close

Enter

Log in using OpenID

18-04-2015

embedDownload
ÓËÓ ÞÍÄßÐ ÙÅÉÄßÐ ßËÈÉÅÂ
ÌÖÑÒßÃÈË ÀÇßÐÁÀÉÚÀÍ
ÄÞÂËßÒÈÍÈÍ ÓÜÓÐËÓ ÕÀÐÈÚÈ
ÑÈÉÀÑßÒ ÊÎÍÑÅÏÑÈÉÀÑÛÍÛÍ
ÌÖßËËÈÔÈÄÈÐ
“Äèïëîìàòèê Ûíñèýùò” æóðíàëûíäà
Àçÿðáàéúàí- Ïàêèñòàí ÿëàãÿëÿðè
èëÿ áàüëû ìÿãàëÿëÿð äÿðú åäèëèá
Ìöàñèð äþâðäÿ áåéíÿëõàëã ñèéàñè ïðîñåñèí çèääèééÿòëè âÿ ìöðÿêêÿá õàðàêòåðè äöíéà ñèéàñÿòèíäÿ áàø âåðÿí
ðàäèêàë äÿéèøèêëèêëÿðëÿ ìöÿééÿí åäèëèð. Áó ýöí ìöàñèð ñèéàñè ïðîñåñèí äîìèíàíòëàðûíäàí áèðè îíäàí èáàðÿòäèð êè,
õàëãëàð áåéíÿëõàëã ñèéàñÿòèí ïàññèâ îáéåêòëÿðè âÿçèééÿòèíäÿí ÷ûõìàüà âÿ ãëîáàë ãÿðàðëàð ãÿáóë åäèëìÿñè...
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Àçÿðáàéúàíû ìöñòÿãèëëèê
éîëóíäà èíêèøàô åòäèðìÿéÿ
ãàäèð áèð ïàðòèéàäûð
Áàõ ñÿh. 4
Ïàêèñòàíäà óðäó, èíýèëèñ âÿ ÿðÿá äèëëèíäÿ íÿøð îëóíàí “Äèïëîìàòèê Ûíñèýùò”
æóðíàëûíäà Àçÿðáàéúàí - Ïàêèñòàí ìöíàñèáÿòëÿðè èëÿ áàüëû ìÿãàëÿëÿð äÿðú åäèëèá. Æóðíàëûí öç ãàáûüûíäà Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí âÿ Ïàêèñòàí
Ïðåçèäåíòè Ìÿìíóí Ùöñåéíèí áèðëèêäÿ ôîòîøÿêèëëÿðè éåð àëûá. Ìÿãàëÿëÿðäÿ Ïàêèñòàí Ïðåçèäåíòèíèí Àçÿðáàéúàíà ðÿñìè ñÿôÿðè, êå÷èðèëÿí ýþðöøëÿð, Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí
Ïàêèñòàíûí àëè “Ùèëàë-å-Ïàêèñòàí” îðäåíè èëÿ òÿëòèô îëóíìàñû âÿ ñ. ìÿñÿëÿëÿð ÿêñèíè òàïûð. Æóðíàëäà Ñöëù âÿ Äèïëîìàòèê Òÿäãèãàòëàð Èíñòèòóòóíóí (ÑÄÒÈ) äèðåêòîðó, æóðíàëûí áàø ðåäàêòîðó Àñèô Íóðóí...
Áàõ ñÿh. 2
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí íÿøð îëóíóð. 18 àïðåë 2015-úè èë, øÿíáÿ / ¹ 068 (4467). Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí îðãàíû. Ãèéìÿòè 40 ãÿïèê
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Êÿíä Òÿñÿððöôàòû Íàçèðëèéè
ñèñòåìèíäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí åëìè òÿäãèãàò ìöÿññèñÿëÿðèíèí ìàääè-òåõíèêè
áàçàñûíûí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè ùàããûíäà Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá
Èîðäàíèéà ìÿòáóàòûíäà ýþðêÿìëè øÿðãøöíàñ àëèì
Àèäà Èìàíãóëèéåâà ùàããûíäà ìÿãàëÿ äÿðú îëóíóá
“Àèäà Èìàíãóëèéåâà þìðöíö ÿðÿá âÿ Øÿðã òÿäãèãàòëàðûíà
ùÿñð åòìèø àçÿðáàéúàíëû àëèìäèð”. ÀÇßÐÒÀÚ-ûí õöñóñè
ìöõáèðè Àñéà Ùàúûçàäÿíèí Èîðäàíèéàäà ÷ûõàí ýöíäÿëèê “ßëÃàä” ãÿçåòèíäÿ äÿðú îëóíìóø ìÿãàëÿñè áåëÿ àäëàíûð. Ýþðêÿìëè øÿðãøöíàñ àëèì, ôèëîëîýèéà åëìëÿðè äîêòîðó, ïðîôåññîð,
ïåäàãîã Àèäà Íÿñèð ãûçû Èìàíãóëèéåâàéà ùÿñð îëóíìóø
ìÿãàëÿäÿ äåéèëèð êè, ÿðÿá äöíéàñû áÿøÿð ìÿäÿíèééÿòèíè ìèñèëñèç ÿñÿðëÿð èëÿ çÿíýèíëÿøäèðèá...
Áàõ ñÿh. 3
Àçÿðáàéúàí ÌÄÁ-íèí
ôÿàëèééÿòèíäÿ ìöùöì éåð òóòóð
Åêñïåðòëÿð òÿøêèëàòûí öçâö
îëàí 4 þëêÿíèí, î úöìëÿäÿí,
Àçÿðáàéúàíûí èðàä âÿ òÿêëèôëÿðèíè
íÿçÿðÿ àëìàãëà éóõàðûäà àäû÷ÿêèëÿí ñÿíÿäèí ëàéèùÿñèíè ìöçàêèðÿ åäèáëÿð. Èúëàñ èøòèðàê÷ûëàðû
“Èíôîðìàñèéà ôÿàëèééÿòè ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûã” áþëìÿñèíÿ
“Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð Áèðëèéèíèí...
Áàõ ñÿh. 8
Ãàäûíëàðëà áàüëû ìÿãàëÿ ìöñàáèãÿñèíÿ äàèð
ìÿëóìàòëàíäûðìà ñåññèéàñû êå÷èðèëèá
Àïðåëèí 17-äÿ Àèëÿ, Ãàäûí âÿ Óøàã Ïðîáëåìëÿðè öçðÿ
Äþâëÿò Êîìèòÿñè (ÀÃÓÏÄÊ) âÿ Àçÿðáàéúàí Æóðíàëèñò Ãàäûíëàð Àññîñèàñèéàñûíûí áèðýÿ òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ õàëãûìûçûí
Öìóììèëëè ëèäåðè Ùåéäÿð ßëèéåâèí õàòèðÿñèíÿ ùÿñð îëóíàí
“Ãàäûíëàð äþâëÿòèìèçèí, äþâëÿò÷èëèéèìèçèí, ìöñòÿãèëëèéèìèçèí,
áó ýöíöìöçöí, ýÿëÿúÿéèìèçèí äàéàüûäûð” ìþâçóñóíäà ìÿãàëÿ ìöñàáèãÿñèíÿ äàèð ìÿëóìàòëàíäûðìà ñåññèéàñû êå÷èðèëèá. ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè...
Áàõ ñÿh. 5
Ìîñêâàäà “Àçÿðáàéúàí
ìóüàìû åíñèêëîïåäèéàñû”íûí
òÿãäèìàòû îëóá
Ï.È.×àéêîâñêè àäûíà Ìîñêâà
Äþâëÿò
Êîíñåðâàòîðèéàñûíûí
Ðàõìàíèíîâ ñàëîíóíäà Ùåéäÿð
ßëèéåâ Ôîíäó òÿðÿôèíäÿí íÿøð
îëóíìóø “Àçÿðáàéúàí ìóüàìû
åíñèêëîïåäèéàñû”íûí òÿãäèìàòû
îëóá. Êèòàáûí ðåäàêñèéà êîëëåýèéàñûíûí ñÿäðè âÿ...
Áàêûäà “Èñëàì ìààðèô÷èëèéè âÿ ìöàñèð äþâð”
ìþâçóñóíäà áåéíÿëõàëã êîíôðàíñ áàøà ÷àòûá
Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí
ãîíäàðìà “åðìÿíè ñîéãûðûìû”
èëÿ áàüëû ãÿáóë åòäèéè
ãÿòíàìÿ òàì ÿñàññûçäûð
ßôãàíûñòàí Àçÿðáàéúàí èëÿ
ñèéàñè, èãòèñàäè, ùóìàíèòàð
ñàùÿëÿðäÿ ÿëàãÿëÿðèí äàùà
äà èíêèøàôûíäà ìàðàãëûäûð
Àïðåëèí 17-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Áàø íàçèðèíèí ìöàâèíè ßëè ßùìÿäîâ ßôãàíûñòàíûí þëêÿìèçäÿêè ñÿôèðè Ìîùàììàä Òàãè Õàëèëè èëÿ ýþðöøöá. Íàçèðëÿð Êàáèíåòèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀÇßÐÒÀÚ-à áèëäèðèáëÿð êè...
Áàõ ñÿh. 3
Àçÿðáàéúàí-×èí
ÿìÿêäàøëûüûíûí èíêèøàôûíà
ãàíóíâåðèúè îðãàíëàð
àðàñûíäà ÿëàãÿëÿð
áþéöê òþùôÿ âåðèð
Àçÿðáàéúàíûí âÿ ×èíèí
ãàíóíâåðèúè îðãàíëàðû àðàñûíäà ÿëàãÿëÿð þëêÿëÿðèìèçèí ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ
ÿìÿêäàøëûüûíà...
Áàõ ñÿh. 3
Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí ãîíäàðìà “åðìÿíè ñîéãûðûìû”
èëÿ áàüëû ãÿáóë åòäèéè ãÿòíàìÿíèí ùå÷ áèð ÿñàñû âÿ ìÿíàñû éîõäóð.
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè, áó ôèêðè Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Áàø íàçèðèíèí ìöàâèíè, Ãà÷ãûíëàðûí âÿ Ìÿúáóðè Êþ÷êöíëÿðèí Èøëÿðè öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè ßëè
Ùÿñÿíîâ æóðíàëèñòëÿðèí ñóàëëàðûíû úàâàáëàíäûðàðêÿí äåéèá.
ßëè Ùÿñÿíîâ áó ãÿðÿçëè ãÿòíàìÿíèí ãÿáóëóíóí èêèëè
ñòàíäàðòëàðûí áàðèç ýþñòÿðèúèñè îëäóüóíó ãåéä åäèá. Áèëäèðèá
êè, áó, ÿñëèíäÿ éåíè áèð øåé äåéèë. Àâðîïà Ïàðëàìåíòè òÿðÿôèíäÿí áåëÿ áèð àääûìûí àòûëìàñû òÿÿúúöá äÿ äîüóðìóð. ×öíêè
ÿââÿëëÿð äÿ áó êèìè èêèëè ñòàíäàðòëàðûí øàùèäè îëìóøóã.
Áàø íàçèðèí ìöàâèíè Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí áåëÿ áèð
ãÿðàð ãÿáóë åòìÿñèíäÿ åðìÿíè ëîááèñèíèí ÿëèíèí îëäóüóíó äèããÿòÿ ÷àòäûðûá. ßëè Ùÿñÿíîâ åðìÿíèëÿðèí áó úöð
ÿìÿëëÿðèíÿ ãàðøû Àçÿðáàéúàí âÿ Òöðêèéÿ äèàñïîðëàðûíûí
áèðýÿ ìöáàðèçÿñèíèí äàùà äà ýöúëÿíäèðèëìÿñèíèí âàúèáëèéèíè âóðüóëàéûá.
Áàêûäà Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñû (ÀÌÅÀ),
Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñè âÿ Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ
Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí áèðýÿ òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ êå÷èðèëÿí “Èñëàì
ìààðèô÷èëèéè âÿ ìöàñèð äþâð” ìþâçóñóíäà áåéíÿëõàëã êîíôðàíñ àïðåëèí 17-äÿ áàøà ÷àòûá. ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè,
êîíôðàíñûí éåêóí èúëàñûíäà ÿââÿëúÿ áþëìÿ ðÿùáÿðëÿðèíèí ùåñàáàòëàðû äèíëÿíèëèá, îíëàðûí ôÿàëèééÿòëÿðè éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèëèá. Ñîíðà êîíôðàíñûí éåêóí ñÿíÿäè...
Áàõ ñÿh. 5
Ìóõòàð ðåñïóáëèêàäà éåíè
ýöíÿø åëåêòðèê ñòàíñèéàñû
ãóðàøäûðûëûð
Àçÿðáàéúàí èëÿ Èðàí
àðàñûíäà áèð ñûðà
ñàùÿëÿðäÿ ÿìÿêäàøëûüà
äàèð ðàçûëûã ÿëäÿ îëóíóá
Àçÿðáàéúàí èëÿ Èðàí àðàñûíäà áèð ñûðà ñàùÿëÿðäÿ
ÿìÿêäàøëûüà äàèð ðàçûëûã ÿëäÿ îëóíóá. ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð
âåðèð êè, áó áàðÿäÿ àïðåëèí 17-äÿ Èðàíûí êîîïåðàñèéà,
ÿìÿê âÿ ñîñèàë ðèôàù íàçèðè ßëè Ðÿáèè...
Áàõ ñÿh. 2
ÊÈÂ ðÿùáÿðëÿðè èëÿ
ýþðöøäÿ ìèëëè ìÿíÿâè âÿ
äèíè äÿéÿðëÿð ìþâçóñóíäà
ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëûá
Àêàäåìèê Àáåë Ìÿùÿððÿìîâ
Ì.Â.Ëîìîíîñîâ àäûíà
ÌÄÓ-íóí ôÿõðè
ïðîôåññîðó ñå÷èëèá
Àïðåëèí 17-äÿ Ìÿòáóàò
Øóðàñû âÿ Äèíè Ãóðóìëàðëà
Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí
áèðýÿ òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ áèð ñûðà êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèíèí ðÿùáÿðëÿðè èëÿ...
Ñàíêò-Ïåòåðáóðã Äþâëÿò
Èãòèñàä Óíèâåðñèòåòèíäÿ 150äÿê öçâö îëàí Àâðàñèéà
Óíèâåðñèòåòëÿð Àññîñèàñèéàñûíûí (ÀÓÀ) ÕÛÛÛ ãóðóëòàéû
êå÷èðèëèá...
Áàõ ñÿh. 3
Áàõ ñÿh. 2
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ äåéèá: “Àëòåðíàòèâ âÿ áÿðïà îëóíàí
åíåðæè ìÿíáÿëÿðèíäÿí èñòèôàäÿ
ìöàñèðëèêäèð, éåíèëèêäèð, åêîëîæè
úÿùÿòäÿí òÿìèç òåõíîëîýèéàäûð.
Áó, áèçèì ýÿëÿúÿéÿ áàõûøûìûçäûð”. ßëâåðèøëè úîüðàôè...
Áàõ ñÿh. 2
Àçÿðáàéúàí èëê Àâðîïà
Îéóíëàðûíà áþéöê óüóðëà
åâ ñàùèáëèéè åäÿúÿê
Áàõ ñÿh. 3
...Áèëèðñèíèç êè, Àçÿðáàéúàí äöíéàäà åòèáàðëû òÿðÿôäàø êèìè òàíûíûð. Þëêÿìèç
óüóðëó äàõèëè âÿ õàðèúè ñèéàñÿò ùÿéàòà êå÷èðèð. Áó ñèéàñÿò Àçÿðáàéúàíûí èíêèøàôûíû
øÿðòëÿíäèðìÿêëÿ éàíàøû...
Áàõ ñÿh. 5
2
www.yeniazerbaycan.com
18 àïðåë 2015-úè èë, øÿíáÿ / ¹ 068 (4467)
“Äèïëîìàòèê Ûíñèýùò” æóðíàëûíäà ÀçÿðáàéúàíÏàêèñòàí ÿëàãÿëÿðè èëÿ áàüëû ìÿãàëÿëÿð äÿðú åäèëèá
Ïàêèñòàíäà óðäó, èíýèëèñ âÿ ÿðÿá äèëëèíäÿ íÿøð îëóíàí “Äèïëîìàòèê Ûíñèýùò”
æóðíàëûíäà Àçÿðáàéúàí Ïàêèñòàí ìöíàñèáÿòëÿðè
èëÿ áàüëû ìÿãàëÿëÿð äÿðú
åäèëèá.
Æóðíàëûí öç ãàáûüûíäà
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí âÿ Ïàêèñòàí
Ïðåçèäåíòè Ìÿìíóí Ùöñåéíèí áèðëèêäÿ ôîòîøÿêèëëÿðè éåð àëûá. Ìÿãàëÿëÿðäÿ
Ïàêèñòàí Ïðåçèäåíòèíèí
Àçÿðáàéúàíà ðÿñìè ñÿôÿðè,
êå÷èðèëÿí ýþðöøëÿð, Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû,
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí
ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí Ïàêèñòàíûí àëè
“Ùèëàë-å-Ïàêèñòàí” îðäåíè
èëÿ òÿëòèô îëóíìàñû âÿ ñ.
ìÿñÿëÿëÿð ÿêñèíè òàïûð.
Æóðíàëäà Ñöëù âÿ Äèïëîìàòèê Òÿäãèãàòëàð Èíñòèòóòóíóí (ÑÄÒÈ) äèðåêòîðó,
æóðíàëûí áàø ðåäàêòîðó
Àñèô Íóðóí ÀçÿðáàéúàíÏàêèñòàí ìöíàñèáÿòëÿðè
ùàããûíäà éàçäûüû þí ñþç, Êîðåéà Ðåñïóáëèêàñûíûí Ùàíêóê Óíèâåðñèòåòèíèí
ïðîôåññîðó Ðþâøÿí Èáðàùèìîâóí “Ïàêèñòàí-Àçÿðáàéúàí ìöíàñèáÿòëÿðè. Èãòèñàäè ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôûíà éåíè òÿêàí”,
À.Íóðóí “Ïàêèñòàí-Àçÿðáàéúàí ÿëàãÿëÿðè. Éåíè òÿêàí âÿ éåíè áàùàð” àäëû ìÿãàëÿëÿðè éåð àëûá.
Áóíäàí áàøãà, Ïåøÿâàð Óíèâåðñèòåòèíèí ñèéàñè åëìëÿð ôàêöëòÿñèíèí ïðîôåññîðó Çàùèä ßíâÿðèí “Àçÿðáàéúàí-Ïàêèñòàí ìöíàñèáÿòëÿðèíèí ÕÕÛ ÿñðäÿ èñòèãàìÿòëÿðè”, ÑÄÒÈ-íèí ÿìÿêäàøû Ìÿùÿììÿä Áèëàë Õàíûí “Àçÿðáàéúàí-Ïàêèñòàí ìöíàñèáÿòëÿðèíèí õöëàñÿñè”, Ïàêèñòàí Ìöñÿëìàí Ëèãàñû Ïàðòèéàñûíûí
ãàäûíëàð áèðëèéèíèí ðÿùáÿðè, òàíûíìûø èø
àäàìû Àìíà Ìàëèêèí “Àçÿðáàéúàíëà òèúàðÿòèí èíêèøàôû”, Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíèí óðäó äèëè ìöÿëëèìè Åëäîñò Èáðàùèìîâóí “Àçÿðáàéúàí-Ïàêèñòàí ãàðäàøëûã ìöíàñèáÿòëÿðèíèí èíòèáàùû” àäëû ìÿãàëÿëÿðè äÿ æóðíàëäà äÿðú åäèëèá.
Íÿøðäÿ, ùÿì÷èíèí Àçÿðáàéúàí ñÿôèðëèéèíèí äÿñòÿéè èëÿ òàíûíìèø õÿòòàò
Àçèì Èãáàëûí Èñëàìàáàä øÿùÿðèíäÿ êå÷èðèëìèø “Ñöëù âÿ ùàðìîíèéàíûí ðÿíýëÿðè” ñÿðýèñè, þëêÿìèçèí Ïàêèñòàíäàêû ñÿôèðëèéèíèí ôÿàëèééÿòè ùàããûíäà ìÿãàëÿëÿð
äÿ äÿðú îëóíóá.
Àçÿðáàéúàí èëÿ Èðàí àðàñûíäà áèð ñûðà ñàùÿëÿðäÿ
ÿìÿêäàøëûüà äàèð ðàçûëûã ÿëäÿ îëóíóá
Àçÿðáàéúàí èëÿ
Èðàí àðàñûíäà áèð ñûðà
ñàùÿëÿðäÿ ÿìÿêäàøëûüà äàèð ðàçûëûã ÿëäÿ
îëóíóá.
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð
âåðèð êè, áó áàðÿäÿ
àïðåëèí 17-äÿ Èðàíûí
êîîïåðàñèéà, ÿìÿê
âÿ ñîñèàë ðèôàù íàçèðè
ßëè Ðÿáèè þëêÿìèçÿ
ñÿôÿðèíèí éåêóíëàðûíà
äàèð ìÿòáóàò êîíôðàíñûíäà ìÿëóìàò
âåðèá.
Ìÿòáóàò êîíôðàíñûíäà ÿââÿëúÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû
Áàø íàçèðèíèí ìöàâèíè, Ãà÷ãûíëàðûí âÿ
Ìÿúáóðè Êþ÷êöíëÿðèí Èøëÿðè öçðÿ Äþâëÿò
Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè ßëè Ùÿñÿíîâ ÷ûõûø
åäÿðÿê ßëè Ðÿáèèíèí ðÿùáÿðëèê åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí þëêÿìèçäÿ áèð ñûðà
þíÿìëè ýþðöøëÿð êå÷èðäèéèíè ãåéä åäèá.
Áèëäèðèëèá êè, ýþðöøëÿðäÿ áèð ÷îõ âàúèá
ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà ôèêèð ìöáàäèëÿëÿðè
àïàðûëûá.
Þëêÿëÿðèìèç, õàëãëàðûìûç àðàñûíäà òàðèõè, äèíè, ìÿíÿâè áàüëûëûãëàðûí îëäóüóíó
áèëäèðÿí ßëè Ðÿáèè äåéèá êè, Àçÿðáàéúàí
âÿ Èðàí ìþùêÿì ìöíàñèáÿòëÿðÿ ìàëèêäèð. Àçÿðáàéúàí Èðàí ö÷öí äîñò, ãàðäàø
âÿ þíÿìëè òÿðÿôäàøäûð. “Áèç äàèì Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéöíö äÿñòÿêëÿìèøèê. Áó ìþâãåéèìèç áóíäàí ñîíðà äà äàâàì åäÿúÿê. Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíûí èøüàëäàí àçàä îëóíìàñû
áèçèì ö÷öí äÿ ÷îõ þíÿìëèäèð. Áó ìÿñÿëÿíèí òåçëèêëÿ ùÿëë îëóíìàñûíû èñòÿéèðèê”, - äåéÿ íàçèð ÿëàâÿ åäèá.
Èðàíëû íàçèð äåéèá êè, þëêÿëÿðèìèçèí
ïðåçèäåíòëÿðèíèí èðàäÿñè èëÿ áó ýöí ãàðøûëûãëû ìöíàñèáÿòëÿð éåíè èíêèøàô ìÿðùÿëÿñèíäÿäèð. Ñîí èëëÿðäÿ
ùÿéàòà êå÷èðèëÿí éöêñÿê ñÿâèééÿëè ãàðøûëûãëû ñÿôÿðëÿð ÿëàãÿëÿðèí äàùà äà ýåíèøëÿíìÿñèíäÿ þíÿìëè ðîë
îéíàéûá. Þëêÿëÿðèìèç
àðàñûíäà áèð ÷îõ ñàùÿëÿðäÿ ÿìÿêäàøëûüû
äàùà äà ýåíèøëÿíäèðìÿê ö÷öí êèôàéÿò ãÿäÿð ïîòåíñèàë âàð.
