close

Enter

Log in using OpenID

akılcı ilaç kullanımı - Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi

embedDownload
İzmir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi,2013;17(Ek2):22-24
1.BOZYAKA HEMATOLOJĠ SEMPOZYUMU
AKILCI İLAÇ KULLANIMI
Doç Dr Arif Yüksel
Ġzmir Bozyaka Eğitim ve AraĢtırma Hastanesi Ġç Hastalıkları Kliniği
1985 yılında Nairobi’de yapılan Dünya
Sağlık Örgütü (DSÖ) toplantısı, Akılcı Ġlaç
Kullanımı
çalıĢmaları
için
baĢlangıç
sayılmaktadır. Türkiye’de ise Akılcı Ġlaç
Kullanımı ile ilgili ilk çalıĢmalar 1992
yılında baĢlatılmıĢtır.
AKILCI ĠLAÇ KULLANIMI
Teknik tarif:
KiĢilerin klinik bulgularına ve bireysel
özelliklerine göre
•uygun ilacı,
•uygun süre ve
•dozda,
•en düĢük fiyata ve
•kolayca sağlayabilmeleri
(DSÖ,1985, Nairobi toplantısı)
Akılcı Ġlaç Kullanımı ;
•Halkın sağlığını ve toplumun çıkarını
gözetir.
•
Öncelikle
hastanın
probleminin
tanımlanması, yani hekim tarafından
doğru teĢhisin konulması Ģarttır.
•Ġlaçlı veya ilaçsız, etkili ve güvenilir
tedavinin tanımlanması, uygun ilaçların
seçimi, uygun doz ve uygulama süresinin
belirlenmesi ve güncel tanı ve tedavi
kılavuzları
esas
alınmıĢ reçeteleme
basamakları izlenmelidir.
Akılcı İlaç Kullanımı Felsefi tarifi:
•Ġlacı reçete edenlerin,
•ilacı kullanıcıya ulaĢtıranların,
•ilacı kullananların,
•ilacı üretenlerin,
•ilaçla ilgili düzenlemeleri yapanların,
•ilacın parasını ödeyenlerin;
tüm bu aĢamalarda akılcılığın ve toplum
çıkarların
öne
çıktığı
yaklaĢımlar
sergilemesidir.
AKILCI ĠLAÇ KULLANIMI EĞĠTĠMĠ
•TIP FAKÜLTESĠNE ADIM ATAR ATMAZ
BAġLAMALIDIR.TIP EĞĠTĠMĠ BOYUNCA
BĠLĠġSEL
,PSĠKOMOTOR
ĠLETĠġĠM
BECERĠLERĠ KAZANMA ĠLE PARALEL
GĠDEN BĠR SÜREÇTĠR.
BİLİŞSEL BECERİ NEDİR?
.Terapötik amaç belirleyebilecek
.Bir tedavi yaklaĢımı seçebilecek
.Ġlaç tedavisi seçti ise, ilacı seçip,
farmasötik
formunu,
dozunu,
doz
aralığını ve tedavi süresini belirleye
bilecek
.Hastayı bilgilendirmesi gerektiğini ve
hastaya ne söylemesi gerektiğine karar
verebilecek
.Ġlaç tedavisini ne zaman ve nasıl takip
edeceğine karar verebilecek
.Ġlaç
tedavisi
takibinden
sonuç
çıkartabilecek
.Sonuca göre, ilacı kesmeye, devam
etmeye
veya
değiĢtirmeye
karar
verebilecek beceriyi tıp öğrencisine
kazandırmaktır.
PSĠKOMOTOR BECERĠ NEDĠR?
• Reçete yazabilecek
• Ġlaç uygulayabilecek beceridir.
İLETİŞİM BECERİSİ Ne Demektir?
•Reçete yazabilecek
•Ġlaçtan beklenen terapötik etki hakkında
hastayı bilgilendirebilecek
•Ġlacın yan etkileri hakkında hastayı
bilgilendirebilecek
22
•Hastanın
ilacı
nasıl
kullanması
gerektiğini söyleyebilecek
•Tehlikeli olabilecek durumlara karĢı
hastayı ikaz edebilecek
•Hastaya bir sonraki randevuyu vere
bilecek beceriyi kazandırmaktır.
BU BECERİLERİN KAZANAN HEKİM;
1.Hastanın problemini tanımlar,
2.Terapötik amacı belirler,
3.Bireysel ilacının o hasta için uygun olup
olmadığına karar verir,
4.Ġlaç tedavisine baĢlar,
5.Hastayı bilgilendirir,
6.Ġlaç tedavisini takip eder.
HASTADA TERAPÖTĠK AMAÇ
1.Hastalığı / sendromu tedavi etmek
2. Semptomu düzeltmek
3.Hastalığı önlemek
4.Yukarıdakilerin kombinasyonudur.
Bunları yaparken;
1. Ġlaçsız veya ilaç dıĢı yöntemler ile
2. Ġlaç ile
3. Bir uzmana sevk
4. Yukarıdakilerin kombinasyonunu dikka
te alır.
Tıp
Fakültelerinde
Rasyonel
Farmakoterapi Eğitimi için Öneriler
•Eğitim tek bir yılda verilmemeli, yıllara
dağılmalı
ve
fazla
sayıda
örnek
kullanılarak eğitim verilmelidir.
•“Probleme Dayalı Öğrenim” yöntemi
