close

Enter

Log in using OpenID

562 Ada 11 Parsel - Sedes Mimarlik Burosu

embedDownload
SÜLEYMANİYE YENİLEME ALANI, 2.BÖLGE, 562 ADA
İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ
ETÜD VE PROJELER DAİRE BAŞKANLIĞI
TARİHİ ÇEVRE KORUMA MÜDÜRLÜĞÜ
11 PARSEL RESTİTÜSYON AÇIKLAMA RAPORU
SÜLEYMANİYE YENİLEME ALANI, 2. BÖLGE, 562 ADA, 11 PARSEL
RESTİTÜSYON AÇIKLAMA RAPORU
SÜLEYMANİYE MAHALLESİ
PAFTA NO:131 562 ADA 11 PARSEL
Küçük Dolap Sokak Kapı No:2
MEVCUT DURUM:
Süleymaniye yenileme alanı içinde 2. Bölgede yer alan 562 ada, 11 nolu parselin
Anıtlar Yüksek Kurulundan elde edilen dosyasında, tescilli olduğu belirtilen parselde
iki katlı kagir tarihi Süleymaniye evi bulunduğu belirtilmektedir. Aynı dosyada arazide
bulunduğu belirtilen yapının eski bir fotoğrafı da görülmektedir. (F01). Yapının şu anki
durumun belgelenmesi için, parsele gidildiğinde tescillenmiş eski yapının yerinde
durduğu ve yandaki parselde bulunan binayla her katta bağlantısının sağlandığı
görülmektedir. (F02)
Yapının bulunduğu Küçük Dolap Sokağı sakinleri ve mahallenin muhtarı ile yapılan
görüşmelerden, parselde bulunan tescilli yapının yaklaşık olarak 1900 lü yılların
başında inşa edildiği ve bu süre boyunca sıkça el değiştirdiği bilgisi edinilmiştir.Ayrıca
binanın başlangıçta konut olarak inşa edildiği ,yaklaşık son 30 senedir de alt katının
ticari olarak kullanıldığı anlaşılmıştır.Yaklaşık son 10 senedir de yanındaki parselde
bulunan binayla birleştirildiği öğrenilmiştir.
Yapının orjinal haline dair elde edilen tek fotoğraf üzerinden tarihsel bir araştırma ile
restitüsyon projesi çizilmiştir.
SEDES MİMARLIK
İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ
ETÜD VE PROJELER DAİRE BAŞKANLIĞI
TARİHİ ÇEVRE KORUMA MÜDÜRLÜĞÜ
SÜLEYMANİYE YENİLEME ALANI, 2.BÖLGE, 562 ADA
11 PARSEL RESTİTÜSYON AÇIKLAMA RAPORU
TARİHSEL ARAŞTIRMA
Süleymaniye Bölgesi Tarihi:
Süleymaniye tarihî semti Tarihî Yarımada’nın yedi tepesinden üçüncüsü üzerine
kurulmuştur. 16. yüzyılın ortasından itibaren, 40 ha. bir alan üzerine kurulmuş olan
semt, Kanunî Sultan Süleyman’ın hükümdarlığı döneminde 1550-1557 tarihleri
arasında ünlü Mimar Sinan tarafından yapılan Süleymaniye Külliyesi adıyla anılmaya
başlamıştır. Süleymaniye Külliyesi 6 ha.’lık bir alan kaplar ve bir cami ve onun
yanında çeşitli yapılardan oluşur. Bu yapılar; Kanunî Sultan Süleyman ve eşi Hürrem
Sultan’ın türbeleri, dört medrese, darülhadis, bir sağlık medresesi, bimarhane,
darülkurra, bir sıbyan mektebi, darüzziyafe, tabhane, bir han, hamam, bir kütüphane
ve çok sayıda dükkândır.
Bu kompleksin etrafındaki kentsel dokuyu oluşturan ahşap evler 19.yüzyıldan
kalmıştır. 1950’lere kadar semt dokusunun geleneksel yapısını korumuştur.