ß.Ðÿáèè Áàêûäà
êå÷èðäèéè ýþðöøëÿðäÿ
èãòèñàäèééàò, î úöìëÿäÿí íåôò, ãàç, òèúàðÿò, ýþìðöê, òóðèçì, ñÿðìàéÿ ãîéóëóøó
ñàùÿëÿðèíäÿ ÿìÿêäàøëûüûí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè áàðÿäÿ ôèêèð ìöáàäèëÿëÿðèíèí àïàðûëäûüûíû áèëäèðèá. Ùÿì÷èíèí ñûüîðòà ñàùÿñèíäÿ òÿúðöáÿ ìöáàäèëÿñèíèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè, äÿðìàí èñòåùñàëû èëÿ áàüëû
ÿìÿêäàøëûüà äàèð äàíûøûãëàð àïàðûëûá.
Íàçèð ÿëèëëÿðèí ìöàëèúÿñè âÿ ðåàáèëèòàñèéàñû, èíñàí ðåñóðñëàðûíûí èíêèøàôû, ïåøÿ
òÿùñèëè ñàùÿëÿðèíäÿ äÿ ÿìÿêäàøëûüà äàèð
ðàçûëàøìàëàðûí ÿëäÿ îëóíäóüóíó áèëäèðèá.
Ðóñèéà ïàðëàìåíòèíèí Áàêûéà - Û Àâðîïà Îéóíëàðûíà
ýåäÿúÿê íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè ôîðìàëàøäûðûëûð
Ìèëëè Ìÿúëèñèí ñÿäðè Îãòàé ßñÿäîâóí
“Äîñòëóã îðäåíè” èëÿ òÿëòèô åäèëìÿñè Ðóñèéàíûí èãòèñàäè, ùóìàíèòàð âÿ ñîñèàë ñàùÿëÿðäÿ Àçÿðáàéúàí èëÿ ÿìÿêäàøëûüà âÿ
áèðýÿ ôÿàëèééÿòÿ éþíÿëäèëìèø ñòðàòåæè õÿòò
éåðèòäèéèíè òÿñäèãëÿéèð.
Áó ñþçëÿðè Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñû Øóðàñû ñÿäðèíèí ìöàâèíè Èëéàñ Óìàõàíîâ
æóðíàëèñòëÿðÿ äåéèá. Õàòûðëàäàã êè, Îãòàé
ßñÿäîâóí òÿëòèô îëóíìàñû ùàããûíäà ôÿðìàí áèð ýöí ÿââÿë Ðóñèéà Ïðåçèäåíòè
Âëàäèìèð Ïóòèí òÿðÿôèíäÿí èìçàëàíûá.
Èëéàñ Óìàõàíîâ äåéèá: “Õàðèúè äþâëÿòèí, ùÿòòà ÷îõ éàõûí áèð äþâëÿòèí ïàðëàìåíò ñÿäðèíÿ Ðóñèéà Ôåäåàðàñèéàñû
Ïðåçèäåíòèíèí ôÿðìàíû èëÿ “Äîñòëóã îðäåíè”íèí òÿãäèì îëóíìàñûíà ÷îõ ìèñàë ýþñòÿðìÿê ìöìêöí äåéèë. Øöáùÿñèç, áó, Àçÿðáàéúàí ïàðëàìåíòèíÿ 10
èëäÿí áÿðè áàø÷ûëûã åäÿí âÿ 15 èëäèð
ÌÄÁ Ïàðëàìåíòëÿðàðàñû Àññàìáëåéàñûíûí öçâö îëàí Îãòàé Ñàáèð îüëóíóí
þçöíöí õèäìÿòèäèð. Áó, ùÿì äÿ äþâëÿòëÿðàðàñû ìöíàñèáÿòëÿðèí âÿ äþâëÿòëÿðèìèçèí ëèäåðëÿðè Âëàäèìèð Âëàäèìèðîâè÷
Ïóòèí èëÿ Èëùàì Ùåéäÿð îüëó ßëèéåâ
àðàñûíäà ìöíàñèáÿòëÿðèí ñÿâèééÿñèíÿ
âåðèëÿí ãèéìÿòäèð”.
Ôåäåðàñèéà Øóðàñû ñÿäðèíèí ìöàâèíè
áó ùàäèñÿíè Ðóñèéà-Àçÿðáàéúàí äîñòëóüóíóí äàùà äà ìþùêÿìëÿíìÿñèíèí òÿçà-
ùöðö àäëàíäûðàðàã äåéèá: “Áó, ùÿì÷èíèí
áöòöí èúòèìàè, ãåéðè-êîììåðñèéà òÿøêèëàòëàðû âÿ âÿòÿíäàøëàð ö÷öí äþâëÿòëÿðèìèçäÿ ùÿéàòûí äàùà éàõøû, äîñòëóüóí
äàùà ìþùêÿì îëìàñû íàìèíÿ äàùà
ñÿéëÿ âÿ ôÿàë èøëÿìÿê ÷àüûðûøûäûð”.
Èëéàñ Óìàõàíîâ áèëäèðèá êè, èêè þëêÿíèí
ïàðëàìåíòëÿðàðàñû äèàëîãó ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
èíäè Ðóñèéà ïàðëàìåíòèíèí Áàêûéà - Û Àâðîïà Îéóíëàðûíà ýåäÿúÿê íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòè ôîðìàëàøäûðûëûð. Î äåéèá: “Ïàðëàìåíò íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíÿ äàõèë îëìàã
ö÷öí ùÿì Äþâëÿò Äóìàñûíäà, ùÿì äÿ
Ôåäåðàñèéà Øóðàñûíäà ìöñàáèãÿ ýåäèð.
ßëáÿòòÿ, ìöñàáèãÿ ÷îõ éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ êå÷èðèëèð, àäëàðû ñàäàëàñàã, ùÿð
øåé äàùà àéäûí îëàð: Âéà÷åñëàâ Ôåòèñîâ, Èðèíà Ðîäíèíà, Òàòéàíà Ëåáåäåâà
âÿ Áàêûäà êå÷èðèëÿúÿê Û Àâðîïà Îéóíëàðûíäà ôÿõðè ãîíàã âÿ ðÿñìè íöìàéÿíäÿ
êèìè Ðóñèéàíû òÿìñèë åäÿúÿê áèð ÷îõ äèýÿð îëèìïèéà ÷åìïèîíëàðû”.
ÀÇßÐÒÀÚ èëÿ Èñâå÷ðÿ Òåëåãðàô Àýåíòëèéè àðàñûíäà
ÿìÿêäàøëûüûí ãóðóëìàñû èìêàíëàðû ìöçàêèðÿ åäèëèá
Àçÿðáàéúàíûí Èñâå÷ðÿäÿêè ñÿôèðè ßêðÿì Çåéíàëëû Èñâå÷ðÿ Òåëåãðàô Àýåíòëèéèíèí (ÑÄÀ/ÀÒÑ) áàø
ðåäàêòîðó Áåðíàðä Ìàéñåí èëÿ ýþðöøöá.
Ñÿôèðëèêäÿí âåðèëÿí ìÿëóìàòà
ýþðÿ, ýþðöøöí ÿñàñ ìÿãñÿäè
Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò Èíôîðìàñèéà Àýåíòëèéè
(ÀÇßÐÒÀÚ) èëÿ Èñâå÷ðÿ Òåëåãðàô Àýåíòëèéè
(ÑÄÀ/ÀÒÑ) àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûã ÿëàãÿëÿðèíèí ãóðóëìàñû èìêàíëàðûíûí àðàøäûðûëìàñû
èëÿ áàüëû ìöçàêèðÿëÿðèí àïàðûëìàñû îëóá.
Ñþùáÿò çàìàíû Áåðíàðä Ìàéñåíÿ ñîí
èëëÿð Àçÿðáàéúàíäà êå÷èðèëÿí èðèìèãéàñëû
áåéíÿëõàëã òÿäáèðëÿð âÿ îíëàðûí èøûãëàíäûðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ÀÇßÐÒÀÚ-ûí ýþðäöéö èøëÿð áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèëèá.
ÀÇßÐÒÀÚ-ûí àðòûã äöíéàíûí 40 þëêÿñèíèí
èíôîðìàñèéà àýåíòëèéè èëÿ èêèòÿðÿôëè ìöãàâèëÿëÿð ÿñàñûíäà ÿìÿêäàøëûã åòäèéè, íöôóçëó
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðäà òÿìñèë îëóíäóüó
äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá. Ýÿëÿí èë ÀÇßÐÒÀÚ-ûí
Äöíéà Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðèíèí Â Êîíãðåñè-
íÿ, åéíè çàìàíäà, Àñèéà âÿ Ñàêèò Îêåàí
Þëêÿëÿðè Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðè Òÿøêèëàòûíûí
(ÎÀÍÀ) ÕÂÛ Áàø Àññàìáëåéàñûíà åâ ñàùèáëèéè åäÿúÿéè âóðüóëàíûá.
Ýþðöøäÿ áó úöð òÿðÿôäàøëûã ìöíàñèáÿòëÿðèíèí ÑÄÀ/ÀÒÑ àýåíòëèéè èëÿ äÿ ãóðóëìàñûíûí ãàðøûëûãëû ìàðàãëàðà õèäìÿò åäÿúÿéè äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá.
Á.Ìàéñåí ÑÄÀ/ÀÒÑ -íèí Èñâå÷ðÿíèí
ÿñàñ ìèëëè õÿáÿð àýåíòëèéè îëäóüóíó ãåéä
åäèá.
ÑÄÀ/ÀÒÑ -íèí áàø ðåäàêòîðó Àçÿðáàéúàíûí åâ ñàùèáëèéè åòäèéè áåéíÿëõàëã
ìèãéàñëû òÿäáèðëÿðäÿí õÿáÿðäàð îëäóãëàðûíû, ÀÇßÐÒÀÚ-ûí íöìàéÿíäÿëÿðè èëÿ ìöõòÿëèô áåéíÿëõàëã êîíãðåñ âÿ òîïëàíòûëàðäà
ýþðöøäöéöíö, ýÿëÿí èë Áàêûäà êå÷èðèëÿúÿê Äöíéà Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðèíèí  Êîíãðåñèíäÿ èøòèðàê åäÿúÿéèíè âóðüóëàéûá.
Á.Ìàéñåí ÀÇßÐÒÀÚ èëÿ õÿáÿðëÿðèí ìöáàäèëÿñè, æóðíàëèñòëÿðèí
òÿêìèëëÿøìÿñè âÿ èíôîðìàñèéàëàðûí
èøëÿíèëìÿñè ñàùÿñèíäÿ òÿúðöáÿíèí þéðÿíèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ òÿðÿôäàøëûüà ùàçûð îëäóãëàðûíû ãåéä åäèá. Î, áó èëèí îêòéàáð
àéûíäà Èñâå÷ðÿäÿ êå÷èðèëÿúÿê ïàðëàìåíò
ñå÷êèëÿðè ÿðÿôÿñèíäÿ ÀÇßÐÒÀÚ-ûí æóðíàëèñòëÿðèíèí ÑÄÀ/ÀÒÑ àýåíòëèéèíäÿ áèð ùÿôòÿëèê òÿúðöáÿ êå÷ìÿñèíÿ øÿðàèò éàðàäà áèëÿúÿêëÿðèíè áèëäèðèá. Áàø ðåäàêòîð ýÿëÿí
ùÿôòÿ Àâðîïà Õÿáÿð Àýåíòëèêëÿðè Àëéàíñûíûí (ÅÀÍÀ) Ñîôèéàäà êå÷èðèëÿúÿê êîíôðàíñû çàìàíû ÀÇßÐÒÀÚ-ûí Áàø äèðåêòîðó èëÿ
ýþðöøöá ÿìÿêäàøëûã ìÿñÿëÿëÿðèíè ìöçàêèðÿ åäÿúÿéèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Ñþùáÿò çàìàíû ÀÇßÐÒÀÚ-ûí áåëÿ òÿðÿôäàøëûã ìöíàñèáÿòëÿðè ãóðóëìàñûíà à÷ûã
îëäóüó äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá.
Ìîñêâàäà “Àçÿðáàéúàí ìóüàìû
åíñèêëîïåäèéàñû”íûí òÿãäèìàòû îëóá
Ï.È.×àéêîâñêè àäûíà Ìîñêâà Äþâëÿò
Êîíñåðâàòîðèéàñûíûí Ðàõìàíèíîâ ñàëîíóíäà Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäó òÿðÿôèíäÿí
íÿøð îëóíìóø “Àçÿðáàéúàí ìóüàìû åíñèêëîïåäèéàñû”íûí òÿãäèìàòû îëóá. Êèòàáûí ðåäàêñèéà êîëëåýèéàñûíûí ñÿäðè âÿ
áàø ðåäàêòîðó Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí
ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí ßëèéåâàäûð.
Òÿãäèìàò ÓÍÅÑÚÎ íÿçäèíäÿ Áåéíÿëõàëã Ìóñèãè öçðÿ ßíÿíÿâè Øóðàíûí
(ÛÚÒÌ) èøòèðàêû èëÿ òÿøêèë åäèëìèø âÿ
Ìîñêâà Äþâëÿò Êîíñåðâàòîðèéàñûíûí 150
èëëèéèíÿ ùÿñð îëóíìóø “Äöíéà õàëãëàðûíûí
ìóñèãèñè: òÿäãèãàò ïðîáëåìëÿðè” ÂÛÛ Áåéíÿëõàëã åëìè êîíôðàíñû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ êå÷èðèëèá.
Àçÿðáàéúàíûí ßìÿêäàð èíúÿñÿíÿò
õàäèìè, åíñèêëîïåäèéàíûí ìöÿëëèôè âÿ òÿðòèá÷èñè Ñöðÿééà Àüàéåâà áó ìöùöì ëàéèùÿéÿ ìèñèëñèç éàðäûìà âÿ äÿñòÿéÿ ýþðÿ
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè
Ìåùðèáàí ßëèéåâàéà äÿðèí ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðèá.
Ñ.Àüàéåâà íÿøðèí öìóìè êîíñåïñèéàñûíäàí, îíóí ñòðóêòóðóíäàí âÿ áóíà
ãÿäÿð îëàí åíñèêëîïåäèéàëàðäàí ôÿðãè áàðÿäÿ äàíûøûá. Î, èëê äÿôÿ äÿðú åäèëìèø âÿ
õöñóñè äÿéÿð êÿñá åäÿí ìàòåðèàëëàð öçÿ-
ðèíäÿ ÿòðàôëû äàéàíûá,
åéíè çàìàíäà âóðüóëàéûá êè, åíñèêëîïåäèéàäà Àçÿðáàéúàí âÿ
õàðèúè ìóñèãèøöíàñëàðûí áèð íå÷ÿ íÿñëèíèí
öçÿðèíäÿ èøëÿäèéè ìÿëóì áàçà èíôîðìàñèéàñû òîïëàíûá âÿ ñèñòåìëÿøäèðèëèá. Íÿøðäÿ ãÿäèì íîò éàçûëàðûíûí, îðòà ÿñðëÿðÿ äàèð òðàêòàòëàðäàí àéðû-àéðû ìóñèãè
ïàð÷àëàðûíûí, ãÿäèì
ìóñèãè àëÿòëÿðèíèí, àðõèâ ôîòîøÿêèëëÿðèíèí âÿ
ñ. òÿñâèðëÿðè îëàí ÷îõñàéëû èëëöñòðàñèéàëàð
éåð àëûá.
Êåìáðèú Óíèâåðñèòåòèíèí (Áþéöê Áðèòàíèéà) ïðîôåññîðó Éóðýåí Åëñíåð, ÛÚÒÌíèí òöðê ìÿäÿíèééÿòëÿðè ìóñèãèñèíèí þéðÿíèëìÿñè öçðÿ òÿäãèãàò ãðóïóíóí äèðåêòîðó
Ðàçèéÿ Ñóëòàíîâà, ÛÚÒÌ-íèí “Ìàêàì”
òÿäãèãàò ãðóïóíóí ðÿùáÿðè Àëåêñàíäð
Úóìàéåâ (Þçáÿêèñòàí), ñÿíÿòøöíàñëûã
äîêòîðó Ýöëòÿêèí Øàìèëëè (Ìîñêâà), íÿøðèí ðåäàêòîðó, “Áîëøàéà Ðîññèéñêàéà Åíñèêëîïåäèéà” íÿøðèééàòûíûí ìóñèãè ðåäàêñèéàñûíûí ìöäèðè Îëãà Ôðàéîíîâà äöíéà
ìóñèãè åëìè ö÷öí áó ñîí äÿðÿúÿ ÿùÿìèééÿòëè íÿøðèí èøûã öçö ýþðìÿñè ìöíàñèáÿòèëÿ Ñöðÿééà Àüàéåâàíû òÿáðèê åäèá âÿ åíñèêëîïåäèéàíûí ðóñ äèëèíäÿ áóðàõûëìàñûíà
ýþðÿ îíà òÿøÿêêöð åäèáëÿð. Áóíóí ñàéÿñèíäÿ äöíéàíûí ìöõòÿëèô þëêÿëÿðèíèí ðóñäèëëè òÿäãèãàò÷ûëàðû äà áó ìóñèãè õÿçèíÿñèíäÿêè áèëèêëÿðäÿí èñòèôàäÿ åäÿ áèëÿúÿêëÿð. Åíñèêëîïåäèéàíû èíýèëèñ âÿ ÿðÿá äèëëÿðèíÿ òÿðúöìÿ åòìÿê äÿ òþâñèéÿ îëóíóá.
Àëèìëÿð ãåéä åäèáëÿð êè, îíëàð Àçÿðáàéúàíäà ìóüàì ñÿíÿòèíäÿ ÿñë äèð÷ÿëèø
ùèññ åäèðëÿð. Öìèäâàð îëäóãëàðûíû áèëäèðèáëÿð êè, áó åíñèêëîïåäèéà ìóêàì, ìàêîìà, ðàãè ñÿíÿòèíèí èíêèøàô åòäèéè þëêÿëÿð
ö÷öí ýþçÿë þðíÿê îëàúàã.
Ñîíäà Àçÿðáàéúàíûí Ðóñèéàäàêû ñÿôèðëèéèíèí ùóìàíèòàð ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ ìöøàâèðè Íèýàð Àõóíäîâà ÷ûõûø åäÿðÿê áèëäèðèá êè, Àçÿðáàéúàí ìóüàìûíûí 2003úö èëäÿ ÓÍÅÑÚÎ-íóí Áÿøÿðèééÿòèí Ãåéðè-ìàääè ìÿäÿíè èðñ öçðÿ Ðåïðåçåíòàòèâ
Ñèéàùûñûíà äàõèë åäèëìÿñèíäÿí ñîíðà þëêÿìèçäÿ ìóüàì ñÿíÿòèíèí ñàõëàíûëìàñû
âÿ èíêèøàôû öçðÿ áþéöê èøëÿð ýþðöëöá,
Áåéíÿëõàëã Ìóüàì Ìÿðêÿçè èíøà åäèëèá,
ìöíòÿçÿì áåéíÿëõàëã ôåñòèâàëëàð êå÷èðèëèð, ìóüàìëà áàüëû éåíè ìàòåðèàëëàð ÷àï
îëóíóð, êþùíÿëÿðè òÿêðàð íÿøð åäèëèð âÿ áèð
÷îõ áàøãà èøëÿð ýþðöëöð. “Àçÿðáàéúàí
ìóüàìû åíñèêëîïåäèéàñû” áó èøèí ìöùöì òÿðêèá ùèññÿñèäèð âÿ áöòöí ëàéèùÿíèí
åëìè ôèêðèíè ìöâÿôôÿãèééÿòëÿ òàìàìëàéûð.
Í.Àõóíäîâà ýþçÿë òÿðòèáàòäà “Ãàðàáàü õàíÿíäÿëÿðè” äèñê âÿ ìàòåðèàëëàð
íÿøðèíè Ìîñêâà Êîíñåðâàòîðèéàñûíûí êèòàáõàíàñûíà ùÿäèééÿ åäèá. Íÿøð Ùåéäÿð
ßëèéåâ Ôîíäóíóí âÿ Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí äÿñòÿéè
ñàéÿñèíäÿ èøûã öçö ýþðöá.
Òÿãäèìàò ìÿðàñèìè ßìÿêäàð àðòèñò
Âàëåù Ðÿùèìîâóí èôàñûíäà Àçÿðáàéúàí
ìóüàìëàðûíûí ñÿñëÿíìÿñè èëÿ áàøà ÷àòûá.
Ìóõòàð ðåñïóáëèêàäà éåíè ýöíÿø åëåêòðèê ñòàíñèéàñû ãóðàøäûðûëûð
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ äåéèá: “Àëòåðíàòèâ âÿ áÿðïà îëóíàí åíåðæè ìÿíáÿëÿðèíäÿí èñòèôàäÿ ìöàñèðëèêäèð, éåíèëèêäèð, åêîëîæè
úÿùÿòäÿí òÿìèç òåõíîëîýèéàäûð. Áó, áèçèì ýÿëÿúÿéÿ áàõûøûìûçäûð”.
ßëâåðèøëè úîüðàôè ìþâãåéè âÿ èãëèì øÿðàèòè
ìóõòàð ðåñïóáëèêàäà äà
åêîëîæè úÿùÿòäÿí òÿìèç
àëòåðíàòèâ åíåðæè ìÿíáÿëÿðèíäÿí èñòèôàäÿéÿ ýåíèø
èìêàíëàð à÷ûð. “Íàõ÷ûâàí
Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñûíûí
2014-2018-úè èëëÿðäÿ ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû Äþâëÿò Ïðîãðàìû”íà
ÿñàñÿí ìóõòàð ðåñïóáëèêàäà àëòåðíàòèâ
âÿ áÿðïà îëóíàí åíåðæè ìÿíáÿëÿðèíèí éàðàäûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ìöâàôèã òÿäáèðëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Áó ñàùÿäÿ ýþðöëÿí
èøëÿðèí òÿðêèá ùèññÿñè îëàðàã Áàáÿê ðàéîíóíóí Õàë-õàë êÿíäè ÿðàçèñèíäÿ éåíè ýöíÿø åëåêòðèê ñòàíñèéàñû ãóðàøäûðûëûð.
Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñû Àëè
Ìÿúëèñèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀÇßÐÒÀÚ-à áèëäèðèëèá êè, àïðåëèí 17-äÿ Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñû Àëè Ìÿúëèñèíèí
Ñÿäðè Âàñèô Òàëûáîâ ýöíÿø åëåêòðèê ñòàíñèéàñûíûí éåðëÿøÿúÿéè ÿðàçèéÿ áàõûá,
ñòàíñèéàíûí ïëàíû èëÿ òàíûø îëóá.
Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñû Äþâëÿò Åíåðýåòèêà Àýåíòëèéèíèí áàø äèðåêòîðó
Éàñèí Ñÿôÿðîâ ìÿëóìàò âåðèá êè, áó èë
ôåâðàëûí 7-äÿ Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñû Äþâëÿò Åíåðýåòèêà Àýåíòëèéè èëÿ Áåë÷èêà Êðàëëûüûíûí “Ñîëòåúù” øèðêÿòè àðàñûíäà Áàáÿê ðàéîíóíóí Õàë-õàë êÿíäè éàõûíëûüûíäà 20 ìåãàâàò ýöúöíäÿ Ýöíÿø
Åëåêòðèê Ñòàíñèéàñûíûí ãóðàøäûðûëìàñû
ö÷öí ìöãàâèëÿ áàüëàíûá. Ìÿãñÿä ìóõòàð ðåñïóáëèêàíûí åëåêòðèê åíåðæèñè òÿëÿáàòûíûí àëòåðíàòèâ åíåðæè ìÿíáÿëÿðè ùåñàáûíà þäÿíèëìÿñèíè òÿìèí åòìÿê âÿ åíåðæè
òÿùëöêÿñèçëèéèíè äàùà äà ìþùêÿìëÿíäèðìÿêäÿí èáàðÿòäèð. Ìóõòàð ðåñïóáëèêà
ÿðàçèñèíäÿ ýöíÿøëè ñààòëàðûí îðòà èëëèê êÿìèééÿòèíèí 2600-2800 ñààò òÿøêèë åòìÿñè
áó èøëÿðèí óüóðëà éåðèíÿ éåòèðèëìÿñèíÿ èìêàí âåðèð.
