close

Enter

Log in using OpenID

27-12-2014

embedDownload
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Ùåéäÿð
ßëèéåâ àäûíà Èäìàí-Êîíñåðò
Êîìïëåêñèíäÿ ÿñàñëû òÿìèð
èøëÿðèíèí ýåäèøè èëÿ òàíûø îëóá
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Áàêû
Îëèìïèéà Ñòàäèîíóíäà àïàðûëàí
èøëÿðèí ýåäèøè èëÿ òàíûø îëóá
Äåêàáðûí 26-äà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ âÿ “Áàêû 2015” áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðû Òÿøêèëàò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ìåùðèáàí ßëèéåâà Ùåéäÿð
ßëèéåâ àäûíà Èäìàí-Êîíñåðò Êîìïëåêñèíäÿ àïàðûëàí
ÿñàñëû òÿìèð èøëÿðèíèí ýåäèøè èëÿ òàíûø îëóáëàð. Ýÿíúëÿð âÿ
èäìàí íàçèðè Àçàä Ðÿùèìîâ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ áóðàäà ýþðöëÿí èøëÿð áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèá. Ãåéä åäÿê êè,
1977-úè èëäÿ èíøàñûíà áàøëàíûëàí âÿ 1990-úû èëäÿ...
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Àçÿðáàéúàíû ìöñòÿãèëëèê
éîëóíäà èíêèøàô åòäèðìÿéÿ
ãàäèð áèð ïàðòèéàäûð
Áàõ ñÿh. 3
Äåêàáðûí 26-äà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ âÿ “Áàêû 2015” áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðû Òÿøêèëàò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ìåùðèáàí ßëèéåâà Áàêû
Îëèìïèéà Ñòàäèîíóíäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èøëÿðèí ýåäèøè èëÿ
òàíûø îëóáëàð. Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Äþâëÿò Íåôò Øèðêÿòèíèí ïðåçèäåíòè Ðþâíÿã Àáäóëëàéåâ Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâÿ áóðàäà ýþðöëÿí èøëÿð áàðÿäÿ ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðèá. Òÿìÿëè 2011-úè èëèí èéóíóíäà ãîéóëàí ñòàäèîíóí èíøàñû ñöðÿòëÿ âÿ éöêñÿê êåéôèééÿòëÿ äàâàì åòäèðèëèð...
Áàõ ñÿh. 3
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí íÿøð îëóíóð. 27 äåêàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 238 (4397). Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí îðãàíû. Ãèéìÿòè 40 ãÿïèê
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ Áàêûäà
Ùåéäÿð ìÿñúèäèíèí à÷ûëûøûíäà èøòèðàê åäèá
Ïðåçèäåíòèí èø ýöíö
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Òèìó÷èí Èëéàñ îüëó ßôÿíäèéåâèí Áàêû Õîðåîãðàôèéà Àêàäåìèéàñûíûí ðåêòîðó òÿéèí åäèëìÿñè ùàããûíäà Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà
ñÿíàéåíèí èíêèøàôûíà äàèð 2015-2020-úè èëëÿð ö÷öí Äþâëÿò
Ïðîãðàìû”íûí òÿñäèã åäèëìÿñè ùàããûíäà Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá.
Êàëèôîðíèéà Óíèâåðñèòåòèíèí ïðîôåññîðó, Áåðêëè Ñîôò
Úîìïóòèíã Ìÿðêÿçèíèí äèðåêòîðó Ëöòôè Çàäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ òÿáðèê ìÿêòóáó ýþíäÿðèá.
ÈÒÎ×Ó Êîðïîðàñèéàñûíûí ïðåçèäåíòè âÿ áàø èúðà÷û äèðåêòîðó Ìàñàùèðî Îêàôóæè Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ òÿáðèê
ìÿêòóáó ýþíäÿðèá.
Ôðàíñàíûí “Ëå Ðàúèíý äå Ëåíñ” ôóòáîë êëóáóíóí Ïðåçèäåíòè Æåðâå Ìàðòåë Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ òÿáðèê ìÿêòóáó ýþíäÿðèá.
Öìóìùÿìêàðëàð Èòòèôàãëàðû Êîíôåäåðàñèéàñûíûí áàø
êàòèáè Âëàäèìèð Øåðáàêîâ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ òÿáðèê
ìÿêòóáó ýþíäÿðèá.
Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð Áèðëèéèíèí Èãòèñàäè Ìÿùêÿìÿñèíèí
ñÿäðè Ëéóäìèëà Êàìåíêîâà Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ òÿáðèê ìÿêòóáó ýþíäÿðèá.
Ðóñèéàíûí “Ðîñíàíî” À÷ûã Ñÿùìäàð Úÿìèééÿòè èäàðÿ
ùåéÿòèíèí ñÿäðè Àíàòîëè ×óáàéñ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ
òÿáðèê ìÿêòóáó ýþíäÿðèá.
ÁÄÓ-äà “Èëèí ÿí éàõøû
øàì àüàúû” ìöñàáèãÿñè
Àçÿðáàéúàí ñîí 10 èëäÿ
áþéöê èíêèøàô éîëó êå÷èá
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, ñîí 10 èëäÿ Àçÿðáàéúàí áþéöê
èíêèøàô éîëó êå÷èá. Þëêÿìèçèí ìàëèê îëäóüó òÿáèè ðåñóðñëàðäàí ñÿìÿðÿëè èñòèôàäÿ èìêàíëàðûìûçûí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíÿ çÿìèí éàðàíûá. Íåôò ýÿëèðëÿðèíèí èäàðÿ îëóíìàñûíäà øÿôôàôëûã, ÿäàëÿò ïðèíñèïèíèí ðÿùáÿð òóòóëìàñû þëêÿíèí ìàëèééÿ èìêàíëàðûíûí ýåíèøëÿíìÿñèíäÿ...
Áàõ ñÿh. 4
Ìöáàðèç Ãóðáàíëû:
Àçÿðáàéúàí ïðàãìàòèê
âÿ åôôåêòèâ ñòðàòåýèéà
íÿòèúÿñèíäÿ èíêèøàôûí
êåéôèééÿòúÿ éåíè
ìÿðùÿëÿñèíÿ éöêñÿëèá
Ñèéàâóø Íîâðóçîâ: Éàëòàãëûã
õÿñòÿëèêäèð, îíó ãàíóíëà
ñàüàëòìàã ìöìêöí äåéèë
Éàëòàãëûã, ìÿääàùëûã
èíñàíû àë÷àëäàí õàðàêòåðëÿðäÿíäèð. Òÿÿññöô êè, úÿìèééÿòèìèçäÿ áó õàðàêòåðëÿðÿ ìÿõñóñ èíñàíëàð âàð.
Ùÿòòà áÿçÿí, òÿëÿáÿ éàøëû
ýÿíúëÿð éàëòàãëûã...
Äåêàáðûí 26-äà Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíäÿ (ÁÄÓ)
áó àëè ìÿêòÿáèí òÿëÿáÿ ùÿìêàðëàð èòòèôàãû êîìèòÿñèíèí
(ÒÙÈÊ) òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ “Èëèí ÿí éàõøû øàì àüàúû” ìöñàáèãÿñè êå÷èðèëèá.
Óíèâåðñèòåòäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, 31 äåêàáð Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí Ùÿìðÿéëèéè Ýöíö âÿ Éåíè èë
ìöíàñèáÿòèëÿ êå÷èðèëÿí ìöñàáèãÿäÿ ÁÄÓ-íóí áöòöí ôàêöëòÿëÿðè èøòèðàê åäèáëÿð.
Ìöñàáèãÿ ÿí éàõøû øàì àüàúû áÿçÿìÿêëÿ éàíàøû,
ùÿì äÿ òÿëÿáÿëÿðèí áó èøÿ éàðàäûúû éàíàøìàñû öçðÿ êå÷èðèëèá.
Éàðûøìàíûí íÿòèúÿëÿðèíÿ ùÿñð îëóíàí òÿäáèðäÿ ÁÄÓíóí ðåêòîðó, Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû, àêàäåìèê Àáåë
Ìÿùÿððÿìîâ ÿëàìÿòäàð ýöí ìöíàñèáÿòèëÿ òÿëÿáÿëÿðè
òÿáðèê åäèá, îíëàðà òÿùñèëäÿ éåíè íàèëèééÿòëÿð àðçóëàéûá.
Ñîíðà 17 ôàêöëòÿ àðàñûíäà êå÷èðèëÿí ìöñàáèãÿäÿ
ãàëèáëÿðèí àäëàðû åëàí îëóíóá. Æóðíàëèñòèêà, úîüðàôèéà,
òàðèõ, êèìéà âÿ áèîëîýèéà ôàêöëòÿëÿðè áèðèíúè, ãàëàí ôàêöëòÿëÿð èñÿ èêèíúè éåðÿ ëàéèã ýþðöëöáëÿð.
Áàõ ñÿh. 4
“Àçÿðáàéúàí ñîí èëëÿð
ÿðçèíäÿ ùÿì áþëýÿäÿ, ùÿì
äÿ äöíéàäà ÷îõ áþéöê íöôóç ãàçàíìûø ñöðÿòëè...
“Íîâîëèïåòñê Ìåòàëëóðýèéà Êîìáèíàòû” À÷ûã Ñÿùìäàð
Úÿìèééÿòè Äèðåêòîðëàð Øóðàñûíûí ñÿäðè Âëàäèìèð Ëèñèí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ òÿáðèê ìÿêòóáó ýþíäÿðèá.
“Óðàëâàãîíçàâîä” Åëì-Èñòåùñàëàò Êîðïîðàñèéàñû” À÷ûã
Ñÿùìäàð Úÿìèééÿòèíèí áàø äèðåêòîðó Îëåã Ñèéåíêî Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ òÿáðèê ìÿêòóáó ýþíäÿðèá.
“Ìèð” Äþâëÿòëÿðàðàñû Òåëåðàäèî Øèðêÿòèíèí ñÿäðè Ðàäèê
Áàòûðøèí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ òÿáðèê ìÿêòóáó ýþíäÿðèá.
2014-úö èëäÿ Àçÿðáàéúàíûí
ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû
éöêñÿê òåìïëÿ äàâàì åäèá
Ìöàñèð ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äèíàìèê èíêèøàô éîëóíäà èðÿëèëÿéèð. Áó èíêèøàôûí ýþñòÿðèúèëÿðè ãèñìèíäÿ ñöðÿòëè
ñîñèàë-èãòèñàäè òÿðÿããè - èãòèñàäèééàòûí èíêèøàôû, ðåýèîíëàðûí ñèìàñûíûí ÿñàñëû äÿðÿúÿäÿ äÿéèøìÿñè, âÿòÿíäàøëàðûí ñîñèàë ðèôàù ùàëûíûí äàâàìëû îëàðàã...
Áàõ ñÿh. 4
“Àçÿðáàéúàí ñÿíàéåñè éåíè
èíêèøàô ìÿðùÿëÿñèíäÿ”
éàðàäûúûëûã ìöñàáèãÿñèíèí
éåêóíëàðûíà äàèð
òÿäáèð êå÷èðèëèá
Áàõ ñÿh. 5
Äöíÿí Áàêû Áèçíåñ
Ìÿðêÿçèíäÿ Èãòèñàäèééàò
âÿ Ñÿíàéå Íàçèðëèéèíèí
Àçÿðáàéúàí Ìÿòáóàò Øóðàñû èëÿ áèðýÿ...
Óêðàéíà Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí àêàäåìèêè Àíàòîëè Ðàõàíñêè Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ òÿáðèê ìÿêòóáó ýþíäÿðèá.
Ùåéäÿð ßëèéåâ àäûíà 11 íþìðÿëè ìÿêòÿáèí äèðåêòîðó
Òàòéàíà Òèõîìèðîâà Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ òÿáðèê ìÿêòóáó ýþíäÿðèá.
Àçÿðáàéúàí-ÝÓÀÌ
ÿìÿêäàøëûüû áöòöí
ñàùÿëÿðè ÿùàòÿ åäèð
Áàõ ñÿh. 5
“ÝÓÀÌ: ãèòÿëÿðè áèðëÿøäèðÿðÿê” øöàðû àëòûíäà êå÷èðèëÿí
Áàêû Çèðâÿ òîïëàíòûñû òÿøêèëàòûí èíêèøàôûíûí óçóíìöääÿòëè
ïðèîðèòåòëÿðèíè ìöÿééÿí åäÿðÿê îíóí èíñòèòóñèîíàë úÿùÿòäÿí ìþùêÿìëÿíÿðÿê...
Áàõ ñÿh. 8
2
www.yeniazerbaycan.com
27 äåêàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 238 (4397)
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ Áàêûäà
Ùåéäÿð ìÿñúèäèíèí à÷ûëûøûíäà èøòèðàê åäèá
Äåêàáðûí 26-äà Áàêûäà Ùåéäÿð ìÿñúèäèíèí à÷ûëûøû îëóá.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ, õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâà âÿ àèëÿ öçâëÿðè ìÿðàñèìäÿ èøòèðàê
åäèáëÿð.
Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí òàïøûðûüû èëÿ
èíøà îëóíàí áó éåíè ìÿñúèä 12 ìèí
êâàäðàòìåòð ñàùÿäÿ ñàëûíûá. Ìÿñúèäèí
ôàñàäû Øèðâàí-Àáøåðîí ìåìàðëûã öñëóáóíäà õöñóñè äàøëàðëà öçëÿíèá, îðíàìåíòëÿðèí çÿíýèíëèéè ôàñàääà õöñóñè àðõèòåêòóðà ùàðìîíèéàñû éàðàäûá. Áóðàäà 95
ìåòð ùöíäöðëöéöíäÿ 4 ìèíàðÿ èíøà îëóíóá.
Ãåéä åäÿê êè, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ìÿñúèäèí òèêèíòèñèíè äàèì äèããÿò
ìÿðêÿçèíäÿ ñàõëàéûá, áóðàäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èíøààò èøëÿðèíèí ýåäèøè èëÿ éàõûíäàí ìàðàãëàíûá, ìöòÿìàäè îëàðàã áóðàéà ýÿëÿðÿê ýþðöëÿí èøëÿðëÿ áàüëû ìöâàôèã
òàïøûðûãëàðûíû âåðèá. Öìóìè ñàùÿñè 4200
êâàäðàòìåòð îëàí ìÿñúèäèí äàõèëèíäÿ äÿ
õöñóñè áÿçÿê åëåìåíòëÿðèíäÿí èñòèôàäÿ
îëóíóá, ýöíáÿçèí êÿíàðëàðûíà Ãóðàí
àéÿëÿðè éàçûëûá. 55 ìåòð ùöíäöðëöéöíäÿ
îëàí áàø ýöíáÿç, î úöìëÿäÿí ùöíäöðëöéö 35 ìåòð îëàí èêèíúè ýöíáÿç ìÿñúèäèí
äàõèëèíÿ õöñóñè ýþçÿëëèê âåðèð.
Ñîíðà Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ, õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâà âÿ àèëÿ öçâëÿðè
Ùåéäÿð ìÿñúèäèíèí à÷ûëûøû ìöíàñèáÿòèëÿ
êå÷èðèëÿí ìÿðàñèìäÿ èøòèðàê åäèáëÿð.
Ìÿðàñèì “Ãóðàíè-Êÿðèì”äÿí àéÿíèí
îõóíìàñû èëÿ áàøëàéûá.
Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû ìÿðàñèìäÿ ÷ûõûø åäèá: “Ùþðìÿòëè øåéõ ùÿçðÿòëÿðè.
Ùþðìÿòëè äèí õàäèìëÿðè, ùþðìÿòëè
ãîíàãëàð, ìÿðàñèì èøòèðàê÷ûëàðû.
Áó ýöí þëêÿìèçèí ùÿéàòûíäà ÷îõ
ÿëàìÿòäàð âÿ òàðèõè áèð ýöíäöð. Áó ýöí
áèç Àçÿðáàéúàíûí ÿí áþéöê ìÿñúèäè
îëàí Ùåéäÿð ìÿñúèäèíèí à÷ûëûøûíà òîï-
ìöñÿëìàíëàðûíûí áèðëèéèíè áèð äàùà òÿñäèã åäèð.
Èêè èë áóíäàí ÿââÿë áó ìÿñúèäèí òèêèíòèñè èëÿ áàüëû ìöâàôèã Ñÿðÿíúàì âåðèëìèøäèð. 2012-úè èëèí ñåíòéàáð àéûíäà
áó ìÿñúèäèí òèêèíòèñè áàøëàìûøäûð. Úÿìè èêè èë ÿðçèíäÿ áåëÿ ìþùòÿøÿì ìåìàðëûã ÿñÿðè éàðàäûëìûøäûð. Òèêèíòè çàìàíû ìÿí äÿôÿëÿðëÿ áóðàäà îëìóøàì,
èøëÿðèí ýåäèøè èëÿ ìàðàãëàíìûøàì. Øàäàì êè, áèç Ùåéäÿð ìÿñúèäèíèí òèêèíòèñèíÿ ãûñà
ìöääÿò ÿðçèíäÿ íàèë îëà
áèëäèê. Áó ÿðàçè ýåíèøëÿíäèðèëäè, éåíè éîëëàð ñàëûíäû. Áó ìÿñúèäÿ ö÷ èñòèãàìÿòäÿí éåíè éîëëàð ÷ÿêèëèá, ÿðàçè àáàäëàøäûðûëûá,
ìÿðàñèì çàëû òèêèëèá.
Áó, äîüðóäàí äà òàðèõè ùàäèñÿäèð. ×öíêè áó,
Àçÿðáàéúàíûí ýöúöíö,
èíêèøàô äèíàìèêàñûíû, áèçèì þç ìèëëè, äèíè ÿíÿíÿëÿðèìèçÿ íÿ ãÿäÿð ñàäèã
îëäóüóìóçó ýþñòÿðèð.
Áó ìÿñúèä Óëó þíäÿð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí àäûíû
äàøûéûð. Áó äà òÿáèèäèð.
Ùåéäÿð ßëèéåâ äàùè øÿõñèééÿòäèð. Àçÿðáàéúàí
õàëãûíà áöòöí äþâðëÿðäÿ
ëÿéàãÿòëÿ õèäìÿò åòìèøäèð. Îíóí ðÿùáÿðëèéè àëòûíäà ùÿëÿ ñîâåò
äþâðöíäÿ - 1970-1980-úè èëëÿðäÿ Àçÿðáàéúàíäà áþéöê èíêèøàô ïðîñåñè ýåòìèøäèð. Àçÿðáàéúàí ãàáàãúûë ðåñïóáëèêàéà ÷åâðèëìèøäèð. Ìÿùç î èëëÿðäÿ éàðàäûëàí áþéöê ñÿíàéå ïîòåíñèàëû áó
ýöí ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàíûí óüóðëó èíêèøàôûíà õèäìÿò ýþñòÿðèð. Î èëëÿðäÿ ñîâåò äþâðöíäÿ Óëó þíäÿð ìèëëè äÿéÿðëÿðÿ áþéöê äèããÿò ýþñòÿðèðäè. Îíóí áó
ëàøìûøûã. Áó ìöíàñèáÿòëÿ ñèçè âÿ áöòöí Àçÿðáàéúàí õàëãûíû öðÿêäÿí òÿáðèê åäèðÿì.
Áó ýöí þëêÿìèçèí ùÿð áèð ðàéîíóíäàí äèíäàðëàð, èúòèìàè õàäèìëÿð, íöìàéÿíäÿëÿð ýÿëìèøëÿð âÿ áó ìÿðàñèìäÿ
èøòèðàê åäèðëÿð. Åéíè çàìàíäà, Øèìàëè
Ãàôãàç ìöôòèëÿðè äÿ áèçèì ãîíàãëàðûìûçäûð. Ìÿí îíëàðû ñÿìèìèééÿòëÿ ñàëàìëàéûðàì. Ìÿíèì äÿâÿòèìè ãÿáóë
åäèá áóýöíêö ìÿðàñèìäÿ èøòèðàê åòäèêëÿðèíÿ ýþðÿ îíëàðà ìèííÿòäàðàì.
Îíëàðûí áó ìÿðàñèìäÿ èøòèðàêû Ãàôãàç
ñàùÿäÿêè ôÿàëèééÿòè õàëã òÿðÿôèíäÿí
éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèëèáäèð. Ùåéäÿð
ßëèéåâ Þç õàëãûíà ùÿìèøÿ ÷îõ áàüëû
îëóá âÿ Îíóí ìÿøùóð êÿëàìû - “Ìÿí
ôÿõð åäèðÿì êè, ìÿí àçÿðáàéúàíëûéàì”
áó ýöí ùÿð áèð àçÿðáàéúàíëû ö÷öí éîë
ýþñòÿðèð.
Ìöñòÿãèëëèê äþâðöíäÿ Óëó þíäÿðèí
õàëã ãàðøûñûíäà ÿâÿçîëóíìàç õèäìÿòëÿðè îëìóøäóð. Ùÿòòà ìöñòÿãèëëèéÿ ãÿäÿð îëàí äþâðäÿ ìöñòÿãèëëèéÿ àïàðàí
éîëà äà Ùåéäÿð ßëèéåâ áèðèíúè ãÿäÿì
ãîéìóøäóð. Ìÿùç Îíóí òÿøÿááöñö
èëÿ ùÿëÿ ñîâåò äþâðöíäÿ Íàõ÷ûâàíäà,
Íàõ÷ûâàíûí Àëè Ìÿúëèñèíèí ñåññèéàñûíäà Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòèíèí
ö÷ðÿíýëè áàéðàüû äþâëÿò áàéðàüû êèìè
òÿñäèã åäèëìèøäèð. Éÿíè, áóäóð ìöñòÿãèëëèéÿ àïàðàí éîëëàðûìûç.
Àçÿðáàéúàí õàëãû Óëó þíäÿðÿ áþéöê åòèìàä ýþñòÿðÿðÿê Îíó þçöíÿ
ðÿùáÿð ñå÷ÿíäÿí ñîíðà þëêÿäÿ âÿçèééÿò ìöñáÿòÿ äîüðó äÿéèøìÿéÿ áàøëàìûøäûð. Áèç î èëëÿðè éàõøû õàòûðëàéûðûã.
Ìöñòÿãèëëèéèìèçèí èëê èëëÿðè þëêÿìèç
ö÷öí ÷îõ àüûð êå÷ìèøäèð. Þëêÿìèçèí,
öìóìèééÿòëÿ, ìöñòÿãèë þëêÿ êèìè éàøàìàñû ñóàë àëòûíäà èäè. Èãòèñàäè áþùðàí, ñèéàñè áþùðàí, ñÿíàéå èñòåùñàëûíûí òÿíÿççöëö, äåìÿê îëàð êè, þëêÿ èôëèú
âÿçèééÿòèíÿ äöøìöøäö. Áóíäàí ÿëàâÿ, åðìÿíè èøüàëû, âÿòÿíäàø ìöùàðèáÿñè Àçÿðáàéúàíû ñàðñûäûðäû, äàüûäûðäû.
Àçÿðáàéúàí õàëãû þç ìöäðèêëèéèíè áèð
äàùà ýþñòÿðÿðÿê Óëó þíäÿðÿ öç òóòóá
Îíó ùàêèìèééÿòÿ äÿâÿò åòìèøäèð âÿ
áþéöê äÿñòÿê ýþñòÿðÿðÿê 1993-úö èëäÿ
Ùåéäÿð ßëèéåâè Ïðåçèäåíò âÿçèôÿñèíÿ
ñå÷ìèøäèð.
Îíäàí ñîíðà Àçÿðáàéúàíäà ñàáèòëèê âÿ èíêèøàô äþâðö áàøëàìûøäûð. Ìÿùç
Óëó þíäÿðèí äöíéàýþðöøö, áàõûøëàðû,
ñèéàñè áàúàðûüû ñàéÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí
áöòöí àüûð ñûíàãëàðäàí øÿðÿôëÿ, öçöàü
÷ûõà áèëìèøäèð. Îíóí ãîéäóüó ñòðàòåæè
õÿòò áó ýöí äÿ äÿéèøìÿç îëàðàã ãàëûð.
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ Àçÿðáàéúàíûí áöòöí èñòèãàìÿòëÿð öçðÿ ñòðàòåæè
ùÿäÿôëÿðèíè ìöÿééÿí åòìèøäèð. Áèç áó
ùÿäÿôëÿðÿ ÷àòìàã ö÷öí áó ýöí äÿ ÷àëûøûðûã âÿ áó éîëäà áþéöê óüóðëàðà èìçà àòìûøûã.
Åéíè çàìàíäà, ìÿùç Ùåéäÿð ßëèéåâèí ôÿàëèééÿòè íÿòèúÿñèíäÿ î èëëÿðäÿ
ñàüëàì çÿìèíäÿ äþâëÿò-äèí ìöíàñèáÿòëÿðè ãóðóëìóøäóð. Î, ùÿìèøÿ ãåéä
åäèðäè êè, áèç þç ìèëëè, äèíè àäÿò-ÿíÿíÿëÿðèìèçÿ ñàäèã îëàðàã ìöàñèð, ýöúëö
äþâëÿò ãóðìàëûéûã. Áó èäè Îíóí ñòðàòåæè áàõûøëàðû. Äþâëÿò-äèí ìöíàñèáÿòëÿðèíèí ãóðóëìàñû, ôîðìàëàøìàñû áþéöê
íàèëèééÿòèìèçäèð. Áó ýöí äÿ áó ñèéàñÿò
äàâàì åòäèðèëèð.
Ùåéäÿð ßëèéåâèí äþâðöíäÿ Àçÿðáàéúàíäà 500-äÿí ÷îõ ìÿñúèä òèêèëìèøäèð. Éöçëÿðëÿ ìÿñúèä òÿìèð åäèëìèøäèð. Óëó þíäÿð ìöãÿääÿñ Êÿáÿíèí
Àçÿðáàéúàí áó ýöí äöíéàäà ÿí
ñöðÿòëÿ èíêèøàô åäÿí þëêÿäèð. Ùåéäÿð
ßëèéåâ ñèéàñÿòè áó ýöí Àçÿðáàéúàíäà
éàøàéûð, ìþùêÿìëÿíèð, éåíè ôîðìàëàðëà
çÿíýèíëÿøäèðèëèð. Àçÿðáàéúàíäà ÷îõ
ýþçÿë èúòèìàè-ñèéàñè âÿçèééÿò ùþêì ñöðöð, õàëãëà èãòèäàð àðàñûíäàêû áèðëèê
ìþùêÿìäèð, ñàðñûëìàçäûð. Áó áèðëèéèí
òÿìÿëèíäÿ õàëã òÿðÿôèíäÿí áèçèì ñèéàñÿòèìèçÿ îëàí äÿñòÿê äàéàíûð. Áèçèì
ñèéàñÿòèìèç èñÿ ìèëëè ìàðàãëàðà ñþéêÿíèð. Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìàðàãëàðû áèçèì ö÷öí ùÿð øåéäÿí öñòöíäöð.
Àçÿðáàéúàí èãòèñàäè ñàùÿäÿ äöíéàäà ÿí áþéöê íàèëèééÿòëÿðÿ ÷àòà áèëèáäèð. Áóíó áöòöí ìþòÿáÿð áåéíÿëõàëã
ãóðóìëàð ãåéä åäèð. Èãòèñàäè èíêèøàô,
èãòèñàäè èñëàùàòëàð, ñîñèàë ìÿñÿëÿëÿðèí
ùÿëëè, èíñàíëàðà ýþñòÿðèëÿí äèããÿò, ðåýèîíëàðûí èíêèøàôû, áöòöí áóíëàð ðåàëëûãäûð. Ãåéä åòäèéèì êèìè, áó ýöí áó
Àçÿðáàéúàíûí ðåýèîíàë èíêèøàô ö÷öí
ýþðäöéö èøëÿð ùÿëëåäèúè ðîë îéíàéûð.
Ðåýèîíàë òÿùëöêÿñèçëèê, ÿìÿêäàøëûã,
ðåýèîíàë ìÿñÿëÿëÿðèí ùÿëëè - áóíëàð áèçèì áó áþëýÿäÿ öìóìè èøèìèçÿ âåðäèéèìèç òþùôÿëÿðäèð.
Áèð ñþçëÿ, èúòèìàè-ñèéàñè âÿçèééÿò
ñàáèòäèð, þëêÿ äàõèëèíäÿêè ïðîáëåìëÿð
þç ùÿëëèíè òàïìàãäàäûð. Áåéíÿëõàëã
ìþâãåëÿðèìèç êèôàéÿò ãÿäÿð ìþùêÿìäèð, èãòèñàäè äàéàãëàð èñÿ áó ýöí þçöíö ýþñòÿðèð. Ùÿòòà äöíéàäà, áþëýÿäÿ,
éàõûí ãîíøóëóãäà éàøàíàí èñòÿíèëÿí
õîøàýÿëìÿç ùàëëàð Àçÿðáàéúàíà òÿñèð
åòìèð. Îíà ýþðÿ éîõ êè, áèç þçöìöçö
òÿúðèä åòìèøèê, ÿêñèíÿ, áèç äöíéàéà
à÷ûüûã. Îíà ýþðÿ êè, Àçÿðáàéúàíäà
àïàðûëàí ñèéàñÿò ìèëëè ìàðàãëàðà ñþéêÿíèð. Î þëêÿëÿðäÿ êè, ñèéàñÿò ìèëëè ìàðàãëàðà ñþéêÿíèð, î þëêÿëÿðäÿ ñàáèòëèê
äÿ, èíêèøàô äà îëàúàã. Äÿôÿëÿðëÿ äåìè-
õöñóñè éåð òóòóð. Áó ýöí áó, áåëÿäèð,
ñàáàù äà áåëÿ îëàúàãäûð. Àçÿðáàéúàíäà áöòöí õàëãëàðûí, áöòöí êîíôåññèéàëàðûí, äèíëÿðèí íöìàéÿíäÿëÿðè áèð àèëÿ
êèìè éàøàéûðëàð âÿ éàøàéàúàãëàð. Ùå÷
âàõò þëêÿìèçäÿ äèíè çÿìèíäÿ ùå÷ áèð
ãàðøûäóðìà îëìàìûøäûð âÿ îëìàéàúàãäûð. Ùÿòòà ùå÷ áèð àíëàøûëìàçëûã äà
îëìàìàëûäûð âÿ éîõäóð. Áèç áó éîëëà
ýåäèðèê âÿ äöíéàéà áó éîëó ýþñòÿðèðèê.
Áó ýöí ñèâèëèçàñèéàëàðàðàñû äèàëîã
ùàããûíäà ìöõòÿëèô ôèêèðëÿð, ôÿðçèééÿëÿð
èðÿëè ñöðöëöð. Àëèìëÿð, æóðíàëèñòëÿð, èúòèìàè õàäèìëÿð, ùÿòòà ñèéàñÿò÷èëÿð äÿ áÿçè ùàëëàðäà áó ìöíàñèáÿòëÿðèí ýÿëÿúÿéèíÿ î ãÿäÿð äÿ ìöñáÿò áàõìûðëàð, éàíàøìûðëàð. ×îõ òÿÿññöô åäèðÿì. Ýÿëñèíëÿð Àçÿðáàéúàíûí òÿúðöáÿñèíè ýþðñöíëÿð, þéðÿíñèíëÿð. Ýþðñöíëÿð êè, áèð
þëêÿäÿ áöòöí äèíëÿðèí íöìàéÿíäÿëÿðè
ìåùðèáàíëûã øÿðàèòèíäÿ íåúÿ éàøàéà
ìÿñúèäèí à÷ûëûøû ìÿðàñèìèíäÿ èøòèðàê
åäÿí ñîéäàøëàðûìûç Àçÿðáàéúàíûí áöòöí ðàéîíëàðûíû òÿìñèë åäèðëÿð. Îíëàð,
îðàäà éàøàéàí èíñàíëàð éàõøû ýþðöðëÿð
êè, áó äÿéèøèêëèêëÿð èíñàíëàðà íÿ ãÿäÿð
éåíè èìêàíëàð à÷ûð, ðàùàòëûã âåðèð. Èíôðàñòðóêòóð ëàéèùÿëÿðè, ñîñèàë ëàéèùÿëÿð,
èãòèñàäè èíêèøàô, éîõñóëëóüóí, èøñèçëèéèí àðàäàí ãàëäûðûëìàñû, áöòöí áóíëàð
è÷èíäÿ íàìàç ãûëìûøäûð. Ìÿí õîøáÿõòÿì êè, áó õîøáÿõòëèê ìÿíÿ äÿ íÿñèá
îëìóøäóð. Éÿíè, î èëëÿðäÿ ìèëëè, äèíè äÿéÿðëÿðÿ ýþñòÿðèëÿí äèããÿò âÿ ìöÿééÿí
åäèëìèø èñòèãàìÿò áóýöíêö Àçÿðáàéúàíûí ýöúëÿíìÿñèíÿ õèäìÿò åäèðäè.
×öíêè èíäè áèçèì ýöúëö èãòèñàäèééàòûìûç âàð. Ñèéàñè äàéàãëàðûìûç äà ìþùêÿìäèð. ßí þíÿìëèñè, úÿìèééÿòäÿ þëêÿìèçèí èíêèøàôû èëÿ áàüëû âàùèä éàíàø-
Àçÿðáàéúàí ðåàëëûãëàðûäûð.
Áöòöí áóíëàðà áèç î ãÿäÿð äÿ àñàí
îëìàéàí áåéíÿëõàëã âÿçèééÿòäÿ íàèë
îëìóøóã. Äöíéàäà èíäè ìàëèééÿ-èãòèñàäè áþùðàíûí àðòûã èêèíúè ìÿðùÿëÿñè
éàøàíûð. Àíúàã ìÿí ùÿìèøÿ äåìèøÿì
êè, Àçÿðáàéúàí ñàáèòëèê àäàñûäûð. Áèç
Àçÿðáàéúàíû áöòöí áÿëàëàðäàí ãîðóéóðóã âÿ ãîðóéàúàüûã. Àçÿðáàéúàí
õàëãû òÿùëöêÿñèçëèê øÿðàèòèíäÿ, ðèôàù
øÿì, Óëó þíäÿðèí àäûíû äàøûéàí ìþùòÿøÿì ìÿñúèääÿ áèð äàùà äåìÿê èñòÿéèðÿì êè, Àçÿðáàéúàí ìöñòÿãèëëèê éîëó
èëÿ ýåäèð, ìöñòÿãèë ñèéàñÿò àïàðûð, þç
ìÿñÿëÿëÿðèíè þçö ùÿëë åäèð. Ìÿíèì
ö÷öí Ïðåçèäåíò êèìè ÿñàñ âÿçèôÿ õàëãûí åòèìàäûíû äîüðóëòìàãäûð, õàëãà
õèäìÿò åòìÿêäèð. Ìÿí áöòöí äþâëÿò
ìÿìóðëàðûíû äÿôÿëÿðëÿ áóíà ÷àüûðìûøàì, îíëàðà þç ýþñòÿðèøëÿðèìè âåðìèøÿì. Äåìèøÿì êè, áèç ùàìûìûç - Ïðåçèäåíò áàøäà îëìàãëà õàëãûí õèäìÿò÷èëÿðèéèê. Áóäóð áèçèì âÿçèôÿìèç.
Àçÿðáàéúàíäà áöòöí àçàäëûãëàð ìÿòáóàò àçàäëûüû, ñþç àçàäëûüû, ñÿðáÿñò òîïëàøìàã àçàäëûüû, âèúäàí àçàäëûüû òÿìèí åäèëèð. Àçÿðáàéúàíäà áöòöí
äèíè àçàäëûãëàð òàì øÿêèëäÿ òÿìèí åäèëèð. Áó äà ùåñàá åäèðÿì êè, áèçèì öìóìè èíêèøàôûìûçäà ÷îõ áþéöê ÿùÿìèééÿòÿ ìàëèê îëàí áèð ñàùÿäèð. Äèí, åòèãàä àçàäëûüû Àçÿðáàéúàíäà òàì øÿêèëäÿ òÿìèí åäèëèð.
Ñîí 11 èë ÿðçèíäÿ Àçÿðáàéúàíäà
250-éÿ éàõûí ìÿñúèä òèêèëìèø âÿ éà òÿìèð åäèëìèøäèð. Õàëãûìûç ö÷öí ÷îõ áþéöê äÿéÿð êÿñá åäÿí Áèáèùåéáÿò, Òÿçÿïèð, ßæäÿðáÿé, 743-úö èëäÿ òèêèëìèø
Øàìàõû ìÿñúèäè îíëàðûí àðàñûíäàäûð.
Ùàçûðäà Èìàìçàäÿ äèíè, òàðèõè, ìÿäÿíè
ìÿðêÿçèíäÿ òÿìèð-áÿðïà èøëÿðè àïàðûëûð.
Áó ýöí þëêÿìèçèí ÿí áþéöê, ìþùòÿøÿì, ÿçÿìÿòëè Ùåéäÿð ìÿñúèäè à÷ûëûð.
Àçÿðáàéúàíäà äèýÿð áàøãà äèíëÿðèí
ìÿáÿäëÿðè, î úöìëÿäÿí äþâëÿò âÿñàèòè
ùåñàáûíà òèêèëèð, òÿìèð åäèëèð. Îíó äà
ãåéä åòìÿëèéÿì êè, áó ìÿñúèä äþâëÿò
âÿñàèòè ùåñàáûíà òèêèëìèøäèð, íåúÿ êè,
ðóñ ïðàâîñëàâ, êàòîëèê, àëáàí êèëñÿëÿðèíèí òèêèíòèñè, òÿìèðè èøëÿðèíäÿ äþâëÿò þç
äÿñòÿéèíè âåðìèøäèð. Àçÿðáàéúàíäà ñèíàãîãëàð òèêèëèð, òÿìèð åäèëèð. Éÿíè,
áèëÿðëÿð, áöòöí ìèëëÿòëÿðèí ùöãóãëàðû
íåúÿ òÿìèí åäèëÿ áèëÿð. Áèç áóíà íåúÿ
íàèë îëà áèëìèøèê? Áÿçè ùàëëàðäà õàðèúè
ãîíàãëàð ìÿíäÿí áóíó ñîðóøóðëàð.
Áóíó èçàù åòìÿê ö÷öí ýÿðÿê áèð íå÷ÿ
ýöí âàõò ñÿðô åäÿñÿí. ×öíêè éåíÿ äÿ
äåéèðÿì êè, áó, äþâëÿò ñèéàñÿòèìèçäèð.
Åéíè çàìàíäà, òàðèõÿí áåëÿ îëóáäóð.
Àçÿðáàéúàí äà âÿ úÿìèééÿò äÿ áó ýþçÿë ìÿíçÿðÿíè ýþðÿðÿê þç òþùôÿñèíè
âåðèð êè, áó ïðîñåñ äàèì äàâàì åòñèí.
