close

Enter

Log in using OpenID

Buzağıdan Süt Sığırına Bölüm ll: Sütten Kesimden

embedDownload
Ruminant
Buzağıdan Süt Sığırına Bölüm ll:
Sütten Kesimden Düveye Besleme ve Yönetim
KONU
Düvelerin beslenmesi
İLGİ
Sütten kesimden tohumlamaya kadar olan dönemde besleme
ve yönetimsel pratikler
TERCÜME VE DERLEME
Ruminant Teknik Ürün Müdürü Kazım Bilgeçli
KAYNAKÇA
James D. Quigley, III
Department of Animal Science, University of Tennessee,
Knoxville, TN 37901-1071 USA
YAYININ KAPSAMI
 Derlemedir
 Tercümedir
 Kişisel veya kurumsal değerlendirmedir
 Ürün tanıtımıdır
ÖZET
SONUÇ
Buzağıların sütten kesildikten sonra, tohumlanıncaya kadar
arada geçen dönemde uygulanması gereken beslemeye ve
yönetime bağlı uygulamalar.
Sütten kesimden tohumlamaya kadar olan dönemde yapılan
hatalar, ilkine doğum yapan düvelerin ilk laktasyon süt
verimlerini ve üreme performanslarını etkilemektedir.
İşletmede sağlam bir altyapının oluşturulması ve kârlı bir
üretim, sürünün geleceği olan düvelerin bakım ve
beslenmesine bağlıdır.
Sütten Kesimden
180 kg Canlı Ağırlığa
«Bu dönemde kaliteli kaba
yemin yanında, yüksek
enerji ve protein içeriğine
sahip buzağı büyütme
yemleri de kullanılmalıdır.»
Düve beslemesinde sütten kesimden 180
kg canlı ağırlığa ulaşıncaya kadar olan bu
dönemde ana amaç; hayvanlar üzerinde
geçiş döneminden kaynaklanan stresi
minimize etmek ve genellikle 700 g-1000
g/gün olan en uygun günlük canlı ağırlık
kazancını almalarını sağlamaktır. Genç
hayvanlar için sütten kesimden sonraki
dönem en stresli zamandır. Sütten
kesimden sonra rumende fermantasyon
koşulları ve sindirimin adaptasyon
sürecinde olmasının yanı sıra; barınak,
yem ve diğer yönetimsel pratiklerin
değişmesi de hayvanlar üzerindeki stresi
arttırmaktadır.
Sütten kesimden (60-68 kg) 180 kg canlı
ağırlığa ulaşıncaya kadarki dönemde
hayvanların besin madde ihtiyaçları
oldukça önemlidir. Bu dönemde enerji ve
protein ihtiyaçları, yaklaşık olarak sırasıyla
2,6 Mcal/kg KM ve %16 ham
protein/KM’dir. Bunun anlamı,
hayvanların kaliteli baklagil kuru otları
yanında yüksek enerji ve protein ihtiva
eden buzağı büyütme yemlerine de
ihtiyaç duyduğudur. Su ise temiz olarak
hayvanların önünde sürekli
bulundurulmalıdır.
Ruminant
Kaba Yemler Ne Zaman ve
Nasıl Verilmelidir?
«Düve beslemesinde
kullanılan kaba yem
kalitesinden şüphe edildiği
ve yemlik yönetiminin iyi
yapılamadığı işletmelerde,
silajın 4 aylık yaştan sonra
kullanılması tavsiye edilir.»
Bu dönemde en sık karşılaşılan soru
fermente ürünlerin hayvanlara ne zaman
verilebileceğidir. Yapılan araştırmalar, 3
aylık yaşta olan genç hayvanların kaliteli
mısır ve yonca silajından yüksek oranda
faydalandıklarını ve aynı yaş grubundan
olan kaliteli yonca ile beslenen hayvanlar
ile benzer performans gösterdiklerini
saptamıştır. Ancak, hayvanlar 4 aylık yaşa
geldiklerinde kaba yem kalitesine ve
yemlik yönetimine karşı oldukça duyarlı
bir hale gelir. Bu dönemde hayvanlar
düşük kaliteli silaj ile yemlenirse veya
buna zorlanırsa, yem tüketimleri ile
birlikte canlı ağırlık kazançları da ciddi
anlamda düşer. Tüm bunlar göz önüne
alındığında düve beslemesinde kullanılan
kaba yem kalitesinden şüphe edildiği ve
yemlik yönetiminin iyi yapılamadığı
işletmelerde, silajın 4 aylık yaştan sonra
kullanılması tavsiye edilir.
