close

Вход

Log in using OpenID

03.06.2014

embedDownload
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè
Èëùàì ßëèéåâ Ðóñèéàíûí èãòèñàäè
èíêèøàô íàçèðèíè ãÿáóë åäèá
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ
ÀÒßÒ-èí Ìèíñê ãðóïóíóí
ùÿìñÿäðëÿðèíè ãÿáóë åäèá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ èéóíóí
2-äÿ Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñûíûí èãòèñàäè èíêèøàô íàçèðè Àëåêñåé Óëéóêàéåâè ãÿáóë åäèá.
Ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû èëÿ Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñû
àðàñûíäà èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðèí ñèéàñè, èãòèñàäè âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ óüóðëà èíêèøàô åòäèéè âóðüóëàíûá, òèúàðÿò äþâðèééÿñèíèí àðòûðûëìàñûíûí þíÿìè ãåéä åäèëèá, Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñûíûí èãòèñàäè èíêèøàô íàçèðè Àëåêñåé Óëéóêàéåâèí Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿðèíèí þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàô ïåðñïåêòèâëÿðèíèí ìöçàêèðÿ åäèëìÿñè ö÷öí éàõøû èìêàí éàðàòäûüû áèëäèðèëèá. Èêè þëêÿ àðàñûíäà èãòèñàäè ñàùÿäÿ ÿìÿêäàøëûüûí äàùà äà ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè èëÿ áàüëû ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ ìàéûí 31-äÿ ÀÒßÒ-èí Ìèíñê ãðóïóíóí ùÿìñÿäðëÿðè Èãîð Ïîïîâó
(Ðóñèéà), Úåéìñ Óîðëèêè (ÀÁØ), Æàê Ôîðó (Ôðàíñà), éàõûí çàìàíëàðäà ôÿàëèééÿòÿ áàøëàéàúàã Ôðàíñàäàí îëàí ùÿìñÿäð
Ïéåð Àíäðéþíö âÿ ÀÒßÒ-èí ôÿàëèééÿòäÿ îëàí ñÿäðèíèí õöñóñè
íöìàéÿíäÿñè Àíæè Êàñïøèêè ãÿáóë åäèá.
Ýþðöøäÿ Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí íèçàìà ñàëûíìàñû èëÿ áàüëû äàíûøûãëàðûí ùàçûðêû
âÿçèééÿòè âÿ ïåðñïåêòèâëÿðèíÿ äàèð ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà ôèêèð
ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Àçÿðáàéúàíû ìöñòÿãèëëèê
éîëóíäà èíêèøàô åòäèðìÿéÿ
ãàäèð áèð ïàðòèéàäûð
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí íÿøð îëóíóð. 03 èéóí 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ àõøàìû / ¹ 096 (4255). Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí îðãàíû. Ãèéìÿòè 40 ãÿïèê
Èñâå÷ðÿ Ïðåçèäåíòè Äèäéå Áóðêùàëòåð
Àçÿðáàéúàíà ðÿñìè ñÿôÿð åäèá
Ïðåçèäåíòèí èø ýöíö
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ìöëêè àâèàñèéà èø÷èëÿðèíÿ ôÿõðè àäëàð âåðèëìÿñè ùàããûíäà Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá.
Š ™ Š
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ìöëêè
àâèàñèéà èø÷èëÿðèíèí “Òÿðÿããè” ìåäàëû èëÿ òÿëòèô åäèëìÿñè ùàããûíäà
Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá.
Š ™ Š
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû âÿòÿíäàøëàðûíûí 2014-úö èë èéóëóí 1-äÿí 30-äÿê ìöääÿòëè ùÿãèãè ùÿðáè õèäìÿòÿ ÷àüûðûëìàñû âÿ ìöääÿòëè ùÿãèãè ùÿðáè õèäìÿò ùÿðáè ãóëëóã÷óëàðûíûí åùòèéàòà áóðàõûëìàñû ùàããûíäà Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá.
Š ™ Š
Áàíãëàäåø Õàëã Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Ìä. ßáäöë Ùÿìèä Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâÿ òÿáðèê ìÿêòóáó ýþíäÿðèá.
Š ™ Š
Øèìàëè Êèïð Òöðê Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Äÿðâèø ßðîüëó
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâÿ òÿáðèê
ìÿêòóáó ýþíäÿðèá.
Š ™ Š
Èñïàíèéàíûí êðàëû Õóàí Êàðëîñ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâÿ òÿáðèê ìÿêòóáó ýþíäÿðèá.
Š ™ Š
Ïîðòóãàëèéà Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Àíèáàë Êàâàêî Ñèëâà
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâÿ òÿáðèê
ìÿêòóáó ýþíäÿðèá.
Š ™ Š
Úÿíóáè Àôðèêà Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Úåéêîá Çóìà
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâÿ òÿáðèê
ìÿêòóáó ýþíäÿðèá.
Š ™ Š
Îìàíûí ñóëòàíû Êàáóñ áèí Ñÿèä Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâÿ òÿáðèê ìÿêòóáó ýþíäÿðèá.
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâà
Âàòèêàí Àïîñòîë Êèòàáõàíàñû èëÿ òàíûø îëóá
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè
Ìåùðèáàí ßëèéåâà èéóíóí 2-äÿ Âàòèêàí Àïîñòîë Êèòàáõàíàñû èëÿ òàíûø îëóá.
Âàòèêàí Àïîñòîë Êèòàáõàíàñûíûí
äèðåêòîðó Æàí Ëóè Áðóãåñ ìÿëóìàò âåðÿðÿê áèëäèðèá êè, äöíéàäà òàíûíàí ÿí
ãÿäèì êèòàáõàíàëàðäàí îëàí Âàòèêàí
Àïîñòîë Êèòàáõàíàñûíûí ÿñàñû 1475-úè
èëäÿ ãîéóëóá. Áóðàäà òàðèõèí ìöõòÿëèô
äþâðëÿðèíÿ àèä 1 ìèëéîíäàí àðòûã êèòàá
ñàõëàíûëûð. 2007-úè èëèí èéóëóíäà áàüëàíàí êèòàáõàíà 2010-úó èëèí ñåíòéàá-
ðûíäà éåíèäÿí çèéàðÿò÷èëÿð ö÷öí à÷ûã
åëàí îëóíóá. 2014-úö èëèí ìàðòûíäàí
êèòàáõàíàäà îëàí 3 ìèíäÿí àðòûã íöñõÿíèí ðÿãÿìñàëëàøäûðûëìàñûíà áàøëàíûëûá. Áó ïðîñåñèí äþðä èë ÿðçèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè íÿçÿðäÿ òóòóëóð.
Ìåùðèáàí ßëèéåâàéà êèòàáõàíàíûí
ôÿàëèééÿòè âÿ òåõíèêè èìêàíëàðû, Ùåéäÿð
ßëèéåâ Ôîíäó èëÿ áèðýÿ ùÿéàòà êå÷èðäèéè ëàéèùÿëÿð áàðÿäÿ ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðèëèá. Äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá êè, êèòàáõàíàäà ìþâúóä îëàí áèð ÷îõ ÿëéàçìàëàð, î
úöìëÿäÿí Àçÿðáàéúàíà âÿ ðåýèîíà
àèä ìöõòÿëèô ÿëéàçìàëàð Ôîíäóí äÿñòÿéè èëÿ áÿðïà îëóíìàãäàäûð. Áèðèíúè
ìÿðùÿëÿäÿ 48, èêèíúè ìÿðùÿëÿäÿ 16
ÿëéàçìà áÿðïà îëóíóð. Ö÷öíúö ìÿðùÿëÿäÿ èñÿ 11 ÿñÿðèí áÿðïàñû ùÿéàòà
êå÷èðèëÿúÿê.
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìûíà
50-éÿ éàõûí ãÿäèì ÿëéàçìàíûí áÿðïà
îëóíìóø âàðèàíòëàðû òÿãäèì åäèëèá.
Êèòàáõàíàíûí òÿðêèá ùèññÿñè îëàí
Âàòèêàí Ìÿõôè Àðõèâè ÕÂÛÛ ÿñðèí ÿââÿëëÿðèíäÿ êèòàáõàíàäàí àéðûëàðàã, ìöñòÿãèë áèð ãóðóì êèìè ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿéÿ áàøëàéûá. Àðõèâäÿ 150 ìèí íöñõÿ ìþâúóääóð. 2012-úè èëäÿ Âàòèêàíûí
Ìÿõôè Àðõèâèíäÿ ñàõëàíûëàí Àçÿðáàéúàíà àèä ñÿíÿäëÿðèí ñóðÿòè þëêÿìèçÿ
òÿãäèì îëóíóá. Ðåñïóáëèêàìûçà ýÿòèðèëÿí ñÿíÿäëÿð Åëõàíèëÿð, Àòàáÿéëÿð,
Àüãîéóíëó, Ãàðàãîéóíëó, Ñÿôÿâèëÿð
âÿ Ãàúàðëàð äþâëÿòëÿðèíèí ùþêìäàðëàðûíûí Ðîìà ïàïàëàðûíà éàçäûãëàðû âÿ
îíëàðà ýþíäÿðèëìèø úàâàá ìÿêòóáëàðûíäàí, ìöõòÿëèô ìèññèîíåðëÿðèí Àçÿðáàéúàíäàêû ñèéàñè úÿðÿéàíëàðëà áàüëû
ýèçëè ùåñàáàòëàðûíäàí èáàðÿòäèð. Öìóìèëèêäÿ, Âàòèêàíûí Àïîñòîë Êèòàáõàíàñûíäà Àçÿðáàéúàíà àèä 60 ãÿäèì ÿëéàçìà àøêàð îëóíóá. Áó ñÿíÿäëÿð ÛÕ
ÿñðäÿí ÕÂÛÛÛ ÿñðÿäÿê îëàí äþâðö ÿùàòÿ åäÿí ÷îõ íàäèð ÿëéàçìàëàðäûð. Îíëàðûí àðàñûíäà Íèçàìèíèí, Ôöçóëèíèí,
Íÿñèìèíèí âÿ äèýÿð äöíéà øþùðÿòëè
Àçÿðáàéúàí øàèð âÿ ìöòÿôÿêêèðëÿðèíèí
íàäèð ÿëéàçìàëàðû, åëÿúÿ äÿ èíäèéÿäÿê
þëêÿìèçäÿ ìÿëóì îëìàéàí áèð ÷îõ îðòà ÿñð àëèìëÿðèíèí åëìèí ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðèíÿ àèä ãèéìÿòëè ÿñÿðëÿðè âàð.
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû Õÿçÿð äÿíèçè ðåýèîíó âÿ Îðòà Øÿðã áþëýÿñèíè ÿùàòÿ åäÿí õÿðèòÿëÿðÿ äÿ áàõûá.
Áèëäèðèëèá êè, áó õÿðèòÿëÿð êèòàáõàíàíûí
ãèéìÿòëè íöìóíÿëÿðè ñûðàñûíäàäûð.
Ñîíðà Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí
ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí ßëèéåâà âÿ Âàòèêàí Àïîñòîë Êèòàáõàíàñûíûí äèðåêòîðó
Æàí Ëóè Áðóãåñ “2015-2016-úû èëëÿðäÿ
éåíè ÿëéàçìàëàðûí áÿðïà åäèëìÿñè âÿ
îíëàðûí ðÿãÿìñàëëàøäûðûëìàñû”íà äàèð
éåíè ìöãàâèëÿ èìçàëàéûáëàð.
Âàòèêàí Àïîñòîë Êèòàáõàíàñûíûí
äèðåêòîðó Æàí Ëóè Áðóãåñ áó òÿøÿááöñÿ ýþðÿ Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìûíà ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðèá âÿ ýÿëÿúÿêäÿ ÿìÿêäàøëûüûí äàùà äà äÿðèíëÿøÿúÿéèíÿ öìèäâàð îëäóüóíó ñþéëÿéèá.
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ãÿäèì
ÿëéàçìàëàðûí áÿðïàñû èøèíÿ ìÿìíóíëóãëà äÿñòÿê âåðäèéèíè ãåéä åäÿí
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû ãÿäèì
ÿëéàçìàëàðûí öìóìáÿøÿðè äÿéÿðëÿð
îëäóüóíó âóðüóëàéûá.
Ñîíäà ãàðøûëûãëû ùÿäèééÿëÿð òÿãäèì åäèëèá.
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâà
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí äÿñòÿéè èëÿ áÿðïà
åäèëÿí Ðîìà êàòàêîìáàëàðû èëÿ òàíûø îëóá
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí ßëèéåâà
èéóíóí 2-äÿ Âàòèêàíäà Ìöãÿääÿñ Éåëåíà àäûíà ìàâçîëåé âÿ Ôîíäóí äÿñòÿéè èëÿ áÿðïà åäèëÿí Ðîìà êàòàêîìáàëàðû èëÿ òàíûø îëóá.
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìûíà ìÿëóìàò
âåðèëèá êè, ìàâçîëåéè èìïåðàòîð Êîíñòàíòèí àíàñû èìïåðàòðè÷ÿ Éåëåíàíûí øÿðÿôèíÿ èíøà åòäèðèá.
Áóðàäà ÷îõëó ìàðàãëû åêñïîíàòëàð ñÿðýèëÿíèð.
Ìàâçîëåéäÿêè êàòàêîìáàëàðäà àïàðûëàí ãàçûíòûëàð çàìàíû î äþâðÿ, åëÿúÿ äÿ ìöãÿääÿñ Éåëåíàéà àèä ãÿäèì ÿøéàëàð òàïûëûá âÿ îíëàð èíäè äÿ
ãîðóíóá ñàõëàíûð. Áóðàäàêû ÿñÿðëÿð òàðèõè áàõûìäàí ìöùöì ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð.
Ñîíðà Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí äÿñòÿéè èëÿ
áÿðïà åäèëÿí Ðîìà êàòàêîìáàëàðû èëÿ òàíûø îëàí Ìåùðèáàí ßëèéåâàéà áèëäèðèëèá êè, ãÿäèì õðèñòèàí àáèäÿëÿðè ñûðàñûíäà òàðèõè âÿ
ìåìàðëûã áàõûìûíäàí õöñóñè
éåð òóòàí Ìöãÿääÿñ Ìàð÷åëëèíèî
âÿ Ïèåòðî êàòàêîìáàëàðû ùÿëÿ êè,
òàì òÿäãèã åäèëìÿéèá. Ðîìà
øÿùÿðèíèí ÿòðàôûíäà éåðëÿøÿí
60-à éàõûí êàòàêîìáà àðàñûíäà
ìÿùç áó êàòàêîìáàëàð õðèñòèàí
àëÿìè ö÷öí ÿí ìöùöì àáèäÿëÿðäÿí ùåñàá åäèëèð. Àïàðûëàí áÿðïà èøëÿðè Ðîìà áÿäèè èðñèíèí ÿí
ýþçÿë íöìóíÿëÿðè îëàí êàòàêîìáàëàðûí ÿùÿìèééÿòèíè äàùà
äà àðòûðûð. Áó ëàéèùÿíèí èúðàñû
õðèñòèàí àëÿìèíèí ìöãÿääÿñ
àáèäÿëÿðèíÿ ìöñÿëìàí äöíéàñûíûí òþùôÿñè êèìè
äÿ ãèéìÿòëÿíäèðèëèð. Áåëÿ êè, ìöñÿëìàí þëêÿñèíäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí
õðèñòèàí àëÿìèíèí èíúÿñÿíÿòè âÿ ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèíÿ âåðäèéè áó òþùôÿ Ðîìà òàðèõèíäÿ èëê ùàäèñÿäèð âÿ áó äà þëêÿìèçèí äèíëÿð âÿ ìÿäÿíèééÿòëÿð àðàñûíäà îéíàäûüû òàðèõè ðîëäàí ãàéíàãëàíûð.
Õàòûðëàäàã êè, Ìöãÿääÿñ Ðîìà êàòàêîìáàëàðûíûí áÿðïàñû Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäó èëÿ
Ìöãÿääÿñ Òàõò-Òàú àðàñûíäà 2012-úè èëäÿ èìçàëàíìûø èêèòÿðÿôëè ñàçèøÿ ÿñàñÿí ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Èòàëèéà ìÿòáóàòû âÿ èúòèìàèééÿòè òÿðÿôèíäÿí
Ôîíäóí áó àääûìû äèíëÿð âÿ ìÿäÿíèééÿòëÿðàðàñû äèàëîãóí èíêèøàôûíà âåðèëÿí ÿí þíÿìëè òþùôÿëÿðäÿí áèðè êèìè ãèéìÿòëÿíäèðèëèð.
2
www.yeniazerbaycan.com
03 èéóí 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ àõøàìû / ¹ 096 (4255)
Èñâå÷ðÿ Ïðåçèäåíòè Äèäéå Áóðêùàëòåð
Àçÿðáàéúàíà ðÿñìè ñÿôÿð åäèá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíà ðÿñìè ñÿôÿðÿ
ýÿëÿí Èñâå÷ðÿ Êîíôåäåðàñèéàñûíûí Ïðåçèäåíòè
Äèäéå Áóðêùàëòåðèí èéóíóí 2-äÿ ðÿñìè ãàðøûëàíìà ìÿðàñèìè îëóá.
Ùÿð èêè þëêÿíèí äþâëÿò áàéðàãëàðûíûí äàëüàëàíäûüû ìåéäàíäà àëè ãîíàüûí øÿðÿôèíÿ ôÿõðè
ãàðîâóë äÿñòÿñè äöçöëöá.
Ôÿõðè ãàðîâóë äÿñòÿñèíèí ðÿèñè Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ ðàïîðò âåðèá.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ Èñâå÷ðÿ Êîíôåäåðàñèéàñûíûí Ïðåçèäåíòè Äèäéå Áóðêùàëòåðè ãàðøûëàéûá.
Ôÿõðè ãàðîâóë äÿñòÿñèíèí ðÿèñè Èñâå÷ðÿ Ïðåçèäåíòèíÿ ðàïîðò âåðèá.
Èñâå÷ðÿíèí âÿ Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ùèìíëÿðè ñÿñëÿíèá.
Äþâëÿò áàø÷ûëàðû ôÿõðè ãàðîâóë äÿñòÿñèíèí
ãàðøûñûíäàí êå÷èáëÿð.
Èñâå÷ðÿ Ïðåçèäåíòè Àçÿðáàéúàí ÿñýÿðëÿðèíè
ñàëàìëàéûá.
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò âÿ ùþêóìÿò íöìàéÿíäÿëÿðè Èñâå÷ðÿ Ïðåçèäåíòè Äèäéå Áóðêùàëòåðÿ, Èñâå÷ðÿ íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí öçâëÿðè Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ òÿãäèì îëóíóá.
Ôÿõðè ãàðîâóë äÿñòÿñè ùÿðáè ìàðøûí ñÿäàëàðû àëòûíäà äþâëÿò áàø÷ûëàðûíûí ãàðøûñûíäàí êå÷èá.
Ïðåçèäåíòëÿð ðÿñìè ôîòî ÷ÿêäèðèáëÿð.
Ðÿñìè ãàðøûëàíìà ìÿðàñèìèíäÿí ñîíðà
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì
ßëèéåâèí âÿ Èñâå÷ðÿ Êîíôåäåðàñèéàñûíûí Ïðåçèäåíòè Äèäéå Áóðêùàëòåðèí òÿêáÿòÿê ýþðöøö
îëóá.
Ýþðöøäÿ èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðèí ñèéàñè,
èãòèñàäè âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ óüóðëó èíêèøàôûíäàí ìÿìíóíëóã èôàäÿ îëóíóá. Ãàðøûëûãëû ýþðöøëÿðèí âÿ ñÿôÿðëÿðèí ÿùÿìèééÿòè ãåéä åäèëèá.
Þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà èãòèñàäè ÿìÿêäàøëûüûí âÿ
ãàðøûëûãëû èíâåñòèñèéà ãîéóëóøóíóí äàùà äà ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè ö÷öí éàõøû èìêàíëàðûí îëäóüó
áèëäèðèëèá.
Èñâå÷ðÿ Êîíôåäåðàñèéàñûíûí Ïðåçèäåíòè
Äèäéå Áóðêùàëòåðèí Àçÿðáàéúàíà ðÿñìè ñÿôÿðèíèí èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðèí ýåíèøëÿíìÿñè áàõûìûíäàí ÿùÿìèééÿòè âóðüóëàíûá.
Òÿêáÿòÿê ýþðöø áàøà ÷àòäûãäàí ñîíðà
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì
ßëèéåâèí âÿ Èñâå÷ðÿ Êîíôåäåðàñèéàñûíûí Ïðåçèäåíòè Äèäéå Áóðêùàëòåðèí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòëÿðèíèí èøòèðàêû èëÿ ýåíèø òÿðêèáäÿ ýþðöøö îëóá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ äåéèá: “Úÿíàá
Ïðåçèäåíò, ùþðìÿòëè ãîíàãëàð, Àçÿðáàéúàíà
õîø ýÿëìèñèíèç. Ñèçè ýþðìÿêäÿí ìÿìíóíàì. Áó ñÿôÿð ÷îõ ìöùöì ÿùÿìèééÿò êÿñá
åäèð. Áó, ÷îõ óüóðëà èíêèøàô åäÿí âÿ áèð ÷îõ
ñàùÿëÿðè ÿùàòÿ åäÿí èêèòÿðÿôëè ÿëàãÿëÿðèìèçè
áèð äàùà íÿçÿðäÿí êå÷èðìÿê ö÷öí éàõøû èìêàíäûð. ßìèíÿì êè, ãàðøûäàêû èëëÿðäÿ èêèòÿðÿôëè ÿëàãÿëÿðèìèç äàùà äà ýöúëÿíÿúÿêäèð.
×öíêè ÿëàãÿëÿðèìèçè èíêèøàô åòäèðìÿê ö÷öí
ýöúëö ñèéàñè èðàäÿ âàðäûð. Áèçèì òÿðÿôäàøëûüûìûçûí ìàùèééÿòè ùÿãèãÿòÿí àðòûð, áèð ÷îõ
ñàùÿëÿðè - ñèéàñè, èãòèñàäè, èíâåñòèñèéà âÿ
ìÿäÿíèééÿò ñàùÿëÿðèíè ÿùàòÿ åäèð. Áóíà ýþðÿ ìÿí ÿìèíÿì êè, ãàðøûäàêû èëëÿðäÿ áèç ñîí
áèð íå÷ÿ èëäÿ ñöðÿòëÿ èíêèøàô åäÿí éàõûí òÿðÿôäàøëûã ÿëàãÿëÿðèíè äàâàì åòäèðÿúÿéèê.
Áó ýöí áèç ÿëàãÿëÿðèìèçè ýåíèøëÿíäèðìÿê ö÷öí éàõøû ïåðñïåêòèâëÿðè, õöñóñèëÿ
ãàðøûëûãëû èíâåñòèñèéà âÿ áèðýÿ ìöÿññèñÿëÿð
ñàùÿñèíäÿ, î úöìëÿäÿí àðòûã áàøëàéàí âÿ
÷îõ ñÿìÿðÿëè îëàúàã åíåðæè ñàùÿñèíäÿ
ÿìÿêäàøëûüû äà ìöçàêèðÿ åòäèê. Ñèç ùÿì äÿ
þëêÿìèçÿ ÀÒßÒ-èí ñÿäðè êèìè ñÿôÿð åäèðñèíèç. Öìèä åäèðèê êè, Ñèçèí ðåýèîíà ñÿôÿðèíèç
÷îõ ñÿìÿðÿëè îëàúàã, ðåýèîíóìóçäà ìöñáÿò ìåéëëÿðèí èíêèøàôûíà, õöñóñèëÿ äÿ ìöíàãèøÿëÿðèí ùÿëëè áàõûìûíäàí ÅðìÿíèñòàíÀçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëëèíèí èíêèøàôûíà þç òþùôÿñèíè âåðÿúÿêäèð.
Áèð äàùà õîø ýÿëìèøñèíèç. Öìèäâàðûã êè,
ñÿôÿðèíèç õîø êå÷ÿúÿêäèð”.
Èñâå÷ðÿ Ïðåçèäåíòè Äèäéå Áóðêùàëòåð äåéèá:
“Úÿíàá Ïðåçèäåíò âÿ íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè, òÿøÿêêöð åäèðÿì. Èëê íþâáÿäÿ, ÷îõ õîø âÿ ñÿìèìè ãÿáóëà ýþðÿ Ñèçÿ ìèííÿòäàðëûüûìû áèëäèðèðÿì. Áó ãÿáóë, ñþçöí ùÿð ìÿíàñûíäà,
ñÿìèìèäèð, ùÿì þëêÿ, ùÿì äÿ úàçèáÿäàð
ëàíäøàôò áàõûìûíäàí. ×îõ òÿøÿêêöð åäèðÿì.
Áó, ìÿíèì þëêÿíèçÿ èëê ñÿôÿðèìäèð. Þëêÿíèçëÿ ùÿðòÿðÿôëè òàíûø îëìàã ö÷öí ÷îõ âàõòûì îëìàéûá. Áó, ÿòðàôëû òàíûøëûã ñÿôÿðè îëìàéàúàãäûð. ßìèíÿì êè, áèç áèð äàùà ñÿôÿð åäÿúÿéèê
âÿ ðåýèîíóíóçó, þëêÿíèçè, äöíÿí àõøàì ýÿëÿíäÿ âÿ áó ýöí ñÿùÿð äÿ ýþðäöéöì êèìè,
áèçäÿ äÿðèí òÿÿññöðàò éàðàäàí Áàêû øÿùÿðèíè
äàùà éàõûíäàí þéðÿíìÿê ö÷öí äàùà ÷îõ
âàõòûìûç îëàúàãäûð. Ãÿáóëóíóçà ýþðÿ òÿøÿêêöð åäèðÿì. Áó, áèçèì èêè þëêÿ ö÷öí õöñóñè
áèð âàõòäûð. Èëê íþâáÿäÿ, áèçèì ÷îõ éàõøû
äîñòëóã ÿëàãÿëÿðèìèç âàðäûð âÿ áèç îíëàðû èíòåíñèâëÿøäèðÿ áèëÿðèê. ßìèíÿì êè, þçÿë èíâåñòèñèéà ñàùÿñèíäÿ ýåíèø ïîòåíñèàëûìûç âàðäûð.
Èñâå÷ðÿ øèðêÿòëÿðè Ñèçèí þëêÿíèçÿ èíâåñòèñèéà
éàòûðìàãäà ìàðàãëûäûð”.
Èéóíóí 2-äÿ ýåíèø òÿðêèáäÿ ýþðöø áàøà
÷àòäûãäàí ñîíðà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ âÿ Èñâå÷ðÿ Êîíôåäåðàñèéàñûíûí Ïðåçèäåíòè Äèäéå Áóðêùàëòåð ìÿòáóàòà áÿéàíàòëàðëà ÷ûõûø åäèáëÿð.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí áÿéàíàòû: “Ùþðìÿòëè úÿíàá Ïðåçèäåíò.
Ùþðìÿòëè ãîíàãëàð. Áèð äàùà Àçÿðáàéúàíà õîø ýÿëìèñèíèç. Ñèçè ýþðìÿêäÿí øàäàì.
ßìèíÿì êè, Ñèçèí ñÿôÿðèíèç þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà óüóðëà èíêèøàô åäÿí èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðè ýöúëÿíäèðÿúÿêäèð. Ãåéä åòìÿê èñòÿéèðÿì êè, áó, Èñâå÷ðÿ Ïðåçèäåíòèíèí Àçÿðáàéúàíà ñîí 6 èëäÿ ö÷öíúö ðÿñìè ñÿôÿðèäèð.
Ìÿí äÿ Èñâå÷ðÿéÿ ðÿñìè ñÿôÿð åòìèøÿì. Áó
äà áèçèì ÿëàãÿëÿðèìèçèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ
îëìàñûíû ýþñòÿðèð.
Þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà ñèéàñè ìöíàñèáÿòëÿð óüóðëà èíêèøàô åäèð. Áó äà ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ îëàí ÿëàãÿëÿðèìèçÿ ìöñáÿò òÿñèð ýþñòÿðèð. Áó éàõûíëàðäà Áåðí øÿùÿðèíäÿ áèðýÿ
èãòèñàäè êîìèññèéàíûí èúëàñû, Èñâå÷ðÿ-Àçÿðáàéúàí áèçíåñ ôîðóìó êå÷èðèëèá. Áåëÿëèêëÿ,
þëêÿëÿðèìèçèí áèçíåñ ãðóïëàðûíûí èøáèðëèéè
ãóðìàã ö÷öí ìàðàüû âàðäûð.
Áèçèì èãòèñàäè ìöíàñèáÿòëÿðèìèç äÿ
óüóðëà èíêèøàô åäèð. ßìèíÿì êè, éàõûí èëëÿðäÿ áèç äàùà ýöúëö òÿðÿôäàøëûã ãóðàúàüûã.
Áèç, ùÿì÷èíèí ÷îõ øàäûã êè, Èñâå÷ðÿäÿí
Àçÿðáàéúàíà âÿ Àçÿðáàéúàíäàí Èñâå÷ðÿéÿ
éàòûðûëàí èíâåñòèñèéàëàð ÿëàãÿëÿðèìèçè ýöúëÿíäèðèð âÿ áóíëàð áèçèì éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðäèéèìèç èãòèñàäèééàò ñàùÿëÿðèíÿ éàòûðûëàí
ñÿðìàéÿëÿðäèð. Áåëÿëèêëÿ, Èñâå÷ðÿ ñÿíàéåíèí
èíêèøàôûíà, õöñóñèëÿ òèêèíòè ñåêòîðóíà ñÿðìàéÿ éàòûðûð, Àçÿðáàéúàí èñÿ åíåðæè ñåêòîðóíà ñÿðìàéÿ ãîéóð. ßìèíÿì êè, éàõûí èëëÿðäÿ þëêÿëÿðèìèçÿ, îëà áèëñèí ðåýèîíà, éÿíè,
ö÷öíúö þëêÿëÿðÿ ìöøòÿðÿê èíâåñòèñèéàëàðûí
éàòûðûëìàñûíûí ÿëàâÿ ôîðìàëàðû ùàããûíäà äöøöíÿ áèëÿðèê.
Åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéè áèçèì ìöíàñèáÿòëÿðèìèçèí áèð ùèññÿäèð. Äåéÿ áèëÿðÿì êè, áó ñàùÿäÿ áèç ÷îõ éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ ÿìÿêäàøëûã
àïàðûðûã. Àçÿðáàéúàí Èñâå÷ðÿíèí åíåðæè áàçàðûíäà òÿìñèë îëóíóð, îðàäà ïàé ñàùèáèäèð.
Ãàç íÿãëè ñàùÿñèíäÿ ñîí çàìàíëàðäà áàø
âåðÿí ïðîñåñëÿð èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðèìèçè
ýöúëÿíäèðÿúÿêäèð. Áèëäèéèíèç êèìè, þòÿí èëèí
ñîíóíäà “Øàùäÿíèç-2”, î úöìëÿäÿí ÒðàíñÀíàäîëó âÿ Òðàíñ-Àäðèàòèê áîðó êÿìÿðè êèìè íÿùÿíý ëàéèùÿëÿðÿ èìçà àòäûã. Áóíëàð
áèðëèêäÿ Àâðîïàäà ÿí áþéöê èíôðàñòðóêòóð
ëàéèùÿñèäèð. Áó äà Àçÿðáàéúàíà þç åíåðæè
åùòèéàòëàðûíû ìöõòÿëèô áàçàðëàðäà òàì ðåàëèçÿ
åòìÿê èìêàíû âåðÿúÿêäèð.
Ìÿí øàäàì êè, Èñâå÷ðÿ áèçèì òÿðÿôäàøûìûçäûð. ßëáÿòòÿ êè, ýÿëÿúÿêäÿ óçóíìöääÿòëè
åíåðæè òÿðÿôäàøëûüû áèçèì ìöíàñèáÿòëÿðè äàùà äà ýöúëÿíäèðÿúÿêäèð. Îíà ýþðÿ äÿ èêèòÿðÿôëè ÷ÿð÷èâÿéÿ ýÿëäèêäÿ, áèç ÿìÿêäàøëûüûí
ùàçûðêû ñÿâèééÿñèíäÿí ðàçûéûã âÿ îíó äàâàì åòäèðÿúÿéèê.
Åéíè çàìàíäà, áèç áó ýöí ðåýèîíàë òÿùëöêÿñèçëèê ìÿñÿëÿëÿðèíè äÿ ìöçàêèðÿ åòäèê.
×öíêè Èñâå÷ðÿ ÀÒßÒ-èí ñÿäðèäèð. Ñþçñöç êè,
ìöçàêèðÿìèçäÿ ÿñàñ äèããÿòè ðåýèîíàë òÿùëöêÿñèçëèê ö÷öí ÿí âàúèá îëàí ìÿñÿëÿéÿ - Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíÿ éþíÿëòäèê. Ìÿí äàíûøûãëàðûí ùàçûðêû âÿçèééÿòè, ïåðñïåêòèâëÿðè âÿ ìöíàãèøÿíèí òàðèõè áàðÿäÿ úÿíàá Ïðåçèäåíòÿ ìÿëóìàò
âåðäèì. Äàüëûã Ãàðàáàü Àçÿðáàéúàíûí òàðèõè âÿ àéðûëìàç ÿðàçèñèäèð. Äàüëûã Ãàðàáàü
áåéíÿëõàëã èúòèìàèééÿò òÿðÿôèíäÿí Àçÿðáàéúàíûí àéðûëìàç òÿðêèá ùèññÿñè êèìè òàíûíûð âÿ
Àçÿðáàéúàíûí àéðûëìàç òÿðêèá ùèññÿñè îëàðàã ãàëàúàãäûð. Òàðèõè íþãòåéè-íÿçÿðäÿí
Äàüëûã Ãàðàáàü ùÿìèøÿ Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçèñè îëóá, ùöãóãè íþãòåéè-íÿçÿðäÿí áó, áèçèì ÿðàçèìèçäèð âÿ ÁÌÒ Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñû Åðìÿíèñòàí ñèëàùëû ãöââÿëÿðèíèí èøüàë
îëóíìóø òîðïàãëàðäàí ãåéä-øÿðòñèç âÿ äÿðùàë ÷ûõàðûëìàñûíû òÿëÿá åäÿí 4 ãÿòíàìÿ ãÿáóë åäèá. Èéèðìè èëäÿí àðòûãäûð êè, èøüàë äàâàì
åäèð. Òÿêúÿ Äàüëûã Ãàðàáàü éîõ, Äàüëûã Ãàðàáàü ÿòðàôûíäà éåðëÿøÿí 7 ðàéîíóìóç Åðìÿíèñòàíûí èøüàëû àëòûíäàäûð. Àçÿðáàéúàíûí
áåéíÿëõàëã ñÿâèééÿäÿ òàíûíìûø ÿðàçèñèíèí
20 ôàèçè èøüàë åäèëèá âÿ õàëãûìûç Åðìÿíèñòà-
íûí éöðöòäöéö åòíèê òÿìèçëÿìÿ ñèéàñÿòèíèí
ãóðáàíû îëóá. Áó ñûðàéà 600-äÿí ÷îõ àäàìûí, î úöìëÿäÿí 100-äÿí àðòûã ãàäûí, 60äàí ÷îõ óøàüûí þëöìö èëÿ íÿòèúÿëÿíÿí Õîúàëû ñîéãûðûìû äà äàõèëäèð. Áó, Åðìÿíèñòàí
äþâëÿòè òÿðÿôèíäÿí òþðÿäèëìèø ùÿðáè úèíàéÿòäèð. Ìöíàãèøÿíèí ùÿëë îëóíìàñû èëÿ áàüëû
ÀÒßÒ ãÿðàð âÿ ãÿòíàìÿëÿð ãÿáóë åäèá. Èêè
äÿôÿ ÀÒßÒ èøüàë îëóíìóø ÿðàçèëÿðÿ ôàêòàðàøäûðìà âÿ ãèéìÿòëÿíäèðìÿ ìèññèéàëàðû
ýþíäÿðèá. Ùåñàáàòäà ùÿð øåé à÷ûã-àéäûí
ýþñòÿðèëèá, ùÿð áèð øåé ìÿùâ åäèëèá, áèçèì òàðèõè áèíàëàðûìûç, ìÿñúèäëÿðèìèç, àáèäÿëÿðèìèç, ÿúäàäëàðûìûçûí ìÿçàðëàðû, ùÿð øåé äàüûäûëûá. Îíà ýþðÿ äÿ ìöíàãèøÿíèí ùÿëëèíÿ
ìöìêöí ãÿäÿð òåç íàèë îëìàã ëàçûìäûð.
×öíêè áó, ðåýèîíàë òÿùëöêÿñèçëèê ö÷öí ÿí
áþéöê òÿùëöêÿäèð. Áóíó åòìÿê ö÷öí áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðûíà, ÁÌÒ Òÿùëöêÿñèçèê
Øóðàñûíûí ãÿòíàìÿëÿðèíÿ, ÀÒßÒ âÿ äèýÿð
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí ãÿðàðëàðûíà ÿìÿë
îëóíìàëûäûð. ßôñóñëàð îëñóí êè, Åðìÿíèñòàí
úÿêäÿ áó ýþðöøöí êå÷èðèëìÿñèíè òÿáëèü åäèðèê. Áó ýþðöø äàíûøûãëàðûí éåíè ôàçàñûíûí
áàøëàíüûú íþãòÿñè îëìàëûäûð. Äèýÿð òÿðÿôäÿí, áó, ñöëù ñàçèøèíÿ àïàðàúàã ñòðóêòóðëàøäûðûëìûø äàíûøûãëàð ïðîñåñè îëà áèëÿð. Áó
äàíûøûãëàð ïðîñåñè èñÿ Ìàäðèä ïðèíñèïëÿðè
ÿñàñûíäà àïàðûëìàëûäûð.
Áèçèì òÿáëèü åòäèéèìèç èêèíúè ÿñàñ ìÿñÿëÿ àòÿøêÿñ ðåæèìèíèí ýöúëÿíäèðèëìÿñèäèð.
Áàøëûúà îëàðàã êå÷ìèøäÿ áöòöí òÿðÿôëÿðèí
ðàçûëàøäûðäûüû, ëàêèí ùå÷ âàõò èúðà îëóíìàéàí èíñèäåíòëÿðèí àðàøäûðûëìàñû ìåõàíèçìèäèð. Èúàçÿ âåðèí ÀÒßÒ-èí ôÿàëèééÿòäÿ îëàí
ñÿäðè êèìè âÿ ñÿäðëèêäÿí ñîíðà áèð äþâëÿò êèìè Èñâå÷ðÿíèí äàíûøûãëàð ïðîñåñèíè ýþðöøëÿðÿ åâ ñàùèáëèéè åòìÿêëÿ, òÿúðöáÿñèíè òÿêëèô
åòìÿêëÿ, ñöëù ñàçèøèíèí èúðàñû ö÷öí ìàëèééÿ
âÿ ñèéàñè éàðäûìû ñÿôÿðáÿð åòìÿêëÿ äÿñòÿêëÿìÿéÿ ùàçûð îëäóüóíó áèëäèðèì.
Áèç, ùÿì÷èíèí ñöëù íàìèíÿ ìöùèòè éàõøûëàøäûðìàã ö÷öí òÿðÿôëÿðÿ òÿëÿá îëóíàí
ìöìêöí ùÿð øåéè èúðà åòìÿéÿ ùàçûðûã. Èúàçÿ
áó ãÿòíàìÿëÿðÿ ìÿùÿë ãîéìóð âÿ äàíûøûãëàð ïðîñåñèíèí ñöíè éîëëà óçàäûëìàñû ñèéàñÿòèíè äàâàì åòäèðèð. ×öíêè îíëàð ìöíàãèøÿíèí
ùÿëëèíè, ñöëùö èñòÿìèðëÿð âÿ âÿçèééÿòèí îëäóüó êèìè ãàëìàñûíû èñòÿéèðëÿð.
ÀÒßÒ-èí Ìèíñê ãðóïóíà ñÿäðëèê åäÿí
þëêÿëÿðèí ïðåçèäåíòëÿðèíèí äÿôÿëÿðëÿ ñòàòóñêâîíóí ãÿáóëåäèëìÿç îëäóüóíó áÿéàí åòìÿñèíÿ áàõìàéàðàã, îíëàð ñòàòóñ-êâîíóí
ñàõëàíûëìàñûíû èñòÿéèðëÿð. Ñòàòóñ-êâîíó äÿéèøìÿê ö÷öí Åðìÿíèñòàí þç îðäóñóíóí ýåðè ÷ÿêèëìÿñè ïðîñåñèíÿ áàøëàìàëûäûð. Öìèä
åäèðÿì, áåéíÿëõàëã èúòèìàèééÿò, ÀÒßÒ áó
ìÿñÿëÿäÿ äàùà ôÿàë îëàúàã êè, áåéíÿëõàëã
ùöãóã íîðìàëàðû âÿ òàðèõè ÿäàëÿò áÿðïà
îëóíñóí âÿ Àçÿðáàéúàí èøüàë àëòûíäàêû ÿðàçèëÿð àçàä åäèëäèêäÿí ñîíðà éåíèäÿíãóðìà
èøëÿðèíÿ áàøëàéà áèëñèí.
