close

Enter

Log in using OpenID

1. Ünite

embedDownload
İçindekiler
1. Ünite
KİMYA BİLİMİ
1. Bölüm : Kimya Nedir? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
2. Bölüm : Kimya Ne İşe Yarar? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
3. Bölüm : Kimyanın Sembolik Dili . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
4. Bölüm : Güvenliğimiz ve Kimya . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27
2. Ünite
ATOM ve PERİYODİK SİSTEM
1. Bölüm : Atom Kavramının Gelişimi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35
2. Bölüm : Bohr Atom Modeli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48
3. Bölüm : Periyodik Sistem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56
3. Ünite
KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİMLER
1. Bölüm : Kimyasal Türler ve Etkileşimleri . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77
2. Bölüm : Güçlü Etkileşimler . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82
3. Bölüm : Zayıf Etkileşimler . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 92
4. Bölüm : Fiziksel ve Kimyasal Değişimlerde Bağlar & Tepkime Denklemleri . . . . . . . . . . . . . . . . . 100
4. Ünite
MADDENİN HÂLLERİ
1. Bölüm : Maddenin Fiziksel Hâlleri . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 109
2. Bölüm : Gazlar ve Özellikleri . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 120
3. Bölüm : Sıvılar ve Özellikleri . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 132
4. Bölüm : Katılar ve Özellikleri . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 142
1. Ünite
KİMYA BİLİMİ
1. Bölüm : Kimya Nedir?
Kimya Nedir?
Kimya biliminin günümüzde ulaştığı nokta aslında yaklaşık olarak 3 bin yıllık bir bilgi birikiminin sonucudur. İnsanlar eski dönemlerde deneme – yanılma yolu ile buldukları birçok maddeyi,
değişik amaçlar için kullanmışlardır. Diğer bütün bilim dalları gibi kimya bilimi de insanoğlunun
basit buluşları sonucunda gelişerek günümüzdeki konumuna ulaşmıştır.
Simyadan Kimyaya
Günümüzdeki modern
biliminin temelleri atılmadan binlerce yıl önceden, başlayıp, 17. yüzyıla kadar
etkileri devam eden, maddeleri birbirine karıştırıp, değiştirmeye çalışan
tıkları çalışmalara verilen genel ada
Simya ile ilgili;
1.
Bir bilim dalı kabul edilmemektedir.
adı verilen insanların yap-
denir.
Simyacılar;
1.
2.
2.
3.
4.
gibi konularla ilgili çalışmalar yapmışlardır.
Serbest not alanı
5.
9. Sınıf Kimya
Kolay Öğrenme Kılavuzu
5
1. Ünite
KİMYA BİLİMİ
Simyacılar yaptıkları deneme - yanılma çalışmaları ile günümüz kimya biliminin gelişmesine büyük katkılarda bulunmuşlardır. Bunlar,
1.
Birçok yeni
keşfetmişlerdir.
2.
Günümüzde laboratuvarlarda kullanılan bir çok
tasarımını ve üretimini yapmışlar-
dır.
Bir çoğu günümüzde deneysel ve bilimsel çalışmalarda hâlen kullanılan bir çok farklı
3.
ilk kez simyacılar kullanmıştır.
Önemli simyacılar,
: Mısırda yaşamış ve 28 ciltlik simya ansiklopedisi yazmıştır.
: İdrarından altın elde etmeye çalışırken parlak “Fosfor” elementini elde etmiştir.
: Alman simyacı yanma olayını yanlış bir şekilde filojiston kuramıyla açıklamaya çalış-
mıştır.
Cabir Bin Hayyan :
: Türk İslam alimi. Cabir bin Hayyan’ın açtığı yoldan çalışmalar yapmıştır.
: Türk İslam alimi. Bilimsel çalışmanın yolunu açmıştır.
Çözüm
Örnek .. 1
Simyacılar ile ilgili,
I. Birçok kimyasal madde keşfetmişlerdir.
II. Sistematik bilgi birikimi oluşturmuşlardır.
III. Ölümsüzlük iksirini bulmuşlardır.
yargılarından hangileri doğrudur?