Åéíè çàìàíäà, áèç áó ýöí áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ äèíëÿðàðàñû äèàëîãóí
ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè ö÷öí þç äÿéÿðëè
òþùôÿìèçè âåðèðèê. Òÿñàäöôè äåéèë êè,
ìÿùç Àçÿðáàéúàí äöíéàíûí ìóëòèêóëòóðàëèçì ìÿðêÿçëÿðèíäÿí áèðèíÿ ÷åâðèëìèøäèð. Þëêÿìèçäÿ êå÷èðèëÿí áåéíÿëõàëã òÿäáèðëÿð, äèàëîãëàð, ìÿäÿíèééÿòëÿðàðàñû äèàëîã, ùóìàíèòàð ôîðóì, äöíéà äèíëÿðèíèí ëèäåðëÿðèíèí çèðâÿ ýþðöøëÿðè - áöòöí áóíëàð áó ýöí Àçÿðáàéúàí
ðåàëëûãëàðûäûð. Áèç ÷àëûøûðûã áó òÿäáèðëÿðèí êå÷èðèëìÿñè èëÿ öìóìè èøèìèçÿ òþùôÿìèçè âåðÿê êè, äöíéàäà äà äèíè, ìèëëè
çÿìèíäÿ ùå÷ âàõò àíëàøûëìàçëûã, ãàðøûäóðìà îëìàñûí. ßôñóñëàð îëñóí êè,
áèç áèð ÷îõ ùàëëàðäà áóíóí ÿêñèíè ýþðöðöê. Éàõûí Øÿðãäÿ, Àâðîïàäà, äèýÿð
éåðëÿðäÿ äèíè àìèë ÿñàñûíäà ìöùàðèáÿëÿð, äàâàëàð, ãàíëû òîããóøìàëàð áàø
âåðèð. Áó, ÿëáÿòòÿ êè, áèçè ÷îõ íàðàùàò
åäèð. Éåíÿ äÿ äåéèðÿì, öìèä åäèðÿì
êè, Àçÿðáàéúàí þç ìöñáÿò òÿúðöáÿñèíè
áàøãà þëêÿëÿðëÿ áþëöøÿðÿê öìóìáÿøÿðè äÿéÿðëÿðÿ ãèéìÿòëè òþùôÿñèíè âåðèð
âÿ âåðÿúÿêäèð.
Áèð äàùà äåìÿê èñòÿéèðÿì êè, áèç
Àçÿðáàéúàíäà áöòöí ìÿñÿëÿëÿðè àðäûúûëëûãëà, ìÿãñÿäéþíëö øÿêèëäÿ ùÿëë åäèðèê. Áèçèì ñèéàñÿòèìèçèí ìÿíáÿéè
Àçÿðáàéúàí õàëãûäûð. Àçÿðáàéúàí õàë-
ìà, âàùèä ìþâãå âàð. Èúòèìàè-ñèéàñè
âÿçèééÿò ìöñáÿòäèð âÿ ÿëáÿòòÿ êè, äþâëÿò-äèí ìöíàñèáÿòëÿðè áóðàäà áþéöê
ðîë îéíàéûð.
Áèð ñþçëÿ, Óëó þíäÿðèí Àçÿðáàéúàí
õàëãû ãàðøûñûíäà õèäìÿòëÿðè ìèñèëñèçäèð, ÿâÿçîëóíìàçäûð. Àçÿðáàéúàí õàëãû Óëó þíäÿðèí õàòèðÿñèíÿ îëàí ìÿùÿááÿòèíè þç öðÿéèíäÿ äàèì ñàõëàéûð. Áèç Îíóí äàâàì÷ûëàðû èñÿ Îíóí éîëó èëÿ
ýåäÿðÿê þëêÿìèçè äàùà äà ýöúëÿíäèðèðèê, Îíóí ìöÿééÿí åòäèéè ñèéàñè õÿòòè
äàâàì åòäèðèðèê.
è÷èíäÿ éàøàìàëûäûð. Áèç òÿùëöêÿñèçëèéè
ãîðóéóðóã, þëêÿìèçèí ñöðÿòëè èíêèøàôûíû òÿìèí åäèðèê âÿ áåëÿëèêëÿ, Óëó þíäÿðèí éîëóíà áèð äàùà þç èøèìèçëÿ, ÿìÿëèìèçëÿ ñàäèã îëäóüóìóçó ñöáóò åäèðèê.
Àçÿðáàéúàí áó ýöí äöíéàäà ñþç
ñàùèáèäèð. Áèçèì áåéíÿëõàëã íöôóçóìóç ýöíäÿí-ýöíÿ ìþùêÿìëÿíèð. Äöíéà áèðëèéèíèí öçâëÿðèíèí ìöòëÿã ÿêñÿðèééÿòè Àçÿðáàéúàíû äÿñòÿêëÿéèð âÿ áó
äÿñòÿéè áèçÿ âåðèëÿí ñÿñëÿðäÿ èôàäÿ
åäèð. Àçÿðáàéúàí äöíéàäà åòèáàðëû òÿðÿôäàø êèìè þçöíö òÿñäèã åäèáäèð.
Àçÿðáàéúàíäà áó ñàùÿäÿ íàäèð òÿúðöáÿ ÿëäÿ åäèëèáäèð. Áó, áèçèì ö÷öí òÿáèèäèð. ×öíêè áó, áèçèì ö÷öí íîðìàë ùÿéàò òÿðçèäèð, úÿìèééÿòèí íîðìàë éàøàìàñûäûð. Åéíè çàìàíäà, áó, áèçèì
äþâëÿò ñèéàñÿòèìèçäèð. Áàõ, áó èêè àìèë
áó ìöñáÿò àá-ùàâàíû éàðàäûð. Ùÿì
úÿìèééÿòäÿí ýÿëÿí èñòÿêëÿð, ñèôàðèøëÿð,
åéíè çàìàíäà, äþâëÿò ñèéàñÿòèìèç.
Àçÿðáàéúàíäà òÿùëöêÿñèçëèê òàì
øÿêèëäÿ òÿìèí åäèëèá. Èúòèìàè èãëèì
ìöñáÿòäèð. Áóðàäà äþâëÿò-äèí ìöíàñèáÿòëÿðè âÿ äèíëÿðàðàñû ìöíàñèáÿòëÿð
ãûíûí àðçóëàðûíû Àçÿðáàéúàí èãòèäàðû
ýåð÷ÿêëÿøäèðèð. Áèç áóíäàí ñîíðà äà
áó éîëëà ýåäÿúÿéèê. ßìèíÿì êè, þëêÿíèí ãàðøûñûíäà äóðàí áöòöí âÿçèôÿëÿð
óüóðëà èúðà åäèëÿúÿêäèð. Î úöìëÿäÿí
ÿí àüðûëû ïðîáëåì - Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ïðîáëåìè äÿ
þç ùÿëëèíè òàïàúàã, Àçÿðáàéúàí þç ÿðàçè áöòþâëöéöíö áÿðïà åäÿúÿê.
Áó ýöí ýöúëö Àçÿðáàéúàí îðäóñó,
ýöúëö Àçÿðáàéúàí èãòèñàäèééàòû, áåé-
äàâàìû 3-úö ñÿùèôÿäÿ
3
www.yeniazerbaycan.com
27 äåêàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 238 (4397)
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ Áàêûäà
Ùåéäÿð ìÿñúèäèíèí à÷ûëûøûíäà èøòèðàê åäèá
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì
ßëèéåâ Ðóñèéàíûí Øèìàëè Ãàôãàç
ðåñïóáëèêàëàðûíûí äèí õàäèìëÿðèíè ãÿáóë åäèá
ÿââÿëè 2-úè ñÿùèôÿäÿ
íÿëõàëã ìþâãåëÿðèìèç èìêàí âåðèð
êè, áèç áó èñòèãàìÿòäÿ èñòÿäèéèìèçÿ
íàèë îëàã. Áèçèì èñòÿäèéèìèç áèçèì
ùàããûìûçäûð. Ùàãëû òÿëÿáëÿðèìèç âàð.
Áèç ÿðàçè áöòþâëöéöìöçö áÿðïà åòìÿê èñòÿéèðèê. Áèç èñòÿéèðèê êè, àçÿðáàéúàíëûëàð áöòöí òàðèõè Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíäà, Äàüëûã Ãàðàáàüäà, äèýÿð èøüàë åäèëìèø òîðïàãëàðäà
éàøàñûíëàð. Âàõò ýÿëÿúÿê àçÿðáàéúàíëûëàð áèçèì òàðèõè òîðïàãëàðûìûçäà
- Èðÿâàí õàíëûüûíäà, Ýþé÷ÿ, Çÿíýÿçóð ìàùàëëàðûíäà äà éàøàéàúàãëàð.
Îíà ýþðÿ áèç äàùà äà ôÿàë èøëÿìÿëèéèê, ÷àëûøìàëûéûã, ùÿð áèð âÿòÿíäàø
þç ñàùÿñèíäÿ öìóìè èøèìèçÿ òþùôÿ
âåðìÿëèäèð. Ìÿí òàì ÿìèíÿì êè,
ýöí ýÿëÿúÿê áèç Øóøà ìÿñúèäèíè,
Àüäàì ìÿñúèäèíè âÿ ùàçûðäà Àçÿðáàéúàíûí åðìÿíè âÿùøèëÿðè òÿðÿôèíäÿí äàüûäûëìûø áöòöí äèýÿð ìÿñúèäëÿðèíè áÿðïà åäÿúÿéèê, îðàäà áèðëèêäÿ íàìàç ãûëàúàüûã. Áèç þëêÿìèçèí ÿðàçè áöòþâëöéöíö áÿðïà åäÿúÿéèê.
Ìÿí áèð äàùà Ñèçè âÿ áöòöí
Àçÿðáàéúàí õàëãûíû áó òàðèõè ùàäèñÿ
- Ùåéäÿð ìÿñúèäèíèí à÷ûëûøû ìöíàñèáÿòèëÿ öðÿêäÿí òÿáðèê åòìÿê èñòÿéèðÿì. Ãàðøûäàí Äöíéà Àçÿðáàéúàíëûëàðûíûí Ùÿìðÿéëèéè Ýöíö âÿ Éåíè èë
áàéðàìû ýÿëèð. Áó áàéðàìëàð ìöíàñèáÿòèëÿ áöòöí Àçÿðáàéúàí õàëãûíû
òÿáðèê åòìÿê èñòÿéèðÿì. Àçÿðáàéúàí
õàëãûíà ðèôàù, ñöëù, òÿðÿããè àðçóëàéûðàì. Ñàü îëóí”.
Ñîíðà Øèìàëè Ãàôãàç Ìöôòèëÿðèíèí
ßëàãÿëÿíäèðìÿ Øóðàñûíûí ñÿäðè, Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñû Ãàðà÷àé-×ÿðêÿç
ìöôòèñè Èñìàéûë Áåðäèéåâ, Ðóñ Ïðàâîñëàâ êèëñÿñèíèí Áàêû âÿ Àçÿðáàéúàí Éåïàðõèéàñûíûí ðÿùáÿðè Àëåêñàíäð, Áàêû
Äàü Éÿùóäèëÿðè Äèíè Èúìàñûíûí ñÿäðè
Ìèëèõ Éåâäàéåâ, Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñèíèí Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñûíäàêû ñÿëàùèééÿòëè íöìàéÿíäÿñè Øàôèê
Ïøèõà÷åâ âÿ Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû
Èäàðÿñèíèí ñÿäðè øåéõöëèñëàì Àëëàùøöêöð Ïàøàçàäÿ ÷ûõûø åäèáëÿð.
Äàùà ñîíðà Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ìÿðàñèìäÿ èøòèðàê åäÿí Øèìàëè
Ãàôãàç ðåñïóáëèêàëàðûíûí äèí õàäèìëÿðè èëÿ ýþðöøöá.
* * *
Ñîíðà Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ, õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâà âÿ àèëÿ öçâëÿðè
Ôÿõðè õèéàáàíà ýÿëèáëÿð.
Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû Óëó þíäÿð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí ìÿçàðûíû çèéàðÿò
åäÿðÿê öçÿðèíÿ ýöë äÿñòÿñè ãîéóá.
Ýþðêÿìëè îôòàëìîëîã àëèì, àêàäåìèê Çÿðèôÿ ßëèéåâàíûí äà õàòèðÿñè éàä
îëóíóá.
Òàíûíìûø äþâëÿò õàäèìè ßçèç ßëèéåâèí âÿ ïðîôåññîð Òàìåðëàí ßëèéåâèí
äÿ õàòèðÿëÿðè àíûëûá.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè
Èëùàì ßëèéåâ äåêàáðûí 26-äà Ùåéäÿð ìÿñúèäèíèí à÷ûëûøûíäà èøòèðàê åòìÿê ö÷öí Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñûíûí Øèìàëè Ãàôãàç ðåñïóáëèêàëàðûíäàí ýÿëÿí äèí õàäèìëÿðèíè ãÿáóë åäèá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñûíûí Øèìàëè Ãàôãàç ðåñïóáëèêàëàðûíäàí ýÿëìèø äèí õàäèìëÿðèíÿ Ùåéäÿð ìÿñúèäèíèí à÷ûëûøûíäà èøòèðàêëàðûíà ýþðÿ òÿøÿêêöð åäèá âÿ áóíó
õàëãëàðûìûç àðàñûíäà äîñòëóã âÿ ãàðäàøëûüûí
ýþñòÿðèúèñè êèìè äÿéÿðëÿíäèðèá. Áåëÿ òÿäáèðëÿðèí
Ãàôãàç ìöñÿëìàíëàðûíû áèð-áèðèíÿ äàùà äà éàõûíëàøäûðäûüûíû âÿ ðåýèîíäà ñöëùÿ âÿ ñàáèòëèéÿ
õèäìÿò åòäèéèíè äåéÿí äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû ãîíàãëàðûí òÿìñèë åòäèêëÿðè Øèìàëè Ãàôãàç ðåñïóáëèêàëàðûíäà ýåäÿí èíêèøàô ïðîñåñëÿðèíèí
ìÿìíóíëóã äîüóðäóüóíó äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Éåíè ìÿñúèäèí à÷ûëûøûíû Àçÿðáàéúàí ö÷öí òàðèõè ùàäèñÿ êèìè ãèéìÿòëÿíäèðÿí Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâ òàðèõ áîéó õàëãûìûçûí þç äèíè-ìÿíÿâè
äÿéÿðëÿðèíÿ ñàäèã ãàëäûüûíû âóðüóëàéûá. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ äèíèí àçàä îëäóüó ìöàñèð
äþâðäÿ ìþâúóä îëàí òÿùëöêÿíèí - ìöÿééÿí
äàèðÿëÿðèí ýÿíúëÿðè þç òàðèõè êþêëÿðèíäÿí àéûðìàã úÿùäëÿðèíèí îëäóüóíó ñþéëÿéèá âÿ áó ïðî-
ñåñèí ãàðøûñûíûí àëûíìàñûíäà, åëÿúÿ äÿ ýÿíú
íÿñëèí ìèëëè àäÿò-ÿíÿíÿëÿðÿ ñÿäàãÿò ðóùóíäà
òÿðáèéÿ îëóíìàñûíäà äèíè ëèäåðëÿðèí ðîëóíäàí,
ùÿì÷èíèí äèíëÿðàðàñû äèàëîãóí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíèí ÿùÿìèééÿòèíäÿí äàíûøûá. Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû ãîíàãëàðû ãàðøûäàí ýÿëÿí Éåíè èë
ìöíàñèáÿòèëÿ òÿáðèê åäèá.
Øèìàëè Ãàôãàç Ìöôòèëÿðèíèí ßëàãÿëÿíäèðìÿ
Øóðàñûíûí ñÿäðè, Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñû Ãàðà÷àé-×ÿðêÿç ìöôòèñè Èñìàéûë Áåðäèéåâ éåíè
ìÿñúèäèí à÷ûëûøûíäà èøòèðàêà äÿâÿòÿ ýþðÿ ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðèá. Ãîíàã Ùåéäÿð ìÿñúèäèíèí ÷îõ ýþçÿë òèêèëäèéèíè âÿ þç ÿçÿìÿòè èëÿ Óëó
þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí àäûíà ëàéèã îëäóüóíó
ñþéëÿéèá. Èñìàéûë Áåðäèéåâ ãåéä åäèá êè, Àçÿðáàéúàíäà áåëÿ áèð ìþùòÿøÿì ìÿáÿäèí èñòèôàäÿéÿ âåðèëìÿñè Ùåéäÿð ßëèéåâ ìöäðèêëèéèíè éàøàäàí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí õèäìÿòëÿðè ñàéÿñèíäÿ ìöìêöí îëóá. Áåëÿ ìÿñúèäëÿðäÿ ùÿð
çàìàí ñöëùöí, ÿìèí-àìàíëûüûí áÿðãÿðàð îëìàñû ö÷öí Òàíðûéà äóà åòäèêëÿðèíè âÿ äóàëàð
çàìàíû èøüàë àëòûíäàêû Ãàðàáàü òîðïàüûíû
óíóòìàäûãëàðûíû áèëäèðÿí Èñìàéûë Áåðäèéåâ, áó
ìÿñÿëÿíèí òåçëèêëÿ ùÿëëèíè òàïàúàüûíà ÿìèíëèéèíè èôàäÿ åäèá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Ùåéäÿð ßëèéåâ
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Áàêû
àäûíà Èäìàí-Êîíñåðò Êîìïëåêñèíäÿ ÿñàñëû Îëèìïèéà Ñòàäèîíóíäà àïàðûëàí
òÿìèð èøëÿðèíèí ýåäèøè èëÿ òàíûø îëóá
ëÿð ýþðöëöá. Ùåéäÿð ßëèéåâ
àäûíà Èäìàí-Êîíñåðò Êîìïëåêñèíäÿ ÿñàñëû òÿìèð èøëÿðè
Àâðîïà Îëèìïèéà Êîìèòÿñè,
Áàêû Àâðîïà Îéóíëàðû ßìÿëèééàò Êîìèòÿñè âÿ ìöâàôèã
áåéíÿëõàëã ôåäåðàñèéàíûí òÿëÿáëÿðè íÿçÿðÿ àëûíìàãëà éöêñÿê êåéôèééÿòëÿ àïàðûëûð.
Êîìïëåêñäÿ 200 éåðëèê ìÿòáóàò ìÿðêÿçè, æóðíàëèñòëÿð
ö÷öí êàôå, 40 íÿôÿðëèê êîíôðàíñ îòàüû, 350 êþíöëëö ö÷öí
çàë âÿ êàôå äÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿúÿê.
Áóíëàðëà éàíàøû, êîìïëåêñ
òÿùëöêÿñèçëèê êàìåðàëàðû, 222
ÿí ìöàñèð ïðîæåêòîð, ýåíèøçîëàãëû èíòåðíåò, ìöàñèð àêóñòèêà
Äåêàáðûí 26-äà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ âÿ “Áàêû
2015” áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðû Òÿøêèëàò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè
Ìåùðèáàí ßëèéåâà Ùåéäÿð
ßëèéåâ àäûíà Èäìàí-Êîíñåðò
Êîìïëåêñèíäÿ
àïàðûëàí
ÿñàñëû òÿìèð èøëÿðèíèí ýåäèøè
èëÿ òàíûø îëóáëàð.
Ýÿíúëÿð âÿ èäìàí íàçèðè
Àçàä Ðÿùèìîâ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ áóðàäà ýþðöëÿí
èøëÿð áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèá.
Ãåéä åäÿê êè, 1977-úè èëäÿ èíøàñûíà áàøëàíûëàí âÿ
1990-úû èëäÿ èñòèôàäÿéÿ âåðèëÿí Èäìàí-Êîíñåðò Êîìïëåêñèíèí áèíàñûíäà èíäèéÿäÿê
ÿñàñëû òÿìèð èøëÿðè àïàðûëìàìûøäû.
Êîìïëåêñ ÿñàñ êîðïóñäàí âÿ èäìàíûí ìöõòÿëèô íþâëÿðè öçðÿ ìÿøãëÿð
ö÷öí àéðû-àéðû êîðïóñëàðäàí èáàðÿòäèð. Êîìïëåêñäÿ ÿñàñëû òÿìèð èøëÿðèíèí ëàéèùÿñèíèí ùàçûðëàíìàñûíà âÿ
èúðàñûíà õàðèúè øèðêÿòëÿðëÿ éàíàøû,
éåðëè øèðêÿòëÿð âÿ ìöòÿõÿññèñëÿð äÿ
úÿëá îëóíóá. Ëàéèùÿéÿ ÿñàñÿí, áèíàíûí äàõèëè êîììóíèêàñèéà ñèñòåìëÿðèíèí éåíèäÿí ãóðóëìàñûíà, ùàâàëàíäûðìà ñèñòåìèíèí òÿìèðèíÿ, éóìøàã
äàì þðòöéöíöí èçîëéàñèéàñûíûí,
ùÿì÷èíèí éåð äþøÿìÿñèíèí äàùà
êåéôèééÿòëè þðòöêëÿðëÿ ÿâÿçëÿíìÿñèíÿ, ãàïû, ïÿíúÿðÿ âÿ âèòðàæëàðûí éåíèëÿíìÿñèíÿ, çàëëàðûí äþøÿìÿëÿðèíäÿ
èäìàí òÿéèíàòëû õöñóñè þðòöêëÿðèí äÿéèøäèðèëìÿñèíÿ áàøëàíûëûá. Êîìïëåêñäÿ ìöàñèð éàðûø çàëëàðû, ñóâåíèð ñàòûøû ìàüàçàñû, ìÿòáóàò èø÷èëÿðè ö÷öí
õöñóñè ñàùÿëÿð, ÂÈÏ îòàãëàð, òåëåéà-
éûì ìÿðêÿçè, êàôå-áàðëàð âÿ äèýÿð ëàçûìè îòàãëàð éàðàäûëàúàã.
Ìÿøã çàëû ÿí ìöàñèð ñÿâèééÿäÿ
ãóðóëóð. Áóðàäà ñàóíàëàð, ìàñàæ,
ïöøêàòìà, äîïèíã-éîõëàìà, òèáá,
ùàêèìëÿð ö÷öí èñòèðàùÿò, áåéíÿëõàëã
ôåäåðàñèéàëàðûí èø÷è îòàãëàðû, éàðûø
ìÿðêÿçè, 40 íÿôÿðëèê èúëàñ çàëû, 250
éåðëèê éåìÿêõàíà, ìÿòáÿõ âÿ äèýÿð
êþìÿê÷è îòàãëàð îëàúàã.
Öìóìè ñàùÿñè 55 ìèí êâàäðàòìåòðÿ éàõûí îëàí áèíàäà òàìàøà÷û
éåðè òÿìèðäÿí ÿââÿë 7587 èäèñÿ, òÿìèðäÿí ñîíðà áó ðÿãÿì 7682 îëóá.
Áóðàäà, åéíè çàìàíäà, 142 ÂÈÏ îòóðàúàã ãóðàøäûðûëàúàã.
ßñàñëû òÿìèð èøëÿðè çàìàíû êîìïëåêñèí áåéíÿëõàëã ñÿâèééÿëè éàðûøëàðûí òÿøêèëèíÿ, î úöìëÿäÿí áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðû çàìàíû òÿëÿáëÿðÿ úàâàá âåðìÿñè âÿ ôóíêñèîíàëëûüûíûí äàùà äà àðòûðûëìàñû ö÷öí áèð ñûðà òÿäáèð-
âÿ ñÿñýöúëÿíäèðèúè ñèñòåìëÿð, àâàäàíëûüûí äàâàìëû èøëÿìÿñèíè òÿìèí åäÿí
òðàíñôîðìàòîð, ÓÏÑ âÿ ýåíåðàòîð èëÿ
òÿúùèç åäèëèá. Áåëÿëèêëÿ, áóðàäà éàðàäûëàí øÿðàèò áèð äàùà òÿñäèãëÿéèð êè, èëê
Àâðîïà Îéóíëàðûíûí ÿí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ êå÷èðèëìÿñè ö÷öí Àçÿðáàéúàíäà
ùÿðòÿðÿôëè èìêàíëàð âàð.
ßñàñëû òÿìèð èøëÿðè çàìàíû áèíàíûí ôàñàäû äà òàìàìèëÿ éåíèëÿíèð.
Ôàñàä òàú øÿêëèíäÿ îëìàãëà õöñóñè
þðòöêëÿ öçëÿíìèø êîíñòðóêñèéàäàí
èáàðÿòäèð. Ôàñàäûí èøûãëàíäûðûëìàñû
ö÷öí ìöõòÿëèô ðÿíýäÿ õöñóñè ëàìïàëàðûí âÿ ïðîæåêòîðëàðûí ãóðàøäûðûëìàñû
íÿçÿðäÿ òóòóëóð.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ âÿ áèðèíúè
Àâðîïà Îéóíëàðû Òÿøêèëàò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ìåùðèáàí ßëèéåâà ÿòðàôäà
àïàðûëàí àáàäëûã-ãóðóúóëóã èøëÿðè èëÿ
äÿ òàíûø îëóáëàð, òàïøûðûã âÿ òþâñèéÿëÿðèíè âåðèáëÿð.
èøëÿðèí ýåäèøè èëÿ òàíûø îëóá
ëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè èëÿ áàüëû ìöâàôèã òàïøûðûã âÿ òþâñèéÿëÿðèíè âåðèðëÿð.
Ìöàñèð àðõèòåêòóðà öñëóáó, õöñóñè
ýþçÿëëèéè èëÿ ñå÷èëÿúÿê, 68 ìèíÿ éàõûí òàìàøà÷û éåðèíÿ ìàëèê Áàêû
Îëèìïèéà Ñòàäèîíó áó òèïëè èäìàí
ãóðüóëàðû ñûðàñûíäà þçöíÿìÿõñóñ
éåð òóòàúàã. Áåéíÿëõàëã ñòàíäàðòëàðà
òàì úàâàá âåðÿúÿê ñòàäèîíäà ìöõòÿëèô ôóíêñèéàëû òðèáóíàëàð, ãà÷ûø çîëàüû âÿ äèýÿð èíôðàñòðóêòóð éàðàäûëûð.
Òÿõìèíÿí 50 ùåêòàð ÿðàçèäÿ òèêèëÿí
ñòàäèîí 6 ìÿðòÿáÿäÿí èáàðÿò îëàúàã.
ßñàñ âÿ êþìÿê÷è ñòàäèîíëàðäàí,
ùÿì÷èíèí ìåõàíèêè áèíàäàí èáàðÿò
îëàúàã ñòàäèîíäà ÂÂÛÏ, ÂÈÏ, ÚÛÏ,
ìåäèà, ùàáåëÿ ÿëèë òàìàøà÷û áþëìÿÄåêàáðûí 26-äà Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì
ßëèéåâ âÿ “Áàêû 2015” áèðèíúè Àâðîïà
Îéóíëàðû Òÿøêèëàò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè
Ìåùðèáàí ßëèéåâà Áàêû Îëèìïèéà
Ñòàäèîíóíäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èøëÿðèí
ýåäèøè èëÿ òàíûø îëóáëàð.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Äþâëÿò
Íåôò Øèðêÿòèíèí ïðåçèäåíòè Ðþâíÿã
Àáäóëëàéåâ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ
áóðàäà ýþðöëÿí èøëÿð áàðÿäÿ ÿòðàôëû
ìÿëóìàò âåðèá.
Òÿìÿëè 2011-úè èëèí èéóíóíäà ãîéóëàí ñòàäèîíóí èíøàñû ñöðÿòëÿ âÿ
éöêñÿê êåéôèééÿòëÿ äàâàì åòäèðèëèð.
Ñòàäèîíäà èíäèéÿäÿê ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ íÿçÿðäÿ òóòóëàí èíøààò èøëÿðèíèí ÿñàñ ùèññÿñè áàøà ÷àòûá.
Òèêèíòèäÿ ÿí ìöàñèð àâàäàíëûãäàí âÿ èíøààò ìàòåðèàëëàðûíäàí èñòèôàäÿ îëóíóð.
Ñîíðà Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâÿ âÿ Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìûíà Áàêû Îëèìïèéà Ñòàäèîíóíóí èíòåðéåðèíäÿ
ùÿéàòà êå÷èðèëÿí âÿ ýþðöëÿúÿê èøëÿðëÿ áàüëû ìÿëóìàò âåðèëèá. Áèëäèðèëèá êè, ñòàäèîíóí
èíòåðéåðèíäÿ äÿ ñîí òàìàìëàìà èøëÿðè àïàðûëûð. Áóðàéà
ýÿëÿí ãîíàãëàðûí ðàùàòëûüû
ö÷öí ùÿð úöð øÿðàèò éàðàäûëûá.
Áó ýöí äöíéàäà èäìàí þëêÿñè êèìè òàíûíàí, èäìàíà, Îëèìïèéà
ùÿðÿêàòûíà äÿñòÿéè äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí ÿñàñ èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðè ñå÷ÿí Àçÿðáàéúàí èëê Àâðîïà Îéóíëàðûíà ñöðÿòëÿ ùàçûðëàøûð. Áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðûíà ùàçûðëûãëà áàüëû èøëÿð
éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëèð.
Ìöõòÿëèô èäìàí éàðûøëàðûíûí êå÷èðèë-
ìÿñè ö÷öí íÿçÿðäÿ òóòóëàí Áàêû
Îëèìïèéà Ñòàäèîíóíóí èíøàñûíäà äà
èøëÿð ñöðÿòëÿ äàâàì åòäèðèëèð.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ âÿ õàíûìû
Ìåùðèáàí ßëèéåâà Áàêû Îëèìïèéà
Ñòàäèîíóíäà èíøààò ïðîñåñèíèí ýåäèøè èëÿ ìöòÿìàäè îëàðàã ìàðàãëàíûð,
èøëÿðèí âàõòûíäà âÿ éöêñÿê êåéôèééÿò-
ëÿðè íÿçÿðäÿ òóòóëóá. Ñòàäèîíóí ñàùÿñèíÿ 4, òðèáóíàëàðà
èñÿ 26 ãàïûäàí ýèðèø îëàúàã.
Îëèìïèéà
íîðìàòèâëÿðèíÿ
ÿñàñÿí èíñàíëàðûí ñòàäèîíà
äàùà ÷îõ ïèéàäà âÿ èúòèìàè
íÿãëèééàòëà ýÿëìÿñè íÿçÿðäÿ
òóòóëóá êè, áóíóí ö÷öí äÿ
ÿðàçèäÿ 3 ìèí 100 éåðëèê àâòîìîáèë ïàðêû èíøà åäèëèð.
Ñòàäèîíóí ÿòðàôûíäà öìóìèëèêäÿ 82 ìèí êâàäðàòìåòðëèê éàøûëëûã ñàùÿñè ñàëûíûð.
Ñòàäèîíóí ëàéèùÿñè èãòèñàäè
ñÿìÿðÿëèëèéè, ìöàñèðëèéè, ôóíêñèîíàë áàõûìäàí ÿëâåðèøëèëèéè,
ïàéòàõòûí ìåìàðëûüûíà âÿ èðÿëè ñöðöëÿí òåõíèêè øÿðòëÿðÿ ìàêñèìóì óéüóíëóüó èëÿ ñå÷èëèð.
Áàêû Îëèìïèéà Ñòàäèîíóíäà òèêèíòè èøëÿðèíèí ýåäèøè èëÿ òàíûø îëàí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ìöâàôèã òàïøûðûã
âÿ òþâñèéÿëÿðèíè âåðèá.
4
www.yeniazerbaycan.com
27 äåêàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 238 (4397)
Àçÿðáàéúàí ñîí 10 èëäÿ 2014-úö èëäÿ Àçÿðáàéúàíûí ñîñèàë-èãòèñàäè
èíêèøàôû éöêñÿê òåìïëÿ äàâàì åäèá
áþéöê èíêèøàô éîëó êå÷èá ßëè Ùÿñÿíîâ:
2014-úö èëèí éåêóíëàðû ãàðøûäàí ýÿëÿí 2015-úè èëÿ íèêáèíëèêëÿ
ßëè ßùìÿäîâ: 10 èë òàðèõ áàõûìûíäàí ãûñà ìöääÿò îëñà äà, áó ìöääÿò ÿðçèíäÿ Àçÿðáàéúàí
èãòèñàäèééàòû 3 äÿôÿ àðòûá. Äöíéà òàðèõèíäÿ áåëÿ ãûñà ìöääÿòäÿ èãòèñàäèééàòûíäà 3 äÿôÿ àðòûì
ìöøàùèäÿ åäèëÿí þëêÿ îëìàéûá. Éàëíûç Àçÿðáàéúàí ãûñà ìöääÿò ÿðçèíäÿ èãòèñàäèééàòûíû 3 äÿôÿ
àðòûðìàãëà ÕÕÛ ÿñðèí áèðèíúè 10 èëëèéèíèí èãòèñàäè ìþúöçÿñèíè ìöàñèð äöíéàìûçà òÿãäèì åäèá
ãåéðè-äàèìè öçö ñå÷èëèá:
“Áöòöí áó íàèëèééÿòëÿð
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ
òÿðÿôèíäÿí ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ñèéàñÿòèí íÿòèúÿñèäèð.
Áó óüóðëó ñèéàñÿòèí ÿñàñûíû èñÿ Ùåéäÿð ßëèéåâèí
èäåéàëàðû òÿøêèë åäèð.
Àçÿðáàéúàí õàëãû áàø
âåðÿí ìöñáÿò äÿéèøèêëèêëÿðè áèðáàøà þç ùÿéàòûíäà
ùèññ åäèð. Äàùà éàõøû éàøàìàã, ùÿéàò ñÿâèééÿñèíè éöêñÿëòìÿê, éöêñÿê
ñÿâèééÿëè òÿùñèë àëìàã âÿ
áó êèìè äèýÿð èìêàíëàðäàí èñòèôàäÿ åäÿí èíñàíëàð, áó èìêàíëàðûí Ïðåçèäåíò òÿðÿôèíäÿí éàðàäûëäûüûíû áèëèð âÿ ãèéìÿòëÿíäèðèðëÿð”.
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, ñîí 10 èëäÿ
Àçÿðáàéúàí áþéöê èíêèøàô éîëó êå÷èá.
Þëêÿìèçèí ìàëèê îëäóüó òÿáèè ðåñóðñëàðäàí ñÿìÿðÿëè èñòèôàäÿ èìêàíëàðûìûçûí
ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíÿ çÿìèí éàðàíûá.
Íåôò ýÿëèðëÿðèíèí èäàðÿ îëóíìàñûíäà
øÿôôàôëûã, ÿäàëÿò ïðèíñèïèíèí ðÿùáÿð òóòóëìàñû þëêÿíèí ìàëèééÿ èìêàíëàðûíûí
ýåíèøëÿíìÿñèíäÿ âÿ ìöùöì ñîñèàë-èãòèñàäè ëàéèùÿëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíäÿ þçöíö òÿñäèãëÿéèá. ßëáÿòòÿ êè, Àçÿðáàéúàíûí áóýöíêö óüóðëàðûíûí ãàçàíûëìàñûíäà Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
áàíèñè îëäóüó íåôò ñòðàòåýèéàñûíûí ðîëó
èíêàðåäèëìÿçäèð. Áó ýöí Àçÿðáàéúàíûí
èøòèðàêû îëìàäàí áþëýÿäÿ ùàíñûñà èãòèñàäè âÿ ñèéàñè ëàéèùÿíèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíèí ìöìêöíñöçëöéö þëêÿìèçèí
íöôóçóíóí âÿ ñèéàñè ÷ÿêèñèíèí òÿñäèãèäèð. Óüóðëó íåôò ñòðàòåýèéàñûíûí íÿòèúÿñèíäÿ èãòèñàäèééàòûí äèýÿð ñàùÿëÿðè äÿ
äèíàìèê èíêèøàô åäèá, åëÿúÿ äÿ ÿùàëèíèí
ñîñèàë ðèôàù ùàëûíûí éöêñÿëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ ìöùöì àääûìëàð àòûëûá. Òÿáèè
êè, áó íàèëèééÿòëÿðÿ Óëó þíäÿð Ùåéäÿð
ßëèéåâèí ìöÿééÿíëÿøäèðäèéè ñèéàñÿòèí
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí
óüóðëà ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè íÿòèúÿñèíäÿ
íàèë îëóíóá.
Áöòöí áó íàèëèééÿòëÿð
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ
òÿðÿôèíäÿí ùÿéàòà
êå÷èðèëÿí ñèéàñÿòèí
íÿòèúÿñèäèð
Äåêàáðûí 24-äÿ Éåíè Àçÿðáàéúàí
Ïàðòèéàñûíûí (ÉÀÏ) òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ “Èíêèøàôûí 10 èëè: 2004-2014” ìþâçóñóíäà
êå÷èðèëÿí êîíôðàíñäà ÉÀÏ Ñÿäðèíèí
ìöàâèíè-Èúðà êàòèáè, Áàø íàçèðèí ìöàâèíè ßëè ßùìÿäîâ ñîí 10 èë ÿðçèíäÿ þëêÿìèçäÿ ýþðöëÿí èøëÿð áàðÿäÿ áèëäèðèá êè,
þòÿí èëëÿð ÿðçèíäÿ Àçÿðáàéúàí ñþçöí
ùÿãèãè ìÿíàñûíäà, ìþùòÿøÿì èíêèøàô
ìÿðùÿëÿñè êå÷èá. ßëè ßùìÿäîâóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, ùÿð áèð Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøû ìÿìíóíëóã ùèññè èëÿ äÿðê åäèð êè,
Àçÿðáàéúàíûí ñîí 10 èëäÿ ÿçÿìÿòëè èíêèøàôû áèðáàøà Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
àäû âÿ ùÿéàòà êå÷èðäèéè ñèéàñÿòëÿ áàüëûäûð. ÉÀÏ Ñÿäðèíèí ìöàâèíè áèëäèðèá êè,
ñîí 10 èë Àçÿðáàéúàíûí ìöàñèð òàðèõèíÿ
ãûçûë ùÿðôëÿðëÿ éàçûëàúàã áèð äþâð îëóá.
Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, áó äþâðäÿ Àçÿðáàéúàí äöíéàäà áÿíçÿðè îëìàéàí èãòèñàäè èíêèøàôà íàèë îëóá, áåéíÿëõàëã àðåíàäà íÿèíêè ñèéàñè ìöñòÿãèëëèéèíè ãîðóéóá ñàõëàéûá âÿ ìþùêÿìëÿíäèðèá, ùÿì÷èíèí, ÁÌÒ Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñûíûí
Àçÿðáàéúàíûí áó
èíêèøàôûíû ÕÕÛ ÿñðèí èëê
10 èëèíèí èãòèñàäè ìþúöçÿñè
àäëàíäûðìàã îëàð
ßëè ßùìÿäîâ ãåéä åäèá êè, Àçÿðáàéúàíûí áó èíêèøàôûíû ÕÕÛ ÿñðèí èëê 10 èëèíèí
èãòèñàäè ìþúöçÿñè àäëàíäûðìàã îëàð. Áóíóí ö÷öí úèääè ÿñàñëàðûí îëäóüóíó äåéÿí ÉÀÏ Ñÿäðèíèí ìöàâèíè áèëäèðèá êè, 10
èë òàðèõ áàõûìûíäàí ãûñà ìöääÿò îëñà äà,
áó ìöääÿò ÿðçèíäÿ Àçÿðáàéúàí èãòèñàäèééàòû 3 äÿôÿ àðòûá. “Äöíéà òàðèõèíäÿ
áåëÿ ãûñà ìöääÿòäÿ èãòèñàäèééàòûíäà
3 äÿôÿ àðòûì ìöøàùèäÿ åäèëÿí þëêÿ îëìàéûá. Éàëíûç Àçÿðáàéúàí ãûñà ìöääÿò ÿðçèíäÿ èãòèñàäèééàòûíû 3 äÿôÿ àðòûðìàãëà ÕÕÛ ÿñðèí áèðèíúè 10 èëëèéèíèí
èãòèñàäè ìþúöçÿñèíè ìöàñèð äöíéàìûçà òÿãäèì åäèá. Òÿáèè êè, áó, èíêèøàôûìûçûí ÿñàñûíäà äàéàíàí ôóíäàìåíòàë, úèääè àìèëäèð. Àììà Àçÿðáàéúàíûí èãòèñàäèééàòû áó òÿìÿë öçÿðèíäÿ
äàùà ýåíèø ùöäóäëàðû þçöíäÿ åùòèâà
åäèð. Áó èëëÿð ÿðçèíäÿ Àçÿðáàéúàíäà
ùÿéàò áöòöíëöêäÿ äÿéèøèá, èíñàíëàðûí
ùÿéàò ñÿâèééÿñèíèí àðòìàñû èëÿ éàíàøû,
Àçÿðáàéúàíûí ñèìàñû éåíèëÿøèá, þëêÿìèç ìþùòÿøÿì éåíèëÿøìÿ, ìöàñèðëÿøìÿ, ìîäåðíëÿøìÿ äþâðö éàøàéûá” äåéÿ, Áàø íàçèðèí ìöàâèíè âóðüóëàéûá.
