close

Enter

Log in using OpenID

Ders slaytları - Hacettepe Üniversitesi

embedDownload
ANKOS
&
Lisans Anlaşmaları Grubu Faaliyetleri
Ata TÜRKFİDANI
ANKOS LAG Üyesi
Yaşar Üniversitesi, İzmir
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
SUNUM KAPSAMI
• Telif Hakları Kavramı ve Kapsamı
• Lisans Anlaşması Kavramı ve Kapsamı
• Lisans Anlaşmalarında Telif Hakları
• Creative Commons ve CC Türkiye
• ANKOS Hakkında
• ANKOS Lisans Anlaşmaları Grubu (LAG) Hakkında
• Lisans Anlaşmaları Çözümlemeleri (Sage ve
İktisat-İşletme-Finans Veri Tabanları LA’ları)
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
Telif Hakları - I
• Bir ürünün yayını, yeniden basımı, dağıtımı,
uyarlanması, gösterimi ya da sahnelenmesi
hakkıdır
• Herhangi bir bilgi veya düşünce ürününün
kullanılması ve yayılması ile ilgili hakların,
yasalarla belirli kişilere verilmesidir.
• Kısaca, orijinal bir yaratının kopyalanmasına
veya kullanılmasına izin verme hakkıdır.
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
Telif Hakları - II
• Telif hakkı, genellikle belirli bir süre için geçerlidir.
Sembolü çember içinde bir "C" harfidir, © harfi
üzerinde bulunduğu yaratının telif haklarının
korunduğunu belirtir ve İngilizce "copyright" kelimesini
ifade eder.
• Bu haklar yazar/yaratıcı tarafından imzalanan ve
hukuki geçerliliği olan bir sözleşme ile yayıncıya
devredilir.
• Telif hakları sözleşmesi, sınırlı ya da tüm hakların
lisansı, yayıncı sözleşmesi, yazar sözleşmesi v.b...
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
Dünyada Telif Hakları Yönetimi
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
WIPO Hakkında
Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPOWorld Intellectual Property
Organization), ülkeler arasında işbirliği
ortamı yaratarak fikri hakların
korunması ve bu haklara saygı
gösterilmesini sağlamak amacıyla 1970
yılında kurulmuştur
Kaynak: http://www.mfa.gov.tr/dunya-fikri-mulkiyet-orgutu.tr.mfa
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
WIPO’nun Faaliyetleri - I
• Fikri mülkiyet korunması ve ihlallerine
yaptırımlar uygulanabilmesi için sözleşmeler
hazırlayarak, dünya çapında geçerli olacak
kural ve ilkeler yaratmak
• Bünyesinde yer alan sözleşmelerin
uygulamasını gözetmek
• Üye ülkelerin fikri mülkiyete ilişkin
mevzuatlarının uyumlaştırılmasına çalışmak
• Telif haklarına ilişkin kayıt ve belge taleplerini
karşılamak
Kaynak: http://www.mfa.gov.tr/dunya-fikri-mulkiyet-orgutu.tr.mfa
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
WIPO’nun Faaliyetleri - II
• Telif hakları konusunda bilgi alış-verişinde
bulunmak
• Gelişmekte olan ülkeler ile en az gelişmiş
ülkelere hukuki yardım sağlamak
• Hakemlik Merkezi aracılığıyla özel nitelikli
(internet adresi vb.) telif haklarına ilişkin
uyuşmazlıkların çözümüne yardımcı
olmak
• Bilgisayar ve internet ortamında fikri
mülkiyete ilişkin bilgi sunmak
Kaynak: http://www.mfa.gov.tr/dunya-fikri-mulkiyet-orgutu.tr.mfa
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
Türkiye’de Telif Hakları Durumu - I
Türkiye’nin de taraf olduğu WIPO Sözleşmesine
göre kısıtlayıcı hükümler, yayınlanan son
kopyaya yani son baskıya ilişkin hususları
içermektedir. Yayıncıya araştırmasının ön-bası
veya son-bası haklarını devretmemiş yazarlar;
makalenin ya da araştırmanın telif haklarını ihlal
etmeden bu versiyonlarını toplulukla paylaşabilir
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
Türkiye’de Telif Hakları Durumu - II
Eserlerin ön‐basıları; son‐basıdan yani yayınevi
tarafından
yayımlanan
baskısından
–içerik
açısından bazı editoryal düzeltmelerin bulunmaması,
format açısından yayınevi formatında olmaması vb.
