close

Enter

Log in using OpenID

1. Ders - Alper BAYRAK - Abant İzzet Baysal Üniversitesi

embedDownload
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
Mikroi¸slemciler-I
Basit Mikroi¸slemci Mimarisi
Alper Bayrak
¨
Abant ˙Izzet Baysal Universitesi
Bolu
2014
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
Sunuma Genel Bakı¸s
Sunuma Genel Bakı¸s I
1 Mikroi¸slemci Mimarisi
Kaydediciler
Aritmetik ve Mantık Birimi (ALU)
Zamanlama ve Kontrol Birimi
2 16 Bitlik ˙I¸slemciler
Veri Yolu Ba˘gda¸stırma Birimi (BIU)
˙Icra Birimi (EU)
Aritmetik ve Mantık Birimi (ALU)
Kaydediciler
Bellek Adreslemesi
Mantıksal Bellek Tanımlaması
Fiziksel Bellek Tanımlaması
Segment Sınırları
Ofset adresleri
Adresleme Kapasitesi
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
Mikroi¸slemci Mimarisi
Mikroi¸slemcinin tanımı
Mikroi¸slemci, i¸slemci ana i¸slem biriminin (CPU- Central
Process Unit) fonksiyonlarını tek bir yarı iletken t¨
umdevrede
(IC-Integrated Circuit) birle¸stiren programlanabilir bir sayısal
elektronik bile¸sendir.
Kullanıcı ya da programcı tarafından yazılan programları
meydana getiren komutları veya bilgileri yorumlamak ve yerine
getirmek i¸cin gerekli olan t¨
um mantıksal devreleri kapsar.
Bu devreler genelde transist¨
orlerden meydana gelmektedir.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
Mikroi¸slemci Mimarisi
Mikroi¸slemciler
˙Ilk mikroi¸slemci 1971 yılında hesap makinesi amacıyla u
¨retilen
Intel firmasının 4004 adlı u
¨r¨
un¨
ud¨
ur.
Bu kesinlikle hesap makinelerinde kullanılmak u
¨zere u
¨retilmi¸s
ilk genel ama¸clı hesaplayıcıdır. Bir defada i¸sleyebilece˘gi verinin
4 bit olmasından dolayı 4 bitlik i¸slemci denilmekteydi.
1974 ve 1976 yılları arasında 8 bitlik ilk genel ama¸clı
mikroi¸slemci denilebilecek mikroi¸slemciler tasarlanmı¸stır.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
Mikroi¸slemci Mimarisi
Mikroi¸slemciler
Figure: 1971-2008 arası CPU’de kullanılan transist¨
or sayısındaki de˘gi¸sim
ve Moore yasası
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
Mikroi¸slemci Mimarisi
Mikroi¸slemci kullanım alanları
G¨
un¨
um¨
uzde, en b¨
uy¨
uk ana bilgisayarlardan, en k¨
u¸cu
¨k el
bilgisayarlarına kadar her sistem ¸cekirde˘
ginde mikroi¸slemci
kullanılmaktadır.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
Mikroi¸slemci Mimarisi
Mikroi¸slemcinin G¨orevleri
Sistemdeki t¨
um elemanlar ve birimlere zamanlama ve kontrol
sinyali sa˘glar.
Bellekten komut alıp getirir.
Komutun kodunu c¸¨
ozer.
Komutun operandına g¨
ore, veriyi kendisine veya G/C
¸ birimine
aktarır.
Aritmetik ve mantık i¸slemlerini y¨
ur¨
ut¨
ur.
Program i¸slenirken, di˘
ger donanım birimlerinden gelen kesme
taleplerine cevap verir.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
Mikroi¸slemci Mimarisi
Mikroi¸slemcinin Yapısı
Mikroi¸slemcilerin yapısında a¸sa˘
gıdaki birimler bulunmaktadır.
Kaydediciler
Aritmetik ve Mantık Birimi
Zamanlama ve Kontrol Birimi
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
Mikroi¸slemci Mimarisi
Kaydediciler
Kaydediciler
˙I¸slemci i¸cerisinde ham bilgi girdisinin hızlı bi¸cimde i¸slenerek
kullanılabilir ¸cıktıya d¨
on¨
u¸st¨
ur¨
ulmesi i¸cin sistemde verileri ge¸cici
olarak u
¨zerinde tutacak bir gurup veri saklayıcıya ihtiya¸c
duyulmaktadır.
Kaydediciler verinin manevrasında ve ge¸cici olarak
tutulmasında g¨orevlidirler.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
Mikroi¸slemci Mimarisi
Aritmetik ve Mantık Birimi (ALU)
Aritmetik ve Mantık Birimi (ALU)
ALU mikroi¸slemcide aritmetik ve mantık i¸slemlerinin yapıldı˘gı
en ¨onemli birimlerden birisidir.
Aritmetik i¸slemler denilince ba¸sta toplama, c¸ıkarma, ¸carpma,
b¨olme, mantık i¸slemleri denilince AND,OR, EXOR ve NOT
gibi i¸slemler akla gelir.
Komutlarla birlikte bu i¸slemleri mantık kapılarının olu¸sturdu˘gu
toplayıcılar, c¸ıkarıcılar ve kaydıran kaydediciler ger¸cekle¸stirirler.