Ödev .. 1
B) Yalnız II D) I ve III C) I ve II
E) I, II ve III Günümüz kimya biliminin gelişmesinde,
I. Fırınlar, imbikler ve potalar gibi deney malzemelerinin tasarımını ve üretimi
II. Kavurma, çözme, süzme, ısıtma, damıtma, kristallendirme, özütleme gibi yöntemlerin keşfi
III. Kıbrıs taşı, kükürt, kireç, sülfürik asit, altın gibi kimyasalların keşfi
hangileri simyacıların katkılarındandır?
A) Yalnız I 6
B) Yalnız II D) I ve III Kolay Öğrenme Kılavuzu
E) I, II ve III C) I ve II
Çözüm
A) Yalnız I 1. Ünite
1. Bölüm : Kimya Nedir?
Kimyanın Gelişimi
Kimyanın gelişimi, insanoğlunun
ve
için sürekli
bir arayış içinde olmasından kaynaklanmıştır.
Kimyanın gelişim sürecindeki önemli gelişmeler,
1.
keşfedilerek günlük hayattta kullanmaya başlamasıyla çok daha farklı keşiflerin yolunun açılması
’un bütün maddelerin aynı tür atomlardan oluştuğu fikrini ortaya atması
2.
3.
İlk madde sınıflandırması olan
kavramının ortaya atılması ve Aristo tarafından geliştirilmesi
4. İslam dünyasından
gibi bir çok alimin yaptığı deneylerle katkıları
5.
Hollandalı
6.
17. yüzyılda yaşayan İngiliz
un deneylerinde teraziyi kullanarak kimyasal çalışmalara nicel özellik kazandırması
’un elementi maddenin parçalanamayan en küçük yapı ta-
şı olarak tanımlaması
7.
Fransız kimyacı
’in büyük hassasiyetlerle yaptığı deneyler sonucunda temel
elementlerin birleşerek maddeleri oluşturduğunu savunması
8.
İlk atom modeli olan
atom modelinin açıklanması
gelişmesi de kimya biliminin gelişmesinde büyük rol oynamış ve 19. yüzyıldan sonra kimya
9.
çok büyük bir hızla gelişmiştir.
Curie ve Becquerel tarafından keşfi ile birlikte atomik düzeyde yapılan çalışmalarla
10.
kimyadaki gelişim hızı çok üst düzeylere çıkmıştır.









Serbest not alanı


9. Sınıf Kimya
Kolay Öğrenme Kılavuzu
7
Kimyanın gelişim sürecinde önemli çalışmaları olan
insanlarla, bu süreçte bu insanlara mal edilen kavramları eşleştiriniz.
İnsanlar
Kavramlar
Aristo, Cabir bin Hayyan,
Van Helmont, Dalton, Boyle, Curie
terazinin kullanılması, element kavramı, ilk atom modeli, radyoaktiflik, kimyanın babası, dört element
Çözüm
KİMYA BİLİMİ
Çözüm
Ödev .. 2
Örnek .. 2
1. Ünite
Günümüz kimya biliminin geldiği noktada,
I. Radyoaktifliğin keşfi
II. Kavurma, çözme, süzme, ısıtma, damıtma, kristallendirme, özütleme gibi yöntemlerin simyacılar tarafından keşfi
III. İbni Sina’nın kendi dışındaki otoritelerin görüşmelerini kendi araştırma ve mantık süzgecinden geçirmeden kabul etmemesi
hangilerinin katkıları vardır?
A) Yalnız I B) Yalnız II D) I ve III C) I ve II
E) I, II ve III Bilimsel Çalışma Yöntemi
bilimsel yöntem olarak tanımlanır.
Bilimsel yöntem basamakları,
Problem tespiti : Bilimsel çalışmada ilk aşama problemin tespitidir. Merak edilen ya da elde edilmek is-
1.
tenen bir sonuç ile ilgili problemler tespit edilerek bu durumla ilgili yapılacak gözlemlere hazırlanılır.
: Ulaşılması beklenen sonuç için öncelikle
2.
ler yapılmalıdır.