Áèëäèðèëèá êè, ýöíÿø åëåêòðèê ñòàíñèéàñû
ö÷öí óéüóí ÿðàçè ñå÷èëèá âÿ òîðïàã èøëÿ-
ðèíÿ áàøëàíûá. Ñòàíñèéàíûí ãóðóëìàñûíäà Àâðîïà èñòåùñàëû îëàí ÿí
ìöàñèð àâàäàíëûãëàðäàí
âÿ ñîí òåõíîëîýèéàëàðà
ÿñàñëàíàí ÷ÿð÷èâÿñèç ýöíÿø ïàíåëëÿðèíäÿí èñòèôàäÿ åäèëÿúÿêäèð. Ïàíåëëÿð
ãóðàøäûðûëàúàã ÿðàçèíèí
öìóìè ñàùÿñè 35 ùåêòàðäûð. ßðàçèíèí ðåëéåôèíÿ
óéüóí îëàðàã ñòàíñèéà 5
ùèññÿäÿí èáàðÿò îëàúàãäûð. Ùèññÿëÿð àðàñûíäà
éåðàëòû êàáåë âÿ éöêñÿê
ýÿðýèíëèêëè ùàâà âåðèëèøè
õÿòëÿðè
÷ÿêèëÿúÿêäèð.
Ñòàíñèéàäà ùÿð áèðèíèí
ýöúö 255 âàòò îëàí 78
ìèí 683 ÿäÿä ýöíÿø ïàíåëè, î úöìëÿäÿí
ñàáèò úÿðÿéàíû äÿéèøÿí úÿðÿéàíà ÷åâèðÿí
21 èíâåðòîð âÿ 11 òðàíñôîðìàòîð ãóðàøäûðûëàúàãäûð. Èñòåùñàë îëóíàí åëåêòðèê åíåðæèñè éàõûíëûãäàêû 110 êèëîâîëòëóã “Õàë-õàë”
òðàíñôîðìàòîð éàðûìñòàíñèéàñû âàñèòÿñèëÿ
ìóõòàð ðåñïóáëèêàíûí åëåêòðèê åíåðæèñè
øÿáÿêÿñèíÿ þòöðöëÿúÿêäèð.
Ýöíÿø åëåêòðèê ñòàíñèéàñû ìóõòàð
ðåñïóáëèêàíûí åíåðæè èñòåùñàëûíäà àëòåðíàòèâ åíåðæè ìÿíáÿëÿðèíèí öìóìè ïàéûíû
õåéëè àðòûðàúàã, óúóç åëåêòðèê åíåðæèñè èñòåùñàëûíà èìêàí âåðÿúÿêäèð.
Àëè Ìÿúëèñèí Ñÿäðè Áåë÷èêà Êðàëëûüûíûí
“Ñîëòåúù” øèðêÿòèíèí áàø äèðåêòîðó Ìèøåë
Êàëëåðàìè âÿ øèðêÿòèí ìöòÿõÿññèñëÿðè èëÿ
ýþðöøöá, èøëÿðèí êåéôèééÿòëÿ áàøà ÷àòäûðûëìàñûíûí âàúèáëèéèíè âóðüóëàéûá.
Àçÿðáàéúàí õàðèúè ñèéàñÿòèíäÿ Èðàíûí
ìàðàãëàðûíû äàèì íÿçÿðÿ àëûð
Èðàí ðåýèîíóí íöôóçëó þëêÿëÿðèíäÿíäèð
âÿ Àçÿðáàéúàí õàðèúè
ñèéàñÿòèíäÿ
ðÿñìè
Òåùðàíûí ìàðàãëàðûíû
äàèì íÿçÿðÿ àëûð.
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð
âåðèð êè, áó ôèêèðëÿðè Ìèëëè
Ìÿúëèñ ñÿäðèíèí áèðèíúè
ìöàâèíè Çèéàôÿò ßñýÿðîâ àïðåëèí 17-äÿ Èðàíûí
êîîïåðàñèéà, ÿìÿê âÿ
ñîñèàë ðèôàù íàçèðè ßëè
Ðÿáèèíèí áàø÷ûëûã åòäèéè
íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè èëÿ
ýþðöøäÿ ñþéëÿéèá.
Çèéàôÿò ßñýÿðîâ Àçÿðáàéúàí èëÿ Èðàí
àðàñûíäàêû éöêñÿê ñÿâèééÿëè ÿëàãÿëÿðäÿí
äàíûøûá. Áèëäèðèá êè, èêè þëêÿíè áèð-áèðèíÿ
ìèëëè ìÿíÿâè äÿéÿðëÿð, îðòàã ÿíÿíÿëÿð,
ìÿäÿíèééÿòëÿð áàüëàéûð. Þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäàêû ÿëàãÿëÿðèí äàùà äà ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíäÿ ïðåçèäåíòëÿðèí ãàðøûëûãëû ñÿôÿðëÿðèíèí áþéöê ðîëó âàð.
Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíÿ òîõóíàí Ìèëëè Ìÿúëèñ ñÿäðèíèí áèðèíúè ìöàâèíè áèëäèðèá êè, àðòûã 20 èëäÿí ÷îõäóð Àçÿðáàéúàí ÿðàçèñèíèí 20 ôàèçè Åðìÿíèñòàí òÿðÿôèíäÿí èøüàë
àëòûíäà ñàõëàíûëûð. Þëêÿìèçäÿ 1 ìèëéîí-
äàí ÷îõ ãà÷ãûí âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöí âàð.
Ìöíàãèøÿíèí ùÿëëè èñòèãàìÿòèíäÿ ÁÌÒíèí ãÿáóë åòäèéè 4 ãÿòíàìÿéÿ ìÿùÿë
ãîéìàéàí åðìÿíè èøüàë÷ûëàðû áåéíÿëõàëã
ùöãóãóí ïðèíñèïëÿðèíÿ çèää ùÿðÿêÿòëÿð
åäèð. Òÿÿññöô êè, äöíéà èúòèìàèééÿòè òÿðÿôèíäÿí áó ìöíàãèøÿíèí ÿäàëÿòëè ùÿëëè
ö÷öí êèôàéÿò ãÿäÿð ñÿé ýþñòÿðèëìèð. Èñëàì
ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòûíà öçâ þëêÿëÿðèí áó
ìÿñÿëÿíèí ùÿëëèíäÿ äàùà ôÿàë îëìàñûíûí
âàúèáëèéèíè ãåéä åäÿí Ç.ßñýÿðîâ Èðàíûí
Èñëàìè Øóðà Ìÿúëèñèíäÿ Õîúàëû ñîéãûðûìûíà áàõûëàúàüûíà âÿ ãèéìÿò âåðèëÿúÿéèíÿ
öìèä åòäèéèíè äåéèá.
ßëè Ðÿáèè Àçÿðáàéúàí èëÿ Èðàí àðàñûíäàêû
ÿëàãÿëÿðèí ùàçûðêû ñÿâèééÿñèíèí ìÿìíóíëóã
äîüóðäóüóíó äèããÿòÿ
÷àòäûðûá. Î, èêè þëêÿ àðàñûíäà õöñóñèëÿ èãòèñàäè
ÿëàãÿëÿðèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè ö÷öí éàõøû èìêàíëàðûí îëäóüóíó âÿ áó
ìÿñÿëÿäÿ ìàðàãëû îëäóãëàðûíû áèëäèðèá. Ãàðøûëûãëû ÿëàãÿëÿðèí âÿ ïàðëàìåíòëÿðàðàñû äîñòëóüóí
þíÿìèíäÿí äàíûøàí ßëè
Ðÿáèè éàõûí ýöíëÿðäÿ
Èðàíûí ìöäàôèÿ íàçèðèíèí äÿ Àçÿðáàéúàíà
ñÿôÿðèíèí ýþçëÿíèëäèéèíè ãåéä åäèá.
Áèëäèðèëèá êè, Èðàí ãàðäàø Àçÿðáàéúàí
õàëãûíû ùÿð çàìàí äÿñòÿêëÿéèá âÿ Àçÿðáàéúàíûí ìöñòÿãèëëèéèíè èëê òàíûéàí þëêÿëÿðäÿí îëóá. Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí,
Äàüëûã Ãàðàáàü ïðîáëåìèíèí ùÿëÿ äÿ ùÿëë
îëóíìàìàñûíû òÿÿññöô ùèññè èëÿ ãåéä
åäÿí ßëè Ðÿáèè áó ïðîáëåìèí òåçëèêëÿ
ÿäàëÿòëè øÿêèëäÿ, áåéíÿëõàëã ùöãóãóí
ïðèíñèïëÿðè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùÿëëèíè òàïàúàüûíà èíàíäûüûíû äåéèá. Íàçèð ìöíàãèøÿíèí
ÿäàëÿòëè ùÿëëè ö÷öí Èðàíûí ùÿð çàìàí ñÿé
ýþñòÿðìÿéÿ ùàçûð îëäóüóíó âóðüóëàéûá.
3
www.yeniazerbaycan.com
18 àïðåë 2015-úè èë, øÿíáÿ / ¹ 068 (4467)
ßôãàíûñòàí Àçÿðáàéúàí èëÿ ñèéàñè, èãòèñàäè, ùóìàíèòàð Àçÿðáàéúàí-×èí ÿìÿêäàøëûüûíûí èíêèøàôûíà ãàíóíâåðèúè
ñàùÿëÿðäÿ ÿëàãÿëÿðèí äàùà äà èíêèøàôûíäà ìàðàãëûäûð
îðãàíëàð àðàñûíäà ÿëàãÿëÿð áþéöê òþùôÿ âåðèð
Àïðåëèí 17-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Áàø íàçèðèíèí ìöàâèíè ßëè ßùìÿäîâ ßôãàíûñòàíûí þëêÿìèçäÿêè ñÿôèðè Ìîùàììàä Òàãè Õàëèëè èëÿ ýþðöøöá.
Íàçèðëÿð Êàáèíåòèíèí
ìÿòáóàò
õèäìÿòèíäÿí
ÀÇßÐÒÀÚ-à áèëäèðèáëÿð êè,
ñÿôèð ðåñïóáëèêàìûçûí ðåýèîíäà ñöëùöí âÿ ÿìèíàìàíëûüûí áÿðãÿðàð îëìàñû
áàõûìûíäàí òÿùëöêÿñèçëèê
ìÿñÿëÿëÿðèíÿ âåðäèéè òþùôÿëÿðè éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèá. Î, þëêÿñèíèí Àçÿðáàéúàíëà ñèéàñè, èãòèñàäè,
ùóìàíèòàð ñàùÿëÿðäÿ ãàðøûëûãëû ÿëà-
ãÿëÿðèí äàùà äà èíêèøàô åòäèðèëìÿñèíäÿ ìàðàãëû îëäóüóíó áèëäèðèá.
Äþâëÿòëÿðàðàñû ìöíàñèáÿòëÿðèí
ñÿâèééÿñèíäÿí ìÿìíóíëóüóíó áèëäèðÿí Áàø íàçèðèí
ìöàâèíè ßëè ßùìÿäîâ
Àçÿðáàéúàí èëÿ ßôãàíûñòàí àðàñûíäà èêèòÿðÿôëè ôàéäàëû ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàô
åòäèðèëìÿñèíèí,
ùàáåëÿ
áåéíÿëõàëã ñöëùöí âÿ ðåýèîíàë ñàáèòëèéèí ãîðóíìàñû íàìèíÿ öìóìè ñÿéëÿðèí
áóíäàí ñîíðà äà äàâàì
åòäèðèëìÿñèíèí çÿðóðèëèéèíè
âóðüóëàéûá.
Ýþðöøäÿ ãàðøûëûãëû ìàðàã äîüóðàí áèð ñûðà äèýÿð ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà äà ôèêèð ìöáàäèëÿñè
àïàðûëûá.
Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíäÿ
Òàúèêèñòàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè èëÿ ýþðöø îëóá
Àïðåëèí 17-äÿ Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ìöáàðèç Ãóðáàíëûíûí Òàúèêèñòàí Ðåñïóáëèêàñû Ùþêóìÿòè éàíûíäà Äèíè
Èøëÿð, Ìèëëè ßíÿíÿëÿðèí, Øÿíëèêëÿðèí âÿ Ìÿðàñèìëÿðèí Òÿíçèìëÿíìÿñè öçðÿ Êîìèòÿíèí
ñÿäðè Ñóëåéìàí Äàâëàòîâóí
áàø÷ûëûã åòäèéè íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòè èëÿ ýþðöøö îëóá.
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè,
ýþðöøäÿ äèíè àäÿò-ÿíÿíÿëÿð,
áó ñàùÿäÿ ÿìÿêäàøëûã, àëè
ìÿêòÿáëÿðäÿ Èñëàì òåîëîýèéàñûíûí òÿäðèñè, úÿìèééÿòäÿ äèí èëÿ áàüëû
ìöàñèð ïðîáëåìëÿð, ðàäèêàë äèíè úÿðÿéàí-
ëàðà ãàðøû ìöáàðèçÿíèí ãàíóíâåðèúèëèê âÿ
íîðìàòèâ-ùöãóãè ÿñàñëàðû ìÿñÿëÿëÿðè ìö-
çàêèðÿ åäèëèá. Ùÿð èêè þëêÿäÿ
äèíè åêñòðåìèñò úÿðÿéàíëàðûí
éàðàíìàñû åùòèìàëû âÿ áó êèìè íåãàòèâ ùàëëàðûí ãàðøûñûíûí
àëûíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ôèêèð
ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ
Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ìöáàðèç Ãóðáàíëû áèëäèðèá êè,
äöíéàíûí òîëåðàíòëûã âÿ ìóëòèêóëòóðàëèçì ìÿðêÿçëÿðèíäÿí
áèðèíÿ ÷åâðèëìÿêäÿ îëàí Àçÿðáàéúàíäà ìöõòÿëèô äèíëÿðèí
íöìàéÿíäÿëÿðè ñöëù øÿðàèòèíäÿ éàøàéûð.
Ñöëåéìàí Äàâëàòîâ Àçÿðáàéúàíäàêû
äèíè òîëåðàíòëûüû éöêñÿê äÿéÿðëÿíäèðèá.
Àçÿðáàéúàíûí âÿ ×èíèí ãàíóíâåðèúè îðãàíëàðû àðàñûíäà ÿëàãÿëÿð þëêÿëÿðèìèçèí ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ ÿìÿêäàøëûüûíà áþéöê òþùôÿ
âåðèð.
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè, áó
ôèêèðëÿð Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Ìÿúëèñè
íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí Öìóì÷èí
Ñèéàñè Ìÿøâÿðÿò Øóðàñûíûí ñÿäð
ìöàâèíè Ìà Áèàî èëÿ ýþðöøöíäÿ
ñÿñëÿíèá.
Íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíÿ Ìèëëè
Ìÿúëèñèí Àçÿðáàéúàí-×èí ïàðëàìåíòëÿðàðàñû ÿëàãÿëÿð öçðÿ èø÷è
ãðóïóíóí ðÿùáÿðè Ñèéàâóø Íîâðóçîâ, àãðàð ñèéàñÿò êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Åëäàð Èáðàùèìîâ, ñîñèàë ñèéàñÿò êîìèòÿñèíèí ñÿäðè
Ùàäè Ðÿúÿáëè, äåïóòàòëàð Úàâàíøèð Ïàøàçàäÿ, Ùöñåéíáàëà Ìèðÿëÿìîâ, ßëèàüà
Ùöñåéíîâ âÿ Õàíëàð Ôÿòèéåâ äàõèëäèð.
Òÿðÿôëÿð Àçÿðáàéúàí èëÿ ×èíèí éàõûí
äîñò îëäóãëàðûíû âóðüóëàéàðàã, ùàçûðäà
äþâëÿò áàø÷ûëàðû Èëùàì ßëèéåâ âÿ Ñè Úèíïèíèí ÿëàãÿëÿðèìèçèí èíêèøàôûíà âåðäèêëÿðè
äèããÿòèí ÿìÿêäàøëûüûìûçäà éåíè èìêàíëàð à÷äûüûíû ãåéä åäèáëÿð. Þòÿí èëèí ìàéûíäà Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí ×èíÿ èøýöçàð ñÿôÿðè çàìàíû ×ÕÐ
Ñÿäðè Ñè Úèíïèí èëÿ êå÷èðäèéè ýþðöøäÿ áèð
äàùà âóðüóëàíûá êè, ùÿëÿ ãÿäèì Èïÿê Éîëó äþâðöíäÿ éàðàíìûø ÿëàãÿëÿðèí ìöàñèð
äþâðäÿ äàùà äà ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè ùÿð èêè
òÿðÿôèí ìàðàãëàðûíà óéüóíäóð.
Ýþðöøäÿ ×èíèí Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè
áöòþâëöéöíö äÿñòÿêëÿìÿñè âÿ ìöñòÿãèëëèê èëëÿðèíäÿ þëêÿìèçÿ ýþñòÿðäèéè êþìÿê
éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèëèá. Ãåéä îëóíóá êè,
Àçÿðáàéúàí þç íþâáÿñèíäÿ “Âàùèä ×èí”
ñèéàñÿòèíè äÿñòÿêëÿéèð, áó þëêÿíèí äàõèëè
èøëÿðèíÿ ùÿð ùàíñû ìöäàõèëÿíè éîëâåðèëìÿç ùåñàá åäèð.
Òÿðÿôëÿð èêè þëêÿ àðàñûíäàêû òàðèõè ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôûíäà ãÿäèì Èïÿê Éîëóíóí
õöñóñè ðîëóíó âóðüóëàéûáëàð. ×ÕÐ Ñÿäðè
Ñè Úèíïèíèí ãÿäèì Èïÿê Éîëó èãòèñàäè äÿùëèçè òÿøÿááöñöíöí èëê îëàðàã Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì
ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí äÿñòÿêëÿíäèéè
áèëäèðèëèá, áó ëàéèùÿíèí òÿêúÿ ðåýèîíóí äåéèë, ùÿì÷èíèí äöíéà èãòèñàäèééàòûíûí èíêèøàôûíà áþéöê òÿêàí
âåðÿúÿéèíÿ ÿìèíëèê èôàäÿ îëóíóá.
Ýþðöøäÿ èêè þëêÿíèí ãàíóíâåðèúè îðãàíëàðû âÿ ùàêèì ïàðòèéàëàðû
àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí ùàçûðêè ñÿâèééÿñèíäÿí ìÿìíóíëóã èôàäÿ åäèëèá,
áó úöð òÿìàñëàðûí þëêÿëÿðèìèçèí
ÿìÿêäàøëûüûíà áþéöê òþùôÿëÿð âåðäèéè âóðüóëàíûá. Òÿðÿôëÿð äîñò þëêÿëÿð îëàí
Àçÿðáàéúàí èëÿ ×èí àðàñûíäà ñèéàñè, èãòèñàäè, ùóìàíèòàð âÿ ãàðøûëûãëû ìàðàã äîüóðàí äèýÿð ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà äà ýåíèø ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûáëàð.
Ñÿôÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí ×èí Êîììóíèñò
Ïàðòèéàñû Ìÿðêÿçè Êîìèòÿñèíèí áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿð öçðÿ íàçèð ìöàâèíè Úîó Ëè,
Øàíõàé øÿùÿð ðÿùáÿðëèéè èëÿ äÿ ýþðöøëÿðè
êå÷èðèëèá. Íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè, ùÿì÷èíèí
àëòåðíàòèâ âÿ áÿðïà îëóíàí åíåðæè ñàùÿñèíäÿ òàíûíìûø Ùàíåðýé øèðêÿòèíäÿ îëóá,
îíóí ìöÿññèñÿëÿðèíäÿ èñòåùñàë åäèëÿí
ìÿùñóëëàðûí ñÿðýèñèíÿ áàõûá.
Èîðäàíèéà ìÿòáóàòûíäà ýþðêÿìëè øÿðãøöíàñ àëèì
Àèäà Èìàíãóëèéåâà ùàããûíäà ìÿãàëÿ äÿðú îëóíóá ÊÈÂ ðÿùáÿðëÿðè èëÿ ýþðöøäÿ ìèëëè ìÿíÿâè âÿ äèíè
äÿéÿðëÿð ìþâçóñóíäà ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëûá
“Àèäà Èìàíãóëèéåâà þìðöíö ÿðÿá
âÿ Øÿðã òÿäãèãàòëàðûíà ùÿñð åòìèø
àçÿðáàéúàíëû àëèìäèð”. ÀÇßÐÒÀÚ-ûí
õöñóñè ìöõáèðè Àñéà Ùàúûçàäÿíèí Èîðäàíèéàäà ÷ûõàí ýöíäÿëèê “ßë-Ãàä” ãÿçåòèíäÿ äÿðú îëóíìóø ìÿãàëÿñè áåëÿ
àäëàíûð.
Ýþðêÿìëè øÿðãøöíàñ àëèì, ôèëîëîýèéà
åëìëÿðè äîêòîðó, ïðîôåññîð, ïåäàãîã Àèäà Íÿñèð ãûçû Èìàíãóëèéåâàéà ùÿñð
îëóíìóø ìÿãàëÿäÿ äåéèëèð êè, ÿðÿá äöíéàñû áÿøÿð ìÿäÿíèééÿòèíè ìèñèëñèç ÿñÿðëÿð èëÿ çÿíýèíëÿøäèðèá. Àëèìëÿð, òÿäãèãàò÷ûëàð, òÿðúöìÿ÷èëÿð îëìàäàí áó ÿñÿðëÿð
äöíéàíûí èíòåëëåêòóàë-ôÿëñÿôè ìÿêàíûíà
÷ûõà áèëìÿçäè. Îäóð êè, ìöàñèð ÿðÿá
äöíéàñûíûí þìðöíö çÿíýèí ÿðÿá ìÿäÿíèééÿòèíèí âÿ ÿäÿáèééàòûíûí àðàøäûðûëìàñûíà ùÿñð åòìèø, ÿðÿá ôÿëñÿôè ôèêðèíèí áöòöí äöíéàéà èíòåãðàñèéàñûíûí áàøëàíüûúûíû ãîéìóø àëèìëÿðèí àäëàðûíû þéðÿíìÿñè ÿäàëÿòëè îëàðäû.
Ìÿãàëÿäÿ äåéèëèð: “ÕÕ ÿñð øÿðãøöíàñëûüûíûí òàðèõèíäÿ Àèäà Èìàíãóëèéåâàíûí àäû ìöñòÿñíà éåð òóòóð. Î, ÿðÿá
ÿäÿáèééàòûíûí òÿäãèãàò÷ûñû âÿ Ìöãÿääÿñ Ãóðàíè-Êÿðèìèí òÿðúöìÿ÷èñè Èãíàòè Êðà÷êîâñêè (1883-1951-úè èëëÿð)
âÿ äèýÿð áþéöê àëèìëÿðëÿ áÿðàáÿð, þç
åëìè àõòàðûøëàðû èëÿ äöíéàíû ÿðÿá ïîåçèéàñû âÿ íÿñðè, ÿðÿá ôèëîëîýèéàñû,
ìöàñèð ÿðÿá ÿäÿáèééàòû, ìÿäÿíèééÿòè
èëÿ òàíûø åäèðäè”.
Õöñóñè âóðüóëàíûð êè, èñòåäàäëû àëèì
âÿ èúòèìàè õàäèì À.Èìàíãóëèéåâà Àçÿðáàéúàíûí òàðèõèíäÿ èëê ãàäûí øÿðãøöíàñ
àëèì, ôèëîëîýèéà åëìëÿðè äîêòîðó âÿ ïðîôåññîð, Àçÿðáàéúàí øÿðãøöíàñëûüûíäà
ìöùàúèð ÿðÿá ÿäÿáèééàòûíûí èëê ãàäûí
òÿäãèãàò÷ûñû, Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí Øÿðãøöíàñëûã Èíñòèòóòóíóí äèðåêòîðó
âÿçèôÿñèíè òóòàí èëê ãàäûí îëóá. Î, Öìóìèòòèôàã Øÿðãøöíàñëàð Úÿìèééÿòèíèí âÿ
Øÿðã ßäÿáèééàòûíûí Òÿäãèãè öçðÿ Öìóìèòòèôàã ßëàãÿëÿíäèðìÿ Øóðàñûíûí öçâö
îëóá. Àçÿðáàéúàíëû àëèì áó ãóðóìëàð
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ÿðÿá ìÿäÿíèééÿòèíèí,
ÿäÿáèééàòûíûí âÿ ôèëîëîýèéàñûíûí þéðÿíèëìÿñèíÿ âÿ òÿáëèüèíÿ áþéöê òþùôÿ âåðèá.