Türkiye’nin kırsal kesiminden göç edenlerle işgal edildikten sonra, zengin tüccarların
evleri ve konaklarından oluşan semt, İstanbul’un en fakir evleri ve sokaklarından
oluşan bir semte dönüşmüştür. Eski ahşap evler, bu semti düşük kiraları ve şehrin
ticaret merkezine olan yakınlığı nedeniyle tercih eden fakir aileler, öğrenciler ve
bekârlara kat kat kiralanmaktadır. Veznecilerden başlayış Süleymaniye’ye kadar
uzanan Kirazlı Mescit Sokak, tarihi dokunun yoğunlaştığı ve konut fonksiyonunun yer
seçtiği alandır.
Süleymaniye Bölgesi; Tarihi Yarımada’nın içinde yer alan tüm ana fonksiyonların bir
arada bulunduğu bir mekandır. Alanda bulunan hemen hemen bütün fonksiyonlar
başta ticaret fonksiyonu olmak üzere bütüncül olarak Tarihi Yarımada’nın kimliğini
oluşturmuş ve bu süreç içinde merkezin bir uzantısı haline gelmiştir. Yine bu kimliğin
SEDES MİMARLIK
SÜLEYMANİYE YENİLEME ALANI, 2.BÖLGE, 562 ADA
İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ
ETÜD VE PROJELER DAİRE BAŞKANLIĞI
TARİHİ ÇEVRE KORUMA MÜDÜRLÜĞÜ
11 PARSEL RESTİTÜSYON AÇIKLAMA RAPORU
bir uzantısı olarak, ana fonksiyonlarından biri olan konut alanları da alanın kimliğiyle
aynı özellikte yansımasa da, etkisinde geliştiğini göstermektedir.
SÜLEYMANİYE BÖLGESİNİN KONUMU
Süleymaniye Bölgesi adını 16. yüzyılda Kanuni Sultan Süleyman adına Mimar Sinan
tarafından yapılan Süleymaniye Caminden alır. Haliç’e doğru yokuşlarla inilen bir
tepeye yayılan Süleymaniye Bölgesi, Şehzade Camii ile başlayıp Atatürk Bulvarı ile
sınırlanani diğer taraftan Mese hattı üzrinde devam edip Beyazıt Cami ve Meydanıyla
son bulan alandır.
Pek çok dönemin mimarisiyle iç içe olan Süleymaniye Bizans dönemine kadar
uzanmış, kazandığı önemi ve gücü de Osmanlı Döneminde sürdürmüş, her dönemin
yapılarına kucak açmış ve dokusunu oluşturmuştur.İstanbul’un geçmişten günümüze
merkezini oluşturan Süleymaniye, İstanbul’un kalbidir diyebiliriz. Surlarla sınırlanan
tarihi yarımada gerek Bizans İmparatorluğu, gerekse Osmanlı İmparatorluğu
döneminde idare merkezi olmuş, Bizanslılar ve Osmanlılar en görkemli eserlerini
burada
yaptırmışlardır.
Kapalıçarşı,
Ayasofya
Camii,
SultanAhmet
Camii,
Süleymaniye Camii, Yeni Camii gibi pekçok yapının sadece birkaçıdır. Şehrin en
önemli ticaret ve kültür merkezi ünvanını günümüze kadar getirebilmil ve işlevini
yitirmemiştir. Şehrin tarihi ile bağlantısını kuran bu bölge kültürel değerlerimiz
açısından çok büyük önem taşımaktadır.
SÜLEYMANİYE BÖLGESİNDE YER ALAN GELENEKSEL TÜRK EVİ
YAPILARININ TESPİTİ VE İNCELENMESİ
Geleneksel Türk Evleri genellikle az katlı inşaa edilmiş olup birinci kat her zaman için
diğer katlardan daha önemli olmuştur. Zaman içinde kat sayıları arttıkça ,beraberinde
SEDES MİMARLIK
SÜLEYMANİYE YENİLEME ALANI, 2.BÖLGE, 562 ADA
İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ
ETÜD VE PROJELER DAİRE BAŞKANLIĞI
TARİHİ ÇEVRE KORUMA MÜDÜRLÜĞÜ
11 PARSEL RESTİTÜSYON AÇIKLAMA RAPORU
getiren ihtiyaçlara cevap vermesi açısından plan şemalarındada farklılıklar göze
çarpmıştır. Plan şemalarına baktığımızda her odanın avluya ya da sofaya açıldığını
ve odaların birbiriyle bağlantılarının yok denecek kadar az olduğunu görmekteyiz.