Úÿíàá Ïðåçèäåíò, áèçÿ òÿøðèô áóéóðäóüóíóç ö÷öí Ñèçÿ áèð äàùà òÿøÿêêöðöìö áèëäèðèðÿì. Áèç áó ýöí ðåýèîíàë, ìöíàãèøÿëÿðèí
ùÿëëè ìÿñÿëÿëÿðè, èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿð öçðÿ
ýåíèø ìöçàêèðÿëÿð àïàðäûã. ßìèíÿì êè, ñÿôÿðèíèç áèçèì ýÿëÿúÿê ìöíàñèáÿòëÿðÿ éàõøû
òþùôÿ âåðÿúÿêäèð”.
Ïðåçèäåíò Äèäéå Áóðêùàëòåðèí áÿéàíàòû:
“Úÿíàá Ïðåçèäåíò.
Áàêûäà, Àçÿðáàéúàíäà ñÿìèìè ãÿáóëóíóç ö÷öí Ñèçÿ òÿøÿêêöðöìö áèëäèðèðÿì.
Ãåéä åòìÿëèéÿì êè, áó, ìÿíèì þëêÿíèçÿ èëê
ñÿôÿðèìäèð. Ñèç èñÿ Èñâå÷ðÿäÿ êå÷èðèëÿí Äàâîñ Ôîðóìóíäà äÿôÿëÿðëÿ èøòèðàê åòìèñèíèç
âÿ ìÿí Ñèçÿ ÷àòìàã ö÷öí þëêÿíèçÿ éåíèäÿí
ñÿôÿð åòìÿëèéÿì, þëêÿíèçè âÿ ðåýèîíó äàùà
äÿðèíäÿí òàíûìàëûéàì.
Ñèçèí äÿ äåäèéèíèç êèìè, áèð ÷îõ ÷àüûðûøëàð ìþâúóääóð. Ìÿí áóðàéà Èñâå÷ðÿ Êîíôåäåðàñèéàñûíûí Ïðåçèäåíòè âÿ õàðèúè èøëÿð íàçèðè ãèñìèíäÿ ýÿëìèøÿì. Þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà èêèòÿðÿôëè ÿëàãÿëÿð äîñòëóã õàðàêòåðè äàøûéûð, èíòåíñèâäèð âÿ ýÿëÿúÿêäÿ äàùà äà äèíàìèê îëà áèëÿð. Ñèç ÿëàâÿ ÿìÿêäàøëûã ôîðìàëàðû ö÷öí ïîòåíñèàë ýþðäöéöíöçö ãåéä åòäèíèç. Ìÿí áóíóí ùÿãèãÿò îëäóüóíó òÿñäèãëÿéÿ áèëÿðÿì. Èãòèñàäè ñàùÿäÿ ÿìÿêäàøëûüûí
àïàðûëìàñû ö÷öí áþéöê ïîòåíñèàë âàðäûð. Èñâå÷ðÿ øèðêÿòëÿðè òÿðÿôèíäÿí áèð ÷îõ èíâåñòèñèéàëàð éàòûðûëà áèëÿð. Áèç þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà
ìöíàñèáÿòëÿðèí ýöúëÿíäèðèëìÿñèíÿ âÿ èíòåíñèâëÿøäèðèëìÿñèíÿ à÷ûüûã. Áåéíÿëõàëã Âàëéóòà Ôîíäó âÿ Äöíéà Áàíêû èëÿ Èñâå÷ðÿíèí
éàõøû ÿìÿêäàøëûüû âàðäûð. Êå÷ÿí èë áèçèì
úèääè ÿëàãÿëÿðèìèç îëäó âÿ áó, ýþñòÿðäè êè,
Àçÿðáàéúàí èëÿ Èñâå÷ðÿ àðàñûíäà ÿëàãÿëÿð
ìþùêÿìäèð. Åéíè çàìàíäà, Èñâå÷ðÿ áó èë
ÀÒßÒ-èí ôÿàëèééÿòäÿ îëàí ñÿäðèäèð. Áèç áèëèðèê êè, áèð íå÷ÿ àéà ùÿð áèð øåéè äÿéèøìÿê,
áöòöí ïðîáëåìëÿðè ùÿëë åòìÿê ìöìêöí äåéèëäèð. Áóðàéà áó ýöí ñÿùÿð öçÿðèíäÿ ÷îõëó
ìöçàêèðÿëÿð àïàðäûüûìûç âÿ àïàðàúàüûìûç
Äàüëûã Ãàðàáàü ïðîáëåìè äÿ äàõèëäèð êè, áó
ìöíàãèøÿíèí ùÿëëè âàõò òÿëÿá åäèð. Ìÿí,
ùÿì÷èíèí ìöõòÿëèô ôèêèðëÿðè äèíëÿìÿê, àíëàìàã âÿ îëà áèëñèí êè, äàíûøûãëàð ïðîñåñèíäÿ
èðÿëèëÿéèøÿ íàèë îëìàã ìÿãñÿäèëÿ éîë òàïìàã
ö÷öí áóðàéà ýÿëìèøÿì. Ìÿíèì ÀÒßÒ-èí
ôÿàëèééÿòäÿ îëàí ñÿäðè êèìè éàíàøìàì ÷îõ
àéäûíäûð. Áèç ÿìèíèê êè, ñöëùÿ äîüðó àääûìàääûì èðÿëèëÿìÿëèéèê. Áó èñÿ î äåìÿêäèð êè,
áèç èêè ÿñàñ ìÿñÿëÿíè òÿáëèü åäèðèê. Áèðèíúèñè,
áèç äèàëîãóí èíòåíñèâëÿøäèðèëìÿñèíè òÿáëèü
åäèðèê, äèàëîã àðòûã îëóá. Ëàêèí Àçÿðáàéúàí
âÿ Åðìÿíèñòàí ïðåçèäåíòëÿðè àðàñûíäà éåíè
ýþðöøöí êå÷èðèëìÿñèíÿ çÿðóðÿò éàðàíûá. Áó
ýþðöøöí Ïàðèñäÿ êå÷èðèëìÿñè òÿêëèô îëóíóá
âÿ áèç äÿ áó ôèêðè äÿñòÿêëÿéèðèê. Éàõûí ýÿëÿ-
âåðèí ãåéä åäèì êè, Èñâå÷ðÿíèí ÀÒßÒ-èí ôÿàëèééÿòäÿ îëàí ñÿäðè îëäóüó âÿ Àçÿðáàéúàíûí
Àâðîïà Øóðàñûíûí Íàçèðëÿð Êîìèòÿñèíÿ ñÿäðëèê åòäèéè áèð âàõòäà áèç ÿëàãÿëÿðèìèçäÿí èñòèôàäÿ åäÿðÿê áåéíÿëõàëã þùäÿëèêëÿðèìèçëÿ
ìöíàñèáÿòëÿðèìèçè áåéíÿëõàëã ñÿâèééÿäÿ
åéíè âàõòäà èíòåíñèâëÿøäèðìÿê èñòÿéèðèê. Áó
èñÿ î äåìÿêäèð êè, Àçÿðáàéúàí Àâðîïà Øóðàñû Íàçèðëÿð Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè âÿ Èñâå÷ðÿ
ÀÒßÒ-èí ôÿàëèééÿòäÿ îëàí ñÿäðè ãèñìèíäÿ
áÿçè ìÿñÿëÿëÿðäÿ ÿìÿêäàøëûã åäÿ áèëÿð.
Áèç Àçÿðáàéúàíûí ýÿíúëÿðèí òÿùñèëèíÿ âÿ
èíñàí ùàãëàðûíà ïðèîðèòåò ñàùÿ êèìè áàõäûüûíûí øàùèäè îëìóøóã. Áó ìÿñÿëÿëÿðäÿ Àçÿðáàéúàí èëÿ ÿìÿêäàøëûã åòìÿêäÿ ìàðàãëûéûã.
Åéíè çàìàíäà, ÀÒßÒ-èí Àçÿðáàéúàíäàêû
íöìàéÿíäÿëèéèíèí ñòàòóñó ëàéèùÿ êîîðäèíàòîðó îôèñè èëÿ ÿâÿç îëóíóá. Áó ëàéèùÿ ÷îõ
éàõøû áàøëàäû âÿ áèç ÿìèíèê êè, áó îôèñ ùÿð
èêè ïðåçèäåíòèí òàì äÿñòÿéèíè àëìàüà ëàéèãäèð. ßìèíèê êè, éàõûí ýÿëÿúÿêäÿ áèç ùÿð áèð
êÿñèí ìàðàüûíà, î úöìëÿäÿí Àçÿðáàéúàíûí
ìàðàüûíà õèäìÿò åäÿí ëàéèùÿëÿðè ùÿéàòà êå÷èðÿ áèëÿðèê.
À÷ûã äèàëîã ö÷öí Ñèçÿ áèð äàùà òÿøÿêêöðöìö áèëäèðèðÿì. Öìèä åäèðÿì êè, áó èë áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðà ñÿäð ãèñìèíäÿ þëêÿëÿðèìèç éàõøû èðÿëèëÿéèøÿ íàèë îëà áèëÿð. ×îõ ñàü
îëóí, úÿíàá Ïðåçèäåíò”.
Èéóíóí 2-äÿ Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì
ßëèéåâèí àäûíäàí Èñâå÷ðÿ Ïðåçèäåíòè Äèäéå
Áóðêùàëòåðèí øÿðÿôèíÿ ðÿñìè íàùàð âåðèëèá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Èñâå÷ðÿ Ïðåçèäåíòè
Äèäéå Áóðêùàëòåðè þëêÿìèçäÿ áèð äàùà ñàëàìëàéûá ñÿôÿð çàìàíû èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðÿ äàèð
áèð ÷îõ âàúèá ìÿñÿëÿëÿðèí ìöçàêèðÿ åäèëäèéèíè
äåéèá. Èñâå÷ðÿíèí ÀÒßÒ-ÿ ñÿäðëèéèíèí óüóðëó
îëàúàüûíà, îíóí Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí,
Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëëè èëÿ áàüëû
àïàðûëàí äàíûøûãëàð ïðîñåñèíäÿ ôÿàë èøòèðàê åäÿúÿéèíÿ ÿìèíëèéèíè èôàäÿ åäÿí äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû äåéèá: “Áèçèì èêèòÿðÿôëè ÿëàãÿëÿðèìèçèí èíêèøàôû ìÿìíóíëóã äîüóðóð. Ãûñà ìöääÿòäÿ
àðàìûçäà ôÿàë öíñèééÿò ãóðóëóá”.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà èíâåñòèñèéà âÿ áèçíåñ ÿëàãÿëÿðèíèí èíêèøàô
åòäèéèíè, áó ñàùÿäÿ áèðýÿ èãòèñàäè êîìèññèéàíûí ìöùöì ðîë îéíàäûüûíû äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû ñèéàñè ÿëàãÿëÿðèìèçèí,
áèðýÿ ìÿñëÿùÿòëÿøìÿëÿðèí ÿùÿìèééÿòèíÿ òîõóíàðàã áöòöí áóíëàðûí ìöíàñèáÿòëÿðèìèçèí òÿìÿëèíè òÿøêèë åòäèéèíè äåéèá.
Èñâå÷ðÿ Ïðåçèäåíòè Äèäéå Áóðêùàëòåð øÿùÿðèìèçäÿ ýþðäöéö èíêèøàô ïðîñåñëÿðèíèí îíäà
áþéöê òÿÿññöðàò éàðàòäûüûíû âóðüóëàéûá. Î, Èñâå÷ðÿ ö÷öí äèíàìèê èíêèøàô åäÿí þëêÿëÿðëÿ ìöíàñèáÿòëÿð ãóðìàüûí ÷îõ âàúèá îëäóüóíó äåéèá. Áèëäèðèá êè, Èñâå÷ðÿ èëÿ Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà èãòèñàäè ÿëàãÿëÿðè èíêèøàô åòäèðìÿê ìöùöì
èñòèãàìÿòëÿðäÿí áèðèíè òÿøêèë åäèð. Äèäéå Áóðêùàëòåð áó èìêàíû òÿãäèì åòäèéèíÿ âÿ åòèáàðëû òÿðÿôäàøëûã ìöùèòèíèí éàðàäûëìàñûíà âåðäèéè òþùôÿéÿ ýþðÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ òÿøÿêêöð
åäèá.
Èéóíóí 2-äÿ Èñâå÷ðÿ Êîíôåäåðàñèéàñûíûí
Ïðåçèäåíòè Äèäéå Áóðêùàëòåðèí Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíà ðÿñìè ñÿôÿðè áàøà ÷àòûá.
Ùÿð èêè þëêÿíèí äþâëÿò áàéðàãëàðûíûí äàëüàëàíäûüû Ùåéäÿð ßëèéåâ Áåéíÿëõàëã Àåðîïîðòóíäà àëè ãîíàüûí øÿðÿôèíÿ ôÿõðè ãàðîâóë äÿñòÿñè
äöçöëöá.
Èñâå÷ðÿ Êîíôåäåðàñèéàñûíûí Ïðåçèäåíòè
Äèäéå Áóðêùàëòåðè ùàâà ëèìàíûíäà Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû Áàø íàçèðèíèí áèðèíúè ìöàâèíè
Éàãóá Åééóáîâ âÿ äèýÿð ðÿñìè øÿõñëÿð éîëà
ñàëûáëàð.
Ïðåçèäåíòèí èø ýöíö
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Àçÿðáàéúàí ýÿíúëÿðèíèí ÂÛÛ ôîðóìóíóí èøòèðàê÷ûëàðûíà òÿáðèê ìÿêòóáó ýþíäÿðèá. Ìÿêòóáäà
äåéèëèð: “Ùþðìÿòëè ôîðóì íöìàéÿíäÿëÿðè!
Ñèçè âÿ ñèçèí ñèìàíûçäà áöòöí Àçÿðáàéúàí ýÿíúëèéèíè
ñÿìèìè ãÿëáäÿí ñàëàìëàéûð, íþâáÿòè àëè òîïëàíòûíûçûí èøÿ
áàøëàìàñû ìöíàñèáÿòèëÿ òÿáðèê åäèðÿì.
1996-úû èëäÿ Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí òÿøÿááöñö âÿ èøòèðàêû èëÿ êå÷èðèëìèø èëê ýÿíúëÿð ôîðóìó þëêÿìèçèí ùÿéàòûíäà äÿðèí èç áóðàõìûøäûð. Ùÿìèí ìþòÿáÿð òîïëàíòûäàí ñîíðà ïàéòàõò âÿ ðåýèîíëàðäà ýÿíúëÿðëÿ àïàðûëàí
èø íÿçÿðÿ÷àðïàúàã äÿðÿúÿäÿ úàíëàíìûø, áþéöìÿêäÿ
îëàí íÿñëèí ïðîáëåìëÿðèíÿ äèããÿò õåéëè àðòìûøäûð.
ßñàñû Óëó þíäÿð òÿðÿôèíäÿí ãîéóëìóø äþâëÿò ýÿíúëÿð
ñèéàñÿòè áó ýöí óüóðëà äàâàì åòäèðèëèð. Àçÿðáàéúàíûí èëáÿèë àðòàí èãòèñàäè ãöäðÿòè ýÿíúëÿðèí ôèçèêè, èíòåëëåêòóàë âÿ
ìÿíÿâè èíêèøàôûíûí òÿìèí îëóíìàñû, ñîñèàë ïðîáëåìëÿðèíèí ùÿëëè, èííîâàòèâ èäåéà âÿ òÿøÿááöñëÿðèíèí äÿñòÿêëÿíìÿñè, áèëèê âÿ áàúàðûãëàðûíûí öçÿ ÷ûõàðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ äàùà òÿñèðëè òÿäáèðëÿð ýþðìÿéÿ, èðèìèãéàñëû ïðîãðàì
âÿ ëàéèùÿëÿð ðåàëëàøäûðìàüà èìêàí âåðèð.
Òÿãäèðÿëàéèã ùàëäûð êè, áó ýöí úÿìèééÿòèí ÿí ôÿàë ùèññÿñè îëàí ýÿíúëÿð ðåñïóáëèêàìûçûí ñîñèàë-èãòèñàäè âÿ èúòèìàè-ñèéàñè ùÿéàòûíäà éàõûíäàí èøòèðàê åäèðëÿð. Îíëàð åëì,
òÿùñèë, ìÿäÿíèééÿò, èäìàí âÿ ùÿðáè ùàçûðëûã ñàùÿñèíäÿ
óüóðëàð ãàçàíàðàã Àçÿðáàéúàíûí äöíéàäà òàíûäûëìàñûíà, Âÿòÿíèìèçèí ãîðóíìàñûíà âÿ äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéèìèçèí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíÿ ëàéèãëè òþùôÿëÿðèíè âåðèðëÿð.
Þëêÿìèçäÿ äåìîêðàòèê úÿìèééÿòèí âÿ áàçàð èãòèñàäèééàòûíûí áÿðãÿðàð îëäóüó øÿðàèòäÿ éöêñÿê ñàâàäà âÿ ýåíèø äöíéàýþðöøöíÿ ìàëèê îëàí, ìöàñèð òåõíîëîýèéàëàðäàí èñòèôàäÿ åòìÿéè áàúàðàí ïåøÿêàð ìöòÿõÿññèñ âÿ ìåíåúåðëÿðÿ òÿëÿáàò àðòûð. Áóíà ýþðÿ äÿ ýÿíúëÿðèìèç ìöêÿììÿë òÿùñèë àëìàã âÿ áèëèêëÿðÿ äÿðèíäÿí éèéÿëÿíìÿê
ö÷öí äàùà èíàäëà ÷àëûøìàëûäûðëàð.
Ãëîáàëëàøìàíûí ýåíèø âöñÿò àëäûüû ìöàñèð äþâðäÿ
õàëãûìûçûí çÿíýèí ìÿäÿíèééÿòèíèí âÿ äèëèíèí, àäÿò-ÿíÿíÿëÿðèíèí âÿ ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèíèí ãîðóíóá ñàõëàíìàñû ìöñòÿñíà ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð. Ùåñàá åäèðÿì êè,
ôîðóìäà áó ìÿñÿëÿ ÿòðàôûíäà äà úèääè ôèêèð ìöáàäèëÿñè
àïàðûëàúàã, éåíèéåòìÿ âÿ ýÿíúëÿðèí âÿòÿíïÿðâÿðëèê ðóùóíäà âÿ àçÿðáàéúàí÷ûëûã ìÿôêóðÿñè ÿñàñûíäà òÿðáèéÿñèíÿ õöñóñè äèããÿò éåòèðèëÿúÿêäèð. Ìöñòÿãèëëèê èëëÿðèíäÿ
Àçÿðáàéúàíäà ýöúëö âÿòÿíäàø úÿìèééÿòè ôîðìàëàøìûøäûð. Ñåâèíäèðèúè ùàëäûð êè, áó ñàùÿäÿ ýÿíúëÿð òÿøêèëàòëàðû
þç ôÿàëëûãëàðû èëÿ ñå÷èëèðëÿð. Îíëàð äþâëÿòäÿí ùÿðòÿðÿôëè äÿñòÿê àëàðàã, ýÿíúëÿðèí èíòåëëåêòóàë âÿ ôèçèêè èíêèøàôûíà, èúòèìàè ôÿàëëûüûíûí âÿ òÿøÿááöñêàðëûüûíûí àðòûðûëìàñûíà éþíÿëìèø ëàéèùÿëÿð ùÿéàòà êå÷èðèðëÿð.
Öìèä åäèðÿì êè, ôîðóìäà àïàðûëàúàã ìöçàêèðÿëÿð âÿ
ãÿáóë îëóíàúàã ãÿðàðëàð ãàðøûäàêû äþâð ö÷öí ýÿíúëÿð ñèéàñÿòèíèí ïðèîðèòåòëÿðèíèí ìöÿééÿíëÿøìÿñèíÿ ÿùÿìèééÿòëè òþùôÿ âåðÿúÿêäèð. Àëè òîïëàíòûíûçûí èøèíÿ óüóðëàð, ùÿð áèðèíèçÿ ìþùêÿì úàíñàüëûüû âÿ ýÿëÿúÿê ôÿàëèééÿòèíèçäÿ éåíè íàèëèééÿòëÿð àðçóëàéûðàì”.
Èñâå÷ðÿ Êîíôåäåðàñèéàñûíûí Ïðåçèäåíòè
Äèäéå Áóðêùàëòåð Öìóììèëëè ëèäåð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí ìÿçàðûíû çèéàðÿò åäèá
Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíäà ðÿñìè ñÿôÿðäÿ îëàí Èñâå÷ðÿ
Êîíôåäåðàñèéàñûíûí Ïðåçèäåíòè Äèäéå Áóðêùàëòåð èéóíóí
2-äÿ Ôÿõðè õèéàáàíà ýÿëÿðÿê
ìöàñèð ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ìåìàðû âÿ ãóðóúóñó, õàëãûìûçûí Öìóììèëëè ëèäåðè Ùåéäÿð ßëèéåâèí õàòèðÿñèíè åùòèðàìëà éàä åäèá, ìÿçàðû þíöíÿ ÿêëèë ãîéóá.
Ýþðêÿìëè îôòàëìîëîã àëèì, àêàäåìèê Çÿðèôÿ õàíûì ßëèéåâàíûí äà õàòèðÿñè éàä îëóíóá, ìÿçàðû öçÿðèíÿ òÿð ýöëëÿð
äöçöëöá.
Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñûíûí èãòèñàäè èíêèøàô
íàçèðè Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
ìÿçàðûíû âÿ Øÿùèäëÿð õèéàáàíûíû çèéàðÿò åäèá
Àçÿðáàéúàíäà ðÿñìè ñÿôÿðäÿ îëàí Ðóñèéà
Ôåäåðàñèéàñûíûí
èãòèñàäè èíêèøàô
íàçèðè Àëåêñåé
Óëéóêàéåâ èéóíóí 2-äÿ Ôÿõðè
õèéàáàíà ýÿëÿðÿê õàëãûìûçûí
Öìóììèëëè ëèäåðè, ìöàñèð ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí
ìåìàðû âÿ ãóðóúóñó Ùåéäÿð ßëèéåâèí õàòèðÿñèíè àíûá,
ìÿçàðû þíöíÿ ÿêëèë ãîéóá.
Ýþðêÿìëè îôòàëìîëîã àëèì, àêàäåìèê Çÿðèôÿ õàíûì
ßëèéåâàíûí äà õàòèðÿñè àíûëûá, ìÿçàðû öçÿðèíÿ ýöëëÿð äöçöëöá.
Ñîíðà Àëåêñåé Óëéóêàéåâ Øÿùèäëÿð õèéàáàíûíà ýÿëÿðÿê, þëêÿìèçèí àçàäëûüû âÿ ñóâåðåíëèéè óüðóíäà úàíëàðûíäàí êå÷ìèø ãÿùðÿìàí Âÿòÿí þâëàäëàðûíûí õàòèðÿñèíè àíûá,
“ßáÿäè ìÿøÿë” àáèäÿñèíèí ãàðøûñûíà ÿêëèë ãîéóá.
Áàêûíûí ÿí ùöíäöð íþãòÿñèíäÿí Àçÿðáàéúàí ïàéòàõòûíûí ìÿíçÿðÿñèíè ñåéð åäÿí ãîíàüà Øÿùèäëÿð õèéàáàíûíûí
òàðèõè âÿ øÿùÿðäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí àáàäëûã âÿ ãóðóúóëóã
èøëÿðè áàðÿäÿ ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðèëèá.
3
www.yeniazerbaycan.com
03 èéóí 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ àõøàìû / ¹ 096 (4255)
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâà Ðîìà Ïàïàñûíûí
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû Ìåùðèáàí
Ìöãÿääÿñ Àðõåîëîýèéà öçðÿ Øóðàñûíûí ñÿäðè èëÿ ýþðöøöá
ßëèéåâà Ðîìà Ïàïàñû Ôðàíñèñê èëÿ ýþðöøöá
Èòàëèéàäà ñÿôÿðäÿ îëàí Àçÿðáàéúàíûí
áèðèíúè õàíûìû, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí
ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí ßëèéåâà èéóíóí 2äÿ Ðîìà Ïàïàñû Ôðàíñèñê èëÿ ýþðöøöá.
Àçÿðáàéúàí èëÿ Âàòèêàí àðàñûíäà èêèòÿðÿôëè ÿëàãÿëÿðèí éöêñÿëÿí õÿòëÿ èíêèøàô
åòäèéèíè ìÿìíóíëóãëà ãåéä åäÿí Ìåùðèáàí ßëèéåâà áó ÿìÿêäàøëûüûí ìÿäÿíè èðñèí ãîðóíìàñû ñàùÿñèíäÿ äàùà äà ýåíèøëÿíäèéèíè âóðüóëàéûá. Ùåéäÿð ßëèéåâ
Ôîíäó òÿðÿôèíäÿí Àçÿðáàéúàí èëÿ éàíàøû, äöíéàíûí áèð ñûðà þëêÿëÿðèíäÿ ùÿéàòà
êå÷èðèëÿí ìöùöì ëàéèùÿëÿð áàðÿäÿ Ðîìà
Ïàïàñûíà ìÿëóìàò âåðÿí Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû ãóðóìóí
áèð ÷îõ èñòèãàìÿòëÿðäÿ,
î úöìëÿäÿí ñîñèàë âÿ
ùóìàíèòàð ñàùÿëÿðäÿ
ìöùöì èøëÿð ýþðäöéöíö äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû Åðìÿíèñòàíûí þëêÿìèçÿ ùÿðáè
òÿúàâöçö íÿòèúÿñèíäÿ
ãà÷ãûí âÿ ìÿúáóðè
êþ÷êöí äöøìöø ñîéäàøëàðûìûçûí
ñîñèàë âÿçèééÿòèíèí éàõøûëàøäûðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ýþðöëÿí èøëÿðäÿí äÿ äàíûøûá.
2002-úè èëäÿ Ðîìà Ïàïàñû ÛÛ
Èîùàíí Ïàâåëèí Àçÿðáàéúàíà òàðèõè ñÿôÿðèíè õàòûðëàäàí Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí ßëèéåâà áó ñÿôÿðèí èêè äþâëÿò àðàñûíäà ìþâúóä ÿìÿêäàøëûüà òþùôÿ âåðäèéèíè áèëäèðèá
âÿ Ðîìà Ïàïàñû Ôðàíñèñêè äÿ Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿðÿ äÿâÿò åäèá.
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí äÿâÿòèíè ìÿìíóíëóãëà
ãÿáóë åäÿí Ðîìà Ïàïàñû Ôðàíñèñê Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ÷îõøàõÿëè ôÿàëèééÿòè èëÿ áàüëû ìÿëóìàòëû îëäóüóíó ãåéä åäèá.
Î, Ôîíä òÿðÿôèíäÿí ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿëÿðäÿ ãóðóìóí ðÿùáÿðè Ìåùðèáàí ßëè-
éåâàíûí øÿõñè òÿøÿááöñö âÿ ðîëóíó õöñóñè âóðüóëàéàðàã, áó ìöíàñèáÿòëÿ Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìûíû òÿáðèê åäèá.
Âàòèêàíûí Àçÿðáàéúàí èëÿ èêèòÿðÿôëè
ÿëàãÿëÿðè èíêèøàô åòäèðìÿêäÿ ìàðàãëû îëäóüóíó áèëäèðÿí Ðîìà Ïàïàñû Ôðàíñèñê
áó èñòèãàìÿòäÿ Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí
ôÿàëèééÿòèíè õöñóñè âóðüóëàéûá. Ýþðöøäÿ
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí äÿñòÿéè èëÿ Ìöãÿääÿñ Ðîìà êàòàêîìáàëàðûíûí áÿðïàñû
éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèëèá.
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû áó úöð
ëàéèùÿëÿðèí áóíäàí ñîíðà äà äàâàì åòäèðèëÿúÿéèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðûá, ìöâàôèã èñòèãàìÿòäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí òÿäáèðëÿðèí äèýÿð ñàùÿëÿðÿ äÿ øàìèë åäèëìÿñèíÿ ÷àëûøàúàüûíû âóðüóëàéûá.
Ñîíäà ãàðøûëûãëû ùÿäèééÿëÿð òÿãäèì
åäèëèá.
Óøàãëàðû Áåéíÿëõàëã Ìöäàôèÿ Ýöíöíäÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí âèòñå-ïðåçèäåíòè
Ëåéëà ßëèéåâàíûí òÿøÿááöñö èëÿ Ìîñêâàäàêû 157 íþìðÿëè ìÿêòÿáèí øàýèðäëÿðè
Ìöàñèð Ðóñèéà Òàðèõè Ìóçåéèíäÿ êå÷èðèëìèø òÿäáèðäÿ èøòèðàê åäèáëÿð
Óøàãëàðû Áåéíÿëõàëã Ìöäàôèÿ Ýöíöíäÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ
Ôîíäóíóí âèòñå-ïðåçèäåíòè Ëåéëà ßëèéåâàíûí òÿøÿááöñö èëÿ
Ìîñêâàäàêû ýåíåðàë Êÿðèì Êÿðèìîâ àäûíà 157 íþìðÿëè Àçÿðáàéúàí åòíîìÿäÿíè êîìïîíåíòëè ìÿêòÿáèí øàýèðäëÿðè
Ìîñêâàäàêû Ìöàñèð Ðóñèéà Òàðèõè Äþâëÿò Ìÿðêÿçè Ìóçåéèíèí
áèíàñûíäà êå÷èðèëìèø áàéðàì
òÿäáèðèíäÿ èøòèðàê åäèáëÿð.
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí
Ðóñèéàäàêû
íöìàéÿíäÿëèéè,
Ìöàñèð Ðóñèéà Òàðèõè Äþâëÿò
Ìÿðêÿçè Ìóçåéè âÿ Ðóñèéà Ìÿäÿíèééÿò
Ôîíäóíóí “À÷ûã òàðèõ äÿðñè” Áåéíÿëõàëã
Ïðîãðàìëàð Ìöäèðèééÿòè òÿðÿôèíäÿí òÿøêèë
åäèëìèø áàéðàì òÿäáèðèíäÿ Õèëàñêàð Èñà
Ìÿáÿäè Áàçàð ýöíö ìÿêòÿáèíèí éåòèðìÿëÿðè âÿ É.Íèêóëèí àäûíà èíòåðíàò ìÿêòÿáèíèí øàýèðäëÿðè äÿ èøòèðàê åäèáëÿð.
Ìóçåéèí ýèðèø ãàïûñûíäà óøàãëàðû
“Äîìèñîëêà” Óøàã Òåàòðûíûí ýÿíú àðòèñòëÿðè âÿ øÿí êëîóíëàð - Ðóìéàíòñåâ (Êàðàíäàø) àäûíà ñèðê ìÿêòÿáèíèí øàýèðäëÿðè
ãàðøûëàéûáëàð.
Áåéíÿëõàëã Ïðîãðàìëàð Ìöäèðèééÿòèíèí äèðåêòîðó, Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñûíûí
ßìÿêäàð Èíúÿñÿíÿò Õàäèìè Òàòéàíà Øóìîâà âÿ Ìöàñèð Ðóñèéà Òàðèõè Ìóçåéèíèí èúòèìàèééÿòëÿ ÿëàãÿëÿð øþáÿñèíèí ìöäèðè Íèêèòà Àíèêèí òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðûíû áó
ýþçÿë áàéðàì - Óøàãëàðû Áåéíÿëõàëã Ìöäàôèÿ Ýöíö ìöíàñèáÿòèëÿ òÿáðèê åäèáëÿð.
Îíëàð ãåéä åäèáëÿð êè, áó ýöí ùÿì äÿ
Ìöàñèð Ðóñèéà Òàðèõè Äþâëÿò Ìÿðêÿçè
Ìóçåéèíèí âÿ “À÷ûã òàðèõ äÿðñè” Áåéíÿëõàëã Ïðîãðàìëàð Ìöäèðèééÿòèíèí èííîâàñèéàëû òÿùñèë ïðîãðàìûíà ñòàðò âåðèëèá.
Ïðîãðàìûí ÿñàñ ìÿãñÿäè ìóçåé åêñïîçèñèéàñû áàçàñûíäà óøàãëàðû ìöàñèð òàðèõèí ìöùöì ùàäèñÿëÿðè âÿ ÿëàìÿòäàð ýöí-
ëÿðè èëÿ òàíûø åòìÿêäèð. Ò.Øóìîâà äåéèá: “Áóèëêè áàéðàì áèð
ãÿäÿð ãåéðè-àäèäèð. Áó ýöí ñèç
ùÿì äÿ éåíè, ÷îõ ìàðàãëû áèð
ïðîãðàìûí - “À÷ûã òàðèõ äÿðñè”
ïðîãðàìûíûí èëê èøòèðàê÷ûëàðû
îëàúàãñûíûç. Ñèç þç ðÿñìëÿðèíèçè âÿ èíøà éàçûëàðûíûçû ëàéèùÿíèí òÿøêèëàò÷ûëàðûíà ýþíäÿðÿ
áèëÿðñèíèç. Ãàëèáëÿðè ïðèçëÿð âÿ
ìàðàãëû ñÿôÿðëÿð ýþçëÿéèð”.
Ò.Øóìîâà Áåéíÿëõàëã Ïðîãðàìëàð Ìöäèðèééÿòèíèí óøàã ëàéèùÿëÿðèíèí äÿñòÿêëÿíìÿñèíÿ ýþðÿ
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí Ðóñèéàäàêû íöìàéÿíäÿëèéèíÿ âÿ íöìàéÿíäÿëèéèí ðÿùáÿðè Ëåéëà ßëèéåâàéà òÿøÿêêöðöíö áèëäèðèá.
Óøàãëàð ìóçåéèí çàëëàðûíà òàìàøà
åäÿíäÿí ñîíðà ìóçåéèí Èíýèëòÿðÿ êëóáóíóí êàìåðà çàëûíà äÿâÿò åäèëèáëÿð. Áóðàäà Àêàäåìèê Ìóñèãè Êîëëåúèíèí óøàã
ìóñèãè ìÿêòÿáèíèí øàýèðäëÿðè ðóñ âÿ õàðèúè þëêÿ áÿñòÿêàðëàðûíûí ÿñÿðëÿðèíè èôà
åäèáëÿð.
Áàéðàì øÿíëèéèíèí èøòèðàê÷ûëàðûíà òÿäáèðèí òÿøêèëàò÷ûëàðû àäûíäàí ùÿäèééÿëÿð
òÿãäèì åäèëèá. Ñîíäà Àçÿðáàéúàí øèðíèééàòû âÿ ÷àé ñöôðÿñè à÷ûëûá.
Óøàãëàðûí Áåéíÿëõàëã Ìöäàôèÿñè Ýöíö ÿðÿôÿñèíäÿ Ìîñêâà òèáá ìÿðêÿçèíäÿ Ùåéäÿð
ßëèéåâ Ôîíäóíóí âèòñå-ïðåçèäåíòè Ëåéëà ßëèéåâàíûí àäûíäàí áþéöê áàéðàì òÿøêèë åäèëèá
Óøàãëàðûí Áåéíÿëõàëã Ìöäàôèÿñè Ýöíö ÿðÿôÿñèíäÿ Ìîñêâà
ñÿùèééÿ äåïàðòàìåíòèíèí Óøàãëàðà òèááè éàðäûì öçðÿ Åëìè-ïðàêòèêè
ìÿðêÿçèíäÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí âèòñå-ïðåçèäåíòè Ëåéëà ßëèéåâàíûí àäûíäàí áþéöê áàéðàì
òÿäáèðè òÿøêèë åäèëèá.
Ðóñèéà ïàéòàõòûíûí áó ìÿøùóð òèáá ìöÿññèñÿñèíäÿ ìöàëèúÿ
îëóíàí óøàãëàðà íàüûë ãÿùðÿìàíëàðûíûí èøòèðàêû èëÿ àíèìàñèéà
ïðîãðàìû ýþñòÿðèëèá. Êëîóíëàð âÿ
ôîêóñ÷óëàð áàéðàì øÿíëèéèíèí ãîíàãëàðûíû ÿéëÿíäèðèðèá. Åñòðàäà àðòèñòëÿðè
ÿëâàí øàðëàðäàí âÿ òîïëàðäàí èñòèôàäÿ åòìÿêëÿ áàëàúàëàð ö÷öí ìàðàãëû îéóíëàð,
ñàáóí ãîâóãúöãëàðû øîóñó òÿøêèë åäèáëÿð.
Ñ.Â.Îáðàçòñîâ àäûíà Äþâëÿò Àêàäåìèê
Ìÿðêÿçè Êóêëà Òåàòðûíûí àêòéîðëàðû òèáá
ìÿðêÿçèíèí ãûø áàüûíäà èìïðîâèçÿ åäèëìèø ñÿùíÿäÿ “Ñåùèðëè ÷è÷ÿê” àäëû ìóñèãèëè òàìàøà ýþñòÿðèáëÿð.
Åëìè-ïðàêòèêè ìÿðêÿçèí äèðåêòîð ìöàâèíè ïðîôåññîð Òèìóð Øàðîéåâ õÿñòÿ
óøàãëàðà ýþñòÿðèëÿí äèããÿò âÿ ãàéüûéà
ýþðÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíà âÿ
Ôîíäóí âèòñå-ïðåçèäåíòè Ëåéëà
ßëèéåâàéà òÿøÿêêöðöíö áèëäèðÿðÿê
ãåéä åäèá êè, àüûð õÿñòÿëèêëÿð êå÷èðìèø óøàãëàðûí ðåàáèëèòàñèéàñûíäà ùÿð áèð òÿáÿññöì, ùÿð áèð õîø
ñþç äÿéÿðëèäèð.
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí Ðóñèéàäàêû
íöìàéÿíäÿëèéèíèí
ÿìÿêäàøëàðû òåç-òåç áó ìöàëèúÿ
ìöÿññèñÿñèíäÿ îëóðëàð. Êëèíèêàíûí òèááè ùåéÿòè íöìàéÿíäÿëèéèí
ðÿùáÿðè Ëåéëà ßëèéåâàíûí áóðàéà
ñÿôÿðëÿðèíè ùÿðàðÿòëÿ õàòûðëàéûðëàð.
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí âèòñå-ïðåçèäåíòè ñîíóíúó äÿôÿ åëìè-ïðàêòèêè ìÿðêÿçäÿ îëàðêÿí óøàãëàðà ïàëëèàòèâ òèááè
éàðäûì ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûã ìÿñÿëÿñè
Ìÿðêÿçèí ïðîôåññîðó Àíäðåé Ïðèòûêî èëÿ
ìöçàêèðÿ åäèëèá.
Àçÿðáàéúàí èëÿ Èñâå÷ðÿ àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí
èíêèøàôûíäàí ìÿìíóíëóã èôàäÿ åäèëèá
Èéóíóí 2-äÿ Àçÿðáàéúàíäà
ðÿñìè ñÿôÿðäÿ îëàí Èñâå÷ðÿ Êîíôåäåðàñèéàñûíûí Ïðåçèäåíòè Äèäéå
Áóðêùàëòåð õàðèúè èøëÿð íàçèðè Åëìàð Ìÿììÿäéàðîâ èëÿ ýþðöøöá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàí èëÿ Èñâå÷ðÿ
àðàñûíäà èêèòÿðÿôëè ñèéàñè, èãòèñàäè âÿ ìÿäÿíè ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôûíäàí ìÿìíóíëóã èôàäÿ îëóíóá.
Èñâå÷ðÿ Êîíôåäåðàñèéàñûíûí
Ïðåçèäåíòè Äèäéå Áóðêùàëòåðèí
ðîòàñèéà ãàéäàëàðûíà óéüóí îëàðàã
ÀÒßÒ-èí ôÿàëèééÿòäÿ îëàí ñÿäðè ôóíêñèéàñûíû äà äàøûäûüûíû íÿçÿðÿ àëàðàã, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû èëÿ ÀÒßÒ àðàñûíäà
ìþâúóä ÿìÿêäàøëûã âÿ ÀÒßÒ-èí ýöíäÿëèéèíäÿ äóðàí àêòóàë ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëûá.