Àçÿðáàéúàí øÿðãøöíàñëûã ìÿêòÿáèíèí
ïàðëàã íöìàéÿíäÿñè, åëìè èúòèìàèééÿòäÿ áþéöê íöôóç ñàùèáè îëàí ñàíáàëëû åëì
õàäèìè Àèäà õàíûì ÿðÿá ÿäÿáèééàòû âÿ
ôèëîëîýèéàñûíûí òàðèõè ñàùÿñèíäÿ àðàøäûðìàëàðûí àêòóàë ìÿñÿëÿëÿðèíÿ ùÿñð îëóíìóø åëìè êîíôðàíñëàðäà âÿ ñèìïîçèóìëàðäà Àçÿðáàéúàíû òÿìñèë åäèá.
Ìöÿëëèô éàçûð êè, Àçÿðáàéúàí àëèìè
éåíè ÿðÿá ÿäÿáèééàòû âÿ ÿðÿá þëêÿëÿðèíäÿ ìÿäÿíè èíòèáàù òàðèõè ñàùÿñèíäÿ íö-
ôóçëó ìöòÿõÿññèñ êèìè àðòûã
þòÿí ÿñðèí 70-úè èëëÿðèíäÿ þç
ÿñÿðëÿðèíäÿ éåíè ÿðÿá ðîìàíòèçìèíèí ôÿëñÿôè èíêèøàôûíû èøûãëàíäûðûá, ìöàñèð ÿðÿá ÿäÿáèééàòûíûí ÿí ÿùÿìèééÿòëè úÿùÿòèíè - ùóìàíèçìè öçÿ ÷ûõàðûá.
Ìÿãàëÿäÿ äåéèëèð: “Î, þòÿí
ÿñðèí 20-úè èëëÿðèíèí ÿðÿá ìöùàúèð ÿäÿáèééàòûíûí ìöõòÿëèô
àñïåêòëÿðèíè ÿñàñëû øÿêèëäÿ
þéðÿíÿðÿê, þç ÿñÿðëÿðèíäÿ
ÿíÿíÿâè ôîðìàëàðäàí óçàãëàøìà ìåéèëëÿðèíè, ïîåçèéàäà ðîìàíòèçìèí âÿ íÿñðäÿ òÿíãèäè
ðåàëèçìèí òÿñäèã åäèëìÿñèíè, ùàáåëÿ
Øÿðã èëÿ Ãÿðá ìÿäÿíè ÿíÿíÿëÿðèíèí
ñèíòåçèíè åëìè úÿùÿòäÿí ÿñàñëàíäûðìàüà ÷àëûøûá êè, áó äà ÿðÿá äöíéàñûíäà ìöàñèð ôÿëñÿôè ôèêðèí òÿáëèüèíäÿ
áþéöê ðîë îéíàéûá”.
Ìÿãàëÿäÿ î äà âóðüóëàíûð êè, Àèäà
Èìàíãóëèéåâà Øÿðã èëÿ Ãÿðá ÿäÿáèééàòëàðûíûí ãàðøûëûãëû ÿëàãÿñèíè âÿ ãàðøûëûãëû
òÿñèðèíè ñèñòåìëè øÿêèëäÿ àðàøäûðàí èëê
àçÿðáàéúàíëû àëèì îëóá. Î þçöíöí ÷îõñàéëû åëìè ÿñÿðëÿðèíäÿ ìÿäÿíè ÿëàãÿëÿðèí ñèíòåçèíè, éàðàäûúû ìåòîäóí èíêèøàôûíû âÿ éåíè áÿäèè öñëóáóí ôîðìàëàøìàñûíû òÿùëèë åäèá. Áó äà òÿêúÿ ÿðÿá ÿäÿáèééàòûíûí äåéèë, ùÿì äÿ éåíè Øÿðã ÿäÿáèééàòëàðûíûí ùàìûñûíûí áó àñïåêòäÿ òÿùëèëè
ö÷öí ÷îõ ìöùöì çÿìèí éàðàäûð.
Ìÿãàëÿäÿ éåíè ÿðÿá ïîåçèéàñû âÿ
íÿñðè òàðèõèíäÿ áöòþâ áèð äþâðö ìöÿééÿí
åäÿí ýÿíú ÿðÿá éàçû÷ûëàðûíûí éàðàäûúûëûüûíû òÿäãèã åäÿí ïðîôåññîð À.Èìàíãóëèéåâàíûí åëìè ìàðàãëàð ñàùÿñè ÿòðàôëû òÿñâèð îëóíóð. Áóíëàð “Ìèõàèë Íóàéìå âÿ
Ãÿëÿì Àññîñèàñèéàñû”, “Úöáðàí Õÿëèë
Úöáðàí”, “Éåíè ÿðÿá ÿäÿáèééàòûíûí êîðèôåéëÿðè” ìîíîãðàôèéàëàðû, ùàáåëÿ 70-äÿí
÷îõ åëìè ìÿãàëÿ, î úöìëÿäÿí “ßðÿá ôèëîëîýèéàñû ìÿñÿëÿëÿðè”, “Øÿðã ôèëîëîýèéàñû
ìÿñÿëÿëÿðè”, “Øÿðãèí ïðîáëåìëÿðè: òàðèõ
âÿ ìöàñèðëèê”, “Éåíè ÿðÿá ÿäÿáèééàòûíûí
ôîðìàëàøìàñûíäà ãàðøûëûãëû ÿäÿáè ÿëàãÿëÿðèí ðîëó” âÿ ñ. ìÿãàëÿëÿðäèð. À.Èìàíãóëèéåâà Øÿðã ÿäÿáèééàòû ùàããûíäà áèð ñûðà
êèòàá âÿ ìÿãàëÿëÿðèí åëìè ðåäàêòîðóäóð.
Î, áþéöê ìààðèô÷èëèê âÿ èúòèìàè ôÿàëèééÿò
èëÿ ìÿøüóë îëóá, Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíèí øÿðãøöíàñëûã ôàêöëòÿñèíäÿ ÿðÿá
ÿäÿáèééàòûíäàí âÿ ôèëîëîýèéàñûíäàí äÿðñ
äåéèá, ôÿàë øÿêèëäÿ òÿðúöìÿ÷èëèê ôÿàëèééÿòè èëÿ ìÿøüóë îëóá. Îíóí ðÿùáÿðëèéè èëÿ
îíëàðúà àëèì åëìè ùÿéàòà âÿñèãÿ àëûá.
Ìöÿëëèô éàçûð: “Àèäà õàíûì Èìàíãóëèéåâàíûí ýþðêÿìëè ÿðÿáøöíàñ àëèì êèìè áþéöê ïîïóëéàðëûã ãàçàíìàñûíà
îíóí éöêñÿê èíòåëëåêòè, ýþçÿë õàñèééÿòè, áÿäèè èñòåäàäû, ìÿãñÿäéþíëöëöéö,
ñàðñûëìàç ïðèíñèïèàëëûüû, åëìè áàõûøëàðûíû ÿñàñëàíäûðìàã áàúàðûüû, ùàáåëÿ
ìöêÿììÿë âÿ íÿúèá àóðàñû êþìÿê
åäèá. Îíäà èíñàíèééÿò, ïåøÿêàðëûã âÿ
ãàäûí èíúÿëèéè ùàðìîíèê áèðëÿøèá”.
Ìÿãàëÿäÿ äåéèëèð êè, Àèäà Èìàíãóëèéåâàíûí äÿðèí åëìè òÿôÿêêöðö, äöíéàýþðöøö âÿ ýåíèø áàõûøëàðû îíà íÿèíêè åëìè
èúòèìàèééÿò, ùÿòòà ñàäÿ èíñàíëàðûí àðàñûíäà ùþðìÿò ãàçàíäûðûá. Îíóí ñÿìèìèëèéèíè, õåéèðõàùëûüûíû òÿêúÿ þëêÿìèçäÿ
äåéèë, îíóí ùöäóäëàðûíäàí êÿíàðäà äà
÷îõñàéëû òÿëÿáÿëÿðè, äîñòëàðû, ùÿìêàðëàðû
ãåéä åäèðëÿð. “Àèäà õàíûì Èìàíãóëèéåâà òÿêúÿ åëìÿ ñîíñóç ñÿäàãÿòèí
äåéèë, ùÿì äÿ ÷ÿòèí âÿçèééÿòÿ äöøÿí
àäàìà êþìÿê åòìÿêëÿ õåéèðõàùëûüûí
ÿñë òèìñàëû îëóá” - äåéÿ ìöÿëëèô éàçûð.
Ìÿãàëÿäÿ âóðüóëàíûð: “Ìöÿëëèìëÿð,
æóðíàëèñòëÿð àðàñûíäà òÿðáèéÿ àëìûø,
ìÿøùóð êöáàð íÿñëèí ïàðëàã íöìàéÿíäÿñè Àèäÿ Èìàíãóëèéåâàíûí ãàäûí
ùÿðÿêàòû òàðèõèíäÿ õöñóñè éåðè âàð.
Îíóí ùÿð èêè ãûçû - Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè, Ìèëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû, ÓÍÅÑÚÎ-íóí âÿ ÈÑÅÑÚÎ-íóí
õîøìÿðàìëû ñÿôèðè Ìåùðèáàí ßëèéåâà
âÿ Ìîñêâà Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíèí
Áàêû ôèëèàëûíûí ðåêòîðó, Àçÿðáàéúàí
Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí ìöõáèð
öçâö, ôèëîëîýèéà åëìëÿðè äîêòîðó, ïðîôåññîð Íÿðýèç Ïàøàéåâà àíàëàðûíûí
èäåéàëàðûíûí äàâàì÷ûëàðûäûð. Îíëàð
Àçÿðáàéúàíûí ìÿäÿíè âÿ åëìè èðñèíèí
äöíéà ìÿäÿíè âÿ åëìè ìöùèòè èëÿ ãàðøûëûãëû ÿëàãÿëÿðèíÿ âÿ ãàðøûëûãëû òÿñèðëÿðèíÿ íàèë îëìàã ìÿãñÿäèëÿ îíóí
ãîðóíóá ñàõëàíìàñûíà êþìÿê ýþñòÿðìÿéè äàâàì åòäèðèðëÿð”.
Ìöÿëëèô äèããÿòè áåëÿ áèð ôàêòà äà úÿëá
åäèð: 2006-úû èëäÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ÈÑÅÑÚÎ èëÿ ÿìÿêäàøëûüû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ À.Èìàíãóëèéåâàíûí “Éåíè ÿðÿá
ÿäÿáèééàòûíûí êîðèôåéëÿðè” êèòàáû ÿðÿá äèëèíÿ òÿðúöìÿ åäèëÿðÿê íÿøð îëóíóá. Áóðàäà àëèì ö÷ ãàáàãúûë ÿðÿá éàçû÷ûñûíûí Úöáðàí Õÿëèë Úöáðàí, Ìèõàèë Íóàéìÿ âÿ
ßìèí ÿð-Ðåéùàíûí òèìñàëûíäà ìöâàôèã
òàðèõè äþâðöí ìÿíÿâè âÿ ìÿäÿíè êîíòåêñòèíèí åíñèêëîïåäèéàñûíû, Øÿðã ìöäðèêëèéè èëÿ Ãÿðá äÿéÿðëÿðèíèí ãîâóøìàñûíû, ÿðÿá ðóùóíóí ÿáÿäèéàøàðëûüûíû àðàøäûðàðàã öçÿ ÷ûõàðûá. Êèòàá ÿðÿá àëèìëÿðè,
áèð ÷îõ þëêÿëÿðèí ýþðêÿìëè øÿðãøöíàñëàðû
àðàñûíäà áþéöê ÿêñ-ñÿäà äîüóðóá. Îíëàð Àèäà õàíûìûí ÷îõèëëèê ìÿùñóëäàð ôÿàëèééÿòèíÿ éöêñÿê ãèéìÿò âåðèáëÿð. Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñû âÿ Áþéöê Áðèòàíèéàíûí Îêñôîðä Óíèâåðñèòåòèíèí
Èáí ßðÿáè Úÿìèééÿòè òÿðÿôèíäÿí òÿøêèë
îëóíìóø “Øÿðã âÿ Ãÿðá: îðòàã ìÿíÿâè
äÿéÿðëÿð, åëìè-ÿäÿáè ÿëàãÿëÿð” ìþâçóñóíäà Áåéíÿëõàëã Èáí ßðÿáè ñèìïîçèóìóíäà, ùàáåëÿ ÀÌÅÀ òÿðÿôèíäÿí òÿøêèë
îëóíìóø “Øÿðã õàëãëàðû ÿäÿáèééàòû” áåéíÿëõàëã êîíôðàíñûíäà äöíéàíûí áèð ÷îõ
þëêÿëÿðèíèí áþéöê àëèìëÿðè éåêäèë ôèêèðäÿ
îëóáëàð êè, À.Èìàíãóëèéåâàíûí ÷îõøàõÿëè
åëìè ôÿàëèééÿòè äöíéà ìÿäÿíè íàèëèééÿòëÿðè õÿçèíÿñèíÿ ÿâÿçñèç òþùôÿ âåðèá.
Ìÿãàëÿíèí ñîíóíäà ãåéä îëóíóð êè,
àçÿðáàéúàíëû àëèì ãûñà, ëàêèí ìÿíàëû
þìðöíö Øÿðã ìÿäÿíèééÿòè âÿ ÿäÿáèééàòûíûí òÿäãèãèíÿ ùÿñð åäÿðÿê, êå÷ìèø
âÿ ìöàñèð äþâðöí äÿðèí ôÿëñÿôè òÿôÿêêöðö àðàñûíäàêû ýþçÿýþðöíìÿç ÿëàãÿëÿðè
öçÿ ÷ûõàðìàüà úÿùä åäèá. Àèäà õàíûìûí èíòåëëåêòóàë èðñè Àçÿðáàéúàíûí ÿðÿá
þëêÿëÿðè èëÿ éàõûíëàøìàñûíäà, äþâëÿòëÿðèìèç àðàñûíäà ìöíàñèáÿòëÿðèí èíêèøàôûíäà áó ýöí äÿ ìöùöì ðîë îéíàéûð. Øöáùÿñèç êè, îíà íÿèíêè àëèì êèìè ïàðëàã
íÿòèúÿëÿð ÿëäÿ åòìÿê, ùÿì äÿ þç õàëãûíûí ãÿëáèíäÿ êàìèëëèéèí ðÿìçè êèìè ãàëìàã ìöéÿññÿð îëóá.
Àïðåëèí 17-äÿ Ìÿòáóàò Øóðàñû âÿ Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ
Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí áèðýÿ òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ áèð ñûðà êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèíèí ðÿùáÿðëÿðè
èëÿ ýþðöø êå÷èðèëèá. Ýþðöøäÿ
“Ìèëëè ìÿíÿâè âÿ äèíè äÿéÿðëÿð:
òàðèõèëèê âÿ ìöàñèðëèê” ìþâçóñóíäà ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëûá.
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè,
Ìÿòáóàò Øóðàñûíûí ñÿäðè ßôëàòóí
Àìàøîâ áåëÿ òÿäáèðëÿðèí òÿøêèëèíèí áþéöê ÿùÿìèééÿò äàøûäûüûíû
ñþéëÿéèá. Áèëäèðèá êè, áó ýþðöøëÿð
ìåäèà òÿìñèë÷èëÿðèíÿ äþâëÿò ãóðóìëàðûíûí
ðÿùáÿðëÿðè èëÿ ùÿð ùàíñû áèð ìàðàã äîüóðàí
ìþâçóíóí ìöçàêèðÿñèíÿ èìêàí éàðàäûð.
Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ìöáàðèç Ãóðáàíëû Àçÿðáàéúàíäà êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèíèí
èúòèìàè ðÿéèí ôîðìàëàøìàñûíäàêû ðîëóíäàí äàíûøûá.
Êîìèòÿ ñÿäðè þëêÿäÿêè ìþâúóä äèíè
äóðóìäàí ñþùáÿò à÷ûá. Áèëäèðèá êè, þëêÿäÿ ðàäèêàë äèíè úÿðÿéàíëàðûí éàéûëìàñûíà
èìêàí âåðèëìèð âÿ âåðèëìÿéÿúÿê. Ñÿäð
äåéèá: “Áèç êëàññèê Èñëàì þëêÿñèéèê. Èêèíúèñè, äöíéÿâèëèê áèçÿ äàùà õàñäûð. Èñëàìûí éàéûëìàñûíäàí ñîíðà áó äèí þçöíöí
ìöÿééÿí ìÿíàäà ìþâãåëÿðèíèí çÿèôëÿìÿñè ïðîñåñèíÿ øàùèä îëóá. ÑÑÐÈ äþâðöíäÿ Èñëàì äèíèíè ñûðàäàí ÷ûõàðìàüà
÷àëûøûáëàð. Òàðèõäÿ ùàíñû ùþêìäàð äèíëÿ
ñàâàøìàüà ÷àëûøñà, î ìÿùâ îëóá. Èñëàì
äèíè þçöíäÿí áàøãà äèýÿð äèíëÿðè èíêàð
åòìèð. Àçÿðáàéúàí õàëãû ùÿëÿ êå÷ìèø Ñîâåò Èòòèôàãû äþíÿìèíäÿ þç äèíèíè ãîðóéóá
ñàõëàéûá. Àçÿðáàéúàí õóðàôàòà ãàðøû ìöáàðèçÿäÿ Øÿðãäÿ íöìóíÿ îëóá. Õóðàôàòà
ãàðøû ìöáàðèçÿ äèíÿ ãàðøû ìöáàðèçÿ äåéèë. Îíà ýþðÿ äÿ ðàäèêàë úÿðÿéàíëàðà ãàðøû ìöáàðèçÿ äÿ äèíÿ ãàðøû ìöáàðèçÿ äåéèë. Àçÿðáàéúàíäà 2000 ìÿñúèä âàð. Áèç
èãòèñàäèééàòäà à÷ûã ãàïû åëàí åòñÿê äÿ,
ìÿíÿâè àëÿìäÿ à÷ûã ãàïû åëàí åäÿ áèëìÿðèê. Äöíéàíûí èñòÿíèëÿí øèðêÿòè ýÿëèá
áóðàäà èø ýþðÿ áèëÿð. Àììà èñòÿíèëÿí äèíè úÿðÿéàíûí áóðàäà éàéûëìàñûíà èìêàí
âåðÿ áèëìÿðèê. Ìèëëè ìÿíÿâè äÿéÿðëÿð ùÿð
áèð þëêÿíèí þçöíÿ ìÿõñóñäóð. Áàõìàéàðàã êè, Àçÿðáàéúàí òîëåðàíò þëêÿäèð, àíúàã òîëåðàíòûã äåéÿ þç ìþâãåëÿðèìèçè äÿ
áàøãàñûíà ýöçÿøòÿ ýåäÿ áèëìÿðèê. Òîëåðàíòëûã î äåìÿê äåéèë êè, ðàäèêàë úÿðÿéàíëàð áóðàäà èñòÿäèéèíè åäÿ áèëÿð. Ìèëëè ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèìèçÿ ìöäàõèëÿ åäèëÿíäÿ
áó, àðòûã òîëåðàíòëûã îëìóð. Òîëåðàíòëûã
äþçöìëö éàíàøìà äåìÿêäèð. Áèç ùÿì
õðèñòèàíëûãäàí, ùÿì äÿ Èñëàìäàí ýÿëÿí
ðàäèêàë úÿðÿéàíëàðûí ãàðøûñûíû àëìàëûéûã”.
Ì.Ãóðáàíëû ÷ûõûøûíäà ñîí èëëÿð Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ Àçÿðáàéúàíäà ýåäÿí äèíàìèê èíêèøàô ïðîñåñëÿðèíèí áèð ÷îõ ñàùÿëÿðëÿ éàíàøû, ìèëëè
ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèí ãîðóíìàñû ñàùÿñèíäÿ
äÿ èíêèøàôà ýåíèø èìêàíëàð à÷äûüûíû ñþéëÿéèá. Áèëäèðèëèá êè, Àçÿðáàéúàíäà ìèëëè
ìÿíÿâè äÿéÿðëÿð ùÿìèøÿ äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ îëóá. Áöòöí äèíëÿðÿ ùþðìÿò ýþñòÿðèëèá, ãàðøûëûãëû ìöíàñèáÿòëÿð éöêñÿê ñÿâèééÿäÿäèð. Ìèëëè ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèí òÿðêèá ùèññÿñè îëàí èñëàìè äÿéÿðëÿðÿ õöñóñèëÿ ùþðìÿòëÿ éàíàøûëûá. Àçÿðáàéúàíäà Èñëàì äèíèíèí àïàðûúû äèí îëìàñû ðÿñìè øÿêèëäÿ òÿñáèò îëóíìóð. Ëàêèí áèç Èñëàì äèíèíèí äÿéÿðëÿðèíè äàèì ãîðóìóøóã.
“Àçÿðáàéúàí” ãÿçåòèíèí áàø ðåäàêòîðó, Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Áÿõòèéàð Ñàäûãîâ áèëäèðèá êè, ìöñòÿãèëëèéèí áèçÿ áÿõø åòäèéè ÿí áþéöê íåìÿòëÿðäÿí áèðè äÿ ñÿðáÿñò
øÿêèëäÿ èáàäÿò åòìÿê èìêàíûìûçûí îëìàñûäûð. Ãÿäèì òàðèõÿ ìàëèê Àçÿðáàéúàíûí
þçöíÿìÿõñóñ àäÿò-ÿíÿíÿëÿðè,
ìèëëè ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðè âàð. Áèçèì ìèëëè ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèìèç
è÷ÿðèñèíäÿ Èñëàì äèíè ÷îõ þíÿìëè éåð òóòóð. Ñîâåòëÿð äþâðöíäÿ
ìöõòÿëèô ôîðìàëàðäà åäèëÿí òÿçéèãëÿðÿ áàõìàéàðàã, õàëãûìûç
àäÿò-ÿíÿíÿëÿðèíè, äèíèíè ãîðóéóá ñàõëàéà áèëäè. Ùÿìèí äþâðäÿ áèçèì õåéëè òàðèõè, äèíè àáèäÿëÿðèìèç, ìÿñúèäëÿðèìèç ìÿùâ
îëóíäó. Àíúàã äèíè èíñàíëàðûí
ãÿëáèíäÿí ñèëìÿê èñòÿéè áàø òóòìàäû. Õàëãûìûç Èñëàì äèíèíè,
ìèëëè ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèíè éàøàòäû.
Áèëäèðèëèá êè, äèí ÷îõ ùÿññàñ ìþâçóäóð,
äèí áèçèì òàðèõèìèçäèð, ìÿíÿâèééàòûìûçäûð,
ìÿíÿâè äÿéÿðèìèçäèð. Áóíà ýþðÿ äÿ êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðè äèí ìþâçóñóíäà
éàçàðêÿí åùòèéàòëû îëìàëûäûðëàð.
Ìÿòáóàò Øóðàñû Èäàðÿ Ùåéÿòèíèí öçâö,
“525-úè ãÿçåò”èí áàø ðåäàêòîðó Ðÿøàä
Ìÿúèä éàñ ìÿðàñèìëÿðèíèí êå÷èðèëìÿñè èëÿ
áàüëû þëêÿ ìèãéàñûíäà ýþðöëÿí èøëÿðäÿí
ñþç à÷ûá âÿ áó ïðîñåñÿ ìåäèàíûí äà áþéöê äÿñòÿê âåðäèéèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Øóðàíûí Èäàðÿ Ùåéÿòèíèí öçâö, “Èêè
ñàùèë” ãÿçåòèíèí áàø ðåäàêòîðó Âöãàð
Ðÿùèìçàäÿ ìåäèàíûí äèíè ìþâçóäà ìàòåðèàëëàðûí èøûãëàíäûðûëìàñûíäàêû ùÿññàñëûüûíûí ùÿì äÿ ìöùöì ïåøÿêàðëûã øÿðòè
îëäóüóíó ãåéä åäèá.