Mekan öğelerinin organizasyonu açısından Türk Evi’ni incelediğimizde, daha öncede
belirttiğimiz üzere odalar ve odalar arası ortak mekan olan “sofalar” ın iki ana şema
çıkardığını görürüz. Bunlar evlerin kuruluş düzeninde en önemli faktör olup odalar
arası bağlantının merkezi olarak yansımışlardır. Odalar ise kendi başlarına yapı
içinde belirli eylemleri karşılayan birimleri oluştururlar. Yatma, oturma, yemek yeme,
çalışma gibi eylemler her odada gerçekleştirilir.Odanın biçimlenişine bu eylemler yön
verir.Evlerin karakterini oluşturan bu özellikler Süleymaniye bölgesinde yer alan
konutlarda da görülmektedir.
Yapıların Plan Özellikleri ve Örnekler
Bölgede yer alan konutlar çoğunlukla orta sofalı plan şeması özelliği göstermektedir.
Zemin kattan direk olarak sofaya girilmekte ve bir merdiven ile üst kata ve diğer
odalara geçilmektedir. Sofanın büyüklüğüne göre giriş kapısının her iki yanında
sofayı aydınlatan pencereler yer alır, sofanın küçük olma durumunda ise kapı üzeri
aydınlatmalar ve havalandırma için vantilasyon penceresi yer alır. Odalar, kareye
yakın geometrisiyle sofanın etrafına dizilmişlerdir. Merdiven çoğunlukla sofa içinde
yer alıp, evlerin ana girişinde herzaman iki, üç basamaklı merdivenler yer almaktadır.
Kullanıcı değişimiyle plan şemalarıda zamanla değişen bölge yapılarında, daha önce
çoğunlukla giriş katında yer alan kiler ve mutfaklar odalara dönüştürülmüş, konutlarda
yaşayan hane sayısına göre banyolar eklenmiştir.
Bölgede plan tipi olarak iç sofalı ve orta sofalı evler görülmekte ve en çok orta sofalı
plan tiplerine rastlanmaktadır.
SEDES MİMARLIK
SÜLEYMANİYE YENİLEME ALANI, 2.BÖLGE, 562 ADA
İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ
ETÜD VE PROJELER DAİRE BAŞKANLIĞI
TARİHİ ÇEVRE KORUMA MÜDÜRLÜĞÜ
11 PARSEL RESTİTÜSYON AÇIKLAMA RAPORU
- RESTİTÜSYON KAT PLANLARI
SEDES MİMARLIK
İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ
ETÜD VE PROJELER DAİRE BAŞKANLIĞI
TARİHİ ÇEVRE KORUMA MÜDÜRLÜĞÜ
SÜLEYMANİYE YENİLEME ALANI, 2.BÖLGE, 562 ADA
11 PARSEL RESTİTÜSYON AÇIKLAMA RAPORU
SEDES MİMARLIK
İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ
ETÜD VE PROJELER DAİRE BAŞKANLIĞI
TARİHİ ÇEVRE KORUMA MÜDÜRLÜĞÜ
SÜLEYMANİYE YENİLEME ALANI, 2.BÖLGE, 562 ADA
11 PARSEL RESTİTÜSYON AÇIKLAMA RAPORU
-RESTİTÜSYON ÇALIŞMASI AÇIKLAMA METNİ:
Restitüsyon araştırması gerçekleştirilen yapının elde edilen 1935 tarihli pervititch
haritasında varlığı tespit edilmiştir(G01). Bu nedenle 19 yy sonlarında inşa edilmiş
olabileceği düşünülmektedir. Pervititch haritasında kırma çatılı,bodrum + iki katlı
kagir-ahşap karma yapı olduğu belirlenmektedir.Yapılan tipoloji araştırması üzerinden
evin iki yüzlü, iki odalı, iç sofalı plan tipinin dönüşüme uğramış bir hali olduğu
düşünülmektedir.