Íàçèð Åëìàð Ìÿììÿäéàðîâ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Àâðîïà Øóðàñûíûí Íàçèðëÿð Êîìèòÿñèíÿ ñÿäðëèê åòäèéèíè
áèëäèðèá. Íàçèð ñÿäðëèê äþâðöíäÿ Àçÿðáàéúàíûí èðÿëè ñöðäöéö ïðèîðèòåòëÿð ùàããûíäà
ìÿëóìàò âåðèá. Î, ìöâàôèã îëàðàã Àçÿðáàéúàíûí Àâðîïà Øóðàñûíà, Èñâå÷ðÿíèí
èñÿ ÀÒßÒ-ÿ ñÿäðëèê åòäèéèíè íÿçÿðÿ àëàðàã, ãàðøûëûãëû ìàðàã äîüóðàí àêòóàë ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ
ÿìÿêäàøëûüûí âÿ áèðýÿ ëàéèùÿëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíèí ìöìêöíëöéöíö äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Òÿùëöêÿñèçëèéèí áþëöíìÿçëèéèíèí ÀÒßÒ-èí òÿìÿë ïðèíñèïè îëäóüóíó äåéÿí íàçèð Åëìàð
Ìÿììÿäéàðîâ
ÅðìÿíèñòàíÀçÿðáàéúàí ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëëè
öçðÿ àïàðûëàí äàíûøûãëàð ïðîñåñè
ùàããûíäà ìÿëóìàò âåðÿðÿê, ìöíàãèøÿíèí ùÿëëè ö÷öí, èëê íþâáÿäÿ, Åðìÿíèñòàí ãîøóíëàðûíûí èøüàë åäèëìèø Àçÿðáàéúàí ÿðàçèëÿðèíäÿí ÷ûõàðûëìàëû îëäóüóíó âóðüóëàéûá.
Ýþðöøäÿ ãàðøûëûãëû ìàðàã äîüóðàí
ðåýèîíàë ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ ôèêèð ìöáàäèëÿñè
àïàðûëûá.
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè
õàíûìû, Ùåéäÿð ßëèéåâ
Ôîíäóíóí
ïðåçèäåíòè
Ìåùðèáàí ßëèéåâà èéóíóí
2-äÿ Ðîìà Ïàïàñûíûí
Ìöãÿääÿñ Àðõåîëîýèéà
öçðÿ Øóðàñûíûí ñÿäðè, êàðäèíàë Úàí-Ôðàíêî Ðàâàçè
èëÿ ýþðöøöá.
Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿðè
çàìàíû þëêÿìèçäÿ éöêñÿê
ãîíàãïÿðâÿðëèêëÿ ãàðøûëàíäûüûíû äåéÿí êàðäèíàë
Úàí-Ôðàíêî Ðàâàçè áóíóí Àçÿðáàéúàí õàëãûíà
õàñ ÿíÿíÿ îëäóüóíó ãåéä
åäèá. Êàðäèíàë þëêÿìèçÿ
ñÿôÿðè çàìàíû Ïðåçèäåíò
Èëùàì ßëèéåâèí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû èëÿ Âàòèêàí Äþâëÿòè
àðàñûíäà ìÿäÿíè ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôûíäà
õèäìÿòëÿðèíÿ ýþðÿ îíó “Äîñòëóã” îðäåíè
èëÿ òÿëòèô åòìÿñèíè ìÿìíóíëóãëà õàòûðëàäûá. Âàòèêàí èëÿ Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà
ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôûíà âåðäèéè òþùôÿëÿðÿ âÿ
Ìöãÿääÿñ Ðîìà êàòàêîìáàëàðûíûí áÿðïàñûíà ýþðÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí
ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí ßëèéåâàéà ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðÿí Úàí-Ôðàíêî Ðàâàçè
Ôîíä òÿðÿôèíäÿí ýþðöëÿí èøëÿðè éöêñÿê
ãèéìÿòëÿíäèðèá.
Âàòèêàíäà îëìàãäàí ìÿìíóíëóüóíó
èôàäÿ åäÿí Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû
ñÿôÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Ðîìà Ïàïàñû èëÿ êå÷èðèëÿí ýþðöøöí äþâëÿòëÿðàðàñû ìöíàñèáÿòëÿðÿ òþùôÿ âåðÿúÿéèíÿ ÿìèíëèéèíè èôàäÿ
åäèá. Êàðäèíàë Úàí-Ôðàíêî Ðàâàçèíèí Àçÿðáàéúàíûí äîñòó îëäóüóíó äåéÿí
Ìåùðèáàí ßëèéåâà äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû Èëùàì ßëèéåâèí ñàëàìëàðûíû ÷àòäûðûá âÿ
îíó éåíèäÿí þëêÿìèçÿ ñÿôÿðÿ äÿâÿò åäèá.
Áèðýÿ ëàéèùÿëÿðèí óüóðëà ðåàëëàøäûðûëäûüûíû áèëäèðÿí
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí
ïðåçèäåíòè
öìóìèëèêäÿ
Ôîíäóí äöíéàíûí ìöõòÿëèô
þëêÿëÿðèíäÿ öìóìáÿøÿðè
ÿùÿìèééÿò äàøûéàí àáèäÿëÿðèí áÿðïàñû èøèíÿ òþùôÿëÿð
âåðäèéèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Âóðüóëàíûá êè, Ìöãÿääÿñ
Ðîìà êàòàêîìáàëàðûíûí
áÿðïàñû èëÿ éàíàøû, äèýÿð ëàéèùÿëÿð äÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿ áèëÿð. Áó èñòèãàìÿòäÿ Âàòèêàí èëÿ ÿìÿêäàøëûã äàâàì åäÿúÿê.
Ñîíðà ýþðöøäÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí äÿñòÿéè èëÿ Ìöãÿääÿñ Ðîìà êàòàêîìáàëàðûíûí áÿðïàñû èëÿ áàüëû àïàðûëàí èøëÿðèí
áèðèíúè ìÿðùÿëÿñè áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèëèá.
Ñîíäà ãàðøûëûãëû ùÿäèééÿëÿð òÿãäèì
åäèëèá.
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí “Ìöàñèð äÿáäÿ
Àçÿðáàéúàí úàçèáÿñè” ëàéèùÿñè òÿãäèì îëóíóá
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâà òÿäáèðäÿ èøòèðàê åäèá
Ìàéûí 31-äÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíäÿ “Ìöàñèð äÿáäÿ Àçÿðáàéúàí úàçèáÿñè” ëàéèùÿñèíèí òÿãäèìàòû êå÷èðèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, Àçÿðáàéúàíûí
áèðèíúè õàíûìû, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí
ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí ßëèéåâà, Ôîíäóí
âèòñå-ïðåçèäåíòè Ëåéëà ßëèéåâà âÿ Àðçó
ßëèéåâà òÿäáèðäÿ èøòèðàê åäèáëÿð.
Òÿãäèìàòäàí ÿââÿë ëàéèùÿíèí ÿùÿìèééÿòèíäÿí ñþç à÷ûëûá.
Áèëäèðèëèá êè, ýåéèì ìÿíñóá îëäóüó
õàëãûí ÿñðëÿð áîéó éàðàíìûø áÿäèè çþâãöíö, îíóí ìÿäÿíèééÿòèíè ÿêñ åòäèðèð.
Àçÿðáàéúàí ÿðàçèñèíäÿ àïàðûëìûø àðõåîëîæè ãàçûíòûëàð çàìàíû òàïûëìûø áèð ñûðà
ïàð÷à íöìóíÿëÿðè ýþñòÿðèð êè, ùÿëÿ åðàìûçäàí ÿââÿë áóðàäà éöêñÿê ýåéèì ìÿäÿíèééÿòè ìþâúóä îëóá. Çÿíýèí ìÿäÿíèééÿòèìèçèí ÷îõÿñðëèê èíêèøàôû ïðîñåñèíäÿ
éàðàíìûø ìèëëè ýåéèìëÿðèí ùàçûðëàíìàñûíäà èñòèôàäÿ îëóíàí ïàð÷àëàð äàèì êåéôèééÿòè âÿ çÿðèôëèéè èëÿ ñå÷èëèá.
Âóðüóëàíûá êè, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí “Ìöàñèð äÿáäÿ Àçÿðáàéúàí úàçèáÿñè” ëàéèùÿñè õàëãûìûçûí ìèëëè ÿíÿíÿ âÿ äÿéÿðëÿðèíè éàøàòìàã, ìèëëè îðíàìåíòëÿðèí
ìöàñèð äÿáÿ èíòåãðàñèéàñûíà òÿêàí âåðìÿê, åéíè çàìàíäà, Øÿðã âÿ Ãÿðá ìÿäÿíèééÿòëÿðè àðàñûíäà âÿùäÿò éàðàòìàã
ìÿãñÿäèíè äàøûéûð.
Ìÿðàñèìäÿ Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâàéà ìèëëè ìÿäÿíèééÿòèìèçèí èíêèøàô åòäèðèëìÿñèíÿ âÿ òÿáëèüèíÿ ýþñòÿðäèéè äèããÿò âÿ ãàéüûéà ýþðÿ
ìèííÿòäàðëûã èôàäÿ îëóíóá.
Äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá êè, ìèëëè ìóçåéëÿðèìèçèí êîëëåêñèéàëàðûíäà òÿãäèì îëóíàí
çÿíýèí ýåéèì íöìóíÿëÿðè, áÿçÿê ÿøéàëàðû âÿ õàë÷à÷ûëûã ìÿìóëàòû ìÿøùóð èòàëéàí
ìîäåëéåðè Ðåíàòî Áàëåñòðàíû íàõûøëàðûíûí
èíúÿëèéè âÿ äåêîð åëåìåíòëÿðèíèí îðèæèíàëëûüû èëÿ ñå÷èëÿí Àçÿðáàéúàí ìèëëè ãàäûí ýåéèìëÿðèíèí ãÿäèì çàìàíëàðäàí ìöàñèð
äþâðÿäÿê èíêèøàôûíû òÿúÿññöì åòäèðÿí
êîëëåêñèéà éàðàòìàüà ñþâã åäèá.
Ñîíðà èòàëéàí ìîäåëéåðè Ðåíàòî Áàëåñòðàíûí êîëëåêñèéàñûíûí ôÿëñÿôÿñèíè ÿêñ
åòäèðÿí ôèëì íöìàéèø îëóíóá.
Äàùà ñîíðà Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí
“Ìöàñèð äÿáäÿ Àçÿðáàéúàí úàçèáÿñè” ëàéèùÿñè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ òàíûíìûø èòàëéàí ìîäåëéåð Ðåíàòî Áàëåñòðàíûí Àçÿðáàéúàíûí
ìèëëè îðíàìåíòëÿðè ÿñàñûíäà ùàçûðëàäûüû
éåíè êîëëåêñèéàñû íöìàéèø åòäèðèëèá.
Êîëëåêñèéàíûí íöìàéèøè þëêÿìèçèí øÿðòè
îëàðàã áþëöíäöéö òàðèõè åòíîãðàôèê áþëýÿëÿðèí éåðëè õöñóñèééÿòëÿðèíè ÿêñ åòäèðÿí ýåéèìëÿð âÿ áó ýåéèìëÿðèí åëåìåíòëÿðèíäÿí
ìÿùàðÿòëÿ èñòèôàäÿ îëóíàðàã íÿôèñ òÿðòèáàòäà ùàçûðëàíàí ìöàñèð ýåéèìëÿðëÿ áàøëàéûá.
Õàëã éàðàäûúûëûüûíûí òàðèõè åòíîãðàôèê
âÿ áÿäèè õöñóñèééÿòëÿðèíèí òÿúÿññöì òàïäûüû ýåéèì êîëëåêñèéàñû õöñóñè îëàðàã áó
ìÿãñÿäëÿ òÿðòèá åäèëìèø ìóñèãèíèí ìöøàéèÿòè èëÿ íöìàéèø îëóíóá.
Òÿãäèìàòûí íþâáÿòè ùèññÿñèíäÿ êëàññèê åëåìåíòëÿðäÿí èñòèôàäÿ åäèëÿðÿê éàðàäûëìûø ìöàñèð ýåéèìëÿð íöìàéèø îëóíóá.
Äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá êè, êîëëåêñèéàäà éåð
àëàí çèéàôÿò ëèáàñëàðû Àçÿðáàéúàí ìóçåéëÿðèíäÿ ãîðóíóá ñàõëàíûëàí àðòåôàêòëàðëà
òàíûøëûãäàí ñîíðà éàðàíûá. Áó ýåéèìëÿðèí
ìÿùñóëäàðëûã, áÿðÿêÿò, áèðëèê, ñÿäàãÿò
ðÿìçè îëàðàã Àçÿðáàéúàí ìèëëè ìÿäÿíèé-
éÿòèíäÿ ýåíèø èñòèôàäÿ åäèëÿí íàð ñèìâîëóíóí ÿêñ îëóíäóüó ãèéìÿòëè äàøëàðäàí
íàõûøëû òèêìÿëÿðëÿ áÿçÿäèëìÿñè òàìàøà÷ûëàðäà áþéöê ìàðàã äîüóðóá.
Òàíûíìûø èòàëéàí ìîäåëéåðèíèí êîëëåêñèéàñûíûí íöìàéèø îëóíàí ñîí ùèññÿñèíè
òÿðÿããè âÿ èíêèøàô ðÿìçè, Îäëàð Éóðäó
Àçÿðáàéúàíûí ñèìâîëëàðûíäàí áèðè ùåñàá
îëóíàí àëîâó ÿêñ åòäèðÿí ãûðìûçû âÿ ãàðà
ðÿíýëè íàõûøëû òèêìÿëÿðëÿ âÿ ìîçàèêàëàðëà
èøëÿíèëìèø çèéàôÿò ëèáàñëàðû òÿøêèë åäèá.
Ðåíàòî Áàëåñòðàíûí èøòèðàêû èëÿ êå÷èðèëÿí íöìàéèøäÿ 40-äàí ÷îõ ýåéèì íöìóíÿñè òÿãäèì îëóíóá. Ìîäà íöìàéèøèíèí
ÿí ìàðàãëû ìÿãàìëàðûíäàí áèðè äÿ òàíûíìûø ìîäåë Èðèíà Øåéêèí äÿ ñÿùíÿäÿ ýþðöíìÿñè îëóá.
Ìîäà íöìàéèøèíäÿí ñîíðà öðÿê ñþçëÿðèíè áþëöøÿí ìÿøùóð èòàëéàí ìîäåëéåðè
Ðåíàòî Áàëåñòðà Áàêûäà îëìàüûíäàí ãöðóð äóéäóüóíó äåéèá âÿ Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí
ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí ßëèéåâàéà äÿðèí
ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðèá. Äèããÿòÿ ÷àòäûðûá
êè, î, ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí
ìèëëè îðíàìåíòëÿðèíèí òàðèõèíè âÿ õöñóñèééÿòëÿðèíè àðàøäûðûá, Øÿðã êîëîðèòèíäÿí èëùàì àëàðàã Àçÿðáàéúàí ìèëëè åëåìåíòëÿðèíè ìöàñèð Àâðîïà äÿáèíäÿ òÿòáèã åäèá. Î,
Àçÿðáàéúàí úÿìèééÿòèíäÿ ãàäûíûí ÷îõ
âàúèá ðîë îéíàäûüûíû, áó ýþçÿë þëêÿéÿ áèð
äàùà ãàéûäàúàüûíà öìèä åòäèéèíè äåéèá.
Áåëÿëèêëÿ, ìèëëè îðíàìåíòëÿðäÿí óñòàëûãëà èñòèôàäÿ åäèëÿðÿê áÿäèè çþâãëÿ ùàçûðëàíàí ýåéèì êîëëåêñèéàñû òàìàøà÷ûëàðà
ìöàñèð äÿáäÿ Àçÿðáàéúàí úàçèáÿñèíè
òÿãäèì åäèá.
Èñâå÷ðÿ Ïðåçèäåíòè Äèäéå Áóðêùàëòåð Ìèëëè Ìÿúëèñäÿ îëóá
Èéóíóí 2-äÿ Ìèëëè Ìÿúëèñèí
ñÿäðè Îãòàé ßñÿäîâ Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíäà ðÿñìè ñÿôÿðäÿ
îëàí Èñâå÷ðÿ Êîíôåäåðàñèéàñûíûí
Ïðåçèäåíòè Äèäéå Áóðêùàëòåð èëÿ
ýþðöøöá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, Îãòàé
ßñÿäîâ Àçÿðáàéúàí-Èñâå÷ðÿ ÿëàãÿëÿðèíäÿí, þëêÿëÿðèìèçèí ìöõòÿëèô
ñàùÿëÿðäÿêè ÿìÿêäàøëûüûíäàí äàíûøûá. Áèëäèðèëèá êè, Àçÿðáàéúàíäà
40-à éàõûí Èñâå÷ðÿ øèðêÿòè ôÿàëèééÿò
ýþñòÿðèð. Õöñóñè âóðüóëàíûá êè, áó
øèðêÿòëÿðèí áþéöê ÿêñÿðèééÿòè ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíäà ÷àëûøûð. Àçÿðáàéúàí
÷îõ ñöðÿòëÿ èíêèøàô åäèð âÿ àðòûã þëêÿìèç
Èñâå÷ðÿíèí åíåðæè ñåêòîðóíà èíâåñòèñèéà
ãîéìàüà áàøëàéûá.
Ìèëëè Ìÿúëèñèí ñÿäðè Àçÿðáàéúàí èëÿ
Èñâå÷ðÿ àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüûí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíäÿ äþâëÿò áàø÷ûëàðûíûí
ãàðøûëûãëû ñÿôÿðëÿðèíèí âÿ ïàðëàìåíòëÿðàðàñû ÿëàãÿëÿðèí ìöùöì ðîë îéíàäûüûíû
âóðüóëàéûá. Îãòàé ßñÿäîâ áó ñÿôÿðèí
ÿëàãÿëÿðèìèçèí èíêèøàôûíà éåíè òÿêàí âåðÿúÿéèíè äåéèá.
Àçÿðáàéúàí-Èñâå÷ðÿ ñèéàñè, èãòèñàäè
ÿëàãÿëÿðèíèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ îëäóüóíó
ãåéä åäÿí Ìèëëè Ìÿúëèñèí ñÿäðè äèããÿòÿ
÷àòäûðûá êè, èíäèéÿäÿê þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüà äàèð 26 ñÿíÿä èìçàëàíûá âÿ 7 ñÿíÿä èìçàëàíìà ÿðÿôÿñèíäÿ-
äèð. Î.ßñÿäîâ äåéèá êè, éöêñÿê ñÿâèééÿëè ñÿôÿðëÿð âÿ ýþðöøëÿð çàìàíû àïàðûëàí
äàíûøûãëàð, ÿëäÿ îëóíìóø ðàçûëàøìàëàð,
èìçàëàíìûø ñÿíÿäëÿð ÿìÿêäàøëûüûìûçûí
ùÿðòÿðÿôëè èíêèøàôû ö÷öí ìþùêÿì ùöãóãè
áàçà éàðàäûð. Î, âóðüóëàéûá êè, ùÿð èêè þëêÿ áèð ÷îõ áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðäà óüóðëà ÿìÿêäàøëûã åäèð.
Áèëäèðèëèá êè, Àçÿðáàéúàí ÀÒßÒ Ïàðëàìåíò Àññàìáëåéàñûíûí 23-úö ñåññèéàñûíà
åâ ñàùèáëèéè åäÿúÿê. Åéíè çàìàíäà, þëêÿìèç 6 àé ìöääÿòèíäÿ Àâðîïà Øóðàñû Íàçèðëÿð Êîìèòÿñèíÿ ñÿäðëèéè ùÿéàòà êå÷èðèð.
Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíÿ òîõóíàí Î.ßñÿäîâ
áèëäèðèá êè, ÀÒßÒ-èí Ìèíñê ãðóïó ïðîáëåìèí ùÿëëè èëÿ ìÿøüóë îëñà äà, ùÿëÿ êè, áó
èñòèãàìÿòäÿ ùå÷ áèð íÿòèúÿ éîõäóð. Åéíè
çàìàíäà, ÁÌÒ Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñû ìöíàãèøÿéÿ äàèð äþðä ãÿòíàìÿ ãÿáóë åäèá. Ëàêèí Åðìÿíèñòàí
áó ãÿòíàìÿëÿðÿ ìÿùÿë ãîéìóð âÿ
ùÿëÿ äÿ òîðïàãëàðûìûçûí 20 ôàèçèíè
èøüàë àëòûíäà ñàõëàéûð. Ìèëëè Ìÿúëèñèí ñÿäðè äåéèá êè, ÀÒßÒ-èí Ìèíñê
ãðóïóíóí áó ìÿñÿëÿ èëÿ áàüëû äàùà ôÿàë îëìàñû ö÷öí èìêàíëàð éàðàäûëìàëûäûð.
Ïðåçèäåíò Äèäéå Áóðêùàëòåð
Àçÿðáàéúàí èëÿ Èñâå÷ðÿ àðàñûíäà
ÿëàãÿëÿðèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ îëäóüóíó áèëäèðèá.
Àçÿðáàéúàíà, åéíè çàìàíäà, ÀÒßÒèí ôÿàëèééÿòäÿ îëàí ñÿäðè êèìè ñÿôÿðÿ ýÿëäèéèíè äåéÿí àëè ãîíàã Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâ èëÿ ýþðöøöíäÿ Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè
ùàããûíäà ýåíèø ôèêèð ìöáàäèëÿñèíèí àïàðûëäûüûíû áèëäèðèá. Èñâå÷ðÿ Ïðåçèäåíòè ãåéä
åäèá êè, òÿðÿôëÿðèí ôèêèðëÿðèíè äèíëÿìÿê âÿ
ìÿëóìàòëû îëìàã ÷îõ âàúèáäèð. Ïðåçèäåíò
Äèäéå Áóðêùàëòåð íþâáÿòè èêè ýöí ÿðçèíäÿ
Ýöðúöñòàíäà âÿ Åðìÿíèñòàíäà îëàúàüûíû
âÿ áó ñÿôÿðëÿðèí Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëëè ïðîñåñèíè èíòåíñèâëÿøäèðìÿéÿ òþùôÿ âåðÿúÿéèíÿ öìèäâàð îëäóüóíó äåéèá.
Ýþðöøäÿ ýÿëÿúÿê ÿìÿêäàøëûã èìêàíëàðû, ãàðøûëûãëû ìàðàã äîüóðàí äèýÿð ìÿñÿëÿëÿðÿ äàèð ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëûá.
4
www.yeniazerbaycan.com
03 èéóí 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ àõøàìû / ¹ 096 (4255)
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ òàðèõè øÿõñèééÿòëÿð
çèðâÿñèíÿ ãàëõàí ñèéàñè ëèäåð âÿ äþâëÿò õàäèìèäèð
- Íîâðóç ìöÿëëèì, ùàçûðäà 15
Èéóí - Ìèëëè Ãóðòóëóø Ýöíö ÿðÿôÿñèíäÿéèê. Áèëäèéèìèç êèìè, 1993úö èëäÿ õàëãûí òÿêèäëè òÿëÿáè èëÿ þëêÿ ðÿùáÿðëèéèíÿ ãàéûäàí Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíè ìÿùâ îëìàãäàí
õèëàñ åòäè. Ñèç ùÿìèí äþâðö íåúÿ
õàòûðëàéûðñûíûç?
- Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ ÕÕ ÿñðèí
äþâëÿò õàäèìëÿðè è÷ÿðèñèíäÿ òàðèõè øÿõñèééÿòëÿð çèðâÿñèíÿ ãàëõàí ñèéàñè ëèäåð
âÿ äþâëÿò õàäèìèäèð. Ùåéäÿð ßëèéåâ
Àçÿðáàéúàíûí ÿí òàëåéöêëö âÿ ÷ÿòèí ìÿãàìûíäà õàëãûí õèëàñûíà éåòèøäè. Áóíóí
ö÷öí èñÿ ÿââÿëúÿäÿí ÷îõ ìþùêÿì ÿñàñ
âàð èäè. Áèëäèéèìèç êèìè, êå÷ìèø Ñîâåòëÿð
Áèðëèéè äþíÿìèíäÿ Àçÿðáàéúàíà ðÿùáÿðëèê åòäèéè 1969-1982-úè èëëÿðäÿ Óëó þíäÿð
þëêÿìèç ö÷öí ÷îõ áþéöê èøëÿð ýþðäö, áó
ìöääÿòäÿ Àçÿðáàéúàíûí Ñîâåò Ñîñèàëèñò ðåñïóáëèêàëàðû è÷ÿðèñèíäÿ çèðâÿéÿ
ãàëõàðàã ãàáàãúûë ðåñïóáëèêàëàðäàí áèðèíÿ ÷åâðèëìÿñèíÿ íàèë îëäó. Óëó þíäÿð
õàëãûí ðèôàùû íàìèíÿ þëêÿäÿ éåíè èíôðàñòðóêòóðóí éàðàäûëìàñûíû, òÿùñèë îúàãëàðûíûí, èñòåùñàë ìöÿññèñÿëÿðèíèí òèêèíòèñèíè
ùÿéàòà êå÷èðäè. Ùåéäÿð ßëèéåâ 1978-úè
èëäÿ êîíñòèòóñèéàéà Àçÿðáàéúàí äèëèíèí
äþâëÿò äèëè îëìàñû èëÿ áàüëû ìöääÿàíû
äàõèë åòäè. Áó, ùÿìèí äþâð ö÷öí ÷îõ íàäèð ùàäèñÿ èäè. Øöáùÿñèç, áöòöí áóíëàðû
õàëã ýþðöðäö âÿ äÿéÿðëÿíäèðèðäè. Óëó þíäÿðèí ðåñïóáëèêàéà ðÿùáÿðëèê åòìÿäèéè èëëÿðäÿ þëêÿìèçäÿ áàø âåðÿíëÿð ùàêèìèééÿòäÿêè ãöââÿëÿðèí ñÿðèøòÿñèçëèéèíèí àüûð
íÿòèúÿëÿðè èäè. Áåëÿ êè, 1988-1993-úö èëëÿðäÿ þëêÿäÿ òàìàìèëÿ éåíè ñèòóàñèéà
éàðàíäû, áèð òÿðÿôäÿí þëêÿäÿêè ñèéàñè
ùÿðú-ìÿðúëèê, äèýÿð òÿðÿôäÿí Åðìÿíèñòàíûí þç èøüàë÷û íèééÿòèíè ýåð÷ÿêëÿøäèðìÿéÿ áàøëàìàñû âÿçèééÿòè õåéëè ýÿðýèíëÿøäèðìèøäè. Áóðàäà áèð ìÿãàìû õàòûðëàäàã
êè, Ñîâåò ùàêèìèééÿòè èëëÿðèíäÿ áèð ÷îõëàðûíäàí ôÿðãëè îëàðàã, Óëó þíäÿð åðìÿíèëÿðèí ìÿêðëè íèééÿòëÿðèíäÿí õÿáÿðäàð èäè
âÿ ðåñïóáëèêàéà ðÿùáÿðëèê åòäèéè äþâðäÿ
Àçÿðáàéúàí ÿðàçèëÿðèíÿ ãàðøû åðìÿíè èääèàëàðûíûí ãàðøûñûíû àëà áèëìèøäè.
Ëàêèí Åðìÿíèñòàíûí èøüàë÷û ñèéàñÿòè
Ñîâåòëÿð Áèðëèéèíèí ñöãóòó èëÿ äàùà à÷ûã
ùàë àëäû. Áåëÿëèêëÿ, Óëó þíäÿðèí ãàéûäûøû
ÿðÿôÿñèíäÿ þëêÿäÿ âÿçèééÿò êðèòèê ùÿääÿ
÷àòìûøäû. Þëêÿéÿ ùÿãèãè õèëàñêàð ëàçûì
èäè. Õàòûðëàäàã êè, ÑÑÐÈ-íèí äàüûëìà
ÿðÿôÿñèíäÿ úÿìèééÿòäÿ åéôîðèéà éàðàíìûøäû, ìöÿééÿí èúòèìàè ôÿàëëûã þçöíö
ýþñòÿðèðäè. Ëàêèí ÷îõ êå÷ìÿäÿí õàëã
àíëàäû êè, áó âÿçèééÿòäÿí éàðàðëàíàðàã
þëêÿ ðÿùáÿðëèéèíÿ ýÿëÿíëÿð äþâëÿòè èäàðÿ
åòìÿê ñÿðèøòÿñèíÿ ñàùèá äåéèëëÿð. Ìÿí
ùÿìèí äþâðäÿêè ïðîñåñëÿðè éàõûíäàí èçëÿìèøÿì. Ýþðöðäöì êè, 1992-1993-úö èëëÿðäÿ ìöÿééÿí ïàðòèéàëàðûí öçâëÿðè áåëÿ
àíëàéûðäûëàð êè, Àçÿðáàéúàíû äöøäöéö
÷ÿòèí âÿçèééÿòäÿí éàëíûç Ùåéäÿð ßëèéåâ
õèëàñ åäÿ áèëÿð. Éàäûìäàäûð, 1992-úè èë
14 ìàé ýöíöíäÿ Áàêûäà ìþùòÿøÿì áèð
ùÿðÿêàò îëäó. Êå÷ìèø 26 Áàêû êîìèññàðû ïàðêû ÿðàçèñèíäÿí Ìèëëè Ìÿúëèñ áèíàñûíûí ãàðøûñûíàäÿê èðÿëèëÿéÿí îí ìèíëÿðëÿ
àäàìûí ùÿð áèðèíèí äèëèíäÿ Ùåéäÿð ßëèéåâèí àäû âàð èäè. Îíëàð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
þëêÿ ðÿùáÿðëèéèíÿ ãàéûäûøû òÿëÿáè èëÿ ÷ûõûø
åäèðäèëÿð. Þëêÿíèí äóðóìóíóí ïèñëÿøìÿêäÿ äàâàì åòìÿñè íÿòèúÿñèíäÿ, ùÿòòà
î çàìàí äþâëÿòèí ðÿùáÿð øÿõñè áåëÿ ðåñïóáëèêàíû èäàðÿ åäÿ áèëìÿäèéèíè åòèðàô åòäè. Ùÿìèí äþâðäÿ õàëãäàí ýÿëÿí ÷àüûðûø
äà áåëÿ áèð èíàìà ÿñàñëàíûðäû êè, Àçÿðáàéúàíû éàëíûç Óëó þíäÿð õèëàñ åäÿ áèëÿð.
Áåëÿëèêëÿ, Ùåéäÿð ßëèéåâèí ýÿëèøè èëÿ
Àçÿðáàéúàíäà ñàáèòëèê òÿìèí îëóíäó, Åðìÿíèñòàí èëÿ àòÿøêÿñ áàðÿäÿ ðàçûëàøìà
èìçàëàíäû. Áó, ÷îõ ìöùöì àääûì èäè.
Àçÿðáàéúàíûí ñîí áèð íå÷ÿ éöçèëëèê òàðèõèíÿ íÿçÿð ñàëñàã, òàðèõè òîðïàãëàðûìûçûí
áèð ùèññÿñèíèí áàøãà äþâëÿòëÿðèí ÿëèíÿ
êå÷äèéèíè ýþðöðöê. Ùåéäÿð ßëèéåâèí äàùèëèéè ùÿì äÿ îíäàäûð êè, Î, áèð íå÷ÿ 100
èëäèð ýåäÿí ïðîñåñèí ãàðøûñûíû àëäû. Áó,
Àçÿðáàéúàí ãàðøûñûíäà áþéöê áèð òàðèõè
âÿçèôÿíèí éåðèíÿ éåòèðèëìÿñè äåìÿêäèð.
Óëó þíäÿð, åéíè çàìàíäà, þëêÿäÿ âÿòÿíäàø ìöùàðèáÿñè òÿùëöêÿñèíèí, ìöõòÿëèô
êÿíàð ãöââÿëÿðèí Àçÿðáàéúàíû ïàð÷àëàìàã èñòÿéèíèí ãàðøûñûíû àëìàã êèìè ìöðÿêêÿá âÿçèôÿëÿðèí äÿ þùäÿñèíäÿí ÷îõ
ãûñà çàìàíäà ýÿëÿ áèëäè. Òàì ñÿìèìèééÿòëÿ äåéèðÿì êè, èíäèéÿäÿê ýþðöøëÿð
àïàðäûüûì 70-äÿê þëêÿíèí äþâëÿò õàäèì-
áó ýöí äöíéàíûí 20-äÿê þëêÿñèíäÿ
“ãàéíàð íþãòÿ” âàð. Áèð ÷îõ þëêÿëÿð áó
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû
ýöí äàõèëè ãåéðè-ñàáèòëèêäÿí ÿçèééÿò
÷ÿêèð. Ëàêèí ÿí ìöðÿêêÿá ýåîñèéàñè
Ïðåçèäåíòè Àäìèíèñòðàñèéàñû
áèðèíäÿ éåðëÿøÿí
ðÿùáÿðèíèí ìöàâèíè, Õàðèúè ÿëàãÿëÿð ìÿêàíëàðäàí
Àçÿðáàéúàíäà èñÿ ñàáèòëèê âÿ ñöøþáÿñèíèí ìöäèðè Íîâðóç Ìÿììÿäîâ ðÿòëè èíêèøàô òÿìèí îëóíóá. Áóíóíëà
äà, Àçÿðáàéúàí áèð ÷îõ þëêÿëÿðëÿ
www.yaï.org.az ñàéòûíà
ìöãàéèñÿäÿ ñàáèòëèê àäàñû, ìþúöçÿ
ìöñàùèáÿ âåðèá
òÿñèðè áàüûøëàéûð. Äîüðóäóð, áó, áÿçè õàðèúè ñèéàñè äàèðÿëÿðäÿ ãûñãàíúëûã äîüóðóð. ×öíêè Àçÿðáàéúàí íöìóíÿâè ìöëÿðè àðàñûíäà Ùåéäÿð ßëèéåâÿ áÿðàñÿëìàí äþâëÿòèäèð. Àçÿðáàéúàí Øÿðãëÿ
áÿð øÿõñèééÿò ýþðìÿìèøÿì. Óëó
Ãÿðáèí, Øèìàëëà Úÿíóáóí, Àñèéà èëÿ Àâþíäÿð äþâðöí ýåîñèéàñè, èãòèñàäè
ðîïàíûí âÿ ìöõòÿëèô ñèâèëèçàñèéàëàðûí êÿïðîñåñëÿðèíè íÿçÿðÿ àëàðàã, ìöñòÿñèøäèéè íþãòÿäÿäèð. Àçÿðáàéúàíûí ðåýèîí
ãèë äþâëÿòèí òÿìÿëèíè ãîéäó. Î, òÿä÷ÿð÷èâÿñèíäÿí êÿíàðà ÷ûõàðàã ìöõòÿëèô
ðèúÿí àéðû-àéðû äþâëÿòëÿðÿ þç èðàäÿèãòèñàäè ëàéèùÿëÿðäÿ àïàðûúû ðîë îéíàìàñèíè ãÿáóë åòäèðÿðÿê îíëàðäà Àçÿðñû, äöíéàäà ýåäÿí ñèéàñè ïðîñåñëÿðäÿ,
áàéúàíûí ñàáèò èíêèøàôà íàèë îëàúàòåððîðèçìÿ ãàðøû ìöáàðèçÿäÿ áåéíÿëõàëã
üûíà èíàì ôîðìàëàøäûðäû. Àçÿðáàéÿìÿêäàøëûüûí ôÿàë èøòèðàê÷ûñûíà ÷åâðèëúàí áó ýöí äÿ Óëó þíäÿðèí ãîéäóüó òÿìÿñè, ìÿùç ìöñòÿãèë äàõèëè âÿ õàðèúè ñèìÿë öçÿðèíäÿ èðÿëèëÿéèð. Áó ñÿáÿáäÿí äÿ,
éàñÿò õÿòòèíèí àïàðûëìàñû ñàéÿñèíäÿ
áó ýöí äÿ þëêÿäÿ ãàçàíûëàí áöòöí óüóðìöìêöí îëóá. Áöòöí áóíëàðû ýåð÷ÿêëèéÿ
ëàðäà Ùåéäÿð ßëèéåâèí òþùôÿñè âàð. Áó,
÷åâèðÿí èñÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ èðñèíÿ ñàùèá
Ùåéäÿð ßëèéåâ äöùàñûíûí ýþñòÿðèúèñèäèð.
÷ûõàí, Óëó þíäÿðèí ëàéèãëè äàâàì÷ûñû
- Óëó þíäÿðèí ÿñàñûíû ãîéäóüó âÿ
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâäèð.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí óüóðëà
- Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòèíèí Àâðàäàâàì åòäèðäèéè õàðèúè ñèéàñÿò êóðñèéà Èòòèôàãû öçâëÿðèíÿ ìÿêòóáó âÿ
ñó ùàíñû ïðèíñèïëÿðÿ ñþéêÿíèð?
ùÿìñÿäðëÿðèí ðåýèîíà àðòàí ñÿ- Öìóìèééÿòëÿ, Óëó þíäÿðèí ÿñàñûíû
ôÿðëÿðè, äàíûøûãëàð ïðîñåñèíèí ñîí
ãîéäóüó äàõèëè âÿ õàðèúè ñèéàñÿò êóðñóçàìàíëàð èíòåíñèâëÿøìÿñè ìöíàíóí áàøëûúà õöñóñèééÿòè îíóí ìöñòÿãèëãèøÿíèí ùÿëëèíè óçàòìàüà ÷àëûøàí
ëèéèäèð, éÿíè, áó ñèéàñÿòèí éàëíûç ÀçÿðÅðìÿíèñòàíûí äàëàíà äèðÿíäèéèíè
áàéúàí õàëãûíûí ìàðàãëàðû öçÿðèíäÿ,
äåìÿéÿ ÿñàñ âåðèðìè?
õàëãûí ôèðàâàí ýÿëÿúÿéè íàìèíÿ ùÿéàòà
- Åðìÿíèñòàí ðÿùáÿðëèéè ùÿãèãÿòÿí
êå÷èðèëìÿñèäèð. Ùåéäÿð ßëèéåâèí äàõèëè
äÿ äàíûøûãëàðäà äàëàíà äèðÿíèá, îíëàðûí
âÿ õàðèúè ñèéàñÿò êóðñó äöíéàäà ýåäÿí
ïðîñåñè áóíäàí ñîíðà äà óçàòìàëàðû
ìöðÿêêÿá ïðîñåñëÿðèí è÷ÿðèñèíäÿ þçöíö
ö÷öí àðãóìåíòëÿðè äÿ ãàëìàéûá. Äèýÿð
òÿñäèã åäèá. Áó ýöí ùå÷ äÿ ùÿð äþâëÿò
òÿðÿôäÿí, Åðìÿíèñòàíûí íÿ åòìÿê èñòÿäèáàø÷ûñû äþâëÿòëÿðàðàñû ñûõ ìöíàñèáÿòëÿðéè äÿ àéäûí äåéèë. Áèëäèéèìèç êèìè, Åðìÿäÿí þëêÿëÿðèíèí, õàëãëàðûíûí ìÿíàôåéè
íèñòàí 3 èë ÿðçèíäÿ Àâðîïà Èòòèôàãû èëÿ ñûõ
íàìèíÿ éàðàðëàíà áèëìèð. Îíëàð áèð ÷îõ
ÿìÿêäàøëûã åòäèêäÿí, äàíûøûãëàð àïàðùàëëàðäà ìöÿééÿí ìåéèëëÿðèí, úÿðÿéàíäûãäàí ñîíðà, áèð ýöí Ñàðêèñéàí éóõóëàðûí òÿñèð äàèðÿñèíÿ äöøöðëÿð. Íÿòèúÿäÿ,
äàí äóðóá Åðìÿíèñòàíûí Àâðàñèéà Èòòèôàäþâëÿòèí õàðèúè äàèðÿëÿðäÿí àñûëûëûüû ìåéãûíà öçâ îëàúàüûíû äåäè. Áó þëêÿíèí ðÿùäàíà ýÿëèð. Àçÿðáàéúàí èñÿ ñþçöí ùÿãèáÿðëèéèíèí àòàúàüû àääûìëàðû ïðîãíîçãè ìÿíàñûíäà ìöñòÿãèë ñèéàñÿòè èëÿ ìèëëè
ëàøäûðìàã ÷ÿòèíäèð. Äèýÿð òÿðÿôäÿí, Åðìàðàãëàðûíû òÿìèí åäèð.
