı
Duvar bulunan akslarda yastık kiriş
anlamsızdır. Normal kiriş yapılmalıydı!
Kolon ve perdelerin hepsi de aynı yönde!
Depremde bu yönde çerçeve çok zayıf! Burada kiriş olmalıydı !
Foto: Ahmet Dervişoğlu, 2009
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
104
Konsol diş
?
Zayıf bağlantı
Foto:İbrahim YILMAZ, 2008
Dişli, Asmolen ve kirişsiz döşemeli yapılar depreme dayanıklı değildir. Deprem kuvveti perdeler ile karşılanmak zorundadır.
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
105
Zayıf bağlantı
Kirişsiz, dişli ve asmolen döşemeli yapılar depreme dayanıklı değildir.
Deprem perdesi olmaksızın 1. ve 2. deprem bölgelerinde kullanılması yasaktır.
(Deprem Yönetmeliği - 2007, madde 2.5.1.4, 2.5.1.6 )
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
106
Kirişsiz döşeme çok ince
Foto: Gökhan KOCABAŞ
Zayıf bağlantı
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
107
Kaset kiriş döşeme
İnce döşeme
Dört kenardaki ana
kirişler geniş olmalıydı!
Kaset kirişler
(Normal kirişler)
Yetersiz ve üstelik hepsi
aynı yönde perdeler!
Burada iki önemli hata vardır:
1.Dört kenardaki ana taşıyıcı kirişlerde büyük burulma momenti oluşur. Bu nedenle kenar kirişler geniş olmalıydı!
2.Kaset-kiriş döşeme ağırdır. Zayıf kolonlara değil, rijit perdelere oturtulması zorunludur. Buradaki perdeler hem yetersiz hem de hepsi aynı yönde konulmuş.
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
108
Konsol kirişler
Hasar
Yapı içinde devamı olmayan ve kirişe saplanan konsol burulmaya neden
olur.
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
109
Temeller
Deprem kuvveti aktaramayan gelişigüzel temeller
Foto: Adnan ŞİRİN, 1999
Yetersiz temel derinliği
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
110
Tekil temeller arasında yatay
kuvveti aktaran bağ kirişleri
yok!
Üst yapıdan kaynaklanan bu düzensiz
temel yerine, zemin sağlam da olsa, radye
temel yapmak daha doğru olurdu.
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
111
Temele oturmayan kolonlar
Hasar değil, insafsızca bir uygulama hatası (!). Yapım yılı: 1989
Mualla Zeyrek İlköğretim Okulunun temel üstü kolonları-ESKİŞEHİR, 2004
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
112
Temele oturmayan kolonlar
Hasar değil, insafsızca bir uygulama hatası (!).
Yapım yılı: 1994-1998
http://www.milliyet.com.tr/Guncel/HaberDetay.aspx?aType=HaberDetay
&Kategori=guncel&ArticleID=976451&Date=09.08.2008&b=Temelden
%20rezalet&ver=22
Yetersiz tekil temelFoto:
(pabuç
küçük, bağ kirişi yok!)
Hakan ORAKOĞLU, 2006
Atabey 75. Yıl Yatılı İlköğretim Bölge Okulu temel üstü kolonları-ISPARTA, 2008
http://www.guclendirmeprojele
ri.com/bina-yapim-hatalari.asp
Temelsiz 5 katlı yapı
Temelsiz temel
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
113
Merdiven hasarları
?
Kısa kolon
Ara sa
h
anlık
Foto: Gökhan KOCABAŞ, 2006
Merdiven ara sahanlığı kısa kolon oluşumuna neden olur
Merdiven ara sahanlığının yarattığı kısa kolon davranışı sonucu oluşan hasarlar
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
114
Çerçeve dışına örülen duvar ve sandviç duvar
Çerçeve dışında ve Konsol
döşemeye oturtulmuş duvar !
Çerçeve dışına örülen duvarların yatay
rijitliğe katkısı yoktur, depremde devrilirler
http://www.be.itu.edu.tr/lisansustu/mimarliktabilisi
m/content/workshop_malzemeleri/GROUP2.pdf
Sandviç duvarlar depremde devrilirler
Foto: Nejat BAYÜLKE
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
115
Kalkan ve arapet duvarlar, çatıda ek kat veya sıvı tankı
İnşasına özen gösterilmeyen kalkan duvar ve parapetler depremde ve rüzgârda yıkılırlar
Yanlış inşa edilmiş
kalkan duvar
http://img296.imageshack.us/img296/5790/cimg1182vs9.jpg
Foto: Nejat BAYÜLKE
2 m den yüksek kalkan duvarlara düşey ve eğik
hatıllar yapılmalıdır (Deprem Yönetmeliği 2007,
Madde 5.7.3, 5.8.2 ).