, en küçük ayrıntılara
dikkat etmeyi gerektirir.
: Yapılan gözlemler sonucunda problemle ilgili doğru olduğu düşünülen bir
3.
rulan
kurulur. Ku-
tutarlılık önemlidir.
: Kurulan hipotez uygun
4.
ile desteklenmeli ve
elde edilen sonuçlara göre hi-
potezin doğruluğu kanıtlanmaya çalışılmalıdır.
: Deneylerle doğrulanmış hipotezden elde edilen bilgi bir
5.
olarak bilim dünyasına su-
nulur.
6.
: Bilimde haberleşme gelişmenin temel şartıdır. Sonuçlar en anlaşılır biçimde ortaya konduktan sonra bilim dünyasına sunulur.
8
Kolay Öğrenme Kılavuzu
1. Ünite
Çözüm
Örnek .. 3
1. Bölüm : Kimya Nedir?
Simyacılar ile ilgili,
I. Gözlem yapmışlardır.
II. Teori ortaya koymuşlardır.
III. Bilimsel yöntemlerle çalışmışlardır.
yargılarından hangileri doğrudur?
Ödev .. 3
B) Yalnız II D) I ve III C) I ve II
E) I, II ve III • Madenlerin altına dönüştürülmesi
• Cabir bin Hayyan’ın imbiği damıtmada kullanması
• Lavoisier’in büyük hassasiyetlerle yaptığı deneyler
sonucunda temel elementlerin birleşerek maddeleri oluşturduğunu savunması
Çözüm
A) Yalnız I • Kimya endüstrisinde deterjan üretimi
• Bütün hastalıkları iyileştirecek ve hayatı sonsuz biçimde uzatacak ölümsüzlük iksirinin eldesi
Yukarıdakilerden kaç tanesi bilimsel yöntemler kullanılarak gerçekleştirilmiştir?
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5 Serbest not alanı
A) 1
9. Sınıf Kimya
Kolay Öğrenme Kılavuzu
9
2. Bölüm
1. Ünite
Kimya Ne İşe Yarar?
Kimya Ne İşe Yarar?
Maddelerin yapıları, özellikleri, geçirdikleri değişimler ve bu değişimler sırasındaki enerji değişimlerini inceleyen bilim dalına
adı verilir.
Kimyacıların iki temel amacı,
,
Kimyanın Ana Bilim Dalları
Kimya sınırsız denecek sayıda çok bileşiğin incelenmesini kapsar ve bu konudaki bilgi ve etkinlikleri sistemli hâle getirmek amacıyla birbiriyle ilgili bileşikleri, sistemleri, yöntemleri ve amaçlarını gruplayan 5 tane
ayrılır.
Kimyanın ana bilim dalları,
1.
2.
3.
4.
5.
Analitik Kimya
Maddelerin içeriğini, yani kimyasal bileşimlerini inceleyen kolu
olarak adlandırılır.
Analitik kimyanın iki ana konusu vardır.
Bir maddenin hangi bileşenlerden (element veya bileşiklerden) meydana geldi-
1.
ğini bulmaya yarayan analiz türüne denir.
2.
Nicel (Kantitatif ) Analiz :
10
Kolay Öğrenme Kılavuzu
1. Ünite
2. Bölüm : Kimya ne İşe Yarar?
Analitik Kimyanın Kullanıldığı Alanlar,
analitik kimyanın ilke ve tekniklerinden yararlanır.
kimyasal bileşimi önem taşıyan ham maddeler ve elde edilen ürünler başlangıçtan ürün olu-
şumuna kadar bir çok noktada analitik kimyanın yöntemleri ile test edilerek kalite kontrolleri yapılır ve
belgelenir.
Pek çok
,
,
,
ve benzerleri satılmadan önce defalarca analitik kimyacılar ta-
rafından geliştirilen prosedürlerle analiz edilir.
, kullandığımız
, sertlik ve kirlilik dereceleri ana-
litik kimya teknikleriyle test edilir.
vitamin, mineral, protein, karbonhidrat gibi değerleri analitik kimya metotla-
rıyla bulunur.