ìÿíèñòàí ðÿùáÿðëèéè ùÿð âÿúùëÿ èøüàë ñèÀçÿðáàéúàí õàðèúè ñèéàñÿò êóðñóíóí
éàñÿòèíè äàâàì åòäèðìÿéÿ ÷àëûøûð. Àçÿðäèýÿð áèð ïðèíñèïè èøüàë÷û Åðìÿíèñòàí èñáàéúàí Ïðåçèäåíòè äÿ Åðìÿíèñòàí ðÿùòèñíà îëìàãëà áöòöí äþâëÿòëÿðëÿ ãàðøûëûãáÿðëèéèíèí ìÿêðëè ñèéàñÿòèíè íÿçÿðÿ àëàëû-ôàéäàëû, áÿðàáÿðùöãóãëó äîñòëóã,
ðàã, þëêÿìèçëÿ òÿðÿôäàøëûã åäÿí äþâëÿòÿìÿêäàøëûã ìöíàñèáÿòëÿðèíèí ãóðóëìàëÿðÿ Àçÿðáàéúàíûí ðÿñìè ìþâãåéèíè áèëñûäûð. Áóðàäà, áèðèíúè íþâáÿäÿ, ãîíøó
äèðäè. Áó ìÿêòóáóí ìàùèééÿòè îíäàí
äþâëÿòëÿðëÿ ñûõ ìöíàñèáÿòëÿðèí ãóðóëìàèáàðÿòäèð êè, Àçÿðáàéúàí ÿðàçèëÿðèíèí 20
ñûíà äèããÿò éåòèðèëèð. Åðìÿíèñòàí äà áó
ôàèçè èøüàë àëòûíäàäûð. Åðìÿíèñòàí ñèëàùëû
ñûðàäà îëà áèëÿðäè, ëàêèí èøüàë÷û þëêÿ ðÿùãöââÿëÿðè áó èøüàëû èíäèéÿäÿê äàâàì åòáÿðëèéèíèí ôàúèÿâè ñÿùâè íÿòèúÿñèíäÿ áó
äèðèð. ÁÌÒ þëêÿëÿðèíèí Àçÿðáàéúàíûí
þëêÿ Àçÿðáàéúàíëà éàíàøû ñöðÿòëè èíêèøàô
ÿðàçè áöòþâëöéöíö òàíûìàñûíà, ÁÌÒ
èìêàíûíäàí ìÿùðóì îëóá.
Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñûíûí âÿ áöòöí íöôóçÀçÿðáàéúàíûí õàðèúè ñèéàñÿò êóðñóëó áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí Àçÿðáàéúàí
íóí õöñóñèééÿòëÿðèíäÿí áèðè äÿ îíóí
ÿðàçèëÿðèíèí èøüàëäàí àçàä åäèëìÿñèíè
÷îõâåêòîðëó îëìàñûäûð. Áèëäèéèìèç êèìè,
òÿëÿá åäÿí ãÿòíàìÿëÿðèíèí îëìàñûíà,
ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí Öìóììèëëè ëèäåðèí
åëÿúÿ äÿ, ÀÒßÒ-èí Ìèíñê ãðóïó ùÿìðÿùáÿðëèéè àëòûíäà èëê äþâðëÿðäÿí åòèáàñÿäðëÿðèíèí ñòàòóñ-êâîíóí äÿéèøäèðèëìÿðÿí Ãÿðá þëêÿëÿðè èëÿ ñûõ ÿëàãÿëÿð ãóðäó,
ñèíèí çÿðóðèëèéè èëÿ áàüëû ôèêèðëÿðèíÿ áàõðåýèîíäàêû òÿøêèëàòëàð âàñèòÿñèëÿ Ãÿðáÿ
ìàéàðàã, Åðìÿíèñòàí ðÿùáÿðëèéè áåéíÿëèíòåãðàñèéà éîëóíó òóòäó, ùöãóãè äþâëÿò,
õàëã ùöãóãà ìÿùÿë ãîéìàäûüûíû íöìàâÿòÿíäàø úÿìèééÿòè ãóðóúóëóüó èñòèãàéèø åòäèðèð. Àçÿðáàéúàíûí ìþâãåéè îíìÿòèíäÿ ÿìÿëè àääûìëàð àòäû. Áó ìþâãå
äàí èáàðÿòäèð êè, Åðìÿíèñòàí Àâðàñèéà
ùÿì äÿ Àçÿðáàéúàí èãòèñàäèééàòûíûí
Èòòèôàãûíà ÁÌÒ-íèí òàíûäûüû ñÿðùÿäëÿð
èíèøàôûíà áþéöê ùÿúìäÿ èíâåñòèñèéàëàè÷ÿðèñèíäÿ äàõèë îëà áèëÿð. Ãàçàõûñòàí
ðûí úÿëá åäèëìÿñèíÿ èìêàí âåðäè. Ëàêèí
Ïðåçèäåíòè Íóðñóëòàí Íàçàðáàéåâèí
áèç Ãÿðáëÿ ýöúëö ÿìÿêäàøëûüûìûçà áàõìÿêòóáëà áàüëû Åðìÿíèñòàí ïðåçèäåíòèìàéàðàã, Øÿðãäÿí äÿ àéðûëìàìûøûã, áèíÿ ìöðàúèÿòè äÿ ìÿêòóáà âåðèëÿí ìöñçèì ×èí Õàëã Ðåñïóáëèêàñû, Éàïîíèéà,
áÿò ðåàêñèéà êèìè äÿéÿðëÿíäèðèëèð.
Úÿíóáè Êîðåéà èëÿ ÷îõ ýþçÿë ÿëàãÿëÿðèÀðòûã Åðìÿíèñòàí ðÿùáÿðëèéèíèí áàøìèç âàð. Àçÿðáàéúàí Èñëàì ßìÿêäàøëûã
ãà ÷ûõûø éîëó éîõäóð. 20 èëäÿí ÷îõäóð êè,
Òÿøêèëàòûíûí ÷îõ ôÿàë öçâëÿðèíäÿíäèð,
îíëàð þçëÿðèíè ÷ÿòèí âÿçèééÿòÿ ñàëûáëàð.
ùÿì÷èíèí, Ãîøóëìàìà Ùÿðÿêàòûíà öçâ
Ñÿìèìèééÿòëÿ äåéèðÿì êè, äåéÿñÿí, Åðîëìàãëà áèç áèð ÷îõ äþâëÿòëÿðèí äÿñòÿéèìÿíèñòàí ðÿùáÿðëèéè àüëûíû èòèðèá, ÷öíêè
íè ãàçàíìûøûã. Äþâëÿò áàø÷ûìûçûí áó
ÿýÿð îíëàðäà íîðìàë äöøöíúÿ îëñà èäè,
éàõûíëàðäà Âéåòíàìà ñÿôÿðè ýþñòÿðäè êè,
ÑÑÐÈ-íèí äàüûëìàñûíäàí ñîíðà Àçÿðáó þëêÿ Àçÿðáàéúàíû þçöíöí ñòðàòåæè òÿáàéúàíëà ìöíàñèáÿòëÿðÿ çÿðÿð âóðìàðÿôäàøû êèìè ýþðöð. Þëêÿ áàø÷ûñû äàùà
äàí ðåýèîíäà ñöëù è÷ÿðèñèíäÿ éàøàéàðäûñîíðà Øàíõàéäà êå÷èðèëÿí Àñèéàäà Ãàðëàð, Äàüëûã Ãàðàáàü ÿùàëèñè Àçÿðáàéúàøûëûãëû Ôÿàëèééÿò âÿ Åòèìàä òÿäáèðëÿðè öçíûí òÿðêèáèíäÿ ùÿð çàìàí îëäóüó êèìè ôèðÿ Ìöøàâèðÿíèí äþðäöíúö Çèðâÿ òîïëàíòûðàâàí þìöð ñöðÿðäè. Åðìÿíèñòàí éàëíûç
ñûíäà äà èøòèðàê åòäè. Àçÿðáàéúàí áåéÀçÿðáàéúàíëà ÿìÿêäàøëûã øÿðàèòèíäÿ
íÿëõàëã ãóðóìëàð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ, äåìÿê
íîðìàë èíêèøàô åäÿ áèëÿð. Îíñóç äà Åðîëàð êè, áöòöí äþâëÿòëÿðëÿ ÿìÿêäàøëûã
ìÿíèñòàí ùÿð çàìàí òÿáèè ñÿðâÿòëÿðëÿ,
åäèð. 2011-úè èëäÿ Àçÿðáàéúàíûí ÁÌÒ
êÿíä òÿñÿððöôàòû ìÿùñóëëàðû èëÿ äàùà
Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñûíà 155 þëêÿíèí
çÿíýèí îëàí Àçÿðáàéúàíà ìþùòàú îëóá.
äÿñòÿéè èëÿ ãåéðè-äàèìè öçâ ñå÷èëìÿñè þëÅðìÿíèñòàíûí áóýöíêö óüóðñóçëóãëàðûêÿìèçÿ îëàí áþéöê áåéíÿëõàëã åòèìàäûí
íûí ÿñàñ ñÿáÿáè èøüàë÷û þëêÿ ðÿùáÿðëèéèâÿ ùþðìÿòèí ýþñòÿðèúèñèäèð.
íèí þëêÿíèí, õàëãûí ýÿëÿúÿéèíè äåéèë, þç
- Äöíéàäà ýåäÿí ìöðÿêêÿá ýåîìàðàãëàðûíû äöøöíìÿëÿðèäèð. Åðìÿíè ëîáñèéàñè ïðîñåñëÿð âÿ ìöíàãèøÿëÿð
áèñèíè äÿ ÿñëèíäÿ, Åðìÿíèñòàí ÿùàëèñèíèí
ôîíóíäà Àçÿðáàéúàíûí èíêèøàô
âÿçèééÿòè ìàðàãëàíäûðìûð. Òÿñàäöôè äåòåìïèíè âÿ äàõèëè ñàáèòëèéèíè ãîðóéèë êè, Åðìÿíèñòàíäà ñîñèàë, èãòèñàäè, äåéóá ñàõëàìàñûíäà ìþâúóä õàðèúè
ìîêðàôèê áþùðàí ýåòäèêúÿ äÿðèíëÿøèð.
ñèéàñÿòèí ðîëó íÿäÿí èáàðÿòäèð?
Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã
Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëëèíèí óçàí- Äöíéàäà ýåäÿí ïðîñåñëÿðè íÿçÿðÿ
ìàñûíûí äèýÿð áèð ñÿáÿáè èñÿ áåéíÿëõàëã
àëñàã, Àçÿðáàéúàíûí ÿí áþéöê íàèëèééÿìöíàñèáÿòëÿðäÿ ÿäàëÿò ïðèíñèïèíèí ïîòè áàøãà áèð äþâëÿòëÿ ìöùàðèáÿ âÿçèééÿòèçóëìàñûäûð. Àïàðûúû äþâëÿòëÿð âÿ áåéíÿëíÿ áàõìàéàðàã, ñàáèòëèéèí òÿìèí îëóíõàëã òÿøêèëàòëàð äà ÷îõ çàìàí ìöíàãèìàñûäûð. Ùàçûðäà, äöíéàäà éåíè áèð ñèøÿëÿðèí ùÿëëèíäÿ áó ïðèíñèïèí òÿòáèãèíÿ
òóàñèéà éàðàíûá. Òÿõìèíÿí, 20 èë ÿðçèííàèë îëà áèëìèðëÿð, éàõóä áóíó èñòÿìèðëÿð.
äÿ èíôîðìàñèéà òåõíîëîýèéàëàðûíûí ñöðÿòßäàëÿò ïðèíñèïèíèí ÷àòûøìàçëûüû, áåéíÿëëè èíêèøàôû íÿòèúÿñèíäÿ èíñàí ôÿàëèééÿòèíèí
õàëã ùöãóãóí áèð ÷îõ ùàëëàðäà þç òÿñèð
áöòöí ñàùÿëÿðèíäÿ ïðîñåñëÿð îëäóãúà èíýöúöíö èòèðìÿñè 20 èëäÿí àðòûãäûð êè, Åðòåíñèâëÿøèá. Ñèéàñè ñàùÿäÿ áó ïðîñåñëÿð
ìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü
þçöíö áèðãöòáëö äöíéàíûí éàðàíìàñû èëÿ
ìöíàãèøÿñèíÿ áåéíÿëõàëã èúòèìàèééÿòèí
ýþñòÿðäè. Áóíäàí ñîíðà áåéíÿëõàëã ùöãóã ñàíêè óíóäóëäó, èíñàí ùöãóãëàðû âÿ
éàíàøìàñûíäà äà þçöíö ýþñòÿðèð. Ëàêèí
äåìîêðàòèéà àíëàéûøëàðûíà éàíàøìà òàùå÷ áèð øöáùÿ éîõäóð êè, ñèéàñè, èãòèñàäè,
ìàìèëÿ äÿéèøäè, áó àíëàéûøëàð åëàí åäèùÿðáè úÿùÿòäÿí ýöúëÿíÿí Àçÿðáàéúàí
ëÿí ìÿãñÿäëÿðÿ äåéèë, àëò ãàòäà îëàí
ýåú-òåç þç ÿðàçè áöòþâëöéöíö, èøüàë àëáàøãà ìÿãñÿäëÿðÿ õèäìÿò åòìÿéÿ áàøòûíäàêû òîðïàãëàð öçÿðèíäÿ ñóâåðåíëèéèíè
ëàäû. Íöìóíÿ îëàðàã ãåéä åäÿ áèëÿðèê êè,
áÿðïà åäÿúÿê.
Áàêûäà Àçÿðáàéúàí Ýÿíúëÿðèíèí ÂÛÛ Ôîðóìó êå÷èðèëèð
ýÿíúëÿðè ùàããûíäà äåäèéè áó
ñþçëÿðëÿ òàìàìëàéûá: “Ìöàñèðëèê
âÿ êðåàòèâëèê, éöêñÿê êåéôèééÿòëè òÿùñèë âÿ èøýöçàðëûã îëàí
éåðäÿ ýÿíúëèéÿ õàñ éåíèëèê÷è
äöøöíúÿ ñèâèëèçàñèéàñûíûí áöòþâëöêäÿ ñèìàñûíû äÿéèøäèðÿ
áèëÿð. Èíàíûðàì êè, ùàçûðäà
ìöàñèð äöíéàäà ãàðøûëàøäûüûìûç áèð ÷îõ ïðîáëåìëÿðèí ùÿëëè
ìÿùç ýÿíúëèéèí òöêÿíìÿç
åíåðæèñè âÿ ãÿòèééÿòè ñàéÿñèíäÿ
þç ùÿëëèíè òàïàúàãäûð”.
Òÿäáèðäÿ ÷ûõûø åäÿí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ýÿíúëÿð
Òÿøêèëàòëàðû Ìèëëè Øóðàñûíûí ñÿäðè
Øàùèí Ñåéèäçàäÿ äþâëÿòèí ýÿíú-
Èéóíóí 2-äÿ Áàêûäà Ýÿíúëÿð
âÿ Èäìàí Íàçèðëèéèíèí òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ Àçÿðáàéúàí Ýÿíúëÿðèíèí ÂÛÛ
Ôîðóìóíóí ðÿñìè à÷ûëûøû îëóá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, 2 ìèíÿäÿê ýÿíúèí áèð àðàéà ýÿëäèéè
Ôîðóìäà äþâëÿò âÿ ùþêóìÿò ðÿñìèëÿðè, Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòëàðû,
ìÿðêÿçè ñòðóêòóðëàðûí ðÿùáÿðëÿðè,
áåéíÿëõàëã ùóìàíèòàð òÿøêèëàòëàðûí òÿìñèë÷èëÿðè, òÿëÿáÿ ýÿíúëÿð
òÿøêèëàòëàðûíûí ñÿäðëÿðè, àëè òÿùñèë
ìöÿññèñÿëÿðèíèí ðåêòîðëàðû èøòèðàê
åäèðëÿð.
Ôîðóì èøòèðàê÷ûëàðû ÿââÿëúÿ
Ôÿõðè õèéàáàíà ýÿëÿðÿê õàëãûìûçûí Öìóììèëëè ëèäåðè, ìöàñèð
ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ìåìàðû
âÿ ãóðóúóñó Ùåéäÿð ßëèéåâèí õàòèðÿñèíè
åùòèðàìëà éàä åäèá, ìÿçàðû þíöíÿ ÿêëèë
ãîéóáëàð.
Ýþðêÿìëè îôòàëìîëîã àëèì, àêàäåìèê
Çÿðèôÿ õàíûì ßëèéåâàíûí äà õàòèðÿñè àíûëûá, ìÿçàðû öçÿðèíÿ ýöë äÿñòÿëÿðè äöçöëöá.
Àçÿðáàéúàíûí ìöñòÿãèëëèéè âÿ ÿðàçè
áöòþâëöéö óüðóíäà úàíëàðûíû ãóðáàí âåðìèø ãÿùðÿìàí Âÿòÿí þâëàäëàðûíûí óéóäóãëàðû Øÿùèäëÿð õèéàáàíûíû çèéàðÿò åäÿí
Ôîðóì èøòèðàê÷ûëàðû îíëàðûí ìÿçàðëàðû
öçÿðèíÿ ýöëëÿð ãîéóáëàð.
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ñàðàéûíäà êå÷èðèëÿí
òÿäáèðäÿ ÷ûõûø åäÿí ýÿíúëÿð âÿ èäìàí
íàçèðèíèí ìöàâèíè Èíòèãàì Áàáàéåâ ãåéä
åäèá êè, Ôîðóìà ùàçûðëûã ìÿãñÿäèëÿ áöòöí ðàéîí âÿ øÿùÿðëÿðäÿ ýÿíúëÿðèí êîíôðàíñëàðû êå÷èðèëèá. Êîíôðàíñëàðäà ÂÛ Ôîðóìäàí êå÷ÿí äþâð ÿðçèíäÿ ýþðöëÿí èøëÿðÿ íÿçÿð ñàëûíûá, ãàðøûäà äóðàí âÿçèôÿëÿð
ìöçàêèðÿ îëóíóá. Áóíóíëà éàíàøû, Ôîðóìà 1783 íöìàéÿíäÿ ñå÷èëèá. Ùàçûðäà
îíëàðäàí 1739-ó òÿäáèðäÿ èøòèðàê åäèð.
Î, èøòèðàê÷ûëàðûíû ñàéûíû ÿñàñ ýþòöðÿðÿê
Ôîðóìóí ñÿëàùèééÿòëè îëäóüóíó áèëäèðèá.
Ãåéä åäèëèá êè, èëê äÿôÿ ìöñòÿãèë
Àçÿðáàéúàí
Ýÿíúëÿðèíèí
Ôîðóìó
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí òÿøÿááöñö èëÿ 1996-úû èë ôåâðàëûí 2-äÿ êå÷èðèëèá.
1997-úè èë ôåâðàëûí 1-äÿ Ôîðóìóí èëäþíöìö ìöíàñèáÿòèëÿ áèð ãðóï ýÿíúè ãÿáóë
åäÿí Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ èëê Ôîðóìóí êå÷èðèëäèéè 2 ôåâðàë òàðèõèíèí Àçÿðáàéúàí Ýÿíúëÿðè Ýöíö êèìè ãåéä îëóíìàñû ùàããûíäà Ôÿðìàí èìçàëàéûá. Ôîðóì Àçÿðáàéúàíûí ìöàñèð èúòèìàè-ñèéàñè
òàðèõèíäÿ ëàéèãëè éåð òóòàðàã äþâëÿòèí
ýÿíú íÿñëèí ùÿðòÿðÿôëè èíêèøàôûíà éþíÿëìèø ñòðàòåýèéàñûíà òÿêàí âåðèá.
Òÿäáèðäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû
Ïðåçèäåíòè Àäìèíèñòðàñèéàñû Ùóìàíèòàð
ñèéàñÿò ìÿñÿëÿëÿðè øþáÿñèíèí ìöäèðè Ôàòìà Àáäóëëàçàäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí Ôîðóìóí èøòèðàê÷ûëàðûíà òÿáðèê ìÿêòóáóíó îõóéóá.
Ñîíðà ÿââÿëêè ôîðóìëàðäàí áÿðè
ýÿíúëÿðëÿ áàüëû ýþðöëÿí èøëÿðÿ äàèð ùåñàáàò õàðàêòåðëè ñÿíÿäëè ôèëì íöìàéèø åòäèðèëèá.
Ýÿíúëÿð âÿ èäìàí íàçèðè Àçàä Ðÿùèìîâ þòÿí Ôîðóìäàí áó ýöíÿäÿê ýþðöëÿí èøëÿð áàðÿäÿ ùåñàáàò ìÿðóçÿñè èëÿ ÷ûõûø åäèá.
Âóðüóëàíûá êè, èëê äÿôÿ Óëó þíäÿð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí òÿøÿááöñö èëÿ êå÷èðèëÿí
áó àëè òîïëàíòû Àçÿðáàéúàíäà àïàðûëàí
ýÿíúëÿð ñèéàñÿòèíèí èñòèãàìÿòëÿðèíè ìöÿééÿíëÿøäèðèá, Öìóììèëëè ëèäåðèí áèðèíúè
Ôîðóìäàêû íèòãè íþâáÿòè èëëÿð ö÷öí ôÿàëèééÿò ïðîãðàìûíà ÷åâðèëèá. Öìóììèëëè ëèäåð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí ÿñàñûíû ãîéäóüó äþâëÿò
ýÿíúëÿð ñèéàñÿòè ñàùÿñèíäÿ ìöñòÿãèëëèê
èëëÿðèíäÿ ìöùöì àääûìëàð àòûëûá, áþéöê
óüóðëàð ãàçàíûëûá.
Ìÿðóçÿäÿ ýÿíú íÿñëèí Âÿòÿíÿ ìÿ-
ùÿááÿò, Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí òàðèõè, äèëè,
ìÿäÿíèééÿòè âÿ àäÿò-ÿíÿíÿëÿðèíÿ, åëÿúÿ
äÿ äþâëÿò ðÿìçëÿðèíÿ ùþðìÿò ðóùóíäà
òÿðáèéÿ åäèëìÿñèíèí äþâëÿò ýÿíúëÿð ñèéàñÿòèíèí ÿí ìöùöì èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðè
îëäóüó äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá.
Íàçèð ìÿëóìàò âåðèá êè, ÕÕÛ ÿñð áöòöí ùàäèñÿëÿðèí, ïðèîðèòåòëÿðèí âÿ áåéíÿëõàëã âÿçèééÿòèí áþéöê ñöðÿòëÿ äÿéèøìÿñè
èëÿ ñå÷èëèð. Ëàêèí ùàçûðäà Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí àïàðûëàí ýÿíúëÿð ñèéàñÿòè áó ÷àüûðûøëàðà àäåêâàò âÿ ãàáàãëàéûúû úàâàá âåðèð. Ùàçûðäà “Àçÿðáàéúàí
ýÿíúëèéè 2011-2015-úè èëëÿðäÿ” Äþâëÿò
Ïðîãðàìû óüóðëà ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Òÿêúÿ
îíó äåìÿê êèôàéÿòäèð êè, 2012-2013-úö
èëëÿðäÿ Äþâëÿò Ïðîãðàìûíûí ìöâàôèã
áÿíäëÿðèíè èúðà åòìÿê ö÷öí 5 ãðàíò ìöñàáèãÿñè åëàí åäèëèá, öìóìè áöäúÿñè 11
257 124 ìàíàò òÿøêèë åäÿí 327 ëàéèùÿ
ìàëèééÿëÿøäèðèëèá. Àçÿðáàéúàí ùþêóìÿòè
Äþâëÿò Ïðîãðàìûíûí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè
ö÷öí 80 ìèëéîí âÿñàèò àéûðûá.
Àçàä Ðÿùèìîâ äåéèá êè, ÂÛ Ôîðóìäàí þòÿí 31 àé ÿðçèíäÿ ýÿíúëÿð ñèéàñÿòèíèí ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðèíè ÿùàòÿ åäÿí 343
òÿäáèð êå÷èðèëèá, îíëàðäàí 254-ö þëêÿ ñÿâèééÿëè, 89-ó áåéíÿëõàëã òÿäáèð îëóá. Áó
òÿäáèðëÿðäÿ ùÿð èë îðòà ùåñàáëà 200 ìèíäÿí àðòûã ýÿíú èøòèðàê åäèá. Áó ìöääÿòäÿ 6 ìèíäÿí ÷îõ ýÿíú èñÿ áåéíÿëõàëã
ìöáàäèëÿíèí èøòèðàê÷ûñû îëóá.
Íàçèð áèëäèðèá êè, þòÿí èë èéóëóí 2-äÿ
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè
òÿðÿôèíäÿí “Ýÿíúëÿð ö÷öí Ïðåçèäåíò Ìöêàôàòû” òÿñèñ åäèëèá, ùÿð áèðè 10 ìèí ìàíàò
îëìàãëà 6 ìöêàôàò åëì, òÿùñèë, ìÿäÿíèééÿò âÿ èúòèìàè ôÿàëèééÿò ñàùÿñèíäÿ õöñóñè íàèëèééÿòëÿðè îëàí èëê ëàóðåàòëàðà òÿãäèì
åäèëèá. Áóíäàí ÿëàâÿ, Áàêûäà Ýÿíú
Àëèìëÿðèí Áåéíÿëõàëã Ôîðóìó êå÷èðèëèá.
Áó áåéíÿëõàëã òÿäáèðäÿ 95 þëêÿäÿí 400äÿê ýÿíú àëèì âÿ äîêòîðàíò èøòèðàê åäèá.
Àçàä Ðÿùèìîâ îíó äà äåéèá êè, íàçèðëèê òÿðÿôèíäÿí 2006-2014-úö èëëÿðäÿ
òÿøêèë åäèëÿí “Ìÿçóí éàðìàðêàëàðû”íà 5
ìèíÿ éàõûí âàêàíò èø éåðè ÷ûõàðûëûá, ýÿíúëÿðäÿí 1500 íÿôÿðè äàèìè, 500 íÿôÿðè èñÿ
ìþâñöìè âÿ þäÿíèøëè ñòàæ èøëÿðèíÿ úÿëá
îëóíóá. Òÿëÿáÿëÿðÿ ñîñèàë äÿñòÿê ìÿãñÿäèëÿ Äþâëÿò Ïðîãðàìûíäà íÿçÿðäÿ òóòóëàí
“Àçÿðáàéúàíûí òÿëÿáÿ êàðòû” ùàçûðëàíûá âÿ
òÿìÿííàñûç ïàéëàíûëûá. Åéíè çàìàíäà,
þòÿí äþâðäÿ Äþâëÿò Ïðîãðàìûíûí èúðàñû
íÿòèúÿñèíäÿ ýÿíúëÿð ñèéàñÿòèíèí íîðìàòèâ-ùöãóãè áàçàñû òÿêìèëëÿøäèðèëèá. 2011úè èëèí äåêàáðûíäà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí Ñÿðÿíúàìû èëÿ Ýÿíúëÿð Ôîíäó òÿñèñ åäèëèá.
Ôîíäóí ýÿíúëÿðèí èúòèìàè òÿøÿááöñëÿðèíèí àðòûðûëìàñû ñàùÿñèíäÿ õöñóñè ðîëó
îëóá. Ãûñà ìöääÿòäÿ Ýÿíúëÿð Ôîíäóíäà
ãðàíò ìöñàáèãÿëÿðèíèí êå÷èðèëìÿñè ö÷öí
àéäûí, øÿôôàô, îïåðàòèâ èäàðÿåòìÿ âÿ ãèéìÿòëÿíäèðìÿ ñèñòåìè éàðàäûëûá.
Íàçèð ÷ûõûøûíû Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí þëêÿ
Àçÿðáàéúàí èëÿ Ðóñèéà
àðàñûíäà èíâåñòèñèéàëàðûí ãàðøûëûãëû
òÿøâèãè âÿ ãîðóíìàñû ùàããûíäà ñàçèø ëàéèùÿñè ùàçûðäûð âÿ éàõûí âàõòäà èìçàëàíàúàã.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, áó áàðÿäÿ Áàêûäà ñÿôÿðäÿ
îëàí Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñûíûí èãòèñàäè èíêèøàô íàçèðè Àëåêñåé Óëéóêàéåâ èéóíóí 2-äÿ êå÷èðäèéè ìÿòáóàò êîíôðàíñûíäà
ìÿëóìàò âåðèá.
Àçÿðáàéúàí èëÿ Ðóñèéà àðàñûíäà
èíâåñòèñèéàëàðûí ãàðøûëûãëû òÿøâèãè âÿ
ãîðóíìàñû ùàããûíäà ñàçèø èìçàëàíàúàã
Íàçèð äåéèá: “Ñÿíÿä ëàéèùÿñè ùàçûðäûð âÿ èéóëäà àðòûã
èìçàëàíìà áàø òóòà áèëÿð. Òÿðÿôëÿð áó ñàçèøÿ ãÿäÿð
óçóí ìÿñàôÿ ãÿò åäèáëÿð. Èøëÿð áèð íå÷ÿ èë ÿðçèíäÿ
àïàðûëìûøäûð. ßìèíÿì êè, áó ñàçèøèí èìçàëàíìàñû ÿìòÿÿ äþâðèééÿñèíè âÿ ãàðøûëûãëû
èíâåñòèñèéàëàðûí ùÿúìèíè àðòûðàúàãäûð”.
ëÿðÿ ýþñòÿðäèéè äèããÿò âÿ ãàéüûäàí äàíûøûá. Î, ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí ýÿíúëÿðèíèí
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí òÿøÿááöñö èëÿ êå÷èðèëÿí èëê Ôîðóìóíäàí 18 èë
êå÷äèéèíè, Óëó þíäÿðèí äàèì ýÿíúëÿðèí
ùèìàéÿäàðû îëäóüóíó äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Ýÿíúëÿð Ôîíäóíóí èúðà÷û
äèðåêòîðó Ôÿðùàä Ùàúûéåâ Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ñàüëàì äöøöíúÿëè
éåíè íÿñëèí ôîðìàëàøìàñûíäà õèäìÿòëÿðèíè õàòûðëàäûá, ýÿíúëèéèìèçèí áó ýöí äÿ
Óëó þíäÿðèí õàòèðÿñèíè ìèííÿòäàðëûã ùèññè èëÿ éàä åòäèéèíè âóðüóëàéûá.
Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñûíûí
ýÿíúëÿð âÿ èäìàí íàçèðè Àçàä Úàááàðîâ
Àçÿðáàéúàíäà äþâëÿò òÿðÿôèíäÿí ýÿíúëÿðÿ ùÿìèøÿ äèããÿò âÿ ãàéüû ýþñòÿðèëäèéèíè
áèëäèðèá, þëêÿìèçèí èãòèñàäè ãöäðÿòèíèí àðòûðûëìàñû âÿ õàëãûí ùÿéàò ñÿâèééÿñèíèí
éöêñÿëäèëìÿñè, áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ Àçÿðáàéúàíûí ìþâãåéèíèí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ÷îõñàéëû òÿäáèðëÿðäÿ Íàõ÷ûâàí ýÿíúëèéèíèí
ðîëóíó äèããÿòÿ ÷àòäûðûá. Î, Àçÿðáàéúàíûí áöòöí øÿùÿð âÿ ðàéîíëàðûíäàí ýÿëìèø
ýÿíúëÿðèí áó òàðèõè òÿäáèðäÿ áþéöê öìèä,
éåíè áàõûø âÿ ìàðàãëû òÿøÿááöñëÿðëÿ èøòèðàê åòäèêëÿðèíè äåéèá. Áèëäèðèá êè, Ôîðóìäà ùþêìðàí îëàí èøýöçàð âÿ òÿøÿááöñêàð øÿðàèò äàùà ìöñáÿò íÿòèúÿëÿðèí ÿëäÿ
îëóíìàñûíà èìêàí éàðàäàúàã.
Òÿäáèðäÿ Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíèí ñÿäðè Ñåéìóð Îðóúîâ,
Àçÿðáàéúàí Òÿëÿáÿ Ýÿíúëÿð Òÿøêèëàòëàðû
Èòòèôàãûíûí ñÿäðè Øàùèí Èñìàéûëîâ, Áàêû
øÿùÿð Ýÿíúëÿð âÿ Èäìàí Áàø Èäàðÿñèíè
ðÿèñè Ðàãèô Àááàñîâ ÷ûõûø åäÿðÿê Ôîðóìóí ÿùÿìèééÿòèíäÿí, åëÿúÿ äÿ ðÿùáÿðëèê
åòäèêëÿðè òÿøêèëàòëàðûí ðåàëëàøäûðäûãëàðû ëàéèùÿëÿðäÿí äàíûøûáëàð.
×ûõûø åäÿíëÿð Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ìöâàôèã Ñÿðÿíúàìû èëÿ òÿñäèã åäèëìèø “Àçÿðáàéúàí ýÿíúëèéè 2011-2015-úè
èëëÿðäÿ” Äþâëÿò Ïðîãðàìûíûí ùÿð áèð ýÿíúèí ôÿðäè èíêèøàôû ö÷öí éåíè èìêàíëàð éàðàòäûüûíû âóðüóëàéûáëàð. Áèëäèðèëèá êè, áó
ïðîãðàì äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí ýÿíúëÿðÿ äèããÿò âÿ ãàéüûñûíûí áàðèç íöìóíÿñèäèð. Åéíè çàìàíäà, áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ
Àçÿðáàéúàíûí ìþâãåéèíèí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí
÷îõñàéëû òÿäáèðëÿðäÿ ýÿíúëÿðèìèçèí ðîëó
ãåéä åäèëèá.
Ñîíðà Ôîðóìóí áþëìÿ èúëàñëàðû áàøëàéûá. Áþëìÿ èúëàñëàðûíäà ýÿíúëÿðèí âÿòÿíäàøëûã âÿ âÿòÿíïÿðâÿðëèê òÿðáèéÿñè,
ýÿíúëÿðèí èúòèìàè ùÿéàòäà èøòèðàêû âÿ áåéíÿëõàëã ÿìÿêäàøëûüû, ìöàñèð ýÿíúëÿðèí
òÿùñèë âÿ åëìèí èíêèøàôûíäà ðîëó, ùàáåëÿ
ýÿíúëÿðèí ñàùèáêàðëûã ôÿàëèééÿòëÿðèíèí èíêèøàôû, éàðàäûúû ýÿíúëÿðÿ äÿñòÿê êèìè ìöùöì ìÿñÿëÿëÿð ìöçàêèðÿ îëóíóá.
Èéóíóí 3-äÿ êå÷èðèëÿúÿê éåêóí èúëàñûíäà èñÿ ãÿòíàìÿ âÿ Ôîðóì èøòèðàê÷ûëàðûíûí Àçÿðáàéúàí ýÿíúëÿðèíÿ ìöðàúèÿòè
ãÿáóë åäèëÿúÿê.
Ìèêåëå Ñàðòîðè: Àçÿðáàéúàí
Òÿäãèãàòëàðû Ìÿðêÿçèíèí Èòàëèéàíûí
áþëýÿñèíäÿ à÷ûëìàñû þëêÿìèç
ö÷öí áþéöê ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð
“Àçÿðáàéúàí Òÿäãèãàòëàðû Ìÿðêÿçèíèí Èòàëèéàíûí áþëýÿñèíäÿ à÷ûëìàñû þëêÿìèç ö÷öí áþéöê ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð”.
Áó ñþçëÿðè ÀçÿðÒÀú-ûí õöñóñè ìöõáèðèíÿ ìöñàùèáÿñèíäÿ Èòàëèéàíûí Ëåâèêî Òåðìå øÿùÿðèíèí ìåðè Ìèêåëå Ñàðòîðè äåéèá.
Ì.Ñàðòîðèíèí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, áåëÿ áèð ìÿðêÿçèí à÷ûëìàñû
èëÿ þëêÿëÿðèìèç âÿ áþëýÿëÿðèìèç àðàñûíäà ìÿäÿíèééÿò, åëì âÿ
äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ ÿëäÿ åòäèéèìèç íàèëèééÿòëÿðè áþëöøìÿê ö÷öí
èìêàí éàðàíàúàã. ßìèíÿì êè, ìÿðêÿç õàëãëàðûìûçûí ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ îðòàã äÿéÿðëÿðèíè áþëöøìÿéÿ òþùôÿ âåðÿúÿê.
Ìÿðêÿçèí ôÿàëèééÿòèíèí äàùà äà ýåíèøëÿíìÿñè âÿ ãóðóì âàñèòÿñèëÿ äàùà éàõûí ÿëàãÿëÿð ãóðóëìàñû ö÷öí ñÿéëÿðèìèçè ÿñèðýÿìÿéÿúÿéèê.
Àçÿðáàéúàí-Èòàëèéà ìöíàñèáÿòëÿðèíäÿí äàíûøàí ìåð èêèòÿðÿôëè ÿìÿêäàøëûã ÿëàãÿëÿðèíèí áóíäàí ñîíðà äà äÿðèíëÿøìÿñèíèí âàúèáëèéèíè âóðüóëàéûá. Î, äåéèá: “Àçÿðáàéúàíà ýåòäèêúÿ äàùà ÷îõ ìàðàã ýþñòÿðÿí èòàëèéàëûëàð áó þëêÿ ùàããûíäà ýåíèø ìÿëóìàò ÿëäÿ åòìÿê èñòÿéèðëÿð”.
5
www.yeniazerbaycan.com
03 èéóí 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ àõøàìû / ¹ 096 (4255)
ÌÖÀÑÈÐ ÈÍÊÈØÀÔÄÀ ÍÀÕ×ÛÂÀÍ ÒßÚÐÖÁßÑÈ
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, 2013-úö èë íîéàáðûí 27-äÿ Íàõ÷ûâàí Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòè èëÿ
Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò Àãðàð Óíèâåðñèòåòè àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûã ìöãàâèëÿñè èìçàëàíûá. Ùÿìèí ìöãàâèëÿéÿ ÿñàñÿí ùÿð èêè óíèâåðñèòåò
òÿäðèñèí êåéôèééÿòèíè äàùà äà éàõøûëàøäûðìàã âÿ Áîëîíéà ñèñòåìèíèí òÿëÿáëÿðèíè ùÿéàòà êå÷èðìÿê ö÷öí òÿëÿáÿ âÿ ìöÿëëèì ìöáàäèëÿñè, ãàðøûëûãëû åëìè ÿìÿêäàøëûã âÿ ñ. êèìè
òÿäáèðëÿð ñèñòåìèíÿ ÿìÿë åòìÿëèäèðëÿð. Áöòöí
áóíëàðû âÿ áèçèì èñòÿéèìèçè äÿ íÿçÿðÿ àëàðàã
óíèâåðñèòåòèìèçèí ðåêòîðó, ïðîôåññîð È.Ù.Úÿôÿðîâ àãðîíîìëóã ôàêöëòÿñèíèí äþðä ÿìÿêäàøûíû áó ÷è÷ÿêëÿíÿí äèéàðà åçàìèééÿòÿ
ýþíäÿðäè.
Áó ìÿãàìäà õàòûðëàäàã êè, Ýÿíúÿ
Áåéíÿëõàëã Ùàâà Ëèìàíûíà ýåäÿðêÿí
éîëöñòö áèð äàùà Ùåéäÿð ßëèéåâ ïàðêêîìïëåêñèíè âÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíè çèéàðÿò åòäèê. Ïàðêûí ýèðèøèíäÿ ìþùòÿøÿì “Çÿôÿð òàüû” óúàëäûëûá. Îðèæèíàë ëàéèùÿ ÿñàñûíäà èíøà îëóíàí áó èñòèðàùÿò
îúàüûíûí ñåéðÿíýàùûíäàí øÿùÿðèí áöòöí ìÿíçÿðÿñèíè ñåéð åòìÿê îëóð.
Ïàðêäà éàðàäûëàí ñöíè ýþë âÿ
îðèæèíàë øÿëàëÿ áó ìÿêàíà õöñóñè ýþçÿëëèê âåðèð. Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð ßëèéåâ ùÿëÿ ñîâåò äþâðöíäÿ
áóðàäà Ýÿíúÿíèí ðÿìçè ñàéûëàí ÷èíàð àüàúëàðû ÿêèá.
Ùÿìèí àüàúëàð ïàðêà õöñóñè
ýþçÿëëèê âåðèð.
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíèí
òèêèíòèñèíäÿ øÿùÿðñàëìà ìåìàðëûüûíûí ñîí íàèëèééÿòëÿðèíäÿí, ùÿì÷èíèí, êåéôèééÿòëè âÿ ìöàñèð ìàòåðèàëëàðäàí èñòèôàäÿ îëóíóá. Áèíàíûí ôàñàäûíäà
áþéöê ïåøÿêàðëûãëà èøëÿíÿí ìèëëè ìåìàðëûã åëåìåíòëÿðè äèããÿòè úÿëá åäèð. Ìÿðêÿç
ïåðèìåòð áîéóíúà ñÿêêèçáóúàãëû ñöòóíëàðëà ÿùàòÿ îëóíóá. Ö÷ìÿðòÿáÿëè Ìÿðêÿçäÿ øöøÿäÿí ìöàñèð ýöíáÿç ãóðàøäûðûëûá. Ýöíáÿçäÿ Àçÿðáàéúàíûí õÿðèòÿñè
ÿêñ îëóíóá. Áóðàäà Öìóììèëëè ëèäåð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí Ýÿíúÿ øÿùÿðèíÿ ìöõòÿëèô èëëÿðäÿ òàðèõè ñÿôÿðèíè ÿêñ åòäèðÿí êèòàáëàð âÿ ãÿçåòëÿð íöìàéèø åòäèðèëèð.