Ruminant
Gruplama ve
Performansa Etkisi
«Sütten kesimden yaklaşık
2 hafta sonra buzağılar 4 ila
6’şar gruplardan oluşan
küçük gruplar halinde
barındırılmalıdır.»
Sütten kesimden 180 kg canlı ağırlığa
kadar olan hayvanlar, aralarında
oluşabilecek rekabeti önlemek ve kaba ve
konsantre yeme ulaşmalarını
kolaylaştırmak için küçük gruplar halinde
barındırılmalıdır. Kalabalık gruplar halinde
barınan hayvanlarda büyümede gerileme,
hastalık riskinin artması ve düve
kalitesinin düşmesi en sık karşılaşılan
problemlerdir. Sütten kesimden yaklaşık 2
hafta sonra buzağılar 4 ila 6’şar
gruplardan oluşan küçük gruplar halinde
barındırılmalıdır. Bu dönemde buzağılar
kalabalık gruplar halinde barındırıldığında,
grup içinde dominant olan hayvanların
ortaya çıkmasına neden olur. Bu durum,
küçük hayvanların yeteri kadar yem
tüketememesine ve büyümelerinde
gerilemelere yol açar.
Hayvanlar 4 aylık yaştan sonra meraya
çıkarılmalıdır. Fakat her ne kadar meraya
çıkarılsalar da, hayvanlara mera
sonrasında ek yemleme yapılmalıdır.
Kaliteli meralar çok düşük enerji ve
yüksek oranda sindirilebilir protein içerir.
Bu nedenle hayvanların ihtiyacı olan
enerji ve rumende yıkımlanmayan
protein ihtiyacının yemler ile takviye
edilmesi gerekir. Meraya çıkarılan
düvelerin canlı ağırlıkları ve vücut ölçüleri
aylık olarak ölçülmelidir. Ancak yapılan bu
ölçümler ile meranın kalitesi ve yeterliliği
hakkında bilgi sahibi olunabilir.
Ruminant
180 kg’dan
Tohumlamaya
• 180 kg (6 aylık yaş):
4,5 kg/gün KM; 2,56 Mcal/kg KM; %16
• 363 kg (14 aylık yaş):
8,4 kg/gün KM; 2,31 Mcal/kg KM; %12
6 aylık yaşta olan hayvanlar (180 kg)
NRC’de belirtilen tahmini kuru madde
tüketimlerinin üzerinde kuru madde
tüketir. Düvelerin kuru madde
tüketimlerinin belirlenmesi amacı ile
yapılan çalışmalar da, düvelerin
ihtiyaçlarının %15 üzerinde kuru madde
tükettiklerini göstermiştir. Bu nedenle,
hayvanların tohumlamaya hazırlandığı bu
kritik dönemde canlı ağırlık kazancı ve
vücut kondisyonunu kontrol altına almak
ve tohumlamada ideal vücut ağırlığın
ulaşabilmek için besin maddelerinin
kısıtlanması tavsiye edilir.
3000
Kuru madde tüketimi, g
KM/gün
«Hayvanların tohumlamaya
hazırlandığı bu kritik
dönemde canlı ağırlık
kazancı ve vücut
kondisyonunu kontrol
altına almak ve
tohumlamada ideal vücut
ağırlığına ulaşabilmek için
besin maddelerinin
kısıtlanması tavsiye edilir.»
Bu dönemde, hayvanları tohumlamaya
hazırlamak için, besin madde
ihtiyaçları düşürülürken (toplam kuru
madde alımı), gereksinimler daha ziyade
kaba yemler veya mera ile karşılanmaya
çalışılır. Hayvanların 180kg’dan 363 kg’
kadarki dönemlerinde kuru madde
tüketimi artarken enerji ve protein
gereksinimleri düşer.