Hastalıkların tespiti için yapılan
de analitik kimyanın yöntemleri ile yapılır.
Analitik kimyada uygulanan yöntemler ve özelliği
Modern Metotlar
Klasik Metotlar
Elektrokimyasal
analiz
Potansiyel, akım, direnç, yük
gibi değerlerin ölçümüne
dayanan metotları içerir.
Gravimetrik
analiz
Ağırlık ölçümüne dayanan metotları içerir.
Spektroskopik
analiz
Analizi yapılan maddenin
elektromanyetik
radyasyonla etkileşimine dayanan metotları içerir.
Volümetrik
analiz
Hacim ölçümüne dayanan metotları içerir.
Kromotografik
analiz
Maddelerin iki ayrı fazla etkileşimlerinden faydalanarak ayrılmaları.
Kimyasal istatistik
Verilerin istatistiksel olarak analizidir.
Anorganik Kimya
Temel bileşeni
bileşikleri inceleyen bilim dalı
olarak adlandırılır.
Anorganik kimya,
Serbest not alanı
inceler.
9. Sınıf Kimya
Kolay Öğrenme Kılavuzu
11
1. Ünite
KİMYA BİLİMİ
Organik Kimya
Temel bileşeni karbon olan bileşikleri inceleyen bilim dalı
olarak adlandırılır.
ilk kez İsveç’li bilim insanı Torbern Bergman tarafından ifade edilmiştir.
,
,
,
,
,
vb. maddeleri ve
organik
bileşikler oluşturur.
Günümüzde bilinen
çen gün de
anorganik bileşik varken, organik bileşiklerin sayısı
Her ge-
yeni organik bileşikler olmaktadır.
Alman kimyacı
deden “
’in 1828’de basit bir laboratuvar yöntemini kullanarak anorganik bir mad” bir madde olan üreyi elde etmesiyle organik maddeler önem kazanmıştır.
Fizikokimya
Kimyasal olaylar sırasında, sistemlerin özelliklerini, ortam şartlarını, gerçekleşen olayın hızını ve mekanizmasını inceleyen ve bu olaylarla ilgili temel yasaları ortaya koyan bilim dalı
olarak adlandırılır.
Organik ve anorganik kimyacılar bir ürünün elde edilebilmesi için hangi tür maddelerin tepkimeye girmesi
gerektiğini belirleyebilir. Ancak
,
fizikokimyacıların işidir.
Biyokimya
Bütün canlıların yapısında yer alan kimyasal maddeleri ve canlının yaşamı boyunca sürüp giden kimyasal
süreçleri inceleyen bilim dalı
olarak adlandırılır.
Canlılarla doğrudan ilişkili olduğundan,
biyokimyanın ilgi alanındadır.
Her yaşam bilimi ve kimya ile uğraşmakta olan
,
,
Çözüm
Örnek .. 4
yokimya kürsüsü bulunur.
I. Analitik kimya
II. Biyoloji
III. Fizikokimya
Yukarıdakilerden hangileri kimyanın anabilim dallarındandır?
A) Yalnız I 12
B) Yalnız II D) II ve III Kolay Öğrenme Kılavuzu
E) I, II ve III C) I ve III
,
,
gibi fakültelerde bi-
1. Ünite
2. Bölüm : Kimya ne İşe Yarar?
Kimyanın Alt Bilim Dalları
Kimya biliminde de
,
,
,
ve
ana bilim
dalları birbirinden bağımsız olamaz. Ana bilim dallarının birbirine bağımlı olması, daha alt bilim dallarının
ortaya çıkmasına neden olmuştur.
Bu alt bilim dalları,
: Modern sanayide üretilen çimento boya, deterjan, sabun, patlayıcı maddeler ve
gübre gibi maddelerin üretim aşamalarını inceleyen alt bilim dalıdır.
: Kimyasal enerjinin, elektrik enerjisine ya da elektrik enerjisinin kimyasal
enerjiye dönüşümlerini inceleyen alt bilim dalıdır.
: Tarım alanındaki kimyasal olayları inceleyen alt bilim dalıdır.