“Éåíè Àçÿðáàéúàí” ãÿçåòèíèí áàø ðåäàêòîðó Ùèêìÿò Áàáàîüëó áèëäèðèá êè, äèíè
ìþâçóäà ìààðèôëÿíäèðìÿ èøëÿðè ìÿòáóàò
âÿ èíòåðíåò èíôîðìàñèéà åùòèéàòëàðû èëÿ éàíàøû, òåëåâèçèéà âÿ ðàäèîëàðäà äà ìöíòÿçÿì øÿêèëäÿ àïàðûëìàëûäûð.
“Ñÿñ” ãÿçåòèíèí áàø ðåäàêòîðó Áÿùðóç Ãóëèéåâ ìåäèàíûí ôèêðèíè þéðÿíìÿê
ö÷öí ìöðàúèÿò åäÿ áèëÿúÿéè äèíè åêñïåðòëÿðèí ùàçûðëûüû ìÿñÿëÿñèíèí çÿðóðèëèéèíäÿí
ñþç à÷ûá.
Òÿäáèð Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí äèíëÿ
áàüëû ñèéàñÿòè, þëêÿìèçäÿ äèíè òîëåðàíòëûüûí âÿçèééÿòè, áó èñòèãàìÿòäÿ ÊÈÂ-ëÿðèí
öçÿðèíÿ äöøÿí âÿçèôÿëÿð áàðÿäÿ ìöçàêèðÿëÿðëÿ äàâàì åäèá.
Àêàäåìèê Àáåë Ìÿùÿððÿìîâ Ì.Â.Ëîìîíîñîâ
àäûíà ÌÄÓ-íóí ôÿõðè ïðîôåññîðó ñå÷èëèá
Ñàíêò-Ïåòåðáóðã Äþâëÿò Èãòèñàä Óíèâåðñèòåòèíäÿ 150-äÿê öçâö îëàí Àâðàñèéà
Óíèâåðñèòåòëÿð Àññîñèàñèéàñûíûí (ÀÓÀ)
ÕÛÛÛ ãóðóëòàéû êå÷èðèëèá.
Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíèí (ÁÄÓ)
ìÿòáóàò âÿ èíôîðìàñèéà øþáÿñèíäÿí
ÀÇßÐÒÀÚ-à áèëäèðèáëÿð êè, 100-äÿí ÷îõ
óíèâåðñèòåò ðåêòîðóíóí ãàòûëäûüû òÿäáèðäÿ
ÁÄÓ-íóí ðåêòîðó, Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû, àêàäåìèê Àáåë Ìÿùÿððÿìîâóí áàø÷ûëûã åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè äÿ èøòèðàê
åäèá.
Ãóðóëòàéäà ÀÓÀ-íûí ïðåçèäåíòè,
Ì.Â.Ëîìîíîñîâ àäûíà Ìîñêâà Äþâëÿò
Óíèâåðñèòåòèíèí (ÌÄÓ) ðåêòîðó, àêàäåìèê Âèêòîð Ñàäîâíè÷èíèí “Àâðàñèéà Óíèâåðñèòåòëÿðè Àññîñèàñèéàñûíûí ìöàñèð
ìÿðùÿëÿäÿ ôÿàëèééÿòè âÿ èíêèøàô ïðîãðàìû
ùàããûíäà” ìÿðóçÿñè äèíëÿíèëèá.
Ïëåíàð èúëàñäà ÁÄÓ-íóí ðåêòîðó,
àêàäåìèê À.Ìÿùÿððÿìîâ “Àâðàñèéà Óíèâåðñèòåòëÿðè Àññîñèàñèéàñû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
èíòåãðàñèéà ïðîñåñëÿðèíèí éåíè öôöãëÿðè”
ìþâçóñóíäà ìÿðóçÿ èëÿ ÷ûõûø åäèá.
Ãóðóëòàéäà òÿøêèëàòè ìÿñÿëÿëÿð äÿ
ìöçàêèðÿ îëóíóá. Àêàäåìèê Â.Ñàäîâíè÷è éåíèäÿí Àâðàñèéà Óíèâåðñèòåòëÿð Àññîñèàñèéàñûíûí ïðåçèäåíòè, àêàäåìèê À.Ìÿùÿððÿìîâ èñÿ âèòñå-ïðåçèäåíòè ñå÷èëèá.
Òÿäáèðäÿ ÁÄÓ-íóí ðåêòîðó, àêàäåìèê À.Ìÿùÿððÿìîâà Ì.Â.Ëîìîíîñîâ
àäûíà Ìîñêâà Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòè åëìè
øóðàñûíûí ãÿðàðû èëÿ “Ôóíäàìåíòàë âÿ òÿòáèãè åëìëÿðèí èíêèøàôûíäà áþéöê õèäìÿòëÿðèíÿ âÿ Ìîñêâà Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòè èëÿ
÷îõèëëèê ñÿìÿðÿëè ôÿàëèééÿòèíÿ ýþðÿ” áó àëè
ìÿêòÿáèí ôÿõðè ïðîôåññîðó äèïëîìó âÿ
ìåäàëû òÿãäèì îëóíóá.
ÁÄÓ-íóí ðåêòîðó, àêàäåìèê À.Ìÿùÿððÿìîâ èíäèéÿäÿê Òöðêèéÿ, Ðóìûíèéà,
Ãàçàõûñòàí, Óêðàéíà, Àëáàíèéà, ×èí
Õàëã Ðåñïóáëèêàñû, Éàïîíèéà, Ýöðúöñòàí âÿ äèýÿð þëêÿëÿðèí óíèâåðñèòåò âÿ àêàäåìèéàëàðûíûí ôÿõðè äîêòîðó âÿ ïðîôåññîðó àäûíà ëàéèã ýþðöëöá.
4
www.yeniazerbaycan.com
18 àïðåë 2015-úè èë, øÿíáÿ / ¹ 068 (4467)
ÓËÓ ÞÍÄßÐ ÙÅÉÄßÐ ßËÈÉÅ ÌÖÑÒßÃÈË ÀÇßÐÁÀÉÚÀÍ ÄÞÂËßÒÈÍÈÍ
ÓÜÓÐËÓ ÕÀÐÈÚÈ ÑÈÉÀÑßÒ ÊÎÍÑÅÏÑÈÉÀÑÛÍÛÍ ÌÖßËËÈÔÈÄÈÐ
Ìöàñèð äþâðäÿ áåéíÿëõàëã ñèéàñè
ïðîñåñèí çèääèééÿòëè âÿ ìöðÿêêÿá
õàðàêòåðè äöíéà ñèéàñÿòèíäÿ áàø âåðÿí ðàäèêàë äÿéèøèêëèêëÿðëÿ ìöÿééÿí
åäèëèð. Áó ýöí ìöàñèð ñèéàñè ïðîñåñèí äîìèíàíòëàðûíäàí áèðè îíäàí èáàðÿòäèð êè, õàëãëàð áåéíÿëõàëã ñèéàñÿòèí ïàññèâ îáéåêòëÿðè âÿçèééÿòèíäÿí
÷ûõìàüà âÿ ãëîáàë ãÿðàðëàð ãÿáóë
åäèëìÿñè ïðîñåñèíèí òàìùöãóãëó èøòèðàê÷ûëàðûíà ÷åâðèëìÿéÿ ÷àëûøûð. Áó
ïðîñåñäÿ õàðèúè ñèéàñÿò ãëîáàë ñèéàñè
èãëèìèí ôîðìàëàøìàñû âÿ áåéíÿëõàëã
ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìèíèí ÿñàñ ôÿàëèééÿòè àìèëëÿðèíäÿí áèðèäèð. Èñòÿíèëÿí
äþâëÿòèí ìèëëè ìàðàãëàðûíûí õàðèúè ñèéàñÿò òÿìèíàòû ïðîáëåìè ùÿìèøÿ àêòóàëäûð, ëàêèí ìöñòÿãèë èíêèøàô éîëóíà
ãÿäÿì ãîéìóø þëêÿ ãàðøûñûíäà áó
ïðîáëåìëÿ áàüëû òÿùäèäëÿð õöñóñèëÿ
àøêàð ýþðöíöð.
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ
Àçÿðáàéúàíû äöíéà ñèéàñÿòèíèí úîøãóí îêåàíûíäà ïàññèâ ìöøàùèäÿ÷è
êèìè éîõ, áó ìÿêàíäà þç äèâèäåíäëÿðèíè âÿ ÿñàñëàíäûðûëìûø öñòöíëöêëÿðèíè ìöÿééÿí åòìÿéè áàúàðàí ôÿàë ñèéàñè äþâëÿò êèìè ýþðöðäö. Óçàãýþðÿí
äþâëÿò áàø÷ûñû Ùåéäÿð ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ þëêÿìèçèí áåéíÿëõàëã àðåíàäà àòäûüû èëê ïðàêòèêè àääûìëàð
äöíéà áèðëèéèíÿ ñàíêè áèð ñèãíàë âåðäè
êè, Àçÿðáàéúàíûí õàðèúè ñèéàñÿòè ðåàë
ìöñòÿãèëëèê êÿñá åäèð, áó ñèéàñÿòèí
àçèìóòëàðûíûí ìöõòÿëèôëèéè èñÿ îíóí
àðäûúûëëûüûíà âÿ ôàñèëÿñèçëèéèíÿ çÿìàíÿò âåðèð. Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð
ßëèéåâ ÿñàñ ñÿéëÿðèíè ÿââÿëêè ñèéàñÿòèí - àëÿòëÿð äÿñòèíèí âÿ òÿðÿôäàøëàðûí
ìÿùäóäëóüó èëÿ ôÿðãëÿíÿí âÿ áó ñÿáÿáäÿí ìöôëèñëÿøìèø ñèéàñÿòèí íþãñàíëàðûíûí àðàäàí ãàëäûðûëìàñû ìÿñÿëÿëÿðè öçÿðèíäÿ úÿìëÿøäèðìèøäè.
Ùåéäÿð ßëèéåâ Àçÿðáàéúàíûí
çÿíýèí ìÿäÿíè-òàðèõè êå÷ìèøèíè âÿ
ÿëâåðèøëè úîüðàôè ìþâãåéèíè, ùÿì÷èíèí, ýöúëö ýåîñèéàñè èìêàíëàðûíû íÿçÿðÿ àëàðàã, ïðîáëåìèí “éà Ãÿðá, éà
Øÿðã” øÿêëèíäÿ äåéèë, “ùÿì Ãÿðá,
ùÿì äÿ Øÿðã” øÿêëèíäÿ ãîéóëìàñûíà
öñòöíëöê âåðèðäè.
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ
Àçÿðáàéúàíûí ýåîñèéàñè, ýåîñòðàòåæè
âÿ ýåîèãòèñàäè ìàðàãëàðûíû äöíéà ñèéàñÿòèíèí áöòöí èñòèãàìÿòëÿðèíäÿ ôÿàëëûüû íÿçÿðäÿ òóòàí “áöòöí àçèìóòëàð” ñèéàñÿòè èëÿ ìÿíòèãè øÿêèëäÿ ÿëàãÿëÿíäèðìÿéÿ ìöâÿôôÿã îëäó. Ùåéäÿð ßëèéåâ ÿìèí èäè êè, ãëîáàë ñèéàñÿòäÿ Àçÿðáàéúàíûí éåðè èêè èñòèãàìÿò öçðÿ îíóí ñòðàòåæè äèâèäåíäëÿðè
èëÿ òÿìèí îëóíàúàã. ßââÿëÿí, Àçÿðáàéúàí þçöíöí òÿáèè ñÿðâÿòëÿðè âÿ
úîüðàôè ìþâãåéè ÿñàñûíäà Ãÿðáëÿ
ñòðàòåæè ÿìÿêäàøëûüû èíêèøàô åòäèðìÿéÿ ùàçûð îëóð. Èêèíúèñè, Àçÿðáàéúàí
áó ñòðàòåæè ÿìÿêäàøëûãäàí èñòèôàäÿ
åäÿðÿê, þç èãòèñàäèééàòûíû ìîäåðíëÿøäèðìÿê âÿ ñîíðàêû èííîâàñèéà
ñû÷ðàéûøû ö÷öí ýåíèø èìêàíëàð ÿëäÿ
åäèð.
Ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéöíöí âÿ ìèëëè ìàðàãëàðûí ìöäàôèÿñè, Àçÿðáàéúàíûí äöíéà èãòèñàäèééàòûíà èíòåãðàñèéà ìÿñÿëÿëÿðèíè
ÿùàòÿ åòìÿñè, õàðèúè ñèéàñÿò êîíñåï-
ñèéàñûíûí ëîýèñòèêàñû ìÿùç Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí
ìÿãñÿäéþíëö øÿêèëäÿ ôîðìàëàøäûðûëìûøäûð. Íöôóçëó õàðèúè åêñïåðòëÿðèí
÷îõóíóí òÿñäèã åòäèéè êèìè, Àçÿðáàéúàíûí ýÿëÿúÿê äèíàìèê èíêèøàôû
ö÷öí áàçà ðîëó îéíàéàí ÷îõâåêòîðëó, òàðàçëàøäûðûëìûø âÿ ïðàãìàòèê õàðèúè ñèéàñÿò ñàéÿñèíäÿ ñòðóêòóð õàðàêòåðëè áèð ñûðà ìÿñÿëÿëÿð ùÿëë åäèëìèøäèð. Ùåéäÿð ßëèéåâ íåôò-ãàç ëàéèùÿëÿðè ÿòðàôûíäà âÿçèééÿòè êþêöíäÿí
äÿéèøìÿéÿ, áîðó êÿìÿðëÿðèíèí ñòðàòåæè ìàðøðóòëàðûíûí ïðèíñèïëÿðèíè ìöÿééÿí åòìÿéÿ íàèë îëìóøäóð.
“Áöòöí àçèìóòëàð” õàðèúè ñèéàñÿò
êîíñåïñèéàñûíûí óüóðëà ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè èãòèñàäèééàòûí èíêèøàôû âÿ õàëãûí ðèôàùûíûí éàõøûëàøäûðûëìàñû ö÷öí
çÿìèí îëäó. Ùåéäÿð ßëèéåâ Àçÿðáàéúàíûí õàðèúè ñèéàñÿòèíèí ïðèîðèòåòëÿðèíè ùÿì èêèòÿðÿôëè, ùÿì äÿ ÷îõòÿðÿôëè
ôîðìàòäà ðåàëëàøäûðûëìàëû îëàí óçóíìöääÿòëè ìàðàãëàð âàñèòÿñèëÿ ìöÿééÿí åäèðäè. Àçÿðáàéúàíûí Ùåéäÿð
ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí èøëÿíèá ùàçûðëàíàí
õàðèúè ñèéàñÿòè äöíéàíûí áöòöí äþâëÿòëÿðè èëÿ áÿðàáÿðùöãóãëó âÿ ãàðøûëûãëû ôàéäàëû-ÿëàãÿëÿð éàðàòìàã, áó
ÿëàãÿëÿðè èíêèøàô åòäèðìÿê, èñòÿð þëêÿìèçèí áåéíÿëõàëã ìþâãåëÿðèíèí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè, èñòÿðñÿ äÿ äàõèëè ñèéàñè ñàáèòëèéèíèí òÿìèí îëóíìàñû
ö÷öí áó ÿëàãÿëÿðäÿí ìàêñèìóì ñÿìÿðÿ èëÿ èñòèôàäÿ åòìÿê ìÿãñÿäèíÿ
õèäìÿò åäèð.
Ùåéäÿð ßëèéåâ Àçÿðáàéúàíûí õàðèúè ñèéàñÿòèíäÿ áåéíÿëõàëã ùöãóãóí
äþâëÿòëÿðàðàñû ìöíàñèáÿòëÿðè òÿíçèìëÿéÿí íîðìà âÿ ïðèíñèïëÿðèíè äÿñòÿêëÿìÿéèí òÿðÿôäàðû èäè. Ùÿìèí íîðìà
âÿ ïðèíñèïëÿð àøàüûäàêûëàðäûð: áöòöí
äþâëÿòëÿðèí ñóâåðåí ùöãóãëàðûíà ùþðìÿòëÿ éàíàøìàã, áöòöí ìöáàùèñÿëè
ìÿñÿëÿëÿðèí ñöëù âÿ äàíûøûãëàð éîëó
èëÿ ùÿëëè, ãàðøûëûãëû ñÿðôÿëè èãòèñàäè, åëìè âÿ ìÿäÿíè ÿìÿêäàøëûã, ùÿì÷èíèí, äþâëÿòëÿðàðàñû ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôûíà ìàíå îëàí ùÿð ùàíñû ìÿùäóäèééÿòëÿðèí àðàäàí ãàëäûðûëìàñû.
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ
ùåñàá åäèðäè êè, ÀÁØ, Ôðàíñà, Áþéöê
Áðèòàíèéà, Àëìàíèéà êèìè àïàðûúû
Ãÿðá þëêÿëÿðè èëÿ ñòðàòåæè ÿëàãÿëÿð éàðàäûëìàñû âÿ èíêèøàô åòäèðèëìÿñè
Àçÿðáàéúàí ö÷öí ïðèîðèòåò ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð. Ãÿðá þëêÿëÿðè áþéöê
èãòèñàäè, ñèéàñè ïîòåíñèàëà âÿ äöíéàäà ýåäÿí ïðîñåñëÿðÿ òÿñèð ýþñòÿðìÿê èìêàíûíà ìàëèêäèðëÿð. Ëàêèí
Àçÿðáàéúàí ÀÁØ-û èíàíäûðà áèëìÿéèá
êè, áèçèì þëêÿìèçèí þçö Åðìÿíèñòàí
òÿðÿôèíäÿí ùÿéàòà êå÷èðèëÿí âÿ áåéíÿëõàëã òåððîðèçìèí äÿñòÿêëÿäèéè òåððîð ñèéàñÿòèíèí ãóðáàíûäûð. Èíäèêè ùàëäà áóíà èíàíìàã ö÷öí êèôàéÿò ãÿäÿð ÷îõëó ôàêòëàð âàðäûð, àíúàã èø áóðàñûíäàäûð êè, Ãÿðá úÿìèééÿòèíäÿ
Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè áàðÿäÿ
“õöñóñè ðÿé” ôîðìàëàøìàìûøäûð. ßââÿëëÿð áó ìöíàãèøÿ èëÿ ÿëàãÿäàð,
äöíéà áèðëèéèíèí Àçÿðáàéúàí áàðÿñèíäÿ ìþâãåéè òàìàìèëÿ ìÿíôè èäè.
Ùåéäÿð ßëèéåâ Þçöíöí ÷îõèëëèê âÿ
ýÿðýèí ôÿàëèééÿòè íÿòèúÿñèíäÿ ìÿñÿëÿéÿ áó úöð éàíàøìàíû äÿéèøäèðìÿ-
éÿ ìöâÿôôÿã îëäó. Åðìÿíè òÿúàâöçöíöí ðåñïóáëèêàìûçûí ùÿéàò ôÿàëèééÿòèíèí áöòöí ñôåðàëàðûíà ìÿíôè òÿñèð
åäÿí íÿòèúÿëÿðè èëÿ áàüëû ïðîáëåìëÿð
äÿôÿëÿðëÿ Àâðîïà Øóðàñûíäà, îíóí
ñèéàñè îðãàíû îëàí Àâðîïà Øóðàñû
Ïàðëàìåíò Àññàìáëåéàñûíäà (ÀØÏÀ) ãàëäûðûëìûø âÿ áó èñòèãàìÿòäÿ
ôÿàëèééÿò èíäè äÿ äàâàì åòäèðèëèð.
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ
òåç-òåç âóðüóëàéûðäû êè, Àçÿðáàéúàí
Ãàôãàçëà Ìÿðêÿçè Àñèéà, Àâðîïà èëÿ
Àñèéàíûí Óçàã Øÿðã ðåýèîíó, Ðóñèéà èëÿ Éàõûí Øÿðã àðàñûíäà êþðïö ðîëó îéíàéàí äþâëÿòäèð. Áöòöí áó àìèëëÿðÿ ýþðÿ Àçÿðáàéúàí ÿðàçèñè ùÿì
ðåýèîíàë, ùÿì äÿ ãåéðè-ðåýèîíàë þëêÿëÿðèí ìàðàãëàðûíûí úÿìëÿøäèéè ìÿêàíà ÷åâðèëèá.
Áó ýöí “Ãÿðá-Øÿðã” âÿ “ØèìàëÚÿíóá” äÿùëèçëÿðè êèìè ÿí ìöùöì
íÿãëèééàò-êîììóíèêàñèéà äÿùëèçëÿðè,
ùàáåëÿ Àâðîïà èëÿ Àñèéà þëêÿëÿðèíè
áèðëÿøäèðÿí “Èïÿê éîëó” Àçÿðáàéúàí
ÿðàçèñèíäÿí êå÷èð. Ìÿùç Ùåéäÿð ßëèéåâèí òÿøÿááöñö èëÿ Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû òÿðÿôèíäÿí èðÿëè ñöðöëìöø ýåíèøìèãéàñëû åíåðýåòèêà âÿ
íÿãëèééàò-êîììóíèêàñèéà ëàéèùÿëÿðè
Àçÿðáàéúàí, Ýöðúöñòàí âÿ Òöðêèéÿ
àðàñûíäà ðåýèîíàë ÿìÿêäàøëûã ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ðåàëëàøûð. Àçÿðáàéúàí áöòöí
Úÿíóáè Ãàôãàç ðåýèîíóíóí èíêèøàôûíà èìêàí éàðàäàí èãòèñàäè ëîêîìîòèâÿ ÷åâðèëèð.
Àâðîïàéà ÷ûõûøû òÿìèí åäÿúÿê
Áàêû-Òáèëèñè-Ãàðñ äÿìèð éîëóíóí òèêèíòèñè Ùåéäÿð ßëèéåâèí äàíûëìàç
õèäìÿòèäèð. Ýÿëÿúÿêäÿ áó ìàýèñòðàëûí Àñèéà äÿìèðéîë øÿáÿêÿñèíÿ ãîøóëìàñû éöêëÿðè Óçàã Øÿðãäÿí áèðáàøà Ãÿðáè Àâðîïàéà ÷àòäûðìàüà
èìêàí âåðÿúÿê. Ùåéäÿð ßëèéåâ äåéèðäè: “Àçÿðáàéúàí Àâðîïà èëÿ Àñèéàíûí ãîâøàüûíäàäûð, ëàêèí ùÿì
Àâðîïà, ùÿì Àñèéà èëÿ... õîø ìöíàñèáÿòëÿð éàðàòìàüà ÷àëûøûð.
Àçÿðáàéúàí ãîíøó þëêÿëÿðëÿ äàùà
ñûõ ÿëàãÿëÿð éàðàäûëìàñûíà áþéöê
ÿùÿìèééÿò âåðèð”.
Òàðèõ ñöáóò åòäè êè, “ßñðèí ìöãàâèëÿñè”íèí èìçàëàíìàñû âÿ ùÿéàòà
êå÷èðèëìÿñè òÿêúÿ Àçÿðáàéúàíûí ñîñèàë âÿ èãòèñàäè éöêñÿëèøè, þëêÿìèçèí
èíâåñòèñèéà áàõûìûíäàí úÿëáåäèúèëèéèíèí àðòìàñû èëÿ ìÿùäóäëàøìûð.