Öìóìèééÿòëÿ, 10 èë áóíäàí ÿââÿë
ïðîãíîç êèìè ñÿñëÿíÿí ìÿñÿëÿëÿð àðòûã
ðåàëëûüà ÷åâðèëèá. Èãòèñàäè ðåñóðñëàðûí èíñàí êàïèòàëûíà éþíÿëäèëìÿñè ÿñàñ òåçèñ
îëàðàã, þíÿ ÷ÿêèëÿðÿê, ìöàñèð äþâðöí òÿëÿáëÿðèíäÿí áèðè êèìè éöêñÿê èõòèñàñëû
êàäðëàðûí ùàçûðëàíìàñûíà äèããÿò äàùà
äà àðòûðûëûá. Ãåéä îëóíäóüó êèìè, ãàçàíûëàí íàèëèééÿòëÿð Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ìöÿëëèôè îëäóüó èíêèøàô ñòðàòåýèéàñûíûí óüóðëà èúðàñûíà ÿñàñëàíûð. Áàçàð èãòèñàäèééàòû éîëó èëÿ èðÿëèëÿéÿí, ñîñèàë-èãòèñàäè ïðîãðàìëàðûí ùÿëëè ö÷öí ìàëèééÿ èìêàíëàðûíû àðòûðàí Àçÿðáàéúàí èíâåñòèñèéà
úÿëáåäèúèëèéèíÿ ýþðÿ äÿ ìàðàã äîüóðóð.
Ñîí 10 èëäÿ þëêÿ èãòèñàäèééàòûíà 150 ìèëéàðä äîëëàð âÿñàèò ãîéóëóá êè, áóíóí äà
50 ìèëéàðä äîëëàðäàí ÷îõó íåôò-ãàç ñåêòîðóíóí ïàéûíà äöøöð. Äàõèëè èíâåñòèñèéàëàðûí äà ùÿúìè àðòìàãäàäûð. Áó, ñþçñöç êè, äþâëÿòèìèçèí ñàùèáêàðëûüûí èíêèøàôûíà äèããÿò âÿ ãàéüûñûíûí ýþñòÿðèúèñèäèð.
ÖÄÌ-äÿ þçÿë áþëìÿíèí ïàéû 85 ôàèç òÿøêèë åäèð. Þòÿí 10 èëäÿ 1 ìèëéîí 200 ìèíäÿí àðòûã éåíè èø éåðèíèí à÷ûëìàñû èøñèçëèê, ìÿøüóëëóã ïðîáëåìèíèí ùÿëëèíÿ þç
ìöñáÿò òÿñèðèíè ýþñòÿðèð. Ùÿð ñàùÿ öçðÿ
êîíêðåò Äþâëÿò ïðîãðàìëàðûíûí ãÿáóëó âÿ
óüóðëó èúðàñû þëêÿíèí ùÿðòÿðÿôëè èíêèøàôûíà
çÿìèí éàðàäûð. Ðåýèîíëàðûí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíà äàèð Äþâëÿò ïðîãðàìëàðûíûí éåðèíÿ éåòèðèëìÿ ñÿâèééÿñè èëÿ éàõûíäàí òàíûø îëìàã ìÿãñÿäèëÿ ìöòÿìàäè
îëàðàã áþëýÿëÿðÿ ñÿôÿð åäÿí þëêÿ Ïðåçèäåíòè ÿùàëèíèí àðçó âÿ èñòÿêëÿðè èëÿ áèëàâàñèòÿ ìàðàãëàíûð, òÿêëèô âÿ òÿøÿááöñëÿðèíèí ðåàëëàøìàñûíû, ëàçûìè òÿäáèðëÿðèí ýþðöëìÿñèíè éåðëè èäàðÿåòìÿ îðãàíëàðûíà
ÿñàñ âÿçèôÿ êèìè òàïøûðûð. Áó ýöí ïàéòàõò
âÿ áþëýÿëÿð àðàñûíäà ôÿðãèí àðàäàí ýþòöðöëìÿñè äÿ áó èíêèøàôûí ýþñòÿðèúèñèäèð.
Àçÿðáàéúàí ðåýèîíóí
èãòèñàäè ìÿíçÿðÿñèíÿ
úèääè òÿñèð åäÿí äþâëÿò
êèìè þç àäûíû ìöàñèð
òàðèõèìèçÿ éàçûá
Òÿáèè êè, ÿëäÿ îëóíàí íàèëèééÿòëÿð þëêÿ
âÿòÿíäàøëàðû òÿðÿôèíäÿí äÿ éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèëèð âÿ äþâëÿòÿ èíàìû äàùà äà
àðòûð. Îíó äà âóðüóëàéàã êè, ñîí 10 èëäÿ
þëêÿìèçèí ùÿéàòà êå÷èðäèéè ñèéàñÿò Àçÿðáàéúàíûí áåéíëÿõëã ìöñòÿâèäÿ äÿ ìþâãåëÿðèíè ìþùêÿìëÿíäèðèá. Ñþçöýåäÿí
òÿäáèðäÿ ÷ûõûøû çàìàíû ÉÀÏ Ñÿäðèíèí
ìöàâèíè ßëè ßùìÿäîâ ãåéä åäèá êè, ùÿð
áèð þëêÿíèí èíêèøàôû îíóí äàõèëè ïîòåíñèàëûíûí ýöúëÿíìÿñè èëÿ éàíàøû, áåéíÿëõàëã
àëÿìäÿ äÿ ùþðìÿòèíèí, íöôóçóíóí àðòìàñûíäà èôàäÿ îëóíóð. Àçÿðáàéúàíûí
ìþùòÿøÿì èíêèøàôû, åéíè äÿðÿúÿäÿ áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ íöôóçóíóí, ðîëóíóí âÿ
ÿùÿìèééÿòèíèí àðòìàñûíäà þçöíö ýþñòÿðèð: “Áóíà òÿêúÿ áèð íöìóíÿ ýþñòÿðìÿê êèôàéÿòäèð. Àçÿðáàéúàíûí ÁÌÒ
Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñûíà ãåéðè-äàèìè
öçâ ñå÷èëìÿñè þëêÿìèçèí áåéíÿëõàëã
àëÿìäÿ íöôóçóíóí ýþñòÿðèúèñèäèð.
Àçÿðáàéúàí, ùÿì÷èíèí, úèääè ðåýèîíàë
ÿùÿìèééÿòÿ ìàëèêäèð âÿ ðåýèîíóí èãòèñàäè ìÿíçÿðÿñèíÿ úèääè òÿñèð åäÿí
äþâëÿò êèìè þç àäûíû ìöàñèð òàðèõèìèçÿ
éàçûá. Áó ýöí Àçÿðáàéúàíûí èøòèðàêû
âÿ òÿøÿááöñö èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿëÿð ðåýèîíóí èãòèñàäè ìÿíçÿðÿñèíÿ
éåíè êîððåêòÿëÿð åäèá. Àçÿðáàéúàí ñþçöí ùÿãèãè ìÿíàñûíäà úèääè ðåýèîíàë
ôàêòîðà ÷åâðèëèá. Áó ìÿôùóì òÿêúÿ
Ãàôãàçû ÿùàòÿ åòìèð, õåéëè ýåíèø úîüðàôè ìÿêàíû þçöíäÿ åùòèâà åäèð”.
Áåëÿëèêëÿ, ÿìèíëèêëÿ ñþéëÿìÿê îëàð êè,
ñîí 10 èëäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ñèéàñÿò íÿòèúÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí ÿùÿìèééÿòëè äÿðÿúÿäÿ èíêèøàô åäÿðÿê ÷îõ úèääè íàèëèééÿòëÿð ãàçàíûá. Áàø íàçèðèí ìöàâèíè äåéèá
êè, ñîí 10 èë ÿðçèíäÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ ñèéàñÿòèíÿ ñþéêÿíÿðÿê Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè àëòûíäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí
ñèéàñÿò ñþçöí ùÿãèãè ìÿíàñûíäà éåíè
Àçÿðáàéúàíû, éåíè áèð úÿìèééÿòè ýåð÷ÿêëèéÿ ÷åâèðèá. Éåíè Àçÿðáàéúàíûí êîíñåïñèéàñûíûí Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð
ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí éàðàäûëäûüûíû õàòûðëàäàí ßëè ßùìÿäîâóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, áó
êîíñåïñèéàíûí ýåð÷ÿêëèéÿ ÷åâðèëìÿñè
ö÷öí Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ÿçÿìÿòëè
ëàéèùÿëÿð, èñëàùàòëàð ùÿéàòà êå÷èðèëèá âÿ
áó èñòèãàìÿòäÿ åòèáàðëû áàçà éàðàäûëûá:
“Òÿáèè êè, áó åòèáàðëû áàçàíûí öçÿðèíäÿ
ñîí 10 èë ÿðçèíäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè àëòûíäà Àçÿðáàéúàí
éåíè áèð äþâëÿòÿ, ìÿìëÿêÿòÿ, éåíè áèð
úÿìèééÿòÿ ÷åâðèëèá. Áóíó äóéìàã,
äÿðê åòìÿê ãöðóð ùèññè éàðàäûð. Áóýöíêö Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøëàðûíûí
ìèëëè èôòèõàð ìÿíáÿéèíè òÿøêèë åäÿí ÷îõ
ÿñàñëû, ôóíäàìåíòàë àìèëëÿðèí è÷ÿðèñèíäÿ þëêÿìèçèí ñîí 10 èë ÿðçèíäÿêè ìþùòÿøÿì èíêèøàôû äà äàéàíûð”.
Íàðäàð ÁÀÉÐÀÌËÛ
Ñèéàâóø Íîâðóçîâ: Éàëòàãëûã õÿñòÿëèêäèð,
îíó ãàíóíëà ñàüàëòìàã ìöìêöí äåéèë
Éàëòàãëûã, ìÿääàùëûã èíñàíû àë÷àëäàí õàðàêòåðëÿðäÿíäèð. Òÿÿññöô
êè, úÿìèééÿòèìèçäÿ áó õàðàêòåðëÿðÿ
ìÿõñóñ èíñàíëàð âàð. Ùÿòòà áÿçÿí,
òÿëÿáÿ éàøëû ýÿíúëÿð éàëòàãëûã,
ìÿääàùëûã ìÿñÿëÿñèíäÿ 60 éàøëû
èíñàíëàðû äà öñòÿëÿéèðëÿð.
ßòðàôûíäà áàø âåðÿíëÿðÿ îáéåêòèâ (òÿíãèäè äåìèðèê-ðåä.) ìöíàñèáÿò ñÿðýèëÿéÿ áèëìÿéÿíëÿð èúòèìàè
òÿùëöêÿëè àäàìëàð ùåñàá åäèëèð. Îíëàðûí àðàñûíäà áÿçÿí ýÿíúëÿðèí äÿ
îëìàñû èñÿ éàëíûç òÿÿññöô äîüóðóð.
Áÿñ, áóíóí ãàðøûñûíû íåúÿ àëìàã îëàð?
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
(ÉÀÏ) Èúðà êàòèáèíèí ìöàâèíè, ìèëëÿò
âÿêèëè Ñèéàâóø Íîâðóçîâó äà áó
ìÿñÿëÿ íàðàùàò åäèð. Ìèëëÿò âÿêèëè áó
ïðîáëåìèí ùÿð ùàíñû ãàíóí ãÿáóë
åòìÿêëÿ ùÿëëèíè ìöìêöíñöç ñàéûð.
“Ìÿíúÿ, éàëòàãëûã õÿñòÿëèêäèð
âÿ áóíóí áèð íå÷ÿ íþâö âàð. Áóðàäà ùÿì èðñè âÿçèééÿòëÿ ÿëàãÿäàð
áàõìàüà òàì ÿñàñ éàðàäûð. Àçÿðáàéúàí èãòèäàðû õàëãûí äÿñòÿéèíÿ àðõàëàíàðàã
ýÿëÿúÿêäÿ äÿ öçÿðèíÿ äöøÿí âÿçèôÿëÿðè ÿí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ ùÿëë åòìÿéÿ,
Àçÿðáàéúàíû éåíè, ìþùòÿøÿì óüóðëàðà äîüðó àïàðìàüà ùàçûðäûð
îëàðàã éàíàøìàëàð âàð, éàëòàãëûüûí ùÿì äÿ àñûëûëûãëà áàüëû îëàí
ôîðìàëàðû ìþâúóääóð. Áó, ìöõòÿëèô ôîðìàäà òÿçàùöð åäèð. Àäàì âàð
êè, éàëòàãëûã îíóí ýåíèíäÿäèð. Áóíà ýþðÿ äÿ, ùàíñû ãàíóíó ãÿáóë
åäèðñÿí åò, îíà õåéðè éîõäóð. Äèýÿð ùàëëàðäà èñÿ ìöõòÿëèô àäàìëàð
áó ôîðìàäàí èñòèôàäÿ åäèðëÿð”.
Ìèëëÿò âÿêèëè ãåéä åäèá êè, öìóìèëèêäÿ, éàëòàãëûã “ïåøÿñè”íèí òàðèõè ÷îõ
ãÿäèìäèð.
“Èáòèäàè èúìà ãóðóëóøóíäàí
áàøëàìûø öçö áó òÿðÿôÿ ïðîñåñ ýåäèð. Âÿ áó, ãàðøûñûàëûíìàç ùàëäûð.
Î áàõûìäàí ýöìàí åòìèðÿì êè,
ùàíñûñà ãàíóíëà éàëòàãëûüû òÿíçèìëÿìÿê, ôîðìà âÿ ìåòîäëàðûíû
ýþñòÿðìÿê ìöìêöí îëñóí”.
Ìîäåðí.àç
Ìöàñèð ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äèíàìèê èíêèøàô éîëóíäà èðÿëèëÿéèð. Áó èíêèøàôûí ýþñòÿðèúèëÿðè ãèñìèíäÿ ñöðÿòëè ñîñèàë-èãòèñàäè òÿðÿããè - èãòèñàäèééàòûí èíêèøàôû, ðåýèîíëàðûí ñèìàñûíûí ÿñàñëû äÿðÿúÿäÿ äÿéèøìÿñè, âÿòÿíäàøëàðûí ñîñèàë
ðèôàù ùàëûíûí äàâàìëû îëàðàã éàõøûëàøäûðûëìàñû êèìè àìèëëÿð ÷ûõûø åäèð. Äèýÿð òÿðÿôäÿí, ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ñÿìÿðÿëè ñîñèàë-èãòèñàäè êóðñóí ãàíóíàóéüóí íÿòèúÿñè êèìè, ìèëëè èíêèøàôûí Àçÿðáàéúàí ìîäåëèíèí ôîðìàëàøäûðûëìàñû öìóììèëëè òÿðÿããè áàõûìûíäàí àéäûí ïåðñïåêòèâëÿðèí
ìþâúóä îëäóüóíó äåìÿéÿ ÿñàñ âåðèð.
Ùàçûðêè ñÿìÿðÿëè èãòèñàäè ñèéàñÿò ñàéÿñèíäÿ ùÿäÿôëÿíÿí ñòðàòåæè íÿòèúÿëÿð ÿëäÿ
åäèëèá, ìàêðîèãòèñàäè ñàáèòëèê ãîðóíóá
ñàõëàíûá.
Ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð êè, Ïðåçèäåíò
Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí óüóðëó äàõèëè âÿ õàðèúè ñèéàñÿò
êóðñó áàøà âóðäóüóìóç 2014-úö èëäÿ
äÿ ìöùöì íàèëèééÿòëÿðèí ÿëäÿ åäèëìÿñèíè øÿðòëÿíäèðèá. Õöñóñèëÿ äÿ Àçÿðáàéúàíûí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû éöêñÿê
òåìïëÿ äàâàì åäèá. Öìóìèëèêäÿ, úàðè
èëäÿ ÿëäÿ îëóíàí íàèëèééÿòëÿðèí þëêÿìèçèí èíêèøàôû âÿ ïåðñïåêòèâè áàõûìûíäàí
ÿùÿìèééÿòèíè àíëàìàã ö÷öí áèð ñûðà
ìÿñÿëÿëÿðÿ òîõóíìàã ìÿãñÿäÿìöâàôèãäèð.
Úàðè èëäÿ ñîñèàë
ñèéàñÿò êóðñó óüóðëà
äàâàì åòäèðèëèá
Èëê íþâáÿäÿ, úàðè èëäÿ äÿ þëêÿìèçäÿ
àðäûúûë âÿ ñÿìÿðÿëè ñîñèàë ñèéàñÿò êóðñó
ùÿéàòà êå÷èðèëèá. Àçÿðáàéúàíäà ñöðÿòëè
èíêèøàô, òÿáèè îëàðàã, äþâëÿò ãóðóúóëóüóíóí áöòöí ñàùÿëÿðèíÿ, î úöìëÿäÿí ñîñèàë ñôåðàéà úèääè ñèðàéÿò åäèá âÿ áèð
÷îõ ñîñèàë ïðîãðàì âÿ ëàéèùÿëÿðäÿ ðåàë
ÿêñèíè òàïûá. ßëáÿòòÿ, þëêÿìèçèí èãòèñàäè
ãöäðÿòèíèí àðòìàñû âÿòÿíäàøëàðûí ñîñèàë
ðèôàùûíûí éöêñÿëäèëìÿñèíÿ éþíÿëìèø ëàéèùÿëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíÿ çÿìèí
éàðàäûá. Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû
Ïðåçèäåíòè Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí Èúòèìàèñèéàñè ìÿñÿëÿëÿð øþáÿñèíèí ìöäèðè ßëè
Ùÿñÿíîâ 2014-úö èëèí éåêóíëàðû èëÿ áàüëû ÀçÿðÒÀú-à ìöñàùèáÿñèíäÿ ãåéä åäèá
êè, ÿââÿëêè èëëÿðäÿ îëäóüó êèìè, 2014-úö
èëäÿ äÿ ñîñèàëéþíöìëö ñèéàñÿò ùÿéàòà
êå÷èðèëèá, ÿùàëèíèí ìÿøüóëëóã ñÿâèééÿñèíèí éöêñÿëäèëìÿñè, âÿòÿíäàøëàðû íàðàùàò åäÿí ïðîáëåìëÿðèí ùÿëëè, îíëàðûí èñòÿê âÿ àðçóëàðûíûí ãàðøûëàíìàñû äàèì
äþâëÿòèí äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ îëóá, áó
ñàùÿäÿ àðäûúûë òÿäáèðëÿð ýþðöëöá. Äèããÿòÿ ÷àòäûðûá êè, áó èëèí þòÿí äþâðö ÿðçèíäÿ
èøñèçëèéèí ñÿâèééÿñè 5,2 ôàèçÿ, éîõñóëëóã
èñÿ 5 ôàèçÿ äöøöá êè, áó ýþñòÿðèúèëÿðÿ
ýþðÿ Àçÿðáàéúàí äöíéàíûí èíêèøàô åòìèø áèð ÷îõ þëêÿñèíè áåëÿ ýåðèäÿ ãîéóá:
“Ñòàòèñòèêàéà
ÿñàñÿí,
ñîí 10 àéäà ÿùàëèíèí ýÿëèðëÿðè 4,7 ôàèç àðòàðàã
33,6 ìèëéàðä ìàíàò îëóá.
ßùàëèíèí ùÿð áèð íÿôÿðèíÿ
äöøÿí ýÿëèð 3,4 ôàèç ÷îõàëàðàã 3 600 ìàíàòà,
îðòà àéëûã ÿìÿêùàããû èñÿ
5,5 ôàèç éöêñÿëÿðÿê 450
ìàíàòà ÷àòûá. Èíôëéàñèéà
úÿìè 1,5 ôàèç òÿøêèë åòìÿêëÿ ÿùàëèíèí ýÿëèðëÿðèíäÿí áèð íå÷ÿ äÿôÿ àøàüû îëóá. Áó èñÿ áèëàâàñèòÿ
ýþñòÿðèð êè, ìàêðîèãòèñàäè ñàáèòëèéèí òÿìèí åäèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ ýþðöëÿí òÿäáèðëÿð ÷îõ éàõøû
íÿòèúÿ âåðèð”.
Áèð ñþçëÿ, íÿçÿð éåòèðèëÿí ýþñòÿðèúèëÿð äåìÿéÿ
ÿñàñ âåðèð êè, Àçÿðáàéúàí
ùþêóìÿòè ÿùàëèíèí ìàääè ðèôàù ùàëûíûí
éàõøûëàøäûðûëìàñû âÿ îíëàðûí áöòöí ñîñèàë ãàéüûëàðëà ÿùàòÿ îëóíìàëàðû ö÷öí
ýöúëö ìàëèééÿ èìêàíëàðûíà âÿ èñëàùàòëàðû äÿðèíëÿøäèðìÿê èðàäÿñèíÿ ìàëèêäèð.
Úàðè èë ÿðçèíäÿ ñîñèàë ñèéàñÿò êîíòåêñòèíäÿ íÿçÿðäÿ òóòóëìóø èøëÿð îïåðàòèâ
âÿ åôôåêòèâ øÿêèëäÿ äàâàì åòäèðèëèá.
Ñÿíàéåíèí
øàõÿëÿíäèðèëìÿñè âÿ
ìîäåðíëÿøäèðèëìÿñè
äþâëÿòèí äèããÿò
ìÿðêÿçèíäÿäèð
Áóíóíëà éàíàøû, Àçÿðáàéúàí èãòèñàäèééàòûíûí äèíàìèê òÿðÿããèñè ñÿíàéå
ñåêòîðóíóí èíòåíñèâ èíêèøàôûíäà èôàäÿ
îëóíóð. 2014-úö èëäÿ äÿ ñÿíàéåíèí øàõÿëÿíäèðèëìÿñè âÿ ìîäåðíëÿøäèðèëìÿñè
äþâëÿòèí äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ îëóá. Öìóìèééÿòëÿ, Àçÿðáàéúàíäà ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíóí ýÿëÿúÿê èëëÿðäÿ äÿ èíêèøàôûíû òÿìèí åòìÿê ö÷öí ùàçûðäà úèääè ïðîãðàìëàðûí èúðàñûíûí âàúèáëèéèíè íÿçÿðÿ
àëàí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí 2014-úö
èëè “Ñÿíàéå èëè” åëàí åòìÿñè ÿùÿìèééÿòëè
àääûìëàðäàí áèðè ùåñàá îëóíà áèëÿð.
Àçÿðáàéúàíäà ñÿíàéåíèí èíêèøàôûíà
íåôò ñåêòîðó èìïóëñ âåðñÿ äÿ, öìóìèëèêäÿ, ìàøûíãàéûðìà, ìåòàëëóðýèéà, éåéèíòè âÿ åìàë ìöÿññèñÿëÿðè, òåõíîëîýèéàëàð,
êèìéà êîìïëåêñè, ìÿäÿí÷ûõàðìà âÿ ôèëèç ìöÿññèñÿëÿðè áó ñàùÿíèí ÿùÿìèééÿòëè äÿðÿúÿäÿ èíêèøàô ìåéèëëÿðè èëÿ ìöøàéèÿò îëóíìàñûíà èìêàí éàðàäûá.
Äèýÿð òÿðÿôäÿí, þëêÿäÿ àïàðûëàí ñÿíàéåëÿøìÿ ñèéàñÿòè, ñîñèàë èíôðàñòðóêòóðóí éåíèëÿíìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ ýþðöëÿí
èøëÿð, þçÿë ñåêòîðóí ôÿàëèééÿòèíèí ñòèìóëëàøäûðûëìàñû âÿ àçàä ðÿãàáÿòèí èíêèøàôû
ö÷öí éàðàäûëàí ÿëâåðèøëè ìöùèò éåíè èø
éåðëÿðèíèí à÷ûëìàñû áàõûìûíäàí ÿùàëèíèí
ðèôàù ùàëûíûí éàõøûëàøäûðûëìàñû, åëÿúÿ äÿ,
âÿòÿíäàøëàðà ýþñòÿðèëÿí õèäìÿòèí êåéôèééÿòèíèí éöêñÿëäèëìÿñèíÿ ÿùÿìèééÿòëè
òÿñèð åäèá. Ùÿì÷èíèí, áöòöí áóíëàð ñÿíàéåäÿ ôÿàëëûüûí àðòìàñûíà, þëêÿäÿ þçÿë
ñåêòîðóí - êè÷èê âÿ îðòà ñàùèáêàðëûüûí èíêèøàôûíà ýöúëö òÿêàí âåðèá.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòè Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí Èúòèìàè-ñèéàñè ìÿñÿëÿëÿð øþáÿñèíèí ìöäèðè ßëè Ùÿñÿíîâ áÿùñ îëóíàí ìöñàùèáÿñèíäÿ áóíóíëà áàüëû ãåéä åäèá: “2014-úö èë
Àçÿðáàéúàíäà “Ñÿíàéå èëè” åëàí åäèëèá. Áóíäàí ÿñàñ ìÿãñÿä ñÿíàéåíèí
ìîäåðíëÿøäèðèëìÿñè âÿ ãåéðè-íåôò ñÿíàéåñèíèí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè, î úöìëÿäÿí, ìþâúóä òÿáèè âÿ èãòèñàäè ðåñóðñëàðûí òÿñÿððöôàò äþâðèééÿñèíÿ
úÿëá îëóíìàñû, ÿíÿíÿâè ñÿíàéå ñàùÿëÿðè èëÿ éàíàøû, éåíè ïðèîðèòåò èñòåù-
ñàë ñàùÿëÿðèíèí, ñÿíàéå ïàðêëàðûíûí
éàðàäûëìàñû, ðåýèîíëàðäà ñÿíàéå ïîòåíñèàëûíûí ýöúëÿíäèðèëìÿñè, ñÿíàéåíèí èííîâàñèéàëàð ÿñàñûíäà èíêèøàôûíûí òÿìèí åäèëìÿñèäèð. Úàðè èëäÿ ñÿíàéå ïîòåíñèàëûíûí ýöúëÿíäèðèëìÿñè, áó
ñàùÿäÿ ðÿãàáÿò ãàáèëèééÿòèíèí àðòûðûëìàñû, êàäð ïîòåíñèàëûíûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè, ìöâàôèã íîðìàòèâ ùöãóãè
áàçàíûí òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè èëÿ áàüëû
èøëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëèá, 200-äÿê, î
úöìëÿäÿí 40-äàí ÷îõ îðòà âÿ èðè ñÿíàéå ìöÿññèñÿñè à÷ûëûá. Öìóìèëèêäÿ,
ñîí 10 èëäÿ ñÿíàéå èñòåùñàëû 2,7 äÿôÿ
àðòûá”.
Ðåýèîíëàðûí, Áàêû øÿùÿðè
âÿ îíóí ãÿñÿáÿëÿðèíèí
èíêèøàôû èñòèãàìÿòèíäÿ
ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èøëÿð
ñÿìÿðÿëè íÿòèúÿëÿðëÿ
éàääà ãàëûá
Ñàäàëàíàíëàðëà éàíàøû, úàðè èëäÿ ðåýèîíëàðûí, î úöìëÿäÿí Áàêû øÿùÿðè âÿ
îíóí ãÿñÿáÿëÿðèíèí èíêèøàôû èñòèãàìÿòèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èøëÿðèí äàâàì åòäèðèëìÿñè äÿ õöñóñè äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ îëóá.
Äþâëÿò ïðîãðàìëàðûíäà íÿçÿðäÿ òóòóëìóø òÿäáèðëÿðèí óüóðëó èúðàñû òÿêúÿ ðåýèîíëàðûí, Áàêû øÿùÿðè âÿ îíóí ÿòðàô ãÿñÿáÿëÿðèíèí èíêèøàôûíà òÿêàí âåðìÿéèá. Áó,
åéíè çàìàíäà, þëêÿíèí ñîñèàë-èãòèñàäè
èíêèøàôûíäà êåéôèééÿòúÿ éåíè ìÿðùÿëÿíèí
áàøëàíüûúûíû ãîéóá, ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíóí äàâàìëû èíêèøàôûíà, ðåýèîíëàðäà
êîììóíàë, õèäìÿò âÿ ñîñèàë èíôðàñòðóêòóð òÿìèíàòûíûí ùÿúìèíèí âÿ êåéôèééÿòèíèí éöêñÿëìÿñèíÿ òÿêàí âåðèá. Ùÿì÷èíèí, ñàùèáêàðëûã ìöùèòèíèí äàùà äà éàõøûëàøìàñûíäà, èãòèñàäèééàòà èíâåñòèñèéà
ãîéóëóøëàðûíûí àðòìàñûíäà, ÿùàëèíèí
ìÿøüóëëóã ñÿâèééÿñèíèí éöêñÿëìÿñèíäÿ
âÿ éîõñóëëóüóí àçàëìàñûíäà ìöùöì ðîë
îéíàéûá. Áèð ñþçëÿ, ßëè Ùÿñÿíîâóí âóðüóëàäûüû êèìè: “Úàðè èëäÿ ðåýèîíëàðûí,
Áàêû âÿ îíóí ãÿñÿáÿëÿðèíèí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû Äþâëÿò Ïðîãðàìûíûí èúðàñû èëÿ ÿëàãÿäàð òÿäáèðëÿð äàâàì åòäèðèëèá, áþëýÿëÿðäÿ éöçëÿðëÿ èãòèñàäè, ñîñèàë, ìÿäÿíèééÿò âÿ èíôðàñòðóêòóð îáéåêòëÿðè èñòèôàäÿéÿ âåðèëèá, àïàðûëàí ãóðóúóëóã âÿ àáàäëûã èøëÿðè íÿòèúÿñèíäÿ
øÿùÿð âÿ ðàéîíëàðûí ñèìàñû ìöàñèðëÿøèá. Ãàðøûäàí ýÿëÿí íþâáÿòè 2-3 èë ÿðçèíäÿ áó ïðîãðàìëàð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ þëêÿ ãàðøûñûíäà äóðàí ÿñàñ èíôðàñòðóêòóð ëàéèùÿëÿðèíèí áàøà ÷àòäûðûëìàñû íÿçÿðäÿ òóòóëóð. Ðåýèîíëàðäà 82 ìèíè
äàèìè îëìàãëà 100 ìèíäÿí àðòûã éåíè
èø éåðè éàðàäûëûá. Öìóìèëèêäÿ, ñîí 10
èëäÿ à÷ûëàí èø éåðëÿðèíèí ñàéû 1,3 ìèëéîíà ÷àòûá”.
Áåëÿëèêëÿ, ýþðöíÿí îäóð êè, Àçÿðáàéúàíûí äèíàìèê èíêèøàôû, õöñóñèëÿ äÿ ñîñèàë-èãòèñàäè ñèéàñÿò íÿòèúÿñèíäÿ ÿëäÿ
åäèëìèø íàèëèééÿòëÿð ýÿëÿúÿéÿ îïòèìèñò
áàõìàüà èìêàí âåðèð. ßìèíëèêëÿ äåìÿê îëàð êè, ìöÿééÿí îëóíìóø ñòðàòåæè
êóðñóí éåíè äþâðöí ÷àüûðûøëàðûíà ìöâàôèã ñóðÿòäÿ óüóðëà äàâàì åòäèðèëìÿñè
ãàðøûäàêû èëëÿðäÿ äÿ êîìïëåêñ íàèëèééÿòëÿðèí ÿëäÿ åäèëìÿñèíè øÿðòëÿíäèðÿúÿê.
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí Èúòèìàè-ñèéàñè ìÿñÿëÿëÿð øþáÿñèíèí ìöäèðè ßëè Ùÿñÿíîâóí áèëäèðäèéè
êèìè: “2014-úö èëèí éåêóíëàðû ãàðøûäàí ýÿëÿí 2015-úè èëÿ íèêáèíëèêëÿ áàõìàüà òàì ÿñàñ éàðàäûð. Àçÿðáàéúàí
èãòèäàðû õàëãûí äÿñòÿéèíÿ àðõàëàíàðàã
ýÿëÿúÿêäÿ äÿ öçÿðèíÿ äöøÿí âÿçèôÿëÿðè ÿí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ ùÿëë åòìÿéÿ, Àçÿðáàéúàíû éåíè, ìþùòÿøÿì
óüóðëàðà äîüðó àïàðìàüà ùàçûðäûð”.
Íóðëàí ÃßËßÍÄßÐËÈ
“Èðÿëè” Èúòèìàè Áèðëèéè àëòûíúû
èëäþíöìöíö úÿáùÿ õÿòòèíäÿ ãåéä åäèá
“Èðÿëè” Èúòèìàè Áèðëèéè éàðàäûëìàñûíûí àëòûíúû èëäþíöìöíö úÿáùÿ õÿòòèíäÿêè “Í”
ñàéëû ùÿðáè ùèññÿäÿ ÿñýÿðëÿðëÿ áèðýÿ ãåéä åäèá.
Áèðëèêäÿí ÀçÿðÒÀú-à âåðèëÿí ìÿëóìàòà ýþðÿ, òÿäáèðäÿ ýÿíúëÿð òÿøêèëàòûíûí
öçâëÿðè, Ìöäàôèÿ Íàçèðëèéèíèí, “Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðÿ Èúòèìàè Íÿçàðÿò” Èúòèìàè Áèðëèéèíèí, ÃÙÒ âÿ ÊÈ òÿìñèë÷èëÿðè èøòèðàê åäèáëÿð.
“Èðÿëè” Èúòèìàè Áèðëèéèíèí
ñÿäðè Ìèðùÿñÿí Ñåéèäîâ ÿñýÿðëÿðÿ
òÿøêèëàò ùàããûíäà ìÿëóìàò âåðÿðÿê
áèëäèðèá êè, ãóðóì éàðàíäûüû ýöíäÿí
îí ìèíëÿðëÿ ýÿíúè ñûðàëàðûíäà áèðëÿø-
äèðèá. Î, ÿñàñû Óëó þíäÿð
Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ãîéóëàí äþâëÿò ýÿíúëÿð ñèéàñÿòèíèí Ïðåçèäåíò, Àëè Áàø Êîìàíäàí Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ äàùà äà èíêèøàô åòäèðèëäèéèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Ì.Ñåéèäîâ þëêÿìèçèí ÿí àüðûëû ïðîáëåìè îëàí èøüàë àëòûíäàêû òîðïàãëàðûìûçûí ãöäðÿòëè
Àçÿðáàéúàí îðäóñó òÿðÿôèíäÿí òåçëèêëÿ àçàä åäèëÿúÿéèíÿ ÿìèíëèéèíè áèëäèðèá.
Òÿäáèðäÿ õèäìÿòäÿ ôÿðãëÿíÿí ÿñýÿðëÿðÿ ùÿäèééÿëÿð òÿãäèì
îëóíóá.
5
www.yeniazerbaycan.com
27 äåêàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 238 (4397)
Àçÿðáàéúàíûí áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðäà ìþâãåéèíèí
ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè þëêÿìèçèí õàðèúè ñèéàñÿò
äîêòðèíàñûíäà ÿí þíÿìëè èñòèãàìÿòëÿðäÿí áèðèäèð
Àçÿðáàéúàíûí Àâðîïà Øóðàñû
Ïàðëàìåíò Àññàìáëåéàñûíäà íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí öçâö, Ìèëëè
Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Ñàùèáÿ Ãàôàðîâà www.yap.org.az ñàéòûíà ìöñàùèáÿ âåðèá:
- Ñàùèáÿ õàíûì, äåêàáðûí 23äÿ Àçÿðáàéúàíäà íþâáÿòè áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðè êå÷èðèëäè. Ñèç
áó ñå÷êèëÿðäÿ Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí ìöøàùèäÿ÷èñè êèìè ïðîñåñè èçëÿìèñèíèç.
Áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðèíè íåúÿ
ãèéìÿòëÿíäèðèðñèíèç?
- Áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðèíè Àçÿðáàéúàíäà ñå÷êè ÿíÿíÿñèíèí ìþùêÿìëÿíìÿñè âÿ þëêÿìèçèí äåìîêðàòèê
éîëëà èíêèøàôû áàõûìûíäàí èðÿëèéÿ
äîüðó àòûëìûø íþâáÿòè àääûì ùåñàá
åäèðÿì. Áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðèíèí éöêñÿê äåìîêðàòèê ñòàíäàðòëàðà óéüóí,
ãàíóíâåðèúèëèéèí òÿëÿáëÿðèíÿ ìöâàôèã øÿêèëäÿ êå÷èðèëìÿñè ö÷öí ùÿð úöð
øÿðàèò éàðàäûëìûøäû. Ùÿì÷èíèí, ñå÷êèëÿðäÿ éöêñÿê ñå÷èúè ôÿàëëûüû ìöøàùèäÿ åäèëäè. ßââÿëêè áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðè èëÿ ìöãàéèñÿäÿ áó ñå÷êèëÿðäÿ
ñÿñâåðìÿäÿ èøòèðàê åäÿí ñå÷èúèëÿðèí ñàéûíûí àðòìàñû áóíó ñöáóò
åäèð. Âÿòÿíäàøëàðûí áÿëÿäèééÿëÿðèí
ôÿàëèééÿòè âÿ öìóìèééÿòëÿ, éåðëè
þçöíöèäàðÿåòìÿ
ñòðóêòóðëàðûíûí
äþâëÿòèí èíêèøàôûíäàêû ðîëó ùàããûíäà ÿââÿëêè äþâðëÿðäÿí äàùà ÷îõ
ìÿëóìàòëû îëìàñû áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðèíäÿ õàëãûìûçûí äàùà ôÿàë îëìàñûíû øÿðòëÿíäèðèá. Öìóìÿí, áó ñå÷êèëÿðèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ òÿøêèë
îëóíäóüóíó âÿ äåìîêðàòèê ñòàíäàðòëàðà òàì úàâàá âåðäèéèíè ñþéëÿéÿ áèëÿðèê. Öìèäâàðàì êè, ñå÷êèëÿðäÿ ãàëèá ýÿëÿðÿê áÿëÿäèééÿëÿðÿ ñå÷èëÿúÿê íàìèçÿäëÿð îíëàðà ýþñòÿðèëÿí åòèìàäà ëàéèã îëàúàãëàð. Áÿëÿäèééÿëÿð þëêÿìèçèí èíêèøàôûíäà ìöùöì ðîë îéíàéûð. Àçÿðáàéúàí ýöúëÿíäèêúÿ, èìêàíëàðû àðòäûãúà áÿëÿäèééÿëÿðèí äÿ ìÿñóëèééÿòè, èøè, âÿçèôÿëÿðè àðòûð. Îíà ýþðÿ äÿ, áÿëÿäèééÿ
öçâëÿðè áó ìÿñóëèééÿòè äÿðê åäèá,
ðåñïóáëèêàìûçûí èíêèøàôûíà þç òþùôÿëÿðèíè âåðìÿëèäèð êè, åòèìàäû äîüðóëòñóíëàð. Éåíè öçâëÿðèí áó åòèìàäû
äîüðóëäàúàãëàðûíà èíàíûðàì. Ìÿíèì ö÷öí ÿëàìÿòäàð îëàí äèýÿð ìÿãàì èñÿ Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí áó ñå÷êèëÿðè äÿ ïàðëàã ãÿëÿáÿ
èëÿ áàøà âóðìàñû îëäó. Áó ìÿãàì
áèð äàùà áó ðåàëëûüû òÿñäèãëÿéèð êè,
Àçÿðáàéúàíäà Éåíè Àçÿðáàéúàí
Ïàðòèéàñû èëÿ ðÿãàáÿò àïàðà áèëÿúÿê
ùàíñûñà ñèéàñè òÿøêèëàò éîõäóð.