1999: Bursa’da bir ilköğretim okulu: 80 km/saat hızla
esen rüzgâr yanlış inşa edilmiş kalkan duvarını yıktı.
Yaşları 11-13 arasında olan 6 öğrenci öldü, 10’ u
yaralandı. Milliyet gazetesi arşivi.
Çatıya sonradan eklenen kat veya sıvı
tankı alt yapıdan farklı davranır
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
116
Kullanıcıların veya tesisatçıların verdiği hasarlar
Gönderen: Hüseyin ALBAYRAK, 2006
Hacim kazanmak amacıyla kesilip kaldırılmış kolon !
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
117
Çekme donatılar kesilmiş !
Çatlak
Foto: Yunus ÖZÇELİKÖRS, 2007
sonuç
Foto: Yunus ÖZÇELİKÖRS, 2008
Çekme donatılar kesilmiş !
Çekme donatılar kesilmiş !
Foto: Yunus ÖZÇELİKÖRS, 2007
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
118
Yorumsuz
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
119
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
120
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
121
Richter Sıfır, rüzgar Sıfır. Çöktüler ! Neden?
Hicret Apt., DİYARBAKIR,
4.01. 1983
Can kaybı : 93
Yaralı: ?
Çavdar Apt. ESKİŞEHİR, 1985
Can kaybı : 0
Yaralı: 0
Zümrüt Apt., KONYA, 02 Şubat 2004
Can kaybı : 92
Yaralı:33
?
Huzur Apt., Zeytinburnu/İSTANBUL, 21.02.2007.
Can kaybı: 2, yaralı: 28
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
122
Önce göçen köşe
Sonra; kapı , pencere kasaları
sökülürken, göçen köşe
Çavdar Apt., ESKİŞEHİR, 1985
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
123
Çavdar Apartmanı neden çöktü?
Sonra; kapı , pencere kasaları
sökülürken, göçen köşe
Önce göçen köşe
Deprem yoktu, rüzgâr yoktu. Kendi yüküne dayanamadı, çöktü.
Şanslıydı orada oturanlar: Can kaybı yok, yaralı yok.
Çökme nedenleri:
•Çıkmalı yapı-köşe kolon düzensizliği(kirişsiz köşe kolon)
•Çok kötü taşıyıcı sistem (çok fazla saplama kiriş)
•Çok düşük beton kalitesi
•Gelişigüzel çelik kullanılması (aynı elemanlarda: nervürlü-düz, ince-kalın karışık)
•Kötü işçilik
•Diğer nedenler...
İşte diğer nedenler:
Binanın yapıldığı yıllarda, düşük dayanımlı ve bol kil içeren Eskişehir kumu-çakılı, yıkanmadanelenmeden-gelişigüzel karışım ile, kullanılıyordu. Hazır beton yoktu, şantiyede kas gücü ile
hazırlanıyordu. Kıvamı çorba gibi olurdu. Dökülen beton bakımsız bırakılır, ne sıcaktan nede soğuktan
korunurdu. Betonun dayanımı olması gerekenin yarısına bile varmazdı. Malzeme (örneğin inşaat çeliği
ve çimento) temini çok zordu(karaborsa). Bulunanın da standartlara uyup uymadığı bilinmezdi. Yapıda
gelişigüzel çelik kullanılmış olması buna bağlanabilir. O yıllarda yapı denetimi kavramı yoktu. Zemin
etüdü yapılmıyordu. Eskişehir’in zemini de aksi gibi çürük mü çürüktü ha. Fakat kimsenin umurunda
değildi, zaten anlayan da yoktu. Mühendisler kafadan bir şey kabul ederlerdi. Verimli tarlalar, kat
karşılığı, dev “prematüre” yapılarla hızla betonlaşıyordu.
Çavdar Apt., ESKİŞEHİR, 1985
Çavdar Apt. , ESKİŞEHİR, 1985
Üniversitelerde yeterli öğretim üyesi yoktu. Okumak isteyen çoktu, ha bire yeni üniversite açıklıyordu. Öğrenciler tek bir yönetmelik adı dahi duymadan, deprem dersi almadan mühendis oluveriyor, ertesi gün dev
binaların projelerine soyunuyorlardı. Üniversiteye kapağı atan mutlaka diplomaya kavuşuyordu. Öğrenci Af Yasası otomatiğe bağlanmıştı. Çağdaş yönetmelikler daha çok taze idiler. Taşıma gücünü bilen yoktu, elastik
yöntem kullanılıyordu. Bilgisayar Üniversitede bile yoktu. Mühendisler deprem hesabından kaçınırlardı. Yapı ile ilgisi olmayan bir çerçevenin deprem hesabı hemen her projenin içine göstermelik sokuşturulur, dosya
tamamlanırdı. “Cömert kesitli bol kolon, deprem perdesi, radye temel de neymiş, ne gereği var” düşüncesi pek yaygındı. Yapı sahibi Mimardan, Mimar Mühendisten ortasında hemen hiç kolonu olmayan şöyle genişferah, her tarafı camekan zemin kat-asma kat (yumuşak kat) olsun isterdi. Mimari proje Mimarın sanat eseriydi(!), dokunulamazdı. Mühendisin nadiren istediği mimari değişiklik asla kabul görmezdi. Mimar da
Mühendis de, ne arsayı ne yapım aşamasını nede tamamlanan yapıyı görürdü. Teknik Uygulama Sorumlusu inşaatın nerde yapıldığını bilmezdi bile. Ama çok anlayışlıydılar, yasal ücreti alır, basarlardı imzayı.