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ìöÿééÿíëÿøäèðèëìèø êóðñ ñàéÿñèíäÿ þëêÿìèç ìóëòèïëèêàòèâ ñèéàñè
åôôåêò ôåíîìåíèíÿ íàèë îëóá. Áèðèíúèñè, þëêÿìèçèí ýåîñèéàñè ñòàòóñó êÿñêèí éöêñÿëèá, èêèíúèñè, Àçÿðáàéúàíûí
áó ýöí Àâðîïàíûí åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíèí ãàðàíòûíà ÷åâðèëìèø ÷îõâåêòîðëó ñòðàòåæè ÿìÿêäàøëûüûíûí òÿìÿëè
ãîéóëóá. ×îõòÿðÿôëè ãàðøûëûãëû èíòåãðàñèéà ñèéàñÿòè þëêÿìèçèí äþâëÿòëÿðàðàñû ìöíàñèáÿòëÿðäÿ ýÿðýèíëèéè àðàäàí
ãàëäûðìàñûíà éþíÿëìèøäèð. Äèàëîãà
öñòöíëöê âåðìÿê ñèéàñÿòè äÿ, ùàãëû
îëàðàã, äöíéà íèçàìûíäà Àâðîïà
ùÿëãÿñèíèí
ìþùêÿìëÿíìÿñèíäÿ
Àçÿðáàéúàíûí ðîëóíó ýöúëÿíäèðèð.
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí õàðèúè ñèéàñÿòèíèí Àâðîïà âåêòîðó ñöáóò åäèð
êè, áèçèì ðåñïóáëèêàìûç äöíéà ñèéà-
ñÿòèíèí áàøãà ñóáéåêòëÿðè èëÿ ãàðøûëûãëû ÿëàãÿëÿðÿ çÿðÿð âóðìàäàí Àâðîïà Èòòèôàãû èëÿ ÿìÿêäàøëûüû äàùà äà
äÿðèíëÿøäèðìÿéÿ ÷àëûøûð. Àçÿðáàéúàíûí õàðèúè âÿ äàõèëè ñèéàñÿò êóðñó
àðàñûíäà ÿñàñû Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ãîéóëìóø
ìÿãñÿäéþíëö ãàðøûëûãëû ÿëàãÿ þëêÿìèçèí Àâðîïà Áèðëèéè èëÿ äèàëîãó âÿ
ÿìÿêäàøëûüû èíòåíñèâëÿøäèðìÿñèíÿ
èìêàí âåðèð.
Àâðîïà Áèðëèéèíèí þëêÿìèçÿ õöñóñè ìàðàüû Àçÿðáàéúàíûí ÿëâåðèøëè
úîüðàôè ìþâãåéè, îíóí ìöùöì íÿãëèééàò êîììóíèêàñèéàëàðûíûí êÿñèøäèéè ìÿêàíäà éåðëÿøìÿñè, çÿíýèí
êàðáîùèäðîýåí õàììàëû åùòèéàòëàðû
èëÿ ìöÿééÿí åäèëèð. Þëêÿ Ïðåçèäåíòè
Èëùàì ßëèéåâèí ìþâãåéè âÿ éöðöòäöéö ñèéàñÿò Àçÿðáàéúàíûí Àâðîïà
Áèðëèéè èëÿ éàõûíëàøìàñûíûí ìöùöì
àìèëè êèìè þçöíö òÿñäèã åäèð. Õàðèúè
ñèéàñÿò÷èëÿðèí äÿ ãåéä åòäèêëÿðè êèìè,
äèããÿòÿëàéèã ôàêòäûð êè, “Âàõòèëÿ ÀØÏÀ-äà Àçÿðáàéúàí íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòèíèí áàø÷ûñû îëàðêÿí, Àâðîïàíûí éöêñÿê ñòàíäàðòëàðûíû ìÿíèìñÿìèø Èëùàì ßëèéåâ èíäè Þç
àòàñû Ùåéäÿð ßëèéåâèí ÿíÿíÿëÿðèíè
äàâàì åòäèðÿðÿê ùÿìèí ñòàíäàðòëàðû äîüìà þëêÿñèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèð”.
Àçÿðáàéúàí þç äÿéÿðëÿðèíÿ ñÿäàãÿò íöìàéèø åòäèðÿðÿê, ùÿì Ãÿðáëÿ,
ùÿì äÿ Øÿðãëÿ ìöñòÿãèë, õàðèúè òÿçéèãäÿí àçàä ÿìÿêäàøëûüû èíêèøàô åòäèðèð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ùÿéàòà êå÷èðäèéè òàðàçëàøäûðûëìûø âÿ ïðàãìàòèê ñèéàñÿò Àçÿðáàéúàíûí ìöõòÿëèô
ýåîñèéàñè âÿ ýåîèãòèñàäè ëàéèùÿëÿð
ôîðìàòûíäà äÿãèã ìþâãå òóòìàñûíà
èìêàí âåðèð. Áó äÿãèã ìþâãå èñÿ
“Ðåàë ïîëèòèê áàøëàíàí éåðäÿ Àâðîïà
äÿéÿðëÿðè ãóðòàðûð” äåéÿí ðèéàêàð Åðìÿíèñòàíûí åòäèéè êèìè, ýàù Àâðîïà
Áèðëèéèíÿ, ýàù äà ÿêñèíÿ, Ðóñèéàéà
òÿðÿô ìåéëè ãÿáóë åòìèð.
Äöíéà èãòèñàäèééàòûíäà ìöñòÿãèë
ñèéàñÿò éöðöäÿí Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ñèéàñè âÿ ùÿðáè ñÿðáÿñòëèéè þëêÿìèçèí Àâðîïà Èòòèôàãûíà äàõèë îëìàñûíû íÿçÿðäÿ òóòìàéàí, ëàêèí Àâðîïà
Èòòèôàãû èëÿ òàìùöãóãëó ñòðàòåæè ÿìÿêäàøëûüû ýåíèøëÿíäèðÿðÿê ìöñòÿãèë èãòèñàäè èíêèøàôà îáéåêòèâ öìèä åòìÿñèíÿ èìêàí âåðèð. Àâðîïà Èòòèôàãû èëÿ
Àçÿðáàéúàíûí ìöíàñèáÿòëÿðè Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ìöÿééÿí åäèëìèø ñòðàòåýèéà ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ,
ãàðøûëûãëû ñÿðôÿëè ìàðàãëàðà ìàëèê
îëàí áÿðàáÿðùöãóãëó òÿðÿôäàøëàðûí
ìöíàñèáÿòëÿðè êèìè èíêèøàô åäèð. Ùàçûðäà Àçÿðáàéúàí èëÿ Àâðîïà Èòòèôàãû
àðàñûíäàêû ìöíàñèáÿòëÿð 1996-úû èëäÿ èìçàëàíìûø Òÿðÿôäàøëûã âÿ ÿìÿêäàøëûã ùàããûíäà ñàçèø ÿñàñûíäà ãóðóëóð. Ïðàêòèêè îëàðàã àðòûã èéèðìè èëäèð
êè, ùÿìèí ñàçèøèí ãöââÿäÿ îëìà
ìöääÿòè ùÿð èë óçàäûëûð.
Àâðîïàíûí åíåðæè ñèéàñÿòè Àçÿðáàéúàí-Àâðîïà Èòòèôàãû öìóìè èãòèñàäè ìÿêàíûíûí ôîðìàëàøìàñûíà âÿ èíêèøàôûíà òÿêàí âåðÿí àìèë êèìè ÷ûõûø
åäèð. Àçÿðáàéúàí ö÷öí Àâðîïà Èòòèôàãû èëÿ åíåðæè äèàëîãó - èíâåñòèñèéàëàð
úÿëá åäèëìÿñè âÿ Äàüëûã Ãàðàáàü
ïðîáëåìèíèí ÿí ãûñà ìöääÿòäÿ ùÿëëè
ö÷öí ÿëâåðèøëè øÿðàèò éàðàäûëìàñû
öñóëóäóð. Àâðîïà Èòòèôàãû ùàããûíäà
Ìöãàâèëÿíèí 43-úö ìàääÿñèíèí 1-úè
áÿíäèíÿ ÿñàñÿí, Àçÿðáàéúàí Àâðîïà Èòòèôàãûíûí òÿðÿôäàøû êèìè, Äàüëûã
Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí òÿíçèìëÿíìÿñè ìÿãñÿäèëÿ ìöíàãèøÿ çîíàñûíäà ùÿðáè êîíòèíýåíò éåðëÿøäèðèëìÿñèíè, ùÿì÷èíèí, ìöíàãèøÿäÿí ñîíðàêû
äþâðäÿ âÿçèééÿòèí ñàáèòëÿøìÿñè öçðÿ
ÿìÿëèééàò àïàðûëìàñûíû òÿêèäëÿ òÿëÿá
åäÿ áèëÿð.
Àâðîïà Èòòèôàãû ö÷öí åíåðæè äèàëîãó - êàðáîùèäðîýåíëÿð èäõàëûíûí øàõÿëÿíäèðèëìÿñè âÿ áöòöí öçâ þëêÿëÿðèí åòèáàðëû åíåðæè òÿúùèçàòû ö÷öí
Àçÿðáàéúàíûí åíåðæè ðåñóðñëàðûíäàí
èñòèôàäÿ èìêàíû äåìÿêäèð. Áåëÿëèêëÿ,
åíåðýåòèêà ñàùÿñèíäÿ Àâðîïà Èòòèôàãû
èëÿ Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà ñòðàòåæè
ÿìÿêäàøëûã ùÿð èêè òÿðÿôèí ãàðøûëûãëû
ìàðàüûíû ÿêñ åòäèðèð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ùàãëû îëàðàã áåëÿ ùåñàá
åäèð êè, Àçÿðáàéúàí ìþùòÿøÿì åíåðæè ëàéèùÿëÿðèíèí óüóðëà ðåàëëàøäûðûëìàñû íÿòèúÿñèíäÿ Àâðîïà Èòòèôàãû èëÿ
ÿìÿêäàøëûüû ýåíèøëÿíäèðèð. Áàêû-Òáèëèñè-Ãàðñ íÿãëèééàò ëàéèùÿñèíèí, ÁàêûÒáèëèñè-Úåéùàí âÿ Áàêû-Òáèëèñè-ßðçóðóì áîðó êÿìÿðëÿðè êèìè ýöúëö åíåðýåòèêà ëàéèùÿëÿðèíèí òÿøÿááöñêàðû
ãèñìèíäÿ ÷ûõûø åäÿí Àçÿðáàéúàí
“Øàùäÿíèç-2” ëàéèùÿñè öçðÿ Àçÿðáàéúàí ãàçûíûí ùàñèëàòûíû âÿ Àâðîïàéà
íÿãë åäèëìÿñèíè íÿçÿðäÿ òóòóð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ÿìèíäèð: “ÒÀÍÀÏ
âÿ ÒÀÏ ãàç êÿìÿðëÿðèíèí òèêèíòèñè
Àâðîïàíûí ÿí èðè èíôðàñòðóêòóð ëàéèùÿñè îëàúàã”.
Àâðîïà Èòòèôàãû òÿùëöêÿñèçëèê àíëàéûøûíûí “éóìøàã” ïàðàìåòðëÿðè êèìè,
ìöíàãèøÿäÿí ñîíðàêû äþâðäÿ áÿðïà
èøëÿðè ö÷öí ÿí âàúèá ìöëêè âàñèòÿëÿð
äÿñòèíÿ ìàëèêäèð. Áó, ìöàñèð øÿðàèòäÿ ñîí äÿðÿúÿ ÿùÿìèééÿòëè ôàêòäûð.
Äþéöø ÿìÿëèééàòëàðû éàëíûç áèçèì þëêÿìèçèí ÿðàçèñèíäÿ àïàðûëäûüû ö÷öí
Àçÿðáàéúàí ãà÷ãûíëàðûí âÿ ìÿúáóðè
êþ÷êöíëÿðèí þç òîðïàãëàðûíà ãàéòàðûëìàñûíäà, åðìÿíè òÿúàâöçö íÿòèúÿñèíäÿ èøüàë åäèëìèø ðàéîíëàðûí ìöùàðèáÿäÿí ñîíðàêû äþâðäÿ àáàäëàøäûðûëìàñûíäà, áó ÿðàçèëÿðèí ìèíàëàðäàí òÿìèçëÿíìÿñèíäÿ âÿ äþéöø ñèëàùëàðûíûí ìÿùâ åäèëìÿñèíäÿ Àâðîïà ãîíøóëóã ñèéàñÿòè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
Àâðîïà Èòòèôàãûíûí úèääè ìàëèééÿ äÿñòÿéèíÿ öìèä áÿñëÿéÿ áèëÿð. Àâðîïàëû
ñèéàñè àíàëèòèêëÿðèí ÷îõó ÿìèíäèð êè,
ìÿùç Àâðîïà Èòòèôàãû þçöíöí áåéíÿëõàëã íöôóçó âÿ ìöíàãèøÿëÿðèí
òÿíçèìëÿíìÿñè ñàùÿñèíäÿ ñûíàãäàí
÷ûõàðûëìûø àëÿòëÿð äÿñòè ñàéÿñèíäÿ
Àçÿðáàéúàí ö÷öí ÷îõ âàúèá îëàí
íåéòðàë âàñèòÿ÷è ãèñìèíäÿ ÷ûõûø åäÿ
áèëÿðäè.
Àâðîïà ãîíøóëóã ñèéàñÿòè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Ôÿàëèééÿò Ïëàíûíäà ýþñòÿðèëäèéè êèìè, Àçÿðáàéúàí èëÿ Àâðîïà Èòòèôàãû àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûã öìóìè
äÿéÿðëÿðÿ, î úöìëÿäÿí, “ñóâåðåíëèéÿ,
ÿðàçè áöòþâëöéöíÿ ùþðìÿò âÿ îíëàðûí
äÿñòÿêëÿíìÿñè, áåéíÿëõàëã ùöãóã
áàõûìûíäàí òàíûíìûø ñÿðùÿäëÿðèí òîõóíóëìàçëûüû” ïðèíñèïëÿðèíÿ ÿñàñëà-
íûð. Ùåéäÿð ßëèéåâ Àçÿðáàéúàíûí
áåéíÿëõàëã ùöãóãà ÿñàñëàíàí ÿðàçè
áöòþâëöéöíöí âÿ ìèëëè òÿùëöêÿñèçëèéèí
åòèáàðëû òÿìèíàòûíà òÿðÿôäàð îëäóüóíó
äÿôÿëÿðëÿ âóðüóëàìûøäû. Àçÿðáàéúàí
ëàï ÿââÿëäÿí áåëÿ áèð øÿðò ãîéìàüû
áàúàðäû êè, Àâðîïà Èòòèôàãû Äàüëûã
Ãàðàáàü ÿðàçèñèíäÿ ùÿð ùàíñû ëàéèùÿëÿð ùÿéàòà êå÷èðìÿñèíäÿí èìòèíà
åòìÿëèäèð. Àçÿðáàéúàíûí ñèéàñÿòè åòíèê ñåïàðàòèçìÿ âÿ ÿðàçè èääèàëàðûíà
ãàðøû ìöáàðèçÿéÿ, Õÿçÿðèí çÿíýèí
íåôò âÿ ãàç åùòèéàòëàðûíûí íÿãë îëóíìàñû ö÷öí èñòèôàäÿ åäèëÿí äÿùëèçëÿðèí
òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèí îëóíìàñû öçðÿ ðåàë òÿäáèðëÿð ýþðöëìÿñèíÿ éþíÿëäèëìèøäèð.
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ
ìöàñèð Àçÿðáàéúàíûí èíêèøàôûíäà
öñòöíëöê òÿøêèë åäÿí ñèéàñè âÿ ÿõëàãè äÿéÿðëÿðèí ñòðàòåýèéàñûíû ïðàêòèêàäà äà ùÿéàòà êå÷èðèðäè. Î, Àçÿðáàéúàíûí õàðèúè ñèéàñÿò ôÿàëèééÿòèíèí
èêè áàçà åëåìåíòèíè äÿãèã ìöÿééÿí
åòìèøäè: ïðàãìàòèçì âÿ ðåàëèçì.
Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿêçèáîëóíìàç ôàêòëàðëà ñöáóò åòäè êè, Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí õàðèúè ñèéàñÿòè, îíóí áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð ìÿúðàñûíà ÷ûõûøû,
ìöñòÿãèë äèïëîìàòèéàñûíûí áåéíÿëõàëã èúòèìàèééÿò òÿðÿôèíäÿí òàíûíìàñû - ùöãóãè âÿ ôàêòèêè ñóâåðåíëèéèíèí
ÿí ìöùöì àòðèáóòëàðûäûð. ÕÕÛ ÿñðèí
äöíéàäà áöòöí ñàùÿëÿðäÿ, î úöìëÿäÿí, ñèâèëèçàñèéà áàõûìûíäàí ïîëèñåíòðèê äþâð îëàúàüûíû éàõøû áèëÿí
Ùåéäÿð ßëèéåâ ùÿì þëêÿìèçèí õàðèúè
ñèéàñÿòèíèí äèíàìèê èíêèøàôûíû, ùÿì
äÿ áèçèì ìèëëè ìÿíëèéèìèçèí ùþêìÿí
ãîðóíóá ñàõëàíìàñûíû íÿçÿðäÿ òóòóðäó.
Ìöàñèð äþâðäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ñöðÿòëÿ ìîäåðíëÿøäèðèëìÿñèíäÿ âÿ äàâàìëû èíêèøàôûíäà õàðèúè ñèéàñÿò õöñóñè ÿùÿìèééÿò êÿñá
åäèð. Ãëîáàëëàøìà øÿðàèòèíäÿ ôîðìàëàøàí ïîëèñåíòðèê äöíéà àïàðûëàí ñèéàñÿòèí ñóáéåêòëÿðè àðàñûíäà ìöíàñèáÿòëÿðèí ñàáèòëèéÿ, èíêèøàôà âÿ
ÿìÿêäàøëûüà äîüðó ðàçûëàøäûðûëìûø
ãÿðàðëàð ÿñàñûíäà ùàðìîíèêëÿøäèðèëìÿñèíè òÿëÿá åäèð. Áëîêëàðûí ãàðøûäóðìàñû äþâðöíÿ õàñ îëàí ÿíÿíÿâè ïàðàäèãìàëàðûí äÿéèøìÿñè èëÿ ÿëàãÿäàð, ãëîáàë òÿùäèäëÿðÿ âÿ ÷àüûðûøëàðà
ãàðøû ìöáàðèçÿäÿ äþâëÿòëÿðèí âÿ
äþâëÿòëÿðàðàñû ìöíàñèáÿòëÿðèí áþéöê
ãèñìèíèí êîëëåêòèâ ñÿéëÿðèíèí áèðëÿøäèðèëìÿñè áåéíÿëõàëã òÿùëöêÿñèçëèéèí
ïðèîðèòåòëÿðè ñûðàñûíà êå÷ìèøäèð. Ùÿòòà ìöàñèð øÿðàèòäÿ, “ñîéóã ìöùàðèáÿ” äþâðö ö÷öí ñÿúèééÿâè ìåéèëëÿðèí
Óêðàéíà ùàäèñÿëÿðè èëÿ ÿëàãÿäàð êÿñêèí òÿçàùöð åòäèéè áèð âàõòäà äà
Àçÿðáàéúàí þç õàðèúè ñèéàñÿòèíäÿ
Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí èøëÿíèá ùàçûðëàíìûø “áöòöí àçèìóòëàð” ñòðàòåýèéàñûíà ñàäèãäèð âÿ áöòöí þëêÿëÿðëÿ
ìöíàñèáÿòëÿðèíè ùöãóã áÿðàáÿðëèéè,
ãàðøûëûãëû ôàéäà âÿ áèð-áèðèíèí ìàðàãëàðûíûí íÿçÿðÿ àëûíìàñû ÿñàñûíäà
ãóðìàüà ùàçûðäûð.
Àãèéÿ ÍÀÕ×ÛÂÀÍËÛ
Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû,
Àçÿðáàéúàí Ìöÿëëèìëÿð
Èíñòèòóòóíóí ðåêòîðó
5
www.yeniazerbaycan.com
18 àïðåë 2015-úè èë, øÿíáÿ / ¹ 068 (4467)
Åðìÿíèëÿðèí àçÿðáàéúàíëûëàðà ãàðøû òþðÿòäèêëÿðè ñîéãûðûìû àêòëàðûíûí
òàíûäûëìàñû ìÿãñÿäèëÿ Èñâå÷ ïàðëàìåíòèíäÿ êîíôðàíñ êå÷èðèëèá
ÕÕ ÿñðäÿ åðìÿíèëÿð òÿðÿôèíäÿí
àçÿðáàéúàíëûëàðà ãàðøû òþðÿäèëÿí ñîéãûðûìû àêòëàðûíûí òàíûäûëìàñû èëÿ áàüëû
Èñâå÷ Ðèêñäàãûíäà (ïàðëàìåíòèíäÿ)
åëìè-ïðàêòèê êîíôðàíñ êå÷èðèëèá.
Êîíôðàíñ Ñòîêùîëìäà ôÿàëèééÿò
ýþñòÿðÿí “Àçÿðáàéúàí” Ìÿäÿíèééÿò
Úÿìèééÿòè, Ùþòåáîðãäàêû Àçÿðè-Òöðê
Áèðëèéè Äÿðíÿéèíèí òÿøêèëàò÷ûëûüû âÿ Àâðîïà Àçÿðáàéúàí Úÿìèééÿòèíèí äÿñòÿéè èëÿ áàø òóòóá.
Òÿäáèðäÿ ÷ûõûø åäÿí “Àçÿðáàéúàí”
Ìÿäÿíèééÿò Úÿìèééÿòèíèí ñÿäðè Ñÿìÿä Ôÿðòàø êîíôðàíñûí ìàùèééÿòèíäÿí
âÿ ãàðøûéà ãîéäóüó ìÿãñÿäëÿðäÿí
ñþç à÷ûá.
Òöðêèéÿíèí Ýèðåñóí Óíèâåðñèòåòèíèí ðåêòîðó Àéýöí Àòòàð óçóí èëëÿð áîéó åðìÿíè ãÿñáêàðëàðû òÿðÿôèíäÿí
Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí áàøûíà ýÿòèðèëÿí
äÿùøÿòëè ôàúèÿëÿðäÿí äàíûøûá. Àéýöí
Àòòàð ìþâúóä ôàêòëàð ÿñàñûíäà áó ùàäèñÿëÿðèí äöçýöí øÿêèëäÿ þéðÿíèëìÿñèíèí âÿ õàðèúè þëêÿëÿðäÿ òÿãäèì îëóíìàñûíûí âàúèáëèéèíè ãåéä åäèá.
Êîíôðàíñäà òÿãäèìàò êå÷èðÿí áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿð öçðÿ èñðàèëëè åêñïåðò
Àðéå Ãóò Õîúàëû ñîéãûðûìû áàðÿäÿ ÷ûõûø åäÿðÿê, ùÿìèí ùàäèñÿëÿðëÿ áàüëû
ÿòðàôëû òÿùëèë âåðèá. Àðéå Ãóò áó ôàúèÿíè
áöòöí áÿøÿðèééÿòÿ ãàðøû éþíÿëÿí úèíàéÿò àäëàíäûðàðàã ãåéä åäèá êè,
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè Õîúàëû ñîéãûðûìûíûí òàíûäûëìàñû ö÷öí áþéöê èøëÿð ýþðöð
âÿ áó èñòèãàìÿòäÿ úèääè èðÿëèëÿéèø âàð.
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí âèòñå-ïðåçèäåíòè Ëåéëà ßëèéåâàíûí òÿøÿááöñêàðû
îëäóüó “Õîúàëûéà ßäàëÿò” êàìïàíèéàñûíû õöñóñèëÿ âóðüóëàéàí åêñïåðò Èñðàèë Ïðåçèäåíòèíèí ÁÌÒ-äÿêè ÷ûõûøûíäà
Õîúàëû ôàúèÿñèíè ñîéãûðûìû àêòû àäëàíäûðìàñû áàðÿäÿ ôèêèðëÿðèíè õàòûðëàäàðàã, áó ôàêòûí Õîúàëû ùàäèñÿëÿðèíèí òàíûäûëìàñû áàõûìûíäàí ìöùöì ÿùÿìèééÿò äàøûäûüûíû áèëäèðèá.