Öìóìõàëã ïàðòèéàñû îëàí ÉÀÏ ýöúöíö ùÿð çàìàí õàëãäàí àëûð.
- Úàðè èëäÿ Àçÿðáàéúàí õàðèúè
ñèéàñÿò ñôåðàñûíäà áèð ÷îõ
óüóðëàðà èìçà àòäû. 2014-úö èëè
Àçÿðáàéúàíûí
áåéíÿëõàëã
ìþâãåëÿðèíèí ìþùêÿìëÿíìÿñè ïðèçìàñûíäàí íåúÿ ãèéìÿòëÿíäèðìÿê îëàð?
- Öìóìèééÿòëÿ, ìöàñèð áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìèíèí ñóâåðåí àêòîðó îëàí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû ñîí èëëÿðäÿ ÷îõ ìöùöì âÿ
ýöúëö ðåýèîíàë àìèëÿ ÷åâðèëèá. Áóðàäà ÿí þíÿìëè ôàêòîðëàðäàí áèðè þëêÿìèçäÿ ùþêì ñöðÿí ñàáèòëèê âÿ âÿòÿíäàø ùÿìðÿéëèéè àìèëèäèð. Ýöúëö
äàéàãëàðà ìàëèê ñàáèòëèéèí áÿðãÿðàð
îëìàñû èñÿ, ÿëáÿòòÿ êè, þëêÿíèí èãòèñàäè èíêèøàôûíû øÿðòëÿíäèðèð âÿ ñîí èëëÿðèí ýþñòÿðèúèëÿðè Àçÿðáàéúàíûí
éöêñÿê èãòèñàäè èíêèøàôûíûí êîíòóðëàðûíû ìöÿééÿí åäèð. Èíêèøàô åäÿí
Àçÿðáàéúàíûí áåéíÿëõàëã àëÿìäÿêè
íöôóçó âÿ ìþâãåéè äÿ èëäÿí-èëÿ
ìþùêÿìëÿíèð, Àçÿðáàéúàíûí ðåýèîíàë ëèäåðëèéè äöíéà òÿðÿôèíäÿí à÷ûã
åòèðàô îëóíóð. Áó äà íÿòèúÿ åòèáàðèëÿ
þëêÿìèçèí ñèéàñè, èãòèñàäè âÿ ìÿäÿíè úÿùÿòäÿí íÿèíêè ðåýèîíàë, ùÿòòà
ãëîáàë äèàëîã ìÿêàíûíà ÷åâðèëìÿñèíè äÿ øÿðòëÿíäèðèð. Þëêÿäÿ ùÿð èë áèð
íå÷ÿ ìþòÿáÿð áåéíÿëõàëã ñèéàñè,
èãòèñàäè, éàõóä ìÿäÿíè-ùóìàíèòàð
òÿäáèðëÿð êå÷èðèëèð. Ìöõòÿëèô þëêÿëÿð-
äÿí ÷îõëó ñàéäà íöôóçëó äþâëÿò âÿ
äèí õàäèìëÿðèíèí, åëì àäàìëàðûíûí
ãàòûëäûüû áó úöð òÿäáèðëÿð Àçÿðáàéúàíûí äöíéàäà òàíûäûëìàñû, ùÿì÷èíèí, ìöñáÿò èìèúèíèí ôîðìàëàøäûðûëìàñû áàõûìûíäàí ÷îõ áþéöê þíÿì
êÿñá åäèð. Àçÿðáàéúàíà ýÿëÿí ãîíàãëàð þëêÿìèçäÿêè òîëåðàíò ìöùèòèí, åëÿúÿ äÿ, èíêèøàôûí, ñîñèàë ñàáèòëèéèí øàùèäè îëóðëàð. Àçÿðáàéúàí áó
ýöí äöíéàéà èñòÿð òîëåðàíòëûã, èñòÿðñÿ äÿ èãòèñàäè èíêèøàô áàõûìûíäàí
éåíè ìîäåë áÿõø åäèá. Ìÿëóì îëäóüó êèìè, ùàçûðäà, äöíéàíûí áèð ñûðà
èíêèøàô åòìèø âÿ èíêèøàô åòìÿêäÿ
îëàí þëêÿëÿðèíäÿ ôÿðãëè ìÿäÿíèééÿòëÿðèí òîããóøìàñû íÿòèúÿñèíäÿ õîøàýÿëìÿç òåíäåíñèéàëàð ìåéäàíà ÷ûõûð. Èñëàìîôîáèéà, èðã÷èëèê, êñåíîôîáèéà êèìè òÿùëöêÿëè ìåéèëëÿðèí áÿçÿí
ñöíè øÿêèëäÿ àëîâëàíäûðûëìàñû áó úöð
òîããóøìàëàðû äàùà äà äÿðèíëÿøäèðèð,
íÿòèúÿäÿ, èíñàí ùàãëàðûíûí ïîçóëìàñû ùàëëàðû àðòûð, ñîñèàë ñàáèòëèê ïîçóëóð. Àçÿðáàéúàíäà èñÿ áó ïðîñåñëÿðèí òàìàìèëÿ ÿêñèíè ìöøàùèäÿ åòìÿê ìöìêöíäöð.
Òÿÿññöô êè, Àçÿðáàéúàíûí ÿëäÿ
åòäèéè áó óüóðëàð áèð ñûðà äàèðÿëÿð òÿðÿôèíäÿí ãûñãàíúëûãëà ãàðøûëàíûð.
Õöñóñÿí, åðìÿíè ëîááèñèíèí òÿñèðè
àëòûíäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí, ùÿì÷èíèí, èñëàìîôîá, áÿçè ùàëëàðäà èñÿ
áþëýÿäÿ ìàðàãëàðû îëàí èìïåðèàëèñò
äàèðÿëÿð Àçÿðáàéúàíà ãàðøû áó âÿ
éà áàøãà øÿêèëäÿ òÿçéèã ýþñòÿðìÿéÿ ÷àëûøûðëàð. Àçÿðáàéúàíëà áàüëû
ùÿãèãÿòè ÿêñ åòäèðìÿéÿí, ãÿðÿçëè
ùåñàáàòëàðûí äÿðú îëóíìàñûíû, þëêÿìèçèí öíâàíûíà ðåàëëûãäàí óçàã ôèêèðëÿðèí ñÿñëÿíäèðèëìÿñèíè áóíóí
ýþñòÿðèúèñè ùåñàá åäèðÿì. ßëáÿòòÿ,
Àçÿðáàéúàí ìöñòÿãèëëèê ãàçàíäûãäàí ñîíðà Àâðîïàéà, Ãÿðá äÿéÿðëÿðèíÿ èíòåãðàñèéàíû þçöíöí áàøëûúà
ïðèîðèòåòè åëàí åäèá. Áó, Öìóììèëëè
ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ìöÿééÿíëÿøäèðäèéè Àçÿðáàéúàíûí äåìîêðàòèê
èíêèøàô éîëóíóí áèð òÿðêèá ùèññÿñèäèð
âÿ þëêÿìèçèí èíêèøàôûíà éàðäûì
åäèð. Àòûëàí àääûìëàð íÿòèúÿñèíäÿ
Àçÿðáàéúàí Àâðîïàéà äàùà ñûõ èíòåãðàñèéà åäÿí âÿ äàùà à÷ûã îëàí
þëêÿéÿ ÷åâðèëèá. Àììà áóíà áàõìàéàðàã, áÿçè ùàëëàðäà èêèëè ñòàíäàðòëàðûí, ÿäàëÿòñèç ìþâãåéèí øàùèäè îëóðóã. Áóíóí ñÿáÿáëÿðè èñÿ ùÿì
ìèëëè åòíèê ìÿñÿëÿëÿð, ùÿì äÿ áó
ýöí þëêÿìèçèí ñàùèá îëäóüó ãöäðÿò
âÿ ìöñòÿãèë ñèéàñÿò àïàðìàñû èëÿ
áàüëûäûð. Àììà íÿ îëóðñà îëñóí,
Àçÿðáàéúàí þç áèëäèéè éîëäàí, þç
ùÿãèãÿòëÿðèíäÿí ýåðè ÷ÿêèëìÿéÿúÿê.
×öíêè Àçÿðáàéúàí ìöñòÿãèë, õàëãûìûçûí ìàðàãëàðûíà ñþéêÿíÿí ñèéàñÿò ùÿéàòà êå÷èðèð.
- Ñèç ùÿì äÿ Àâðîïà Øóðàñû
Ïàðëàìåíò Àññàìáëåéàñûíäà
Àçÿðáàéúàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí öçâöñöíöç. Áó èñòèãàìÿòäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðäèéèíèç
èëëÿð ÿðçèíäÿ ãóðóìóí Àçÿðáàéúàí ùÿãèãÿòëÿðèíÿ, Àçÿðáàéúàíà ìöíàñèáÿòèëÿ áàüëû
ùàíñû ãÿíàÿòÿ ìàëèêñèíèç?
- Öìóìèééÿòëÿ, Àçÿðáàéúàíûí
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðäà ìþâãåéèíèí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè, ðîëóíóí
àðòûðûëìàñû, ùÿìèí òÿøêèëàòëàðûí òðèáóíàñûíäàí ñÿìÿðÿëè èñòèôàäÿ åäèëìÿñè þëêÿìèçèí õàðèúè ñèéàñÿò äîêòðèíàñûíäà ÿí þíÿìëè èñòèãàìÿòëÿðäÿí áèðèäèð. Óçóí èëëÿð ÿðçèíäÿ ôîðìàëàøäûðûëìûø áó ìöíàñèáÿòëÿð àðòûã
êîíêðåò, ïðàêòèê íÿòèúÿëÿðÿ ýÿòèðèá
÷ûõàðûð. Àçÿðáàéúàí äöíéàíûí ñèéàñè òàëåéèíè ùÿëë åäÿí âÿ áó êîíòåêñòäÿ ÷îõ âàúèá ïàéà ñàùèá îëàí ãóðóìëàðäà þëêÿìèçèíèí òàëåéöêëö ìÿñÿëÿëÿðèíèí ãàëäûðûëìàñûíà âÿ îíóí
ùÿëëèíÿ íàèë îëìàã ö÷öí úèääè èäåîëîæè èø àïàðûð.
Àâðîïà Øóðàñû èëÿ ìöíàñèáÿòëÿðÿ ýÿëèíúÿ, áó ãóðóìëà ÿìÿêäàøëûã
þëêÿìèçäÿ äåìîêðàòèê èñëàùàòëàðûí
äàùà äà äÿðèíëÿøìÿñè, äåìîêðàòèê
òÿñèñàòëàðûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè, Àâðîïà äÿéÿðëÿðèíèí ìþùêÿìëÿíìÿñè,
èíñàí ùöãóãëàðûíûí äàùà åôôåêòèâ
øÿêèëäÿ ãîðóíìàñû ïðîñåñèíÿ éàðäûì åäèá. Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû áó ýöí Àâðîïà Øóðàñû èëÿ ÿí
ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ ãàðøûëûãëû-ôàéäàëû
ìöíàñèáÿòëÿð ãóðàðàã ñÿìÿðÿëè
ÿìÿêäàøëûã ùÿéàòà êå÷èðèð. Òÿøêèëàòà öçâ äþâëÿòëÿðëÿ ÿëàãÿëÿðèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè þëêÿëÿðèìèçèí áèð-áèðèíÿ
äàùà äà éàõûíëàøìàñûíà âÿ ãàðøûéà
÷ûõà áèëÿúÿê ïðîáëåìëÿðèí àðàäàí
ãàëäûðûëìàñûíà ÿëâåðèøëè çÿìèí éàðàäûð. Àâðîïà Øóðàñû Àçÿðáàéúàíûí
ïðîáëåìëÿðèíèí ùÿëëèíÿ ùÿññàñ éàíàøûð, þëêÿìèçèí ÿñàñ ïðîáëåìè
îëàí Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíè
ìöòÿìàäè îëàðàã ýöíäÿìäÿ ñàõëàéûð. Àçÿðáàéúàí áó ãóðóìà öçâ
îëàí äèýÿð þëêÿëÿðëÿ äÿ ÿìÿêäàøëûüûí äàùà ýåíèø ñïåêòðëÿðèíè ÿùàòÿ
åòìÿñè, ýåíèøëÿíìÿñè ö÷öí ÿìÿëè
àääûìëàð àòûð. Åéíè çàìàíäà, Àçÿðáàéúàí äà þç òàðèõè, ìÿäÿíè äÿéÿðëÿðè èëÿ, Àâðîïà àèëÿñèíèí çÿíýèíëÿøìÿñèíÿ þç òþùôÿñèíè âåðìÿêäÿäèð.
2014-úö èë ÀØÏÀ-Àçÿðáàéúàí ìöíàñèáÿòëÿðèíäÿ ìöñáÿò òåíäåíñèéàëàðûí äàâàì åòìÿñè èëÿ õàðàêòåðèçÿ
îëóíóð. ÀØÏÀ äàèìè êîìèòÿñèíèí èúëàñûíûí áó èë ïàéòàõòûìûçäà êå÷èðèëìÿñè âÿ îðàäà áèð ÷îõ ìÿñÿëÿëÿðèí
ìöçàêèðÿñè õöñóñè ÿùÿìèééÿòëè ìÿñÿëÿëÿðäÿí áèðè îëäó. Ùÿì÷èíèí, ÀØÏÀ-íûí Âèàíà, Ëîíäîí, Ïàðèñ,
Ñòðàñáóðã, Ðîìà âÿ äèýÿð øÿùÿðëÿðäÿ êå÷èðèëÿí òÿäáèðëÿðèíäÿ íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèìèçèí öçâëÿðè ôÿàë èøòèðàê åäÿðÿê Àçÿðáàéúàíûí áèð ñûðà
ìÿñÿëÿëÿðëÿ áàüëû ìþâãåéèíè, þëêÿìèçëÿ áàüëû ùÿãèãÿòëÿðè, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè, Åðìÿíèñòàí
äþâëÿòèíèí òÿõðèáàòëàðû ùàããûíäà
ìÿëóìàòëàðû Àâðîïà èúòèìàèééÿòèíèí
äèããÿòèíÿ ÷àòäûðäû. Áó èëèí éàíâàð
àéûíäà ìÿí ÀØÏÀ-íûí Ýåíäåð áÿðàáÿðëèéè àëò êîìèòÿñèíèí ñÿäðè ñå÷èëäèì. Áóíäàí ÿââÿë èêè èë ìöääÿòèíäÿ ãóðóìóí Ðàñèçì âÿ Êñåíîôîáèéàéà ãàðøû àëò êîìèòÿñèíèí ñÿäðè îëìóøäóì. Ùåñàá åäèðÿì êè, Àçÿðáàéúàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí öçâöíöí ÀØÏÀ êèìè ìþòÿáÿð áèð òÿøêèëàòûí Àëò êîìèòÿñèíÿ ðÿùáÿðëèê åòìÿñè áèð íå÷ÿ úÿùÿòäÿí áèçèì ö÷öí
ÿùÿìèééÿòëèäèð. ßââÿëà, áó, îíó
ýþñòÿðèð êè, Àçÿðáàéúàíäà áó ñàùÿäÿ ÷îõ óüóðëó ñèéàñÿò ùÿéàòà êå÷èðèëèð âÿ áó ñèéàñÿò áåéíÿëõàëã ìèãéàñäà ãèéìÿòëÿíäèðèëèð. Äèýÿð òÿðÿôäÿí, áó îíóí ýþñòÿðèúèñèäèð êè,
Àçÿðáàéúàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè áó
ãóðóìäà êèôàéÿò ãÿäÿð åôôåêòèâ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð âÿ îíëàðà áó ãóðóìóí ñòðóêòóðëàðûíà ðÿùáÿðëèê åòìÿê
åòèìàäû ýþñòÿðèëèð. ßí íÿùàéÿò, áó,
áèð ìèëëÿò âÿêèëè îëàðàã, ôÿðä îëàðàã,
ìÿíèì ö÷öí äÿ ÷îõ ÿùÿìèééÿòëèäèð.
- Ñàùèáÿ õàíûì, þëêÿìèçäÿ
ãàäûí ùöãóãëàðûíûí ãîðóíìàñû äþâëÿòèí äàèì äèããÿò
ìÿðêÿçèíäÿäèð. Ôèêðèíèçúÿ, áó
ñàùÿäÿ äàùà ùàíñû òÿäáèðëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíÿ åùòèéàú äóéóëóð?
- Öìóìèééÿòëÿ, áó ýöí ÿñàñ
áåéíÿëõàëã ñÿíÿäëÿðäÿ úèíñëÿð àðàñûíäà áÿðàáÿðëèê èíñàíûí áàøëûúà
ùöãóãëàðûíäàí áèðè êèìè òÿñáèò åäèëèð. Áåéíÿëõàëã ùöãóãäà ùàãëû îëàðàã, ãàäûíëàð õöñóñè ñóáéåêò êèìè
äÿéÿðëÿíäèðèëèð, îíëàðà ùöãóãëàðûíûí
ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè ö÷öí ýåíèø òÿìèíàòëàð ìöÿééÿí îëóíóð. Ìèëëè äþâëÿòëÿð èñÿ áó òÿìèíàòëàðûí ðåàëëàøäûðûëìàñû, íÿçÿðè úÿùÿòäÿí ìþâúóä
îëàí éöêñÿê äÿéÿðëÿðèí ïðàêòèêàäà
òÿòáèã îëóíìàñû ö÷öí ñÿéëÿðèíè èëäÿí-èëÿ äàùà äà ýöúëÿíäèðìÿëèäèð.
Íÿçÿðÿ àëìàã ëàçûìäûð êè, ãàäûíëàð
ö÷öí áÿéàí åäèëÿí áÿðàáÿð ùöãóãëàð ðåàë áÿðàáÿð èìêàíëàðûí îëìàìàñû öçöíäÿí ÷îõ âàõò ýåð÷ÿêëÿøÿ
áèëìèð. Îíà ýþðÿ äÿ, ìöàñèð äþâðäÿ
ãàäûíëàðûí èúòèìàè ùÿéàòà äàùà ÷îõ
èíòåãðàñèéà îëóíäóüó áèð çàìàíäà
çÿðèô úèíñèí íöìàéÿíäÿëÿðèíÿ äàùà
ýåíèø ùöãóãëàðûí âåðèëìÿñè, îíëàðûí
áöòöí ñàùÿëÿðäÿ òÿìñèë÷èëèêëÿðèíèí
àðòûðûëìàñû, ôÿàëèééÿò ñôåðàëàðûíû òÿùñèë, ñÿùèééÿ êèìè ÿíÿíÿâè èñòèãàìÿòëÿðäÿí äàùà äà ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè,
èãòèñàäè, ñîñèàë ñôåðàëàðäà ãàäûíëàðûí ïîòåíñèàëûíäàí ñÿìÿðÿëè ôàéäàëàíìàñû êèìè òÿäáèðëÿð áó ýöí äàùà
áþéöê íàèëèééÿòëÿðèí ÿëäÿ îëóíìàñûíà øÿðàèò éàðàäà áèëÿð. Ùÿð ùàëäà
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí áó èñòèãàìÿòäÿ àòäûüû àääûìëàð âÿ ÿëäÿ îëóíìóø íàèëèééÿòëÿð áó ôèêðè äàùà äà
ãöââÿòëÿíäèðèð. Áó ýöí èãòèñàäè ãöäðÿòè, ýåîñòðàòåæè ÷ÿêèñè èëÿ Úÿíóáè
Ãàôãàç ðåýèîíóíóí ÿí ýöúëö äþâëÿòè îëàí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû
èíñàí ùöãóã âÿ àçàäëûãëàðûíûí ìöùöì òÿðêèá ùèññÿñè îëàí ãàäûí ùöãóãëàðûíûí ãîðóíìàñû, äöçýöí ýåíäåð ñèéàñÿòèíèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè
áàõûìûíäàí äà þðíÿê òÿøêèë åäèð.
Ùàçûðäà þëêÿìèçäÿ ãàäûíëàðûí ùöãóãëàðûíûí ÿí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ ãîðóíìàñû, îíëàðûí úÿìèééÿòèí ùÿéàòûíäà ôÿàë ðîë îéíàìàñû ö÷öí éåòÿðèíúÿ ñèéàñè èðàäÿ âÿ ìöêÿììÿë,
ùöãóãè áàçà ìþâúóääóð. Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà ìèëëè ãàíóíâåðèúèëèê ãàäûíëàðûí ùöãóã áÿðàáÿðëèéèíè òÿìèí åäÿðÿê, ùÿð úöð àéðûñå÷êèëèéèí ãàðøûñûíû àëìàüà èìêàí
âåðèð, áó èñòèãàìÿòäÿ àòûëàí àääûì-
ëàð ãàäûíëàðûí áÿðàáÿð èìêàíëàðûíûí
ýåð÷ÿêëÿøäèðèëìÿñèíÿ éþíÿëèá. Þëêÿìèçäÿ úèíñèíäÿí àñûëû îëìàéàðàã, ùÿð áèð âÿòÿíäàøûìûçûí úÿìèééÿòèí ùÿéàòûíäà ôÿàë èøòèðàêûíà éàðàäûëàí ÿëâåðèøëè øÿðàèò íÿòèúÿ åòèáàðèëÿ
ùÿì äÿ äþâëÿòèìèçèí èíêèøàôûíà
ìöñáÿò òÿñèð ýþñòÿðìÿêäÿäèð. Àììà ÿëäÿ îëóíàí íàèëèééÿòëÿðëÿ êèôàéÿòëÿíìÿê äöçýöí îëìàçäû. Úÿíàá
Ïðåçèäåíòèí äÿ âóðüóëàäûüû êèìè, áó
ñàùÿäÿ ùÿëÿ ýþðöëÿúÿê èøëÿð âàð.
Ãåéä îëóíäóüó êèìè, äþâëÿò éåòÿðè èðàäÿíè îðòàéà ãîéóá. Áóðàäà
äèýÿð ìöùöì âÿçèôÿëÿð ãåéðè-äþâëÿò
òÿøêèëàòëàðûíûí, ñèéàñè ïàðòèéàëàðûí,
äèýÿð âÿòÿíäàø úÿìèééÿòè èíñòèòóòëàðûíûí öçÿðèíÿ äöøöð. Ùÿìèí òÿñèñàòëàð ýåíäåð ìÿñÿëÿëÿðèíÿ äèããÿòè äàùà äà àðòûðìàëû, ãàäûíëàðûí úÿìèééÿò
ùÿéàòûíäà ðîëóíóí àðòûðûëìàñûíà éþíÿëìèø ñèéàñÿòÿ äàùà àðòûã äÿñòÿê
âåðìÿëèäèð. Áó ìÿíàäà Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí ôÿàëèééÿòè äèýÿð
òÿøêèëàòëàð ö÷öí äÿ þðíÿê îëà áèëÿð.
Ñîí áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðèíäÿ ïàðòèéàìûçûí ãàäûí âÿ ýÿíú íàìèçÿäëÿðÿ
öñòöíëöê âåðìÿñè, îíëàðûí íàìèçÿä
êèìè èðÿëè ñöðöëìÿñè, ãàäûíëàðà âÿ
ýÿíúëÿðÿ ýåíèø ìåéäàí âåðìÿñè êèôàéÿò ãÿäÿð ÿùÿìèééÿòëè âÿ äþâëÿòèí
ýåíäåð âÿ ýÿíúëÿð ñèéàñÿòèíÿ ÿñàñëû òþùôÿäèð.
- Ñàùèáÿ õàíûì, ñèç, ùÿì äÿ
Áèëèê Ôîíäóíóí Ùèìàéÿ÷èëèê
Øóðàñûíûí öçâöñöíöç. Ãóðóìóí ãàðøûñûíäà äóðàí ìÿãñÿä âÿ âÿçèôÿëÿðèíè íåúÿ øÿðù
åäÿðäèíèç?
- Òÿùñèë åëÿ áèð ñàùÿäèð êè, äàèì
èíêèøàôëà, éåíèëèêëÿ àéàãëàøìàëû, èííîâàòèâ äÿéèøèêëèêëÿðÿ ÿñàñëàíìàëûäûð. Àçÿðáàéúàíûí ìöàñèð èíêèøàô
ñÿâèééÿñè, ñàùèá îëäóüó ïîòåíñèàë
äà áó ôîíäóí éàðàäûëìàñûíû øÿðòëÿíäèðèðäè. Îíà ýþðÿ äÿ, Àçÿðáàéúàí
Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ Ôîíäóí éàðàäûëìàñû èëÿ áàüëû Ôÿðìàí èìçàëàäû. ßñëèíäÿ, áó Ôÿðìàíäà Ôîíäóí
ùàíñû çÿðóðÿòäÿí éàðàäûëäûüû ÷îõ
àéäûí øÿêèëäÿ þç ÿêñèíè òàïûá. Ôÿðìàíäà ãåéä îëóíóð êè, áó Ôîíä
ìöàñèð èíôîðìàñèéà úÿìèééÿòèíèí
âÿ áèëèêëÿðÿ ÿñàñëàíàí èãòèñàäèééàòûí òÿëÿáëÿðèíè íÿçÿðÿ àëàðàã, åëìèòåõíèêè, ñîñèàë-èãòèñàäè, ùóìàíèòàð
áèëèêëÿðèí àðòûðûëìàñû, àçÿðáàéúàí÷ûëûã ìÿôêóðÿñè çÿìèíèíäÿ ìèëëè-ìÿíÿâè, äèíè äÿéÿðëÿðèí òÿáëèüè, åêîëîæè
òÿôÿêêöðöí ôîðìàëàøäûðûëìàñû, Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí äàõèëè âÿ õàðèúè
ñèéàñÿòèíèí, þëêÿäÿ àïàðûëàí ñîñèàëèãòèñàäè, ìÿäÿíè ãóðóúóëóã ïðîñåñëÿðèíèí ìàùèééÿòèíèí èúòèìàèééÿòÿ
÷àòäûðûëìàñû ìÿãñÿäè èëÿ éàðàäûëûð.
ßëáÿòòÿ êè, áó ôîíäóí ôÿàëèééÿòÿ
áàøëàìàñû, èëê íþâáÿäÿ, Àçÿðáàéúàíäà ýÿíúëÿðèí èíòåëëåêòóàë èíêèøàôûíà, þëêÿìèçäÿ òÿùñèëèí èíêèøàôûíà,
åëìè ïîòåíñèàëûí àðòûðûëìàñûíà õèäìÿò åäÿí äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí àðäûúûëëûüûíû âÿ ñÿìÿðÿñèíè îðòàéà ãîéóð.
Ôîíäóí ôÿàëèééÿò èñòèãàìÿòëÿðèíÿ ýÿëèíúÿ, Áèëèê Ôîíäóíóí Íèçàìíàìÿñèíäÿ ö÷ ÿñàñ ôÿàëèééÿò èñòèãàìÿòè ýþñòÿðèëèá. Áóíëàð þëêÿ ÿùàëèñèíèí äàùà ñèñòåìëè âÿ äÿðèíäÿí ìààðèôëÿíäèðèëìÿñè, þëêÿíèí äàõèëè âÿ õàðèúè ñèéàñÿòèíèí ìàùèééÿòèíèí èíñàíëàðà ÷àòäûðûëìàñûíäàí, õàðèúäÿ ÿëäÿ
åäèëÿí åëìè íàèëèééÿòëÿðèí þëêÿìèçÿ
ýÿòèðèëìÿñèíäÿí èáàðÿòäèð. Áèëèê
Ôîíäó Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí èðñèíèí þéðÿíèëìÿñèíÿ, áàíèñè
îëäóüó àçÿðáàéúàí÷ûëûã ìÿôêóðÿñèíèí ýåíèø òÿáëèüèíÿ, äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí, èúòèìàè-ñèéàñè âÿ ñîñèàë-èãòèñàäè ùÿéàòäà áàø âåðÿí ùàäèñÿëÿðèí
ìàùèééÿòèíèí à÷ûãëàíìàñû âÿ ÿùàëèíèí áöòöí òÿáÿãÿëÿðèíÿ ÷àòäûðûëìàñûíà õöñóñè þíÿì âåðèð. ßëáÿòòÿ êè,
ôîíäóí ëàéèùÿëÿðèíäÿ þëêÿíèí çèéàëû
ïîòåíñèàëûíäàí, éåíèéåòìÿ âÿ
ýÿíúëÿðèí ýöúöíäÿí ìÿãñÿäÿóéüóí èñòèôàäÿ îëóíóð âÿ áó öìóìè
èøèí åôôåêòèâ ãóðóëìàñûíû òÿìèí
åäèá. Áèëèê Ôîíäóíóí ìÿãñÿä âÿ
âÿçèôÿëÿðèíäÿí èðÿëè ýÿëÿí ìÿñÿëÿëÿðèí ùÿëëè ö÷öí àðòûã áèð ñûðà ëàéèùÿëÿðÿ ñòàðò âåðèëèá. Áó ñûðàäà “Ãàðäàøëàøìûø ìÿêòÿáëÿð”, “Äèíè àáèäÿëÿðäÿ
òàðèõèí èçëÿðè”, “Äîúåíäî äèñúèìóñ”,
“Óñòàä âÿ øÿéèðä”, “Àçÿðáàéúàí åëìè õàðèúäÿ”, “Äöíéà åëìè Àçÿðáàéúàíäà”, “Åïèçîä”, “Àóäèòîðèéà+” êèìè ëàéèùÿëÿðè ýþñòÿðìÿê îëàð. Ëàéèùÿëÿðÿ áåëÿ óüóðëó áàøëàíüûú âÿ áó
êèìè òÿäáèðëÿðèí þëêÿ èúòèìàèééÿòè òÿðÿôèíäÿí òÿãäèðëÿ ãàðøûëàíìàñû Ôîíäóí ôÿàëèééÿòèíèí ñÿìÿðÿñèíèí ýþñòÿðèúèñèäèð âÿ ýÿëÿúÿêäÿ äàùà áþéöê íàèëèééÿòëÿð ãàçàíûëàúàüûíû ñþéëÿìÿéÿ ÿñàñ âåðèð.
Ìöáàðèç Ãóðáàíëû: Àçÿðáàéúàí ïðàãìàòèê
âÿ åôôåêòèâ ñòðàòåýèéà íÿòèúÿñèíäÿ èíêèøàôûí
êåéôèééÿòúÿ éåíè ìÿðùÿëÿñèíÿ éöêñÿëèá
“Àçÿðáàéúàí ñîí èëëÿð ÿðçèíäÿ ùÿì áþëýÿäÿ, ùÿì äÿ äöíéàäà ÷îõ áþéöê íöôóç
ãàçàíìûø ñöðÿòëè èíêèøàô åäÿí þëêÿëÿð ñûðàñûíà äàõèë îëìóøäóð. Àçÿðáàéúàíûí èíêèøàô
ñòðàòåýèéàñû Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ
òÿðÿôèíäÿí ôîðìàëàøäûðûëìûø âÿ áó ýöí áó
ñòðàòåæè êóðñó óüóðëà äàâàì åòäèðÿí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ þëêÿíèí ñöðÿòëè òÿðÿããèñèíè òÿìèí åòìèøäèð. 2014-úö èëäÿ äÿ Ïðåçèäåíòèìèçèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ Àçÿðáàéúàíûí äèíàìèê
èíêèøàôû äàâàìëû õàðàêòåð äàøûìûøäûð”. Áó ôèêèðëÿðè www.éàï.îðý.àç ñàéòûíà Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè, ÉÀÏ Èúðà
êàòèáèíèí ìöàâèíè Ìöáàðèç Ãóðáàíëû äåéèá.
Ì.Ãóðáàíëû áèëäèðèá êè, 2014-úö èëäÿ Àçÿðáàéúàí ñîñèàë-èãòèñàäè ñàùÿëÿðäÿ äÿ áèð ñûðà
óüóðëàð ãàçàíìûøäûð. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ,
öìóìè äàõèëè ìÿùñóëóí àðòûìû, ñÿíàéå âÿ
êÿíä òÿñÿððöôàòû èñòåùñàëûíûí éöêñÿëìÿñè, éåíè
èø éåðëÿðèíèí à÷ûëìàñû, ÿùàëèíèí ðåàë ýÿëèðëÿðèíèí
àðòìàñû, ðèùàôûíûí éàõøûëàøìàñû âÿ ñ. êèìè ôàêòîðëàð áöòþâëöêäÿ äþâëÿòëÿðèí èíêèøàôûíûí èíäèêàòîðëàðûäûð.
“ßëáÿòòÿ êè, ùÿð áèð äþâëÿòèí èíêèøàô ñÿâèééÿñè ìöÿééÿíëÿøäèðèëÿðêÿí, áåéíÿëõàëã
òÿøêèëàòëàðûí, ìàëèééÿ ãóðóìëàðûíûí ùåñàáàòëàðû íÿçÿðÿ àëûíûð. Ìÿùç áóðàäà òÿðòèá
îëóíìóø ðåéòèíã ñûðàëàìàëàðûíäà äþâëÿòëÿðèí èíêèøàôûíûí èëêèí ýþñòÿðèúè ãèñìèíäÿ èí-
âåñòèñèéà úÿëáåòìÿ áàõûìûíäàí ùàíñû öñòöíëöéÿ ìàëèê îëìàñû òÿñâèð åäèëèð. Àéäûíäûð
êè, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéèëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàô êóðñóíóí íÿòèúÿñè îëàðàã, Àçÿðáàéúàí èãòèñàäè
ñàùÿäÿ êå÷èä äþâðöíö àðõàäà ãîéìóøäóð.
ßëáÿòòÿ êè, áó, ýÿíú áèð äþâëÿò ö÷öí ÷îõ
úèääè áèð ýþñòÿðèúèäèð. Ùàçûðäà Àçÿðáàéúàí
äöíéàäà èíêèøàô åòìÿêäÿ îëàí þëêÿ ùåñàá
îëóíóð. Àììà äþâëÿòèìèç äèýÿð áó òÿñíèôàòà äàõèë îëàí þëêÿëÿðäÿí ôÿðãëè îëàðàã, éöðöäöëÿí ïðàãìàòèê âÿ åôôåêòèâ ñòðàòåýèéà íÿòèúÿñèíäÿ èíêèøàôûí êåéôèééÿòúÿ éåíè ìÿðùÿëÿñèíÿ éöêñÿëèá” - äåéÿ, Ì.Ãóðáàíëû âóðüóëàéûá.
Ìèëëè ìÿíÿâè äÿéÿðëÿð âÿ ìöàñèðëèê
Äåêàáðûí 26-äà Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí âÿ “Àçÿðáàéúàí
Äÿìèð Éîëëàðû” Ãàïàëû Ñÿùìäàð Úÿìèééÿòèíèí áèðýÿ òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ “Ìèëëè ìÿíÿâè
äÿéÿðëÿð âÿ ìöàñèðëèê” ìþâçóñóíäà êîíôðàíñ êå÷èðèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè,
êîíôðàíñäà ÷ûõûø åäÿí
“Àçÿðáàéúàí Äÿìèð Éîëëàðû”
ÃÑÚ-íèí ñÿäðèíèí áèðèíúè
ìöàâèíè Ãóðáàí Íÿçÿðîâ
þëêÿìèçäÿ ìèëëè ìÿíÿâè, Èñëàìè äÿéÿðëÿðèí ãîðóíìàñû
èñòèãàìÿòèíäÿ ýþðöëÿí èøëÿðèí ìöùöì ÿùÿìèééÿò äàøûäûüûíû ñþéëÿéèá. Î, Àçÿðáàéúàíäà äÿìèð éîëëàðû ñèñòåìèíäÿ àïàðûëàí âÿ íÿçÿðäÿ òóòóëàí èøëÿð
áàðÿäÿ äÿ ìÿëóìàò âåðèá.
Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ìöáàðèç Ãóðáàíëû ÷ûõûøûíäà ñîí èëëÿð
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ Àçÿðáàéúàíäà ýåäÿí äèíàìèê èíêèøàô ïðîñåñëÿðèíèí áèð ÷îõ ñàùÿëÿðëÿ éàíàøû, ìèëëè ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèí ãîðóíìàñû ñàùÿñèíäÿ äÿ éöêñÿëèøÿ
ýåíèø èìêàíëàð à÷äûüûíû ñþéëÿéèá. Áèëäèðèëèá êè,
Àçÿðáàéúàíäà ìèëëè ìÿíÿâè äÿéÿðëÿð ùÿìèøÿ
äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ îëóá. Áöòöí äèíëÿðÿ ùþðìÿò
ýþñòÿðèëèá, ãàðøûëûãëû ìöíàñèáÿòëÿð éöêñÿê ñÿâèééÿäÿäèð. Ìèëëè ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèí òÿðêèá ùèññÿñè îëàí Èñëàìè äÿéÿðëÿðÿ õöñóñèëÿ ùþðìÿòëÿ
éàíàøûëûá. Àçÿðáàéúàíäà Èñëàì äèíèíèí àïàðûúû
äèí îëìàñû ðÿñìè øÿêèëäÿ òÿñáèò îëóíìóð. Ëàêèí
áèç Èñëàì äèíèíèí äÿéÿðëÿðèíè äàèì ãîðóìóøóã.
Ãåéä åäèëèá êè, Àçÿðáàéúàíäà Èñëàì äèíè
èëÿ éàíàøû, äèýÿð äèíëÿðèí íöìàéÿíäÿëÿðè äÿ
ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð âÿ îíëàðà ùå÷ áèð ìàíåÿ
éîõäóð. Áó, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Êîíñòèòóñèéàñûíäà äà òÿñáèò îëóíóá. Þëêÿìèçäÿ ùå÷ êèì ùå÷ âàõò äèíè áàõûøûíà, èíàíúûíà
ýþðÿ òÿãèá îëóíìàéûá âÿ ñûõûøäûðûëìàéûá. Ìöõòÿëèô ñèâèëèçàñèéàëàðûí âÿ ìÿäÿíèééÿòëÿðèí ãîâóøóüóíäà éåðëÿøÿí Àçÿðáàéúàí áöòöí äöíéàéà
òîëåðàíòëûã íöìóíÿñèäèð.
Êîìèòÿ ñÿäðè äåéèá: “Èíñàíëàð àðàñûíäà àéðû-ñå÷êèëèê âÿ îíëàðûí ñûõûøäûðûëìàñû òÿùëöêÿëè
íÿòèúÿëÿðÿ ýÿòèðèá ÷ûõàðà áèëÿð. Ùÿéàò ýþñòÿðèð
êè, èíñàíëàð ìöòëÿã áèð àðàéà ýÿëìÿëèäèðëÿð. Àéðû-àéðû äèíëÿð, ìÿäÿíèééÿòëÿð àðàñûíäà ãàðøûäóðìà áÿøÿðèééÿò ö÷öí òÿùëöêÿ éàðàäà áèëÿð”.
Ì.Ãóðáàíëû áèëäèðèá êè, Àçÿðáàéúàíäà èíñàíëàð äèýÿð äèíëÿð âÿ ìÿäÿíèééÿòëÿðäÿí áÿùðÿëÿíñÿëÿð äÿ, àäÿò-ÿíÿíÿëÿðèíè âÿ Èñëàì äèíèíèí äÿéÿðëÿðèíÿ ñàäèãëèéèíè äÿéèøìÿéèáëÿð. Ëàêèí áèçèì
äèíèìèçÿ âÿ ìÿäÿíèééÿòèìèçÿ êÿíàðäàí ìöäàõèëÿëÿð âàð. Êÿíàð èäåéà, êÿíàð àäÿòëÿðèí úÿìèééÿòÿ íöôóç åòìÿñè èñÿ îíóí ìÿùâèíÿ ýÿòèðèá ÷ûõàðà áèëÿð. Áèçèì ìèëëè àäÿò-ÿíÿíÿëÿðÿ ìöäàõèëÿëÿð ÷îõ èñòèãàìÿòëÿðäÿí ýÿëèð. Îíëàðûí àðàñûíäà äèí àìèëè äÿ âàð. Áèç ìèëëè ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèìèçèí çÿäÿëÿíìÿñèíÿ èìêàí âåðìÿìÿëèéèê.
Äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá êè, Èñëàìè äÿéÿðëÿðèìèçÿ,
îíóí íöâÿñèíÿ ìöäàõèëÿ åòìÿê èñòÿéÿíëÿðÿ
àäÿòÿí ðàäèêàë Èñëàìè ãðóïëàð äåéèëèð. Ùàíñû àä
âåðèëìÿñèíäÿí àñûëû îëìàéàðàã, áó ãðóïëàðûí
Èñëàìà ùå÷ áèð äÿõëè éîõäóð. Îíëàð Èñëàìû è÷ÿðèäÿí äàüûòìàüà, áó äèíè çÿèôëÿòìÿéÿ, ýþçäÿí
ñàëìàüà éþíÿëìèø ãðóïëàðäûð. Áó ãðóïëàð ùÿì
ñèâèëèçàñèéàëàðàðàñû ìöáàðèçÿíèí, ùÿì áåéíÿëõàëã èãòèñàäè ýöú ìÿðêÿçëÿðè àðàñûíäàêû ìöáàðèçÿíèí, ùÿì äÿ ìöÿééÿí ìÿíàäà äèíëÿðàðàñû
ìöáàðèçÿíèí òþðÿìÿëÿðèäèð. ×îõ òÿÿññöô êè, î
ãðóïëàðûí è÷ÿðèñèíäÿ íàäàíëûãäàí îíëàðà ãîøóëàí èíñàíëàð äà âàð. Ìèëëè ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðÿ õÿëÿë ýÿòèðìÿê èñòÿéÿí áó úöð ãðóïëàðà ãàðøû úèääè ìöáàðèçÿ àïàðûëìàëûäûð.
“Àçÿðáàéúàí ñÿíàéåñè éåíè èíêèøàô ìÿðùÿëÿñèíäÿ”
éàðàäûúûëûã ìöñàáèãÿñèíèí éåêóíëàðûíà äàèð òÿäáèð êå÷èðèëèá
Äöíÿí Áàêû Áèçíåñ Ìÿðêÿçèíäÿ Èãòèñàäèééàò âÿ Ñÿíàéå Íàçèðëèéèíèí Àçÿðáàéúàí Ìÿòáóàò Øóðàñû èëÿ áèðýÿ ÊÈ íöìàéÿíäÿëÿðè àðàñûíäà òÿøêèë åòäèéè “Ñÿíàéå èëè”íÿ ùÿñð îëóíìóø
“Àçÿðáàéúàí ñÿíàéåñè éåíè èíêèøàô ìÿðùÿëÿñèíäÿ” ìþâçóñóíäà éàðàäûúûëûã ìöñàáèãÿñèíèí
éåêóíëàðûíà äàèð òÿäáèð êå÷èðèëèá. “Àçÿðáàéúàí
Èíâåñòèñèéà Øèðêÿòè” ÀÑÚ-íèí âÿ Áàêû Áèçíåñ
Ìÿðêÿçèíèí äÿ äÿñòÿê ýþñòÿðäèéè òÿäáèðäÿ Èãòèñàäèééàò âÿ Ñÿíàéå Íàçèðëèéèíèí, Àçÿðáàéúàí
Ìÿòáóàò Øóðàñûíûí ÿìÿêäàøëàðû âÿ ÊÈÂ íöìàéÿíäÿëÿðè èøòèðàê åäèáëÿð.
Òÿäáèðäÿ ÿââÿëúÿ “Àçÿðáàéúàíäà ñÿíàéåëÿøìÿ: ÿíÿíÿ âÿ ýÿëÿúÿê” ôèëìè íöìàéèø åòäèðèëèá.
Ñîíðà ÷ûõûø åäÿí èãòèñàäèééàò âÿ ñÿíàéå íàçèðèíèí ìöàâèíè Íèéàçè Ñÿôÿðîâ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí
2014-úö èëèí “Ñÿíàéå èëè” åëàí åäèëäèéèíè âÿ þëêÿ
ñÿíàéåñèíèí èíêèøàôû èñòèãàìÿòèíäÿ èë ÿðçèíäÿ áèð
÷îõ òÿäáèðëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëäèéèíè âóðüóëàéûá.
Ãåéä åäèëèá êè, “Ñÿíàéå èëè” ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ÊÈ íö-
ìàéÿíäÿëÿðèíèí èøòèðàêû èëÿ áèð ñûðà òÿäáèðëÿð, î
úöìëÿäÿí, 3 ìÿëóìàò òóðó, Áåéíÿëõàëã Ñÿíàéå
Êîíôðàíñû âÿ éàðàäûúûëûã ìöñàáèãÿñè òÿøêèë åäèëèá. Èíäèêè éàðàäûúûëûã ìöñàáèãÿñèíÿ ìöõòÿëèô ãÿçåò, ñàéò, àýåíòëèê âÿ òåëåêàíàëëàðäàí öìóìèëèêäÿ 50 éàçû òÿãäèì îëóíóá. Áó èøëÿðèí ùàìûñû Ìöñàáèãÿ Êîìèññèéàñûíûí öçâëÿðè òÿðÿôèíäÿí ãèéìÿòëÿíäèðèëèá âÿ ãàëèáëÿð ìöÿééÿíëÿøäèðèëèá.
Òÿäáèðäÿ ÷ûõûø åäÿí Àçÿðáàéúàí Ìÿòáóàò
Øóðàñûíûí ñÿäðè ßôëàòóí Àìàøîâ, “Èêè ñàùèë” ãÿçåòèíèí áàø ðåäàêòîðó, Ìÿòáóàò Øóðàñû èäàðÿ Ùåéÿòèíèí öçâö Âöãàð Ðÿùèìçàäÿ âÿ Ìÿòáóàò Øóðàñûíûí ñÿäð ìöàâèíè Óìóä Ðÿùèìîüëó ÌØ-íèí
Èãòèñàäèééàò âÿ Ñÿíàéå Íàçèðëèéè òÿðÿôèíäÿí òÿøêèë
åäèëÿí ìöñàáèãÿëÿðäÿ, åëÿúÿ äÿ “Ñÿíàéå èëè” ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ êå÷èðèëÿí ìöñàáèãÿäÿ íàçèðëèêëÿ ôÿàë
ÿìÿêäàøëûã åòäèéèíè áèëäèðèáëÿð, èøòèðàê÷ûëàðû òÿáðèê
åäÿðÿê, ìöñàáèãÿíèí òÿøêèëèíÿ ýþðÿ Èãòèñàäèééàò
âÿ Ñÿíàéå Íàçèðëèéèíÿ òÿøÿêêöð åäèáëÿð.
Òÿäáèðäÿ ãàëèáëÿðèí àäëàðû à÷ûãëàíûá, îíëàðà
äèïëîì âÿ ùÿäèééÿëÿð òÿãäèì åäèëèá.
6
www.yeniazerbaycan.com
27 äåêàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 238 (4397)
Ìèëëè ìóñèãè ìÿäÿíèééÿòèìèçèí åë÷èëÿðè - Àçÿðáàéúàí ìÿäÿíèééÿòèíèí èíêèøàôû
äþâëÿòèìèçèí äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿäèð
Ýöëéàç âÿ Ýöëéàíàã Ìÿììÿäîâà áàúûëàðû! Õàëã
àðòèñòè ßíâÿð Ñàäûãîâ: Äþâëÿòèìèçèí âÿ Ïðåçèäåíòèìèçèí ìÿíÿ
Úàâàíøèð ÔÅÉÇÈÉÅÂ,
ìèëëÿò âÿêèëè
Áþéöê Äÿùíÿ áþéöê áèð êÿíääèð.
ßðàçèñèíèí áþéöêëöéö âÿ ÿùàëèñèíèí
÷îõëóüó êÿíä àíëàéûøû èëÿ áèð àðàéà ýÿëìÿñÿ äÿ, î, “êÿíä” àäëàíûð. Áóðàäà éàøàéàí ÿùàëèíèí äàâðàíûøû, ùÿéàò âÿ
ìÿèøÿò òÿðçè äÿ ÷îõäàí êÿíä àíëàéûøûíû
þòöá êå÷èá. Áó ìöíàñèáÿòëÿð, àäÿòÿí,
êÿíäëÿðäÿ îëäóüó êèìè, éàëíûç ãîùóìëóã âÿ ãîíøóëóã ïðèíñèïëÿðèíÿ äåéèë, úÿìèééÿòèí áèðýÿéàøàéûø ãàéäàëàðûíà
ÿñàñëàíàí ìÿäÿíèééÿò öçÿðèíäÿ áÿðãÿðàð îëóá. Éöç èëëÿð áîéóíúà áóðàäà
éàøàéûá éàðàäàí, àðòûá-÷îõàëàí âÿ áèðáèðèíè ÿâÿçëÿéÿí íÿñèëëÿðèí þç òîðïàüûíà, þç àèëÿñèíÿ âÿ íÿñèë-êþêëÿðèíÿ áàüëû îëìàñû îíëàðûí êÿíäèí ùöäóäëàðûíäàí
êÿíàðëàðà ÷ûõìàñûíà, äàùà ýåíèø úÿìèééÿòèí ôÿàë öçâëÿðèíÿ ÷åâðèëìÿñèíÿ
ùå÷ çàìàí ìàíå îëìàéûá. Èíäè Äÿùíÿäÿ äîüóëóá áîéà-áàøà ÷àòìûø èíñàíëàðûí íÿèíêè Àçÿðáàéúàíûí ìöõòÿëèô áþëýÿëÿðèíäÿ, ùÿòòà äöíéàíûí áèð ÷îõ þëêÿëÿðèíäÿ éàøàìàëàðû âÿ ÷àëûøìàëàðû äà
ùå÷ êèìè òÿÿúúöáëÿíäèðìèð. Âÿ áÿëêÿ
äÿ, àðòûã åëÿ áèð àèëÿ éîõäóð êè, îíóí äèýÿð áþëýÿëÿðäÿ âÿ éà áÿçè õàðèúè þëêÿëÿðäÿ éàøàéàí öçâëÿðè îëìàñûí. Áóíóíëà éàíàøû, îíëàðûí Äÿùíÿéÿ áàüëûëûüû,
îðàäà éàøàéàí àèëÿ öçâëÿðèíÿ âÿ ùÿìéåðëèëÿðèíÿ èñòèãàíëûëûüû äà ùå÷ çàìàí
àçàëìàéûá. Áóíóí äà ñÿáÿáè âàð. Áó
êÿíääÿí ÷ûõàíëàð áó òîïëóìóí ñàüëàì
ÿíÿíÿëÿð öçÿðèíäÿ éåòèøäèðäèéè ìÿäÿíèééÿòèí äàøûéûúûëàðû êèìè þç åëèíÿ, þç
éàõûíëàðûíà ñÿäàãÿòëè îëìàüû, þç éóðäóíó âÿ åëèíè ñåâìÿéè, äÿäÿ-áàáà éóðäóíà åòèáàðëû îëìàüû þéðÿíèáëÿð. Áó ñåâýèíè, áó åòèáàðû îíëàðà àøûëàéàí, òÿëãèí
åäÿí îíëàðûí ÿñèë-íÿúàáÿòèíäÿí ýÿëÿí
éóðä ñåâýèñèäèð, ÿââÿëêè íÿñèëëÿðäÿí ÿõç
åòäèêëÿðè àèëÿ ÿíÿíÿëÿðèäèð.
Áþéöê Äÿùíÿ þçö áèð éàøàéûø ìÿíòÿãÿñè êèìè ñàêèíëÿðè èëÿ áèð-áèðèíäÿí
àçàúûã ôÿðãëÿíÿí ìÿùÿëëÿëÿðäÿí èáàðÿòäèð. Ùÿð ìÿùÿëëÿíèí ùå÷ áèð ñÿíÿääÿ
éàçûëìàìûø þç àäû âàð âÿ áó àä áèð ÷îõ
ùàëëàðäà êþêëÿðè êå÷ÿí ÿñðëÿðäÿ éàøàìûø áèð àèëÿéÿ ýåäèá ÷ûõàí áèð íÿñëèí
ñîéàäû èëÿ áàüëûäûð. Âÿ ÿí ìàðàãëûñû äà
áóäóð êè, øÿúÿðÿ äàâàì÷ûëàðû òÿêúÿ þç
ÿúäàäëàðûíûí âÿ óëó áàáàëàðûíûí ñîéàäëàðûíû äåéèë, ùÿì äÿ îíëàðûí ùÿéàò òÿðçèíè, ôÿàëèééÿò ñàùÿëÿðèíè, ñÿíÿòêàðëûã âÿ
éàðàäûúûëûã ÿíÿíÿëÿðèíè äàâàì åòäèðìÿéÿ öñòöíëöê âåðèðëÿð.
Þçöíÿìÿõñóñ þçÿëëèêëÿðè èëÿ ñå÷èëÿí
áåëÿ ìÿùÿëëÿëÿðäÿí áèðè äÿ Çàêèð êèøèíèí éàøàäûüû Ñàëàùëûëàð ìÿùÿëëÿñèäèð.
Òÿêúÿ Äÿùíÿäÿ éîõ, áþëýÿäÿ âÿ þëêÿäÿ àäû áþéöê åùòèðàìëà ÷ÿêèëÿí Çàêèð
êèøè âÿ îíóí íÿñèë äàâàì÷ûëàðûíûí òèìñàëûíäà áó, äàùà àéäûí ýþðöíöð.
Ùÿëÿ þòÿí ÿñðèí 70-úè èëëÿðèíäÿ ÑÑÐÈ
Ìÿäÿíèééÿò Íàçèðëèéèíèí ðÿùáÿðëèéè àëòûíäà Øÿêè Õàí Ñàðàéûíûí áÿðïàñû ö÷öí
äèããÿòëÿ ñå÷èëìèø áÿðïà÷ûëàðäàí áèðè äÿ
åëÿ Çàêèð êèøè îëìóøäó. 200 éàøëû óíèêàë
áèð àáèäÿíèí áÿðïà èøëÿðèíè èúðà åäÿí
àäàì èñÿ ñàäÿ áèð áÿðïà÷û äåéèë, áó
ñÿíÿòè, áó íàäèð ìåìàðëûã àáèäÿñèíè
ñåâÿí âÿ îíóí ñèðëÿðèíÿ éàõøû áÿëÿä
îëàí ìàùèð áèð ñÿíÿòêàð îëà áèëÿðäè. Çàêèð êèøèíèí áó ìÿùàðÿòè îíó äöëýÿðëèê
ñÿâèééÿñèíäÿí õàëãûí âÿ ùÿòòà äþâëÿòèí
äÿ ãÿáóë åòäèéè ñÿíÿòêàð ñÿâèééÿñèíÿ
éöêñÿëòìèøäè. Àììà Çàêèð êèøèíèí èñòåäàäû áóíóíëà äà ìÿùäóäëàøìûðäû. Î
òÿêúÿ òÿòáèãè ñÿíÿòèí âÿ òàðèõè ìåìàðëûüûí ñÿíÿòêàðû äåéèëäè. Éöçëÿðëÿ, ìèíëÿðëÿ äÿùíÿëèíèí ãÿëáèíäÿ Çàêèð êèøè
þçöíÿ äàùà ÷îõ ìóñèãè ñÿíÿòêàðû êèìè
éåð òóòóá. Áèð çàìàíëàð ùå÷ áèð õöñóñè
äÿâÿò îëìàäàí áöòöí ñàêèíëÿðèí öçöíÿ
à÷ûã îëàí êÿíä ùÿéÿòëÿðèíäÿ ñÿùÿðäÿí
áàøëàéûá ýåòäèêúÿ øèääÿòëÿíÿí íàüàðàçóðíà ñÿñè èñòèñíàñûç îëàðàã áöòöí
êÿíä ÿùëèíè “äÿäÿ-áàáà” òîéëàðûìûçà
÷àüûðàðäû. Áèð íå÷ÿ ýöí äàâàì åäÿúÿê
òîéëàðûí ÿñàñ ãÿùðÿìàíëàðû èñÿ òàðèõèí
äÿðèíëèêëÿðèíäÿí ñöçöëöá ýÿëÿí áó
ìþùòÿøÿì ìóñèãèíè áþéöê ùÿâÿñëÿ
ñÿñëÿíäèðÿí êÿíä ìóñèãè÷èëÿðè èäè. Çàêèð êèøè áó ìóñèãè÷èëÿð äÿñòÿñèíèí ùå÷
âàõò äÿéèøìÿéÿí, þç èøèíè áþéöê çþâãëÿ ýþðÿí âÿ ùÿìéåðëèëÿðè òÿðÿôèíäÿí ñåâèëÿí äàèìè öçâö èäè. Êÿíä ÿùëèíèí ùÿâÿñëÿ âÿ õöñóñè áèð øþâãëÿ ðÿãñ åòäèê-
ëÿðè çóðíà ùàâàëàðû - “Òÿðÿêÿìÿ”,
“Óçóíäÿðÿ”, “Øÿêè Éàëëûñû” òîéëàðûí ÿí
ìþùòÿøÿì ìóñèãè íþìðÿëÿðè ùåñàá
îëóíóðäó. Òîéà òàìàøà åäÿíëÿðèí ÿí
áþéöê ÿéëÿíúÿñè èñÿ ùÿð äÿéèøÿí ìóñèãèéÿ óéüóí îëàðàã çóðíà÷ûëàðûí âÿ íàüàðà÷ûëàðûí öçëÿðèíäÿ àíáààí äÿéèøÿí
ìèìèêàëàðûíû èçëÿìÿê èäè. Áåëÿ àíëàðäà
Çàêèð êèøèíèí ñàíêè ìóñèãèíèí îíóí
è÷èíäÿí ñöçöëöá ýÿëäèéèíè ýþñòÿðÿí öç
úèçýèëÿðè âÿ ÿë ùÿðÿêÿòëÿðè îíóí ìóñèãèéÿ áþéöê ñåâýèñèíè, èôà åäÿðêÿí ñàíêè
õÿéàëëàðûíäà óëó áàáàëàðûíà ãîâóøìàñûíû èôàäÿ åäèðäè. Áó ñÿùíÿéÿ áàõàíëàð
ìóñèãèéÿ ìöãÿääÿñ ñåâýèíèí òÿçàùöðöíö ìÿìíóíèééÿòëÿ ñåéð åäèðäèëÿð. Çàêèð êèøèíèí ìóñèãè ñåâýèñè, ñþçöí ÿñë
ìÿíàñûíäà, ìöãÿääÿñ áèð ñåâýè îëäó.
Îí óøàãëû áþéöê áèð àèëÿíèí ùÿð áèð öçâöíÿ ñèðàéÿò åòìèø áó ñåâýè îíëàðûí äà
ãÿëáèíäÿ, ùÿéàòûíäà þçöíÿ éåð òàïäû âÿ
áó ýöí îíëàð äà Çàêèð êèøèíèí áó ìöãÿääÿñ äóéüóëàðûíû éàøàìàãäà âÿ áó
áþéöê ñÿíÿòè éàøàòìàãäàäûðëàð. Ðÿùèìÿ, Ýöëòÿêèí, Ýöëéàç, Ýöëéàíàã ùÿëÿ
ìÿêòÿá èëëÿðèíäÿ ìÿêòÿá áÿäèè þçôÿàëèééÿò êîëëåêòèâèíèí äàèìè öçâëÿðè èäèëÿð. Èñ-
ñå÷äèêëÿðè ñÿíÿòèí ìàùèð óñòàäëàðû ñÿâèééÿñèíÿ éöêñÿëìÿëÿðè îëäó. Ñÿíÿòÿ
àëóäÿ îëàíëàð äà, áó ñÿíÿòè ñå÷èá éöêñÿê ïåøÿêàðëûüà íàèë îëìàüà úàí àòàíëàð äà áóíóí íÿ ãÿäÿð ÷ÿòèí îëäóüóíó
éàõøû áèëèðëÿð. Ýöëéàç âÿ Ýöëéàíàã áàúûëàðûíû øÿõñÿí òàíûéàíëàð, îíëàðûí ùÿéàò éîëóíà éàõûíäàí áÿëÿä îëàíëàð þç
ùåéðàíëûãëàðûíû ýèçëÿäÿ áèëìèðëÿð. Þëêÿìèçèí ùÿð áèð ýóøÿñèíäÿ îíëàðû áþéöê
ìÿùÿááÿòëÿ, ñàäÿúÿ, “áàúûëàð” àäëàíäûðûðëàð.
Îíëàð þç èíàäûíäàí äþíìÿäèëÿð,
ùÿëÿ óøàãëûã äþâðöíäÿí êþíöëëÿðèíÿ
ùàêèì êÿñèëìèø ñÿíÿò ñåâýèñèíÿ ñàäèã
ãàëäûëàð. Åòèðàç âÿ ãàäàüàëàðà ìÿùÿë
ãîéìàäûëàð, ãàðøûëàðûíäà äóðàí ÷ÿòèíëèêëÿðäÿí ãîðõìàäûëàð, äþíìÿäÿí þç
ìÿãñÿäëÿðèíÿ äîüðó úàí àòäûëàð âÿ íÿùàéÿò, ìèëéîíëàðûí åùòèðàìûíû âÿ ñåâýèñèíè ãàçàíäûëàð. Òÿìÿííàñûç öìóìõàëã ìÿùÿááÿòè ÷îõ ÷ÿòèí ñûíàãëàðäàí
êå÷ìÿêëÿ ãàçàíûëûð. Áàúûëàð ö÷öí áó ñûíàãëàð àðòûã êå÷èëìèø éîëäóð. Áó éîëó
îíëàð ìÿùàðÿòëÿ, ëÿéàãÿòëÿ âÿ áþéöê
óüóðëàðëà êå÷èáëÿð. Ýöëéàç þçöíöí èéèðìè èëäÿí àðòûã ñÿùíÿ ùÿéàòûíäà éîðóë-
òÿð ìÿêòÿáäÿ, èñòÿðñÿ äÿ êÿíä êëóáóíäà äöçÿíëÿíÿí êîíñåðòëÿðäÿ áó ãûçúûüàçëàð àðòûã àç ãàëà áþéöê ñÿíÿòêàðëàð
êèìè ãàðøûëàíûðäûëàð. Áó óüóðëàð îíëàðûí
àäûíû Øÿêèäÿ äÿ òàíûòìûøäû. Øÿùÿð ìÿäÿíèééÿò øþáÿñè þçöíöí òÿøêèë åòäèéè ÿí
ìþòÿáÿð êîíñåðòëÿðäÿ Ìÿììÿäîâà
áàúûëàðûíûí ÷ûõûø åòìÿñèíè èñòÿéÿð âÿ
îíëàðû òåç-òåç Øÿêèéÿ äÿâÿò åäÿðäèëÿð.
Îíà ýþðÿ äÿ, áèð ýöí þëêÿíèí ÿí áþéöê
ñàëîíóíäà - áó ýöí Öìóììèëëè ëèäåð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí àäûíû äàøûéàí ìþùòÿøÿì Ñàðàéäà Ìÿììÿäîâëàðûí àèëÿ àíñàìáëû ÷ûõûø åäÿíäÿ áó, Äÿùíÿäÿ ùå÷
êèìè òÿÿúúöáëÿíäèðìÿäè. ßêñèíÿ, ùÿëÿ
ùàìûíûí åâèíäÿ òåëåâèçîðóí îëìàäûüû
áèð çàìàíäà äÿùíÿëèëÿð áó êîíñåðòè èçëÿìÿê ö÷öí áèð-áèðèíèí åâëÿðèíÿ òîïëàøàð, êîíñåðòÿ òàìàøà åäÿð âÿ þç ùÿìéåðëèëÿðè èëÿ öðÿêäÿí þéöíÿðäèëÿð. Êÿíä
éîëëàðûíäà Çàêèð êèøè âÿ Ñåâäàéÿ õàëà
èëÿ ðàñòëàøàí ùÿð áèð øÿõñ ãûçëàðûí èñòåäàäûíà ùåéðàí îëäóãëàðûíû áèëäèðÿð, îíëàðà äàùà áþéöê óüóðëàð àðçóëàéàðäûëàð.
Áöòöí áóíëàðäàí ñîíðà Çàêèð êèøèíèí ãûçëàðûíûí-Ðÿùèìÿ, Ýöëéàç âÿ Ýöëéàíàüûí áèð-áèðèíèí àðäûíúà Àñÿô Çåéíàëëû àäûíà ìóñèãè ìÿêòÿáèíÿ âÿ ùàìûñûíûí äà, ìÿùç ìóüàì øþáÿñèíÿ äàõèë
îëìàñû ýþçëÿíèëÿí áèð ùàë èäè. Þçëÿðè áèðáèðèíäÿí íÿ ãÿäÿð ôÿðãëè îëñàëàð äà, ùàìûñûíûí åéíè ìÿêòÿáäÿ åéíè èõòèñàñû
ñå÷ìÿñè äÿ òÿñàäöôè äåéèëäè. Êèôàéÿò
ãÿäÿð úèääè áàõûøëû, ñÿññèç-ñÿìèðñèç
Ðÿùèìÿ, îëäóãúà øûëòàã, àììà äÿðèí
äöøöíúÿëè âÿ çàðàôàòúûë Ýöëéàç, ÿðêþéöí âÿ ñÿñ-êöéëö Ýöëéàíàã áàúûëàðûíû
áèð àìàëà äîüðó èñòèãàìÿòëÿíäèðÿí, îíëàðû ìÿùç ìóñèãè ñÿíÿòêàðëûüûíà ñþâã
åäÿí ÷îõ ýöìàí êè, àòàëàðûíûí êëàññèê
õàëã ìóñèãèñèíè îíëàðà ñåâäèðÿ áèëìÿñèíèí íÿòèúÿñè èäè. Ñîíðàäàí Ðÿùèìÿ àèëÿ
ùÿéàòû ãóðìàñû èëÿ ÿëàãÿäàð áó éîëó
äàâàì åòäèðìÿñÿ äÿ, Ýöëéàç âÿ Ýöëéàíàã áàúûëàðû áó ñÿíÿòÿ þìöðëöê áàüëàíìàüû, áó ñÿíÿòè ùÿéàòëàðûíûí ìÿíàñûíà ÷åâèðìÿéè áàúàðäûëàð. Ùàìûíûí àðçóëàäûüû âÿ ýþçëÿäèéè êèìè, óüóðëàð þçöíö ÷îõ ýþçëÿòìÿäè. Ìÿììÿäîâà áàúûëàðû òåçëèêëÿ òÿêúÿ äÿùíÿëèëÿðèí âÿ øÿêèëèëÿðèí äåéèë, áöòöí þëêÿíèí ùåéðàíëûãëà
èçëÿäèéè áþéöê ñÿíÿòêàðëàð êèìè òàíûíäûëàð. Áþéöê ôÿäàêàðëûãëà õàëã ìóñèãèñèíèí áöòöí èíúÿëèêëÿðèíè þéðÿíÿí áàúûëàð
àç ñîíðà áó ãÿäèì õàëã ñÿíÿòèíèí
åúàçêàð ýþçÿëëèêëÿðèíè þëêÿíèí ÿí áþéöê
ñÿùíÿëÿðèíäÿí áöòöí õàëãà òÿãäèì åòìÿéÿ áàøëàäûëàð. Ùÿëÿ ìÿêòÿáäÿ îõóéàðêÿí äèýÿð øàýèðäëÿðäÿí ñå÷èëäèêëÿðè
êèìè, õàíÿíäÿ êèìè äÿ þç ùÿìêàðëàðûíäàí ôÿðãëÿíäèëÿð. Èëëÿð þíúÿ áèð àèëÿíèí
“ßùñÿí” ìöêàôàòûíû, äàùà ñîíðà áèð
êÿíäèí “Àôÿðèí” àëãûøëàðûíû ãàçàíìûø
áàúûëàð àðòûã áöòöí õàëãûí öðÿéèíè ôÿòù
åòäèëÿð. Áó áþéöê åë ìÿùÿááÿòèíè îíëàðà ãàçàíäûðàí èñÿ áàúûëàðûí ñàäÿëèéè,
ÿìÿêñåâÿðëèéè, ñÿíÿò éîëëàðûíäà ãàðøûëàðûíà ÷ûõàí ÿçàá-ÿçèééÿòëÿðÿ ôÿäàêàðëûãëà ãàòëàøìàüû âÿ íÿùàéÿò, ñåâèá-
ìàäàí ÷àëûøûá. Äàùè Öçåéèð áÿéèí Ëåéëèñèíè, “Àðøûí ìàë àëàí”ûíäà Òåëëèíè, Çöëôöãàð Ùàúûáÿéëèíèí “Àøûã Ãÿðèá” îïåðàñûíäà Øàùñÿíÿìè, óíóäóëìàç Øÿôèãÿ
Àõóíäîâàíûí “Ýÿëèí ãàéàñû”íäà Ýöëáàùàðû, Ðàìèç Ìóñòàôàéåâèí “Âàãèô”,
Öçåéèð Ùàúûáÿéëèíèí “Êîðîüëó”, Âàñèô
Àäûýþçÿëîâóí “Íàòàâàí” îïåðàëàðûíäà
âÿ åëÿúÿ äÿ “Ðàñò” áàëåòèíäÿ Õàíÿíäÿ
ãûç îáðàçëàðûíû áþéöê óüóðëà éàðàäûá,
þç ãÿùðÿìàíëàðûíûí îáðàçûíû ñÿùíÿäÿ
þç ùÿéàòû êèìè éàøàéûá. 20 èëÿ éàõûí ïåäàãîæè ôÿàëèééÿòëÿ ìÿøüóë îëàí áàúûëàðûí îíëàðëà òÿëÿáÿëÿðè äÿ àðòûã ìóñèãè èúòèìàèééÿòèíèí âÿ õàëãûí ðÿüáÿòèíè ãàçàíìûøëàð. Àçÿðáàéúàíûí áöòöí áþëýÿëÿðèíäÿêè ÿí óúãàð êÿíäëÿðäÿí òóòìóø
þëêÿíèí ÿí ìþùòÿøÿì ñàðàéëàðûíà ãÿäÿð áöòöí ñÿùíÿëÿðè þç èñòåäàäëàðû èëÿ
ôÿòù åòìèø Ýöëéàç âÿ Ýöëéàíàã áàúûëàðû ìèëëè ìóñèãèìèçèí ÿí ýþçÿë íöìóíÿëÿðèíè äöíéà ïàéòàõòëàðûíäà - Ëîíäîí,
Íéó-Éîðê, Ïàðèñ, Ôðàíêôóðò, Ùàíîâåð,
Áåðëèí, Âåíà, Ñòðàñáóðã, Ñòîêùîëì,
Îñëî ñÿùíÿëÿðèíäÿ ìÿùàðÿòëÿ ñÿñëÿíäèðèáëÿð. Âèëíöñ, Êèéåâ, Ìèíñê, Êèøèíåó,
Èñòàíáóë, Àíêàðà, Äàøêÿíä, Àëìààòû,
Àøãàáàä, Òáèëèñè øÿùÿðëÿðè Ìÿììÿäîâà áàúûëàðûíû àéàã öñòÿ àëãûøëàéûáëàð.
Ýöëéàç âÿ Ýöëéàíàã áàúûëàðûíûí Ìîñêâà, Ñàíêò-Ïåòåðáóðã, Éåêàòåðèíáóðã,
Ñûêòûâêàð øÿùÿðëÿðèíäÿ äÿôÿëÿðëÿ áàø
òóòàí êîíñåðòëÿðè ùÿð äÿôÿ àíøëàãëà
ìöøàéèÿò îëóíóá. Áóåíîñ-Àéðåñ, Áðàçèëèéà êèìè þëêÿìèçäÿí ÷îõ-÷îõ óçàãëàðäà éåðëÿøÿí øÿùÿðëÿðèí ìóñèãèñåâÿðëÿðè Ýöëéàç âÿ Ýöëéàíàã áàúûëàðûíûí
èñòåäàäûíà ùåéðàí ãàëäûãëàðûíû ìÿìíóíèééÿòëÿ ñþéëÿéèáëÿð. Äöíéàíûí äþðä
áèð òÿðÿôèíäÿ ìèëëè ìÿíñóáèééÿòèíäÿí
àñûëû îëìàéàðàã áöòöí òàìàøà÷ûëàðûí
ãÿëáëÿðèíè ðèããÿòÿ ýÿòèðÿí åúàçêàð ìóüàì èíúèëÿðèìèçè ñåâÿ-ñåâÿ òÿãäèì
åäÿí Ìÿììÿäîâà áàúûëàðû, ñþçöí ÿñë
ìÿíàñûíäà, Àçÿðáàéúàíûí ìóñèãè ìÿäÿíèééÿòèíèí åë÷èëÿðèäèð. Äàøûäûãëàðû áó
áþéöê âÿ øÿðÿôëè ìèññèéàíû ìèëëè ìóñèãèìèçÿ ìÿùÿááÿòëÿ âÿ ëÿéàãÿòëÿ ùÿéàòà êå÷èðÿí Ýöëéàç âÿ Ýöëéàíàã áàúûëàðû ùÿëÿ óçóí èëëÿð òàìàøà÷ûëàðû ùåéðÿòëÿíäèðìÿéè, áó ìÿùÿááÿòè ýÿíú íÿñëÿ þç òÿëÿáÿëÿðèíÿ àøûëàìàüû éîðóëìàäàí
äàâàì åòäèðÿúÿêëÿð. Áàúûëàðûí áó íÿúèá èøÿ ñÿðô åòäèêëÿðè ýÿðýèí ÿìÿê îíëàðûí ìèëëè ìÿäÿíèééÿòèìèçÿ âåðäèéè ÿâÿçñèç òþùôÿ îëìàãëà éàíàøû, ùÿì äÿ îíëàðûí ùÿéàò òÿðçè, ùÿéàò àìàëûäûð. ßìèíÿì êè, áó éîëäà îíëàðû ùÿëÿ ÷îõ óüóðëàð ýþçëÿéèð. Áó ýöíëÿðäÿ èñÿ þëêÿ Ïðåçèäåíòèíèí Ñÿðÿíúàìû èëÿ Ýöëéàç âÿ
Ýöëéàíàã Ìÿììÿäîâà áàúûëàðûíà
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Õàëã àðòèñòè ôÿõðè àäû âåðèëäè. Áöòöí õàëãûí ñåâèìëè áàúûëàðûíà - ìóñèãè ìÿäÿíèééÿòèìèçèí òÿäðèñè âÿ òÿáëèüè éîëóíäà ôÿäàêàðëûãëà ÷àëûøàí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Õàëã àðòèñòëÿðè Ýöëéàçà âÿ Ýöëéàíàüà ÿí ìþùòÿøÿì ñÿíÿò óüóðëàðû
âÿ ñÿàäÿò àðçóëàéûðàì.
ýþñòÿðäèéè éöêñÿê åòèìàäû ùÿð çàìàí äîüðóëòìàüà ÷àëûøàúàüàì
Ùàçûðäà þëêÿìèçäÿ áöòöí ñàùÿëÿð êèìè, ÿäÿáèééàòà âÿ ìÿäÿíèééÿòÿ äÿ äþâëÿò òÿðÿôèíäÿí õöñóñè ãàéüû ýþñòÿðèëèð êè,
áó ñèéàñÿòèí äÿ ÿñàñû Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ãîéóëóá.
Åéíè çàìàíäà, úÿíàá Èëùàì ßëèéåâèí
äþâëÿò áàø÷ûñû ñå÷èëìÿñèíäÿí áó ýöíÿ
ãÿäÿð ÿäÿáèééàò âÿ ìÿäÿíèééÿò ñàùÿñèíÿ òöêÿíìÿç äþâëÿò ãàéüûñû ýþñòÿðèëèð.
Öìóìèééÿòëÿ, Àçÿðáàéúàí ìÿäÿíèééÿòèíèí âÿ ÿäÿáèééàòûíûí èíêèøàôûíà õèäìÿò
åäÿí ùÿð áèð ôÿàëèééÿò äàèì Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿäèð. Éåðè ýÿëìèøêÿí, áó ìÿãàìà òîõóíàí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ äåéèá êè, áöòþâëöêäÿ
ìÿäÿíèééÿò, èíúÿñÿíÿò ìÿñÿëÿëÿðèíÿ ùÿìèøÿ îëäóüó êèìè, áþéöê äèããÿò ýþñòÿðèëèð âÿ ýþñòÿðèëìÿëèäèð: “Áó, ÿââÿëêè äþâðëÿðäÿ äÿ åëÿ îëóá. Áèëèðñèíèç êè, Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ ñÿíÿò àäàìëàðûíà
äàèì áþéöê äèããÿòëÿ éàíàøûðäû, îíëàðëà äàèì öíñèééÿòäÿ èäè, îíëàðûí ôÿàëèééÿòè èëÿ ìàðàãëàíûðäû. Ñîâåò äþâðöíäÿ
îíëàðà ÿí éöêñÿê ìöêàôàòëàðûí âåðèëìÿñèíäÿ ôÿàë èøòèðàê åäèðäè. Ìöñòÿãèëëèê
äþâðöíäÿ éàðàäûúû èíñàíëàðûí ôÿàëèééÿòè ö÷öí ÷îõ áþéöê èøëÿð ýþðöðäö. Áó
ýöí äÿ áó ñèéàñÿò äàâàì åòäèðèëèð”.
Åëÿ áèð íå÷ÿ ýöí þíúÿ, éÿíè äåêàáðûí
18-äÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí Ñÿðÿíúàìû èëÿ Àçÿðáàéúàí ìÿäÿíèééÿòèíèí èíêèøàôûíäàêû õèäìÿòëÿðèíÿ ýþðÿ áèð ãðóï
ìÿäÿíèééÿò õàäèìèíèí ìöõòÿëèô ôÿõðè àä-
ëàðà ëàéèã ýþðöëìÿñè äÿ ùÿìèí äèããÿò âÿ
ãàéüûíûí íþâáÿòè áàðèç òÿçàùöðöäöð.
Ãåéä åäÿê êè, äþâëÿò áàø÷ûñûíûí Ñÿðÿíúàìû ÿñàñûíäà òÿëòèô îëóíàíëàð àðàñûíäà
ãàðìîí óñòàñû ßíâÿð Ñàäûãîâ äà âàð.
Ãÿçåòèìèçÿ ìöñàùèáÿñèíäÿ ßíâÿð Ñàäûãîâ áèëäèðèá êè, ÿìÿéèíèí äþâëÿò òÿðÿôèíäÿí éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèëìÿñè îíó äàùà
äà ðóùëàíäûðûá: “Ùåñàá åäèðÿì êè, áó
äÿéÿðëè àä ìÿíè þëêÿìèçèí èúòèìàè-ìÿäÿíè ùÿéàòûíäà äàùà ôÿàë îëìàüà ùÿâÿñëÿíäèðÿúÿê, éåíè ñÿíÿò óüóðëàðû ãàçàíìàüûìäà ìöùöì ðîë îéíàéàúàã.
Ãÿçåòèíèç âàñèòÿñè èëÿ ìÿíè áó ôÿõðè
àäà ëàéèã ýþðÿí úÿíàá Ïðåçèäåíòèìèç
Èëùàì ßëèéåâ òÿøÿêêöðöìö áèëäèðìÿê
èñòÿéèðÿì. Ñþç âåðèðÿì êè, äþâëÿòèìèçèí, Ïðåçèäåíòèìèçèí ìÿíÿ ýþñòÿðäèéè
éöêñÿê åòèìàäû ùÿð çàìàí äîüðóëòìàüà ÷àëûøàúàüàì”.