‐farklı olacağından açık arşivlerde yayımlanması telif
hakları açısından herhangi bir sorun oluşturmamakta,
herhangi bir kişi veya kuruluştan izin isteme
gereksinimi bulunmamaktadır. Aksi halde yazar,
yayınevi ile imzalanan telif hakkı devir
sözleşmesine bağlı olarak yayınevinden izin almak
zorundadır
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
Türkiye’de Telif Hakları Durumu - III
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
Türkiye’de Telif Hakları Durumu - IV
Gerek 1910 tarihli Hakkı Telif Kanunu gerekse
Türkiye’nin 1886 Bern Sözleşmesi’nin 1948 belgesine
katılmasını gerçekleştiren 5777 sayılı kanun, 5846
Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun yürürlüğe
girdiği 1 Ocak 1952 tarihine kadar uluslararası
alandaki gelişime uzak kalmıştır.
5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ise Profesör
Ernst Hirsch tarafından hazırlanmış ve 1952 yılında
yürürlüğe girmiştir. 1952’de yürürlüğe giren 5846
sayılı kanun ise 1983, 1995, 2001, 2004 ve 2007
ve 2008 yıllarında değişikliğe uğramıştır.
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
Türkiye’de Telif Hakları Durumu - V
27 Haziran 2012 tarihinde Telif Hakları Genel Müdürlüğü
tarafından yapılan toplantı sonrasında basına duyurulan ve
üzerinde çalışmaların sürdüğü “5846 sayılı Fikir ve Sanat
Eserleri Kanun’unda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
Tasarısı Taslağı” ile “Kamuya Ödünç Verme” adlı yeni bir
madde eklenmiştir:
“5. Kamuya ödünç verme:
MADDE 34/A- Bir eserin aslı veya çoğaltılmış nüshalarının
kamuya açık kuruluşlar tarafından ödünç verilmesi, hak
sahiplerine uygun bir bedel ödenmesi koşuluyla serbesttir.
Bu fıkra bilgisayar programlarının ödünç verilmesi
bakımından uygulanmaz.
Kamu kütüphaneleri ile kamuya ait eğitim kurumları birinci
fıkrada belirtilen bedeli ödemekten muaftır.
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
Türkiye’de Telif Hakları Durumu - VI
Kamuya açık kuruluşların sınıflandırması ile bu maddenin
uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak
yönetmelikle belirlenir.”
Bu maddede kullanılan “kamu kütüphanesi” ve “kamuya ait
eğitim kurumu” ifadeleri muğlak olup, kapsamı tam belli
değildir. Bu maddede yapılması önerilen değişiklik;
tasarıdaki bu maddenin ikinci fıkrasının;
“Kamu kütüphaneleri ile kamuya ve kamu tüzel kişilerine
ait eğitim kurumlarına ait eğitim kurumları birinci fıkrada
belirtilen bedeli ödemekten muaftır.” şeklinde
değiştirilmesidir.
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
Lisans Anlaşması Nedir? - I
Lisans Anlaşması, bir Fikri Mülkiyet hakkı
sahibinin (lisans veren/licensor) bu hakka
konu varlığını, belirtilen kurallar dahilinde,
bir başkası (lisans alan/licensee) tarafından
kullanabileceğini düzenleyen anlaşma
olarak tanımlanabilir
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
Lisans Anlaşması Nedir? - II
Fikri Mülkiyetin başkaları tarafından, böyle
bir anlaşma olmadan kullanılması ihlal olarak
nitelendirilir. Bir yazılım alındığında genellikle
elektronik olarak kullanıcıların kabul ettikleri
yazılım lisansları veya bir firmanın fason
üreticisine kendi markasını ürünlerinde
kullanması için verdiği marka kullanım hakkı
gibi anlaşmalar lisans anlaşmalarına örnek
olarak verilebilir.