ALU’da ger¸cekle¸sen b¨
ut¨
un bu i¸slemler kontrol sinyalleri
vasıtasıyla Zamanlama ve Kontrol Biriminin g¨ozetiminde e¸s
zamanlı olarak yapılır.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
Mikroi¸slemci Mimarisi
Aritmetik ve Mantık Birimi (ALU)
Aritmetik ve Mantık Birimi (ALU)
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
Mikroi¸slemci Mimarisi
Aritmetik ve Mantık Birimi (ALU)
Aritmetik ve Mantık Birimi (ALU)
ALU’da basit matematik komutlar zorlanmadan i¸slenebilir
fakat karma¸sık aritmetik i¸slemleri (do˘
grudan bir komutla
¸carpma, b¨olme, karek¨
ok alma) ger¸cekle¸stirmek i¸cin ayrı
altyordam gruplarına veya ek elektronik devrelere ihtiya¸c
duyulur.
E˘ger ek devre konulmamı¸ssa mevcut devrelerle bu i¸slemleri
ger¸cekle¸stirmek i¸cin birbiri ardına aynı komutu defalarca
i¸slemek gereklidir, bu da zaman kaybı demektir.
Geli¸smi¸s mikroi¸slemcilerde bu devreler yerle¸sik vaziyettedir.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
Mikroi¸slemci Mimarisi
Aritmetik ve Mantık Birimi (ALU)
Aritmetik ve Mantık Birimi (ALU)
Geli¸smi¸s i¸slemlerde kayan noktalı aritmetik i¸slemleri
ger¸cekle¸stirmek u
¨zere FPU (Floating Point Unit) bir i¸slemci
daha yerle¸stirilmi¸stir.
Bu sayede k¨
u¸cu
¨k haneli veya k¨
uc¸u
¨k kesirli sayılarla i¸slem
yapılabilmektedir.
E˘ger sistemde FPU mevcutsa a˘
gır matematiksel i¸slemler bu
i¸slemci tarafından yapılırken ana i¸slemci di˘
ger i¸slemlerle me¸sgul
olaca˘gından sistemde yava¸slama yok denecek kadar az olur.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
Mikroi¸slemci Mimarisi
Zamanlama ve Kontrol Birimi
Zamanlama ve Kontrol Birimi
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
Mikroi¸slemci Mimarisi
Zamanlama ve Kontrol Birimi
Zamanlama ve Kontrol Birimi
Zamanlama ve kontrol birimi, bellekte program b¨ol¨
um¨
unde
bulunan komut kodunun alınıp getirilmesi, kodunun ¸c¨oz¨
ulmesi,
ALU tarafından i¸slenilmesi ve sonucunun alınıp belle˘ge geri
konulması i¸cin gerekli olan kontrol sinyalleri u
¨retir.
Bilgisayar sisteminde bulunan dahili ve harici b¨
ut¨
un elemanlar
bu kontrol sinyalleri ile denetlenir.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
Mikroi¸slemci Mimarisi
Zamanlama ve Kontrol Birimi
Zamanlama ve Kontrol Birimi
Basit bir mikroi¸slemcide bu b¨
ol¨
um 3 de˘
gi¸sik i¸slevi yerine getirir:
˙slemci, harici saat sinyali u
1 Zamanlama Kontrol¨
u: I¸
¨reten bir
birimden giri¸s alan i¸c-saat devresine sahiptir. Bir sinyal
alınarak talebe g¨ore zaman sinyallerine c¸evrilerek sisteme
da˘gıtılır.
2
Komut kod c¸¨oz¨
uc¨
us¨
u: Bu devre komut kaydedicisinde tutulan
komutları yorumlar ve ALU’ya kaydedicilerle ¸calı¸sması i¸cin
uygun sinyaller g¨onderilir.
3
Kesme ve Mantık Birimi:Bu birim di˘
ger kontrol elemanlarına
benzer. Gerekli durumlarda kesme sinyallerini alarak i¸slemciyi
uyarır.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
16 Bitlik ˙I¸slemciler
16 bitlik mikroi¸slemciler basit olarak 8 bitlik i¸slemcilerde
oldu˘gu gibi Kaydedici b¨
ol¨
um¨
u, ALU ve Zamanlama-Kontrol
birimine sahiptir.
Fakat mimari yapısı c¸oklu g¨
orev ortamına uygun hale
getirildi˘ginden, i¸slemci i¸cerisindeki b¨
ol¨
umler de fonksiyonel
a¸cıdan iki mantıksal ana b¨
ol¨
um halinde daha ayrıntılı olarak
a¸cıklanmaktadır.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
16 Bitlik ˙I¸slemciler
16 bitlik x86 tabanlı i¸slemciler veri yolu ba˘
gda¸stırma birimi
(BIU) ve icra birimi (EU) olmak u
¨zere iki ana b¨ol¨
umde
toplanabilir.
BIU birimi, EU birimini veriyle beslemekten sorumluyken, icra
birimi komut kodlarının ¸calı¸stırılmasından sorumludur.
BIU b¨ol¨
um¨
une segment kaydedicileriyle birlikte IP ve komut
kuyrukları ve veri alıp getirme birimleri dahilken, EU b¨ol¨
um¨
une
genel ama¸clı kaydediciler, kontrol birimi, aritmetik ve
mantıksal komutların i¸slendi˘
gi birim dahildir.
Bu birimler c¸ip u
¨zerinde birbirine fiziksel olarak ba˘glıdır.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
16 Bitlik ˙I¸slemciler
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
Veri Yolu Ba˘
gda¸stırma Birimi (BIU)
Veri Yolu Ba˘gda¸stırma Birimi (BIU)
˙I¸slenecek komutların kodları sistem tarafından bellekle ilgili
segmentlerdeki adreslere yerle¸stirilir.
Bellekteki bu komutlar ¸calı¸stırılaca˘
gı zaman do˘grudan veri
yolu ba˘gda¸stırma birimi tarafından bellekten alınarak kod
¸c¨ozme birimine getirilirler.