ßñèð âÿ èòêèí äöøìöø, ýèðîâ ýþòöðöëìöø âÿòÿíäàøëàðëà ÿëàãÿäàð Äþâëÿò
Êîìèññèéàñûíûí Èø÷è Ãðóïóíóí ðÿùáÿðè Ôèðóäèí Ñàäûãîâ, Àçÿðáàéúàí Ìèëëè
ÃÙÒ Ôîðóìóíóí ïðåçèäåíòè Ðàóô Çåéíè, ïðîôåññîð Êÿðèì Øöêöðîâ âÿ áàøãàëàðû þç ÷ûõûøëàðûíäà éàëíûç Õîúàëû
ãÿòëèàìûíûí äåéèë, ùÿì÷èíèí 31 ìàðò
òàðèõèíèí àçÿðáàéúàíëûëàðûí ñîéãûðûìû
ýöíö êèìè äöíéàäà òàíûäûëìàñûíûí âàúèáëèéèíè âóðüóëàéûáëàð. Ãåéä îëóíóá
êè, áó èñòèãàìÿòäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èøëÿð àíòèàçÿðáàéúàí äàèðÿëÿðèíè úèääè
íàðàùàò åäèð.
×ûõûø÷ûëàð Àçÿðáàéúàí ùÿãèãÿòëÿðèíèí áåéíÿëõàëã èúòèìàèééÿòÿ ÷àòäûðûëìàñû èëÿ áàüëû ýþðöëÿí èøëÿðèí äèàñïîð
òÿøêèëàòëàðû òÿðÿôèíäÿí äàùà èíòåíñèâ
àïàðûëìàñûíûí çÿðóðèëèéèíè ãåéä åäèáëÿð.
Ñîíäà Èñâå÷èí ñèéàñè ïàðòèéàëàðûíà
ìöðàúèÿò ãÿáóë îëóíóá. Ìöðàúèÿòäÿ
Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéöíöí ïîçóëìàñûíà, Åðìÿíèñòàíûí ðåýèîíäà
àïàðäûüû òÿúàâöçêàð ñèéàñÿòÿ áèýàíÿ
éàíàøìàéà åòèðàç èôàäÿ åäèëèá.
Àçÿðáàéúàí èëê Àâðîïà Îéóíëàðûíà áþéöê óüóðëà åâ ñàùèáëèéè åäÿúÿê
Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû, Ìèëëè
Îëèìïèéà Êîìèòÿñèíèí Èúðàèééÿ êîìèòÿñèíèí öçâö Ðàóô ßëèéåâ
www.yaï.org.az ñàéòûíà ìöñàùèáÿ
âåðèá:
- Ðàóô ìöÿëëèì, èëê Àâðîïà
Îéóíëàðûíûí áàøëàíìàñûíà ãûñà
áèð ìöääÿò ãàëûá. Ñèçúÿ, áó ùàäèñÿ þëêÿìèçÿ íÿ êèìè äèâèäåíäëÿð ýÿòèðÿúÿê?
- Áèëèðñèíèç êè, Àçÿðáàéúàí äöíéàäà åòèáàðëû òÿðÿôäàø êèìè òàíûíûð. Þëêÿìèç óüóðëó äàõèëè âÿ õàðèúè ñèéàñÿò ùÿéàòà êå÷èðèð. Áó ñèéàñÿò Àçÿðáàéúàíûí
èíêèøàôûíû øÿðòëÿíäèðìÿêëÿ éàíàøû, áöòþâëöêäÿ äöíéà ö÷öí áþéöê òþùôÿëÿð
âåðìÿêäÿäèð. Òÿñàäöôè äåéèë êè, áó
ýöí Àçÿðáàéúàí ñàáèòëèê àäàñû, ìÿäÿíèééÿòëÿðèí ãîâóøäóüó, òîëåðàíò
ìÿêàí êèìè ñÿúèééÿëÿíäèðèëèð. ßëáÿòòÿ
êè, áöòöí áó àìèëëÿð Àçÿðáàéúàíûí
áåéíÿëõàëã ìöñòÿâèäÿ íöôóçóíó äàùà
äà ýöúëÿíäèðèá. Åéíè çàìàíäà, õöñóñè îëàðàã âóðüóëàìàã èñòÿéèðÿì êè, áó
íàèëèééÿòëÿð ÿñàñû Óëó þíäÿð Ùåéäÿð
ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ãîéóëìóø ñèéàñÿò
íÿòèúÿñèíäÿ
ãàçàíûëûá. Èëëÿðäèð êè,
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ áó ñèéàñÿòè
óüóðëà ùÿéàòà êå÷èðèð âÿ áóíóí äà
áÿùðÿëÿðè ýþç þíöíäÿäèð.
Äîüðóäóð, Àçÿðáàéúàíûí óüóðëàðûíà ñåâèíìÿéÿí ãöââÿëÿð äÿ âàð, áÿäõàùëàðûìûç ùÿð çàìàí þëêÿìèçèí èìèúèíÿ çÿðÿð éåòèðìÿê ö÷öí úÿùäëÿð
åäèðëÿð. Ùàçûðäà äà, áó úÿùäëÿð ìþâúóääóð. Àììà áó úÿùäëÿð ùÿìèøÿêè
êèìè ïó÷ îëàúàã. Áó ýöí áöòöí äöíéàäà èëê Àâðîïà Îéóíëàðûíà áþéöê ìàðàã âàð âÿ áåéíÿëõàëã èúòèìàèééÿò þëêÿìèçèí áó ìþùòÿøÿì òÿäáèðÿ ùàçûðëûüûíû äèããÿòëÿ èçëÿéèð. Àâðîïà Îéóíëàðûíà ùàçûðëûã èøëÿðè úÿíàá Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí õöñóñè äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿäèð. Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí ðÿùáÿðëèéè
èëÿ Òÿøêèëàò Êîìèòÿñè ÷îõ óüóðëó ôÿà-
ëèééÿò ýþñòÿðèð. Õàëãûìûç ÿìèíäèð êè, èëê
Àâðîïà Îéóíëàðû éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ
êå÷èðèëÿúÿê. Àçÿðáàéúàí áó òÿäáèðÿ
áþéöê óüóðëà åâ ñàùèáëèéè åäÿúÿê. Åéíè çàìàíäà, áó ùàäèñÿ Àâðîïàíûí èäìàí òàðèõèíÿ ãûçûë ùÿðôëÿðëÿ éàçûëàúàã.
Áöòöí áóíëàð èñÿ Àçÿðáàéúàíûí áåéíÿëõàëã ìöñòÿâèäÿ íöôóçóíó äàùà äà
ýöúëÿíäèðÿí ôàêòîð îëàúàã.
- Ãàðøûäàêû äþâðëÿðäÿ þëêÿìèçäÿ íöôóçëó áåéíÿëõàëã éàðûøëàðûí êå÷èðèëìÿñè ö÷öí èäìàí èíôðàñòðóêòóðëàðûíûí ñÿâèééÿñèíè
íåúÿ ãèéìÿòëÿíäèðèðñèíèç?
- Þëêÿìèçäÿ èäìàíûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ äàâàìëû àääûìëàð àòûëûð. Ùÿìèí àääûìëàðûí ìÿíòèãè
íÿòèúÿñèäèð êè, áó ýöí Àçÿðáàéúàíäà
ìöàñèð ñÿâèééÿëè èäìàí èíôðàñòðóêòóðó
éàðàäûëûá. Ìöàñèð èäìàí êîìïëåêñëÿðè,
èäìàí àðåíàëàðû èñòÿíèëÿí éàðûøû éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ ãÿáóë åòìÿéÿ èìêàí
âåðèð. Áó àìèë þëêÿìèçèí áåéíÿëõàëã
èäìàí ôåäåðàñèéàëàðû âÿ òÿøêèëàòëàðû
éàíûíäàêû íöôóçóíà äà ìöñáÿò ìÿíàäà òÿñèð ýþñòÿðèá. Äþâëÿò áàø÷ûñû Èëùàì ßëèéåâèí èäìàí ñàùÿñèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðäèéè ñèéàñÿò Àçÿðáàéúàíûí èäìàí þëêÿñè êèìè íöôóçóíó õåéëè àðòûðìàãëà éàíàøû, áåéíÿëõàëã ôåäåðàñèéàëàðûí ñå÷èì åäÿðêÿí ìÿùç þëêÿìèçÿ
öñòöíëöê âåðìÿñèíè òÿìèí åäèá. Éÿíè,
Àçÿðáàéúàí ìöàñèð èäìàí âÿ äèýÿð
èíôðàñòðóêòóðà, äöíéà àðåíàëàðûíäà
áþéöê óüóðëàð ãàçàíàí èäìàí÷ûëàðà
ñàùèá äþâëÿò êèìè ñå÷èì çàìàíû áèð
àääûì þíäÿ îëóð. Öìóìèëèêäÿ èñÿ,
Àçÿðáàéúàí Àâðîïàíûí ìöàñèð èíôðàñòðóêòóðà ìàëèê ëèäåð èäìàí þëêÿëÿðèíäÿí áèðèäèð âÿ àïàðûëàí äþâëÿò ñèéàñÿòè ñàéÿñèíäÿ þëêÿìèç áó ìþâãåéèíè
áóíäàí ñîíðà äà ãîðóéàúàã.
- Ñèçúÿ, éàðàäûëàí èíôðàñòðóêòóð,
øÿðàèòëÿ éàíàøû, þëêÿìèçäÿ èäìàíûí êöòëÿâèëèéèíèí òÿìèíàòûíäà áó ñàùÿíèí èíêèøàôû èëÿ áàüëû
ãÿáóë îëóíàí äþâëÿò ïðîãðàìëàðûíûí, ãàíóíâåðèúèëèéèí ðîëó
ùàíñû ñÿâèééÿäÿäèð?
- Öìóìèééÿòëÿ, áèð ôàêòû ìöòëÿã
øÿêèëäÿ ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð êè, Àçÿðáàéúàí äöíéàäà åëÿ þëêÿëÿðäÿíäèð êè,
áöòöí ñàùÿëÿðäÿ ÿëäÿ îëóíàí íàèëèééÿòëÿð êîíñåïñèéàéà ÿñàñëàíûð. Î
úöìëÿäÿí äÿ, èäìàí ñàùÿñèíäÿêè ãÿëÿáÿëÿð, íÿòèúÿëÿð äÿ ìÿùç êîíñåïñèéàëàðûí, óçóí äþâð ö÷öí ùàçûðëàíàí
ïðîãðàìëàðûí íÿòèúÿñèíäÿ ÿëäÿ îëóíóá. Ïðåçèäåíòèìèçèí äÿ ãåéä åòäèéè
êèìè, èäìàíûí èíêèøàôû äþâëÿò ñèéàñÿòèäèð âÿ áó èíêèøàôû ìöÿééÿí åäÿí áöòöí àìèëëÿð Àçÿðáàéúàíäà âàð. Ïðåçè-
äåíò Èëùàì ßëèéåâèí øÿõñè ñÿéè ñàéÿñèíäÿ áþëýÿëÿðäÿ ýÿíúëÿðèí ñàüëàì
øÿêèëäÿ éåòèøäèðèëìÿñè, þëêÿìèçèí ýåíåôîíäóíóí - ýÿíúëÿðèìèçèí ñàüëàì
ðóùäà áþéöìÿñè ö÷öí ÿñàñëû àääûìëàð
àòûëûð. Äèýÿð òÿðÿôäÿí, ùÿð áèð èñòèãàìÿò
êèìè èäìàíûí èíêèøàôû äà þëêÿ ãàíóíëàðû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ òÿíçèìëÿíèð. Áó ýöí
þëêÿìèçäÿ èäìàí òÿêúÿ éåíèéåòìÿ âÿ
ýÿíúëÿð àðàñûíäà äåéèë, ùÿì äÿ éàøëûëàð, ÿëèëëÿð, ìÿêòÿáÿãÿäÿð, èáòèäàè
ìÿêòÿá ñÿâèééÿñèíäÿ äÿ èíêèøàô åòäèðèëèð. “Áÿäÿí òÿðáèéÿñè âÿ èäìàí ùàããûíäà” ãàíóí þëêÿìèçäÿ èäìàíûí
ùÿì éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ èíêèøàôûíû,
ùÿì äÿ áó èíêèøàôûí ñèñòåìàòèêëèéèíè
òÿìèí åäèð. Ãàíóíäà äà ýþñòÿðèëèð êè,
áó èñòèãàìÿòäÿ äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí
ìÿãñÿäè áÿäÿí òÿðáèéÿñè âÿ èäìàíûí
ùöãóãè áàçàñûíû, áÿäÿí òÿðáèéÿñè âÿ
èäìàíûí èíêèøàôûíûí òÿìèí åòäèðèëìÿñèíè, éöêñÿê äÿðÿúÿëè èäìàí÷ûëàðûí ùàçûðëàíìàñû ö÷öí áÿäÿí òÿðáèéÿñè-èäìàí òÿøêèëàòëàðûíû, óøàã èäìàí ìöÿññèñÿëÿðè ñèñòåìèíè éàðàòìàãäàí èáàðÿòäèð. Éÿíè, áó ñàùÿäÿ íàèëèééÿò ÿëäÿ
îëóíìàñû ö÷öí áöòöí èìêàíëàð éàðàäûëûð. Î úöìëÿäÿí, áó ýöí áöòöí èäìàí òÿøêèëàòëàðû ö÷öí áÿðàáÿð èìêàíëàð éàðàäûëûá âÿ áöòöí èäìàí ñàùÿëÿðè
èíêèøàô åòäèðèëèð. Áó, þçö-þçëöéöíäÿ
ùÿì äÿ ñèñòåìàòèêëèéè, äàâàìëûëûüû òÿìèí åäèð. Òÿáèè êè, íÿçÿðÿ àëñàã êè, èäìàíëà ïåøÿêàð ñÿâèééÿäÿ ìÿøüóë
îëàí èíñàíëàðûí ÿêñÿðèééÿòè ýÿíúëÿðäèð,
èäìàíà ãàéüû, èäìàíûí êöòëÿâèëèéè
ùÿì äÿ ýÿíúëÿðèí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè
ñàùÿñèíäÿ ýþðöëÿí èøäèð. Áó áàõûìäàí, þëêÿìèçäÿ ýÿíúëÿðèí èíêèøàôûíà
ùÿñð îëóíàí äþâëÿò ïðîãðàìëàðûíäà,
êîíñåïñèéàëàðäà èäìàíûí èíêèøàôû ìÿñÿëÿñè äÿ ïðèîðèòåò îëàðàã ìöÿééÿíëÿøäèðèëèð. Ýÿíúëÿð àðàñûíäà ìààðèôëÿíäèðèúè òÿáëèüàòûí àïàðûëìàñû, îíëàðûí èäìàíà úÿëá îëóíìàñû áó ìÿñÿëÿäÿ ÿñàñ
õÿòò ñàéûëûð. ßñàñ ìÿãñÿä ýÿíúëÿðèí
ñàüëàìëûüûíûí ãîðóíìàñû âÿ áóíà õèäìÿò åäÿí òÿøâèãåäèúè âÿ ìààðèôëÿíäèðìÿ òÿäáèðëÿðèíèí êå÷èðèëìÿñèäèð. Óíóòìàéàã êè, ñàüëàì ýÿíúëèê ùÿì äÿ
ñàüëàì ýÿëÿúÿê äåìÿêäèð. Þëêÿ ðÿùáÿðëèéèíèí ãàéüûñû èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí
áó òÿäáèðëÿð áèð äàùà îíó äåìÿéÿ
ÿñàñ âåðèð êè, þëêÿìèçäÿ èäìàíûí èíêèøàôû ýÿëÿúÿê èëëÿðäÿ äÿ éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ òÿìèí îëóíàúàã.
- Ðàóô ìöÿëëèì, ìèëëÿò âÿêèëè
îëàðã áàøãà áèð ìÿñÿëÿéÿ äÿ
ìöíàñèáÿò áèëäèðìÿéèíèçè õàùèø
åäèðèê. Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí
óéäóðìà “åðìÿíè ñîéãûðûìû”
èëÿ áàüëû ãÿáóë åòäèéè ãÿòíàìÿéÿ ìöíàñèáÿòèíèç íåúÿäèð?
- Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí ãîíäàðìà
åðìÿíè ñîéãûðûìûíû òàíûìàñè èëÿ áàüëû
ãÿáóë åòäèéè ãÿòíàìÿ áèð äàùà ýîñòÿðäè êè, Àâðîïà Ïàðëàìåíòè èêèëè ñòàíäàðòëàðäàí ÿë ÷ÿêìèð, àíúàã þç ìÿíàôåëÿðè íàìèíÿ ùàäèñÿëÿðÿ ãèéìÿò âåðèðëÿð.
Ùàë-ùàçûðäà äöíéàíûí áèð ÷îõ éåðèíäÿ
ìöíàãèøÿ îúàãëàðûíäà ùÿð ýöí ìèíëÿðëÿ èíñàí þç ùÿéàòëàðûíû èòèðèð, ãÿñÿáÿ
âÿ êÿíäëÿð, øÿùÿðëÿð éåðëÿ éåêñàí
îëóð, ìèëéîíëàðëà èíñàí þç äîüìà åâëÿðèíè òÿðê åòìÿéÿ ìÿúáóð îëóð.
Ìàðàãëû áóäóð êè, Åðìÿíèñòàíûí
Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíû èøüàë åòìÿñè
áàðÿäÿ ÁÌÒ-íèí 4 ãÿòíàìÿñèíèí ãÿáóë åäèëìÿñèíÿ áàõìàéàðàã, Àçÿðáàéúàíûí 20 ôàèç òîðïàãëàðû ùÿëÿ äÿ
åðìÿíè ãÿñáêàðëàðûíûí èøüàëû àëòûíäàäûð. Èøüàë îëóíìóø òîðïàãëàðäà ÷îõëó
ñàéäà òàðèõè âÿ ìÿäÿíèééÿò àáèäÿëÿðè
ìÿùâ åäèëìèø, áèð ìèëéîíäàí ÷îõ
àçÿðáàéúàíëû þç äîüìà éóðäëàðûíû òÿðê
åòìÿéÿ ìÿúáóð îëìóøëàð. 20-úè ÿñðèí
ÿââÿëëÿðèíäÿ åðìÿíè äàøíàã-áîëøåâèê
ãðóïëàðû Àçÿðáàéúàíûí ìöõòÿëèô áþëýÿëÿðèíäÿ ìèíëÿðëÿ àçÿðáàéúàíëûíû âÿùøèúÿñèíÿ, èøýÿíúÿëÿðëÿ þëäöðìöøëÿð. Áó
ùàäèñÿëÿðèí áàðèç íöìóíÿñè Ãóáà
ìÿçàðëûüûäûð. Áó ìÿçàðëûüû çèéàðÿò
åäÿí ìöõòÿëèô þëêÿëÿðäÿí ýÿëÿí íöìàéÿíäÿëÿð ýþðäöêëÿðè ìÿíçÿðÿäÿí äÿùøÿòÿ ýÿëèðëÿð. 20-úè ÿñðèí ñîíëàðûíäà
áó ùàäèñÿëÿð éåíèäÿí òÿêðàðëàíäû. Õîúàëûäà áàø âåðÿí äÿùøÿòëè ãÿòëèàì, ÿñëèíäÿ, ñîéãûðûì ùàäèñÿñèäèð. Áó ñîéãûðûìû ÿìÿëèééàòûíà ðÿùáÿðëèê åòìèø Åðìÿíèñòàíûí èíäèêè ïðåçèäåíòè Ñàðêèñéàí óòàíìàäàí áó ÿìÿëëÿðè òþðÿòäèéèíè àâðîïàëû äåïóòàòëàðûí ãàðøûñûíäà
áÿéàí åòìèøäèð. Áöòöí áóíëàðû àâðîïàëû äåïóòàòëàð ÷îõ ñàêèò ãàðøûëàéûðëàð,
åëÿ áèë êè, ùå÷íÿ îëìàéûá.
“Ãîíäàðìà ñîéãûðûìû” ìÿñÿëÿñè
èëÿ áàüëû Òöðêèéÿ òÿðÿôè äÿôÿëÿðëÿ ùÿð èêè
äþâëÿòèí òàðèõ÷èëÿðèíèí èøòèðàêû èëÿ áèðýÿ
êîìèññèéà éàðàäûëìàñûíû òÿêëèô åäèá.
Ëàêèí Åðìÿíèñòàí òÿðÿôè áó òÿêëèôëÿðè
ãÿáóë åòìèð, ÷öíêè þçëÿðè äÿ áèëèðëÿð êè,
áó óéäóðóëìóø “ñîéãûðûìû”íû òàðèõè
ôàêòëàðëà ñöáóò åòìÿê ìöìêöí îëìàéàúàã. Åëÿ äöøöíöðÿì êè, áåëÿ áèð
ãÿòíàìÿíèí ãÿáóë åäèëìÿñèíäÿ áèð
íå÷ÿ ýöí áóíäàí þíúÿ Ðîìà Ïàïàñûíûí-éöêñÿê äèí õàäèìè ðöòáÿñè îëàí
áèð øÿõñèí þç ÷ûõûøûíäà áó ãîíäàðìà
“ñîéãûðûìû” èôàäÿñèíè èøëÿòìÿñè äÿ ìöÿééÿí ðîë îéíàìûøäûð. Ùåñàá åäèðÿì
êè, ÀÏ-íèí áó ôèòíÿêàð ãÿòíàìÿñè òÿêúÿ Òöðêèéÿ Ðåñïóáëèêàñûíà ãàðøû éîõ,
áöòöíëöêäÿ áöòöí Òöðê äöíéàñûíà
ãàðøû éþíÿëìèøäèð. Îíà ýþðÿ äÿ, ùÿð
áèðèìèç ÀÏ-íèí áó ðèéàêàð ãÿòíàìÿñèíÿ þç åòèðàçûìûçû áèëäèðìÿëèéèê.
ÉÀÏ Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíèí îôèñèíäÿ “Áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð
âÿ Äèïëîìàòèéà êëóáó” ëàéèùÿñè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ òÿäáèð êå÷èðèëèá
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ)
Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíèí îôèñèíäÿ “Áåéíÿëõàëã
ìöíàñèáÿòëÿð âÿ Äèïëîìàòèéà êëóáó” ëàéèùÿñè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ íþâáÿòè òÿäáèð êå÷èðèëèá.
Òÿäáèðäÿ “Äöíéà äöçÿíèíäÿ ìöàñèð ÷àüûðûøëàð âÿ ôÿðãëè ñèéàñè ìåéèëëÿð” ìþâçóñó
ìöçàêèðÿ îëóíóá. Òîïëàíòûäà ãîíàã ãèñìèíäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Äþâëÿò Èäàðÿ÷èëèê Àêàäåìèéàñûíûí Ñèéàñè Àðàøäûðìàëàð Èíñòèòóòóíóí
äèðåêòîðó, ÉÀÏ-ûí Áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿð êîìèññèéàñûíûí êàòèáè, ñèéàñè åëìëÿð äîêòîðó
Åëìàí Íÿñèðîâ èøòèðàê åäèá. Ìöçàêèðÿ çàìàíû äöíéàíûí àéðû-àéðû ðåýèîíëàðûíäà áàø
âåðÿí ùàäèñÿëÿð ÿòðàôûíäà ýåíèø ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Ãåéä åäÿê êè, “Áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð âÿ Äèïëîìàòèéà” ëàéèùÿñè ÉÀÏ Ýÿíúëÿð
Áèðëèéèíèí îôèñèíäÿ ðåàëëàøäûðûëàí “Ôîðåèýí
Ïîëèúé úëóá” ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð.