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
Lisans Anlaşmalarında Telif Hakları - I
Giderek uluslararası düzeyde belirli normlar
yaygınlık kazanmakla birlikte, doğrudan
yayıncısının sunduğu veri tabanları ile çeşitli
yayıncıların bilgilerini bir arada sunan toplama
veri tabanları için kurallar farklılık
gösterebilmekte, herhangi bir veri tabanının
kendine özgü koşulları söz konusu
olabilmektedir.
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
Lisans Anlaşmalarında Telif Hakları - II
Abone olunan veri tabanlarının lisans
anlaşmalarının özenle incelenmesi, son
kullanıcının bilmesi gereken hususların kurumda
duyurulması ve kurallara uyulması konusunda
özen göstermek önem taşır
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
Telif Haklarının Korunması - I
• Belirli sayıda basılı veya elektronik kopya alınabilir,
robot veya benzeri programlar kullanılarak sistematik
şekilde kopyalama yapılamaz
• Veri tabanları kişisel ve akademik bilgi ihtiyacını
karşılamak amacının dışında ticari amaçlı
kullanılamaz ve dağıtılamaz
• Kullanılan tüm bilgilerin hangi kaynaktan alındığı
belirtilmelidir
• Veri tabanlarından alınan kopyalar, yalnızca yetkili
kullanıcılar (öğrenci, akademik ve idari çalışanlar ile
araştırmacılar) arasında paylaşılabilir
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
Telif Haklarının Korunması - II
• Veri tabanlarında yer alan bilgilerin, yayıncı ve yazara
ait telif hakları uyarılarının değiştirilmesi, silinmesi,
vb. uygulamalar yasaktır
• Dış kullanıcılar, e-kaynaklara sadece kütüphanenin
fiziksel mekanından erişebilir
• Veri tabanlarındaki bilgiler derslerde eğitim ve
elektronik rezerv materyali olarak kullanılabilir
• Kütüphanelerarası ödünç verme ile ilgili izin koşulları
değişebilir
• Kural ihlali yapıldığı fark edildiğinde firmaya
bildirilmeli ve önlem alınmalıdır
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
Creative Commons
• 2001 Center for the Public Domain
• Telif hakkı sınırlarını yazarlar belirler
• Özel olarak hazırlanmış telif lisans sözleşmeleri önerir
• “her hakkı saklıdır” ilkesi yerine “bazı hakları saklıdır”
• Elektronik ortamda bulunan bilimsel çalışmaların telif
hakkı ihlali yapılmadan, daha geniş kesimlerce erişimi
sağlanır
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
Creative Commons Lisansları - I
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
Creative Commons Lisansları - II
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
Creative Commons Türkiye
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
Creative Commons İyi Uygulamalar
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
Creative Commons Türkiye
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
ANKOS Lisans Anlaşmaları Grubu
İlkay HOLT
Koordinatör
Özyeğin Üni.
Kerem
KAHVECİOĞLU
(İstanbul Bilgi
Üni.)
Kamil YEŞİLTAŞ
(Koç Üni.)
Ata TÜRKFİDANI
(Yaşar Üni.)