Ayrıca icra edilen bir komutun sonucu belle˘
ge yazılaca˘gı
zaman veriyolu ba˘
gda¸stırma biriminden geriye yazma talep
edilir.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
Veri Yolu Ba˘
gda¸stırma Birimi (BIU)
Veri Yolu Ba˘gda¸stırma Birimi (BIU)
˙Icra biriminin komutlarıyla verinin alınıp getirilmesi veya
belle˘ge depolanması sırasında veri ba˘
gda¸stırma birimi
otomatik olarak getirilen verilerdeki komutları adına tampon
da denilen i¸slemcinin tipine g¨
ore kapasitesi de˘gi¸sen komut
kuyru˘guna yerle¸stirir.
Bellekten alınıp getirilecek ve i¸slenecek bu komutların yeri
CS:IP kaydedici ikilisi tarafından belirlenir.
Bellekte i¸slenecek programın ilk komutunun bulundu˘gu adres
bu birim tarafından otomatik olarak CS:IP kaydedicilerine
yerle¸stirilir.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
Veri Yolu Ba˘
gda¸stırma Birimi (BIU)
Veri Yolu Ba˘gda¸stırma Birimi (BIU)
Bellekten veya I/O birimlerinden her ne y¨
ontemle olursa olsun
bir ¸sekilde komut kuyru˘
guna getirilen komut kodları ve
operand bilgileri icra birimi tarafından i¸slenmek i¸cin hazır
durumdadır.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
˙Icra Birimi (EU)
˙Icra Birimi (EU)
Bu birim, BIU ile birlikte paralel c¸alı¸sarak komut kuyru˘guna
s¨
ur¨
ulen makine dilindeki komutların kodunun c¸¨oz¨
ulmesi ve
i¸slemci i¸cerisinde her bir komutun do˘
gru bir bi¸cimde ele
alınarak i¸slenmesinden sorumludur.
E˘ger komutun i¸slenmesi sırasında herhangi bir veriye gerek
duyulursa ve veri genel ama¸clı kaydedicilerden birindeyse alınıp
getirilmesi, e˘ger veri harici ortamdaysa (bellek veya ¸cevresel
cihazlarda) BIU’dan bu verinin talep edilmesi gibi i¸slemleri EU
ger¸cekle¸stirir.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
˙Icra Birimi (EU)
˙Icra Birimi (EU)
˙Icra birimi komut kuyru˘
gunun en u
¨st¨
undeki komut kodunu alıp
getirdikten sonra, kodalr bir komut-kod c¸¨
oz¨
uc¨
u vasıtasıyla,
i¸cerisinde komutların mikro kar¸sılıkları olan (mikro-kod ROM)
ve adına mikroprogram denilen bir mikro-kod sıralayıcısının
kontrol¨
u altında c¸¨
oz¨
ulerek ALU birimine s¨
ur¨
ul¨
ur.
E˘ger kodu belirlenen kod bir aritmetik ya da mantık
komutuysa, icra birimindeki adres u
¨reteci vasıtasıyla BIU
uyarılarak bellekten veri alıp getirilerek icra birimindeki
kaydedicilere veya do˘
grudan ALU’ya yollar ve kontrol biriminin
denetiminde bu veriyle ne yapılması gerekiyorsa o yapılır.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
˙Icra Birimi (EU)
˙Icra Birimi (EU)
Komutlar i¸slendikten sonra sonu¸c bilgisi nereye depolanacaksa
(bir kaydediciye veya bellek alanına) oraya g¨
onderilir.
Bir komutun i¸slenmesinden sonra komut kuyru˘gunda bulunan
sıradaki komutun ele alınması i¸cin kontrol birimi sinyal
g¨onderir.
˙Ilk mikroi¸slemcilerde bir komutun i¸slenmesi u
¨¸c a¸samada
yapılmaktaydı.
1
2
3
Komut kodunun bellekten alınıp getirilmesi
Kodunun ¸c¨
oz¨
ulmesi
˙I¸slenmesi
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
˙Icra Birimi (EU)
˙Icra Birimi (EU)
Bir komut kodu u
¨¸c a¸samalı i¸s hattına girerek belli saat
¸cevrimlerinde i¸slenmekteydi.
Bu teknikte i¸s hattına giren bir komut icra edilmeden ikinci bir
komut hatta alınmıyordu.
Bir komut bir kademede i¸slendikten sonra di˘
ger kademeye
ge¸cti˘ginde ¨onceki kademe bo¸s duruyordu ve b¨oylece i¸slemci
¸cevrimleri bo¸sa harcanıyordu.
Bu tip c¸alı¸sma sistemine tek kademeli i¸s-hattı tekni˘gi
denmektedir.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
˙Icra Birimi (EU)
˙Icra Birimi (EU)
Daha sonraları mikroi¸slemci mimarisindeki geli¸simlerle (32 bit
i¸slemciler) i¸s hattına alınan bir komut bir sonraki safhaya
ge¸cti˘ginde bo¸salan safhaya ba¸ska bir komut alınmaktadır.
B¨oylece her saat ¸cevriminde i¸s hattındaki t¨
um kademeler bir i¸s
ile me¸sgul olmakta ve toplamda birden ¸cok i¸slem
yapılmaktadır. Bu tip i¸slemci ¸calı¸sma sistemine s¨
uper i¸s hatlı
teknik denmektedir.
Kısaca i¸s hattı tekni˘
gi, mikroi¸slemcinin farklı kaynaklar
kullanarak komutları ardı¸sık adımlara b¨
olmesi i¸slemine denir.