Õàëã àðòèñòè áèëäèðèá êè, áó ýöí ìÿäÿíèééÿò, èíúÿñÿíÿò íöìàéÿíäÿëÿðè äàùà
ýåíèø ôîðìàäà äþâëÿòèí ãàéüûñû èëÿ ÿùàòÿëÿíèá, îíëàðûí ñÿìÿðÿëè ôÿàëèééÿòè ö÷öí ùÿð
úöð øÿðàèò éàðàäûëûá: “Ìÿùç áó äèããÿò âÿ
ãàéüû íÿòèúÿñèíäÿ ìÿäÿíèééÿò âÿ èíúÿñÿíÿò ñàùÿñèíäÿ úèääè èðÿëèëÿéèøëÿð ÿëäÿ
îëóíóá. Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð
ßëèéåâèí ÿñàñûíû ãîéäóüó ìÿäÿíèééÿò
ñèéàñÿòèíè óüóðëà äàâàì åòäèðÿí Ïðåçèäåíòèìèç úÿíàá Èëùàì ßëèéåâèí äèããÿò
âÿ ãàéüûñû èëÿ ìèëëè ìóñèãè ñÿíÿòèìèçèí
òàíûäûëìàñû âÿ òÿáëèüè èñòèãàìÿòèíäÿ àðäûúûë òÿäáèðëÿð ýþðöëöð. Éåíè-éåíè èñòåäàäëû ñÿíÿò÷èëÿð éåòèøèð, îíëàð äþâëÿòèí
ìÿäÿíèééÿòèí, èíúÿñÿíÿòèí èíêèøàôûíà
ýþñòÿðäèéè äèããÿòè ýþðöðëÿð. Áó äà îíëàðûí öðÿéèíäÿ àëîâëàíàí ñÿíÿò èøûüûíûí
äàùà ýóð éàíìàñûíà ñÿáÿá îëóð”.
ßíâÿð Ñàäûãîâ îíó äà ãåéä åäèá êè,
ôÿõðè àä àëìàñû õÿáÿðèíè åøèäÿí òàíûøëàðûíûí, ñÿíÿò÷è äîñòëàðûíûí èñòè ìöíàñèáÿòèíäÿí öðÿéè äàüà äþíöá: “Õÿáÿðè åøèäÿíäÿ ãàðìîí óñòàìûí éàíûíäà èäèì. Èíàíûí, î ãÿäÿð çÿíý ýÿëäè êè, èíñàíëàðà
íÿ äåéÿúÿéèìè, íåúÿ òÿøÿêêöð åäÿúÿéèìè áèëìèðäèì. Ùàìû ÿí àçû ìÿíèì åëÿ
þçöì ãÿäÿð ñåâèíèð, ýþçàéäûíëûüû âåðèðäè. ßñëèíäÿ, 2007-úè èëèí ñåíòéàáðûíäà ßìÿêäàð àðòèñò àäû âåðèëÿðêÿí äÿ
áóíó àíëàìûøäûì, àììà èíäè äÿãèã
ÿìèí îëäóì êè, ñÿíÿò÷èíè òàìàøà÷ûíûí,
äèíëÿéèúèíèí õîø ñþçëÿðè, áèðúÿ àëãûøû
éàøàäûð, îíà ãîë-ãàíàä âåðèð. Çÿíýëÿðäÿí, òÿáðèêëÿðäÿí âàõò òàïà áèëìèðäèì
êè, áàø âåðÿíëÿðè àíàëèç åäèì. Éåíè àäà
þéðÿøìÿéèì ö÷öí, éÿãèí êè, áèð ãÿäÿð
âàõò ëàçûì îëàúàã”.
ßíâÿð Ñàäûãîâ îíó äà ãåéä åäèá êè,
Àçÿðáàéúàíûìûçûí ìóñèãèñè îëäóãúà
çÿíýèíäèð: “Èíäè þëêÿìèçäÿ ìöõòÿëèô
áåéíÿëõàëã òÿäáèðëÿð, äöíéà ñÿâèééÿëè
ôåñòèâàëëàð, ìöñàáèãÿëÿð êå÷èðèëèð.
Àçÿðáàéúàí ìóñèãèñèíèí äöíéàäà òÿáëèüè âÿ þëêÿìèçèí áåéíÿëõàëã ìÿäÿíèééÿò ìÿðêÿçèíÿ ÷åâðèëìÿñè Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè, ÓÍÅÑÚÎíóí âÿ ÈÑÅÑÚÎ-íóí õîøìÿðàìëû ñÿôèðè, ìèëëÿò âÿêèëè Ìåùðèáàí õàíûì ßëèéåâàíûí ôÿàëèééÿòèíäÿ ÿñàñ èñòèãàìÿòëÿðäÿí áèðèíè òÿøêèë åäèð. Áèç ÷îõ ñåâèíèðèê
êè, Àçÿðáàéúàí ìóñèãè ñÿíÿòè ùÿð çàìàí äþâëÿòèìèçèí äèããÿòèíäÿäèð. Áó
ýöí Àçÿðáàéúàí ìóüàìû, ìèëëè ìóñèãèìèç äóðìàäàí èíêèøàô åäèð. Äàùà äÿãèã äåñÿê, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí,
ùÿì÷èíèí, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí
ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí õàíûì ßëèéåâàíûí
ñÿéè âÿ ïàðëàã ôÿàëèééÿòè íÿòèúÿñèíäÿ
áó ýöí Àçÿðáàéúàí ìÿäÿíèééÿòè, î
úöìëÿäÿí, ìóñèãèñè þçöíöí èíòèáàù
äþâðöíö éàøàéûð. Áó ýöí èñòÿð ðåñïóáëèêàìûçäà, èñòÿðñÿ äÿ äöíéàíûí
ìöõòÿëèô þëêÿëÿðèíäÿ êå÷èðèëÿí ôåñòèâàëëàð, ìöñàáèãÿëÿð ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû ùàããûíäà õàðèúè þëêÿëÿðäÿ ìöñáÿò èìèú éàðàäûð âÿ þëêÿìèçè
äàùà äà éàõûíäàí òàíûäûð.
Äöíéàäà àíàëîãó îëìàéàí Áåéíÿëõàëã Ìóüàì Ìÿðêÿçèíèí èíøà åäèëÿðÿê ìóüàìñåâÿðëÿðèí þùäÿñèíÿ âåðèëìÿñè, äöíéàíûí ìÿäÿíèééÿò ìÿðêÿçè
îëàí Ôðàíñàíûí Ïàðèñ øÿùÿðèíäÿ Àçÿðáàéúàí Ìÿäÿíèééÿò Ìÿðêÿçèíèí à÷ûëìàñû, áöòöí áóíëàð Ìåùðèáàí õàíûì
ßëèéåâàíûí ìÿäÿíèééÿòèìèçÿ äèããÿò âÿ
ãàéüûñûíûí, ùÿì÷èíèí, çÿùìÿòèíèí íÿòèúÿñèäèð. Áöòöí áó éöêñÿê âÿ äîëüóí
ôÿàëèééÿòèíÿ, Àçÿðáàéúàí ìÿäÿíèééÿòèíè äàèì óúàëàðà ãàëäûðäûüûíà ýþðÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè, þëêÿìèçèí áèðèíúè õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâàéà - Àçÿðáàéúàí ìÿäÿíèééÿòèíèí òÿÿññöáêåøèíÿ áöòöí ñÿíÿò÷èëÿð àäûíäàí
þç òÿøÿêêöðëÿðèìè áèëäèðèðÿì”.
ÎÊÒÀÉ
Óêðàéíàíûí Àçÿðáàéúàíäàêû ñÿôèðè ÀçÿðÒÀú-äà îëóá
Àçÿðáàéúàí âÿ Óêðàéíàíû ñûõ äîñòëóã ìöíàñèáÿòëÿðè
áèðëÿøäèðèð. Èêè þëêÿíèí èíôîðìàñèéà àýåíòëèêëÿðè - ÀçÿðÒÀú âÿ Óêðèíôîðì àðàñûíäà
äà ìþùêÿì òÿðÿôäàøëûã ÿëàãÿëÿðè ìþâúóääóð.
Áó ôèêèðëÿð ÀçÿðÒÀú-ûí
áàø äèðåêòîðó Àñëàí Àñëàíîâóí Óêðàéíàíûí Àçÿðáàéúàíäàêû ñÿôèðè Àëåêñàíäð Ìèøåíêî èëÿ ýþðöøöíäÿ ñÿñëÿíèá.
Ýþðöøäÿ èêè þëêÿ àðàñûíäà ãàðøûëûãëû èíôîðìàñèéà ìöáàäèëÿñèíèí èíäèêè âÿçèééÿòèíÿ âÿ ïåðñïåêòèâëÿðèíÿ íÿçÿð
ñàëûíûá. Ãåéä îëóíóá êè, Óêðèíôîðì ùÿì ÌÄÁ ìÿêàíûíäà, ùÿì äÿ
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðäà ÀçÿðÒÀú-ûí ÿí
ñûõ ÿëàãÿëÿð ãóðäóüó èíôîðìàñèéà àýåíòëèêëÿðèíäÿí áèðèäèð. ÀçÿðÒÀú þçöíöí åâ
ñàùèáëèéè åòäèéè áåéíÿëõàëã ìåäèà òÿäáèðëÿðèíäÿ Óêðàéíàíûí áó õÿáÿð ãóðóìóíóí
èøòèðàêûíà øÿðàèò éàðàòìàüà ùàçûðäûð.
Ñÿôèð Àëåêñàíäð Ìèøåíêî èêè þëêÿíèí
õàëãëàðû àðàñûíäà ñûõ äîñòëóã âÿ ãàðäàøëûã
ìöíàñèáÿòëÿðèíèí ìþâúóä îëäóüóíó,
Àçÿðáàéúàíûí Óêðàéíàéà äàèì äÿñòÿê
âåðäèéèíè âóðüóëàéûá. Î, ãåéä åäèá êè, Óê-
ðàéíàäà éàøàéàí àçÿðáàéúàíëûëàð þëêÿíèí áó ÷ÿòèí ýöíëÿðèíäÿ äÿ ðåñïóáëèêàíûí èúòèìàè-ñèéàñè ùÿéàòûíäà ôÿàë èøòèðàê åäèð, îíó þç âÿòÿíëÿðè êèìè
ãÿáóë åäèðëÿð. Ùàçûðäà Óêðàéíàíûí ìöõòÿëèô àëè ìÿêòÿáëÿðèíäÿ Àçÿðáàéúàíäàí õåéëè
òÿëÿáÿ òÿùñèë àëûð. Äèïëîìàò
åéíè çàìàíäà âóðüóëàéûá êè,
áó ýöí ùÿì Àçÿðáàéúàí,
ùÿì äÿ áöòöí äöíéàäà Óêðàéíàäà áàø âåðÿí ùàäèñÿëÿð
ùàããûíäà îáéåêòèâ âÿ ãÿðÿçñèç èíôîðìàñèéàéà åùòèéàú
âàð. ÀçÿðÒÀú äà Àçÿðáàéúàí
úÿìèééÿòèíÿ áåëÿ ìÿëóìàòëàðûí ÷àòäûðûëìàñûíäà þíÿìëè ðîë îéíàéûð.
Ýþðöøäÿ ðåýèîíäàêû ìöíàãèøÿëÿðèí
õàëãëàðà âÿ äþâëÿòëÿðÿ ÷ÿòèíëèêëÿð éàðàòäûüû, èíêèøàôà ìàíåÿëÿð òþðÿòäèéè ãåéä åäèëèá, èúòèìàèééÿòèí îáéåêòèâ ìÿëóìàòëàíäûðûëìàñû èëÿ áàüëû ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ Àçÿðáàéúàí Ñèëàùëû
Ãöââÿëÿðèíèí éàðàäûúûñû âÿ ãóðóúóñóäóð
Ñÿáàèë ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòè
Ðåñïóáëèêà Âåòåðàí Òÿøêèëàòëàðû
Øóðàñû âÿ Àçÿðáàéúàí Âÿòÿí Ìöùàðèáÿñè Âåòåðàíëàðû Áèðëèéèíèí Ñÿáàèë ðàéîí òÿøêèëàòû èëÿ áèðýÿ 132134 íþìðÿëè Òÿùñèë Êîìïëåêñèíäÿ
“Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ Àçÿðáàéúàí Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðèíèí éàðàäûúûñû âÿ ãóðóúóñóäóð” ìþâçóñóíäà òÿäáèð êå÷èðèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, ðàéîí
èúðà ùàêèìèééÿòè áàø÷ûñûíûí ìöàâèíè Åëäàð Àüàéåâ ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàíûí þç îðäóñóíóí éàðàäûëìàñû âÿ
ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè
èñòèãàìÿòèíäÿ
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ýþðäöéö èøëÿðäÿí äàíûøûá. Ãåéä åäèëèá êè, Ùåéäÿð ßëèéåâ ÑÑÐÈ äþâðöíäÿ âÿ ìöñòÿãèëëèéèíè áÿðïà åäÿíäÿí ñîíðà Àçÿðáàéúàíà
ðÿùáÿðëèê åòäèéè èëëÿðäÿ îðäó ãóðóúóëóüó,
ùÿðáè êàäðëàðûí ùàçûðëûüû ìÿñÿëÿñèíÿ õöñóñè äèããÿò éåòèðèá. Ìÿùç Îíóí óçàãýþðÿíëèéè íÿòèúÿñèíäÿ ùÿëÿ 1971-úè èëäÿ
Àçÿðáàéúàíäà èëê ùÿðáè ëèñåé éàðàäûëäû âÿ
áó ëèñåéäÿ àçÿðáàéúàíëû óøàãëàð òÿùñèë
àëàðàã, ñîíðàäàí þëêÿíèí àëè ùÿðáè ìÿêòÿáëÿðèíÿ äàõèë îëìàã, çàáèò ïåøÿñèíÿ éèéÿëÿíìÿê èìêàíû ÿëäÿ åòäèëÿð. Áó ýöí
Àçÿðáàéúàí Îðäóñóíóí ñûðàëàðûíäà âàõòèëÿ Úÿìøèä Íàõ÷ûâàíñêè àäûíà ùÿðáè ëè-
ñåéè áèòèðìèø éöçëÿðëÿ çàáèò âÿ ýåíåðàë
õèäìÿò åäèð. Îíëàðûí ÷îõó Ãàðàáàü äþéöøëÿðèíäÿ áþéöê øöúàÿò ýþñòÿðèá.
Áèëäèðèëèá êè, Àçÿðáàéúàíûí ãöäðÿòëè âÿ
íèçàìè îðäóéà ìàëèê îëìàñû ìÿùç
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ýÿðýèí
ÿìÿéèíèí áÿùðÿñèäèð. Ïðåçèäåíò, Àëè Áàø
Êîìàíäàí Èëùàì ßëèéåâ Óëó þíäÿðèí
èäåéàëàðûíû ëàéèãèíúÿ éåðèíÿ éåòèðÿðÿê îðäó ãóðóúóëóüó ñàùÿñèíäÿ ñÿéëÿðèíè äàùà
äà àðòûðûá, Àçÿðáàéúàí Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðèíèí ìöàñèð ùÿðáè òåõíèêà èëÿ òÿúùèç åäèëìÿñèíÿ, ìþùêÿì íèçàì-èíòèçàì, éöêñÿê
äþéöø ðóùó èëÿ ñå÷èëÿí, äöøìÿíÿ ñàðñûäûúû çÿðáÿ âóðìàüà ãàäèð áèð îðäó éàðàäûëìàñûíà íàèë îëóá.
Ðåñïóáëèêà Âåòåðàí Òÿøêèëàòëàðû Øó-
ðàñûíûí ñÿäðè, ýåíåðàë-ìàéîð Äàäàø Ðçàéåâ, ßôãàíûñòàí âÿ Ãàðàáàü âåòåðàíû, ýåíåðàë-ìàéîð Ìÿììÿäùöñåéí Ñàðûéåâ, Ñÿáàèë Ðàéîí
Âåòåðàí Òÿøêèëàòëàðû Øóðàñûíûí
ñÿäðè, Ñîñèàëèñò ßìÿéè Ãÿùðÿìàíû
Þìÿð Àüàéåâ, Áþéöê Âÿòÿí Ìöùàðèáÿñè èøòèðàê÷ûëàðû-95 éàøëû Áÿêèð
Ìÿììÿäîâ âÿ Àäèëÿ Àüàêèøèéåâà,
åùòèéàòäà îëàí ïîëêîâíèê, Ãàðàáàü
ìöùàðèáÿñè âåòåðàíû, Ðåñïóáëèêà
Âåòåðàí Òÿøêèëàòëàðû Øóðàñû ðÿéàñÿò
ùåéÿòèíèí öçâö Ùÿñÿí ßìèðîâ
ìöàñèð Àçÿðáàéúàí Îðäóñóíóí éàðàäûëìàñû âÿ ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè, îíóí êàäð
ïîòåíñèàëûíûí òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ Öìóììèëëè ëèäåðèí ýþðäöéö èøëÿðäÿí, Àëè Áàø Êîìàíäàí, Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ îðäó ãóðóúóëóüóíäà ÿëäÿ îëóíìóø íàèëèééÿòëÿðäÿí, ýÿíúëÿðèìèçèí ùÿðáè-âÿòÿíïÿðâÿðëèê òÿðáèéÿñè ñàùÿñèíäÿ àïàðûëàí èøëÿðäÿí ñþùáÿò à÷ûáëàð.
Ãîíàãëàð øàýèðäëÿðèí ñóàëëàðûíû úàâàáëàíäûðûáëàð. Òÿùñèëäÿ âÿ èúòèìàè ùÿéàòäà ôÿðãëÿíÿí áèð ãðóï 11-úè ñèíèô øàýèðäè
Ðåñïóáëèêà Âåòåðàí Òÿøêèëàòëàðû Øóðàñûíûí ôÿõðè ôÿðìàíëàðû èëÿ òÿëòèô îëóíóáëàð.
Òÿäáèðèí ñîíóíäà Òÿùñèë Êîìïëåêñèíèí øàýèðäëÿðè êîíñåðò ïðîãðàìû èëÿ ÷ûõûø
åäèáëÿð.
7
www.yeniazerbaycan.com
27 äåêàáð 2014-úö èë, øÿíáÿ / ¹ 238 (4397)
Òÿñÿëëèìèç áóäóð êè...
Ïåøÿêàð ãàäûí æóðíàëèñòëÿðèí ñûðàñûíäàí áèð íÿôÿð äÿ àçàëäû. Áàêû
Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíè (î çàìàíêû
Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíè)
áèòèðÿí èëê æóðíàëèñò ãûçëàð äÿñòÿñèíäÿí îëàí, 40 èë äÿ “Àçÿðáàéúàí ìöÿëëèìè” ãÿçåòèíäÿ ÷àëûøàí, ãàáàãúûë
ìààðèô õàäèìè, ßìÿêäàð ìÿäÿíèééÿò èø÷èñè Òöêÿçáàí ßñÿäîâà äöíéàñûíû äÿéèøäè.
Ùÿð áèð èòêè àüûðäûð. ßëÿëõöñóñ äà
ñÿíèí äîüìàí, ÿçèçèí, éàõûíäàí òàíûäûüûí, áèðëèêäÿ òÿùñèë àëäûüûí, èøëÿäèéèí èíñàí áó äöíéàäàí êþ÷ åäÿíäÿ... Òöêÿçáàí ßñÿäîâà èëÿ èø éîëäàøû, ùÿìêàð îëìóøóã. Íå÷ÿ èëëÿð
“Àçÿðáàéúàí ìöÿëëèìè” ãÿçåòèíäÿ
÷èéèí-÷èéèíÿ ÷àëûøìûøûã. Àçÿðáàéúàí
òÿùñèëèíèí âÿ åëìèíèí èíêèøàôû, Àçÿðáàéúàí ìöÿëëèìëÿðèíèí ýÿðýèí ÿìÿéèíèí èøûãëàíäûðûëìàñû, áþéöìÿêäÿ
îëàí íÿñëèí ëàéèãëè èíñàí âÿ âÿòÿíäàø êèìè éåòèøìÿñè éîëóíäà áèðýÿ
àääûìëàìûøûã. Ìÿí Òöêÿçáàí õàíûìû áó ñÿíÿò éîëëàðûíäà òàíûìûøäûì.
1970-úè èëëÿðèí ñîíóíäà áèç óíèâåðñèòåòè áèòèðèá æóðíàëèñò äèïëîìó èëÿ
ðåäàêñèéàëàðà ýÿëÿíäÿ Òöêÿçáàí
ßñÿäîâà àðòûã ðåñïóáëèêàíûí ïåäàãîæè, åëìè èúòèìàèééÿòèíÿ, “Àçÿðáàéúàí ìöÿëëèìè” ãÿçåòèíèí ÷îõñàéëû
îõóúóëàðûíà éàõøû òàíûø îëàí áèð éàçàð èäè.
Ìÿí äÿ “Àçÿðáàéúàí ìöÿëëèìè”íÿ åëÿ î âàõò ýÿëìèøäèì - 70-úè èëëÿðèí ñîíóíäà. Òöêÿçáàí õàíûìëà
õåéëè éàø ôÿðãèìèç âàð èäè. Àììà
äàâðàíûøûíäàêû ñàäÿëèê, ìåùðèáàíëûã
åëÿ àá-ùàâà éàðàäûðäû êè, îíóí éàøûíà, ùÿéàò òÿúðöáÿñèíÿ ýþðÿ áèçäÿí
áþéöê îëìàñûíäàí ñûõûëìûðäûã. Áöòöí áóíëàðëà éàíàøû, Òöêÿçáàí ßñÿäîâà èøèíÿ, þçöíÿ òÿëÿáêàðëûãëà éàíàøàí, ðåäàêñèéàäàí, ðåäàêòîðäàí
àëäûüû ùÿð òàïøûðûüà ýþðÿ ìÿñóëèééÿò
ùèññè êå÷èðÿí âÿ îíó ëàéèãèíúÿ éåðèíÿ éåòèðìÿéÿ ÷àëûøàí áèð æóðíàëèñò èäè.
Î, áèçÿ ùÿð õûðäà èøÿ áåëÿ úèääè éàíàøìàã íöìóíÿñè ýþñòÿðèðäè.
Èëëÿð êå÷äèêúÿ ìÿí Òöêÿçáàí õàíûìû äàùà éàõûíäàí òàíûäûì. Àðàñûðà ùÿéàòûíà àèä äèëèíäÿí åøèòäèéèì
ùàäèñÿëÿð, ùÿðäÿí “âÿðÿãëÿäèéè õàòè-
ðÿ äÿôòÿðè” îíóí êå÷äèéè þìöð éîëó
áàðÿäÿ ÷îõ ñþç äåéèðäè.
Òöêÿçáàí ßñÿäîâàíûí øÿõñè
ùÿéàòû ùàããûíäà èëê áèëäèêëÿðèìäÿí
áèðè áó îëäó êè, î, øàèð Ñÿðäàð ßñÿäèí þìöð-ýöí éîëäàøûäûð. Î çàìàí,
áèç áèðëèêäÿ èøëÿìÿéÿ áàøëàéàíäà
Ñÿðäàð ìöÿëëèì àðòûã áèð íå÷ÿ èë èäè
ùÿéàòäàí êþ÷ìöøäö. Òöêÿçáàí õàíûì àèëÿíèí éàäèýàðû îëàí ö÷ þâëàäûíû òÿê áþéöäöðäö.
Áèð òÿðÿôäÿí, àüûð èòêèíèí ñàüàëìàéàí ýþéíÿðòèñè, àüðûñû, äèýÿð òÿðÿôäÿí, ö÷ óøàüû îõóòìàã, éåäèçäèðìÿê, ýåéèíäèðìÿê... Êèì íÿ äåéèð
äåñèí, àììà ÷þðÿéèíè ãÿëÿìëÿ ãàçàíàí áèð ãàäûí ö÷öí áó, ÷îõ àüûð
éöê èäè. Òöêÿçáàí õàíûìû þâëàäëàðû
èëÿ áàüëû ÿí ÷îõ äöøöíäöðÿí áàøãà
áèð ìÿñÿëÿ äÿ âàð èäè. Ýåúÿ-ýöíäöç
÷àëûøûðäû êè, óøàãëàðû ùå÷ áèð éàä òÿñèðÿ óéìàñûíëàð, áàøëàðûíû àøàüû ñàëûá òÿùñèëëÿðè èëÿ ìÿøüóë îëñóíëàð, òÿìèç èíñàí, ëàéèãëè âÿòÿíäàø êèìè áþéöñöíëÿð. Áöòöí áó ùèññëÿðè î, öìóìèééÿòëÿ, ýÿíú íÿñëèí íöìàéÿíäÿëÿðèíèí ùàìûñûíà áÿñëÿéèðäè. Òÿñàäöôè äåéèë êè, éàøàäûüû àíà ùèññëÿðè,
óøàãëàðà áÿñëÿäèéè ìöíàñèáÿò
“Àçÿðáàéúàí ìöÿëëèìè” ãÿçåòèíèí
øþáÿ ìöäèðè îëàðàã îíóí éàçûëàðûíäà äà þç ÿêñèíè òàïûðäû.
×îõ êåøìÿêåøëè ùÿéàò éîëó êå÷ìèøäè Òöêÿçáàí ßñÿäîâà. Íåúÿ
äåéÿðëÿð, ùÿéàòûí ùÿð öçöíö ýþðìöøäö. Þìðöíäÿ ñåâèíúè, ôÿðÿùè,
ñÿàäÿòè äÿ àç îëìàìûøäû, ÷îõ òÿÿññöô êè, êÿäÿðè äÿ...
1930-úó èëäÿ Áàêû øÿùÿðèíäÿ
äöíéàéà ýþç à÷ìûøäû. Óøàãëûüû ÷ÿòèí äþâðÿ äöøìöøäö. Êîëëåêòèâëÿøìÿ, “ãîë÷îìàãëàð”ûí áèð ñèíèô êèìè
ëÿüâ åäèëìÿñè, 37-úè âÿ ñîíðàêû èëëÿðèí ðåïðåññèéàëàðû î íÿñëèí ùå÷ áèð
íöìàéÿíäÿñèíèí ùÿéàòûíäàí éàí
êå÷ìÿìèøäè. Òöêÿçáàíýèëèí äÿ âàðëû-ùàëëû, ìöëê, êàðâàíñàðà, äöêàí
ñàùèáè îëàí àòàñû ÷ÿðõè-ôÿëÿéèí ùþêìö èëÿ ôÿùëÿëèê åòìÿê ìÿúáóðèééÿòèíäÿ ãàëìûøäû. ×öíêè àèëÿñèíè äîëàíäûðìàëû èäè, óøàãëàðûíà êîðëóã
âåðìÿê èñòÿìèðäè. Òöêÿçáàí õàíûì
àòàñûíû êþâðÿêëèêëÿ õàòûðëàéàíäà
öçöíö áåëÿ ýþðìÿäèéè èêè ÿìèñè áàðÿäÿ äÿ äàíûøûðäû. Àòàñûíûí èêè ãàðäàøûíû åðìÿíè âàíäàëëàðû 1918-úè
èëèí ãàíëû îëàéëàðû çàìàíû âÿùøèúÿñèíÿ þëäöðìöøäöëÿð.
Î, ùÿìèí èëëÿðè áåëÿ õàòûðëàéûðäû:
- 1938-úè èëäÿ àíàì ìÿíè ìÿêòÿáÿ éàçäûðäû. Áàêûäàêû 176 íþìðÿëè
ìÿêòÿáäÿ îõóéóðäóì. 1941-úè èëèí
éàçûíäà ö÷öíúö ñèíôè áèòèðäèì. Ëàêèí
íþâáÿòè äÿðñ èëèíäÿ ìÿíÿ ìÿêòÿáÿ
ýåòìÿê ãèñìÿò îëìàäû. ×öíêè 1941úè èë èéóíóí 22-äÿ ìöùàðèáÿ áàøëàìûøäû. Êèøèëÿð, úàâàí îüëàíëàð áÿçÿí
ùå÷ ÷àüûðûøû ýþçëÿìÿäÿí úÿáùÿéÿ
éîëà äöøöðäöëÿð. Ãàäûíëàð, ãûçëàð,
éåíèéåòìÿ îüëàíëàð ìöÿññèñÿëÿðäÿ,
êÿíä éåðëÿðèíäÿ èñÿ òàðëàëàðäà êèøèëÿðè ÿâÿç åäèðäèëÿð. Þëêÿ ÷îõ áþéöê èãòèñàäè âÿ úàíëû ãöââÿ áàùàñûíà ãàëèá ýÿëäè.
Òöêÿçáàí õàíûì 1945-úè èëèí 9
ìàé ýöíöíö ùÿéàòûíûí ÿí õîø àíëàðûíäàí áèðè êèìè õàòûðëàéûðäû. Ñþéëÿéèðäè êè, ùÿìèí ýöí Áàêûíûí ãîúàäàí òóòìóø óøàüàäÿê áöòöí ñàêèíëÿðè Äÿíèçêÿíàðû ïàðêà àõûøìûøäû.
Áèð-áèðèíè òàíûìàéàí èíñàíëàð þïöøöá-ýþðöøöð, ùàìûéà ýþçàéäûíëûüû
âåðèðäèëÿð. Áèðäÿí òîïëàðäàí éàéëûì
àòÿøè à÷ûëäû, ÿòðàôà ãÿðèáÿ èøûã ñà÷ûëäû. Îíäà éàìàí ãîðõìóøäóì. Ëàêèí àòàì ìÿíè ñàêèòëÿøäèðèá áöòöí
áóíëàðûí Ãÿëÿáÿ ìöíàñèáÿòè èëÿ îëäóüóíó äåäè. Ùÿìèí ýöí 30 éàéëûì
àòÿøè à÷ûëäû.
Íÿùàéÿò, 1950-úè èëäÿ Òöêÿçáàí
Áàêûäàêû Ãûçëàð Ìÿêòÿáèíè áèòèðèð.
Ñÿíÿäëÿðèíè Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò
Óíèâåðñèòåòèíÿ âåðèð. Æóðíàëèñòèêà ôàêöëòÿñèíÿ ãÿáóë åäèëèð. 1954-úö èëäÿ
èñÿ àðòûã àëè òÿùñèëëè æóðíàëèñò êèìè
“Àçÿðáàéúàí ìöÿëëèìè” ãÿçåòèíäÿ
ÿìÿê ôÿàëèééÿòèíÿ áàøëàéûð.
Î çàìàí ðåäàêñèéà úÿìè èêè
îòàãäà éåðëÿøèðìèø. Àììà êîëëåêòèâ
÷îõ ñàíáàëëû èíñàíëàðäàí, èñòåäàäëû
éàçàðëàðäàí èáàðÿò îëäóüóíäàí áóðàäà ùÿìèøÿ ìåùðèáàíëûã, èø÷èëÿðèí
áèð-áèðèíÿ éàõøû ìöíàñèáÿòè ùþêì
ñöðöðìöø. Òöêÿçáàí õàíûì î èëëÿðè
äÿ, î èíñàíëàðû äà ìèííÿòäàðëûãëà,
ìÿìíóíëóãëà õàòûðëàéûðäû.
1956-úû èëäÿ Òöêÿçáàí õàíûì
þç ãÿëÿì éîëäàøû Ñÿðäàð ßñÿäëÿ
àèëÿ ùÿéàòû ãóðìóøäó. Î âàõò ùÿéàò
éîëäàøû “ßäÿáèééàò âÿ èíúÿñÿíÿò”
ãÿçåòèíäÿ èøëÿéèðìèø. Èëê âàõòëàð êèðàéÿäÿ éàøàéûáëàð. Ñÿðäàð ìöÿëëèì
ÑÑÐÈ Éàçû÷ûëàð Èòòèôàãûíûí öçâö îëäóüóíäàí àèëÿñèíèí âÿçèééÿòè íÿçÿðÿ àëûíàðàã îíà áèðîòàãëû ìÿíçèë
âåðèáëÿð. 1965-úè èëäÿ èñÿ àèëÿ îíà
âåðèëÿí òÿçÿ ö÷îòàãëû ìÿíçèëëÿ ñåâèíäè. Åëÿ áèë ùÿð èø éîëóíà äöøìöøäö. ßð-àðâàä ùÿð èêèñè èøëÿéèð,
ö÷ þâëàä - îüëàíëàðû Ãîøãàð âÿ Éàøàðû, ãûçëàðû Íàçèëÿíè õîøáÿõò áþéöäöðäöëÿð.
Ëàêèí 1975-úè èëèí èéóí àéûíäà
àèëÿéÿ áÿäáÿõòëèê öç âåðäè, Ñÿðäàð
ìöÿëëèì äöíéàñûíû äÿéèøäè. Èòêè íÿ
ãÿäÿð àüûð îëñà äà, äåäèéèìèç êèìè,
Òöêÿçáàí õàíûìû ñûíäûðà áèëìÿìèøäè. Î, ÿââÿëêè ãàéäà èëÿ ñåâèìëè èøè
èëÿ ìÿøüóë îëóðäó. “Àçÿðáàéúàí ìöÿëëèìè”íäÿ ÷àëûøûð, ãÿçåòèí óüóðëà
÷ûõìàñûíà þç òþùôÿñèíè âåðèð âÿ
óøàãëàðûíû áþéöäöðäö. Äåéèðäè êè,
ùÿéàò éîëäàøûíû èòèðäèêäÿí ñîíðà àüáèð÷ÿê àíàñû þç ìöäðèêëèéè, þéöä-íÿñèùÿòè âÿ ÿìÿëè êþìÿéè èëÿ îíà ÿí
áèðèíúè äÿñòÿê÷è îëóá.
40 èë ðåñïóáëèêàíûí àïàðûúû, ñàéûëûá-ñå÷èëÿí ìÿòáó îðãàíëàðûíäàí
îëàí “Àçÿðáàéúàí ìöÿëëèìè” ãÿçåòèíäÿ ÷àëûøàí áó æóðíàëèñò õàíûìûí
ÿìÿéèíè äþâëÿò éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèá. ßââÿëúÿ ãàáàãúûë ìààðèô õàäèìè
àäûíà, 1977-úè èëäÿ “ÑÑÐÈ-íèí ìààðèô ÿëà÷ûñû” äþø íèøàíûíà ëàéèã ýþðöëöá.
Òöêÿçáàí ßñÿäîâà 1984-úö èëäÿí ÑÑÐÈ Æóðíàëèñòëÿð Èòòèôàãûíûí öçâö
èäè. Ìÿòáóàòäà ÷îõèëëèê âÿ ñÿìÿðÿëè
ôÿàëèééÿòèíÿ ýþðÿ 1985-úè èë ìàéûí
15-äÿ ðåñïóáëèêà Àëè Ñîâåòè Ðÿéàñÿò
Ùåéÿòèíèí ôÿðìàíû èëÿ Àçÿðáàéúàíûí
ßìÿêäàð ìÿäÿíèééÿò èø÷èñè ôÿõðè
àäûíà ëàéèã ýþðöëìöøäö. 1986-úû èë
àïðåëèí 30-äà èñÿ “ßìÿê âåòåðàíû”
ìåäàëû èëÿ òÿëòèô îëóíìóøäó.
Ìÿòáóàòäàí, ñåâèìëè ãÿçåòèíäÿí
àéðûëìàã Òöêÿçáàí õàíûì ö÷öí ÷ÿòèí èäè. Àììà ùÿð éàøûí áèð äèêòÿñè,
ùÿð çàìàíûí áèð ùþêìö âàð... Áó äà
ñîí àéðûëûã...
Èñòÿð-èñòÿìÿç Òöêÿçáàí õàíûìûí
áèð íå÷ÿ èë ÿââÿë 8 Ìàðò áàéðàìûíäà
“Àçÿðáàéúàí” ãÿçåòèíäÿ äÿðú îëóíìóø ìÿãàëÿñèíäÿêè ñþçëÿðè õàòûðëàéûðàì: “Àçÿðáàéúàí ãàäûíû ùÿìèøÿ ìÿðäëèéè, àèëÿúàíëû îëìàñû, ñÿäàãÿòè èëÿ ñå÷èëèá, ôÿðãëÿíèá, áàøãàëàðûíà íöìóíÿ îëóá. Áöòöí ãàäûíëàðûìûçà õîøáÿõò àíàëûã, ìåùðèáàí àèëÿ àðçóëàéûðàì. Âÿòÿíèìèç
ýþçÿëäèð, ÿìèí-àìàíëûãäûð. Çÿíýèí ùÿéàò éàøàìàã ö÷öí ùÿð úöð
øÿðàèò âàð. Ýÿíú ãûçëàðûìûçà òþâñèéÿì áóäóð êè, ñÿáèðëè îëñóíëàð,
ùÿéàòûí ÷ÿòèíëèêëÿðèíäÿí ãîðõìàñûíëàð. Ãóðäóãëàðû àèëÿíèí ãÿäðèíè
áèëñèíëÿð”.
Òöêÿçáàí ßñÿäîâàíûí þçö
ìÿùç áåëÿ õàíûìëàðäàí èäè. Ùÿéàòû
áîéó ñåâèíú âÿ êÿäÿð îíóíëà ãîøà
àääûìëàìûøäû. Ëàêèí Òöêÿçáàí õàíûì íèêáèíëèéèíè ÿëäÿí âåðìÿìèø,
ùÿéàòûí èøûãëû òÿðÿôèíè òóòàðàã èðÿëèéÿ
äîüðó ýåòìèøäè. Õàëãûíäàí, îõóúóëàðûíäàí ýöú àëûá, ýþçÿë áàëàëàðûíäàí ôÿðÿù äóéóá éàøàéûðäû áó õàíûì. Íÿâÿëÿðè îíóí ö÷öí áèð äöíéàëûã ñåâèíú èäè. Îíëàðäàí áèðèíÿ áàáàñû Ñÿðäàðûí àäûíû âåðìèøäè...
84 éàøûíäà äà éàøàìàã ùÿâÿñè
òöêÿíìÿìèøäè. Äåéèðäè êè, ìÿíè éàøàäàí, ãîúàëìàüà, ýöúäÿí-òàãÿòäÿí äöøìÿéÿ ãîéìàéàí þâëàäëàðûìûí, íÿâÿëÿðèìèí èñòÿäèéèì êèìè
éàõøû èíñàí îëìàñû, ùÿéàòäà þçëÿðèíÿ éåð òóòìàñû âÿ òÿáèè êè, ìÿíÿ
áÿñëÿäèêëÿðè ìöíàñèáÿòäèð.
Áèçèì èñÿ ÷ûõàðäûüûìûç íÿòèúÿ
áóäóð êè, Òöêÿçáàí õàíûìûí çÿùìÿòè ùÿäÿð ýåòìÿìèøäè, äåìÿëè,
ÿáÿñ éàøàìàìûøäû áó äöíéàäà.
Îíà ýþðÿ ìÿçàðäà äà ðàùàò óéóéàúàã. Åëÿ áèçëÿðÿ - îíó éàõûíäàí òàíûéàíëàðà, ñåâÿíëÿðÿ, ùþðìÿò áÿñëÿéÿíëÿðÿ òÿñÿëëè îëàí äà áóäóð.