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
LAG’ın Misyonu
• ANKOS üyelerinin dünya normlarında haklar
edinerek; elektronik kaynaklardan en etkin
biçimde yararlanmalarını sağlamak
• Telif hakları, kullanımda özen gösterilmesi
gereken hususlar ve kısıtlamalar konusunda
ANKOS üyeleri arasında farkındalığı artırarak
bilgi üreten ve sağlayanlarla ANKOS üyelerinin
sağlıklı bir ortaklık sürdürmelerini güvence
altına almaktır
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
ANKOS LAG’ın Rolü
• ANKOS, anlaşma metni üzerinde üye kurumlarının
ürünü adil kullanımını ve hak kazanımını sağlar
• Model bir anlaşma metnini onaylar
• Anlaşmada tarafların firma ile üye kurum olmasını
tercih eder
• Mevcut veya yeni konsorsiyum için ürün anlaşma
metninin imzalı veya paraflı versiyonunu ara yüze
taşır
• Bu anlaşmalara ait Haklar ve Kısıtlar Tablosunu
düzenleyerek ANKOS sitesine ekler
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
Değerlendirmede Önemli Koşullar
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Yeni ürünlerde 1 yıllık anlaşma
Uzun soluklu mevcut anlaşmalarda 3 yıllık yenileme
Otomatik yenilemenin engellenmesi
Kampüs dışı erişim
“Walk-in user” kullanım hakkı
90 gün ödeme süresi
Ödeme yapılan yıllar için ürüne erişim hakkı
Kullanım ihlalinin diğer üyeleri olumsuz etkilememesi
Kaynak paylaşımı, eğitim amaçlı kullanım
COUNTER uyumlu kullanım istatistiği
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
Dikkat Edilenler
•
•
•
•
•
•
•
Anlaşma süresi
Anlaşma ekinde verilen kaynak listeleri
Anlaşma iptal koşulları
Yıllık fiyat artış oranları
Gecikme faizi
Abone olunan yıllara erişim
Otomatik yenileme
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
Haklar ve Kısıtlar Tablosu
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Yetkili Kullanıcılar
Ders Paketleri
Elektronik Rezerv
ILL Kuralları
Ödeme Koşulları
Deep Discount Price (DDP) İndirimi
Kullanım İstatistikleri
İptal Sonrası Erişim (Perpetual Access)
Opt-Out (Çok yıllı anlaşmalardan ayrılma)
Dergi İptali ve Değişim
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
Devam Eden Faaliyetler
• Lisans anlaşmalarının Türkçe’ye çevirilerinin
noter onaylı bir kopyası web sitesine konuyor
• Haklar ve Kısıtlar tablosu şifresiz olarak herkese
açık alana taşınacak
• Model anlaşma ilkeleri web sitesinde yer alacak
• Anlaşma taraflarının üye kurum ve sağlayıcı
firma olarak yapılandırılması teşvik ediliyor
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
Temsil ve Katkılar
• Ulusal Kaynak Paylaşım Çalıştayları
• ANKOSLink Yıllık Toplantıları
• ANKOS Daire Başkanları Toplantıları
• Yayıncılar Birliği - İlim ve Edebiyat Eserlerinin Toplu
Lisanslaması: İçeriğe Kolay ve Sürekli Erişim Toplantısı
• BBY Bölümlerine Lisans Anlaşmaları ve Telif Hakları
seminerleri
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
ULAKBİM LA Çalışmaları
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
Dünyada Gelişmeler
• Anlaşmaların bilimsel iletişim sürecini destekleyen
maddeler içermesi giderek önem kazanıyor
• NESLI2 (JISC) İngiltere; Couperin Fransa; Almanya;
COAR Açık Erişim Anlaşma ve Lisanslar Görev Gücü
• Yazar hakları
• CC-BY
• Kişisel arşivleme yapabilmek
• Ambargo periyodlarının mevcut SHERPA/ROMEO koşullarının
üzerine çıkmaması
• Metin ve veri madenciliği ile ilgili maddeler
• Makale işlem ücreti (APC) ödeyen kurumlara indirim
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
TEŞEKKÜRLER
&
SORULARINIZ
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, BBY BÖLÜMÜ, BİLİMSEL İLETİŞİM DERSİ, 25.04.2014, ANKARA
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
3 867 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content