Bundan dolayı i¸slemci bir ¸cok i¸slemi paralel olarak aynı anda
yapar.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
˙Icra Birimi (EU)
˙Icra Birimi (EU)
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
˙Icra Birimi (EU)
˙Icra Birimi (EU)
Mikroi¸slemcinin her defasında komut alıp getirmesi ve onu
i¸slemesi sistemi yava¸slatır. Bu yava¸slı˘
gı gidermek i¸cin i¸s hattı
tekni˘gi yeterlidir.
Fakat tekrar belle˘
ge eri¸silmek istendi˘
ginde bu defada belle˘gin
i¸slemci hızında olmaması ve ona gerekti˘
gi hızda cevap
vermemesi i¸slemci tasarımcısına bir sorun daha ortaya
¸cıkarmı¸stır.
Burada verinin akı¸sını hızlandıran ve sistemin bir b¨
ut¨
un halinde
aynı hızda c¸alı¸smasını sa˘
glayan bir dizi tedbirler alınmı¸stır.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
˙Icra Birimi (EU)
˙Icra Birimi (EU)
G¨
un¨
um¨
uz i¸slemcilerinde bu tip sorunlar Dinamik C
¸ alı¸sma adı
altında i¸slemciye kazandırılan yeteneklerle yok edilmeye
¸calı¸sılmı¸stır.
Dinamik ¸calı¸smaya dahil olan ¨
o˘
geler ¸sunlardır:
Mikroi¸slemcinin bir sonraki komutla birlikte ele alaca˘gı komut
gurubunun tahmin edilmesi i¸slemine C
¸ oklu Dallanma Tahmini
denir.
Komutlar arasındaki ba˘
gımlılıkları analiz eden bir veri akı¸s
analizi ve
˙Ilk iki ¨
o˘
genin sonu¸clarını kullanarak komutları spek¨
ulatif
¸calı¸stırma i¸slemidir.
Sistemdeki elemanların hızlarının birbirine yakın olmasının
yanında ¨on bellekler ve s¨
uperskalar mimarisi hızda ¨onemli rol
oynamaktadır.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
˙Icra Birimi (EU)
Aritmetik ve Mantık Birimi (ALU)
˙Icra birimindeki komutun kodu ¸c¨
oz¨
uld¨
ukten sonra yapılacak
i¸slem aritmetik ya da mantık i¸slemi olacaktır.
Bu i¸slemin y¨
ur¨
ut¨
ulmesi i¸si ALU (Arithmetic and Logic Unit)
birimine verilmi¸stir.
Bu birimde bayt veya word olarak basit d¨
ort i¸slemin yanında
verinin bit olarak artırılması ya da azaltılması, sa˘ga sola
kaydırılması veya y¨
onlendirilmesi i¸slemleri yapılabilir.
Aynı zamanda ALU bayt veya word verisi u
¨zerinde bit-bit
mantıksal i¸slemlerin yapılması i¸cin de ¸cok elveri¸slidir.
AND,OR ve XOR komutlarıyla, iki bayt veya iki word verisi
arasında bit e¸slemesi i¸slemleri yapılabilir.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
˙Icra Birimi (EU)
Aritmetik ve Mantık Birimi (ALU)
˙Ilk mikroi¸slemcilerde ¸carpma b¨
olme gibi aritmetik komutların
yerine getirilmesinde sa˘
ga veya sola kaydırma komutlarından
faydalanılmaktaydı, fakat 16 bitlik i¸slemcilerle birlikte
mimarinin geli¸smesine paralel olarak komut k¨
umelerindeki
artı¸s, bu i¸slemleri do˘
grudan yapabilecek MUL ve DIV gibi
komutları da beraberinde getirmi¸stir.
Hangi komut kullanılırsa kullanılsın toplayıcı ve ¸cıkarıcı
devreleri ¸carpma ve b¨
olme i¸slemlerinde ¸carpma i¸cin u
¨st¨
uste
toplama, b¨olme i¸cin u
¨st¨
uste ¸cıkarma ¸seklinde kullanılmaktadır.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
˙Icra Birimi (EU)
Aritmetik ve Mantık Birimi (ALU)
ALU gerekli i¸slemi bitirdikten sonra adına bayrak kaydedicisi
denilen h¨
ucreye yazılacak durum bitlerini kontrol eder.
Bu bitler bir sonraki i¸slenecek komuta etki edebilir.
Mikroi¸slemci t¨
um bu i¸slemlerin d¨
uzenli bir ¸sekilde
y¨
ur¨
ut¨
ulebilmesi i¸cin veri yolu ba˘
gda¸stırma birimi ile icra
biriminin paralel olarak ¸calı¸sması gerekir.
Herhangi bir kopuklukta makine kilitlenebilir.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
˙Icra Birimi (EU)
Kaydediciler
˙I¸slemci i¸cerisinde ¸ce¸sitli verilerin manevrasında kullanılmak
u
¨zere ¨ozel ama¸clı 14 kaydedici vardır.
Bu kaydediciler fonksiyonlarına g¨
ore d¨
ort gruba ayrılırlar:
Bunlardan
4
3
2
5
tanesi
tanesi
tanesi
tanesi
segment kaydedicisi
i¸saret kaydedicisi
indis kaydedicisi
genel ama¸clı kaydedicilerdir.
Bunlardan ba¸ska bir de bayrak kaydedicisi mevcuttur.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
˙Icra Birimi (EU)
Segment Kaydediciler
B¨
uy¨
uk kapasiteli belleklerde bilginin y¨
onetimi (y¨
uklenmesi,
saklanması ve sırasını beklemesi) olduk¸ca karma¸sıktır.
Bu sebeple b¨
uy¨
uk bellekler belli ama¸clarla 64 Kbaytlık k¨
uc¸u
¨k
gruplara (segmentlere) ayrılarak daha kolay y¨
onetilirler.