Giriş sokak cephesinden ve zeminden yükseltilmiştir. Zemin katın sokak kotundan
yükseltilmesi ve zemine gömülü kömürlük elde edilmesi yapının rutubetlenmemesi,
havalanması ve eğimli sokak ile ilişkilenebilmesi gibi sebeplerle bölgede sıkça
görülmektedir.
Gene pervititch haritasından, binanın şimdiki halinden farklı olarak tek girişinin
bulunduğu onun da binanın Küçük Dolap Sokak üzerindeki cephesinin sol
köşesinden olduğu anlaşılmaktadır.
Bodrum kat ,sokağa açılan iki penceresi ile depo olarak düşünülmüştür (B-01).
Bölgedeki
yaygın
kullanımdan
depoların
kömürlük
olarak
kullanılabileceği
düşünülmektedir.
Zemin katta, konuta giriş sokağa bakan bir hol ile gerçekleşir. Holün karşılıklı iki
duvarı boşlukludur.Zemin kat döşemesi ise volta döşemedir.Sofanın merkezinde ana
merdiven bulunmaktadır. Bu merdivenin, döşemelerin de ahşap olmasından dolayı
ahşap olduğu düşünülmektedir.Aynı zamanda çatı katına çıkan merdivene ait bir
ahşap basamağın tespiti ile bu ihtimal güçlenmiştir.Bu iç sofanın oluşumunu sağlayan
iki mekanın, biri Küçük Dolap Sokağa, diğeri ise Yeni Hayat Sokağa bakmaktadır.
Zemin katın esas yapısını mutfak, bir oda ve onları birleştiren sofa oluşturmaktadır.
Bu katta diğer önemli bir oluşum tuvalettir. 19.yy sonlarına ait olduğu düşünülen bu
SEDES MİMARLIK
SÜLEYMANİYE YENİLEME ALANI, 2.BÖLGE, 562 ADA
İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ
ETÜD VE PROJELER DAİRE BAŞKANLIĞI
TARİHİ ÇEVRE KORUMA MÜDÜRLÜĞÜ
11 PARSEL RESTİTÜSYON AÇIKLAMA RAPORU
yapının tuvaleti daha organize bir şekilde evin içine dahil edilmiştir (Z-03). Ve
merdivenin altında yer aldığı düşünülmektedir.
Bu yapılarda mutfak ve servis mekanları genelde zemin katta yer almaktadır.Oturma
ve yatma mekanları ise üst katlarda yer alır.
Üst katın ana yapısını da odalar ve odaların açıldığı sofa oluşturmaktadır. Tek fark
üst katta giriş holünde bulunan tuvaletin tekrarlanmamasıdır. Üst kat döşemesi , gene
zemin katta olduğu gibi ahşap döşemedir. Üst kat sofada binanın mevcut halinde
görülen küçük odanın, malzemesitle ve mekanın kullanımına uygun olmayan
küçüklüğünden dolayı binanın asıl halinde olmadığı anlaşılmaktadır.
Üst kattaki sofada , mevcutta bulunan küçük odanın içinde tespit edilen ahşap
basamaktan dolayı, mevcutta görülen çatı arası odanın , binanın orjinal halinde de
olduğu anlaşılmıştır.
Çatının, Pervititch haritasından elde edilen bilgiye göre kırma olduğu görülmektedir.
Yapı detayları olarak Süleymaniye bölgesinde daha önce tespit edilmiş yapı
detaylarından(G4-11), yapının elde buluna fotoğrafı (F01) üzerinden karşılaştırma
yapılarak uygun olanları seçilmiştir.
SEDES MİMARLIK
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
655 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content