2500
2000
1500
1000
500
0
1
5
Concentrates
Konsantre
9
Kuru otHay
13
Hafta
17
Maize
Mısır
21
Straw
25
Saman
Ruminant
Uygun Tohumlama
Ağırlığı
«12 aylık yaşta ilk
kızgınlıklarını gösteren
düveler uygun canlı ağırlık
ve vücut kondisyonuna
ulaştıklarında 15 aylık yaşta
tohumlanır.»
Hayvanlar ilk kızgınlıklarını 11-12. aylık
yaşlarda, 250-295 kg canlı ağırlığa
ulaştıklarında gösterir. Tohumlamada canlı
ağırlık yaştan çok daha önemli bir
faktördür. 6 aylık yaştan sonra hayvanlar
günlük 700-800 g canlı ağırlık aldıklarında
12 aylık yaşa geldiklerinde ilk
kızgınlıklarını gösterdiklerinde uygun canlı
ağılıkta olacaklardır. 12 aylık yaşta ilk
kızgınlıklarını gösteren düveler uygun
canlı ağırlık ve vücut kondisyonuna
ulaştıklarında 15 aylık yaşta tohumlanır.
Hayvanlar tohumlanmadan önce mutlak
suretle tartılmalı ve ergin canlı ağırlığın
%55-60’ına (330-360 kg) ulaşmalıdır. Canlı
ağırlığın yanında hayvanlar gelişmiş bir
pelvis bölgesine, kalça yapısına ve vücut
uzunluğuna erişmiş olmalıdır. 15 aylık
yaşta olmalarına rağmen bu özellikleri
taşımayan hayvanlar tohumlanmamalıdır;
aksi takdirde doğumdan sonra dytosia
(Anne pelvisindeki darlık v.b. bir sebebe
bağlı olarak gelişen doğum güçlüğü)
meydana gelir. Bu durum buzağı
ölümlerine ve hayvanlarda geri
dönüşümü mümkün olmayan üreme
hasarlarına neden olabilir.
Ruminant
Tohumlamadan
Buzağılamaya
«Günlük canlı ağırlık
kazançları 770 g’ın altına
düşerse hayvanlarda güç
doğum, zayıf buzağı ve süt
veriminde düşme görülür.
Günlük canlı ağırlık
kazancının 900 g’ın üzerine
çıktığı tersi durumlarda ise
erken laktasyon döneminde
metabolik problemlere
yakalanma riski artar, zor
doğumlar meydana gelir.»
Tohumlamanın ardından düvelerin günlük
canlı ağırlık kazançları 770 g-850 g
arasında olmalı ve kaba yem ağırlıklı
olarak beslenmelidir. Bu dönemde
düvelerin günlük canlı ağırlık kazançları
770 g’ın altına düşerse, hayvanlarda güç
doğum, zayıf buzağı ve süt veriminde
düşme görülür. Günlük canlı ağırlık
kazancının 900 g’ın üzerine çıktığı tersi
durumlarda ise, erken laktasyon
döneminde metabolik problemlere
yakalanma riski artar, zor doğumlar
meydana gelir. Enerji ve protein
ihtiyaçlarının düşük olduğu bu dönemde,
belirtilen muhtemel problemler ile
karşılaşmamak ve vücut kondisyonunu
arttırmamak için kaba yem ağırlıklı bir
besleme yapılmalıdır. Doğumlarına 1 ay
kala düveler başka bir bölmeye alınmalı
ve buzağılamaya hazırlanmalıdır.
Kuru madde tüketiminin düşmeye
başladığı bu dönemde düvelere verilen
yemler lezzetli olmalıdır. Doğum sonrası
verilecek olan erken laktasyon yemine
adaptasyona başlanmalıdır. Gebeliğin son
döneminde yüksek miktarda rumende
yıkımlanmayan protein verilmesi
metabolik koşulların iyileştirilmesinde ve
doğum sonrası ketozis riskinin
azaltılmasına yardımcı olur.
Ruminant
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
771 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content