Bellekte bu b¨ol¨
umlerin ba¸slangı¸c adresi segment kaydedicileri
tarafından tutulurlar.
Bu b¨ol¨
umdeki verilerin adresleri ise, segment kaydedici
i¸ceri˘gine uzaklı˘gıdır ve ofset adres olarak anılırlar.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
˙Icra Birimi (EU)
Segment Kaydediciler
G¨osterdikleri bellek alanlarının olu¸sumuna g¨
ore segment adları
¨ozel ama¸cları olarak verilmi¸stir.
Buna g¨ore programcı tarafından yazılan komut kodlarının
assemblera ba˘glı olarak sistem tarafından bellekte saklandı˘gı
b¨ol¨
ume kod segment adı verilir.
Kod segmentteki komutlarla ilgili olan veya bu kodların
i¸sleyece˘gi verilerin saklandı˘
gı ba¸ska bir b¨
ol¨
ume data segmenti
denilir.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
˙Icra Birimi (EU)
Segment Kaydediciler
Verilerin ¸cok b¨
uy¨
uk oldu˘
gu istatistiksel bilgilerin tutuldu˘gu
data segmentinin yetmedi˘
gi durumlarda ikinci bir b¨ol¨
um vardır
ki buna ekstra segment adı verilir.
Networking ve korumalı mod i¸slemlerinde bu data
segmentlerinin b¨
uy¨
ukl¨
u˘
gu
¨ de yetmezse, 386 ve daha sonraki
i¸slemcilerde F segment ve G segment denilen b¨ol¨
umler
tanımlanmı¸stır.
Bunun anlamı bellek miktarının mikroi¸slemci mimarisi ile
birlikte paralel olarak artması demektir.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
˙Icra Birimi (EU)
Segment Kaydediciler
Mikroi¸slemcilerde komutların i¸slenmesi sırasında ,
kaydedicilerin yetersiz gelmesi durumunda verinin ge¸cici olarak
bellekte atıldı˘gı ¨ozel b¨
ol¨
ume Yı˘
gın Segmenti denilir.
Bellekteki bu b¨ol¨
umlerin ba¸slangı¸c adresi kendi adlarıyla
i¸slemci i¸cerisinde yer alan kaydedicilerde tutulur.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
˙Icra Birimi (EU)
Segment Kaydediciler
Kod segment kaydedicisi: Kod segment bellekte ¸calı¸stırılacak
komutların sıralı bir ¸sekilde bulundu˘
gu b¨
ol¨
umd¨
ur.
Data Segment Kaydedicisi: Normalde i¸slenecek verinin
depolandı˘gı bellek alanının ba¸slangı¸c adresini g¨osterir. Di˘ger
segment kaydedicileri gibi tam adresin segment tarafını
g¨osterir.
Ekstra segment kaydedicisi: ES olarak adlandırılan bu
kaydedici, programcı tarafından tanımlanmadık¸ca i¸slemci bunu
kullanmaz. Genellikle string i¸slemlerinde hedef adresi olarak
algılanır.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
˙Icra Birimi (EU)
Segment Kaydediciler
Yı˘gın Segment Kaydedicisi: Kısaca SS olarak bilinen bu
kaydedicinin g¨osterdi˘
gi bellek alanına verilen ad adından da
anla¸sılabilece˘gi gibi bir takım veri i¸slenirken yer yoklu˘gundan
veya kaydedici yetersizli˘
ginden dolayı verinin ge¸cici olarak
yerle¸stirildi˘gi yerdir.
Yı˘gına veriler ge¸cici olarak atılabildi˘
gi gibi, program i¸cerisinde
altyordam c¸a˘grılmasında veya di˘
ger y¨
uksek d¨
uzeyli dillere
parametre ge¸ci¸sleri yapılmasında c¸ok sık kullanılmaktadır.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
˙Icra Birimi (EU)
Segment Kaydediciler
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
˙Icra Birimi (EU)
Segment Kaydediciler
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
˙Icra Birimi (EU)
Genel Ama¸clı Kaydediciler
Genel ama¸clı kaydediciler , mikroi¸slemcide program
komutlarının icrası sırasında verinin manevrasında kullanılan ve
yapısal olarak en k¨
u¸cu
¨k b¨
ol¨
um¨
u 8 bitlik bellek h¨
ucresine
benzeyen elektronik elemanlardır.
Genel ama¸clı kaydediciler kendi aralarında yaptıkları i¸se g¨ore
iki gruba ayrılırlar.
Birinci grupta ¸cok ama¸clı kaydedicilere
EAX,EBX,ECX,EDX,ESI,EDI ve EBP dahilken, ikinci ¨ozel
ama¸clı kaydediciler grubuna ESP,EIP ve Bayrak kaydedicisi
girer.
386’ya kadar bu kaydediciler 16 bitlik AX,BX,CX ve DX olarak
i¸slem g¨orm¨
u¸slerdir.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
˙Icra Birimi (EU)
Genel Ama¸clı Kaydediciler
Daha k¨
u¸cu
¨k 8 bitlik verilerin (bayt) i¸slenmesinde kullanılmak
u
¨zere daha da ufak par¸calarla tanımlanabilmektedir.
AH,AL,BH,BL,CH,CL,DH ve DL gibi AX serisi kaydediciler 16
bitlik verilerin saklanmasında EAX serisi kaydediciler 32 bitlik
verilerin saklanmasında kullanılmaktadır.