Parası olan, okumuş-okumamış, isteyen herkes her yapının Müteahhidi olabilirdi. O yıllarda deneyimli eski ustalar da Almanya’ya-Fransa’ya gitmiş, oraları pek sevmiş, bir daha dönmemişlerdi. Değneğini-kavalınısürüsünü dağda bırakan çobanlar usta-kalfa oluvermişlerdi.
Kontrol-onay yetki ve sorumluluğu olanlar (Belediye-Meslek Odası, Teknik Uygulama Sorumlusu, v.b.) dosyada o var mı? Var! Bu var mı? Var! Bakar, projeler bir yığın mühür-kaşe ve imza ile dolardı. Lüks daire
satın alan vatandaş da sadece boya-fayans-ahşap parke-kapı ve pencere kalitesine bakardı. Bina iskan edilir, elektrik-su hizmetleri verilirdi. İskan ruhsatı nasıl olsa yıllar sonra bir şekilde alınabilirdi. O da olmazsa , en
geç gelecek seçim döneminde, nasıl olsa bir imar affı daha çıkardı.
Eski konutlar da rahat bırakılmazdı. Bölme duvarları pervasızca kaldırılır, kolon-kiriş dahi kesilir, iş yerine dönüştürülürdü. Eski-yeni “prematüre” yapılar ağlamaya başlayınca, çatlaklar olunca-sesler gelince, ne
yapılırdı? “Aman kimse duymasın, binamızın değeri düşer. Çağır bir usta, mantolasın-sıvasın-boyasın, gizlesin. Boş ver, bir şey olmaz, kiraya verir yada satar gideriz” gibi bir şeyler denirdi. Peki, çökerse ne yapılırdı?
Ağlanır-sızlanılırdı. “İşini bilir bilirkişiler” türer, bu işten iş çıkarmaya çalışırlardı. Çok konuşulur, hiçbir şey değişmezdi. Sorumlu aranır, bir türlü belirlenemezdi. Bu nasıl iştir, asla anlayamazdık: Bu işin ne suçlusu
nede cezası vardı. Rüşvetin de belgesi olmuyordu.
Kısacası, o yıllarda herkes bilgisizdi, ilgisizdi, hemfikirdi: İster seçim ister para. Kazan! Nasıl olursa olsun, neye mal olursa olsun!
Peki, geçen zaman içinde bir şeyler değişti mi? Cevabı basit ve açık: Richter sıfır, rüzgar sıfır, Zümrüt Apartmanı çöktü. Konya, 2 ŞUBAT 2004, 93 can kaybı, 33 yaralı.
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
124
Köşe kolon
Bu kirişler mutlaka
konulmalıydı
02 Şubat 2004 günü kendiliğinden çöktü!
Çökme nedenleri için: http://www.e-kutuphane.imo.org.tr/pdf/9647.pdf
Konya Zümrüt Apartmanı 1.kat kalıp planı
Kirişler sürekli değil, çok sayıda saplama var. Yapıda boydan-boya uzanan tek bir düzgün çerçeve
yok. Planda kolonlar taranmamış, çok belirgin değiller. Dikkatle incelenirse görülebilirler. Yapının
her cephesinde 1.5 m çıkma ve köşe kolon sorunu var. Kolon boyutları çok yetersizdi. Kiriş
donatıları çok yoğundu, beton ile kaplanmadığından kenetlenme çok zayıftı. Beton elle
dökülmüştü. Dayanım C8-C10 civarında, hatta yer yer ölçülemeyecek kadar daha düşüktü.
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
125
Mühendis olarak mesleğinizin gereğini yapınız:
Ağlatmayın…
Ağlamayın…
Prof. Dr. Ahmet TOPÇU, Betonarme II, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2010, http://mmf2.ogu.edu.tr/atopcu
126
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
5 424 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content