kullanılarak eğitim verilmelidir.
•Eğitim
küçük
gruplar
halinde
verilmelidir.
•Klinik stajlar esnasında, klinikçilerin
ve/veya gösterici olması gerekmektedir.
farmakologların vereceği eğitim/tekrarlar
önemli olacaktır.
•Akılcılığın tüm toplumda hakim olması
ve alınan kararlarda yol gösterici olması
gerekmektedir
KRİTİK SORU
•Ulusal
ilaç
politikalarının
yaĢama
geçirilmediği bir ülkede, akılcı ilaç
kullanımı yaĢam geçirilebilir mi?
•HAYIR
KRİTİK SORU
•Ulusal
ilaç
politikalarının
yaĢama
geçirilmediği bir ülkede, akılcı ilaç
kullanımını yaĢama geçirmek
gayret gösterilmeli midir?
üzere
•EVET
Rakamlarla Akılcı İlaç Kullanımının
Önemi
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verileri,
dünyada ilaçların yaklaĢık %50'sinin
yanlıĢ ya da gereksiz kullanıldığını veya
kutusu bile açılmadan çöpe atıldığını
gösteriyor.
T.C. Sağlık Bakanlığı Ġlaç ve Eczacılık
Genel Müdürlüğü bu oranların Türkiye
için de geçerli olduğunu belirtiyor. T.C.
Sağlık Bakanlığı, Tıp Kurumu Derneği ve
Türkiye
Eczacılar
Birliği'nin
verilerine
göre
eczanelerdeki ilaçların
ortalama %7'si kullanma süresi dolduğu
için israf ediliyor. Ekonomik Kalkınma ve
ĠĢbirliği Örgütü (EKĠÖ /OECD) 2008
raporuna göre sağlığa ayrılan pay
ABD’de
%16.4,
Ġngiltere’de
%8.8
olmasına
karĢın
Türkiye’de
%6.1
oranında kalmaktadır
ÜLKEMĠZDE
SON
DURUM
NASIL
GÖZÜKÜYOR?
1- Sağlık hizmetlerinin sunumunda
gereksiz
ve
yanlıĢ
reçete
yazma
oranlarının çok fazla olması. 2- Topluma
yönelik bilgilendirme ve eğitimin yetersiz
olması nedeniyle toplumda gereksiz yere
ve israf düzeyinde ilaç kullanma ve
bulundurma
alıĢkanlığının
yerleĢmiĢ
olması. 3- Eczaneler genelinde gereksiz
ilaç kullanımını ve israfını teĢvik ettiği
düĢünülen "mal fazlası" uygulamasının
bulunması, ayrıca reçetesiz ilaç satılması.
4- Akılcı ilaç kullanımı eğitimlerinin hem
hekimler hem de eczacılar için gerek
mezuniyet öncesi gerekse mezuniyet
sonrası yeterli düzeyde olmaması ve
hekimlerin, akılcı ilaç kullanımı eğitimi
almıĢ olsalar da, sonrasında yeterince
destek görmemeleri nedeniyle sahada
kendilerini yalnız hissetmeleri ve çeĢitli
faktörlerin de etkisi ile aldıkları eğitimi
uygulayamamaları.
5- Ulusal ilaç politikası önceliklerini
belirleyecek,
ilaçlara
ulaĢılabilirliğin
artırılmasının yanı sıra ilaçların imalattan
ya da ithalattan tüketime kadar olan
kalitesinden sorumlu olacak ve akılcı
kullanımını güçlendirecek çabaların eĢ
23
güdümünü sağlayacak özerk yapıda bir
kurumun olmaması.
6- Ülkemizde, ulusal hastalık yüküne,
bilimsel verilere ve maliyet etkililiğe göre
seçilmiĢ, ulusal ilaç politikasının önceliği
olması gereken temel ilaç listesinin ve
ilaç seçme, reçetelendirme aĢamalarını
hekim açısından kolaylaĢtırarak ilaçlarla
ilgili diğer bilgi kaynaklarına ulaĢma
yollarını gösterecek Ulusal Formüler’in
olmaması.
7- Standart tanı ve tedavi rehberlerinin
Formüler kullanımı ile desteklenmemesi
ve tanı ve tedavi rehberlerinde tavsiye
edilen tedavi protokollerini uygulamada
bir zorunluluğun bulunmaması. 8- Ġlaç
firmalarınca hekimlere yönelik yapılan
promosyonlar.
UNUTULMAMALIDIR KĠ; Hangi ilacın
kullanılacağına karar veren hekim, ilacı
uygun Ģartlarda sağlayan eczacı ve ilacı
uygulayan hemĢire veya hasta, “Akılcı
Ġlaç
Kullanımı”nın
sağlanmasında
sorumluluk sahibi taraflardır.
24
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
398 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content