Kaydedici kısaltmasındaki X’in manası H (High) ve L
(Low)’un birlikte kullanımı E ise Extenden (geni¸sletilmi¸s)
manasına gelmektedir.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
˙Icra Birimi (EU)
Genel Ama¸clı Kaydediciler
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
˙Icra Birimi (EU)
Genel Ama¸clı Kaydediciler
AX kaydedicisi:Ak¨
um¨
ulat¨
or AX koduyla tanımlanır ve verilerin
ilk ele alınmasında ba¸srol oynadı˘
gından ba¸s kaydedici olarak
d¨
u¸su
¨n¨
ulebilir.
8,16 ve 32 bitlik verilerle c¸arpma, b¨
olme bazı I/O i¸slemlerinde
ve bazı harfdizi i¸slemlerinde etkin bir bi¸cimde kullanılmaktadır.
BX kaydedicisi: Taban adres kaydedicisi olarak bilinen ve BX
koduyla tanımlanan kaydedici, bellekteki veri gruplarının
ofsetinin tutulmasında bir indis¸ci gibi davranır.
Ayrıca hesaplamalarda ve 32 bitlik i¸slemcilerde bellekteki
verinin adreslenmesinde de kullanılmaktadır.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
˙Icra Birimi (EU)
Genel Ama¸clı Kaydediciler
CX Kaydedicisi: Saya¸c kaydedicisi olarak bilinen CX, string
i¸slemlerinde bir saya¸c elemanı veya d¨
ong¨
u i¸slemlerinde
tekrarlama sayıcısı gibi i¸slevleri yerine getirir.
DX kaydedicisi: Data kaydedicisi diye tanımlanan DX
kaydedicisi, genellikle ak¨
um¨
ukat¨
ore yardımcı olan b¨
ut¨
un
i¸slemlerde bir tampon gibi davranan kaydedicidir.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
˙Icra Birimi (EU)
Genel Ama¸clı Kaydediciler
˙I¸saret¸ci ve ˙Indis Kaydedicileri: Mikroi¸slemcili sistemlerde
bellekteki ara adresleri g¨
osteren kaydedicilere i¸saret¸ci adı
verilir.
Bayrak kaydedicisi: Bayrak kaydedicisi bir i¸sleminde sonucun
ne oldu˘gunu kaydedici bitlerine yansıtan bir bellek h¨
ucresini
olu¸sturur. Bu kaydediciye bayrak denmesinin sebebi, karar
vermeye dayalı komutların y¨
ur¨
ut¨
ulmesinde sonuca g¨ore daha
sonra ne yapılaca˘
gını bit de˘
gi¸simiyle bu kaydedicinin 1 bitlik
h¨
ucrelerine yansıtmasıdır. Kaydedici bitlerindeki mantısal 1
bayrak kalktı, 0 bayrak indi demektir. Kar¸sıla¸stırma ve
artimetik komutların ¸co˘
gu bayraklara etki eder.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
˙Icra Birimi (EU)
Bayraklar
Elde Bayra˘gı (C-Carry): E˘
ger toplama sonucunda elde,
¸cıkarma sonucunda bor¸c ortaya ¸cıkıyorsa C=1 aksi taktirde 0
olur. Aynı zamanda C bayra˘
gı kaydırma ve y¨
onlendirme
i¸slemleri sonucunda kaydedicinin MSB bitindenveya LSB
bitinden d¨
u¸sen verileri u
¨zerinde tutar ve kar¸sıla¸stırma
i¸slemlerinin sonucunu yansıtır. Ayrıca C bayra˘gı c¸arpma i¸slemi
i¸cin sonu¸c g¨ostericisi gibi hareket eder.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
˙Icra Birimi (EU)
Bayraklar
E¸slik biti (P-parity): ˙I¸slemin sonucunda kaydedicideki
mantıksal birlerin sayısı ¸cift ise P=1 aksi halde P=0 olur.
E¸slik biti genelde veri ileti¸siminde kar¸sılıklı verilerin g¨
uvenli
iletilip iletilmedi˘ginin kontrol¨
unde kullanılır.
Yardımcı Elde Bayra˘
gı: (AC-Auxilary Carry): Eled bayra˘gı ile
aynı i¸slemi g¨or¨
ur fakat sadece 3. bitten bir fazlalık ortaya
¸cıkarsa bu bayrak 1 aksi durumda 0 olur. AC bayra˘gı
paketlenmi¸s ondalık verilerin i¸slenmesinde c¸ok kullanı¸slıdır.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
˙Icra Birimi (EU)
Bayraklar
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
˙Icra Birimi (EU)
Bayraklar
Sıfır Bayra˘gı (Z-Zero): ˙I¸slem sonunda sonu¸c 0 ise Z=1 aksi
halde Z=0 olur. Mesela bu i¸slem sonunda AX kaydedicisindeki
de˘ger 0000 ise sıfır bayra˘
gı 1 olur di˘
ger durumlarda bayrak 0
kalır.
˙saret bayra˘gı (S-Sign): I¸
˙saretli sayılarla yapılan i¸slemlerde bu
I¸
bayrak anlam ifade etmektedir. E˘
ger aritmetik mantık,
kaydırma ve y¨onlendirme i¸slemleri negatif sonu¸c u
¨retiyorsa
S=1 aksi halde S=0 olur. Di˘
ger bir deyimle S bayra˘gı sonucun
8 bit veya 16 bit olmasına bakılmaksızın MSB bitini yansıtır.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
˙Icra Birimi (EU)
Bayraklar
Tuzak Bayra˘gı (T-Trap): Hata ayıklama i¸slemlerinde
komutların adım adım i¸slenmesi maksadıyla kullanılır. Bayrak
1 yapıldı˘gında Debug i¸slemi yapmak i¸cin komutler tek tek
¸calı¸stırılır.