Åëÿ çèéàðÿò ÿñíàñûíäà áó èëèí ÿââÿëèíäÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçè èëÿ òàíûøëûãäàí ñîíðà Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
äåäèéè ñþçëÿðè õàòûðëàäûã: “Áó áþéöê
ïàðêûí éàðàäûëìàñû áèð ìþúöçÿäèð.
Äåéÿ áèëÿðÿì êè, Àçÿðáàéúàíûí ÿí áþéöê ïàðêûäûð. ßðàçèñè 450 ùåêòàð,
óçóíëóüó 2 êèëîìåòðäèð. Ýÿçèíòè, èñòèðàùÿò ö÷öí áöòöí èìêàíëàð âàðäûð.
Äöíéàäà áèð íå÷ÿ áþéöê ïàðê âàðäûð.
Îíëàðäàí áèðè äÿ Ýÿíúÿ ïàðêûäûð.
Äöíéàíûí áåø ÿí áþéöê ïàðêû àðàñûíäà àðòûã Ýÿíúÿ ïàðêû äà âàðäûð. Åéíè
çàìàíäà, Ýÿíúÿ ìöàñèðëÿøèð, áóðàäà
éåíè áèíàëàð òèêèëèð, î úöìëÿäÿí, ñÿíàéå èíêèøàô åäèð, áþéöê ñÿíàéå êîìïëåêñëÿðè éàðàäûëûð, èø éåðëÿðè à÷ûëûð. Ýÿíúÿ Àçÿðáàéúàíûí ñÿíàéå ìÿðêÿçèíÿ
÷åâðèëèð”.
Áåëÿ ýþçÿëëèêäÿí àéðûëìàã ÷ÿòèí îëñà
äà òÿééàðÿéÿ ýåúèêìÿìÿê ö÷öí ùàâà ëèìàíûíà òÿëÿñäèê.
Áåëÿëèêëÿ, Ýÿíúÿ Áåéíÿëõàëã Ùàâà
Ëèìàíûíäà Áðàçèëèéà èñòåùñàëû îëàí ÅÌÁÐÀÐ-190 ìàðêàëû, 106 ñÿðíèøèí òóòóìó îëàí òÿééàðÿ èëÿ ùàâàéà ãàëõäûãäàí
35 äÿãèãÿ ñîíðà Íàõ÷ûâàí Áåéíÿëõàëã
Ùàâà Ëèìàíûíäà éåðÿ åíäèê. Éåðè ýÿëìèøêÿí, àðòûã áèçÿ ìÿëóì èäè êè, þëêÿ
Ïðåçèäåíòè àïðåëèí 7-äÿ áó ùàâà ëèìàíûíûí éåíè èíçèáàòè áèíàñûíûí à÷ûëûøûíäà èøòèðàê åäèá. Äîüðóäàí äà, áó ùàâà ëèìàíû ùàããûíäà ìÿòáóàòäà îõóäóãëàðûìûçû,
òåëåâèçèéàäà ñåéð åòäèêëÿðèìèçè ýþçöìöçëÿ ýþðäöê, ãöðóðëàíäûã âÿ ÿùñÿí
äåäèê.
Áèçè ùàâà ëèìàíûíäà ãàðøûëàéàí ñàáèã òÿëÿáÿìèç âÿ äîñòóìóç Ôÿðùàä áÿé
Íàõ÷ûâàí Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíÿ ýÿëÿíÿ
ãÿäÿð áöòöí éîë áîéó éåðëÿøÿí áèð-áèðèíäÿí éàðàøûãëû èíçèáàòè áèíàëàð ùàããûíäà
ýåíèø ìÿëóìàò âåðäè. Ïðåçèäåíòèìèçèí
éåíèúÿ à÷ûëûøûíäà îëäóüó Íàõ÷ûâàí Áèçíåñ Ìÿðêÿçè, “Íàõ÷ûâàíãàëà” Òàðèõ Ìåìàðëûã Ìóçåé Êîìïëåêñè, Ýÿíúëÿð Ìÿð-
êÿçè ìöàñèð ìåìàðëûã öñëóáó èëÿ ýþç îõøàéûðäû. Íÿùàéÿò, ÍÄÓ øÿùÿðúèéèíÿ ýÿëèá ÷àòäûã.
Áèçè þç êàáèíåòèíäÿ ãàðøûëàéàí óíèâåðñèòåòèí ðåêòîðó, áèîëîýèéà åëìëÿðè äîêòîðó, ïðîôåññîð Ñàëåù Ìÿùÿððÿìîâ
ÍÄÓ-íóí óüóðëàðûíäàí, õàðèúè þëêÿëÿðèí
àëè òÿùñèë îúàãëàðû èëÿ òÿëÿáÿ-ìöÿëëèìèí
ìöáàäèëÿñèíäÿí áÿùñ åòäè âÿ áó òÿùñèë
ìöÿññèñÿñèíÿ ýþñòÿðèëÿí äþâëÿò ãàéüûñûíû õöñóñè îëàðàã âóðüóëàäû.
Áåëÿëèêëÿ, óíèâåðñèòåòèí ãîíàã åâèíäÿ
éåðëÿøäèêäÿí âÿ ãûñà
èñòèðàùÿòäÿí ñîíðà
÷îõäàí àðçóñóíäà
îëäóüóìóç, ìöãÿääÿñ êèòàáûìûç Ãóðàíè-Êÿðèìäÿ àäû ÷ÿêèëÿí “ßñùàáó-Êÿô” çèéàðÿòýàùûíà ýåòäèê.
Îíó äà ãåéä åäÿê
êè, Ôÿðùàä áÿé áó
äÿôÿ áèçè òàìàì
áàøãà éîëëà àïàðàðàã
áèð-áèðèíäÿí éàðàøûãëû áèíàëàðëà òàíûø
åäèðäè.
Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð ßëèéåâèí òÿøÿááöñö, ìþùòÿðÿì Ïðåçèäåíòèìèç Èëùàì ßëèéåâèí ãàéüûñû âÿ Íàõ÷ûâàí
Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñû Àëè Ìÿúëèñèíèí ñÿäðè Âàñèô Òàëûáîâóí ðÿùáÿðëèéè èëÿ áó ìöãÿääÿñ çèéàðÿòýàù ùåéðÿòàìèç äÿðÿúÿäÿ ñÿëèãÿëè âÿ ýþçîõøàéàí èäè. Çèéàðÿòýàùà ÷ÿêèëìèø àñôàëò éîë âÿ ÿí éöêñÿê
çèðâÿéÿ êèìè ðàùàò ïèëëÿêÿíëÿð áóðà ýÿëÿí çÿââàðëàðû òàì ðàçû ñàëûðäû.
Óíèâåðñèòåòëÿðèìèç àðàñûíäà áàüëàíìûø ìöãàâèëÿéÿ ÿñàñÿí åðòÿñè ýöíö
ÍÄÓ-íóí ôàêöëòÿ âÿ øþáÿëÿðè èëÿ òàíûø îëäóã. Òÿáèÿòøöíàñëûã âÿ êÿíä òÿñÿððöôàòû
ôàêöëòÿñèíèí åêîëîýèéà, áèîëîýèéà âÿ
êèìéà èõòèñàñëàðûíäà èíòåðàêòèâ ôîðìàäà
ìöùàçèðÿëÿð àïàðäûã. Ôàêöëòÿ äåêàíû
Àêèô Ìÿðäàíëûíûí èø ìåòîäóíó ÷îõ
áÿéÿíäèê. Ùÿìèí ýöí èøäÿí ñîíðà àðçóñóíäà îëäóüóìóç Áàòàáàò éàéëàüûíû ñåéð åòìÿê ö÷öí îðà
éîëà äöøäöê.
Éîë áîéó áèð äàùà
ÿìèí îëäóã êè, Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòèíèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñûíûí èíêèøàôûíûí 2003-úö èëäÿí
ñîíðàêû äþâðö Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð ßëèéåâèí ãóðóúóëóã õÿòòèíèí éàðàäûúû ýöúöíöí äàùà áèð ÿéàíè èôàäÿñèäèð. Áó
õÿòòèí äàâàì åòäèðèëìÿñè áëîêàäà øÿðàèòèíäÿ éàøàéàí Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñûíäà äèíàìèê èíêèøàôû òÿìèí
åäèá.
Áèç Áàòàáàòà ýåäÿðêÿí áàøûìûçûí
öñòöíäÿ ùåëèêîïòåðëÿð ó÷óð âÿ éîëëàðäà
òåç-òåç ùÿðáè òåõíèêàëàðà ðàñò ýÿëèðäèê.
Þéðÿíäèê êè, 2014-úö èëèí äþéöø ùàçûðëûüû ïëàíûíà óéüóí îëàðàã, Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðèíèí Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñû ÿðàçèñèíäÿ
ýåíèøìèãéàñëû ùÿðáè òÿëèìëÿðè êå÷èðèëèð.
Îíó äà áèëäèðÿê êè, åçàìèééÿòäÿ îëäóüóìóç ìöääÿòäÿ ùÿð éåðäÿ ýöëÿðöç, ìåùðèáàí, ãîíàãïÿðâÿð íàõ÷ûâàíëûëàð ãàéüûìûçà ãàëûðäûëàð. Íóù Ïåéüÿìáÿðèí ìÿãáÿðÿñèíè çèéàðÿò åòäèêäÿí ñîíðà Ìþìèíÿ õàòóí ìÿãáÿðÿñèíäÿ ìþúöçÿëÿð éàðàòìûø óñòàä ßúÿìèíèí ÿëëÿðè èëÿ éàçäûüû “Áèç ýåäèðèê éàëíûç
ãàëûð ðöçýàð, Áèç þëöðöê ÿñÿð ãàëûð éàäèýàð” áåéòèíèí ùÿìèøÿ àêòóàë îëàúàüûíà
áèð äàùà èíàíäûã. Óëó þíäÿð Ùåéäÿð
ßëèéåâèí åëÿ ùÿìèí ñåéðàíýàùäàêû
áöñòö þíöíÿ ýöë äÿñòÿëÿðè ãîéóá,
Öìóììèëëè ëèäåðèìèçèí ÿçèç õàòèðÿñèíè
åùòèðàìëà éàä åòäèê.
Åðòÿñè ýöíö óíèâåðñèòåòèí áöòöí ôàêöëòÿëÿðè âÿ åëåêòðîí êèòàáõàíàñû èëÿ òàíûø îëäóãäàí ñîíðà Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàäà ÷îõ áþéöê íöôóç ãàçàíìûø Àêàäåìèê Ù.ß.ßëèéåâ àäûíà “Àðàç” Åëì Èñòåùñàëàò Áèðëèéèíäÿ îëäóã. Áèçÿ ìÿëóì îëäó
êè, áó Åëì Èñòåùñàëàò áèðëèéè êå÷ÿí ÿñðèí
30-úó èëëÿðèíäÿ Êîìïëåêñ Çîíà Òÿúðöáÿ
Ñòàíñèéàñû àäû èëÿ éàðàäûëûá. Áèðëèéèí éàðàäûëìàñûíäà ìÿãñÿä Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàíûí òîðïàã-èãëèì øÿðàèòèíÿ óéüóí áèòêè÷èëèê âÿ ùåéâàíäàðëûã ñàùÿëÿðèíäÿ åëìè-òÿäãèãàò èøëÿðè àïàðìàã, ãàçàíûëìûø
ìöñáÿò íÿòèúÿëÿðè òÿñÿððöôàòëàðà òþâñèéÿ
åòìÿêäèð. 1988-úè èëäÿ áèðëèéÿ “Àðàç” Åëì
Èñòåùñàëàò Áèðëèéè àäû âåðèëèá.
Êîëëåêòèâèí õàùèøèíè íÿçÿðÿ àëàðàã
Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñû Íàçèðëÿð
Êàáèíåòèíèí 23 äåêàáð 1997-úè èë òàðèõëè
482 ñàéëû ñÿðÿíúàìû èëÿ áèðëèéÿ ýþðêÿìëè
èúòèìàè õàäèì, òÿáèÿòøöíàñ àëèì, àêàäåìèê Ùÿñÿí ßëèðçà îüëó ßëèéåâèí àäû âåðèëèá. Áèðëèéèí íÿçäèíäÿ 7 øþáÿ, äàéàã
ìÿíòÿãÿëÿðè âÿ éàðäûì÷û òÿúðöáÿ òÿñÿððöôàòû ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð. Áèðëèéèí ôÿàëèééÿòè äþâðöíäÿ òÿêúÿ èñòåùñàëàòëà äåéèë,
êàäð éåòèøäèðèëìÿñè èëÿ äÿ úèääè ìÿøüóë
îëóíóá. Áåëÿ êè, áèðëèéèí åëìè èø÷èëÿðè
Àçÿðáàéúàí Àãðàð Åëì Ìÿðêÿçèíèí
ìöõòÿëèô Åëìè Òÿäãèãàò Èíñòèòóòëàðûíûí
äîêòîðàíò âÿ äèññåðòàíòëàðû îëàðàã îíëàðúà ôÿëñÿôÿ äîêòîðó äèññåðòàñèéàñû ìöäàôèÿ åäÿðÿê àëèìëèê äÿðÿúÿñè àëûáëàð. Ùàçûðäà êÿíä òÿñÿððöôàòû öçðÿ ôÿëñÿôÿ äîêòîðó Á.Ñ.Áàéðàìîâóí ðÿùáÿðëèéè àëòûíäà
ìþâúóä ÿíÿíÿëÿð ãîðóíàðàã åëìè-òÿäãèãàò âÿ òÿñÿððöôàò ôÿàëèééÿòëÿðè äàâàì åòäèðèëèð. Áèðëèéèí 2011-úè èë òàðèõäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Êÿíä Òÿñÿððöôàòû
Íàçèðëèéè Àãðàð Åëì Ìÿðêÿçèíèí âÿ Àçÿðáàéúàí Åëìëÿð Àêàäåìèéàñû, Åëìè Èííîâàñèéàëàð Ìÿðêÿçèíèí òÿñäèãëÿäèéè
2011-2015-úè èëëÿðÿ äàèð ìþâçó
ïëàíû ÿñàñûíäà 9 ìþâçó öçðÿ
åëìè òÿäãèãàò èøëÿðè àïàðûëûð.
Áèð ñþçëÿ “Àðàç” Åëì Èñòåùñàëàò Áèðëèéè Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàéà ÿñë ÿêèí÷èëèê ìÿäÿíèééÿòè ýÿòèðìèøäèð âÿ ñàùèáêàðëàðëà éàíàøû ùÿð áèð ôÿðäè
òÿñÿððöôàò÷ûëàðà áåëÿ þç êþìÿêëèéèíè ÿñèðýÿìèð.
Áåøýöíëöê åçàìèééÿòèí ñîíóíúó ýöíö óíèâåðñèòåò ÿìÿêäàøëàðû èëÿ õöäàùàôèçëÿøèá Íåùðÿì êÿíäèíäÿ
ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí áþéöê ÿäèáèìèç Úÿëèë
Ìÿììÿäãóëóçàäÿíèí åâ ìóçåéèíè äÿ
çèéàðÿò åòäèê. ×àüäàø çàìàíûìûçäà áåëÿ þç àêòóàëëûüûíû èòèðìÿéÿí “Þëöëÿð”è,
“Äÿëè éûüûíúàüû”íû, “Áÿëêÿ äÿ ãàéòàðäûëàð”û âÿ ñ. õàòûðëàäûã. Ôöðñÿòäÿí èñòèôàäÿ
åäèá 86 éàøëû Ùàúû Àäèë êèøè èëÿ äÿ ýþðöøäöê âÿ áèçÿ ìÿëóì îëäó êè, áó êÿíä àüñàããàëû Ùÿúú çèéàðÿòèíäÿí ãàéûòäûãäàí
ñîíðà “Õÿíäÿê” ìÿùÿëëÿñèíäÿ îëàí êþùíÿ ìÿñúèäè þç øÿõñè ùåñàáûíà òÿìèð åòäèðèá. Áöòöí áóíëàðû ãåéä åòìÿêäÿ ìÿã-
ñÿäèìèç îíó äåìÿêäèð êè, Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàíûí ÷è÷ÿêëÿíìÿñèíäÿ áþéöêäÿíêè÷èéÿ ãÿäÿð ùÿð êÿñ ÿëèíäÿí ýÿëÿíè
ÿñèðýÿìèð.
Áåëÿëèêëÿ, áèç áèð äàùà ÿìèí îëäóã êè,
Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñûíäà
ìöàñèð ñÿâèééÿäÿêè éöêñÿê èíêèøàô
Àçÿðáàéúàíäà Ùåéäÿð ßëèéåâ ñèéàñÿòèíèí áþéöê èìêàíëàðûíûí âÿ ýåíèø öôöãëÿðèíèí ìþùòÿøÿì òÿíòÿíÿñèäèð. Ùåéäÿð
ßëèéåâ éîëó - Àçÿðáàéúàíûí äöíÿíè êèìè
áó ýöíöíöí äÿ áþéöê ðåàëëûãëàðû âÿ äàùà ïàðëàã ñàáàùëàðû äåìÿêäèð.
Áöòöí áóíëàð Àçÿðáàéúàíûí áèð ïàð÷àñû îëàí Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñûíûí áóíäàí ñîíðà äà áþéöê àääûìëàðëà èðÿëèëÿéèá èíêèøàô åäÿúÿéèíèí ðåàë òÿìèíàòûäûð. Áó èñÿ òîðïàüûíû âÿ âÿòÿíèíè ñåâÿí ùÿð áèð Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøûíûí
áþéöê àðçóñó âÿ èíàìûäûð.
Íÿùàéÿò, áó ýþçÿë âÿ ìöãÿääÿñ äèéàðäàí àéðûëìàã âàõòû éåòèøäè. Áèð äàùà
ìþùòÿøÿì ùàâà ëèìàíûíû ýþçäÿí êå÷èðäèê âÿ öðÿéèìèçäÿ áèçÿ ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàíû ìèðàñ ãîéóá ýåäÿí Óëó þíäÿðÿ, Îíóí äàâàì÷ûñû ìþùòÿðÿì Ïðåçèäåíòèìèç Èëùàì ßëèéåâÿ, Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñûíûí ýþçÿë áèð äèéàðà
÷åâðèëìÿñèíäÿ áþéöê çÿùìÿòè îëàí Âàñèô Òàëûáîâà, ýþçÿë Ýÿíúÿìèçè äàùà äà
ýþçÿëëÿøäèðÿí Ýÿíúÿ øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû Å.Âÿëèéåâÿ, åçàìèééÿòÿ ýþíäÿðäèéèíÿ ýþðÿ ðåêòîðóìóç ïðîôåññîð È.Úÿôÿðîâà âÿ Íàõ÷ûâàí Äþâëÿò
Óíèâåðñèòåòèíèí ðåêòîðó ïðîôåññîð Ñ.Ìÿùÿððÿìîâà òÿøÿêêöð åäÿðÿê, Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí âÿòÿíäàøû îëäóüóìóçà
ýþðÿ ãöðóð äóéóðäóã.
Çàóð Ùöìáÿòîâ,
Íàìèã Ùöñåéíîâ,
Ùàúû Áÿùìÿí ßëèéåâ,
Ùàúû Àðèô Ùöñåéíîâ,
ÀÄÀÓ-íóí ÿìÿêäàøëàðû
Ýÿíúÿ-Íàõ÷ûâàí-Ýÿíúÿ
ÀçÿðÒÀú äöíéà èíôîðìàñèéà ñèéàñÿòèíè ìöÿééÿíëÿøäèðÿí
áèð ÷îõ íöôóçëó òÿøêèëàòëàðûí ÿí ôÿàë öçâëÿðèíäÿí áèðèäèð
“ÀçÿðÒÀú äöíéà èíôîðìàñèéà
ñèéàñÿòèíè ìöÿééÿíëÿøäèðÿí áèð
÷îõ íöôóçëó òÿøêèëàòëàðûí ÿí ôÿàë
öçâëÿðèíäÿí áèðèäèð”.
Áó ñþçëÿðè Äöíéà Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðè Êîíãðåñè Øóðàñûíûí Áàêûäà êå÷èðèëÿí èúëàñû èëÿ ÿëàãÿäàð æóðíàëèñòëÿðÿ
ìöñàùèáÿñèíäÿ ÀçÿðÒÀú-ûí áàø äèðåêòîðó Àñëàí Àñëàíîâ äåéèá.
ÀçÿðÒÀú-ûí öçâ îëäóüó áåëÿ áåéíÿëõàëã ãóðóìëàðäàí áèðèíèí äÿ Äöíéà
Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðè Êîíãðåñè îëäóüóíó
áèëäèðÿí áàø äèðåêòîð äåéèá: “Áó òÿøêèëàò 100-äÿí ÷îõ àýåíòëèéè, íöôóçëó
èíôîðìàñèéà òÿøêèëàòëàðûíû þçöíäÿ
áèðëÿøäèðèð. Êîíãðåñèí Íèçàìíàìÿñèíÿ ÿñàñÿí, áó òÿøêèëàòà Äöíéà
Êîíãðåñèíèí ñÿäðè ðÿùáÿðëèê åäèð âÿ
î, ùÿð ö÷ èëäÿí áèð ñÿñ ÷îõëóüó èëÿ
ñå÷èëèð. Äèýÿð òÿøêèëàòè ìÿñÿëÿëÿð èñÿ
Êîíãðåñèí Øóðàñû òÿðÿôèíäÿí ìöÿééÿí îëóíóð. Øóðàéà áèð ñûðà íöôóçëó
àýåíòëèêëÿð âÿ èíôîðìàñèéà òÿøêèëàòëàðûíûí ðÿùáÿðëÿðè äàõèëäèð. Íèçàìíà-
ìÿéÿ ÿñàñÿí, îíëàð 2016-úû èëÿäÿê
Áàêûäà òîïëàøìàëûäûðëàð.
Áèëäèéèíèç êèìè, þòÿí èëèí íîéàáðûíäà ßð-Ðèéàääà Äöíéà Õÿáÿð
Àýåíòëèêëÿðèíèí ÛÂ Êîíãðåñèíäÿ
ãÿðàð ãÿáóë îëóíóá êè, íþâáÿòè
Êîíãðåñ 2016-úû èëäÿ ÀçÿðÒÀú-ûí
òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ Áàêûäà êå÷èðèëñèí.
2016-2019-úó èëëÿðäÿ ÀçÿðÒÀú áó
òÿøêèëàòà ðÿùáÿðëèê åäÿúÿê”.
Àñëàí Àñëàíîâ ãåéä åäèá êè, äöíéàíûí íöôóçëó àýåíòëèêëÿðè ðÿùáÿðëÿðèíèí òîïëàøäûüû áóýöíêö èúëàñäà
2016-úû èëäÿ Áàêûäà êå÷èðèëÿúÿê Äöíéà Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðèíèí  Êîíãðåñèíèí ìþâçóëàðû, êå÷èðèëìÿ âàõòû, èøòèðàê÷ûëàðëà áàüëû ìÿñÿëÿëÿð ìöçàêèðÿ
îëóíàúàã, òÿøêèëàòè èøëÿð ÿòðàôûíäà ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëàúàã.
ÀçÿðÒÀú-ûí òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ Äöíéà Õÿáÿð
Àýåíòëèêëÿðè Êîíãðåñè Øóðàñûíûí Áàêû èúëàñû êå÷èðèëèá
Èéóíóí 2-äÿ Áàêûäà, “Ôîóð Ñåàñîíñ” îòåëèíäÿ ÀçÿðÒÀú-ûí òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ Äöíéà Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðè Êîíãðåñè Øóðàñûíûí èúëàñû êå÷èðèëèá.
Èúëàñ 2016-úû èëäÿ ÀçÿðÒÀú-ûí åâ
ñàùèáëèéè èëÿ êå÷èðèëÿúÿê Äöíéà Õÿáÿð
Àýåíòëèêëÿðèíèí Â Êîíãðåñèíÿ ùàçûðëûã
ìÿãñÿäèëÿ òÿøêèë åäèëèá. Òÿäáèðäÿ ãëîáàë ìÿêàíäà èíôîðìàñèéà ñèéàñÿòèíè
ìöÿééÿíëÿøäèðÿí õÿáÿð àýåíòëèêëÿðè
àëéàíñëàðûíûí, àïàðûúû èíôîðìàñèéà ãóðóìëàðûíûí ðÿùáÿðëÿðè âÿ íöìàéÿíäÿëÿðè - Äöíéà Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðè Êîíãðåñèíèí ñÿäðè âÿ Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíû
Êðàëëûüûíûí Ñÿóäèééÿ Ïðåññ Àýåíòëèéèíèí (ÑÏÀ) ïðåçèäåíòè Àáäóëëàù áèí
Ôÿùä ßë-Ùöñåéí, Àñèéà âÿ Ñàêèò Îêåàí Þëêÿëÿðè Èíôîðìàñèéà Àýåíòëèêëÿðè
Òÿøêèëàòûíûí (ÎÀÍÀ) ïðåçèäåíòè, Ðóñèéàíûí ÈÒÀÐ-ÒÀÑÑ Àýåíòëèéèíèí áàø
äèðåêòîðó Ñåðýåé Ìèõàéëîâ, Àâðîïà
Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðè Àëéàíñûíûí (ÅÀÍÀ)
ïðåçèäåíòè, Àâñòðèéà Õÿáÿð Àýåíòëèéèíèí áàø èúðà÷û äèðåêòîðó Ïèòåð Êðîïø,
Äöíéà Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðè Êîíãðåñèíèí áàø êàòèáè Óôôå Ðèèñ Ñîðåíñåí,
ßðÿá Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðè Ôåäåðàñèéàñûíûí (ÔÀÍÀ) áàø êàòèáè Ôÿðèä ßééàð,
Àâðîïà Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðè Àëéàíñûíûí
(ÅÀÍÀ) áàø êàòèáè Åðèê Íàéëåí, Áþéöê Áðèòàíèéàíûí Ïðåññ Àññîúèàòèîí
Àýåíòëèéèíèí áàø èúðà÷û äèðåêòîðó
Êëàéâ Ìàðøàë, Òöðêèéÿíèí Àíàäîëó
Àýåíòëèéèíèí áàø äèðåêòîðó Êàìàë Þçòöðê, Ëàòûí Àìåðèêàñû Þëêÿëÿðè Èíôîðìàñèéà Àýåíòëèêëÿðè Áèðëèéèíèí (ÓËÀÍ)
ñÿäðè, Àðýåíòèíàíûí ÒÅËÀÌ Àýåíòëèéèíèí èíñòèòóñèîíàë ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôû
öçðÿ ìåíåúåðè Æàí Ìàíóåë Ôîíðóæ,
Êîðåéà Ðåñïóáëèêàñûíûí Éîíùàï
Àýåíòëèéèíèí áèçíåñ âÿ áåéíÿëõàëã
ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ ìöäèðè Îù Æàå-ñåîê
âÿ áàøãàëàðû èøòèðàê åäèáëÿð.
Äöíéà Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðè Êîíãðåñèíèí áàø êàòèáè Óôôå Ðèèñ Ñîðåíñåí
äåéèá êè, Êîíãðåñèí òÿìÿëè ÈÒÀÐÒÀÑÑ òÿðÿôèíäÿí ãîéóëóá. Î, ãåéä
åäèá êè, äöíéàíûí íöôóçëó àýåíòëèêëÿðè
ðÿùáÿðëÿðèíèí èëê ýþðöøö 2004-úö èëäÿ
Ìîñêâàäà, ñîíðà Èñïàíèéà, Àðýåíòèíà
âÿ Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíûíäà êå÷èðèëèá.
Óôôå Ðèèñ Ñîðåíñåí Äöíéà Õÿáÿð
Àýåíòëèêëÿðèíèí ÛÂ Êîíãðåñèíèí éöêñÿê
ñÿâèééÿäÿ êå÷èðèëìÿñèíÿ ýþðÿ Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíûíà òÿøÿêêöð åäèá. Î,
åéíè çàìàíäà, ÀçÿðÒÀú-ûí íþâáÿòè
Êîíãðåñÿ åâ ñàùèáëèéè åäÿúÿéèíÿ ýþðÿ øàä îëäóüóíó âóðüóëàéûá. Êîíãðå-
ñèí áàø êàòèáè Àçÿðáàéúàíäà äà áó
òÿäáèðèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ êå÷èðèëÿúÿéèíÿ ÿìèíëèéèíè ãåéä åäèá.
ÀçÿðÒÀú-ûí áàø äèðåêòîðó Àñëàí
Àñëàíîâ òÿäáèðèí ÿùÿìèééÿòèíäÿí äàíûøûá, Øóðàíûí íèçàìíàìÿñèíÿ ÿñàñÿí Äöíéà Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðèíèí
êîíãðåñëÿðè àðàñûíäàêû ìöääÿòäÿ
îíóí ÿí àçû èêè èúëàñûíûí êå÷èðèëäèéèíè
áèëäèðèá. Ãåéä åäèëèá êè, 2016-úû èëäÿ
Äöíéà Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðèíèí Â Êîíãðåñè Áàêûäà îëàúàã âÿ ùÿìèí òÿäáèðäÿ
áó íöôóçëó ãóðóìà ñÿäðëèê ÀçÿðÒÀú-à
êå÷ÿúÿê.
Áàø äèðåêòîð èúëàñûí ýöíäÿëèéèíäÿ
íþâáÿòè Êîíãðåñèí êå÷èðèëÿúÿéè âàõòûí,
èøòèðàê÷ûëàðûí òÿðêèáèíèí, òåìàòèê ÷ÿð÷èâÿëÿðèí, ìÿðóçÿ÷èëÿðèí âÿ ïàíåë èúëàñëàðûíûí ìþâçóëàðûíûí ìöÿééÿíëÿøäèðèëìÿñè ìÿñÿëÿëÿðèíèí éåð àëäûüûíû áèëäèðèá âÿ áó èñòèãàìÿòäÿ ìöçàêèðÿëÿðèí
àïàðûëàúàüûíû âóðüóëàéûá.
Äöíéà Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðè Êîíãðåñèíèí ñÿäðè âÿ Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíû
Êðàëëûüûíûí Ñÿóäèééÿ Ïðåññ Àýåíòëèéèíèí (ÑÏÀ) ïðåçèäåíòè Àáäóëëàù áèí
Ôÿùä ßë-Ùöñåéí ãåéä åäèá êè, ÛÂ
Êîíãðåñ ßð-Ðèéàääà êå÷èðèëèá. Î, áöòöí àýåíòëèêëÿðÿ áó òÿäáèðäÿ èøòèðàêûíà
ýþðÿ òÿøÿêêöð åäèá. Àáäóëëàù áèí
Ôÿùä ßë-Ùöñåéí  Êîíãðåñèí Àçÿðáàéúàíäà óüóðëà êå÷èðèëìÿñè ö÷öí
Ñÿóäèééÿ Ïðåññ Àýåíòëèéè òÿðÿôèíäÿí
ëàçûìè äÿñòÿéèí ýþñòÿðèëÿúÿéèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Áèëäèðèëèá êè, 2016-úû èëäÿ Â Êîíãðåñÿ Àçÿðáàéúàíûí åâ ñàùèáëèéè âÿ
2016-2019-úó èëëÿðäÿ Äöíéà Õÿáÿð
Àýåíòëèêëÿðè Êîíãðåñèíÿ ÀçÿðÒÀú-ûí
ñÿäðëèê åòìÿñè ùàããûíäà ãÿðàð þòÿí èë
íîéàáðûí 20-äÿ Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíû
Êðàëëûüûíûí ïàéòàõòû ßð-Ðèéàä øÿùÿðèíäÿ äöíéàíûí 70-äÿí ÷îõ ìþòÿáÿð õÿ-
áÿð àýåíòëèéèíèí, ÎÀÍÀ, ÅÀÍÀ, ÔÀÍÀ, ÈÈÍÀ õÿáÿð àëéàíñëàðûíûí, ÑÊÉ
Íéóñ Àðàáèà, Ëîñ-Àíúåëåñ Òàéìñ,
Ýóàðäèàí, ÁÁÚ êèìè àïàðûúû ìåäèà
ãóðóìëàðûíûí âÿ ìÿøùóð ÌÑÍ, Ýîîýëå, Éàùîî èíòåðíåò êîðïîðàñèéàëàðûíûí
ðÿùáÿðëÿðèíèí èøòèðàê åòäèêëÿðè ÛÂ Êîíãðåñäÿ ãÿáóë îëóíóá.
Äöíéàíûí ìöõòÿëèô þëêÿëÿðèíäÿí
õÿáÿð àýåíòëèêëÿðèíèí äàõèë îëäóüó áó
áåéíÿëõàëã ãóðóìóí ÿñàñ ìÿãñÿäè
ñöðÿòëÿ èíêèøàô åäÿí ãëîáàë ìåäèà
áàçàðûíäà öçâ àýåíòëèêëÿðèí ðîëóíó
òÿêìèëëÿøäèðìÿê âÿ ìþùêÿìëÿíäèðìÿêäèð. Êîíãðåñèí ìÿãñÿäè ãÿðÿçñèç õÿáÿð ÷àòäûðûëìàñûíû òÿìèí åòìÿê, ìÿòáóàò àçàäëûüû ïðèíñèïèíè
äÿñòÿêëÿìÿê âÿ õÿáÿð àíëàéûøûíà
òþùôÿ âåðìÿêäÿí èáàðÿòäèð. Õÿáÿð
àýåíòëèêëÿðèíè âÿ îíëàðûí èíêèøàôûíû
äÿñòÿêëÿìÿê, ìåäèà áèçíåñèíäÿ ãàáàãúûë òÿúðöáÿíè áþëöøìÿê, ðÿãÿìñàëëàøìà, ñîñèàë ìåäèà âÿ àëòåðíàòèâ
áèçíåñ ìîäåëëÿðèíè òÿêìèëëÿøäèðìÿê
Êîíãðåñèí äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ äóðàí
ÿñàñ ìÿñÿëÿëÿðäÿíäèð.
Øóðà Äöíéà Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðè
Êîíãðåñèíÿ åâ ñàùèáëèéè åäÿí àýåíòëèêëÿ áèðýÿ íþâáÿòè Êîíãðåñèí ñòðóêòóðó âÿ ïðîãðàìû ö÷öí ìÿñóëèééÿò äàøûéûð. Øóðàíûí èäàðÿ ùåéÿòèíÿ Êîíãðåñèí
ùàçûðêû ïðåçèäåíòè, èêè êå÷ìèø ïðåçèäåíò, íþâáÿòè Êîíãðåñèí òÿøêèëàò êîìèòÿñèíèí áàø êàòèáè âÿ ñÿäðè äàõèëäèð.
Áöòöí õÿáÿð àýåíòëèêëÿðè Øóðàäà
öçâ îëäóãëàðû ðåýèîíàë òÿøêèëàòëàðëà,
ùàçûðäà ÔÀÍÀ, ÅÀÍÀ, ÎÀÍÀ, ÓËÀÍ
âÿ ÌÄÁ Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðè Àëéàíñû
âàñèòÿñèëÿ òÿìñèë îëóíóðëàð. Àññîúèàòåä Ïðåññ âÿ Òùîìñîí Ðåóòåðñ êèìè
äöíéà àýåíòëèêëÿðè ùå÷ áèð ðåýèîíàë
òÿøêèëàòà öçâ îëìàäàí Øóðàäà òÿìñèë
îëóíà áèëÿðëÿð.
Äöíéà Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðè Êîíãðåñè Øóðàñûíûí Áàêû èúëàñûíûí
èøòèðàê÷ûëàðû È÷ÿðèøÿùÿðäÿí õîø òÿÿññöðàòëà àéðûëûáëàð
ÀçÿðÒÀú-ûí òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ êå÷èðèëÿí Äöíéà Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðè Êîíãðåñè Øóðàñûíûí Áàêû èúëàñûíûí èøòèðàê÷ûëàðû
èéóíóí 2-äÿ È÷ÿðèøÿùÿðëÿ òàíûø îëóáëàð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, ãîíàãëàðûí
È÷ÿðèøÿùÿðäÿ ýÿçèíòèñè þëêÿ ÿùÿìèééÿòëè àáèäÿ îëàí èêèìÿðòÿáÿëè Êàðâàíñàðàé èëÿ òàíûøëûãäàí áàøëàéûá. Îíëàðà
ìÿëóìàò âåðèëèá êè, Êàðâàíñàðàé ÕÂ
ÿñðäÿ òèêèëèá. Áèëäèðèëèá êè, Êàðâàíñàðàé
äàõèëè ïëàíûíà ÿñàñÿí êâàäðàò ôîðìàëûäûð. Äàõèëè ìÿêàíû ñÿêêèçöçëöäöð, àð-
õàñûíäà àéðûúà îòàãëàð
éåðëÿøÿí åéâàíëàðëà ÿùàòÿ îëóíìóø ùÿéÿòäÿí èáàðÿòäèð.
Ãåéä åäèëèá êè, îòàãëàðûí âÿ åéâàíëàðûí ãöááÿ
þðòöêëÿðè ÷àòìà ôîðìàëûäûð.
Êöíúäÿêè îòàãëàð èñÿ êè÷èê
êöíáÿçëÿðëÿ òàìàìëàíûð.
Êàðâàíñàðàéà ýèðèøëÿð, áèíà ùöíäöðëöéöíäÿ ãàáàðàí ïîðòàëëàð âÿ áèðèíúè
ìÿðòÿáÿ ñÿâèééÿñèíäÿ
äÿðèí òàõ÷àëàðëà òàìàìëàíûð. Úÿíóá-øÿðã òÿðÿôäÿí Êàðâàíñàðàé
áöòþâ êöíú ãàëàëàðëà ìöùàôèçÿ îëóíóá.
Ñîíðà ãîíàãëàð Ãûç ãàëàñûíû ýÿçèáëÿð. Îíëàðà áó àáèäÿíèí ãåéðè-àäè
ìåìàðëûã õöñóñèééÿòëÿðè áàðÿäÿ ÿòðàôëû
ìÿëóìàò âåðèëèá. Ãåéä åäèëèá êè, åðàìûçäàí ÿââÿë ÂÛÛ-ÂÛ ÿñðëÿðäÿ óúàëäûëìûø áó ãàëà ÕÛÛ ÿñðäÿ áÿðïà åäèëèá.
Ùöíäöðëöéö 28 ìåòð, äèàìåòðè 16-16,5
ìåòð îëàí ñèëèíäðèê ôîðìàëû òàðèõè àáèäÿ
ÿñàñ ãöëëÿäÿí âÿ úÿíóá òÿðÿôäÿí îíà
áèòèøèê äàéàã òèêèëèñèíäÿí èáàðÿòäèð.
Ãîíàãëàðà åëåêòðîìîáèëëÿðäÿ ýÿçèíòè çàìàíû ÓÍÅÑÚÎ-íóí Äöíéà Èðñè
Ñèéàùûñûíà äàõèë åäèëìèø “È÷ÿðèøÿùÿð”
Äþâëÿò Òàðèõ-Ìåìàðëûã Ãîðóüó, áóðàäà àïàðûëàí òÿìèð-áÿðïà âÿ àáàäëûã èøëÿðè áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèëèá. Ãåéä åäèëèá êè, È÷ÿðèøÿùÿð ÿðàçèñèíäÿ éåðëÿøÿí,
ìöõòÿëèô ÿñðëÿðÿ àèä íàäèð òàðèõ-ìåìàðëûã àáèäÿëÿðè äþâëÿò òÿðÿôèíäÿí ãîðóíóð.
Ñîíðà Äöíéà Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðè
Êîíãðåñè Øóðàñûíûí Áàêû èúëàñûíûí èøòèðàê÷ûëàðû Øÿðãèí ìåìàðëûã èíúèëÿðèíäÿí
ñàéûëàí äöíéà ÿùÿìèééÿòëè Øèðâàíøàùëàð Ñàðàé Êîìïëåêñè òàðèõ-ìåìàðëûã
àáèäÿñè èëÿ äÿ òàíûø îëóáëàð.
Áèëäèðèëèá êè, Õ ÿñðèí ÿââÿëèíäÿ èíøà åäèëìèø áó òàðèõè àáèäÿ È÷ÿðèøÿùÿðäÿêè òÿïÿëÿðäÿí áèðèíèí ÿí óúà íþãòÿñèíäÿ éåðëÿøèð. Äÿíèç òÿðÿôäÿí âÿ øÿùÿðèí ÿòðàôûíäàêû éöêñÿêëèêëÿðäÿí éàõøû ýþðöíÿí Øèðâàíøàùëàð Ñàðàé Êîìïëåêñè áó ýöí äÿ þç òàðèõè-ìåìàðëûã
ÿùÿìèééÿòèíè ñàõëàéûð.
Ãîíàãëàð ãÿäèì È÷ÿðèøÿùÿðäÿí õîø
òÿÿññöðàòëà àéðûëûáëàð.