È.ßËÈÉÅÂÀ,
ßìÿêäàð æóðíàëèñò
Ýÿäÿáÿé øÿùÿðèíèí ñó òÿúùèçàòû âÿ
êàíàëèçàñèéà ñèñòåìëÿðè éåíèäÿí ãóðóëóð
“Àçÿðñó” À÷ûã Ñÿùìäàð Úÿìèééÿòè äàùà áèð áåéíÿëõàëã ìàëèééÿ
ãóðóìó èëÿ ñó âÿ êàíàëèçàñèéà ëàéèùÿëÿðèíèí èúðàñûíà áàøëàéûá. Áåëÿ
êè, Àçÿðáàéúàí Ùþêóìÿòèíèí Èñëàì
Èíêèøàô Áàíêû èëÿ áèðýÿ ìàëèééÿëÿøäèðäèéè “Àçÿðáàéúàíûí 6 ðàéîíóíäà
Ìèëëè Ñó Òÿúùèçàòû âÿ Êàíàëèçàñèéà
Ïðîãðàìû ëàéèùÿñè” ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
Ýÿäÿáÿé øÿùÿðèíèí ñó òÿúùèçàòû âÿ
êàíàëèçàñèéà ñèñòåìëÿðèíèí éåíèäÿí
ãóðóëìàñû èøëÿðèíÿ áàøëàíûëìàñû
ìöíàñèáÿòèëÿ òÿìÿëãîéìà ìÿðàñèìè êå÷èðèëèá.
Òÿìÿëãîéìà ìÿðàñèìèíäÿ ÷ûõûø åäÿí Ýÿäÿáÿé ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû Ðàìèç Éåäèéàðîâ þëêÿ ðÿùáÿðëèéè òÿðÿôèíäÿí ðåýèîíëàðûí èíêèøàôûíà áþéöê äèããÿò
ýþñòÿðèëäèéèíè áèëäèðèá: “Ïðåçèäåíò
Èëùàì ßëèéåâèí äèããÿò âÿ ãàéüûñû
íÿòèúÿñèíäÿ ñîí èëëÿð Ýÿäÿáÿéäÿ
áþéöê èíêèøàô ìöøàùèäÿ îëóíóá.
Ðàéîíóìóçà éåíè éöêñÿê ýÿðýèíëèêëè åëåêòðèê, òÿáèè ãàç õÿòëÿðè
÷ÿêèëèð, êÿíäëÿðàðàñû àâòîìîáèë éîëëàðû
éåíèäÿí ãóðóëóð.
Íþâáÿòè áþéöê ëàéèùÿëÿðäÿí áèðè ñó
âÿ
êàíàëèçàñèéà
ñèñòåìëÿðèíèí éàðàäûëìàñûäûð. Áó ëàéèùÿíèí óüóðëó èúðàñû
Ýÿäÿáÿé øÿùÿðè âÿ
ÿòðàô êÿíäëÿðèí èíêèøàôûíà áþéöê òþùôÿ âåðÿúÿê”.
“Àçÿðñó”
ÀÑÚ
“Áèðëÿøìèø Ñóêàíàë” ÌÌÚ-íèí äèðåêòîðó Åòèáàð Ìÿììÿäîâ ãåéä
åäèá êè, ðåýèîíëàðûí ñîñèàë-èãòèñàäè
èíêèøàôû Äþâëÿò Ïðîãðàìûíà óéüóí
îëàðàã áþëýÿëÿðäÿ ñó òÿúùèçàòû âÿ
êàíàëèçàñèéà èíôðàñòðóêòóðó éåíèäÿí ãóðóëóð âÿ áó èøëÿð ðàéîí ìÿðêÿçëÿðè èëÿ éàíàøû, êÿíä âÿ ãÿñÿáÿëÿðè äÿ ÿùàòÿ åäèð: “Þëêÿ áàø÷ûñûíûí ðåñïóáëèêàíûí ùÿð áèð øÿùÿð
âÿ êÿíäèíèí 24 ñààò ôàñèëÿñèç âÿ
êåéôèééÿòëè è÷ìÿëè ñó èëÿ òÿìèí
åäèëìÿñè áàðÿäÿ òàïøûðûãëàðûíà
óéüóí îëàðàã áó èñòèãàìÿòäÿ
áþëýÿëÿðäÿ ýåíèøìèãéàñëû èøëÿð
ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Áó ýöí òÿìÿëèíè
ãîéäóüóìóç ëàéèùÿíè äÿ íÿçÿðÿ
àëñàã, 39-úó øÿùÿðäÿ ñó òÿúùèçàòû âÿ êàíàëèçàñèéà ñèñòåìëÿðèíèí
éåíèäÿí ãóðóëìàñû ëàéèùÿëÿðè èúðà
îëóíóð. Ëàéèùÿíèí êåéôèééÿòëè èúðàñûíû òÿìèí åòìÿê ö÷öí éåíè
òåõíîëîýèéàëàðäàí âÿ àâàäàíëûãëàðäàí èñòèôàäÿ îëóíàúàã. Öìèäâàðàì êè, òèêèíòè èøëÿðè ãûñà ìöä-
äÿòäÿ âÿ êåéôèééÿòëÿ èúðà åäèëÿúÿê”.
Èñëàì Èíêèøàô
Áàíêûíûí Àçÿðáàéúàí íöìàéÿíäÿëèéèíèí ðÿùáÿðè Òàìåðëàí Òàüûéåâ
òÿìñèë åòäèéè ìàëèééÿ ãóðóìóíóí
Ýÿäÿáÿé, Àñòàðà,
Äàøêÿñÿí, Ãàçàõ,
Ñàìóõ âÿ Òÿðòÿð
øÿùÿðëÿðèíèí
ñó
òÿúùèçàòû âÿ êàíàëèçàñèéà èíôðàñòðóêòóðëàðûíûí éåíèäÿí ãóðóëìàñûíà
200 ìèëéîí äîëëàð êðåäèò àéûðäûüûíû
âÿ 2015-úè èëäÿ äàùà áèð íå÷ÿ øÿùÿðäÿ èøëÿðÿ áàüëàíûëàúàüûíû äèããÿòÿ ÷àòäûðûá. “Ýÿäÿáÿé øÿùÿðèíèí ñó
òÿúùèçàòû âÿ êàíàëèçàñèéà ñèñòåìëÿðèíèí éåíèäÿí ãóðóëìàñû” ëàéèùÿñè
2035-úè èëÿ ãÿäÿð ïåðñïåêòèâ èíêèøàô íÿçÿðÿ àëûíìàãëà Ýÿäÿáÿé øÿùÿðèíäÿ 11500 íÿôÿðèí è÷ìÿëè ñó
òÿúùèçàòû âÿ êàíàëèçàñèéà õèäìÿòëÿðèíäÿí èñòèôàäÿñèíèí éàõøûëàøäûðûëìàñûíà ùåñàáëàíûá. Ýÿëÿúÿêäÿ ðàéîíóí 5 êÿíäèíèí (Éåíèêÿíä, Äöçéóðä, Àðûãäàì, Ñþéöäëö, Ãàðàäàü)
12 ìèí ñàêèíè äÿ áó ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ è÷ìÿëè ñó èëÿ òÿìèí îëóíàúàã.
Öìóìèëèêäÿ, ëàéèùÿäÿí 23 ìèíäÿí
àðòûã èíñàí ôàéäàëàíàúàã.
Èñòåùëàê÷ûëàðûí êåéôèééÿòëè âÿ
äàéàíûãëû ñó òÿúùèçàòûíûí òÿìèí
åäèëìÿñè ìÿãñÿäèëÿ ñó ìÿíáÿéè
Ñöäëöáóëàã ñå÷èëèá. Ëàéèùÿéÿ óéüóí îëàðàã ñó ìÿíáÿéèíäÿí øÿùÿ-
ðÿ 14,8 êì óçóíëóüóíäà ìàýèñòðàë
ñó êÿìÿðè ÷ÿêèëÿúÿê, øÿùÿðèí ðåëéåô áàõûìûíäàí ùöíäöð íþãòÿëÿðèíäÿ öìóìè òóòóìó 5500 êóáìåòð
îëàí 7 ÿäÿä àíáàð òèêèëÿúÿê. Øÿùÿð
ÿðàçèñèíäÿ 79,4 êì óçóíëóüóíäà
ïàéëàéûúû ñó øÿáÿêÿñè éàðàäûëàúàã,
2560 öíâàíà åâ áèðëÿøìÿëÿðè âåðèëÿúÿê âÿ ùÿð áèð àáóíÿ÷è ñàéüàúëà
òÿìèí îëóíàúàã. Ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ èëê äÿôÿ Ýÿäÿáÿé øÿùÿðèíäÿ
êàíàëèçàñèéà øÿáÿêÿñè éàðàäûëàúàã. Øÿùÿðäÿ éàðàíàí òóëëàíòû ñóëàðûíûí èäàðÿ åäèëìÿñè ö÷öí 66,2
êì óçóíëóüóíäà êàíàëèçàñèéà øÿáÿêÿñè, 1,5 êì óçóíëóüóíäà êàíàëèçàñèéà êîëëåêòîðó, 2050 ÿäÿä êàíàëèçàñèéà ãóéóñó òèêèëÿúÿê. Øÿùÿðäÿ éàðàíàúàã òóëëàíòû ñóëàðûíûí
òÿìèçëÿíìÿñè ö÷öí ìÿùñóëäàðëûüû
ñóòêàäà 3500 êóáìåòð îëàí ÷èðêàá
ñóòÿìèçëÿéèúè ãóðüó ëàéèùÿëÿíäèðèëèá. Ëàéèùÿíèí èúðàñûíûí 2016-úû èëèí
ñîíóíäà áàøà ÷àòäûðûëìàñû íÿçÿðäÿ òóòóëóð.
Àçÿðáàéúàíà ãàðøû ãÿðÿç:
èêèëè éàíàøìàíûí ôÿñàäëàðû
Âàøèíãòîí íþâáÿòè äÿôÿ Àçÿðáàéúàíû èíñàí ùàãëàðû âÿ âÿòÿíäàø úÿìèééÿòè ìÿñÿëÿëÿðèíäÿ ýöíàùëàíäûðìàüà ÷àëûøäû. ÀÁØ äþâëÿò êàòèáèíèí êþìÿê÷èñè Òîì Ìàëèíîâñêè èêè
þëêÿ àðàñûíäàêû ìöíàñèáÿòëÿðèí “ãûðìûçû õÿòòÿ” éàõûíëàøäûüûíû äåéèá. Áåëÿ ôèêèðëÿðèí ñÿñëÿíìÿñè òÿÿññöô âÿ òÿÿúúöá äîüóðóð. ×öíêè
Àçÿðáàéúàí êèôàéÿò ãÿäÿð à÷ûã áèð þëêÿäèð,
áóðàäà ùÿð áèð êÿñèí þç ôèêðèíè èôàäÿ åòìÿê
ùöãóãó òÿìèí îëóíóá. Áóíóíëà éàíàøû, ùÿð
áèð äåìîêðàòèê þëêÿäÿ îëäóüó êèìè, ãàíóíóí
àëèëèéè òÿìèí åäèëìÿëè, úÿìèééÿòèí òÿùëöêÿñèçëèéèíÿ ãàðøû îëàí èñòÿíèëÿí òÿùäèäèí ãàðøûñû
àëûíìàëûäûð. Àíúàã ìÿñÿëÿíèí áó òÿðÿôèíè
óíóäóá, Àçÿðáàéúàí ùàêèìèééÿòèíÿ ãàðøû
ÿñàññûç èòòèùàìëàðûí èðÿëè ñöðöëìÿñè ñþùáÿòèí
ÿäàëÿòäÿí âÿ ùöãóãäàí ýåòìÿäèéèíè ýþñòÿðèð. Ùÿìèí àñïåêòäÿí Àìåðèêà ðÿñìèñèíèí
ñþéëÿäèêëÿðè ùÿãèãÿòäÿí ÷îõ óçàãäûð âÿ èêèòÿðÿôëè ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôûíà úèääè ÿíýÿëëÿð òþðÿäÿ áèëÿð.
Ðåàëëûã: Ìàëèíîâñêè
èíêàð åäèð
Ãÿðáèí Àçÿðáàéúàíà ãàðøû ãÿðÿçëè ìöíàñèáÿòè, òÿÿññöô êè, äàâàì åäèð. Ñîí îëàðàã
ÀÁØ äþâëÿò êàòèáèíèí äåìîêðàòèéà, èíñàí
ùàãëàðû âÿ ÿìÿê ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ êþìÿê÷èñè
Òîì Ìàëèíîâñêè ýåð÷ÿêëèêäÿí óçàã ôèêèðëÿð
ñþéëÿéèá. Î, Àçÿðáàéúàíäà èíñàí ùàãëàðûíûí
ìÿùäóäëàøäûðûëäûüûíû âÿ âÿòÿíäàø úÿìèééÿòèíèí áîüóëäóüóíó äåéèá. “Àçàäëûã” ðàäèîñóíóí ðóñäèëëè “Íàñòîéàøåéå âðåìéà” ïðîãðàìûíà âåðäèéè ìöñàùèáÿäÿ Àìåðèêà ðÿñìèñè
Àçÿðáàéúàí ðÿùáÿðëèéèíèí èêè þëêÿ àðàñûíäàêû
ìöíàñèáÿòëÿðè òÿùëöêÿ àëòûíà àëàí àääûìëàð
àòäûüûíû áÿéàí åäèá. Î äåéèá: “Áó àääûìëàð
áèçèì ìöíàñèáÿòëÿðè ñóàë àëòûíà ãîéóð. Èíäè Àçÿðáàéúàí ùàêèìèééÿòè èëÿ ìöçàêèðÿëÿðäÿ áóíó èìêàí äàõèëèíäÿ îíëàðà äàùà
àéäûí ÷àòäûðìàüà úÿùä åäèðèê”.
Úÿíàá Ò.Ìàëèíîâñêè Õ.Èñìàéûëîâà âÿ
Ë.Éóíóñîâà êèìèëÿðèí ùÿáñèíè äîüðó àääûì
ùåñàá åòìèð, îíëàðûí äÿðùàë àçàäëûüà áóðàõûëìàñûíû èñòÿéèð. Áó, îíóí øÿõñè ìþâãåéè äåéèë, áöòþâëöêäÿ Âàøèíãòîíóí èëëÿðäèð Àçÿðáàéúàíà ãàðøû éåðèòäèéè ñèéàñÿòèí áèð ôðàãìåíòèäèð. Ùÿãèãÿòäÿ íÿëÿð áàø âåðèð?
Òàðèõè òÿúðöáÿéÿ âÿ ôàêòëàðà ìöðàúèÿò
åäÿê. Àçÿðáàéúàí ìöñòÿãèëëèê ÿëäÿ åòäèêäÿí
ñîíðà Ãÿðáëÿ ÿìÿêäàøëûã îíóí ö÷öí ïðèîðèòåò îëäó. Áó ïðîñåñ, õöñóñèëÿ Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ùàêèìèééÿòÿ ýÿëèøèíäÿí ñîíðà
êîíêðåò ìÿçìóí àëäû. Áöòöí ìàíåÿëÿðÿ
áàõìàéàðàã, ìÿùç Ùåéäÿð ßëèéåâèí ñèéàñè
èðàäÿñè ñàéÿñèíäÿ Áàêû-Òáèëèñè-Úåéùàí íåôò
áîðó õÿòòè èíøà åäèëäè. Î çàìàíëàð Àçÿðáàéúàí ö÷öí îëäóãúà ìöðÿêêÿá ýåîñèéàñè-ùÿðáè âÿçèééÿò éàðàíìûøäû. Áèð ñûðà õàðèúè äàèðÿëÿð þëêÿíè ïàð÷àëàìàüà ÷àëûøûðäû, äþâëÿò ÷åâðèëèøëÿðèíÿ úÿùäëÿð åäèëèðäè. Îíäà Âàøèíãòîí
Ùåéäÿð ßëèéåâèí áó ãÿòèééÿòèíè ÷îõ éöêñÿê
ãèéìÿòëÿíäèðèðäè.
Ñîíðàêû èëëÿðäÿ äÿ Áàêû áàøäà ÀÁØ îëìàãëà Ãÿðáëÿ ÿëàãÿëÿðèíè ñòðàòåæè ñÿâèééÿäÿ
äÿðèíëÿøäèðäè âÿ ýåíèøëÿíäèðäè. Ùàçûðäà
Àçÿðáàéúàí ãëîáàë åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíèí
òÿìèíèíäÿ úèääè ðîë îéíàéàí äþâëÿò êèìè òàíûíûð. Îíóí äöíéàíûí ìöõòÿëèô þëêÿëÿðèíäÿ
òåððîðèçìÿ ãàðøû ùÿéàòà êå÷èðèëÿí òÿäáèðëÿðäÿ
àêòèâ èøòèðàêû, ùóìàíèòàð ôÿàëèééÿòè ýþç ãàáàüûíäàäûð. Äöíéàíûí áþéöê äþâëÿòëÿðèíèí ñèéàñèëÿðè Àçÿðáàéúàíû ìÿäÿíèééÿòëÿð âÿ äèíëÿðàðàñû äèàëîãóí ìÿêàíû êèìè ãÿáóë åäèðëÿð.
Àâðîïàäà ìóëòèêóëòóðàëèçìèí èôëàñûíäàí
äàíûøûëäûüû áèð çàìàíäà, Àçÿðáàéúàí áó ñàùÿäÿ úèääè óüóðëàð ÿëäÿ åäèð. Þëêÿäÿ éàøàéàí ìöõòÿëèô åòíèê ãðóïëàð âÿ äèíè êîíôåññèéàëàð àðàñûíäà ýþçÿë ìöíàñèáÿòëÿð ôîðìàëàøûá âÿ áó ïðîñåñ äàâàì åäèð.
Àçÿðáàéúàíûí áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðäàêû
ôÿàëèééÿòè ùàããûíäà äà ÷îõ éàçìàã îëàð.
Éàëíûç îíó äåìÿê êèôàéÿòäèð êè, Úÿíóáè Ãàôãàç þëêÿëÿðèíäÿí òÿêúÿ áó þëêÿ ÁÌÒ ÒØ-íèí
ãåéðè-äàèìè öçâö âÿ ñÿäðè îëóá. Áó åòèìàäû
ãàçàíìàüûí àñàí îëìàäûüûíû åòèðàô åòìÿê
ëàçûìäûð.
Áöòöí áóíëàðûí ôîíóíäà ðÿñìè Áàêû äàèì
Ãÿðáëÿ èãòèñàäè, åíåðæè, ìÿäÿíèééÿò, åëì,
òÿùëöêÿñèçëèê, ùÿðáè âÿ áàøãà ñàùÿëÿðäÿ
ÿìÿêäàøëûüà ÷îõ áþéöê þíÿì âåðèá. Áóíóí
êîíêðåò íöìóíÿëÿðè ÊÈÂ-äÿ êèôàéÿò ãÿäÿð éåð
àëûá. Áÿñ ùàíñû ñÿáÿáäÿí ÀÁØ-ûí ðÿñìè äàèðÿëÿðè úèíàéÿò ÿìÿëëÿðèíÿ ýþðÿ ùÿáñ åäèëÿí
áèð ñûðà àäàìëàðû ìöäàôèÿ åäèð âÿ ùÿòòà Àçÿðáàéúàíëà ìöíàñèáÿòëÿðèí “ãûðìûçû õÿòòÿ” éàõûíëàøäûüûíû äåéèðëÿð?
Áÿðè áàøäàí ãåéä åäÿê êè, áó ìöíàñèáÿòèí êþêöíäÿ èêèëè ñòàíäàðòëàð ñèéàñÿòè äóðóð.
Áó, óçóí èëëÿðäèð êè, þçöíö ýþñòÿðèð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ùÿìèí ìÿãàìëà áàüëû áèð
íå÷ÿ äÿôÿ þç ìþâãåéèíè áèëäèðèá. ÀÁØ Èðàãû
áîìáàëàìàüà ùÿâÿñëÿ ýèðèøèð, Ëèâèéàíû éåðëÿ
éåêñàí åäèð, ßôãàíûñòàíäà ùÿðáè ÿìÿëèééàò-
ëàð àïàðûð, ëàêèí òÿúàâöçêàð Åðìÿíèñòàíà ãàðøû ùå÷ áèð úèääè
àääûì àòìûð. Áó þëêÿäÿ èíñàí
ùàãëàðûíûí ïîçóëìàñû ìöòÿìàäè îëàðàã áàø âåðèð. Ùÿòòà êö÷ÿëÿðäÿ áåëÿ äèíú íöìàéèø÷èëÿðè
ýöëëÿëÿéèðëÿð. Áóíóí ìöãàáèëèíäÿ Ãÿðáèí ùå÷ áèð áþéöê äþâëÿòè Èðÿâàíû èòòèùàì åòìèð. Ñþçýÿëèøè íÿëÿðèñÿ äåéèá, öñòöíäÿí
êå÷èðëÿð. Îíëàðûí èíñàí ùàãëàðû
èëÿ ìÿøüóë îëàí òÿøêèëàòëàðû äà
ñóñóð. Òÿñàäöôäöðìö? ßñëà
éîõ. Ôàêòëàð ýþñòÿðèð êè, áó, äöøöíöëìöø ñèéàñÿòèí ÿëàìÿòëÿðèäèð. ×öíêè ùÿð
ôöðñÿòäÿ Àçÿðáàéúàíà ãàðøû éàíëûø àääûìëàð
àòûëûð. Ñèéàñè ìÿùáóñëàðäàí äàíûøûðëàð, ñþç
àçàäëûüûíû ïîçìàãäà ýöíàùëàíäûðûðëàð, ÃÙÒëÿðèí ôÿàëèééÿòèíèí ìÿùäóäëàøäûðûëäûüûíäàí
äÿì âóðóðëàð. Ðåàëëûãäà èñÿ ñþùáÿò ùÿð áèð
ùàëäà êîíêðåò úèíàéÿò ÿìÿëèíäÿí, áÿçèëÿðèíèí âÿòÿíäàøû îëäóãëàðû äþâëÿòÿ ãàðøû ôÿàëèééÿòèíäÿí ýåòìÿëèäèð. Ìÿùç áó ýåð÷ÿêëèê
ÀÁØ-à ñÿðô åòìèð. Îíóí äà ñÿáÿáëÿðè âàðäûð.
Õöñóñè ìàðàãëàð âÿ ÿäàëÿò:
Âàøèíãòîíóí ÷ÿòèí ïðîáëåìè
Ìÿñÿëÿ áóðàñûíäàäûð êè, Âàøèíãòîí ÿäàëÿò íàìèíÿ äåéèë, þç ìàðàãëàðûíû òÿìèí åòìÿê ö÷öí áöòöí áó àääûìëàðû àòûð. Îíà ðåýèîíëàðäà ñþçÿáàõàí îéóíúàã þëêÿëÿðèí îëìàñû ñÿðô åäèð. Áó ìåéàðëàðà óéüóí ýÿëìÿéÿíëÿðÿ ãàðøû èñÿ ìöõòÿëèô èòòèùàìëàð èðÿëè ñöðöëöð.
Ìÿëóìäóð êè, Àçÿðáàéúàí Úÿíóáè Ãàôãàçäà
òàì ìöñòÿãèë ñèéàñÿò éåðèäÿí éåýàíÿ äþâëÿòäèð. Îíà òÿçéèã åòìÿéèí, þç òÿñèðè àëòûíà ñàëìàüà ÷àëûøìàüûí ìÿíàñû éîõäóð. Ðÿñìè
Áàêûíûí óçóí èëëÿðäèð ùÿéàòà êå÷èðäèéè ñèéàñè
êóðñóí ìÿçìóíó áóíó òÿñäèã åäèð.
Àçÿðáàéúàíûí ñå÷äèéè èíêèøàô éîëóíà ìàíå îëìàüà, îíóí ãàðøûñûíà ñÿää ÷ÿêìÿéÿ,
þç èðàäÿñèíÿ òàáå åòäèðìÿéÿ úÿùä åäÿíëÿð
àç îëìàéûá. Áó çàìàí Åðìÿíèñòàí ôàêòîðóíäàí äà èñòèôàäÿ åòìÿéÿ ÷àëûøûáëàð. Áó, ìÿñÿëÿí, Òöðêèéÿ èëÿ Åðìÿíèñòàí àðàñûíäà ñÿðùÿäëÿðèí à÷ûëìàñû èëÿ ÿëàãÿäàð ÿñàñû Ãÿðáäÿ
ãîéóëàí ïðîñåñäÿ þçöíö áöðóçÿ âåðäè.
Àçÿðáàéúàíûí ãàðäàø þëêÿ èëÿ àðàñûíû âóðìàüà ÷àëûøäûëàð. Àíúàã Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí áþéöê ãÿòèééÿòè, ñèéàñè èðàäÿñè âÿ ìöñòÿãèëëèéÿ òàì ñàäèãëèéè íÿòèúÿñèíäÿ áó ïëàí áàø
òóòìàäû.
Òÿáèè êè, áó êèìè ùàëëàð Àçÿðáàéúàíà ãàðøû ãÿðÿçëè ìþâãå òóòàíëàðû ùå÷ úöð ãàíå åòìèð. Îíëàð Áàêûíû “úÿçàëàíäûðìàã” ïëàíëàðûíäàí ÿë ÷ÿêìèðëÿð. “Ðÿíýëè èíãèëàá” ññåíàðèëÿðè áóíóí ÿéàíè íöìóíÿñèäèð. Áó ìÿñÿëÿäÿ
ÀÁØ-ûí áèð íå÷ÿ íöìàéÿíäÿñè óüóðñóçëóüà
óüðàäû. Âàøèíãòîí àíëàäû êè, Àçÿðáàéúàíäà
êö÷ÿëÿðäÿ çîðàêûëûã òÿøêèë åòìÿêëÿ ùàêèìèééÿòè äåâèðìÿê ìöìêöí äåéèë. Áóíà ýþðÿ äÿ
áàøãà öñóëëàðà ÿë àòûëûð.
Ñîí âàõòëàð ñîñèàë øÿáÿêÿëÿð, ìöÿééÿí
ãðóï ÃÙÒ-ëÿð, âÿòÿíäàø úÿìèééÿòè òÿøêèëàòëàðû êèìè àìèëëÿðäÿí éàðàðëàíìàüà úÿùä åäèëèð.
Íåúÿ äåéÿðëÿð, “áåøèíúè êîëîí” ïëàíû áàø òóòìóð. Îíëàðûí áó úöð ùÿðÿêÿòëÿðèíèí äÿ ãàðøûñû àëûíûð.
Ýþðöíöð, áöòöí áóíëàð Âàøèíãòîíó ãÿçÿáëÿíäèðèð. Î, àðòûã à÷ûã ñóðÿòäÿ Àçÿðáàéúàí ùàêèìèééÿòèíè èòòèùàì åäèð. Ëàêèí áåëÿ
ýåäèøàòûí äà Àìåðèêàéà ÿëàâÿ äèâèäåíäëÿð
ýÿòèðÿúÿéèíè äåìÿê ÷îõ ÷ÿòèíäèð. Áó ìÿíàäà
Àçÿðáàéúàí éîõ, ìÿùç ÀÁØ èêè äþâëÿò àðàñûíäàêû ìöíàñèáÿòëÿðèí “ãûðìûçû õÿòò”èíÿ éàõûíëàøûð.
ßñëèíäÿ, Àìåðèêà ðÿñìèëÿðè þç þëêÿëÿðèíäÿêè ùàãñûçëûãëàðûí àðàäàí ãàëäûðûëìàñûíà
äèããÿò éåòèðìÿëèäèðëÿð. ×îõñàéëû ìèñàëëàð ýþñòÿðèð êè, îðàäà èíñàíëàð èðãè ìÿíñóáëóãëàðûíà
ýþðÿ òÿãèá îëóíóðëàð, îíëàðà ãàðøû ùöãóã-ìöùàôèçÿ îðãàíëàðû ãàíóíñóç ÿìÿëëÿð òþðÿäèð.
Áèð íå÷ÿ ãàðàäÿðèëè ýÿíúèí ùå÷ áèð úèääè ÿñàñ
îëìàäàí ïîëèñ òÿðÿôèíäÿí ãÿòëÿ éåòèðèëìÿñè,
æóðíàëèñòëÿðèí þç âÿçèôÿ áîðúëàðûíû éåðèíÿ éåòèðäèéè çàìàí çîðàêûëûüà ìÿðóç ãàëìàñû âÿ
ùÿòòà ùÿáñÿ àòûëìàëàðû êèìè ùàëëàð ýþñòÿðèð êè,
ÀÁØ-ûí áó ñàùÿäÿ ÷îõ úèääè ïðîáëåìëÿðè âàð.
Îíëàðû àðàäàí ãàëäûðìàã ÿâÿçèíÿ, áàøãà þëêÿëÿðèí äàõèëè èøëÿðèíÿ ãàðûøìàã ùå÷ áèð äåìîêðàòèê ìåéàðà óéüóí ýÿëìèð. Öñòÿëèê, ìöíàñèáÿòëÿðè ïîçìàã ùÿäÿ-ãîðõóñó äà ãåéðèíîðìàë ùàëäûð.
Âàøèíãòîí à÷ûãúà þç íöôóçóíó ðèñêÿ ãîéóð. Àçÿðáàéúàíû ìöñòÿãèë ñèéàñÿò êóðñóíäàí ùå÷ êèì ÷ÿêèíäèðÿ áèëìÿç. ÀÁØ-Àçÿðáàéúàí ìöíàñèáÿòëÿðèíèí ýÿëÿúÿéèíè äöøöíöðëÿðñÿ, áó ùÿãèãÿòè ãÿáóë åòìÿëèäèðëÿð.
Äöíéà ìèãéàñûíäà ìöøàùèäÿ åäèëÿí ýåîñèéàñè ïðîñåñëÿð äÿ òÿñäèãëÿéèð êè, èíäè ãëîáàë
ñÿâèééÿäÿ ÷îõ ùÿññàñ áèð âÿçèééÿò éàðàíûá.
Åùòèéàòñûçëûãäàí àòûëàí êè÷èê áèð àääûì áåëÿ
áÿøÿðèééÿò ö÷öí úèääè òÿùëöêÿ ìåéäàíà ýÿòèðÿ áèëÿð. Î úöìëÿäÿí áàøãà äþâëÿòëÿðèí äàõèëè èøëÿðèíÿ ãàðûøìàã, îíëàðû ñöíè ñóðÿòäÿ èòòèùàì åòìÿê âÿ þçöíäÿí àñûëû âÿçèééÿòÿ ñàëìàã úÿùäëÿðè ãÿáóëåäèëìÿç ùàëëàðäûð.
Àéðûëûãäà äöíéàíûí áöòöí áþéöê äþâëÿòëÿðè áèëìÿëèäèðëÿð êè, Áàêû éàëíûç ÿäàëÿòëè âÿ
ñöëùñåâÿð ñèéàñÿò éåðèäèð, ùå÷ áèð ùàëäà áàøãà äþâëÿòëÿðèí äàõèëè èøëÿðèíÿ ãàðûøìûð, îíëàðûí ÿëåéùèíÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìèð. Àçÿðáàéúàíûí þçöíÿ ãàðøû åéíè ìöíàñèáÿò ýþçëÿìÿéÿ
ùàããû âàðäûð. Äåéÿñÿí, ÀÁØ-äà áó ñàäÿ ùÿãèãÿòè ãÿáóë åòìÿê èñòÿìèðëÿð. Áó, îíëàðûí
ïðîáëåìèäèð.
Íåwòèìåñ.àç
http://www.yeniazerbaycan.com
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ìÿãàëÿ ÊÈÂÄÔ-íèí ìàëèééÿ äÿñòÿéè èëÿ “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí äöíéà áèðëèéèíÿ èíòåãðàñèéàñû, ðåýèîí þëêÿëÿðè âÿ äèýÿð äþâëÿòëÿðëÿ,
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðëà ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè” èñòèãàìÿòè öçðÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùàçûðëàíìûøäûð
Àçÿðáàéúàí-ÝÓÀÌ ÿìÿêäàøëûüû áöòöí ñàùÿëÿðè ÿùàòÿ åäèð
(ÿââÿëè þòÿí ñàéûìûçäà)
“ÝÓÀÌ: ãèòÿëÿðè áèðëÿøäèðÿðÿê” øöàðû
àëòûíäà êå÷èðèëÿí Áàêû Çèðâÿ òîïëàíòûñû
òÿøêèëàòûí èíêèøàôûíûí óçóíìöääÿòëè ïðèîðèòåòëÿðèíè ìöÿééÿí åäÿðÿê îíóí èíñòèòóñèîíàë úÿùÿòäÿí ìþùêÿìëÿíÿðÿê òÿðÿôäàø þëêÿëÿðëÿ “ÝÓÀÌ+” ôîðìàòûíäà
ÿìÿêäàøëûüûíûí öñòöíëöêëÿðèíè íöìàéèø
åòäèðèá. Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
ñÿäðëèê ïðîãðàìûíäà ÿêñèíè òàïìûø ñþçöýåäÿí ñòðàòåæè èñòèãàìÿòëÿð òÿøêèëàòûí
2007-2008-úè èëëÿð ö÷öí ôÿàëèééÿò èñòèãàìÿòëÿðèíèí ÿñàñûíû òÿøêèë åäèá. Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ñÿäðëèéè öçâ äþâëÿòëÿðèí âÿ Êàòèáëèéèí ÿëàãÿëÿíäèðèëìèø ñÿéëÿðè íÿòèúÿñèíäÿ ÝÓÀÌ-ûí áåéíÿëõàëã
ìþâãåéèíèí ìþùêÿìëÿíìÿñè âÿ òÿøêèëàòûí êåéôèééÿòúÿ éåíè èíêèøàô ìÿðùÿëÿñèíÿ
ãÿäÿì ãîéìàñû èëÿ éàääà ãàëûá.
Åéíè çàìàíäà, Áàêûäàêû Çèðâÿ òîïëàíòûñûíûí ÿñàñ èäåéàñûíû òÿøêèë åäÿí ðåýèîíäà öìóìè èíòåãðàñèéà âÿ òÿùëöêÿñèçëèê ìÿêàíûíûí éàðàäûëìàñû èäåéàñû
Àçÿðáàéúàíûí ñÿäðëèéèíèí áàøëûúà âÿçèôÿñè èäè. Áó èäåéàäàí èðÿëè ýÿëÿðÿê ñÿäðëèê
åäÿí þëêÿíèí äèããÿòè ÝÓÀÌ-ûí ðåýèîíàë
ÿùÿìèééÿòèíèí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíÿ
âÿ îíà áåéíÿëõàëã äÿñòÿéèí ýöúëÿíäèðèëìÿñèíÿ, öçâ äþâëÿòëÿðèí öìóìè ìàðàãëàðûíûí êîíñîëèäàñèéàñûíà âÿ òÿøêèëàò äàõèëèíäÿ ÿìÿêäàøëûã ñèñòåìèíèí èíêèøàô åòäèðèëìÿñèíÿ éþíÿëäèëäè. Àçÿðáàéúàíûí òÿøêèëàòà ñÿäðëèéèíè ÿëàìÿòäàð åäÿí äàùà áèð
ùàë èñÿ Áàêû Çèðâÿ òîïëàíòûñûíäà ÝÓÀÌ
Äþâëÿò Áàø÷ûëàðû Øóðàñû òÿðÿôèíäÿí òÿøêèëàò ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ñàùÿëÿð öçðÿ ÿñàñ
ÿìÿêäàøëûã èñòèãàìÿòëÿðèíè ìöÿééÿíëÿøäèðÿí ÝÓÀÌ-ûí Ñàùÿâè ßìÿêäàøëûüûíûí
Èíêèøàôû Ñòðàòåýèéàñûíûí ãÿáóë åäèëìÿñè
îëäó. Ãåéä åäÿê êè, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí òÿøêèëàòà áèðèëëèê ñÿäðëèéè êèôàéÿò ãÿäÿð àêòèâ êå÷èá. Áóíóí áàðèç íöìóíÿñè êèìè, Áàêû Çèðâÿ òîïëàíòûñûíäàí
ñîíðà 27 ñåíòéàáð 2007-úè èë òàðèõèíäÿ
Íéó-Éîðêäà êå÷èðèëÿí ÝÓÀÌ Õàðèúè Èøëÿð
Íàçèðëÿðè Øóðàñûíûí èúëàñûíû, ÝÓÀÌ-ÀÁØ
âÿ ÝÓÀÌ-Ïîëøà ýþðöøëÿðèíè, 10 îêòéàáð
2007-úè èë òàðèõëè “ÝÓÀÌ+” ôîðìàòûíäà
Âèëíöñäÿ òÿøêèëàòûí îíèëëèéèíÿ ùÿñð îëóíìóø Çèðâÿ òîïëàíòûñûíû, 30 îêòéàáð 2007úè èë òàðèõëè Âàøèíãòîíäà áàø òóòàí ÝÓ-
ÀÌ-ÀÁØ ýþðöøöíö, 29 íîéàáð òàðèõëè
Ìàäðèääÿ êå÷èðèëÿí ÝÓÀÌ Õàðèúè Èøëÿð
Íàçèðëÿðè Øóðàñûíûí íþâáÿòè èúëàñûíû, 2930 ìàé 2008-úè èë òàðèõèíäÿ Áàêûäà êå÷èðèëÿí “ÝÓÀÌ-ûí èíêèøàô ñòðàòåýèéàñû” áåéíÿëõàëã êîíôðàíñûíû âÿ äèýÿð òÿäáèðëÿðè
ýþñòÿðìÿê îëàð.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Äåìîêðàòèéà âÿ Èãòèñàäè Èíêèøàô Óüðóíäà Òÿøêèëàòûí - ÝÓÀÌ-ûí áöòöí, î úöìëÿäÿí,
òÿøêèëàòûí íÿãëèééàò-åíåðæè ëàéèùÿëÿðèíäÿ
ôÿàë èøòèðàê åäèð. Ãåéä åòäèéèìèç êèìè,
Äåìîêðàòèéà âÿ Èãòèñàäè Èíêèøàô Óüðóíäà Òÿøêèëàò - ÝÓÀÌ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿëÿð è÷ÿðèñèíäÿ äþâëÿòëÿð àðàñûíäà òèúàðÿò ìöíàñèáÿòëÿðèíèí èíêèøàôûíà òÿêàí âåðìÿê ìÿãñÿäèëÿ Àçàä
Òèúàðÿò Çîíàñûíûí éàðàäûëìàñû ÿí ñÿðôÿëè ëàéèùÿ ùåñàá îëóíóð. Áó ëàéèùÿ òÿøêèëàòà äàõèë îëàí þëêÿëÿð àðàñûíäà òèúàðÿò
ÿëàãÿëÿðèíèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè áàõûìûíäàí ìöùöì ÿùÿìèééÿòÿ ìàëèêäèð. Àçàä
èãòèñàäè çîíàëàðûí èñÿ òàì øÿêèëäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿñè Äöíéà Òèúàðÿò Òÿøêèëàòûíûí èðÿëè ñöðäöéö òÿêëèôëÿðÿ óéüóí îëìàãëà ëèáåðàë âåðýè-ýþìðöê ðåæèìèíèí
éàðàäûëìàñûíà èìêàí âåðÿúÿê. Áó èñÿ
Àâðîàòëàíòèê ìÿêàíà èíòåãðàñèéà, èãòèñàäè èñëàùàòëàð, èãòèñàäè ïîòåíñèàëûí ýöúëÿíìÿñè, èíñàíëàðûí ùÿéàò ñÿâèééÿñèíèí
éöêñÿëäèëìÿñè êèìè ÿñàñ ìÿãñÿäëÿðÿ
÷àòìàüà õèäìÿò åäÿúÿê. Äèýÿð òÿðÿôäÿí, Äåìîêðàòèéà âÿ Èãòèñàäè Èíêèøàô
Óüðóíäà Òÿøêèëàò - ÝÓÀÌ-à öçâ þëêÿëÿð
àðàñûíäà éàðàäûëàúàã àçàä òèúàðÿò ìöùèòè ãåéðè-ãàíóíè òèúàðÿòèí ãàðøûñûíû àëìàãäà õåéëè ôàéäàëû îëàúàã.