Kesme Yetkilendirme bayra˘
gı (I-Interrupt Enable): Sisteme
ba˘glı harici cihazlardan gelen kesme taleplerine izin verir. I
bayra˘gının 0 olması kesme isteklerine cevap verilmemesini
sa˘glar. Ancak I=1 oldu˘
gunda tekrar istekler g¨oz ¨on¨
une alınır.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
˙Icra Birimi (EU)
Bayraklar
Y¨on Bayra˘gı (D-Direction): String i¸slemlerinde indis
kaydedicisinin ileri yada geri hareket etmesini sa˘glar. E˘ger
bayrak 1 ise indis azalır, 0 ise indis de˘
geri artar. E˘ger D=0 ise,
i¸slemci k¨
u¸cu
¨k adresten b¨
uy¨
u˘
ge yani soldan sa˘
ga do˘gru y¨onelir.
E˘ger D=1 ise, b¨
uy¨
uk adresten k¨
uc¸u
¨˘
ge do˘
gru yani sa˘gdan sola
do˘gru y¨onelir. E˘ger D=1 ise b¨
uy¨
uk adresten k¨
uc¸u
¨k adrese yani
sa˘gdan sola do˘gru y¨
onelir.
˙saretli sayılarla i¸slem yapılırken
Ta¸sma bayra˘gı(O-Owerflow): I¸
bir hatanın ortaya ¸cıkması durumunda g¨
oz¨
uk¨
ur. E˘ger iki aynı
sayıyla toplama i¸slemi yapılıyor ve sonu¸c farklı i¸saretli c¸ıkıyorsa
O=1 olur. E˘ger matematik bir i¸slem sonucunda sonu¸c
kaydedici kapasitesini a¸sıyorsa C bayra˘
gı ile birlikte O bayra˘gı
da 1 olur.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
˙Icra Birimi (EU)
Bayraklar
Giri¸s/C
¸ ıkı¸s Muafiyet d¨
uzeyi (IOPL-IO Privilege Level):
Korumalı mod operasyonlarında G/C
¸ cihazlarının muafiyet
d¨
uzeylerinin se¸cilmesinde kullanılır. E˘
ger o andaki muafiyet
d¨
uzeyi y¨
uksek se¸cilmi¸sse veya IOPL’den daha g¨
uvenilirse, G/C
¸
herhangi bir engellemesiz ¸calı¸sır.
˙I¸ci¸ce Ge¸cmi¸s G¨orevler (NT-Nested Task) Korumalı mod
operasyonlarında o andaki g¨
orevin ba¸ska bir g¨orevle i¸c i¸ce
girmesi i¸slemidir. G¨
orev ba¸ska bir g¨
orevle yazılım tarafından i¸c
i¸ce girdirildi˘ginde bu bayrak 1 olur.
˙I¸sleme devam (R-Resume): Hata ayıklama i¸slemlerinde
(Debug), bir sonraki i¸slenecek komuta devam edilmesinin
kontrol¨
unde kullanılır.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
˙Icra Birimi (EU)
Bayraklar
Sanal Mod(VM-Virtual Mode): Korumalı mod sisteminde
sanal mod i¸sleminin se¸cilmesinde kullanılır. Sanal mod, DOS
sisteminde belle˘gin birka¸c par¸caya b¨
ol¨
umlenmesini sa˘glar.
Segment Sınır Tespiti(AC-Alignment Check): E˘ger word veya
doubleword tanımlamaları kendilerine uygun adres sınırlarında
de˘gilse bu bayrak 1’e kurulur. Bu bayrak sadece 486SX
i¸slemcide kullanılmaktadır.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
Bellek Adreslemesi
Bellek Adreslemesi
Mikroi¸slemciye dayalı sistemlerde adres uzayı fiziksel veya
mantıksal bellek tanımlamasından birisiyle ili¸skilendirilir. C
¸ o˘gu
durumlarda mantıksal bellek yapısı fiziksel bellek yapısından
farklıdır. Fiziksel bellek, bellek sisteminin ger¸cek donanım
yapısıyken mantıksal bellek, bunun programcıya g¨oz¨
uken
tarafıdır.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
Bellek Adreslemesi
Mantıksal Bellek Tanımlaması
Mantıksal bellek tanımlamasında b¨
ut¨
un adresler bayt olarak
numaralandırılır ve programcı buna g¨
ore programını yazar ve
uygular.
16 adres hatlı i¸slemcilerin adres numaraları 0000H ile ba¸slar ve
FFFFH ile sona erer.
Burada tanımlanan adres uzayı 64 KB’dır.
32 adres hattına sahip i¸slemcilerin adres numaraları
00000000H ile ba¸slar ve FFFFFFFFH ile sona erer.
Bu i¸slemcileri kullanan sistemin adresleme kapasitesi b¨oylece 4
GB olur.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
Bellek Adreslemesi
Mantıksal Bellek Tanımlaması
Programcı mantıksal bellek yapısına g¨
ore bir baytlık veriyi
do˘grudan bir adres g¨
ostererek oraya depolar veya oradan bir
kaydediciye y¨
ukleyebilir.
Fakat bir word’l¨
uk bir verinin u
¨zerinde tanımlanması, bellekte
iki ardı¸sık adrese ula¸sacak demektir.
Bu durumda verinin az de˘
gerlikli kısmı k¨
uc¸u
¨k nolu adrese, ¸cok
de˘gerlikli kısmı b¨
uy¨
uk nolu adrese yerle¸stirilir.