6
www.yeniazerbaycan.com
03 èéóí 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ àõøàìû / ¹ 096 (4255)
1 èéóí - Óøàãëàðû Áåéíÿëõàëã Ìöäàôèÿ
Ýöíöíÿ ùÿñð îëóíìóø òÿäáèð êå÷èðèëèá
Íÿðèìàíîâ ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ ðàéîí
ÿðàçèñèíäÿ éåðëÿøÿí ïñèõîíåâðîëîæè óøàã åâèíäÿ 1 èéóí - Óøàãëàðû Áåéíÿëõàëã Ìöäàôèÿ Ýöíöíÿ
ùÿñð îëóíìóø áàéðàì òÿäáèðè
êå÷èðèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, ðàéîí
ðÿùáÿðëèéèíèí,
ïñèõîíåâðîëîæè
óøàã åâèíèí ùÿêèìëÿðèíèí âÿ áóðàäà ìöàëèúÿ àëàí óøàãëàðûí ãàòûëäûüû òÿäáèðè à÷àí Íÿðèìàíîâ ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòè áàø÷ûñûíûí
ìöàâèíè Èðàäÿ Ìàùìóäîâà ÿëàìÿòäàð ýöí ìöíàñèáÿòèëÿ òÿáðèêëÿðèíè ÷àòäûðûá, õÿñòÿëèéÿ äö÷àð îëìóø óøàãëàðà ïåøÿêàð ùÿêèì ùåéÿòè òÿðÿôèíäÿí ýþñòÿðèëÿí
äèããÿò âÿ ãàéüûíû éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèá.
Î, óøàãëàðûí ìöàëèúÿñè ö÷öí éàðàäûëàí øÿðàèòÿ ýþðÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ
âÿ Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû, Ùåéäÿð
ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí
ßëèéåâàéà ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðèá. Âóðüóëàíûá êè, óøàãëàðûí ãàéüûñûç áþéöìÿñè,
éöêñÿê ñòàíäàðòëàðà úàâàá âåðÿí òÿëèì-
òÿðáèéÿ âÿ òèááè õèäìÿòëÿðëÿ òÿìèí îëóíìàëàðû, ÿëâåðèøëè ñîñèàë ìöùèòäÿ ôèçèêè âÿ
ìÿíÿâè áàõûìäàí ñàüëàì éåòèøìÿñè, ùàáåëÿ îíëàðûí þç èñòåäàäëàðûíû íöìàéèø åòäèðìÿëÿðè ö÷öí çÿðóðè øÿðàèòèí éàðàäûëìàñû Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ãàðøûéà ãîéäóüó ÿñàñ ìÿãñÿäëÿðäÿíäèð.
Ñîíðà È.Ìàùìóäîâà Ùåéäÿð ßëèéåâ
Ôîíäó òÿðÿôèíäÿí Íÿðèìàíîâ ðàéîíóíäà
ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿëÿð áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèá. Áèëäèðèëèá êè, Ùåéäÿð ßëèéåâ
Ôîíäóíóí òÿøÿááöñö âÿ äÿñòÿéè
èëÿ ÿñàñëû òÿìèð îëóíìóø êîð âÿ
çÿèô ýþðÿí óøàãëàð ö÷öí Ðåñïóáëèêà èíòåðíàò îðòà ìÿêòÿáèíèí âÿ
îíóí íÿçäèíäÿ ìóñèãè ìÿêòÿáèíèí, Çÿðèôÿ ßëèéåâà àäûíà óøàã
áàü÷àñûíûí, 6 íþìðÿëè óøàã ïîëèêëèíèêàñûíûí, “Àíêàðà ìÿêòÿáè”íèí, ïñèõîíåâðîëîæè óøàã åâèíèí éåíè òèêèëÿí êîðïóñóíóí, éåíè
èíøà îëóíìóø Ðåñïóáëèêà Òàëàññåìèéà Ìÿðêÿçèíèí âÿ ìÿêòÿá
êîìïëåêñèíèí à÷ûëûøëàðû Ìåùðèáàí
ßëèéåâàíûí õöñóñè ãàéüûéà åùòèéàúû îëàí óøàãëàðà ìÿùÿááÿòèíèí âÿ ãàéüûñûíûí áàðèç íöìóíÿñèäèð.
Ïñèõîíåâðîëîæè óøàã åâèíèí äèðåêòîðó
Èðàäÿ Ìóñàéåâà éàðàäûëàí øÿðàèòÿ ýþðÿ
äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû Èëùàì ßëèéåâÿ âÿ
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí ßëèéåâàéà ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðèá.
Áàéðàì òÿäáèðè óøàã éàðàäûúûëûã
ãðóïëàðûíûí èôàñûíäà ìàðàãëû âÿ ÿéëÿíúÿëè
êîíñåðò ïðîãðàìû èëÿ äàâàì åòäèðèëèá.
Ñîíäà óøàãëàðà ùÿäèééÿëÿð ïàéëàíûá.
1 èéóí - Óøàãëàðû Áåéíÿëõàëã Ìöäàôèÿ
Ýöíö Ãàðàäàüäà òÿíòÿíÿ èëÿ ãåéä îëóíóá
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí äÿñòÿéè
èëÿ Ãàðàäàü ðàéîíó, Ëþêáàòàí ãÿñÿáÿñèíäÿêè “Ãàðàäàü” øàäëûã åâèíäÿ
1 èéóí - Óøàãëàðû Áåéíÿëõàëã Ìöäàôèÿ Ýöíö ìöíàñèáÿòè èëÿ õöñóñè ãàéüûéà åùòèéàúû îëàí,
ÿëèë âÿ êèìñÿñèç óøàãëàð
ö÷öí áàéðàì øÿíëèéè êå÷èðèëèá. Òÿäáèðäÿ Ãàðàäàü ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòè áàø÷ûñû Ñöëåéìàí Ìèêàéûëîâ, ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí
ìÿñóë èø÷èëÿðè, Ñàüëàìëûã
èìêàíëàðû ìÿùäóä îëàí
óøàãëàð ö÷öí 9 ñàéëû Õöñóñè
èíòåðíàò ìÿêòÿáè, 39 íþìðÿëè Êàðäèîðåâìîòîëîæè Óøàã
Ñàíàòîðèéàñû âÿ “Ìöøôèã”
ßëèë Óøàãëàðà Éàðäûì Èúòèìàè Áèðëèéèíèí óøàãëàðû èøòèðàê åäèáëÿð.
Òÿäáèðè ýèðèø ñþçö èëÿ à÷àí Ãàðàäàü ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòè áàø÷ûñû
Ñöëåéìàí Ìèêàéûëîâ úÿìèééÿòèìèçèí
ùÿññàñ âÿ êþâðÿê çöìðÿñè îëàí
óøàãëàðûí þëêÿìèçäÿ äàèì éöêñÿê
ãàéüû, äèããÿò âÿ íÿâàçèøëÿ ÿùàòÿ
îëóíäóãëàðûíû áèëäèðèá. Î, ãåéä åäèá
êè, Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ
òÿðÿôèíäÿí ÿñàñû ãîéóëìóø äþâëÿò
óøàã ñèéàñÿòè þëêÿìèçäÿ óøàãëàðûí
ùÿðòÿðÿôëè âÿ àùÿíýäàð èíêèøàôûíûí òÿìèí åäèëìÿñèíÿ éþíÿëèá: “Èíêèøàô
éîëó èëÿ èðÿëèëÿéÿí Àçÿðáàéúàíäà
òèêèëÿí òèáá îúàãëàðû, òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðè, èäìàí-ñàüëàìëûã êîìïëåêñëÿðè óøàãëàðûí èñòèôàäÿñèíÿ âåðèëèð. Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí 2008-úè
èë 22 äåêàáð òàðèõëè Ñÿðÿíúàìû èëÿ
2009-úó èëèí “Óøàã èëè”
åëàí åäèëìÿñè äÿ Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí óøàãëàðà ñîíñóç ãàéüûñûíûí
áàðèç òÿçàùöðö ñàéûëìàëûäûð. Óøàã ùöãóãëàðûíûí
ãîðóíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí
÷îõøàõÿëè òÿøÿááöñëÿðèí óüóðëà ðåàëëàøäûðûëìàñûíäà Ùåéäÿð ßëèéåâ
Ôîíäó äà áþéöê èøëÿð
ýþðöð. Ôîíäóí òÿùñèë âÿ
ñÿùèééÿíèí áèð ñûðà
ïðîáëåìëÿðèíèí ùÿëëè, éåíè ìÿêòÿáëÿðèí èíøàñû, êþðïÿëÿð åâè âÿ
èíòåðíàò ìÿêòÿáëÿðèíèí ÿñàñëû òÿìèðè âÿ éåíèäÿí ãóðóëìàñû ïðî-
ñåñèíäÿ éàõûíäàí èøòèðàêû, Àçÿðáàéúàíûí ýÿëÿúÿéè îëàí óøàãëàðà
éöêñÿê ãàéüû íöìóíÿñè îëìàñû,
óøàãëàðûí èíòåëëåêòóàë èíêèøàôû,
îíëàðûí éöêñÿê ìÿäÿíèééÿòÿ ìàëèê ñàüëàì èíñàíëàð êèìè áþéöéöá áîéà-áàøà ÷àòìàñû ö÷öí
ìöùöì ÿùÿìèééÿòÿ ìàëèê ëàéèùÿëÿð ùÿéàòà êå÷èðèð”.
Äàùà ñîíðà òÿäáèðäÿ óøàãëàð
úèçýè ôèëì ãÿùðÿìàíëàðûíûí, èëëóçèéà÷ûëàðûí, êëîóíëàðûí ýþñòÿðäèêëÿðè
íþìðÿëÿðè ìàðàãëà èçëÿéèáëÿð. Òÿäáèð òàíûíìûø èíúÿñÿíÿò õàäèìëÿðèíèí ÷ûõûøëàðû èëÿ äàâàì åäèá. Òÿäáèðäÿ èøòèðàê åäÿí ùÿð áèð óøàüà
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäó òÿðÿôèíäÿí
ýåéèì äÿñòëÿðè ïàéëàíûá.
Åéíè çàìàíäà, “Úûðòäàí” óøàã
ÿéëÿíúÿ ïàðêûíäà äàâàì åäÿí
òÿäáèð ùÿð áèð óøàüûí êþíëöíö îõ-
Áþéöê äöíéàíûí áàëàúà ñàêèíëÿðè
1 èéóí - Óøàãëàðû Áåéíÿëõàëã Ìöäàôèÿ Ýöíö èëÿ áàüëû ÉÀÏ Ñàáóí÷ó
ðàéîí òÿøêèëàòûíûí öçâëÿðè Ðàìàíà
ãÿñÿáÿñèíäÿ éåðëÿøÿí 41 ñàéëû ðóùèÿñÿá óøàã äèñïàíñåðèíäÿ îëóáëàð.
Ýþðöøäÿ ÉÀÏ Ñàáóí÷ó ðàéîí òÿøêèëàòûíûí ñÿäðè Ìåùðèáàí
Àáàñãóëèéåâà ãåéä
åäèá êè, 1950-úè èë
èéóíóí 1-äÿ ÁÌÒ
Áàø Àññàìáëåéàñûíûí òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ
êå÷èðèëÿí ãàäûíëàðûí
áåéíÿëõàëã êîíôðàíñûíäà èéóíóí 1-íè
óøàãëàðûí ìöäàôèÿñèíÿ ùÿñð åòìÿê ãÿðàðà àëûíûá. Áóíäàí
ñîíðà ùÿìèí ýöí
Óøàãëàðû Áåéíÿëõàëã
Ìöäàôèÿ Ýöíö êèìè òàðèõÿ äöøöá: “Àçÿðáàéúàíäà óøàã
ïðîáëåìëÿðè ùÿð çàìàí äèããÿò
ìÿðêÿçèíäÿäèð. Óëó þíäÿð Ùåéäÿð
ßëèéåâ óøàãëàðà äþâëÿò ñÿâèééÿ-
ñèíäÿ ãàéüûíû ùÿìèøÿ äèããÿòäÿ
ñàõëàéûðäû. Þëêÿìèçäÿ èíäè äÿ
óøàãëàðà ãàéüû èëäÿí-èëÿ àðòûð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ óøàãëàðûí ñàü-
ëàì âÿ ôèðàâàí áþéöìÿñèíè, îíëàðûí ðèôàùûíûí éöêñÿëäèëìÿñèíè äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí áàøëûúà âÿçèôÿëÿðèíäÿí áèðè êèìè ìöÿééÿí åäèá. Ïðåçè-
øàéûá, îíëàðà óíóäóëìàç áàéðàì
ñåâèíúè áÿõø åäèá. Êþðïÿëÿð ïóëñóç
àòðàêñèîíëàðäàí èñòèôàäÿ åäÿðÿê õîø
àíëàð éàøàéûáëàð. Òÿäáèðäÿ èøòèðàê
åäÿí ùÿð áèð óøàã äèããÿòäÿí êÿíàð
ãàëìàéàðàã ìöõòÿëèô íþâ ùÿäèééÿëÿð
àëûáëàð.
èá
ðèë
֏
êå
èð
äá
òÿ
û
üë
áà
èëÿ
íö
ýö
”
íý
çÿ
îí
“ñ
ÿ
ÿä
íú
Ýÿ
“Ñîí çÿíý” ýöíö 11-úè ñèíèô øàýèðäëÿðèíèí ÿí ñåâèíúëè ýöíöäöð. Ýÿíúÿ øÿùÿðèíèí îðòà ìÿêòÿáëÿðèíäÿ äÿ ùÿìèí ýöí
áþéöê ñåâèíú âÿ úîøüó éàøàíûá. Ìèð Úÿëàë Ïàøàéåâ àäûíà 39 ñàéëû îðòà ìÿêòÿáäÿ êå÷èðèëÿí “ñîí çÿíý” äàùà òÿíòÿíÿëè
ãåéä îëóíóá. Òÿäáèðè ýèðèø ñþçö èëÿ à÷àí
Ýÿíúÿ øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû Åëìàð Âÿëèéåâ ìÿêòÿáèí ìöÿëëèì êîëëåêòèâèíè âÿ ìÿçóíëàðûíû òÿáðèê åäèá, îíëàðà ýÿëÿúÿê ùÿéàòëàðûíäà óüóðëàð àðçóëàéûá.
Ìÿêòÿáèí äèðåêòîðó Íèçàìè
Ðçàéåâ òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðûíû
âÿ ãîíàãëàðû ñàëàìëàéàðàã, áó
òÿùñèë îúàüûíûí òàðèõè áàðÿäÿ
ìÿëóìàò âåðèá. Áèëäèðèá êè, Ìèð
Úÿëàë Ïàøàéåâ àäûíà 39 íþìðÿëè òàì îðòà ìÿêòÿá 1962-úè
èëäÿ èñòèôàäÿéÿ âåðèëèá. Ìÿêòÿá
èëê äþâðëÿðäÿ 39 íþìðÿëè áåéíÿëìèëÿë îðòà ìÿêòÿá àäëàíûá.
1978-úè èëèí ñåíòéàáðûíäà ýþðêÿìëè ÿäÿáèééàòøöíàñ àëèì âÿ
éàçû÷û Ìèð Úÿëàë ìöÿëëèìèí âÿ-
ôàòûíäàí ñîíðà îíóí àäûíû
ÿáÿäèëÿøäèðìÿê ö÷öí ïåäàãîæè êîëëåêòèâèí õàùèøèíÿ
ÿñàñÿí ìÿêòÿáÿ Ìèð Úÿëàë
Ïàøàéåâèí àäû âåðèëèá. Ìÿêòÿáèí ãàçàíäûüû íàèëèééÿòëÿðäÿí, ìöÿëëèì âÿ øàýèðäëÿðèí
ãàçàíäûüû óüóðëàðäàí äàíûøàí äèðåêòîð áóíäàí ñîíðà
äà ìÿêòÿáèí àäûíû äàèì óúà
çèðâÿëÿðÿ ãàëäûðàúàãëàðûíû
ñþéëÿéèá.
Âàëèäåéíëÿð àäûíäàí ÷û-
õûø åäÿí Êÿìàëÿ Èñìàéûëîâà ìöñòÿãèë
ùÿéàòà èëê àääûìëàðûíû àòàí ìÿçóíëàðû
òÿáðèê åäèá, îíëàðà ÿí õîø àðçóëàðûíû áèëäèðèá.
Äàùà ñîíðà òÿäáèð ìÿêòÿáëèëÿðèí ùàçûðëàäûüû áèð-áèðèíäÿí ìàðàãëû êîìïîçèñèéàëàðëà äàâàì åäèá.
Ñîíäà ìÿêòÿáèí òÿùñèëäÿ ôÿðãëÿíÿí
øàýèðäëÿðèíÿ Ôÿõðè ôÿðìàíëàð òÿãäèì îëóíóá.
Àçÿðáàéúàíûí Èãòèñàäèééàò âÿ Ñÿíàéå Íàçèðëèéè èëÿ Ðóñèéàíûí Èãòèñàäè
Èíêèøàô Íàçèðëèéè àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûã ùàããûíäà Ìåìîðàíäóì èìçàëàíûá
Èéóíóí 2-äÿ èãòèñàäèééàò âÿ ñÿíàéå íàçèðè Øàùèí Ìóñòàôàéåâ Ðóñèéà
Ôåäåðàñèéàñûíûí èãòèñàäè èíêèøàô íàçèðè Àëåêñåé Óëéóêàéåâèí ðÿùáÿðëèê
åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè èëÿ ýþðöøöá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, ýþðöøäÿ
íàçèð Øàùèí Ìóñòàôàéåâ Àçÿðáàéúà-
íûí Ðóñèéà èëÿ ÿëàãÿëÿðèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíÿ þíÿì âåðäèéèíè áèëäèðèá.
Íàçèð ãîíøó þëêÿëÿð îëàí Ðóñèéà èëÿ
Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà ñèéàñè ÿëàãÿëÿðèí ñòðàòåæè òÿðÿôäàøëûã ñÿâèééÿñèíÿ
éöêñÿëäèéèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Ãåéä åäèëèá êè,
ãàðøûëûãëû ùþðìÿò âÿ
ôàéäàëû ÿìÿêäàøëûã
ïðèíñèïëÿðè öçÿðèíäÿ
ãóðóëìóø Àçÿðáàéúàí-Ðóñèéà ÿëàãÿëÿðèíèí èíêèøàôûíäà
äþâëÿòëÿðèìèçèí áàø÷ûëàðûíûí ãàðøûëûãëû
óøàãëàðûí íîðìàë òÿùìöùöì
ñèëè ö÷öí ùÿð úöð øÿðàèò ñÿôÿðëÿðè
ÿùÿìèééÿò
êÿñá
éàðàäûëûá.
åäèð.
Þëêÿëÿðèìèç
Òÿäáèðäÿ
÷ûõûø
ùÿì÷èíèí èãòèñàäè ñàùÿäÿ ùöãóã-ìöãàâèëÿ áàçàñûíûí äàùà äà ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè ìÿãñÿäèëÿ ñÿíÿä ëàéèùÿëÿðèíèí - Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ùþêóìÿòè âÿ Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñû Ùþêóìÿòè àðàñûíäà ñÿðìàéÿëÿðèí òÿøâè-
Ñÿáàèë ðàéîíóíäà Óøàãëàðû Áåéíÿëõàëã
Ìöäàôèÿ Ýöíö ýåíèø ãåéä îëóíóá
1 èéóí - Óøàãëàðû Áåéíÿëõàëã Ìöäàôèÿ
Ýöíö ìöíàñèáÿòèëÿ Ñÿáàèë ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòè òÿðÿôèíäÿí õöñóñè òÿäáèðëÿð ïëàíû
ùàçûðëàíûá, êå÷èðèëÿúÿê òÿäáèðëÿðÿ äàùà ÷îõ
óøàüûí úÿëá îëóíìàñû íÿçÿðäÿ òóòóëóá.
Ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à
áèëäèðèáëÿð êè, òÿäáèðëÿð ïëàíûíà óéüóí îëàðàã
ðàéîíäàêû Úþâäÿò Ùàúûéåâ àäûíà 3 íþìðÿëè
óøàã ìóñèãè ìÿêòÿáèíäÿ òÿäáèð êå÷èðèëèá.
Ìÿêòÿáèí äèðåêòîðó Ìÿùèí Îðóúîâà
óøàãëàðû áàéðàì ìöíàñèáÿòèëÿ òÿáðèê åäÿðÿê äåéèá êè, 1950-úè èë èéóíóí 1-äÿ ÁÌÒ
Áàø Ìÿúëèñè òÿðÿôèíäÿí òÿøêèë îëóíìóø ãàäûíëàðûí Áåéíÿëõàëã êîíôðàíñûíäà 1 èéóí òàðèõèíèí óøàãëàðûí áåéíÿëõàëã ìöäàôèÿñèíÿ
ùÿñð åòìÿê ãÿðàðà àëûíûá. Áóíäàí ñîíðà
èéóíóí 1-è Óøàãëàðû Áåéíÿëõàëã Ìöäàôèÿ
Ýöíö êèìè òàðèõÿ äöøöá. Äöíéàíûí 190-à
éàõûí þëêÿñèíäÿ, î úöìëÿäÿí Àçÿðáàéúàíäà áó ýöí ùÿð èë ýåíèø ãåéä îëóíóð.
Áèëäèðèëèá êè, 3 íþìðÿëè óøàã ìóñèãè ìÿêòÿáè 1955-úè èëäÿí ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð. Ìÿêòÿáäÿ ôîðòåïèàíî, ñêðèïêà, ýèòàðà, êëàðíåò,
òðóáà, ñàêñîôîí, ôëåéòà, çÿðá àëÿòëÿðè, òàð, êàìàí÷à, ãàíóí, áàëàáàí, ãàðìîí, õàíÿíäÿ,
õîð, åñòðàäà âÿ âîêàë ñèíèôëÿðèíäÿ, öìóìèëèêäÿ, 332 óøàã òÿùñèë àëûð. Îíëàðûí ìóñèãè òÿùñèëè èëÿ 96 ìöÿëëèì ìÿøüóë îëóð. 2012-úè èëäÿ
ìÿêòÿá ñþêöëÿðÿê éåíèäÿí òèêèëèá, áóðàäà
äåíò Èëùàì ßëèéåâèí Ñÿðÿíúàìû èëÿ
2009-úó èëèí “Óøàã èëè” åëàí åäèëìÿñè äÿ áó ñàùÿéÿ äèããÿòäÿí õÿáÿð âåðèð. Áó ùÿì äÿ îíó ýþñòÿðèð
êè,
Àçÿðáàéúàí
äþâëÿòè óøàãëàðûí
ñàáàùû ö÷öí áþéöê òÿäáèðëÿð ýþðöð.
Óøàãëàðà
ãàéüû Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí äà
ÿñàñ ïðèîðèòåòëÿðèíäÿí
áèðèäèð.
Ùåéäÿð
ßëèéåâ
Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè, ÓÍÅÑÚÎíóí âÿ ÈÑÅÑÚÎíóí õîøìÿðàìëû
ñÿôèðè, ìèëëÿò âÿêèëè Ìåùðèáàí õàíûì ßëèéåâà íÿúèá ìèññèéàñû èëÿ
áöòöí Àçÿðáàéúàí
óøàãëàðûíûí ÿí áþéöê äîñòó âÿ ùèìàéÿäàðûäûð”.
Ñîíäà ðàéîí òÿøêèëàòû àäûíäàí
óøàãëàðà ùÿäèééÿëÿð òÿãäèì åäèëèá.
åäÿí Ñÿáàèë ðàéîí Èúðà
Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû
Àñèô ßñýÿðîâ óøàãëàðû
âÿ îíëàðûí âàëèäåéíëÿðèíè ÿëàìÿòäàð ýöí ìöíàñèáÿòèëÿ òÿáðèê åäèá.
Àñèô ßñýÿðîâ áèëäèðèá êè,
ùàçûðäà Àçÿðáàéúàíäà
ÿùàëèíèí 29 ôàèçèíè 18
éàøûíàäÿê óøàãëàð òÿøêèë eäèð. Óøàãëàð äþâëÿò
òÿðÿôèíäÿí ùÿðòÿðÿôëè
äèããÿò âÿ ãàéüû èëÿ ÿùàòÿ îëóíóáëàð.
Ãeéä îëóíóá êè, Àçÿðáàéúàíäà äþâëÿò
óøàã ñèéàñÿòèíèí ÿñàñû Öìóììèëëè ëèäeð
Ùeéäÿð ßëèéeâ òÿðÿôèíäÿí ãîéóëóá. Àçÿðáàéúàí êþðïÿëÿðè ùÿð èë Ùeéäÿð ßëèéeâ èëÿ
êe÷èðèëÿí ýþðöøëÿðäÿí ñîíñóç èëùàì àëûðûáëàð. Áó ñÿìèìè ýþðöøëÿð ùÿð áèð óøàüûí éàääàøûíäà ÿáÿäè èç ãîéóáëàð.
Äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá êè, äàùè ðÿùáÿð Ùeéäÿð
ßëèéeâèí éàðàòäûüû âÿ íÿñèëëÿð ö÷öí ìèðàñ
ãîéäóüó ÿíÿíÿëÿð áó ýöí äÿ óüóðëà äàâàì
eòäèðèëèð. Àçÿðáàéúàí Ïðeçèäeíòè Èëùàì ßëèéeâèí óøàã ùöãóãëàðûíûí ìöäàôèÿñè ñàùÿñèíäÿ
àòäûüû àääûìëàð, Ùeéäÿð ßëèéeâ Ôîíäóíóí
ýþðäöéö èøëÿð áó ÿíÿíÿëÿðèí äàèì éàøàéàúàüûíà âÿ Àçÿðáàéúàí óøàãëàðûíûí òàëeéèíäÿ
ÿùÿìèééÿòëè ðîë îéíàéàúàüûíà çÿìàíÿò
âeðèð. Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí 2009-úó èëèí
“Óøàã èëè” eëàí îëóíìàñû èëÿ áàüëû Ñÿðÿíúàìû
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí óøàãëàðà ñîíñóç
ãàéüûñûíûí áàðèç òÿçàùöðöäöð.
Òÿäáèðäÿ Úþâäÿò Ùàúûéeâ àäûíà 3 íþìðÿëè óøàã ìóñèãè ìÿêòÿáè øàýèðäëÿðèíèí èôàñûíäà Øàðë Ïeððîíóí íàüûëëàðû ÿñàñûíäà
Àâñòðèéà áÿñòÿêàðû É.Ùàéäíûí ôîðòeïèàíî
ñîíàòàëàðûíûí ìóñèãèñèíÿ éàçûëìûø îïeðàçàðàôàò íöìàéèø eòäèðèëèá.
Øàýèðäëÿðèí ÷ûõûøëàðû èøòèðàê÷ûëàðûí àëãûøëàðû èëÿ ãàðøûëàíûá.
àðàñûíäà ñèéàñè ñàùÿäÿ îëäóüó êèìè, èãòèñàäè ñàùÿäÿ äÿ ÿìÿêäàøëûã
ýåíèøëÿíèð, ñîí èëëÿð ÿðçèíäÿ Àçÿðáàéúàí-Ðóñèéà òèúàðÿò äþâðèééÿñèíäÿ ìöñáÿò äèíàìèêà ìöøàùèäÿ îëóíóð. Èêè þëêÿ àðàñûíäà, öìóìèëèêäÿ,
160-äàí ÷îõ, î úöìëÿäÿí èãòèñàäè
ñàùÿäÿ èíäèéÿäÿê 30-äàí àðòûã ñÿíÿä èìçàëàíûá, ìþùêÿì ìöãàâèëÿùöãóã áàçàñû éàðàäûëûá.
Äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá êè, ùàçûðäà
Àçÿðáàéúàíäà 570 Ðóñèéà êàïèòàëëû
øèðêÿò ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð. Àçÿðáàéúàí øèðêÿòëÿðè äÿ Ðóñèéàíûí ìöõòÿëèô ðåýèîíëàðûíäà óüóðëà ÷àëûøûðëàð.
Ãàðøûëûãëû èíâåñòèñèéàëàðûí ÿùÿìèééÿòèíè ãåéä åäÿí íàçèð Øàùèí
Ìóñòàôàéåâ, Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñû
òÿðÿôèíäÿí Àçÿðáàéúàíà 1,8 ìèëéàðä äîëëàð, Àçÿðáàéúàí òÿðÿôèíäÿí
èñÿ Ðóñèéàéà éàòûðûëìûø áèðáàøà èíâåñòèñèéàëàðûí ùÿúìèíèí 1 ìèëéàðä
ÀÁØ äîëëàðûíäàí àðòûã îëäóüóíó
âóðüóëàéûá.
Ýþðöøäÿ òèúàðÿò-èãòèñàäè ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàôû ïåðñïåêòèâëÿðè,
ãè âÿ ãàðøûëûãëû ãîðóíìàñû
ùàããûíäà Ñàçèø, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ùþêóìÿòè âÿ Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñû Ùþêóìÿòè àðàñûíäà Öìóìðóñèéà Ñÿðýè
Ìÿðêÿçèíèí ÿðàçèñèíäÿ
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ñÿðýè-Òèúàðÿò Ìÿðêÿçèíèí éàðàäûëìàñû ùàããûíäà Ñàçèø áàðÿäÿ ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëûá.
Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñûíûí èãòèñàäè èíêèøàô íàçèðè Àëåêñåé
Óëéóêàéåâ þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà ñèéàñè ÿëàãÿëÿðèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ îëäóüóíó âÿ ìþâúóä èìêàíëàðäàí ñÿìÿðÿëè èñòèôàäÿíèí èêèòÿðÿôëè èãòèñàäè
ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàôûíäà ÿùÿìèééÿòëè îëàúàüûíû âóðüóëàéûá.
Ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Èãòèñàäèééàò âÿ Ñÿíàéå Íàçèðëèéè âÿ Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñûíûí Èãòèñàäè Èíêèøàô Íàçèðëèéè àðàñûíäà
ÿìÿêäàøëûã ùàããûíäà Ìåìîðàíäóì
èìçàëàíûá. Ñÿíÿääÿ Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû èëÿ Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñû àðàñûíäà èãòèñàäè ÿìÿêäàøëûüûí
äàùà äà ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè, èãòèñàäèééàòûí ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðè öçðÿ ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôû, ùÿð èêè þëêÿ ñàùèáêàðëàðû
àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüûí òÿøâèãè âÿ
éåíè ÿëàãÿëÿðèí éàðàäûëìàñû ìÿñÿëÿëÿðè ÿêñèíè òàïûá.
Ñÿôÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñûíûí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè áèð
ñûðà ýþðöøëÿð êå÷èðÿúÿê, Ñóìãàéûò
Òåõíîëîýèéàëàð Ïàðêûíûí ôÿàëèééÿòè èëÿ
òàíûø îëàúàãëàð.
1 èéóí - Óøàãëàðû Áåéíÿëõàëã Ìöäàôèÿ
Ýöíö Èñìàéûëëû ðàéîíóíäà ãåéä åäèëèá
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ) Èñìàéûëëû ðàéîí òÿøêèëàòû ðàéîíóí Ãóðáàíÿôÿíäè êÿíä òàì îðòà
ìÿêòÿáèíäÿ 1 èéóí Óøàãëàðû Áåéíÿëõàëã Ìöäàôèÿ Ýöíö ìöíàñèáÿòèëÿ
òÿäáèð êå÷èðèá. Òÿäáèðäÿ
ÉÀÏ Èñìàéûëëû ðàéîí òÿøêèëàòûíûí ñÿäðè ßçèçÿ Âàùàáîâà, Ãóðáàíÿôÿíäè ÿðàçè
èëê ïàðòèéà òÿøêèëàòûíûí
ñÿäðè Úàâàä Ãàðàéåâ,
Ãóðáàíÿôÿíäè êÿíä òàì
îðòà ìÿêòÿáèíèí äèðåêòîðó
Òîôèã Ãóðáàíîâ, ìÿêòÿáèí ìöÿëëèìè
Õàâÿð Àëëàùâåðäèéåâà, âàëèäåéíëÿð
Ðàìèç Ñÿôÿðîâ, Ìàùìóä Ãóðáàíîâ
âÿ áàøãàëàðû ÷ûõûø åäÿðÿê áèëäèðèáëÿð
êè, èíñàí ùöãóãëàðûíà ùþðìÿò úÿìèééÿòèí þç óøàãëàðûíà ìöíàñèáÿòèíäÿí
áàøëàéûð. Ãåéä îëóíóá êè, óøàãëàðûí
ùÿð çàìàí õöñóñè ãàéüû âÿ ìöíàñèáÿòÿ åùòèéàúû âàð. Âóðüóëàíûá êè, þëêÿìèçäÿ ãÿáóë îëóíàí “Óøàã ùöãóãëàðû ùàããûíäà” Ãàíóí áó ñàùÿäÿ éöêñÿê íàèëèééÿò ñàéûëìàëûäûð.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
ðÿùáÿðëèéè èëÿ äàèì èíêèøàô
åäÿí Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè
ýÿëÿúÿéèìèç îëàí óøàãëàðà ùÿðòÿðÿôëè äèããÿò âÿ
ãàéüû ýþñòÿðèð, îíëàðûí
èøûãëû ñàáàùûíû, õîøáÿõò
ùÿéàòûíû òÿìèí åòìÿê
ö÷öí ëàçûìè èøëÿðè ýþðöð.
Áèëäèðèëèá êè, óøàãëàðûí ÿí
áþéöê ãàéüûêåøè âÿ ùèìàéÿäàðû îëàí Ùåéäÿð ßëèéåâ
Ôîíäóíóí
ïðåçèäåíòè,
Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí
âÿ Ôîíäóí âèòñå - ïðåçèäåíòè Ëåéëà
ßëèéåâàíûí áó ñàùÿäÿêè ÷îõøàõÿëè
ôÿàëèééÿòè áöòöí äöíéàäà òÿãäèð îëóíóð. Òÿäáèðèí ñîíóíäà òÿùñèëäÿ ôÿðãëÿíÿí óøàãëàðà ùÿäèééÿëÿð òÿãäèì
åäèëèá.
7
www.yeniazerbaycan.com
03 èéóí 2014-úö èë, ÷ÿðøÿíáÿ àõøàìû / ¹ 096 (4255)
Øàíõàéäàí âåðèëÿí ìåñàæëàð: äöíéà éåíèëÿøèðìè?
Àñèéà ãèòÿñèíäÿ ýåîñèéàñè äèíàìèêà àðòûð. Áó ýöíëÿðäÿ äöíéàíûí 3úö ìåãàïîëèñè ñàéûëàí Øàíõàé øÿùÿðèíäÿ ÷îõëó ñàéäà þëêÿíèí íöìàéÿíäÿëÿðèíèí èøòèðàê åòäèéè ìþòÿáÿð òÿäáèð êå÷èðèëèá. Îíóí ÿñàñ ìþâçóñó
òÿùëöêÿñèçëèê ñèñòåìèíèí éàðàäûëìàñû
îëóá. ×ÕÐ-èí ñÿäðè Ñè Ñçèíïèí éåíè
êîíñåïñèéà òÿêëèô åäèá. Ãÿðá áó òîïëàíòûíû úèääè ñóðÿòäÿ èçëÿéèá, îíà
åêñïåðòëÿð ìöíàñèáÿò áèëäèðèáëÿð.
Ùèññ îëóíóð êè, äöíéà ìèãéàñûíäà
ÿêñ-ñÿäàñû îëà áèëÿúÿê ùàäèñÿëÿð áàø
âåðèð. Áöòöí áóíëàð éåíè ýåîñèéàñè
ìÿíçÿðÿ éàðàäà áèëÿðìè? Ôÿðãëè òÿùëöêÿñèçëèê ìîäåëèíè ôîðìàëàøäûðìàüà
åùòèéàú ÷îõäóðìó?
Àñèéàäà áþéöê
òîïëàíòû: àëòåðíàòèâ
ìîäåë àõòàðûøû
Øàíõàé çèðâÿñè ñþçöí ùÿãèãè
ìÿíàñûíäà äöíéàíûí äèããÿòèíè úÿëá
åòäè. Àñèéàäà ãàðøûëûãëû ôÿàëèééÿò âÿ
åòèìàäà ùÿñð åäèëìèø òÿäáèðäÿ 47
þëêÿ âÿ áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí íöìàéÿíäÿëÿðè èøòèðàê åäèðäè. Î, èêè
õöñóñèééÿòè èëÿ åêñïåðòëÿðèí ìàðàüûíà ñÿáÿá îëäó. Áèðèíúèñè, ñîí äþðä
ÿñðäÿ Àñèéà ãèòÿñèíè ÿùàòÿ åäÿí ÿí
áþéöê òÿäáèð êå÷èðèëèðäè. Èêèíúèñè, çèðâÿ òîïëàíòûñûíäà ãëîáàë ýåîñèéàñÿòèí äèíàìèêàñûíû äÿéèøÿ áèëÿúÿê ìÿñÿëÿëÿð ìöçàêèðÿ åäèëèðäè. Îíó äà
äåéÿê êè, Ãÿðá ö÷öí äÿ ùÿìèí òÿäáèðèí áþéöê ÿùÿìèééÿòè âàðäû. ×öíêè
ôàêòèêè îëàðàã ìþâúóä òÿùëöêÿñèçëèê
ìîäåëèíÿ àëòåðíàòèâèí ôîðìàëàøìàñû
ìöçàêèðÿ ìþâçóñó èäè. Çèðâÿ òîïëàíòûñûíäà ÿëäÿ åäèëÿí êîíêðåò íÿòèúÿëÿð áó àñïåêòäÿ êèôàéÿò ãÿäÿð äöøöíäöðöúöäöð.
Àñèéàäà Ãàðøûëûãëû Ôÿàëèééÿò âÿ
Åòèìàä Òÿäáèðëÿðè öçðÿ Ìöøàâèðÿíèí
òàðèõ÷ÿñè 22 èë áóíäàí ÿââÿëÿ ýåäèð.
1992-úè èëèí îêòéàáðûíäà ÁÌÒ Áàø
Ìÿúëèñèíèí 47-úè ñåññèéàñûíäà Ãàçàõûñòàí ïðåçèäåíòè Íóðñóëòàí Íàçàðáàéåâ Àñèéàäà ãàðøûëûãëû ôÿàëèééÿòè
âÿ åòèìàäû òÿìèí åäÿí áèð òÿøêèëàòûí
éàðàäûëìàñû òÿøÿááöñö èëÿ ÷ûõûø åòìèøäè. 10 èëäÿí ñîíðà áó òÿêëèô ùÿéàòà êå÷èá. 12-úè èëäèð êè, Àñèéàäà Ãàðøûëûãëû Ôÿàëèééÿò âÿ Åòèìàä Òÿäáèðëÿðè
öçðÿ Ìöøàâèðÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð. Ëàêèí ñîíóíúó òîïëàíòûéà ãÿäÿð îíà
áþéöê äèããÿò ýþñòÿðèëìèðäè. Òÿøêèëàòûí ôÿàëèééÿòèíÿ úèääè ýåîñèéàñè ìàðàüûí éàðàíìàñûíûí ñÿáÿáè íÿäèð?
Áóðàäà, èëê íþâáÿäÿ, ãëîáàë ìèãéàñäà äÿðèí ýåîñèéàñè, ìàëèééÿ, ùöãóãè áþùðàíûí ìþâúóäëóüóíó âóðüóëàìàã ëàçûìäûð. Áóíóí ôîíóíäà áàøäà ÀÁØ îëìàãëà Ãÿðáëÿ Ðóñèéà âÿ
×èí àðàñûíäà ìöíàñèáÿòëÿðèí êÿñêèíëÿøìÿñè úèääè ïðîáëåìëÿð ìåéäàíà
ýÿòèðèá. Ùÿìèí ñûðàäà åêñïåðòëÿð äàùà ÷îõ Éàõûí Øÿðã âÿ Óêðàéíàíû ìèñàë ýþñòÿðèðëÿð (áàõ: Úùàðëåñ Êðàóòùàììåð. Wùî ìàäå òùå ïèâîò òî
Àñèà? Ïóòèí. / “Òùå Wàñùèíýòîí
Ïîñò”, 23 ìàé 2014).
Ãÿðá åêñïåðòëÿðè áèðáàøà Âàøèíãòîí âÿ Áðöññåëè ýöíàùëàíäûðûðëàð.
Îíëàð Óêðàéíàäà áþùðàíûí éàðàíìàìàñû ö÷öí Àâðîïà Èòòèôàãûíûí ëàçûìè àääûìëàð àòìàäûüûíû äåéèðëÿð.
Àìåðèêà ïðåçèäåíòè éåíè ãàéäàëàðäàí äàíûøäûüû áèð çàìàíäà Ðóñèéà
âÿ ×èí êþùíÿ àíëàéûøëàðëà ùÿðÿêÿò
åäèðëÿð. Íÿòèúÿäÿ, “Ñè Ñçèíïèí ìàòåðèê òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òàìàìèëÿ éåíè
ñèñòåìèíè òÿêëèô åäèá êè, áóðà Ðóñèéà
âÿ Èðàí äàõèëäèð, àíúàã ÀÁØ êÿíàðäà
ãàëûð. Áó, “ñîéóã ìöùàðèáÿ”äÿí ñîíðà ÀÁØ-ûí äîìèíàíòëûã åòäèéè äöíéàéà à÷ûã ÷àüûðûøäûð...” (áàõ: ÿââÿëêè
ìÿíáÿéÿ).