Ñîí èëëÿð ýþðöëÿí òÿäáèðëÿð íÿòèúÿñèíäÿ Äåìîêðàòèéà âÿ Èãòèñàäè Èíêèøàô Óüðóíäà Òÿøêèëàòà - ÝÓÀÌ-à öçâ þëêÿëÿð
àðàñûíäà òèúàðÿò äþâðèééÿñèíèí ùÿúìè äÿôÿëÿðëÿ àðòûá. 2008-úè èëäÿ Áàêûäà êå÷èðèëÿí “ÝÓÀÌ-ûí èíêèøàô ñòðàòåýèéàñû” àäëû
áåéíÿëõàëã êîíôðàíñ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ òÿøêèëàòà öçâ þëêÿëÿðèí áàíê àññîñèàñèéàëàðûíûí Êîîðäèíàñèéà Øóðàñûíûí éàðàäûëìàñûíà äàèð ñàçèø èìçàëàíûá. Ýöðúöñòàí, Óêðàéíà, Àçÿðáàéúàí âÿ Ìîëäîâàíûí áàíê
àññîñèàñèéàëàðûíûí ïðåçèäåíòëÿðè òÿðÿôèíäÿí èìçàëàíàí ñàçèø ÿñàñûíäà Øóðàíûí
éàðàäûëìàñûíäà ÿñàñ ìÿãñÿä þäÿìÿùåñàáëàìà àëÿòëÿðè âÿ âàëéóòà-êðåäèò ìö-
Ýÿëÿí èë þëêÿìèç áó ãóðóìóí äàùà áèð
òÿäáèðèíÿ åâ ñàùèáëèéè åäÿúÿê
íàñèáÿòëÿðèíäÿí äàùà ñÿìÿðÿëè èñòèôàäÿ
éîëó èëÿ ÝÓÀÌ þëêÿëÿðè òÿñÿððöôàò ñóáéåêòëÿðèíèí òèúàðè-èãòèñàäè, åëìè-òåõíèêè âÿ
èíâåñòèñèéà ÿìÿêäàøëûüûíûí èíêèøàôûíäàí
èáàðÿòäèð. Ãåéä åäÿê êè, Øóðàíûí ôÿàëèééÿòè, ÿñàñÿí, éöêñÿê êåéôèééÿòëè áàíê
õèäìÿòëÿðèíèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíÿ, ÝÓÀÌ èãòèñàäè ìÿêàíûíäà ìàë, õèäìÿò âÿ
êàïèòàë äþâðèééÿñèíèí ôîðìàëàøäûðûëìàñûíà éþíÿëäèëèð.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Äåìîêðàòèéà âÿ Èãòèñàäè Èíêèøàô Óüðóíäà Òÿøêèëàòà - ÝÓÀÌ-à öçâ îëàí þëêÿëÿð àðàñûíäà
åíåðæè äÿùëèçèíèí éàðàäûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ýåäÿí ïðîñåñëÿðäÿ äÿ îëäóãúà àêòèâäèð. Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð ßëèéåâèí ÿñàñûíû ãîéäóüó ÷îõøàõÿëè âÿ
óüóðëó åíåðæè ñèéàñÿòè, åëÿúÿ äÿ, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí áöòöí òÿðÿôäàøëàðû èëÿ àçàä áàçàð èãòèñàäèééàòû ïðèíñèïëÿðè ÿñàñûíäà ãóðäóüó ìöíàñèáÿòëÿð òÿøêèëàòûí äöíéà èãòèñàäèééàòûíäàêû éåðèíèí
ìþùêÿìëÿíìÿñèíÿ ìöñáÿò òÿñèð ýþñòÿðèá. Äåìîêðàòèéà âÿ Èãòèñàäè Èíêèøàô Óüðóíäà Òÿøêèëàòûí-ÝÓÀÌ-ûí íÿãëèééàò
äÿùëèçè ùåñàáûíà Àçÿðáàéúàíäà ùàñèë
Ñîíóí áàøëàíüûúû, éàõóä èøüàë÷û
þëêÿíèí ÷àðÿñèç ÷ûðïûíûøëàðû
Åðìÿíèñòàíûí Àâðîïà èëÿ Ðóñèéà àðàñûíäàêû ìàíåâðëÿðè áó þëêÿíèí þçöíö äàùà äà ÷ÿòèí âÿçèééÿòÿ ñàëûð
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, èøüàë÷û ñèéàñÿò
éåðèäÿí Åðìÿíèñòàí áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìèíäÿ
ôîðïîñò êèìè òàíûíûð, ìöñòÿãèë äàõèëè
âÿ õàðèúè ñèéàñÿò êóðñó ùÿéàòà êå÷èðìèð. Áåëÿ îëàí ùàëäà, þç õàðèúè ñèéàñÿò
ñòðàòåýèéàñûíäà áåéíÿëõàëã ùöãóã
íîðìàëàðûíû ÿñàñ ýþòöðÿí ìèëëè äþâëÿòëÿð Åðìÿíèñòàíû áåéíÿëõàëã
ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìèíèí ìöñòÿãèë
ñóáéåêòè êèìè ãÿáóë åòìèð. Äèýÿð òÿðÿôäÿí, êèìñÿéÿ ñèðð äåéèë êè, Åðìÿíèñòàíûí õàðèúè ñèéàñÿòè ìöÿééÿí
ùåýåìîí ýöúëÿðÿ ýöâÿíÿðÿê éàëíûç èøüàë, òÿúàâöç âÿ òÿõðèáàò öçÿðèíäÿí ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿêäÿí èáàðÿòäèð.
Ìÿùç ðåýèîíàë ìèãéàñäà áàø âåðÿí ñîí ùàäèñÿëÿð áèð ìöääÿò þíúÿ Àâðîïà èëÿ Ðóñèéà àðàñûíäà ìàíåâð åòäèéè ñþéëÿíèëÿí Åðìÿíèñòàíûí íÿèíêè
ìöñòÿãèë äþâëÿò îëìàäûüûíû, ùÿòòà ùàçûðêû äþíÿìäÿ, ñàäÿúÿ, ùÿðáè áàçà,
éàõóä ãóáåðíèéà ñÿúèééÿñè äàøûäûüûíû
áèð äàùà òÿñäèãëÿäè. Âóðüóëàìàã ëàçûìäûð êè, ñîí âàõòëàð åðìÿíè åêñïåðòëÿðè, ùÿì÷èíèí, èøüàë÷û þëêÿíèí ìÿòáóàòû, î úöìëÿäÿí áèð ñûðà áåéíÿëõàëã ìåäèà îðãàíëàðû äà Åðìÿíèñòàíûí ôîðïîñò
êèìè ÷ûõûø åòäèéèíè õöñóñè îëàðàã áÿéàí
åäèðëÿð. Ãåéä åäèëèð êè, áó þëêÿíèí Àâðàñèéà Èãòèñàäè Èòòèôàãûíà (ÀÈÈ) äàõèë îëìàñû ùå÷ áèð ïåðñïåêòèâ âÿä åòìèð, ÿêñèíÿ, ùàêèìèééÿòèí ýþçëÿíòèëÿðèíèí ñîíó ýåîïîëèòèê èôëàñëà íÿòèúÿëÿíÿúÿê.
Åéíè çàìàíäà, áó þëêÿíèí ñèéàñè âÿ
èãòèñàäè ðåñóðñëàðûíûí ñûôûð ñÿâèééÿñèíäÿ îëìàñû áåéíÿëõàëã äàèðÿëÿð òÿðÿôèíäÿí äèããÿò ìÿðêÿçèíÿ ÷ÿêèëèð âÿ áèëäèðèëèð êè, Åðìÿíèñòàíûí íÿ Ãÿðáÿ, íÿ Ðóñèéàéà ùå÷ áèð ôàéäàñû éîõäóð. Éåðè
ýÿëìèøêÿí, ÀÁØ-ûí “Òùå Ëîñ Àíýåëàñ
Òèìåñ” ãÿçåòèíäÿ äÿðú îëóíìóø ìÿãàëÿäÿ ãåéä åäèëèð êè, Åðìÿíèñòàí Àâðàñèéà Èãòèñàäè Èòòèôàãûíà èíêèøàô ö÷öí
ïåðñïåêòèâäÿí äàùà ÷îõ èãòèñàäè ïðîáëåì ýÿòèðÿúÿê.
Ýþðöíÿí
îäóð êè, Åðìÿíèñòàí
ùàçûðäà åëÿ áèð ñèòóàñèéà ãàðøûñûíäàäûð êè, íÿèíêè
ùÿð ùàíñû áèð óüóðäàí, ùå÷ íèñáè
ìöñòÿãèëëèêäÿí äÿ äàíûøìàüà äÿéìÿç. Äîëàéûñûéëà, ðåýèîíàë ëàéèùÿëÿðäÿ
òÿìñèë îëóíìàéàí Åðìÿíèñòàí äàõèëè âÿ
õàðèúè ñèéàñÿò íþãòåéè-íÿçÿðèíäÿí, ñþçöí ÿñë ìÿíàñûíäà, ôèàñêîéà óüðàéûá.
Áöòöí áóíëàð èñÿ Åðìÿíèñòàíûí äàõèëè âÿ õàðèúè ïëàòôîðìàäà éåíè ñèéàñè
êàòàêëèçìëÿðÿ ñöðöêëÿíäèéèíè ýþñòÿðèð.
Èøüàë÷û ñèéàñÿòèíè äàâàì åòäèðÿí áó þëêÿäÿ ãàðøûäàêû äþâðäÿ ñèéàñè-èãòèñàäè
áþùðàíûí äÿðèíëÿøÿúÿéèíÿ, õàðèúè ñèéàñÿòäÿ ñèëñèëÿ óüóðñóçëóãëàðûí àðòàúàüûíà äàèð éåêóí ãÿíàÿò èôàäÿ åòìÿê ùå÷
äÿ ÷ÿòèí äåéèë. Áóíäàí áàøãà, þëêÿíè
áåéíÿëõàëã àðåíàäà ãàðøûäàêû äþâðäÿ
äèýÿð úèääè ïðîáëåìëÿðèí ýþçëÿäèéè
ïðîãíîçëàøäûðûëûð.
ßëáÿòòÿ, Åðìÿíèñòàíûí ðåýèîíàë âÿ
áåéíÿëõàëã ìèãéàñäà òÿúðèä âÿçèééÿòèíÿ äöøìÿñè áó þëêÿ äàõèëèíäÿ ìþâúóä
îëàí áþùðàíûí äÿðèíëÿøìÿñèíè øÿðòëÿíäèðèð. Ñèðð äåéèë êè, èøüàë÷û ñèéàñÿò ùÿéàòà êå÷èðÿí, õàðèúäÿí ýÿëÿí èàíÿëÿðÿ áåë
áàüëàéàí âÿ òîòàë òÿíÿççöëöí ìöøàùèäÿ
îëóíäóüó Åðìÿíèñòàí úèääè ñèéàñè, èãòè-
Òÿñèñ÷è
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Áàø ðåäàêòîð:
Ùèêìÿò ÁÀÁÀÎÜËÓ
ñàäè âÿ äåìîãðàôèê áþùðàíëà ãàðøû-ãàðøûéàäûð. Äÿðèí èãòèñàäè òÿíÿççöë âÿ õàîñ
èíñàíëàðûí ùÿéàò øÿðàèòèíè îëäóãúà ÷ÿòèíëÿøäèðäèéè ö÷öí åêñïåðòëÿð èøüàë÷û þëêÿäÿ ñîñèàë èíãèëàá ÷àüûðûøëàðûíûí àêòóàëëàøäûüûíû áèëäèðèðëÿð.
“Àðìåíèà Òîäàé” ñàéòû èñÿ éàçûð êè,
ñèéàñè âÿ èãòèñàäè òÿíÿççöë þëêÿíèí áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ íîðìàë ñèéàñè ÿëàãÿëÿðÿ
ìàëèê îëìàìàñûíäàí èðÿëè ýÿëèð. Åðìÿíèñòàí áó ýöí ÿìÿêäàøëûã éîõ, ÷îõ ùàëëàðäà òÿçéèã îáéåêòèíÿ ÷åâðèëèá. Áöòöí
áóíëàðû íÿçÿðÿ àëàí áèð ÷îõ åêñïåðòëÿðèí
ãÿíàÿòèíÿ ýþðÿ, ìöñòÿãèë ñèéàñÿò éåðèòìÿéÿí Åðìÿíèñòàíûí ýÿëÿúÿéè ñóàë àëòûíäàäûð. Ùàêèìèééÿò ìàíåâðëÿðè äàâàì åòäèðìÿéÿ ÷àëûøñà äà, Åðìÿíèñòàí ôàêòèêè îëàðàã èôëàñûí àñòàíàñûíäàäûð. Åðìÿíèñòàíûí ìàëèééÿ íàçèðèíèí
ìöàâèíè Ãàðåýèí Ìåëêîíéàí áèëäèðèá êè, Àâðîïà Áèðëèéè èëÿ äàíûøûãëàðû áÿðïà åòìÿê ãÿðàðûíà ýÿëèá. Áó, îíó
ýþñòÿðèð êè, ÷àðÿñèç ÷ûðïûíòûëàð è÷èíäÿ îëàí Åðìÿíèñòàíûí Àâðîïà èëÿ Ðóñèéà àðàñûíäàêû ìàíåâðëÿðè áó þëêÿíèí þçöíö äàùà äà ÷ÿòèí âÿçèééÿòÿ ñàëûð.
Áóíóíëà éàíàøû, Åðìÿíèñòàíûí ñîñèàë ïðîáëåìëÿðè àðàäàí ãàëäûðìàã ö÷öí
êèôàéÿò ãÿäÿð ýöú âÿ ïîòåíñèàëà ìàëèê
îëìàìàñû íÿòèúÿñèíäÿ îðòàéà ÷ûõàí
ïðîáëåìëÿð ùàêèìèééÿòëÿ õàëã àðàñûíäà
úèääè ãàðøûäóðìàéà çÿìèí éàðàäûð. Åéíè çàìàíäà, ùàêèìèééÿò ðåïðåññèéà ñèéàñÿòèíè äàùà äà êÿñêèíëÿøäèðÿðÿê ìöõàëèôÿòÿ âÿ èúòèìàè-ñèéàñè ôÿàëëàðà ãàðøû
äàâàìëû òÿçéèãëÿð ýþñòÿðèð. Áóíóí ãàíóíàóéüóí íÿòèúÿñè êèìè, áó ýöíëÿðäÿ
Éåðåâàíûí ìÿðêÿçèíäÿ èêè íàìÿëóì
øÿõñ èúòèìàè ôÿàë Âàãèíàê Øóøàíéàíà
úèääè õÿñàðÿò éåòèðèá.
Áåëÿëèêëÿ, ñàäàëàíàíëàð Åðìÿíèñòàíûí ñîíóíóí áàøëàíüûúûíà äÿëàëÿò åäèð.
www.yeniazerbaycan.com
ìàèë@yeniazerbaycan.úîì
Öíâàí: Áàêû - AZ-1000, Öçåéèð Ùàúûáÿéîâ - 66
Òåëåôîíëàð:
498-78-03, 498-82-21
498-81-24, 498-19-84
Íóðëàí ÃßËßÍÄßÐËÈ
îëóíàí íåôòèí áèð ùèññÿñè Ýöðúöñòàí ÿðàçèñèíäÿí êå÷ìÿêëÿ Óêðàéíàéà ÷àòäûðûëûá.
Äåìîêðàòèéà âÿ Èãòèñàäè Èíêèøàô Óüðóíäà
Òÿøêèëàò - ÝÓÀÌ äàõèëèíäÿêè åíåðæè äÿùëèçèíèí äàùà áèð êîìïîíåíòè èñÿ ñûõûëìûø
âÿ ìàéå ùàëûíà ñàëûíìûø ãàçûí íÿãëè èëÿ
áàüëûäûð. Ýþðöíäöéö êèìè, åíåðæè ñàùÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí - ÝÓÀÌ ÿëàãÿëÿðè òÿøêèëàòà öçâ þëêÿëÿðèí åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèí îëóíìàñûíäà âàúèá ðîë îéíàéûð. Áóíóíëà äà Äåìîêðàòèéà âÿ Èãòèñàäè
Èíêèøàô Óüðóíäà Òÿøêèëàòûí - ÝÓÀÌ-ûí
Àâðîïà èëÿ Àñèéà àðàñûíäà òðàíçèò åíåðæè
äÿùëèçè êèìè ñòðàòåæè ðîëó ÿùÿìèééÿòëè äÿðÿúÿäÿ ìþùêÿìëÿíèá.
Âóðüóëàíäûüû êèìè, Äåìîêðàòèéà âÿ
Èãòèñàäè Èíêèøàô Óüðóíäà Òÿøêèëàò - ÝÓÀÌ äþâëÿòëÿðèí ÿðàçè áöòþâëöéöíöí ïîçóëìàñû, ùÿì÷èíèí, òÿúàâöçêàðëûã ùàëëàðûíû ïèñëÿéÿðÿê òåððîð÷óëóã, åêñòðåìèçì,
àãðåññèâ ñåïàðàò÷ûëûã, èøüàë âÿ áóíëàðëà
áàüëû äèýÿð ìÿíôè ùàëëàðà ãàðøû ìöáàðèçÿ
ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûüà áþéöê þíÿì âåðèð. ÝÓÀÌ-ûí Ïàðëàìåíò Àññàìáëåéàñûíûí (ÏÀ) Ìîëäîâàíûí ïàéòàõòûíäà êå÷èðèëÿí ÂÛÛ èúëàñûíäà äà áó êèìè ùàëëàðà ãàðøû
ìöáàðèçÿíèí âàúèáëèéè áÿéàí åäèëèá. ÝÓÀÌ-ëà éàíàøû, Áàëòèê Àññàìáëåéàñûíûí
öçâö îëàí þëêÿëÿðèí, Ïîëøà Ðåñïóáëèêàñû
Ñåéìèíèí ïàðëàìåíò íöìàéÿíäÿ ùåéÿòëÿðèíèí ðÿùáÿðëÿðè âÿ öçâëÿðèíèí, ÃÄÈßÒ
ÏÀ, ÒöðêÏÀ âÿ Âûøåãðàä Ãðóïóíóí òÿìñèë÷èëÿðèíèí äÿ èøòèðàê åòäèêëÿðè èúëàñûí éåêóíëàðûíà ýþðÿ, ÝÓÀÌ ÏÀ-íûí ðÿñìè
ìÿëóìàòûíà ÿñàñÿí, ùàáåëÿ ÝÓÀÌ ÏÀ,
Áàëòèê Àññàìáëåéàñû âÿ Ïîëøà Ðåñïóáëèêàñûíûí ïàðëàìåíò íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè
àðàñûíäà Áèðýÿ áÿéàíàò ãÿáóë åäèëèá.
Ðÿñìè ìÿëóìàòäà âóðüóëàíûð êè, ÝÓÀÌûí öçâö îëàí þëêÿëÿðèí ùÿìðÿéëèéèíèí
ìþùêÿìëÿíìÿñè, îíëàðûí öìóìè ìÿíàôåëÿðè ïðèíñèïèàë âÿ àðäûúûë ñóðÿòäÿ ãîðóìàüà ùàçûð îëìàñû, ùàáåëÿ áåéíÿëõàëã
ìÿêàíäà áèð-áèðèíè äÿñòÿêëÿìÿñè áèðèíúè
äÿðÿúÿëè ìÿñÿëÿäèð. ÝÓÀÌ ÏÀ ãóðóìóí
ìÿêàíûíäàêû ìöíàãèøÿëÿðèí ùÿëëèíè òàïìàìàñûíäàí ñîí äÿðÿúÿ íàðàùàò îëäóüóíó òÿñäèã åäÿðÿê, äþâëÿòëÿðèí áàøãà
áèð äþâëÿòèí äàõèëè èøëÿðèíÿ ãàðûøìàìàã
öçðÿ þùäÿëèêëÿðèíè õàòûðëàäûá.
ÝÓÀÌ ÏÀ ÿìèí îëäóüóíó áèëäèðèá êè,
ÝÓÀÌ ìÿêàíûíäà ìöíàãèøÿëÿðèí ùÿëëè
ÁÌÒ-íèí öçâö îëàí þëêÿëÿðèí ñóâåðåíëèéèíèí, ÿðàçè áöòþâëöéöíöí âÿ áåéíÿëõàëã
ñÿâèééÿäÿ òàíûíàí ñÿðùÿäëÿðèíèí ïîçóëìàçëûüû ÿñàñûíäà âÿ êÿíàðäàí íåãàòèâ
òÿñèð îëìàäàí ùÿëë åäèëìÿëèäèð. Ñÿíÿääÿ
âóðüóëàíûð êè, äþâëÿòèí ÿðàçèñè ÿëÿ êå÷èðèëìÿ âÿ éà çîð èëÿ òÿùäèäèí, éàõóä ìöâàôèã
áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðûíû ïîçàðàã
îíóí òÿòáèãèíèí íÿòèúÿñè îëàí ùÿðáè èøüàë
îáéåêòè îëà áèëìÿç. Ùÿðáè ÿìÿëèééàòëàð,
éàõóä ùÿð ùàíñû òÿçéèã íÿòèúÿñèíäÿ ÿëÿ
êå÷èðèëÿí ùå÷ áèð ÿðàçè ùå÷ áèð ùàëäà ãàíóíè ñàéûëà áèëìÿç.
Éåðè ýÿëìèøêÿí, ñþçöýåäÿí ìÿñÿëÿ
äåêàáðûí ÿââÿëëÿðèíäÿ Èñâå÷ðÿíèí Áàçåë
øÿùÿðèíäÿ äÿ ìöçàêèðÿ îëóíóá. Ìÿëóìàò ö÷öí áèëäèðÿê êè, Áàçåë øÿùÿðèíäÿ
ÀÒßÒ èøòèðàê÷ûñû îëàí äþâëÿòëÿðèí Õàðèúè
Èøëÿð Íàçèðëÿðè Øóðàñûíûí (ÕÈÍØ) 21-úè
èúëàñû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ÝÓÀÌ öçâö îëàí þëêÿëÿðèí Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëÿðè Øóðàñûíûí
24-úö èúëàñû êå÷èðèëèá. Èúëàñäà þëêÿìèçè
Àçÿðáàéúàíûí õàðèúè ñèéàñÿò èäàðÿñèíèí
ðÿùáÿðè Åëìàð Ìÿììÿäéàðîâ òÿìñèë
åäèá.
ÕÈÍØ ùàçûðäà ÝÓÀÌ-äà ñÿäðëèê åäÿí
Ìîëäîâàíûí “ÝÓÀÌ ìÿêàíûíäà óçàíàí
ìöíàãèøÿëÿð âÿ îíëàðûí áåéíÿëõàëã ñöëù,
òÿùëöêÿñèçëèê âÿ èíêèøàô ö÷öí äîüóðäóüó
íÿòèúÿëÿð” (“Ïðîòðàúòåä úîíôëèúòñ èí òùå
ÝÓÀÌ àðåà àíä òùåèð èìïëèúàòèîíñ ôîð èíòåðíàòèîíàë ïåàúå, ñåúóðèòé àíä äåâåëîïìåíò”) àäëû ãÿòíàìÿíèí ëàéèùÿñèíèí èðÿëèëÿäèëìÿñè öçðÿ àïàðûëìûø èø áàðÿäÿ òÿãäèì åòäèéè èíôîðìàñèéàíû íÿçÿðÿ àëûá. Òÿðÿôëÿð ÝÓÀÌ ìÿêàíûíäàêû ìöíàãèøÿ çîíàëàðûíäà ñîí ùàäèñÿëÿðëÿ ÿëàãÿäàð ôèêèð
ìöáàäèëÿñè àïàðûá, áó þëêÿëÿðèí ñóâåðåíëèéèíÿ âÿ îíëàðûí áåéíÿëõàëã ìèãéàñäà
òàíûíìûø ñÿðùÿäëÿðè äàõèëèíäÿ ÿðàçè áöòþâëöéöíÿ ãàðøû éþíÿëìèø ùÿðÿêÿòëÿðè ïèñëÿéèáëÿð.
Ñîíäà îíó ãåéä åäÿê êè, äåêàáðûí
17-18-äÿ Óêðàéíàíûí Îäåññà øÿùÿðèíäÿ Äåìîêðàòèéà âÿ Èãòèñàäè Èíêèøàô óüðóíäà Òÿøêèëàòûí - ÝÓÀÌ-ûí (ÄÈÈÒ-ÝÓÀÌ) òèúàðÿòÿ âÿ äàøûíìàéà äÿñòÿê ëàéèùÿñèíèí (ÒÄÄË) èúðàñû öçðÿ ðÿùáÿð êîìèòÿíèí 21-úè èúëàñû êå÷èðèëèá. Ãóðóìóí Êèéåâäÿêè ãÿðàðýàùûíäàí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, èúëàñäà ãóðóìà öçâ þëêÿëÿðèí,
ùàáåëÿ Êàòèáëèéèíèí íöìàéÿíäÿëÿðè èøòèðàê åäèáëÿð. Òÿðÿôëÿð ÒÄÄË-èí ðÿùáÿð êîìèòÿñèíèí 21-úè èúëàñûíûí ýöíäÿëèéèíè òÿñäèã åäèá, ÄÈÈÒ-ÝÓÀÌ-ûí èøòèðàê÷ûñû îëàí
þëêÿëÿðèí òèúàðÿòÿ âÿ íÿãëèééàòà äÿñòÿê
ëàéèùÿñèíèí èúðàñûíûí ýåäèøàòû, “ÝÓÀÌûí öçâö îëàí þëêÿëÿðèí ýþìðöê àäìèíèñòðàñèéàëàðû àðàñûíäà ÝÓÀÌ þëêÿëÿðèíèí
äþâëÿò ñÿðùÿäëÿðèíäÿí êå÷ÿí ìàëëàð âÿ
íÿãëèééàò âàñèòÿëÿðè ùàããûíäà èëêèí èíôîðìàñèéà ìöáàäèëÿñèíèí òÿøêèëè áàðÿäÿ
Ïðîòîêîë”óí ìÿòíè, ùàáåëÿ “ÝÓÀÌ-ûí
öçâö îëàí þëêÿëÿðèí àäìèíèñòðàñèéàëàðû
àðàñûíäà ìàëëàðà âÿ íÿãëèééàò âàñèòÿëÿðèíÿ ýþìðöê íÿçàðÿòèíèí àéðû-àéðû íÿòèúÿëÿðèíèí ãàðøûëûãëû ñóðÿòäÿ ãÿáóë åäèëìÿñè
ùàããûíäà Ïðîòîêîë” ëàéèùÿñè èëÿ áàüëû
ìÿñÿëÿëÿðè íÿçÿðäÿí êå÷èðèáëÿð.
Èúëàñ èøòèðàê÷ûëàðû Äöíéà Ýþìðöê
Òÿøêèëàòûíûí ìåòîäîëîýèéàñû öçðÿ “Òèìå
Ðåëåàñå Ñòóäé” ëàéèùÿñèíèí ìèëëè ñÿâèééÿäÿ òÿòáèãè ùàããûíäà Àçÿðáàéúàí òÿðÿôèíèí èíôîðìàñèéàñûíû äèíëÿéèáëÿð. ÒÄÄËèí ðÿùáÿð êîìèòÿñèíèí íþâáÿòè èúëàñû
2015-úè èëèí áèðèíúè éàðûñûíäà Àçÿðáàéúàíäà êå÷èðèëÿúÿê.
Ìöáàðèç ÀÁÄÓËËÀÉÅÂ
ÃÙÒ-ëÿðÿ Äþâëÿò Äÿñòÿéè Øóðàñûíûí Êàòèáëèéè
2014-úö èëèí éåêóíëàðûíû ìöçàêèðÿ åäèá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Ãåéðè-Ùþêóìÿò Òÿøêèëàòëàðûíà Äþâëÿò Äÿñòÿéè
Øóðàñû Êàòèáëèéèíèí 2014-úö èëèí éåêóíëàðû èëÿ áàüëû òîïëàíòûñû êå÷èðèëèá.
Øóðàíûí ñÿäðè, Ìèëëè Ìÿúëèñèí
äåïóòàòû Àçàé Ãóëèéåâ 2014-úö èëäÿ ãóðóìóí þëêÿ äàõèëèíäÿ âÿ õàðèúäÿ Àçÿðáàéúàíûí ìèëëè ìàðàãëàðûíûí ìöäàôèÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ ÷îõñàéëû ëàéèùÿëÿð ùÿéàòà êå÷èðäèéèíè
ñþéëÿéèá. Î, èë ÿðçèíäÿ âÿòÿíäàø
úÿìèééÿòè èíñòèòóòëàðûíûí ôÿàëèééÿòèíäÿ áîøëóãëàðûí àðàäàí ãàëäûðûëìàñû, åôôåêòèâëèéèí àðòûðûëìàñû, øÿôôàôëûüûí òÿìèí îëóíìàñû èëÿ áàüëû ãàíóíâåðèúèëèéÿ åäèëÿí äÿéèøèêëèêëÿðèí Øóðàíûí äà öçÿðèíÿ ìöùöì âÿçèôÿëÿð ãîéäóüóíó áèëäèðèá. À.Ãóëèéåâ Øóðàíûí áöäúÿñèíèí âÿ ñÿëàùèééÿòëÿðèíèí àðòûðûëìàñû èëÿ áàüëû Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí èë
ÿðçèíäÿ áèð íå÷ÿ ñÿðÿíúàì èìçàëàìàñûíûí ÃÙÒ ñåêòîðóíà áþéöê äèããÿò âÿ åòèìàä íöìóíÿñè îëäóüóíó âóðüóëàéûá.
Øóðà Êàòèáëèéèíèí èúðà÷û äèðåêòîðó Ôÿðàñÿò Ãóðáàíîâ 2014-úö èëèí äþðäöíúö
ðöáöíäÿ ãóðóìóí ßìÿê âÿ ßùàëèíèí
Ñîñèàë Ìöäàôèÿñè Íàçèðëèéè èëÿ áèðýÿ Áàêû,
Ãÿáÿëÿ, Øèðâàí, Ãóáà âÿ äèýÿð ðàéîíëàðäà ÃÙÒ-ëÿð ö÷öí ÿìÿê ìöãàâèëÿëÿðèíèí
åëåêòðîí ãåéäèééàòû èëÿ áàüëû ìÿëóìàòëàíäûðìà ñåññèéàëàðû òÿøêèë åòäèéèíè áèëäèðèá.
Øóðàíûí Ìèëëè Ìÿúëèñëÿ âÿ Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñè èëÿ ÿìÿêäàø-
ëûã ìåìîðàíäóìëàðû èìçàëàìàñûíûí ÃÙÒ-ëÿðëÿ äþâëÿò èíñòèòóòëàðûíûí ÿëàãÿëÿðèíèí äÿðèíëÿøìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ ìöùöì àääûì îëäóüó
äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá.
Øóðà Êàòèáëèéèíèí ùöãóãøöíàñû Ôÿðèä Ðöñòÿìîâ 2014-úö èëäÿ
ìèëëè ÃÙÒ-ëÿðèí 386 ëàéèùÿñèíèí
ìàëèééÿëÿøäèðèëäèéèíè äåéÿðÿê, îíëàðûí èúðà âÿçèééÿòè ùàããûíäà ìÿëóìàò âåðèá.
Øóðàíûí ìÿòáóàò õèäìÿòèíèí
ðÿùáÿðè Åëìÿääèí Áåùáóä, Êàòèáëèéèí áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿð øþáÿñèíèí ðÿùáÿðè Ìóñòàôà Ãóðáàíëû, “Âÿòÿíäàø úÿìèééÿòè” æóðíàëûíûí áàø ðåäàêòîðó Ñÿôÿð Àëûøàðëû,
“ãùòõåáåð” ñàéòûíûí áàø ðåäàêòîðó Ñÿíàí
Íÿúÿôîâ, Êàòèáëèéèí ìÿñëÿùÿò÷èñè Úÿìèëÿ
ßëèéåâà òÿìñèë åòäèêëÿðè ñàùÿëÿðèí ôÿàëèééÿòèíÿ äàèð ùåñàáàò âåðèáëÿð.
Ñîíäà Øóðà Êàòèáëèéèíèí áÿçè ÿìÿêäàøëàðû õèäìÿòäÿ ôÿðãëÿíäèêëÿðèíÿ ýþðÿ
ôÿõðè ôÿðìàíëà òÿëòèô åäèëèáëÿð.
“Àçåðúåëë”èí “Ôàúåáîîê” ñòàòóñó Àçÿðáàéúàíäà ÿí ïîïóëéàð ñòàòóñ îëóá
Ìîáèë ðàáèòÿäÿ ëèäåð
îëàí “Àçåðúåëë Òåëåêîì”
ñîñèàë ìåäèà ñàùÿñèíäÿ äÿ
þíúöëëöéöíö ãîðóéóá ñàõëàéûð. ÀÁØ-ûí “Ñîúèàëáàêåðñ” øèðêÿòèíèí àïàðäûüû
àðàøäûðìà ýþñòÿðèá êè, áó
èëèí îêòéàáð àéûíäà þëêÿ
áðåíäëÿðè àðàñûíäà ìÿùç
“Àçåðúåëë”èí ðÿñìè “Ôàúåáîîê” ñÿùèôÿñèíäÿí éàéûëàí
ñòàòóñ ÿí ïîïóëéàð ñòàòóñ
îëóá.
Øèðêÿòäÿí âåðèëÿí ìÿëóìàòäà ãåéä îëóíóð êè,
“Àçåðúåëë”äÿí 2 íÿôÿðÿ 20
ÀÇÍ ùÿäèééÿ!” áàøëûãëû ñòàòóñ òÿãðèáÿí 5
ìèí íÿôÿð òÿðÿôèíäÿí áÿéÿíèëèá, 2600äÿí ÷îõ øÿðù éàçûëûá, 100-äÿí ÷îõ ïàéëàøûìû îëóá. Öìóìèëèêäÿ, áó ïîñò 8 ìèíÿ
éàõûí èñòèôàäÿ÷èíè ÿùàòÿ åäèá.
“Ñîúèàëáàêåðñ”èí ñòàòèñòèêàñû ýþñòÿðèð
êè, “Ôàúåáîîê”äà áöòöí ýþñòÿðèúèëÿðÿ ýþ-
Èndeks: 67100
Lisenziya: N-B-317
Òèðàæ:
6074
“Êàïèòàë Áàíê”ûí Íÿðèìàíîâ ðàéîí ôèëèàëû
ù/ù - 33080019443900419109
êîä - 200093
ÂÞÅÍ - 1500486601
ðÿ “Àçåðúåëë” þëêÿäÿêè ìîáèë îïåðàòîðëàð àðàñûíäà
èëê éåðäÿäèð. Öìóìèééÿòëÿ,
“Àçåðúåëë” Àçÿðáàéúàíäà
ÿí ÷îõ “Ôàúåáîîê” òÿãèá÷èñè îëàí ìîáèë îïåðàòîðäóð. “Àçåðúåëë”èí ùàçûðäà
395 ìèíÿ éàõûí òÿãèá÷èñè
âàð âÿ îíëàðûí 90 ôàèçè éåðëè èñòèôàäÿ÷èëÿðäèð. Ùÿð ýöí
“Àçåðúåëë” ñÿùèôÿñèíÿ 200
íÿôÿðäÿí ÷îõ éåíè òÿãèá÷è
ãîøóëóð. Ñÿùèôÿíèí ôàíëàðû
àðàñûíäà Òöðêèéÿ, Ðóñèéà
âÿ äèýÿð þëêÿëÿðäÿí èñòèôàäÿ÷èëÿð äÿ âàð. Öìóìèééÿòëÿ, þëêÿ öçðÿ áðåíäëÿðèí ñèéàùûñûíäà
èñÿ “Àçåðúåëë” èêèíúè éåðäÿ ãÿðàðëàøûá.
Ìÿëóìàòäà ùÿì÷èíèí, ãåéä îëóíóð
êè, “Àçåðúåëë Òåëåêîì”óí ðÿñìè ÔÁ ñÿùèôÿñè áó øÿáÿêÿäÿ äèýÿð ýþñòÿðèúèëÿðèíÿ
ýþðÿ äÿ ëèäåðäèð. Áåëÿ êè, 2014-úö èëèí ÛÛÛ
ðöáöíöí íÿòèúÿëÿðèíèí ÿñàñûíäà “ÀçåðÈíôîðìàñèéà ìÿíáÿëÿðèìèç:
“ÀçÿðÒÀú”, “ÀÏÀ”,
“Àçàäèíôîðì”, “ÀññÀ-Èðàäÿ”, “ÑÈÀ”
Ãÿçåò “Éåíè Àçÿðáàécàí”ûí áèëýèñàéàð ìÿðêÿçèíäÿ éûüûëûá,
ñÿùèôÿëÿíèá âÿ “Àçÿðáàéúàí” íÿøðèééàòûíäà îôñåò öñóëó èëÿ ÷àï åäèëèá.
úåëë” òÿðÿôèíäÿí ñÿùèôÿäÿ èñòèôàäÿ÷èëÿðèí
âåðäèéè ñóàëëàðûí 99 ôàèçè úàâàáëàíäûðûëûá. Áóíäàí ÿëàâÿ, “Àçåðúåëë Òåëåêîì”óí ñîñèàë øÿáÿêÿëÿðäÿ àêòèâ ôÿàëèééÿòè áåéíÿëõàëã ñÿâèééÿäÿ òàíûíûá. Èíäèéÿäÿê “Àçåðúåëë” äÿôÿëÿðëÿ “Ôàúåáîîê”äàêû àêòèâëèéèíÿ ýþðÿ “Ñîúèàëáàêåðñ”
òÿðÿôèíäÿí “Ñîúèàëëé äåâîòåä” ñåðòèôèêàòûíà ëàéèã ýþðöëöá.
Õàòûðëàäàã êè, ðåýèîíäà èëê äÿôÿ îëàðàã ìÿùç “Àçåðúåëë” þç “Ôàúåáîîê” ñÿùèôÿñèíäÿ Îíëàéí Ìöøòÿðè Õèäìÿòëÿðèíè èñòèôàäÿéÿ âåðèá. Áó õèäìÿò âàñèòÿñèëÿ àáîíåíòëÿð îíëàðû ìàðàãëàíäûðàí ñóàëëàðà úàâàá òàïûð, ïðîáëåìëÿðèíè ùÿëë åäèð, ìöÿééÿí ÿìÿëèééàòëàðû ðåàëëàøäûðûðëàð. Ñÿùèôÿäÿ, ùÿì÷èíèí, “Àçåðúåëë”èí òÿòáèã åòäèéè
éåíèëèêëÿð, òàðèô âÿ êàìïàíèéàëàð, êå÷èðèëÿí ñîñèàë ëàéèùÿëÿð âÿ õèäìÿòëÿð ùàããûíäà ÿí ñîí õÿáÿðëÿðè àëìàã, ìöõòÿëèô ÿéëÿíúÿëè ìöñàáèãÿëÿðäÿ èøòèðàê åäÿðÿê ùÿäèééÿëÿð ãàçàíìàã ìöìêöíäöð.
Ñÿëèì ËÎÜÌÀÍÎÜËÓ
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí
íÿøð îëóíóð
Áóðàõûëûøà ìÿñóë:
Çàùèä ÈËÙÀÌÎÜËÓ
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
1 873 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content