: Çevreye zararlı kimyasal maddeleri inceleyen ve alınması gereken önlemleri belirleyen alt bilim dalıdır.
: Eczacılık alanında kullanılan ilaçların bulunması ve hazırlanması olaylarını
inceleyen alt bilim dalıdır.
: Besin maddelerinin kimyasal yapılarını ve canlılardaki işlevlerini inceleyen
alt bilim dalıdır.
: Dünya üzerinde doğal olarak gerçekleşen kimyasal olayları inceleyen alt bilim dalıdır.
: Atom altı tanecikler ve atom çekirdeğindeki değişimleri inceleyen alt bilim
dalıdır.
: Kimya biliminin teorik sebep sonuç ilişkilerinin temellerini inceleyen alt bilimidir.
: Kimyasal tepkimelerin ısı ile olan ilişkilerini inceleyen alt bilim dalıdır.
: Her türlü iplik ve kumaş üretimi ve bunların boyanmasını inceyen alt bilim dalıdır.
: Hastalıkların tedavisinde kullanılan kimyasal maddeleri inceleyen alt bilim
dalıdır.
: Kauçuk, selüloz ya da nişasta gibi doğal maddelerin; plastiklerde, boyalarda, tutkallarda kullanılan yapay maddelerin karmaşık yapılarını ve oluşum biçimlerini araştıran alt bilim dalıdır. Günlük hayatta kullandığımız
bir çok madde polimer moleküllerden elde edilmiştir.
,
,
gibi maddeler polimer maddelerden sadece birkaç tanesidir.
Serbest not alanı
,
,
9. Sınıf Kimya
Kolay Öğrenme Kılavuzu
13
KİMYA BİLİMİ
Çözüm
Örnek .. 5
1. Ünite
I. Elektrokimya
II. Çevre kimyası
III. Termokimya
Yukarıdakilerden hangileri kimyanın anabilim dallarından biri olan fizikokimyanın alt dallarındandır?
B) Yalnız II Ödev .. 4
D) I ve III C) I ve II
E) I, II ve III Nükleer kimya ile ilgili, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Çözüm
A) Yalnız I A) Sadece kimyacıların çalışma alanına girer. B) Organik maddelerin isimlendirilmesi ile ilgili çalışmaları içerir
C) Türkiye’de uygulama alanı yoktur.
D) Kimyanın ana bilim dallarındandır. E) Atom altı taneciklerle ilgili çalışmaları içerir.
Kimya ve Kariyer Bilinci
Kimya biliminin ana bilim dalları ve alt bilim dalları ile ilgili bir meslek sahibi olan herkes
olarak
adlandırılabilir.
Kimyacı yetiştiren bazı yüksek eğitim programları,
: Kimya teknikeri ve kimyager yetiştiren yükseköğretim programıdır.
1.
: Kimya biliminin sağladığı bulguların endüstriye uygulanması, kimyasal üretim ya-
2.
pacak tesislerin tasarımı, kimyasal maddelerin işlenmesinden ürünlerin pazarlanmasına kadar geçen süreçlerin değerlendirilmesi, denetim ve geliştirme çalışmalarının yapılması gibi konularda eğitim ve araştırma yapan bölümdür.
: Eğitim fakültelerinde ortaöğretim (liseler, meslek liseleri, akşam liseleri vb.) öğ-
3.
retmen ihtiyaçlarını karşılamak üzere, eğitim, öğretim ve araştırma yapar.
4.
: Biyokimyagerler, biyokimya analiz bilimlerinde ve laboratuvarlarında sağlıkla il-
gili testleri yapar, yeni test yöntemleri geliştirirler; gıda ve ilaç sektöründe kalite kontrol işlerini yaparlar; projelerin yürütülmesinde görev alırlar.
5.
: Gıda ham maddelerinin değerlendirilmesi ve gıda kaynaklarının nitelik olarak korunması, artıklarından yeni besinler oluşturulması, hammaddelerinden çok yönlü yararlanılması, böylece sağlıklı gıda çeşitlerinin artırılması konusunda araştırma ve eğitim yapar.
14
Kolay Öğrenme Kılavuzu
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
5 056 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content