Øöáùÿñèç, Ãÿðá ö÷öí âÿçèééÿòèí
áó ãÿäÿð äðàìàòèêëÿøìÿñè òÿñàäöôè
äåéèë. Îðòàäà áèð çÿðóðÿò âàðäûð.
×öíêè óçóí ìöääÿòäèð êè, Ãÿðá þëêÿëÿðèíèí äèêòÿ åòäèéè òÿùëöêÿñèçëèê
ìåéàðëàðû þçöíö äîüðóëòìóð. Èêèëè
ñòàíäàðòëàð áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ ÷îõ
òÿùëöêÿëè ñèòóàñèéàëàð éàðàäûð. Áèð
÷îõ äþâëÿòèí ùöãóãëàðû ïîçóëóð. Áÿçèëÿðèíè ùèìàéÿ åäèðëÿð. ßêñÿð ùàëëàðäà áþéöê þëêÿëÿð áàøãàëàðûíûí ùåñàáûíà þç òÿùëöêÿñèçëèêëÿðèíè òÿìèí åòìÿéÿ ÷àëûøûðëàð.
Ìöõòÿëèô ðåýèîíëàðäà ìåéäàíà
ýÿëÿí ìöíàãèøÿëÿðèí ÿäàëÿòëè ùÿëëèíÿ
íàèë îëìàã äåìÿê îëàð êè, ìöìêöí
îëìóð. Ãÿðáèí àïàðûúû äþâëÿòëÿðè þç
ìàðàãëàðû íàìèíÿ ùÿðÿêÿò åäèðëÿð.
Áóíäàí áèð ñûðà êè÷èê þëêÿëÿð éàðàðëàíìàãäàäûðëàð. Áó êèìè ñÿáÿáëÿðäÿí ìþâúóä òÿùëöêÿñèçëèê êîíñåïñèéàñû ñÿìÿðÿëè èøëÿìèð.
Òÿñàäöôè äåéèë êè, Øàíõàéäà êå÷èðèëÿí ñîí çèðâÿ òîïëàíòûñûíäà Í.Íàçàðáàéåâ éåíè òÿøÿááöñëÿ ÷ûõûø åäèá.
Î, Àñèéàäà ßìÿêäàøëûã âÿ Èíêèøàô
Òÿøêèëàòû (ÀßÈÒ) éàðàòìàã ùàããûíäà
òÿêëèô âåðèá. ×èíèí äþâëÿò áàø÷ûñû èñÿ
ãèòÿäÿ òÿùëöêÿñèçëèéè òÿìèí åòìÿéèí
éåíè êîíñåïñèéàñûíû èðÿëè ñöðöá (áàõ:
Концепция безопасности в Азии
включена в Шанхайскую декларацию / “Úùèíà.úîì”, 22 ìàé
2014).
Ñè Ñçèíïèí êþùíÿ òÿùëöêÿñèçëèê
êîíñåïñèéàñûíäàí òàìàìèëÿ èìòèíà
åòìÿê çÿðóðÿòèíè âóðüóëàéûá. Áèðýÿ,
êîìïëåêñëè, êîîïåðàòèâ âÿ äàâàìëû
êîíñåïñèéà éàðàòìàã ëàçûì ýÿëäèéèíè äåéèá. À÷ûã, áÿðàáÿðùöãóãëó, øÿôôàô, ãàðøûëûãëû-ôàéäàëû òÿùëöêÿñèçëèê
ñòðóêòóðó éàðàòìàüûí çàìàíû ÷àòäûüûíû âóðüóëàéûá (áàõ: ÿââÿëêè ìÿíáÿéÿ). Ðóñèéà ïðåçèäåíòè äÿ “èñòÿíèëÿí
ãàïàëû âÿ äàð ñèñòåìëÿð âÿ éà áëîêëàðûí èñòèñíà åäèëìÿñè”íèí øÿðò îëäóüóíó ñþéëÿéèá (áàõ: Нурсултан Назарбаев в Шанхае предложил создать азиатский аналог ОБСЕ /
“Úåíòðàñèà.ðó”, 22 ìàé 2014).
Éåíè êîíñåïñèéà âÿ
êþùíÿ çèääèééÿòëÿð:
íÿòèúÿ ìÿëóì äåéèë
Áóðàäàí ýþðöíöð êè, Øàíõàéäà
ôàêòèêè îëàðàã Ãÿðáäÿí ôÿðãëè òÿùëöêÿñèçëèê ñèñòåìè éàðàòìàãäàí áÿùñ
åäèëèá. ÀßÈÒ ðåàëëûãäà ÀÒßÒ-èí áàúàðìàäûüû èøëÿðè ýþðìÿëèäèð. Ìÿñÿëÿí, äåéÿê êè, ìöíàãèøÿëÿðèí ÿäàëÿòëè
âÿ ñÿìÿðÿëè ùÿëëèíÿ íàèë îëìàëûäûð.
Èäåéà êèìè, òÿáèè, ïîçèòèâ àääûìäûð.
Ùÿãèãÿòÿí äÿ, äöíéàíûí èêèëè ñòàíäàðòëàðû îëìàéàí, ùÿð áèð ñèòóàñèéàäà
îáéåêòèâ äàâðàíàí âÿ ÷åâèê ôÿàëèééÿò
ýþñòÿðÿí áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòà åùòè-
éàú âàðäûð. Àíúàã áó èäåéàíû ðåàëëàøäûðìàã èìêàíû íÿ äÿðÿúÿäÿäèð?
Äåéÿê êè, ßôãàíûñòàíäàí òÿùëöêÿëÿðèí ìþâúóä îëäóüó áèð øÿðàèòäÿ
éåíè ìîäåë èøëÿéÿ áèëÿðìè? Áóíóí
ãàðøûñûíû íåúÿ àëìàüûí öñóëóíó áèëÿí âàðìû? Ìÿñÿëÿ îíäàí èáàðÿòäèð
êè, àñèéàëûëàð Ãÿðáèí äàõèë îëìàäûüû
òÿùëöêÿñèçëèê ìîäåëè éàðàäûðëàðñà,
áóíà ãàðøû ÷ûõàíëàð òàïûëàúàã. Î ùàëäà ìöðÿêêÿá áèð âÿçèééÿòèí éàðàíìàéàúàüûíà òÿìèíàò âåðìÿê ìöìêöí äåéèë.
Àìåðèêàíûí áó ïðîñåñÿ ñåéð÷è
ãàëàúàüûíû äöøöíìÿê ñàäÿëþâùëöê
îëàðäû. Âàøèíãòîí Ðóñèéà âÿ ×èíèí
òÿøÿááöñëÿðèíèí ãàðøûñûíû àëìàüà,
ùå÷ øöáùÿñèç úÿùä åäÿúÿê. Àðòûã
Ïåêèí ÀÁØ-ûí Àñèéà-Ñàêèò îêåàí
ùþâçÿñèíÿ ÷îõëó ñàéäà ùÿðáè ãöââÿ
òîïëàìàñûíäàí íàðàùàòäûð. Èñòÿíèëÿí
àí Âéåòíàì, Éàïîíèéà âÿ éà áèð
áàøãàñû ×èíëÿ èõòèëàôà áàøëàéà áèëÿð.
Î çàìàí Àìåðèêàíûí ùÿðáè âÿ èãòèñàäè òÿçéèãëÿðèíèí ãàðøûñû ùàíñû éîëëà
àëûíàúàã? Ìÿëóì äåéèë.
Ãàôãàçûí éåíè òÿêëèôÿ ìöíàñèáÿòè
íåúÿ îëìàëûäûð? Ìÿñÿëÿí, ÀßÈÒ
Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí ÿäàëÿòëè ùÿëëèíÿ íàèë îëà áèëÿðìè? Áóðàäà
íå÷ÿ èëëÿðäèð êè, ÀÁØ, Ôðàíñà âÿ Ðóñèéà âàñèòÿ÷èëèê åäèðëÿð. Ðåàë áèð íÿòèúÿ èñÿ éîõäóð. Ðóñèéà ÀßÈÒ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Åðìÿíèñòàíû èøüàë åòäèéè ÿðàçèëÿðäÿí ÷ÿêèëìÿéÿ ìÿúáóð åäÿúÿêìè? Î ùàëäà ÀÁØ âÿ Ôðàíñàíûí ðåàêñèéàñû íåúÿ îëàúàã? Øöáùÿ éîõäóð êè, Åðìÿíèñòàí éàðàíìûø ãåéðèìöÿééÿíëèêäÿí èñòèôàäÿ åäÿðÿê, àðàíû éåíÿ ãàðûøäûðàúàã. Î, äàùà ýöúëö
îëàí òÿðÿôÿ ðåâåðàíñ åäèá, ïðîñåñèí
ãàðøûñûíû êÿñÿúÿê.
Áó êèìè ñóàëëàðûí ñàéûíû àðòûðìàã
îëàð. Áåëÿ ýþðöíöð êè, èäåéà éàõøû îëñà äà, ùàçûðêû øÿðòëÿð äàõèëèíäÿ îíóí
ýåð÷ÿêëÿøìÿ øàíñû éöêñÿê äåéèë.
Ùÿìèí ïðîñåñ äöíéàíûí áþéöê äþâ-
ëÿòëÿðè àðàñûíäà ðÿãàáÿòè äàùà äà
ýöúëÿíäèðÿ áèëÿð. Áÿëêÿ äÿ áóíóí
íÿòèúÿñèíäÿ ãëîáàë ýåîñèéàñÿòèí
àüûðëûã ìÿðêÿçè Àñèéàéà êå÷ÿð. Àíúàã áó âÿçèééÿò öìóìè ìÿíçÿðÿíè
äÿéèøìèð. Ýÿðýèíëèê, ãàðøûäóðìà âÿ
òîããóøìàëàðûí öíâàíëàðû éåíèëÿøÿ
áèëÿð.
Áàøãà áèð ìÿãàìû óíóòìàã îëìàç. Ñþùáÿò Ðóñèéà âÿ ×èíèí Ìÿðêÿçè Àñèéàäà íöôóç óüðóíäà ìöáàðèçÿ àïàðìàñûíäàí ýåäèð (áàõ: Айданбек Акмат уулу. Геополитическое меню стран Центральной
Азии / Ðàäèî “Àçàòòûê”, 21 ìàé
2014). Ïåêèí ðåýèîíóí áöòöí äþâëÿòëÿðè èëÿ ñòðàòåæè òÿðÿôäàøëûã ùàããûíäà
ìöãàâèëÿ èìçàëàéûá. Èíäè ×èí Ìÿðêÿçè Àñèéàéà áþéöê ìèãäàðäà ñÿðìàéÿ
ãîéóð. Ìîñêâà áóíó òÿáèè êè, ðàçûëûãëà ãàðøûëàìûð. Áóíäàí áàøãà, ßôãàíûñòàíäàí ÍÀÒÎ ãîøóíëàðûíûí ÷ûõàðûëìàñû èëÿ ùÿìèí ðåýèîíóí òÿùëöêÿñèçëèéè äàùà äà àêòóàëëàøàúàã.
Áöòöí áóíëàð Øàíõàé çèðâÿñèíèí
ÿùÿìèééÿòèíè ãÿòèééÿí àçàëòìûð. ßêñèíÿ, ùÿìèí òÿäáèðèí äöíéàíûí ãëîáàë ýöúëÿðè àðàñûíäà ðÿãàáÿòèí éåíè
ñÿâèééÿéÿ éöêñÿëäèéèíè òÿñäèã åòäèéèíè äåéÿ áèëÿðèê. Åéíè çàìàíäà, äöíéà éåíè òÿùëöêÿñèçëèê êîíñåïñèéàëàðû
àõòàðûøûíäàäûð. Áÿëêÿ äÿ ìÿñÿëÿíèí
ÿí àêòóàë âÿ äöøöíäöðöúö òÿðÿôè
áóíäàí èáàðÿòäèð.
Àðòûã ùå÷ êÿñ øöáùÿ åòìèð êè,
ìþâúóä áåéíÿëõàëã ùöãóãà òàì
ÿìÿë îëóíìóð. Î úöìëÿäÿí, ìöíàãèøÿëÿðèí ùÿëëè èëÿ ÿëàãÿäàð îáéåêòèâ
âÿ ÿäàëÿòëè àääûìëàð àòûëìûð. Áó äîëàéû åòèðàô éàõûí ïåðñïåêòèâäÿ ãëîáàë
ýåîñèéàñÿòäÿ âÿ áåéíÿëõàëã ùöãóãäà ÷îõ øåéëÿðèí äÿéèøÿ áèëÿúÿéèíäÿí
õÿáÿð âåðèð. Éàëíûç î çàìàí ùàíñû
òÿêëèôèí äàùà ñÿìÿðÿëè îëäóüóíó ýþðìÿê èìêàíû éàðàíàúàã. Áÿëêÿ, ÀßÈÒ
äîüðóäàí ðåàë òÿøêèëàòà ÷åâðèëÿ áèëÿð.
Íåwòèìåñ.àç
Ïîëøàíûí èëê òÿééàðÿ÷è-êîñìîíàâòû ÁÑÓ-äà îëóá “Ùöãóã ìöäàôèÿ÷èñè”íèí ÿñàññûç ÷ûðïûíòûëàðû
Äöíÿí Ïîëøàíûí èëê òÿééàðÿ÷è-êîñìîíàâòû Ìèðîñëàâ Ùåðìàøåâñêè Áàêû
Ñëàâéàí Óíèâåðñèòåòèíèí ãîíàüû îëóá.
Ìèðîñëàâ Ùåðìàøåâñêè ÿââÿëúÿ ÁÑÓäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí Ïîëéàê Äèëè âÿ
Ìÿäÿíèééÿòè Ìÿðêÿçè, ïîëøàøöíàñ-òÿëÿáÿëÿðèí Àçÿðáàéúàí âÿ ïîëéàê äèëëÿðèíÿ òÿðúöìÿ åòäèêëÿðè êèòàáëàðëà òàíûø
îëóá. Óíèâåðñèòåòèí ðÿùáÿð ùåéÿòè, ìöÿëëèì âÿ òÿëÿáÿëÿðèíèí èøòèðàêû èëÿ êå÷èðèëÿí ýþðöøäÿ óíèâåðñèòåòèí ðåêòîðó
ïðîô. À.À.Ùàúûéåâ ÁÑÓ ùàããûíäà ãîíàüà ýåíèø ìÿëóìàò âåðèá. Ðåêòîð
Ïîëøà àëè ìÿêòÿáëÿðè èëÿ óíèâåðñèòåò
àðàñûíäà îëàí ÿìÿêäàøëûã ÿëàãÿëÿðèíäÿí, áóðàäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí Ïîëéàê Äèëè âÿ Ìÿäÿíèééÿòè Ìÿðêÿçèíäÿí âÿ Ïîëéàê äèëè Áàçàð Ýöíö
Ìÿêòÿáèíäÿí äàíûøûá.
Àçÿðáàéúàíà èëê ñÿôÿðè îëäóüóíó ãåéä åäÿí
ïîëøàëû êîñìîíàâò þëêÿìèçÿ ùåéðàí îëäóüóíó
âóðüóëàéûá. ÁÑÓ ùàããûíäà ùÿëÿ Ïîëøàäà îëàðêÿí
ìöÿééÿí ãÿäÿð ìÿëóìàò òîïëàäûüûíû ãåéä åäÿí
ãîíàã áåëÿ áèð óíèâåðñèòåòäÿ àçÿðáàéúàíëû ýÿíúëÿð òÿðÿôèíäÿí ïîëéàê äèëèíèí þéðÿíèëìÿñèíèí ñåâèíäèðèúè ùàë îëäóüóíó, áóðàéà ýÿëäèêäÿ äöøöíäöéöíäÿí äàùà ñÿìèìè ãàðøûëàíäûüûíû áèëäèðèá.
Ñîíäà êîñìîíàâòûí “×ÿêèñèçëèéèí éöêö” àäëû
êèòàáûíûí òÿãäèìàòûíà äàèð ôèëì íöìàéèø îëóíóá.
Úÿìèë Ùÿñÿíîâ èíäè äÿ Èñëàì äèíèíè ùÿäÿôÿ àëûá...
Àçÿðáàéúàíäàêû ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû, òÿðÿããèíè ýþçö
ýþòöðìÿéÿí ðàäèêàë äöøÿðýÿ
òÿìñèë÷èëÿðè èñòÿð äþâëÿòèìèçÿ,
èñòÿðñÿ äÿ õàëãûìûçà ãàðøû áÿñëÿäèêëÿðè êèíè, ãÿçÿáè áöðóçÿ
âåðìÿê ö÷öí áöòöí âàñèòÿëÿðÿ
ÿë àòûðëàð. Õàðèúè þëêÿëÿðèí íöìàéÿíäÿëÿðèíèí
äþâëÿòèìèç
ùàããûíäà ñÿñëÿíäèðäèéè ùÿãèãÿòëÿðÿ áåëÿ ãûñãàíúëûãëà éàíàøàí áó àíòèìèëëè öíñöðëÿð þç ñèìàëàðûíû, ÿñë êèìëèêëÿðèíè íþâáÿòè äÿôÿ úÿìèééÿòÿ íöìàéèø
åòäèðèðëÿð.
Ùÿòòà áóíóí ö÷öí þç èíàíúëàðûíà, ìöãÿääÿñ ñàéûëàí äèíèìèçÿ äÿ êþëýÿ ñàëìàã èñòÿéÿí,
äèíèí àäûíäàí äàíûøàí ðàäèêàë
ýþçöíö éóìóá âÿ áàøëàéûá àüìöõàëèôÿò íöìàéÿíäÿëÿðè äàùà äà
çûíà ýÿëÿíè äàíûøìàüà.
÷èðêèí âÿçèééÿòëÿðÿ äöøöðëÿð.
Ãîíäàðìà “øóðà”íûí
Ùÿòòà áó áîø-áîø äàíûÌÿñÿëÿí, ãîíäàðìà, åðìÿíèñÿäðè òîðïàãëàðûìûçû èøüàë
øûãëàðûíûí àðàñûíäà ùÿïÿðÿñò “Ìèëëè øóðà”íûí ñÿäðè,
äÿôäÿí áèðè äÿ ìöãÿäåäÿí, àçÿðáàéúàíëûëàðû
“âåúñèç ñèéàñÿò÷è” Úÿìèë Ùÿäÿñ
Èñëàì äèíè îëóá.
ñÿíîâ êèìè...
éóðä-éóâàñûíäàí ãîâàí, äèíèìèçè
Èíàíúëû èíñàíëàðà øÿðÕàòûðëàòìàã éåðèíÿ äöøÿð
òÿùãèð åäÿí åðìÿíèëÿðëÿ
áþùòàí àòàí áó ãîíäàðìà
êè, áèð ìöääÿò þíúÿ Àçÿðáàéèøáèðëèéèíäÿäèð
ñÿäð éåíè ìàíèïóëéàñèéà
úàíäà ùÿáñäÿ îëàí áèð íå÷ÿ Èðàí
âàñèòÿñè “èúàä åäèá”. Þçöíö ýàù
âÿòÿíäàøûíûí þëêÿ Ïðåçèäåíòè Èëùàì
øèìàëïÿðÿñò, ýàù ãÿðáïÿðÿñò, ýàù úÿßëèéåâèí èìçàëàäûüû ßôâ Ñÿðÿíúàìû èëÿ àçàä
íóáïÿðÿñò åëàí åäÿí ðàäèêàë çöìðÿíèí ìàåäèëìÿñèíÿ ìöíàñèáÿò áèëäèðÿí Èðàíûí þëêÿðèîíåò ñÿäðè ýþðÿñÿí éåíÿ ïàôîñëó äàíûøûüû
ìèçäÿêè ñÿôèðè äþâëÿò áàø÷ûñûíûí áó àääûìûèëÿ íÿ äåìÿê èñòÿéèð? Ýþðöíöð þç éàëàíëàðûíû ÷îõ éöêñÿê äÿéÿðëÿíäèðèá. Èíñàíëàðûí ÿôâ
íû ïÿðäÿëÿéÿ áèëìÿéÿíëÿð èíäè äÿ ìöãÿääÿñ
åäèëÿðÿê àçàä îëóíìàñû, éåíèäÿí úÿìèééÿäèíèìèçÿ äèë óçàòìàã èñòÿéèðëÿð.
òÿ ãàéûòìàñû áþéöê ùóìàíèçì ýþñòÿðèúèñèÝþðÿñÿí, Ú.Ùÿñÿíîâ öìóìèééÿòëÿ,
äèð âÿ Èðàí ñÿôèðèíèí äÿ áó àääûìû òÿãäèð åòóòàíìûðìû
êè, ùÿëÿ äÿ íÿ èñÿ äàíûøìàüà úöìÿñè îëäóãúà íîðìàëäûð. Íîðìàë îëìàéàí
ðÿò
åäèð?
Î
áàõûìäàí êè, þòÿí èë êå÷èðèëÿí
áó ìÿñÿëÿéÿ “Ìèëëè øóðà” äåéèëÿí ãîíäàðìà
ïðåçèäåíò
ñå÷êèëÿðè
þíúÿñè áöòöí àíòè-àçÿðêëóáóí ñÿäðèíèí ìöíàñèáÿòèäèð...
áàéúàí÷û
ìÿðêÿçëÿðÿ
ñàòûëàí, ïóëäàí, øÿõñè
Áåëÿ êè, ñèâèë ñèéàñè “ìöáàðèçÿ” ìåòîäîìàðàãëàðäàí
þòðö,
ùÿòòà
äöøìÿíëÿðèí áåëÿ
ëîýèéàñûíäàí õÿáÿðñèç Ú.Ùÿñÿíîâ éåíÿ äÿ
ñèéàñè íþêÿð÷èëèéèíè åòìÿéÿ ðàçûëûã âåðÿí áèð øÿõñ ùàíñû ùàãëà äèíäÿí, èìàíäàí âÿ éà âÿòÿí ñåâýèñèíäÿí äàíûøûð?
Áó ùÿìèí Úÿìèë Ùÿñÿíîâäóð êè, Ðóñèéàäàêû àíòèàçÿðáàéúàí÷û äàèðÿëÿðäÿí ÿëè
÷ûõäûãäàí ñîíðà þçöíö Ãÿðáäÿêè “äàéûëàðûíà” “àüûëëû áàëà”
êèìè ýþñòÿðìÿê ö÷öí õàðèúè
ìÿòáóàòà ìöñàùèáÿñèíäÿ Äàüëûã Ãàðàáàüûí Àçÿðáàéúàí òîðïàüû îëìàñûíà øöáùÿ èëÿ éàíàøûðäû. Áó ùÿìèí Úÿìèë Ùÿñÿíîâäóð êè, åðìÿíè àüàëàðûíûí
ÿìðè èëÿ “Äàüëûã Ãàðàáàü êèìèíäèð” ñóàëûíà ùûããàíà-ùûããàíà àëàéàðûì÷ûã, åðìÿíè äèêòÿñè
àëòûíäà úàâàá âåðèðäè. Âÿ íÿùàéÿò áó ùÿìèí Ú.Ùÿñÿíîâäóð êè,
ÀÁØ òóðíåñè çàìàíû ãîíäàðìà “åðìÿíè
ñîéãûðûìû” ëàéèùÿñèíèí éàðàäàúûñûíûí àäû èëÿ
“øÿðÿôëÿíäèðèëÿí” ãðóïóí ãîíàüû îëäóüóíó
áÿù-áÿùëÿ äàíûøûðäû.
Áÿñ, Ú.Ùÿñÿíîâ ýþðÿñÿí áèëìèðìè êè, äèíèìèç, ìöãÿääÿñ “Ãóðàíè-Êÿðèì” ìöñÿëìàíëàðûí òîðïàüûíà òÿúàâöç åäÿí, äèíèíÿ òÿúàâöç åäÿí, ìöñÿëìàí ñîéäàøëàðûíû éóðäéóâàñûíäàí ãîâàí äöøìÿíëÿðëÿ ÿëáèð îëàíëàðû êàôèð àäëàíäûðûð? Ìàíóêéàíûí øÿðèêè Èñà
Ãÿìáÿðèí ìöòòÿôèãè îëàí Ú.Ùÿñÿíîâ èíàíúû
êÿñèìè òÿùãèð åäèð. Åðìÿíèéÿ âÿêèëëèê âÿ ýÿëèíëèê åäÿí Ëåéëà Éóíóñîâàíû þçöíöí âÿêèëèíÿ ÷åâèðÿí Ú.Ùÿñÿíîâ äöøöíìöðìö êè, þç
õàëãûíà õÿéàíÿò äèíäÿ äÿ ýöíàù ñàéûëûð?
ßñëèíäÿ, ñèéàñÿòäÿ óüóðñóç ïàðîäèéà
ñàéûëàí Ú.Ùÿñÿíîâóí ñþéëÿäèêëÿðèíèí àäè
ãûñãàíúëûã îëäóüó îðòàäàäûð. Áó äÿôÿ äèí
àäûíäàí ñïåêóëéàñèéà åòìÿê èñòÿéÿí óüóðñóç äóáëéîðóíêó èñÿ éåíÿ äÿ àëûíìûð.
Ïÿðâèç ÑÀÄÀÉÎÜËÓ
Õÿáÿð âåðèëäèéè êèìè, Ãàäûí Êðèçèñ
Ìÿðêÿçèíèí ðÿùáÿðè Ìÿòàíÿò ßçèçîâà Åðìÿíèñòàíûí õöñóñè õèäìÿò îðãàíëàðûíà
úÿñóñëóãäà èòòèùàì îëóíàðàã ñàõëàíûëàí
æóðíàëèñò Ðàóô Ìèðãÿäèðîâóí èøè èëÿ áàüëû
øàùèä ãèñìèíäÿ èñòèíòàãà ÷àüðûëûá âÿ îíäàí èôàäÿ àëûíûá. Áóíäàí ñîíðà Ì.ßçèçîâà ñÿðáÿñò áóðàõûëûá.
ßñëèíäÿ, áó, ùöãóãè ïðîñåäóðäóð âÿ
áöòöí äöíéàäà ãÿáóë åäèëÿí áèð ïðàêòèêàäûð. Ëàêèí àäûíû “ùöãóã ìöäàôèÿ÷èñè” ãîéàí Ì.ßçèçîâàíûí òèìñàëûíäà ñþçöýåäÿí ìÿñÿëÿ èëÿ áàüëû ùàäèñÿëÿðèí ìÿãñÿäëè øÿêèëäÿ ùöãóãè ìöñòÿâèäÿí
êÿíàðà ÷ûõàðûëìàñûíà úÿùäëÿð
ýþñòÿðèëäèéèíèí øàùèäè îëóðóã.
Áåëÿ êè, “ùöãóã ìöäàôèÿ÷èñè” èñòèíòàã îðãàíëàðûíäà äèíäèðèëìÿéÿ ÷àüûðûëìàñû ÿòðàôûíäà ñöíè àæèîòàæ éàðàòìàüà ÷àëûøûð. Åéíè çàìàíäà, áó èøäÿ éàõûí ÷åâðÿñè, ÿëÿëõöñóñ äà,
Ñöëù âÿ Äåìîêðàòèéà Èíñòèòóòóíóí ðÿùáÿðè, åðìÿíèïÿðÿñò Ëåéëà Éóíóñîâà úàíôÿøàíëûãëà îíà
äÿñòÿê íöìàéèø åòäèðèð. Ãåéä åäÿê êè, èñòèíòàãäà øàùèä ãèñìèíäÿ èôàäÿñè àëûíäûãäàí ñîíðà ñÿðáÿñò áóðàõûëàí Ì. ßçèçîâà þëêÿíè òÿðê åäèá âÿ î,
õàðèúÿ öç òóòìàñûíûí ýóéà ùÿáñ îëóíìàã òÿùëöêÿñè èëÿ áàüëû îëäóüóíó èääèà åäèá.
Ëàêèí èñòÿð áó “ùöãóã ìöäàôèÿ÷èñèíÿ”, èñòÿðñÿ äÿ îíóí ùàâàäàðëàðûíà áÿçè ìÿãàìëàðû õàòûðëàòìàã éåðèíÿ äöøÿð. Áåëÿ êè, Àçÿðáàéúàí
ùöãóãè äþâëÿòäèð âÿ áóðàäà èíñàíëàðûí ñÿðáÿñò
éàøàìàëàðûíà, ùÿì÷èíèí, ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿëÿðèíÿ ýöúëö, áåéíÿëõàëã òÿúðöáÿ íÿçÿðÿ àëûíìàãëà ùàçûðëàíàí ãàíóíâåðèúèëèê áàçàñû èëÿ òÿìèíàò âåðèëèð. Àçÿðáàéúàíäà ìöõòÿëèôôèêèðëèëèéÿ
òîëåðàíò éàíàøìà áöòöí äöíéà þëêÿëÿðèíÿ íöìóíÿ îëà áèëÿð. Ðåñïóáëèêàìûçäà ìöâàôèã
ÿñàñëàð îëìàäàí êèìèíñÿ ùÿáñÿ àëûíìàñû ðåàëëûãäàí ÷îõ óçàãäûð. Áåëÿ îëàí ùàëäà ýþðÿñÿí
Ãàäûí Êðèçèñ Ìÿðêÿçèíèí ðÿùáÿðè íÿäÿí íàðàùàòäûð âÿ éàõóä î íÿ ö÷öí þçöíäÿí “ãÿùðÿìàí” äöçÿëòìÿéÿ ÷àëûøûð?
Éåðè ýÿëìèøêÿí, áóíóíëà áàüëû ðåñïóáëèêà
Áàø Ïðîêóðîðëóüó äà ìÿëóìàò éàéûá. Ùÿìèí
ìÿëóìàòäà áèëäèðèëèð êè, Ãàäûí Êðèçèñ Ìÿðêÿçèíèí
ðÿùáÿðè Ìÿòàíÿò ßçèçîâàíûí ðåñïóáëèêàéà ãàéûäàúàüû òÿãäèðäÿ ùÿáñ åäèëÿúÿéè èëÿ áàüëû éàéûëàí
èíôîðìàñèéàëàð ùÿãèãÿòÿ óéüóí äåéèë. Áàø Ïðîêóðîðëóãäàí, ùÿì÷èíèí, Ì.ßçèçîâàíûí ìÿíçèëèíäÿ àõòàðûø àïàðûëäûüû èëÿ áàüëû éàéûëàí øàèÿëÿð äÿ
òÿêçèá îëóíóá.
Áèð ñþçëÿ, ýþðöíäöéö êèìè, ãÿôèëäÿí þëêÿäÿí
ýåäÿí Ì.ßçèçîâàíûí “ùÿáñ òÿùëöêÿñè” èëÿ áàüëû
õàðèúäÿ ãàëäûðäûüû âàé-øèâÿíèí ùå÷ áèð ÿñàñû éîõäóð. Ùÿì÷èíèí, îíó äà õàòûðëàòìàã éåðèíÿ äöøÿð
êè, áèð ãÿäÿð áóíäàí ÿââÿë åéíè èø öçðÿ èñòèíòàã
îðãàíëàðûíà èôàäÿ âåðìÿéÿ ÷àüðûëàí Ñöëù âÿ Äåìîêðàòèéà Èíñòèòóòóíóí ðÿùáÿðè Ëåéëà Éóíóñîâà
áóíäàí éàéûíàðàã, àèëÿñè èëÿ áèðëèêäÿ þëêÿäÿí
ýåòìÿéÿ úÿùä ýþñòÿðìèøäè. Áåëÿ êè, Ëåéëà Éóíó-
Âÿ éà Ãàäûí Êðèçèñ Ìÿðêÿçèíèí ðÿùáÿðè Ìÿòàíÿò
ßçèçîâà íÿäÿí þçöíäÿí “ãÿùðÿìàí” äöçÿëòìÿê èñòÿéèð?
ñîâàéà âÿ îíóí ùÿéàò éîëäàøû Àðèô Éóíóñîâà
Ôðàíñàíûí Àçÿðáàéúàíäàêû ñÿôèðëèéè âàñèòÿñèëÿ
úÿìè èêè ñààò ÿðçèíäÿ áó þëêÿäÿ 5 èë éàøàìàüà
ùöãóã âåðÿí âèçà ðÿñìèëÿøäèðèëìèøäè. Áóíäàí
ñîíðà Éóíóñîâëàð àèëÿñè áÿçè þëêÿëÿðèí Àçÿðáàéúàíäàêû ñÿôèðëèêëÿðèíèí ÿìÿêäàøëàðûíûí ìöøàéèÿòè èëÿ þëêÿäÿí ÷ûõàðûëìàã ìÿãñÿäèëÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Áåéíÿëõàëã Àåðîïîðòóíà ýÿòèðèëìèøäè. Ëàêèí
áöòöí áóíëàðà áàõìàéàðàã ùöãóã-ìöùàôèçÿ îðãàíëàðûíûí ÿìÿêäàøëàðû òÿðÿôèíäÿí Ëåéëà Éóíóñîâàíûí âÿ îíóí ùÿéàò éîäàøûíûí þëêÿäÿí ÷ûõìàëàðûíûí ãàðøûñû àëûíäû.
Éÿíè, ýþðöíäöéö êèìè, ùöãóã-ìöùàôèçÿ îðãàíëàðûíûí ÿìÿêäàøëàðû ùöãóãè ÿñàñ îëäóãäà
ùÿòòà õàðèúè þëêÿ ñÿôèðëèêëÿðèíèí ÷ÿòèðè àëòûíäà ýèçëÿíÿðÿê þëêÿäÿí ãà÷ìàüà ÷àëûøàí Éóíóñîâëàð
àèëÿñèíÿ ãàðøû çÿðóðè àääûìëàð àòìàãäàí ÷ÿêèíìÿäèëÿð. Áåëÿ îëàí òÿãäèðäÿ, þëêÿäÿí ýåäÿí
Ì.ßçèçîâàíûí “ìÿíè ùÿáñ òÿùëöêÿñè ýþçëÿéèð,
îíà ýþðÿ Àçÿðáàéúàíà ýÿëìèðÿì” òèïëè áÿùàíÿñè
àáñóðääóð.
Áó ìÿãàìäà îíó äà âóðüóëàéàã êè, Ì.ßçèçîâàíûí þëêÿäÿí ýåòìÿñèíäÿ Ñöëù âÿ Äåìîêðàòèéà Èíñòèòóòóíóí ðÿùáÿðè Ëåéëà Éóíóñîâà õöñóñè
ñÿé ýþñòÿðèá. Ìÿñÿëÿí, Áàø ïðîêóðîðëóüóí ìÿòáóàò õèäìÿòèíèí éàéäûüû ìÿëóìàòäà áèëäèðèëèð:
“Ì.ßçèçîâà Áàø Ïðîêóðîðëóüóí Àüûð úèíàéÿòëÿðÿ äàèð èøëÿð öçðÿ èñòèíòàã Èäàðÿñèíäÿ æóðíàëèñò Ðàóô Ìèðãÿäèðîâ áàðÿñèíäÿ áàøëàíìûø úèíàéÿò èøè öçðÿ øàùèä ãèñìèíäÿ äèíäèðèëèá âÿ
ñÿðáÿñò áóðàõûëûá. Ëàêèí áóíäàí ñîíðà î,
Ëåéëà Éóíóñóí áèëàâàñèòÿ òÿùðèêè èëÿ ðåñïóáëèêàíû òÿðê åäèá. Áóðàäà Ë.Éóíóñóí ÿñàñ ìÿãñÿäè èñòèíòàãûí íîðìàë ýåäèøàòûíà ìàíå îëìàã âÿ èñòèíòàãû òàìàìèëÿ áàøãà èñòèãàìÿòÿ
éþíÿëòìÿêäèð”.
Áåëÿëèêëÿ, ýþðöíÿí îäóð êè, åðìÿíèïÿðÿñò
Ëåéëà Éóíóñîâàíûí úàíôÿøàíëûãëà úûçäûüû ññåíàðèéÿ óéüóí îëàðàã ÿñàññûç à÷ûãëàìàëàð âåðÿí
Ãàäûí Êðèçèñ Ìÿðêÿçèíèí ðÿùáÿðè Ìÿòàíÿò ßçèçîâà ñàäÿúÿ áó éîëëà þçöíäÿí “ãÿùðÿìàí” äöçÿëòìÿê èñòÿéèð.
Ìöáàðèç ÀÁÄÓËËÀÉÅÂ
http://www.yeniazerbaycan.com
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ìÿãàëÿ ÊÈÂÄÔ-íèí ìàëèééÿ äÿñòÿéè èëÿ “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí äöíéà áèðëèéèíÿ èíòåãðàñèéàñû, ðåýèîí þëêÿëÿðè âÿ äèýÿð äþâëÿòëÿðëÿ,
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðëà ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè” èñòèãàìÿòè öçðÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùàçûðëàíìûøäûð
Àçÿðáàéúàí ÍÀÒÎ èëÿ ÿëàãÿëÿðÿ áþéöê ÿùÿìèééÿò âåðèð
Õÿáÿð âåðèëäèéè êèìè, Ìèëëè Ìÿúëèñ ñÿäðèíèí áèðèíúè ìöàâèíè, ÍÀÒÎ Ïàðëàìåíò Àññàìáëåéàñûíäà (ÏÀ) Àçÿðáàéúàí ïàðëàìåíòè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí ðÿùáÿðè Çèéàôÿò ßñýÿðîâóí áàø÷ûëûüû èëÿ
äåïóòàòëàð Ñèéàâóø Íîâðóçîâ, Ìÿëàùÿò Èáðàùèìãûçû, Ãöäðÿò Ùÿñÿíãóëèéåâ âÿ Òàùèð Ñöëåéìàíîâ
ãóðóìóí éàç ñåññèéàñûíäà èøòèðàê åòìÿê ö÷öí
ìàéûí 29-äàí èéóíóí 2-äÿê Ëèòâàíûí ïàéòàõòû Âèëíöñäÿ ñÿôÿðäÿ îëóáëàð. Éàç ñåññèéàñûíû ÍÀÒÎ
ÏÀ-íûí ïðåçèäåíòè Ùó Áåéëèí à÷ûá, ñîíðà ïëåíàð
èúëàñäà Ëèòâà Ñåéìèíèí ñïèêåðè õàíûì Ëîðåòà
Ýðàóçèíèåíå âÿ þëêÿíèí Áàø íàçèðè Àëýèðäàñ Áóòêåâè÷èóñ ÷ûõûø åäèáëÿð. ÍÀÒÎ-íóí Áàø êàòèáè Àíäåðñ Ôîã Ðàñìóññåí èøòèðàê÷ûëàðû ìàðàãëàíäûðàí
ñóàëëàðû úàâàáëàíäûðûá. Àññàìáëåéàíûí òÿøêèëàòè
èøëÿðèíÿ áàõûëäûãäàí ñîíðà ïëåíàð èúëàñ èøèíè éåêóíëàøäûðûá.