Bu i¸sleme ters bayt sıralaması denir.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
Bellek Adreslemesi
Mantıksal Bellek Tanımlaması
32 bitlik EAX kaydedicisindeki 25C35A28H verisi bellekte
0000A035H adresine saklanmak istenirse, d¨
ort ardı¸sık bellek
adresine eri¸sim yapılması gereklidir. Bu i¸slem otomatik olarak
i¸slemci tarafından yapılır programcı yalnızca ba¸slangı¸c adresini
belirtir.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
Bellek Adreslemesi
Fiziksel Bellek Tanımlaması
Belleklerin fiziksel tanımlanması donanımsal bir yakla¸sımdır ve
i¸slemci mimarisine ba˘
glıdır.
G¨
un¨
um¨
uz i¸slemcilerinin bellek organizasyonu 8’er bitlik
banketler halinde (sıralar) yapılır.
16 bitlik bellek d¨
uzeninde iki adet 8 bitlik banketle adresleme
bayt yada word olarak yapılırken, 32 bitlik bellek d¨
uzeninde 4
adet 8 bitlik banketle adreslemeler bayt, word veya
doubleword olarak yapılabilmektedir.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
Bellek Adreslemesi
Fiziksel Bellek Tanımlaması
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
Segment Sınırları
Segment Sınırları
Segmentler, adreslerin e¸sit bir ¸sekilde ondalık olarak 16 ile
b¨ol¨
unebilen ve adına paragraf sınırı denilen adresle ba¸slar.
Segment adres kaydedicileri daima 0H ile ba¸slar.
Mesela herhangi bir segment kaydedicisi i¸ceri˘
gi 255AH ise, 64
KB’lık bellek alanında bu segmentin ba¸slangı¸c adresi 255 A0H
olacaktır.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
Segment Sınırları
Ofset adresleri
Program i¸cerisinde bir segmentteki b¨
ut¨
un adresler o segment
adresine g¨ore g¨orecelidir.
Verinin bulundu˘gu adres, segment kaydedicisinin g¨osterdi˘gi
ba¸slangı¸c adresinden uzaklı˘
gı kadardır.
64 KB’lık bir bellek uzayında 0000H’dan ba¸slayarak FFFFH’e
kadar gider.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
Segment Sınırları
Ofset adresleri
S
¸ ekilde bellekte ger¸cek adresi bulmak i¸cin segment adres ile ofset adresi
belli bir d¨
uzende birle¸stirilir.
Adresi 045B0H ile ba¸slayan data segmentindeki bir komutun adresi
004CH olsun. Bu durumda DS:045B0H’yi g¨
osterecek ve ilgili komut ofset
olarak ta 004CH’yi g¨
osterecektir. Bu durumda komutun data
segmentinde i¸saret etti˘
gi ger¸cek adres 045FCH olacaktır.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
Adresleme Kapasitesi
Adresleme Kapasitesi
X86 mimariye dayalı mikroi¸slemciler tiplerine g¨ore de˘gi¸sik
adresleme kapasitelerine sahiptirler.
8086 ve 8088 i¸slemcilerinin kaydedicileri 16-bitliktir.
Segment adresleri normalde paragraf sınırıyla tanımlı
oldu˘gundan g¨osterdi˘
gi adreslerin sonu sıfırla bitmektedir.
˙I¸slemci i¸cerisinde veri manevrasında bir sorun g¨oz¨
ukmemekte
fakat yerinin bellekten alınması veya belle˘
ge yerle¸stirilmesi
sırasında 20-bitlik bellek hattı segment adresine d¨ort bit
eklenerek 20 bite ¸cıkarılır ve 16-bitlik ofset adresi de eklenerek
ger¸cek adres hesaplanır.
˙I¸slemcilerin t¨
um¨
unde adres hattı o i¸slemcinin adresleme
kapasitesini g¨osterir. Buna g¨
ore 808 6/8088 tipi i¸slemciler 20bitlik adres hattıyla, 220=1.048.560 baytlık bir alanı
i¸saretleyebilir.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
Adresleme Kapasitesi
Adresleme Kapasitesi
80286 i¸slemciler de 16-bitlik i¸slemci olup 8086/8088’den farkı
real moda ek olarak protected modu da kullanarak network
ortamlarına dahil olmu¸stur.
Buna dayalı olarak bir network ortamında bir kaynak bilgi veya
program birden fazla ki¸si tarafından aynı anda
kullanılabilmektedir (Multitasking, Multiusing, Timesharing.
Bu durumda eski i¸slemcideki bellek kapasitesi yetmemektedir.
Korumalı modda adres hattı 24-bile ¸cıkarılmı¸stır.
Segment kaydedicisi, bellekteki 24-bitlik bir adrese eri¸smek
i¸cin bu de˘gere 16-bitlik ofset adresin eklenmesiyle bir se¸cici
gibi hareket eder.
24-bitlik bir adres hattı 16 milyon baytlık (16 MB) bir bellek
alanını i¸saret edebilir.
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
Adresleme Kapasitesi
Adresleme Kapasitesi
386/486 ve Pentium i¸slemciler birer 32-bitlik i¸slemcilerdir.
Bu i¸slemciler real modda (normal ¸calı¸sma modunda) bir 8086
i¸slemci gibi davranır.
Protected Modda (Korumalı mod), i¸slemci 48-bitlik adres
hattı kullanır.
Bu sayıdaki adres hattı 32-bitlik i¸slemcilere 4 milyar bayta (4
GB) kadar adresleme yetkisi verir.
16-bitlik segment kaydedicilerine 32-bitlik ofset de˘gerleri
eklenerek 48-bitlik ger¸cek adreslere ula¸sabilir,
Mikroi¸slemciler-IBasit Mikroi¸slemci Mimarisi
16 Bitlik ˙I¸slemciler
Adresleme Kapasitesi
¨
TES
¸ EKKURLER
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
1 072 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content