Ñåññèéà ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ñèéàñè ãðóïëàðûí èúëàñëàðûíà ëèáåðàëëàð, ìöùàôèçÿêàðëàð, õðèñòèàí äåìîêðàòëàð, ñîñèàëèñòëÿð ãàòûëûáëàð. Ãóðóìóí Èãòèñàäèééàò
âÿ òÿùëöêÿñèçëèê, Ñèéàñè, Åëì âÿ òåõíîëîýèéà,
Òÿùëöêÿñèçëèéèí ìöëêè þë÷öñö, Ìöäàôèÿ âÿ òÿùëöêÿñèçëèê äàèìè êîìèòÿëÿðèíäÿ äöíéàäàêû ñèéàñè
âÿçèééÿòèí ÿí àêòóàë ìÿñÿëÿëÿðèíÿ äèããÿò éåòèðèëèá. Áàø ìÿðóçÿ êèìè èêè êîìèòÿäÿ ßôãàíûñòàíäà
ñèéàñè êå÷èä, íàèëèééÿòëÿð âÿ ÷àüûðûøëàð ìÿñÿëÿñè
ìöçàêèðÿéÿ ÷ûõàðûëûá. “Êèáåð ìÿêàíû âÿ Àâðîàòëàíòèê òÿùëöêÿñèçëèê” ìÿñÿëÿñèíÿ ùÿñð åäèëìèø õöñóñè ìÿðóçÿ ëàéèùÿñè òÿãäèì îëóíóá. Ìÿðóçÿ÷èëÿð
Àâðîïàíûí åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéè èëÿ áàüëû Õÿçÿð
äÿíèçèíèí òÿáèè ãàç ïîòåíñèàëûíà õöñóñè äèããÿò
éåòèðèá, Óêðàéíàäàêû âÿçèééÿòè, Ýöðúöñòàíûí Àâðîàòëàíòèê èíòåãðàñèéàñûíû, Ñóðèéàäàêû âÿòÿíäàø
ìöùàðèáÿñèíèí ðåýèîíàë âÿ ãëîáàë íÿòèúÿëÿðèíè
òÿùëèë åäèáëÿð. Åéíè çàìàíäà, äöíéàíûí òÿùëöêÿñèçëèéè íàìèíÿ òåððîð÷óëóüà ãàðøû ìöáàðèçÿíèí,
äåìîêðàòèê òÿñèñàòëàðûí ìöäàôèÿñèíèí, Òðàíñ-Àòëàíòèê òèúàðÿò âÿ èíâåñòèñèéà òÿðÿôäàøëûüûíà äàèð äàíûøûãëàð àïàðûëìàñûíûí âàúèáëèéè þíÿ ÷ÿêèëèá. Éåíè
òåõíîëîýèéàëàð äþâðöíäÿ àüûëëû ìöäàôèÿ ñèñòåìèíèí
ãóðóëìàñû èëÿ ÿëàãÿäàð ïèëîòñóç òÿééàðÿëÿð öçðÿ
àðàøäûðìàéà, åëÿúÿ äÿ áàëëèñòèê ðàêåòëÿðäÿí ìöäàôèÿ ìÿñÿëÿëÿðèíÿ õöñóñè þíÿì âåðèëèá. Ñåññèéàäà
“ÍÀÒÎ òÿðÿôäàøëûãëàðû âÿ Àëéàíñûí à÷ûã ãàïû ñèéàñÿòè”, “ÍÀÒÎ 2014-úö èëäÿí ñîíðà”, “Àñèéàéà ìöíàñèáÿòäÿ äÿéèøÿí ÀÁØ âÿ Àâðîïà éàíàøìàñûíûí
èãòèñàäè ìöñòÿâèëÿðè” âÿ äèýÿð ìþâçóëàðäà ìÿðóçÿëÿð äèíëÿíèëèá, ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòëàðû ÍÀÒÎ ÏÀ-íûí éàç
ñåññèéàñûíäà ôÿàë èøòèðàê åäèá, ìöçàêèðÿéÿ ÷ûõàðûëàí ìÿñÿëÿëÿðÿ Àçÿðáàéúàíûí ìþâãåéèíäÿí ìöíàñèáÿò áèëäèðèáëÿð.
Öìóìèééÿòëÿ, ÷îõøàõÿëè õàðèúè ñèéàñÿò êóðñóíà
ìàëèê îëàí Àçÿðáàéúàíûí ñûõ ÿìÿêäàøëûã åòäèéè
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðäàí áèðè äÿ ÍÀÒÎ, éÿíè, Øè-
ìàëè Àòëàíòèêà Ìöãàâèëÿñè Òÿøêèëàòûäûð. Ìÿëóìàò
ö÷öí áèëäèðÿê êè, 1949-úó èë àïðåëèí 4-äÿ Âàøèíãòîíäà 12 äþâëÿòèí èøòèðàêû èëÿ Øèìàëè Àòëàíòèêà
ìöãàâèëÿñè èìçàëàíäû. Áóíóíëà äà ìöàñèð áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿðäÿ ìöùöì
ðîë îéíàéàí ÍÀÒÎ (Íîðòù Àòëàíòèú
Òðåàòé Îðýàíèçàòèîí) éàðàíäû. ÍÀÒÎ ùþêóìÿòëÿðàðàñû òÿøêèëàòäûð,
îíóí áöòöí öçâëÿðè þç ñóâåðåíëèéè âÿ ìöñòÿãèëëèéèíè ãîðóéóðëàð.
Èëê íþâáÿäÿ, ÍÀÒÎ ÁÌÒ-íèí
Íèçàìíàìÿñèíèí ïðèíñèïëÿðèíÿ
óéüóí îëàðàã ñèéàñè âÿ ùÿðáè
éîëëàðëà áöòöí öçâëÿðèíèí àçàäëûüûíû âÿ òÿùëöêÿñèçëèéèíè ìöäàôèÿ
åäèð. Àëéàíñûí ôÿàëèééÿòèíèí ÿñàñ
ïðèíñèïè öçâëÿðèíèí áþëöíìÿçëèéè
ÿñàñûíäà öìóìè þùäÿëèêëÿðèí éåðèíÿ
éåòèðèëìÿñè âÿ ñóâåðåí äþâëÿòëÿð òÿðÿôèíäÿí ÿìÿêäàøëûüûí ãóðóëìàñûäûð.
Áó áëîê þòÿí ìöääÿò ÿðçèíäÿ ôÿàëèééÿòèíè Øÿðãÿ äîüðó ýåíèøëÿíäèðèá. Ùàçûðäà ÍÀÒÎ-íóí 28
öçâö âàð. Áóíëàð àøàüûäàêû þëêÿëÿðäèð:
Àìåðèêà Áèðëÿøìèø Øòàòëàðû, Àëáàíèéà, Àëìàíèéà, Áåë÷èêà, Áþéöê Áðèòàíèéà, Áîëãàðûñòàí, ×åõèéà, Äàíèìàðêà, Åñòîíèéà,
Ôðàíñà, Èñïàíèéà, Èòàëèéà, Èñëàíäèéà, Êàíàäà, Ëàòâèéà, Ëèòâà, Ëöêñåìáóðã, Ìàúàðûñòàí, Íèäåðëàíä, Íîðâå÷, Ïîëøà, Ïîðòóãàëèéà, Ðóìûíèéà,
Ñëîâàêèéà, Ñëîâåíèéà, Òöðêèéÿ, Õîðâàòèéà âÿ Éóíàíûñòàí. “Ñîéóã ìöùàðèáÿ”íèí ÿí ãûçüûí äþâðëÿðèíäÿ áåëÿ ÍÀÒÎ òÿðÿôèíäÿí ìöÿééÿí òðàíñôîðìàñèéà ñèéàñÿòèíèí ùÿéàòà êå÷èðèëäèéè ìÿëóìäóð.
Ìèñàë ö÷öí, 1952-úè èë Ëèññàáîí Ñàììèòèíäÿ ãÿáóë åäèëÿí “Ìÿùäóä Ìöùàðèáÿ Ñòðàòåýèéàñû” âÿ éà
1954-úö èëäÿ ãÿáóë åäèëÿí “Êöòëÿâè Çÿðáÿ Ñòðàòåýèéàñû”, åëÿúÿ äÿ, 1967-úè èëäÿí åòèáàðÿí òÿòáèã îëóíàí “Åëàñòèêè Çÿðáÿ Ñòðàòåýèéàñû” êèìè ñÿíÿäëÿð
ÍÀÒÎ-íóí ùÿð äþâðöí òÿëÿáèíÿ óéüóí äÿéèøìÿ
òðåíäèíèí ýþñòÿðèúèñèäèð.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû èëÿ ÍÀÒÎ àðàñûíäà
ýåíèø ìÿçìóíëó ÿìÿêäàøëûüûí ÿñàñû Öìóììèëëè
ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí 4 ìàé 1994-úö èë òàðèõèíäÿ
Ñöëù Íàìèíÿ Òÿðÿôäàøëûã (ÑÍÒ) ×ÿð÷èâÿ Ñÿíÿäèíè èìçàëàìàñû èëÿ ãîéóëóá. Þëêÿìèç 2004-úö èëäÿí
ãóðóìóí “Ôÿðäè òÿðÿôäàøëûã” ïðîãðàìëàðûíà ãîøóëóá. Àçÿðáàéúàí 1999-úó èëäÿ ÍÀÒÎ ÏÀ-éà ìöøàùèäÿ÷è, 2002-úè èëäÿí èñÿ àññîñèàòèâ öçâ ãÿáóë
åäèëèá. Àçÿðáàéúàíûí ÍÀÒÎ èëÿ òÿðÿôäàøëûüû þëêÿìèçèí Àâðîàòëàíòèê ñòðóêòóðëàðà èíòåãðàñèéà ìÿãñÿäèíÿ õèäìÿò åäèð. Àçÿðáàéúàí-ÍÀÒÎ òÿðÿôäàøëûüûíäà ÿñàñ èñòèãàìÿòëÿð ñèéàñè äèàëîã, ñöëùö äÿñòÿêëÿìÿ ÿìÿëèééàòëàðûíäà èøòèðàê âÿ ÿñàñ ìÿãñÿäè ìöäàôèÿ ìÿñÿëÿëÿðèíÿ éþíÿëÿí ýåíèø ñïåêòðëè
ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ ïðàêòèêè ÿìÿêäàøëûãäàí èáàðÿòäèð.
ëÿòëÿðèí ÿìÿëèééàòëàðûí ïëàíëàøäûðûëìàñû âÿ àïàðûëìàñûíûí áöòöí ìÿðùÿëÿëÿðèíäÿ êîìàíäà âÿ íÿçàðÿò âàñèòÿëÿðèíÿ úÿëá åäèëìÿñèíäÿí àñûëûäûð.
ÍÀÒÎ òÿðÿôäàø äþâëÿòëÿðè þç ÿìÿëèééàòëàðûíà úÿëá åòìÿê ö÷öí èíêèøàô åòìèø
ìåõàíèçìÿ ìàëèêäèð. 1999-úó èëäÿí
Ñèéàñè-Ùÿðáè ×ÿð÷èâÿ ñÿíÿäè ÍÀÒÎ-íóí ðÿùáÿðëèê åòäèéè ÑÍÒ
ÿìÿëèééàòëàðûíäà ÍÀÒÎ èëÿ Òÿðÿôäàø äþâëÿòëÿð àðàñûíäà
ÿìÿêäàøëûüû òÿíçèìëÿéèð. Áó
ñÿíÿäèí ìÿãñÿäè ÍÀÒÎ-íóí
ýÿëÿúÿê ÿìÿëèééàòëàðûíà ãîøóëàí òÿðÿôäàø äþâëÿòëÿðÿ ÿìÿëèééàòëàðà ñèéàñè èñòèãàìÿòèí âåðèëìÿñè âÿ öçÿðèíäÿ íÿçàðÿò åäèëìÿñèíÿ òþùôÿ âåðìÿê ö÷öí ìöâàôèã
èìêàíëàðûí âåðèëìÿñèíèí òÿìèí åäèëìÿñèäèð. Òÿðÿôäàøëàð ÿí éöêñÿê ñèéàñè
ñÿâèééÿ äÿ äàõèë îëìàãëà ÿìÿëèééàòëàð öçðÿ
ñèéàñè ìÿñëÿùÿòëÿøìÿ, ïëàíëàìà âÿ îíëàðûí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíäÿ èøòèðàê åäÿ áèëÿðëÿð.
Áó ìåõàíèçìèí âàúèá àñïåêòëÿðèíäÿí
áèðè òÿðÿôäàøëàðà áåéíÿëõàëã ãÿðàðýàùëàðäà âÿçèôÿëÿð òóòìàã èìêàíûíûí âåðèëìÿñèäèð. Áó, òÿðÿôäàø äþâëÿòëÿðèí ÿñë òÿðÿôäàøëûãäà òþùôÿñèíèí òàíûíìàñû ìöòòÿôèãëÿð âÿ
òÿðÿôäàøëàð àðàñûíäà åòèìàäûí âÿ àíëàøìàíûí éàðàäûëìàñû, îíëàðûí ùÿìðÿéëèéèíèí ýöúëÿíäèðèëìÿñè
ö÷öí âàúèáäèð. Áöòþâëöêäÿ, Àçÿðáàéúàí ÍÀÒÎ èëÿ
îðòàã ìàðàã êÿñá åäÿí ýåíèø ñïåêòðëè ìÿñÿëÿëÿð
öçðÿ ñèéàñè äèàëîã àïàðûð. Ìöõòÿëèô ôîðìàòëàðäà âÿ
ñÿâèééÿëÿðäÿ àïàðûëàí äèàëîã ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ òÿðÿôäàøëûã, ðåýèîíàë òÿùëöêÿñèçëèê, Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè, ÿìÿëèééàòëàðäà èøòèðàê, ßôãàíûñòàíëà áàüëû ìÿñÿëÿ, ìåéäàíà ýÿëÿí òÿùëöêÿñèçëèê òÿùäèäëÿðè âÿ ñ. áó êèìè àêòóàë ìÿñÿëÿëÿð ìöçàêèðÿ îëóíóð, åëÿúÿ äÿ, ïðàêòèêè
ÿìÿêäàøëûüûí âÿçèééÿòèíÿ ãèéìÿò âåðèëèð. Ãàðøûëûãëû àíëàøìàéà ÿñàñëàíàí éöêñÿê ñÿâèééÿëè ñèéàñè
äèàëîã ïðàêòèêè ÿìÿêäàøëûã ñàùÿñèíäÿ òÿðÿããèíè
òÿøâèã åäèð. Òÿãäèðÿëàéèã ùàëäûð êè, Àçÿðáàéúàíäà
äÿôÿëÿðëÿ ñÿôÿðäÿ îëàí ÍÀÒÎ ðÿñìèëÿðè ÿìÿêäàøëûãäàí ðàçûëûãëàðûíû èôàäÿ åäèáëÿð. Äèýÿð òÿðÿôäÿí,
Àçÿðáàéúàíûí ðåýèîíäàêû ðîëóíóí âÿ ìþâãåéèíèí
ýöúëÿíìÿñè Àëéàíñûí þëêÿìèçÿ îëàí ìàðàüûíû äàèì àðòûðûð. Àçÿðáàéúàíûí éåðëÿøäèéè áþëýÿäÿ äàùà
ÿùÿìèééÿòëè ðîë îéíàìàñûíû ÍÀÒÎ ðÿùáÿðëèéè äÿ
éàõøû áèëèð âÿ îíà ýþðÿ þëêÿìèçëÿ ÿìÿêäàøëûüà áþéöê þíÿì âåðèð. Ãåéä åäÿê êè, ùÿì Àçÿðáàéúàí
äþâëÿòèíèí, ùÿì äÿ ÍÀÒÎ-íóí ãàðøûëûãëû ìöíàñèáÿòëÿðÿ úèääè þíÿì âåðìÿñèíèí íÿòèúÿñèíäÿ ñîí èëëÿðäÿ þëêÿìèçëÿ áó ãóðóì àðàñûíäà ÿëàãÿëÿð äàùà
äà äÿðèíëÿøèá. Ìöíòÿçÿì îëàðàã Àçÿðáàéúàíûí âÿ
ÍÀÒÎ-íóí éöêñÿê ñÿâèééÿëè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòëÿ-
Þëêÿìèçèí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè ÍÀÒÎ Ïàðëàìåíò
Àññàìáëåéàñûíûí éàç ñåññèéàñûíäà èøòèðàê åäèá
“Íàð Ìîáèëå” Óøàãëàðû Áåéíÿëõàëã Ìöäàôèÿ
Ýöíöíäÿ õåéðèééÿ àêñèéàñû êå÷èðèá
1 èéóí - Óøàãëàðû Áåéíÿëõàëã Ìöäàôèÿ Ýöíö ìöíàñèáÿòèëÿ “Íàð Ìîáèëå” ìîáèë îïåðàòîðó þç êîðïîðàòèâ ñîñèàë ìÿñóëèééÿò (ÊÑÌ) ñèéàñÿòè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ õåéðèééÿ àêñèéàñû êå÷èðèá. Øèðêÿòäÿí âåðèëÿí ìÿëóìàòäà ãåéä
îëóíóð êè, áàéðàì òÿäáèðèíäÿ âàëèäåéí ãàéüûñûíäàí ìÿùðóì îëìóø óøàãëàð ñåâèíú äîëó àíëàð éàøàéûáëàð. Áåëÿ êè, àêñèéà ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Áèíÿ ãÿñÿáÿñèíäÿ éåðëÿøÿí “Öìèä éåðè” óøàã ñûüûíàúàüûíûí áàëàúà ñàêèíëÿðè “28
Úèíåìà” êèíîòåàòðûíäà “Ìåøÿ êåøèê÷èñè” úèçýè ôèëìèíè èçëÿéèá, äàùà ñîíðà
èñÿ àíèìàòîðëà áèðýÿ ìöõòÿëèô ÿéëÿíúÿëè îéóíëàðäà èøòèðàê åäèáëÿð. Òÿäáèð
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ, ùÿì÷èíèí, óøàãëàð ö÷öí êþïöêëö øîó âÿ íàùàð ñöôðÿñè òÿøêèë îëóíóá.
Ãåéä åäÿê êè, ìîáèë îïåðàòîð ùÿð èë ÊÑÌ ñèéàñÿòè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ óøàãëàð
ö÷öí ìöõòÿëèô âàõòëàðäà õåéðèééÿ âÿ äÿñòÿê éþíöìëö àêñèéàëàð òÿøêèë åäèð.
Åéíè çàìàíäà, Àçÿðáàéúàí Àâðîàòëàíòèê Òÿðÿôäàøëûã Øóðàñûíûí èøèíäÿ äÿ ôÿàë èøòèðàê åäèð. Àçÿðáàéúàíûí Ìèëëè Òÿùëöêÿñèçëèê Êîíñåïñèéàñû áÿéàí
åäèð êè, “ÍÀÒÎ äþâëÿòëÿðèíèí ãöââÿëÿðè èëÿ ãàðøûëûãëû óçëàøàí ùÿðáè ÿìÿëèééàò ãöââÿëÿðèíèí éàðàäûëìàñû, áþùðàíëàðûí àðàäàí ãàëäûðûëìàñû ìÿãñÿäèëÿ
ìöâàôèã áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí ìàíäàòû ÿñàñûíäà àïàðûëàí ñöëùìÿðàìëû úàâàá ÿìÿëèééàòëàðûíäà
èøòèðàê åòìÿê” Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ìöäàôèÿ ñèéàñÿòèíèí ÿñàñ èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðèäèð.
ÍÀÒÎ ãöââÿëÿðè èëÿ óçëàøìàíûí éàðàäûëìàñû ÏÀÏ
(Ïëàíëàøäûðìà âÿ Àíàëèç Ïðîñåñè) ìåõàíèçìèíÿ
ÿñàñëàíûð. 1997-úè èëäÿí åòèáàðÿí ÏÀÏ ÿìÿëèééàò
ùàçûðëûüû íàìèíÿ Àçÿðáàéúàíû ÍÀÒÎ-íóí ìöäàôèÿ ïëàíëàìàñûíà úÿëá åäèð. Àçÿðáàéúàí Ñèëàùëû
Ãöââÿëÿðè ùÿéàòà êå÷èðìÿê ö÷öí öçÿðèíÿ äàùà
÷îõ òÿðÿôäàøëûã ìÿãñÿäëÿðè ýþòöðöð âÿ áóíëàð
“ÍÀÒÎ-íóí ùÿðáè, òÿëèì âÿ òåõíèêè ñòàíäàðòëàðûíû
òÿòáèã åòìÿê âàñèòÿñèëÿ ÍÀÒÎ ãîøóíëàðû èëÿ ùÿðáè
óçëàøìàéà íàèë îëóíìàñûíà” éþíÿëèð. Àçÿðáàéúàí
õàðèúäÿ ñöëùìÿðàìëû ìÿãñÿäëÿð ö÷öí õöñóñè áþëìÿëÿð ùàçûðëàéûá. 2008-úè èëäÿ áó áþëìÿëÿð åéíè
âàõòäà ö÷ ñöëùìÿðàìëû ÿìÿëèééàòà úÿëá åäèëèá:
ÊÔÎÐ (Êîñîâî Ãöââÿëÿðè), ÛÑÀÔ (Áåéíÿëõàëã
Òÿùëöêÿñèçëèéÿ Éàðäûì Ãöââÿëÿðè) âÿ ×îõìèëëÿòëè
Ãöââÿëÿð (Èðàã).
Ìöàñèð áåéíÿëõàëã ñöëùìÿðàìëû ÿìÿëèééàòëàð
÷îõôóíêñèéàëû âÿ ìöðÿêêÿáäèð. Îíëàðûí óüóðó äþâ-
“Íóðýöí Ìîòîðñ” 1 èéóí Óøàãëàðû Áåéíÿëõàëã Ìöäàôèÿ
Ýöíö ìöíàñèáÿòèëÿ òÿäáèð êå÷èðèá
“Íèññàí” àâòîìîáèëëÿðèíèí Àçÿðáàéúàíäàêû ðÿñìè
äèñòðèáöòîðó “Íóðýöí Ìîòîðñ”óí òÿøêèëàòè äÿñòÿéè èëÿ 1
èéóí - Óøàãëàðû Áåéíÿëõàëã
Ìöäàôèÿ
Ýöíö ìöíàñèáÿòèëÿ
“Óøàãëàð áèçèì ñåâèíúèìèç, õîøáÿõòëèéèìèç, úÿìèééÿòèí
ýÿëÿúÿéèäèð” äåâèçè
àëòûíäà òÿäáèð êå÷èðèëèá. 46 ñàéëû Ìÿêòÿáÿãÿäÿð Òÿðáèéÿ Èøè Ìÿðêÿçèíäÿ êå÷èðèëÿí âÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû ÄÈÍ Áàø ÄÉÏ Èäàðÿñè, Áàêû øÿùÿðè
öçðÿ Òÿùñèë Èäàðÿñè, åëÿúÿ äÿ îðòà öìóìòÿùñèë, ìÿêòÿáÿãÿäÿð âÿ ìÿêòÿáäÿíêÿíàð òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíèí
ìöÿëëèìëÿðè, âàëèäåéíëÿð, ÊÈÂ íöìàéÿíäÿëÿðèíèí ãàòûëäûüû òÿäáèðäÿ ïàéòàõòûí áèð ñûðà ðàéîíëàðûíäàí 100-äÿí
àðòûã øàýèðä èøòèðàê åäèá. Ìÿðêÿçèí óøàã àâòîøÿùÿðúèéè
áàéðàãëàð, øöàðëàð, ïëàêàòëàð, ñòåíäëÿð, ðÿñìëÿð, éîë íèøàíëàðû, øàð âÿ ýöëëÿðëÿ áÿçÿäèëèá, õöñóñè àéðûëàí ýóøÿëÿðäÿ èñÿ óøàãëàðûí éàðàäûúûëûã èøëÿðèíè ÿêñ åòäèðÿí ìöõòÿëèô íöìóíÿëÿð ñÿðýèëÿíèá. Óøàãëàðûí éîëäà òÿùëöêÿñèçëèê ãàéäàëàðû, éîë ùÿðÿêÿò íèøàíëàðû èëÿ áàüëû ìààðèôëÿíäèðèëìÿñè âÿ èúòèìàèééÿòèí äèããÿòèíèí éîëäà óøàãëàðûí
òÿùëöêÿñèçëèéè ìÿñÿëÿëÿðèíÿ éþíÿëäèëìÿñè ìÿãñÿäèëÿ
êå÷èðèëÿí òÿäáèðäÿ ìöõòÿëèô âèêòîðèíàëàð òÿøêèë îëóíóá,
óøàã êîëëåêòèâëÿðèíèí èôàñûíäà ðÿãñ íþìðÿëÿðè ýþñòÿðèëèá.
Ùÿì÷èíèí, áàëàúà ðÿññàìëàð ìîëáåðò âÿ àñôàëò öçÿðèíäÿ
“Éîë ùÿðÿêÿòè ãàéäàëàðû âÿ ìÿí!” ìþâçóñóíäà ðÿñìëÿð
÷ÿêèáëÿð. Äàùà ñîíðà óøàãëàð òÿäáèðèí øöàðû ÿêñ îëóíàí
áàííåðëÿ éàõûíëûãäàêû Ñÿìÿä Âóðüóí àäûíà êö÷ÿäÿ
àêñèéà êå÷èðèáëÿð. Áàííåðëÿ éîëóí ùÿðÿêÿò ùèññÿñèíÿ ÷ûõàí óøàãëàð “Íóðýöí Ìîòîðñ” òÿðÿôèíäÿí ùàçûðëàíàí
óøàãëàð ö÷öí éîë ùÿðÿêÿòè ãàéäàëàðû èëÿ áàüëû ìààðèôëÿíäèðèúè êèòàá÷àëàðû âÿ óøàãëàðû ö÷öí ùÿäèééÿëÿðè ñöðöúöëÿðÿ òÿãäèì åäèáëÿð.
Òÿøêèëàò÷ûëàð òÿðÿôèíäÿí, ùÿì÷èíèí, óøàãëàðà âÿ îíëàðûí âàëèäåéíëÿðèíÿ éîë ùÿðÿêÿòè ãàéäàëàðûíûí äàùà
éàõøû ãàâðàíûëìàñûíà êþìÿê åäÿúÿê éàðäûì÷û òÿäðèñ
âÿñàèòëÿðè ùÿäèééÿ îëóíóá.
ÑßËÈÌ
Òÿñèñ÷è
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Áàø ðåäàêòîð:
Ùèêìÿò ÁÀÁÀÎÜËÓ
www.yeniazerbaycan.com
ìàèë@yeniazerbaycan.úîì
Öíâàí: Áàêû - AZ-1000, Öçåéèð Ùàúûáÿéîâ - 66
Òåëåôîíëàð:
498-78-03, 498-82-21
498-81-24, 498-19-84
Èndeks: 67100
Lisenziya: N-B-317
Òèðàæ:
6074
“Êàïèòàë Áàíê”ûí Íÿðèìàíîâ ðàéîí ôèëèàëû
ù/ù - 33080019443900419109
êîä - 200093
ÂÞÅÍ - 1500486601
ðèíèí ýþðöøëÿðè êå÷èðèëèð âÿ éåíè ÿìÿêäàøëûã èìêàíëàðû ìöçàêèðÿ åäèëèð. Úàðè èë éàíâàðûí 15-äÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Áðöññåëÿ èøýöçàð ñÿôÿðè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ÍÀÒÎ-íóí Áàø êàòèáè Àíäåðñ Ôîã Ðàñìóññåí èëÿ ýþðöøöá. Ýþðöøäÿ ÍÀÒÎ-Àçÿðáàéúàí
ÿëàãÿëÿðèíèí óüóðëà èíêèøàô åòäèéèíè äåéÿí Áàø êàòèá ßôãàíûñòàíäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ñöëùéàðàòìà
ÿìÿëèééàòëàðû çàìàíû Àçÿðáàéúàíûí òðàíçèò, ìàëèééÿ éàðäûìû âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ ýþñòÿðäèéè äÿñòÿéÿ
ýþðÿ ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðèá. ÍÀÒÎ-íóí Áàø êàòèáè Àíäåðñ Ôîã Ðàñìóññåí Àçÿðáàéúàíûí Àâðîïàíûí åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíèí, î úöìëÿäÿí, Ãàôãàçäà ñöëùöí âÿ òÿùëöêÿñèçëèéèí òÿìèí åäèëìÿñè
áàõûìûíäàí ìöùöì þëêÿ îëäóüóíó äåéèá, ÿëàãÿëÿðèìèçèí áóíäàí ñîíðà äà èíêèøàô åäÿúÿéèíÿ
ÿìèíëèéèíè âóðüóëàéûá.
Äþâëÿò áàø÷ûñû Èëùàì ßëèéåâ äÿ Þç íþâáÿñèíäÿ,
ÍÀÒÎ-Àçÿðáàéúàí ÿëàãÿëÿðèíèí ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ
óüóðëà èíêèøàô åòäèéèíè äåéèá, Àçÿðáàéúàíûí Àâðîïàíûí åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíäÿ ôÿàë èøòèðàê åòìÿñèíèí
þíÿìèíè âóðüóëàéûá. ÍÀÒÎ èëÿ ÿëàãÿëÿðèí Àçÿðáàéúàíûí Àâðîàòëàíòèê ñòðóêòóðëàðà èíòåãðàñèéàñûíûí
ìöùöì òÿðêèá ùèññÿñè îëäóüóíó äåéÿí äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû ÿìÿêäàøëûüûí ýÿëÿúÿêäÿ äÿ ýåíèøëÿíäèðèëÿúÿéèíÿ öìèäâàð îëäóüóíó âóðüóëàéûá.
Áèð ìöääÿò þíúÿ èñÿ ÍÀÒÎ-íóí Áàø êàòèáèíèí éåíè òÿéèí îëóíìóø ìöàâèíè Ñîðèí Äóêàðó þëêÿìèçäÿ ñÿôÿðäÿ îëóá. Áàêûéà ñÿôÿðè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ÍÀÒÎ ðÿñìèñèíè Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ãÿáóë åäèá.
Ýþðöøäÿ ÍÀÒÎ èëÿ Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà òÿðÿôäàøëûã ÿëàãÿëÿðèíèí àðòûã 20 èëëèê òàðèõÿ ìàëèê îëäóüóíó âóðüóëàéàí ãîíàã áó ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôûíûí þíÿìèíè ãåéä åäèá. Ñîðèí Äóêàðó áèëäèðèá êè,
þëêÿìèçÿ ñÿôÿðèíèí ÿñàñ ìÿãñÿäè ÍÀÒÎ-íóí
“Ñöëù Íàìèíÿ Òÿðÿôäàøëûã” Ïðîãðàìûíûí 20 èëëèê
éóáèëåéèíäÿ âÿ åëÿúÿ äÿ, “Ñöëù âÿ Òÿùëöêÿñèçëèê
íàìèíÿ åëì” ïðîãðàìû öçðÿ êå÷èðèëÿúÿê èíôîðìàñèéà ýöíëÿðèíäÿ èøòèðàê åòìÿêäèð.
Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû ÍÀÒÎ-íóí Áðöññåëäÿêè
ìÿíçèë-ãÿðàðýàùûíäà êå÷èðäèéè óüóðëó ýþðöøëÿðè,
àïàðûëàí ìöçàêèðÿëÿðè ìÿìíóíëóãëà õàòûðëàäûá.
ßìÿêäàøëûüûìûçûí áþéöê òàðèõÿ ìàëèê îëäóüóíó
âóðüóëàéàí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôäàøëûã
ÿëàãÿëÿðèìèçèí ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ, õöñóñèëÿ, åíåðæè âÿ ßôãàíûñòàí èëÿ áàüëû ÿìÿêäàøëûã ñàùÿñèíäÿ
áóíäàí ñîíðà äà äàâàì åòäèðèëÿúÿéèíÿ öìèäâàð
îëäóüóíó áèëäèðèá. Áåëÿëèêëÿ, ñàäàëàíàíëàð áèð äàùà îíó äåìÿéÿ ÿñàñ âåðèð êè, Àçÿðáàéúàí Àâðîïàéà èíòåãðàñèéà èñòèãàìÿòèíäÿ ÿùÿìèééÿòëè àääûìëàð àòûð. Ãàðà Äÿíèç Èãòèñàäè ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòû âÿ äèýÿð áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðëà ñÿìÿðÿëè
ÿìÿêäàøëûã Àçÿðáàéúàíûí õàðèúè ñèéàñÿòèíèí ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðèäèð.
Íàðäàð ÁÀÉÐÀÌËÛ
Àáøåðîí éàðûìàäàñûíäà òóíåë òèïëè êàíàëèçàñèéà
êîëëåêòîðëàðûíûí òèêèíòèñèíÿ áàøëàíûëûá
“Àçÿðñó” À÷ûã Ñÿùìäàð Úÿìèééÿòè
(ÀÑÚ) Áàêû øÿùÿðè âÿ Àáøåðîí éàðûìàäàñûíûí êàíàëèçàñèéà èíôðàñòðóêòóðóíóí
éàõøûëàøäûðûëìàñû âÿ Õÿçÿð äÿíèçèíèí
åêîëîæè âÿçèééÿòèíèí ãîðóíìàñû ìÿãñÿäè
èëÿ ýåíèøìèãéàñëû ëàéèùÿëÿð ùÿéàòà êå÷èðèð. Éàðûìàäàíûí áöòöí éàøàéûø ìÿíòÿãÿëÿðèíäÿ êàíàëèçàñèéà øÿáÿêÿñèíèí éàðàäûëìàñû, òóëëàíòû ñóëàðûíûí îïòèìàë èäàðÿ
åäèëìÿñè âÿ îíëàðûí ñó ùþâçÿëÿðèíÿ àõûäûëìàñûíûí ãàðøûñûíû àëìàãëà ÷èðêàá ñóëàðûí þçöàõûìëû ðåæèìäÿ òÿìèçëÿéèúè ãóðüóëàðà éþíëÿíäèðèëìÿñè ëàéèùÿëÿðäÿ ÿñàñ
ùÿäÿô êèìè ìöÿééÿíëÿøäèðèëèá.
2035-úè èëÿ ãÿäÿð ïåðñïåêòèâ èíêèøàô íÿçÿðÿ àëûíìàãëà Àáøåðîí éàðûìàäàñûíûí ãÿñÿáÿ
âÿ êÿíäëÿðèíäÿ ñó òÿúùèçàòû, êàíàëèçàñèéà ñèñòåìëÿðè âÿ éàüûø ñóëàðûíûí èäàðÿ îëóíìàñû
ö÷öí ùàçûðëàíìûø Ìàñòåð Ïëàíäà òóíåë òèïëè
êàíàëèçàñèéà êîëëåêòîðëàðûíûí òèêèíòèñè äÿ ÿêñèíè òàïûá. Ìàñòåð Ïëàíà ÿñàñÿí, éàðûìàäà ÿðàçèñèíäÿ ôîðìàëàøàí òóëëàíòû ñóëàðûíûí íÿãë
îëóíìàñû ìÿãñÿäè èëÿ 150 êì óçóíëóüóíäà
òóíåëëÿð âÿ ìèêðîòóíåëëÿð ëàéèùÿëÿíäèðèëèá. Äÿðíÿýöë-Áàêûõàíîâ-Ýöíÿøëè (1254 ìèí íÿôÿðÿ
õèäìÿò åäÿúÿê), Áàéûë-Áèáèùåéáÿò-Ëþêáàòàí
(382 ìèí íÿôÿðÿ õèäìÿò åäÿúÿê), ÕîúàñÿíÕûðäàëàí-Áèëÿúÿðè (626 ìèí íÿôÿðÿ õèäìÿò
åäÿúÿê) âÿ Çàáðàò-Êöðäÿõàíû-Ïèðøàüû (219
ìèí íÿôÿðÿ õèäìÿò åäÿúÿê) òóíåëëÿðèíèí èíøàñûíà àðòûã áàøëàíûëûá.
Èíäèéÿ ãÿäÿð Äÿðíÿýöë-Áàêûõàíîâ-Ýöíÿøëè èñòèãàìÿòèíäÿ òóíåëèí 4 íþãòÿäÿ 3400
ìåòðëèê ùèññÿñè èíøà îëóíóá. Õîúàñÿí-Áèíÿãÿäè-Õûðäàëàí èñòèãàìÿòèíäÿ èñÿ 3 íþãòÿäÿ
1500 ìåòð òóíåë ãàçûëûá. Çàáðàò-ÊöðäÿõàíûÏèðøàüû èñòèãàìÿòèíäÿ 2 íþãòÿäÿ èíäèéÿäÿê
òèêèëìèø òóíåëèí óçóíëóüó 1600 ìåòð òÿøêèë
åäèð. Åéíè çàìàíäà, Áàéûë-Áèáèùåéáÿò-Ëþêáàòàí èñòèãàìÿòèíäÿ 2 íþãòÿäÿ 400 ìåòðäÿí
àðòûã òóíåë òèêèëèá âÿ èøëÿðèí ñöðÿòëÿíäèðèëìÿñè
ö÷öí éåíè ãóéó øàõòàëàðûíûí ãàçûëìàñû äàâàì åòäèðèëèð.
Êîëëåêòîðëàðûí òèêèíòèñè éåíè òåõíîëîýèéàéà
ÿñàñëàíàí ÒÁÌ òóíåë ãàçìà ãóðüóëàðû âàñèòÿñè èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Ãàçûíòû èøëÿðè èëÿ åéíè
âàõòäà éöêñÿê êåéôèééÿòëè áåòîíäàí ùàçûðëàíìûø êîíñòðóêñèéàëàðëà (ïëèòÿëÿðëÿ) òóíåëèí òèêèíòèñè ùÿéàòà êå÷èðèëèð. ßíÿíÿâè ãàçìà öñóëëàðû
Èíôîðìàñèéà ìÿíáÿëÿðèìèç:
“ÀçÿðÒÀú”, “ÀÏÀ”,
“Àçàäèíôîðì”, “ÀññÀ-Èðàäÿ”, “ÑÈÀ”
Ãÿçåò “Éåíè Àçÿðáàécàí”ûí áèëýèñàéàð ìÿðêÿçèíäÿ éûüûëûá,
ñÿùèôÿëÿíèá âÿ “Àçÿðáàéúàí” íÿøðèééàòûíäà îôñåò öñóëó èëÿ ÷àï åäèëèá.
èëÿ ìöãàéèñÿäÿ òóíåë ãàçìà òåõíîëîýèéàñû
çàìàíû ìàðøðóò áîéóíúà éåðëÿøÿí éåðöñòö áèíà âÿ òèêèëèëÿðèí, êîììóíèêàñèéà õÿòëÿðèíèí
êþ÷öðöëìÿñèíÿ, áþéöê èíøààò ìåéäàí÷àñûíûí
éàðàäûëìàñûíà åùòèéàú ãàëìûð.
Òóíåë òèïëè êàíàëèçàñèéà êîëëåêòîðëàðû ÿêñÿð
ùàëëàðäà òóëëàíòû ñóëàðûíûí þçöàõûìëû ðåæèìäÿ
íÿãëèíÿ èìêàí éàðàòäûüûíäàí êàíàëèçàñèéà
íàñîñ ñòàíñèéàëàðûíäàí èñòèôàäÿ îëóíìóð. Áåëÿ ëàéèùÿëÿð òóëëàíòû âÿ éàüûø ñóëàðûíûí èäàðÿåäèëìÿñèíè õåéëè àñàíëàøäûðûð. Áåëÿ êè, ùàçûðäà Áàêû øÿùÿðèíèí øèìàë ùèññÿñè, Õûðäàëàí øÿùÿðè âÿ ÿòðàô ãÿñÿáÿëÿðäÿ éàðàíàí òóëëàíòû ñóëàðûíûí áþéöê áèð ùèññÿñè Ùþâñàí Àåðàñèéà
Ñòàíñèéàñûíà þòöðöëöð. Áó çàìàí òóëëàíòû ñóëàðû áèð íå÷ÿ ìÿðùÿëÿäÿ ãàëäûðûúû íàñîñëàð âàñèòÿñè èëÿ þòöðöëöð êè, áó äà õÿðúëÿðè àðòûðìàãëà
èñòèñìàð çàìàíû ÿëàâÿ ÷ÿòèíëèêëÿð éàðàäûð. Òèêèíòèñè äàâàì åäÿí Õîúàñÿí-Áèíÿãÿäè-Õûðäàëàí, Áàéûë-Áèáèùåéáÿò-Ëþêáàòàí êîëëåêòîðëàðû âÿ Ëþêáàòàí òÿìèçëÿéèúè ãóðüóëàðû èñòèñìàðà âåðèëÿíäÿí ñîíðà Ñÿáàèë, Éàñàìàë, Ãàðàäàü, Áèíÿãÿäè âÿ Àáøåðîí ðàéîíëàðûíäà éàðàíàí òóëëàíòû ñóëàðûíûí áèð ùèññÿñè áóðàäà òÿìèçëÿíÿðÿê êÿíàðëàøäûðûëàúàã.
Ìàñòåð Ïëàíäà òóëëàíòû ñóëàðûí ìöàñèð
ñòàíäàðòëàðà óéüóí òÿìèçëÿíÿðÿê êÿíàðëàøäûðûëìàñû ìÿãñÿäè èëÿ ìÿùñóëäàðëûüû ñóòêàäà 1
ìèëéîí 400 ìèí êóáìåòð îëàí 11 ÿäÿä òÿìèçëÿéèúè ãóðüóíóí ëàéèùÿñè äÿ ùàçûðëàíûá. Ëþêáàòàí òÿìèçëÿéèúè ãóðüóñóíóí èíøàñûíà áàøëàíûëûá, Ïèðøàüû òÿìèçëÿéèúè ãóðüóñóíóí òèêèíòèñèíÿ èñÿ ùàçûðëûã ýþðöëöð. Ìàñòåð Ïëàíäà íÿçÿðäÿ òóòóëàí áó ëàéèùÿëÿðèí ðåàëëàøìàñû èëÿ
Õÿçÿð äÿíèçèíÿ òÿìèçëÿíìÿäÿí àõûäûëàí ÷èðêàá ñóëàðûí ãàðøûñû òàì àëûíàúàã.
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí
íÿøð îëóíóð
Áóðàõûëûøà ìÿñóë:
Çàùèä ÈËÙÀÌÎÜËÓ
Author
Документ
Category
Без категории
Views
0
File Size
2 163 Кб
Tags
1/--pages
Пожаловаться на содержимое документа