Ãàäûíëàðëà áàüëû ìÿãàëÿ ìöñàáèãÿñèíÿ
äàèð ìÿëóìàòëàíäûðìà ñåññèéàñû êå÷èðèëèá
Àïðåëèí 17-äÿ Àèëÿ, Ãàäûí âÿ
Óøàã Ïðîáëåìëÿðè öçðÿ Äþâëÿò
Êîìèòÿñè (ÀÃÓÏÄÊ) âÿ Àçÿðáàéúàí Æóðíàëèñò Ãàäûíëàð Àññîñèàñèéàñûíûí áèðýÿ òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ õàëãûìûçûí Öìóììèëëè ëèäåðè Ùåéäÿð
ßëèéåâèí õàòèðÿñèíÿ ùÿñð îëóíàí
“Ãàäûíëàð äþâëÿòèìèçèí, äþâëÿò÷èëèéèìèçèí, ìöñòÿãèëëèéèìèçèí, áó ýöíöìöçöí, ýÿëÿúÿéèìèçèí äàéàüûäûð” ìþâçóñóíäà ìÿãàëÿ ìöñàáèãÿñèíÿ äàèð ìÿëóìàòëàíäûðìà
ñåññèéàñû êå÷èðèëèá.
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè, ñåñ-
ñèéàäà ÷ûõûø åäÿí ÀÃÓÏÄÊ-íûí ñÿäð ìöàâèíè
Ñÿäàãÿò Ãÿùðÿìàíîâà ìöñàáèãÿ ùàããûíäà
ìÿëóìàò âåðèá. Î, áóèëêè ìöñàáèãÿäÿ ãàäûíëàðûìûçûí úÿìèééÿòäÿ, àèëÿäÿ ðîëóíó ÿêñ åòäèðÿí
éàçûëàðà öñòöíëöê âåðèëäèéèíè ñþéëÿéèá. Äèããÿòÿ
÷àòäûðûëûá êè, ìöñàáèãÿäÿ éàøû 35-ÿ ãÿäÿð îëàí
ýÿíú æóðíàëèñòëÿð èøòèðàê åäÿ áèëÿðëÿð.
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ãàäûíëàðà
ùÿìèøÿ áþéöê äèããÿò âÿ ãàéüû ýþñòÿðäèéèíè õàòûðëàäàí Ñ.Ãÿùðÿìàíîâà ìÿùç Óëó þíäÿð òÿðÿôèíäÿí 1998-úè èëäÿ “Àçÿðáàéúàíäà ãàäûíëàðûí ðîëóíóí àðòûðûëìàñûíà äàèð òÿäáèðëÿð ùàããûíäà” Ñÿðÿíúàì èìçàëàíäûüûíû, Ïðåçèäåíòèí Ôÿðìàíû èëÿ Ãàäûí Ïðîáëåìëÿðè öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí éàðàäûëäûüûíû, Àçÿðáàéúàí ãàäûíëàðûíûí
Û ãóðóëòàéûíûí êå÷èðèëäèéèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Êîìèòÿ ñÿäðèíèí ìöàâèíè þëêÿìèçäÿ ãàäûíëàðûí ùöãóãëàðûíûí ãîðóíìàñû, îíëàðûí ïðîáëåìëÿðèíèí ùÿëëè èñòèãàìÿòèíäÿ ýþðöëÿí èøëÿðäÿí
äÿ ñþùáÿò à÷ûá.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ìèëëè Òåëåâèçèéà
âÿ Ðàäèî Øóðàñûíûí öçâö, “Êàñïè” Òÿùñèë Ìÿðêÿçèíèí âÿ “Êàñïè” ãÿçåòèíèí òÿñèñ÷èñè Ñîíà Âÿëèéåâà ãàäûíëàðûí þëêÿìèçèí èúòèìàè-ñèéàñè, ìÿäÿíè ùÿéàòûíäà îéíàäûüû ôÿàë ðîëäàí äàíûøûá.
Àçÿðáàéúàí ãàäûíëàðûíûí
úÿìèééÿò ùÿéàòûíûí ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðèíäÿ ùÿìèøÿ ôÿàë
îëäóãëàðûíû ñþéëÿéÿí Ñîíà
Âÿëèéåâà îíëàð àðàñûíäàí
ýþðêÿìëè äþâëÿò, åëì, ìÿäÿíèééÿò âÿ èúòèìàè-ñèéàñè
õàäèìëÿðèí éåòèøäèéèíè âóðüóëàéûá. Äèããÿòÿ ÷àòäûðûá
êè, þëêÿìèç ìöñòÿãèëëèéèíè
áÿðïà åòäèêäÿí ñîíðà ãàäûíëàðûí úÿìèééÿòäÿ ðîëó
äàùà äà éöêñÿëèá âÿ îíëàðûí ôÿàëèééÿòëÿðè ýåíèøëÿíèá.
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð
ßëèéåâ ãàäûíëàðûí úÿìèééÿòäÿêè ðîëó èëÿ áàüëû ñèéàñÿòèí ñÿìÿðÿëè øÿêèëäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíÿ,
îíëàðûí äþâëÿò ãóðóúóëóüóíäà, åëì, ìÿäÿíèééÿò, òÿùñèë, ñÿùèééÿ, èäìàí âÿ ñ. ñàùÿëÿðäÿ ýåíèø òÿìñèë îëóíìàëàðûíà õöñóñè þíÿì âåðèðäè.
Áó ñèéàñÿò ùàçûðäà Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí óüóðëà äàâàì åòäèðèëèð. Ñîíà Âÿëèéåâà
ìöàñèð äþâðäÿ ãàäûíëàðûí öçëÿøäèêëÿðè áÿçè
ïðîáëåìëÿðÿ äÿ äèããÿòè úÿëá åäèá.
Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Ãÿíèðÿ Ïàøàéåâà
Àçÿðáàéúàíäà ãàäûíëàðûí ùöãóãëàðûíà, îíëàðûí
èúòèìàè-ñèéàñè ùÿéàòäà ôÿàë èøòèðàêûíà äþâëÿò
ñÿâèééÿñèíäÿ äÿñòÿê âåðèëäèéèíè ñþéëÿéèá. Áèëäèðèá êè, áóíóí íÿòèúÿñèíäÿ áó ýöí Àçÿðáàéúàí ãàäûíëàðûí ùöãóãëàðû èëÿ áàüëû ìÿñÿëÿëÿðäÿ
ñöðÿòëè èðÿëèëÿéèøÿ íàèë îëàí þëêÿëÿðäÿí áèðèäèð.
Àçÿðáàéúàíäà ãàäûíëàðà ùþðìÿòÿ âÿ îíëàðûí
ùöãóãëàðûíûí ãîðóíìàñûíà áöòöí äþâðëÿðäÿ
þíÿì âåðèëäèéèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðàí Ã.Ïàøàéåâà
ãàäûíëàðûí þëêÿìèçäÿ áèð ÷îõ ñàùÿëÿðäÿ éöêñÿê âÿçèôÿëÿð òóòäóãëàðûíû ñþéëÿéèá.
Ãåéä åäÿê êè, ìöñàáèãÿäÿ èøòèðàê åòìÿê
èñòÿéÿíëÿð àïðåëèí 30-äÿê ìÿãàëÿëÿðèíè âÿ þçëÿðè ùàããûíäà ìÿëóìàòû ýåíäåð221@éàùîî.úîì åëåêòðîí öíâàíûíà ýþíäÿðÿ áèëÿðëÿð.
Ìèëëè Òÿùëöêÿñèçëèê Íàçèðëèéèíèí Ùÿðáè
Ùîñïèòàëûíäà áåéíÿëõàëã êîíôðàíñ êå÷èðèëèá
Ìèëëè Òÿùëöêÿñèçëèê Íàçèðëèéèíèí (ÌÒÍ) Ùÿðáè Ùîñïèòàëûíäà òîðàêàë úÿððàùèééÿ öçðÿ áåéíÿëõàëã åëìè-ïðàêòèê êîíôðàíñ êå÷èðèëèá.
ÌÒÍ-èí Èúòèìàè ßëàãÿëÿð Èäàðÿñèíäÿí
ÀÇßÐÒÀÚ-à áèëäèðèáëÿð êè, òàíûíìûø õàðèúè ìöòÿõÿññèñëÿðèí äÿ èøòèðàê åòäèêëÿðè êîíôðàíñäà áèð
ñûðà ìÿðóçÿëÿð äèíëÿíèëèá.
Êîíôðàíñûí ÿùÿìèééÿòèíè âóðüóëàéàí Ìèëëè
Òÿùëöêÿñèçëèê Íàçèðëèéè Ùÿðáè Ùîñïèòàëûíûí ðÿèñè
Ðöôÿò ßëèéåâ áåëÿ òÿäáèðëÿðèí ýÿíú êàäðëàðûí áó
òèáá ñàùÿñèíè äàùà äÿðèíäÿí ìÿíèìñÿìÿëÿðèíäÿ áþéöê ðîë îéíàäûüûíû ãåéä åäèá. Ùîñïèòàëûí
ðÿèñè äþâëÿò òÿðÿôèíäÿí ñÿùèééÿ ñàùÿñèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èñëàùàòëàð, èíñàíëàðûí ñàüëàìëûüûíûí ãîðóíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ýþðöëÿí òÿäáèðëÿð
ùàããûíäà ìÿëóìàò âåðèá. Áèëäèðèá êè, þëêÿìèçäÿ
òèáá ìöòÿõÿññèñëÿðèíèí éåíè òåõíîëîýèéàëàð, äèàãíîñòèêà âÿ ìöàëèúÿ öñóëëàðû áàðÿäÿ áèëèêëÿðèíè
àðòûðìàñû ö÷öí ùÿð úöð øÿðàèò éàðàäûëûá.
Äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá êè, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ùÿéàòà êå÷èðäèéè óüóðëó ñèéàñÿò íÿòèúÿ-
ñèíäÿ áöòöí èñòèãàìÿòëÿðäÿ îëäóüó êèìè, ñÿùèééÿ ñàùÿñèíäÿ äÿ Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí
ôÿàëèééÿòè áåéíÿëõàëã ãóðóìëàð òÿðÿôèíäÿí éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèëèð, äèýÿð äþâëÿòëÿðÿ íöìóíÿ
ýþñòÿðèëèð.
×ûõûø åäÿí äèýÿð éåðëè âÿ õàðèúè ìöòÿõÿññèñëÿð äÿ Ìèëëè Òÿùëöêÿñèçëèê Íàçèðëèéèíèí Ùÿðáè
Ùîñïèòàëûíûí òÿøÿááöñö èëÿ áó ìöàñèð ñÿùèééÿ
îúàüûíäà êå÷èðèëÿí êîíôðàíñûí áþéöê ÿùÿìèééÿòÿ ìàëèê îëäóüóíó ñþéëÿéèáëÿð.
Òÿäáèðäÿ òîðàêàë úÿððàùèééÿäÿ ÿí ñîí éåíèëèêëÿð, àüúèéÿð, ïëåâðà, îðòà äèâàð àðàëûüû, äþø
ñöìöéö âÿ äþø äèâàðû úÿððàùèééÿñèíäÿ ÿëäÿ
îëóíàí íàèëèééÿòëÿð ùàããûíäà ìÿëóìàò âåðèëèá.
Áó áèëýèëÿðèí ýÿíú úÿððàùëàðûí ïöõòÿëÿøìÿñèíÿ
âÿ Àçÿðáàéúàíäà òîðàêàë úÿððàùèééÿíèí èíêèøàôûíà áþéöê òþùôÿ âåðÿúÿéè âóðüóëàíûá.
Êîíôðàíñà Òöðêèéÿ, Ôðàíñà, Ðóñèéà, Èòàëèéà
âÿ Áåëàðóñäàí îëàí àïàðûúû ùÿêèì-ìöòÿõÿññèñëÿð âÿ àçÿðáàéúàíëû òîðàêàë úÿððàùëàð ìöõòÿëèô òÿãäèìàòëàðëà ÷ûõûø åäèáëÿð.
6
www.yeniazerbaycan.com
18 àïðåë 2015-úè èë, øÿíáÿ / ¹ 068 (4467)
Éîë, öñòöíäÿêè èçè èëÿ òàíûíàð
Àðàìûçäà ñèðð ãàëìàñûí
Ýþðäöì: èíñàíëàð åøèòìÿéèí àúûäûðëàð. Áåéëÿãàíäà, Õîúàâÿíääÿ, Áÿðäÿäÿ,
Òÿðòÿðäÿ ìþòÿáÿð àäàìëàðëà ýþðöøäöê.
Îíëàð áèçäÿí ùÿð øåé ùàããûíäà ñîðóøóðäóëàð, áèç îíëàðà ùÿð øåé ùàããûíäà ìÿëóìàò âåðèðäèê.
Áöòöí áó ýþçÿëëèéè “Êèòàáè-Äÿäÿ Ãîðãóä” äàñòàíûíûí èçè èëÿ áþëýÿëÿðÿ åòäèéèìèç ñÿôÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ éàøàäûã. Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ìèëëÿòëÿðàðàñû,
ìóëòèêóëòóðàëèçì âÿ äèíè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ
Äþâëÿò ìöøàâèðè, àêàäåìèê Êàìàë Àáäóëëàéåâèí ðÿùáÿðëèéè âÿ èøòèðàêû èëÿ 3 ýöí
30 ýöíÿ áÿðàáÿð îëäó. Éÿíè 27 ýöíëöê
åùòèéàò ãàçàíäûã. Ùÿð ñÿôÿðäÿ áåëÿ ãàçàíú èíñàíû ìèí èë éàøàäàð.
Ïðåçèäåíò Ñÿðÿíúàìûíûí
ðóùóíà ãîøóëäóã
Àëìàí øÿðãøöíàñ àëèìè Ùàéíðèõ Ôðèäðèõ ôîí Äèòñèí ðóùóíó åùòèðàìëà àíàúàüûã. “Êèòàáè-Äÿäÿ Ãîðãóä” àáèäÿñèíè 200
èë ÿââÿë î íÿøð åòäèðÿðÿê äöíéà àëÿìèíÿ
òàíûäûá. Ãèéìÿòèíè äÿ àëûá. Àçÿðáàéúàí
Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ 200 èëëèê òàðèõèí
ìþùòÿøÿìëèéèíÿ ùåñàáëàíàí Ñÿðÿíúàì
èìçàëàéûá. Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Áèëèê Ôîíäó, Áàêû
Áåéíÿëõàëã Ìóëòèêóëòóðàëèçì Ìÿðêÿçè “Êèòàáè-Äÿäÿ Ãîðãóä” äàñòàíûíûí Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ÿõëàã, ìÿíÿâèééàò, éàøàì,
áèð ñþçëÿ, âàðëûã äàñòàíû îëäóüóíó íÿçÿðÿ àëàðàã, õåéëè ñàéäà òÿäáèðëÿð êå÷èðèá.
Òÿäáèðëÿðèí äàâàìû þç áþëýÿëÿðèìèçäÿ êå÷èðèëäè. Áåéëÿãàí-Õîúàâÿíä-ÁÿðäÿÒÿðòÿð. “Êèòàáè-Äÿäÿ Ãîðãóä”óí èçèíÿ
äöøöá åëÿ éîëëàðäàí êå÷äèê êè, ùÿð àääûìäà ãàðøûìûçà ÷ûõàíëàðûí ôÿðÿùëÿðèíäÿí ôÿðÿùëÿíäèê.
Ìöõòÿëèô õàëãëàðûí
áèð äèëè - Âÿòÿí äèëè
Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí àëèìëÿðè, Áàêû Ñëàâéàí Óíèâåðñèòåòèíèí ìöÿëëèì âÿ òÿëÿáÿëÿðè, Áèëèê Ôîíäóíóí
êþíöëëöëÿðè, 4 ìÿêòÿáèí øàýèðäëÿðè äÿ áèçèìëÿ èäè. “Êèòàáè-Äÿäÿ Ãîðãóä” äàñòàíûíäàêû ãÿùðÿìàíëàðûí òàðèõè èçëÿðèíèí îëäóüó
ýöìàí åäèëÿí Õîúàâÿíäÿ ýÿëìèøäèê. Èúðà
áàø÷ûñû Åéâàç Ùöñåéíîâ Êàìàë Àáäóëëàéåâè âÿ îíóí ðÿùáÿðëèê åòäèéè íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòèíè áó ÿðàçèëÿðäÿ ýþðìÿêäÿí ìÿìíóíëóã äóéäóüóíó äèëÿ ýÿòèðäè. Ìöùàðèáÿ
àäàìû îëàí Åéâàç ìöÿëëèì Íÿðýèçòÿïÿ
éöêñÿêëèéè óüðóíäà ýåäÿí äþéöøëÿðäÿí
äàíûøûðäû. Åðìÿíèëÿð Íÿðýèçòÿïÿíè íÿéèí
áàùàñûíà îëóðñà-îëñóí àëìàã èñòÿéèðëÿðìèø. Ãàðàúà ×îáàíûí ìÿçàðûíûí ìÿùç
áóðàäà îëäóüó ýöìàí åäèëèð. Ìÿêðëè äöøìÿí òàðèõè õåéèðëÿðèíÿ äÿéèøèá Äÿäÿ Ãîðãóäà ñàùèá ÷ûõìàã èñòÿéèðëÿðìèø. Àëûíìàéûá. Ãÿùðÿìàí îüóëëàð ñîí äàìëà ãàíëàðûíà ãÿäÿð âóðóøóáëàð. “Èíäè áàøà äöøöðöê
êè, Äÿäÿ Ãîðãóä ãÿùðÿìàíëàðûíûí ðóùëàðû
áèçÿ ýöú âåðèáìèø” - Åéâàç Ùöñåéíîâóí
ýÿëäèéè ãÿíàÿò áåëÿ èäè.
Ñÿôÿðäÿ åëÿ ãÿíàÿòëÿð ùàñèë îëäó êè,
õàëãûìûçûí êåéôèééÿòëÿðèíÿ ùåéðàí ãàëìàìàã ìöìêöíñöç èäè. Óäèëÿðèí òÿùñèë àëäûüû
Ãÿáÿëÿ ðàéîíó 1 ñàéëû Íèú ãÿñÿáÿ ìÿêòÿáëèëÿðè, Áàêû øÿùÿðè Èëéàñ ßôÿíäèéåâ àäûíà Åëèòàð Ýèìíàçèéà, Õîúàâÿíä ðàéîíó
Ñàëàêÿòèí êÿíä âÿ Áåéëÿãàí ðàéîíó 1 ñàéëû òàì îðòà ìÿêòÿáëÿðè àðàñûíäà åëÿ áèð
áàüëûëûã éàðàíìûøäû êè, Êàìàë Àáäóëëàéåâ
èëê ÷ûõûøûíà áàøëàéàíäà Óëó þíäÿð Ùåéäÿð
ßëèéåâèí êÿëàìûíû õàòûðëàòäû: “Àçÿðáàéúàíûí ýöúö ÿùàëèñèíè òÿøêèë åäÿí õàëãëàðûí ýöúöíäÿí èáàðÿòäèð”. Îíëàð ö÷ äèëäÿ - Àçÿðáàéúàí, ðóñ, óäè äèëëÿðèíäÿ äàíûøûðäûëàð.
Ãóëàãëàðäà èñÿ áèð äèë åøèäèëèðäè: Âÿòÿí äèëè.
Áèëèíìÿçèí áèëèíÿí ìÿòí
òÿðÿôèíäÿí èçàùû...
Àðäûíû Êàìàë ìöÿëëèìäÿí åøèäÿê:
“Áåëÿ áèð èúòèìàè áöòþâëöê èñòÿð-èñòÿìÿç ìÿäÿíè áöòþâëöéÿ ýÿòèðÿí éîëäóð.
Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ãÿäèì òàðèõè, áó
ýöíö èëÿ áàüëû ìÿäÿíè, ìÿíÿâè ñÿðâÿòè
ñàéûëà áèëÿí ùÿð áèð äÿéÿð äþâëÿò, èúòèìàèééÿò ñÿâèééÿñèíäÿ éöêñÿê äÿðÿúÿäÿ ãåéä îëóíóð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ôåâðàë àéûíäà èìçàëàäûüû “ÊèòàáèÄÿäÿ Ãîðãóä”óí þéðÿíèëìÿñè, òÿðúöìÿñè âÿ èëê äÿôÿ íÿøð åäèëìÿñèíèí 200
èëëèéèíÿ ùÿñð åäèëìèø Ñÿðÿíúàì áóíóí
÷îõ ýþçÿë áèð ýþñòÿðèúèñèäèð. Õîúà-
âÿíääÿ éàøëû íÿñëèí
íöìàéÿíäÿëÿðè “Êèòàáè-Äÿäÿ Ãîðãóä”
äàñòàíëàðûíû îõóìàäûãëàðû
ùàëäà,
Ãàðàúà ×îáàí, åëÿúÿ äÿ, äàñòàíäàêû
áèð ÷îõ íöàíñëàðëà
áàüëû áèëýèëÿðÿ ñàùèáäèðëÿð. ßýÿð ðÿâàéÿòëÿð éåðëè ÿùàëèíèí ãÿëáèíäÿ, áåéíèíäÿ éàøàéûðñà, äåìÿëè, ãàí éàääàøû
èëÿ áàüëûäûð âÿ áó ãÿùðÿìàíëàðûí ìÿíñóáèééÿòèíÿ øÿêê ýÿòèðìÿê îëìàç.
Ìÿùç áóíà ýþðÿ áèç Ïðåçèäåíòèí Ñÿðÿíúàìûíûí èúðàñûíà áåëÿ áèð ìöãÿääÿñ éåðäÿí áàøëàìàã èñòÿäèê”.
Àëèìëÿðèìèçèí ñàëäûüû èøûã
áàõìàéàðàã, ùàçûðäà ìþâúóääóð âÿ
Àçÿðáàéúàí Ñèëàùëû Ãöââÿëÿðèíèí íÿçàðÿòèíäÿ îëàí Òÿðòÿðèí Øûõàðõ ãÿñÿáÿñèíäÿ
éåðëÿøèð.
Áèëèê Ôîíäóíóí
Áÿðäÿ Èìàìçàäÿñèíäÿ
àøêàðëàäûüû òàðèõ
ßëáÿòòÿ, àëèìëÿð äÿ ÷ûõûø åòäèëÿð. Äÿäÿ
Ãîðãóä èðñèíèí þéðÿíèëìÿñèíèí õàëãûí áöòþâëöéöíäÿ âàúèá ðîë îéíàäûüûíû áèëäèðäè-
Òÿðòÿðäÿí Áÿðäÿéÿ ãàéûäûðûã. Áÿðäÿéÿ Èìàìçàäÿ ö÷öí ýÿëäèê. Áèëèê Ôîíäóíóí èëê ëàéèùÿñè îëàí “Äèíè àáèäÿëÿðäÿ òàðèõèí èçëÿðè” Áÿðäÿ Èìàìçàäÿñèíäÿí áàøëàìûøäû. Ïðîãðàìûí èäåéà ìöÿëëèôè Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ìèëëÿòëÿðàðàñû,
ìóëòèêóëòóðàëèçì âÿ äèíè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ
Äþâëÿò ìöøàâèðè, àêàäåìèê Êàìàë Àáäóëëàéåâäèð. Ëàéèùÿíèí èúðàñûíà äàèð ôÿàëèééÿò ïëàíû Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Áèëèê Ôîíäóíóí èúðà÷û äèðåêòîðó Îêòàé Ñÿìÿäîâ òÿðÿôèíäÿí
05 àâãóñò 2014-úö èëäÿ òÿñäèãëÿíèá. Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñèíèí Ãàðàáàü
öçðÿ ãàçèñè, Áÿðäÿ Úöìÿ ìÿñúèäèíèí
àõóíäó Ùàúû Ðàìàçàí Ùöñåéíîâóí èøòèðàêû èëÿ ÀÌÅÀ-íûí ßëéàçìàëàð Èíñòèòóòóíóí øþáÿ ìöäèðè, ÀÌÅÀ-íûí ìöõáèð öçâö Ìþùñöí Íàüûñîéëó ãÿáèðëÿðèí öçÿðèíäÿêè ÿðÿá âÿ ôàðñ äèëèíäÿêè ìÿòíëÿðè ñþçáÿñþç äèëèìèçÿ ÷åâèðèá. Áÿðïàäàí ñîíðà
áó ìÿòíëÿð ëþâùÿëÿðÿ ùÿêê îëóíàðàã, ùÿð
ãÿáðèí éàíûíà âóðóëóá. Éàçûëäûüû ôîðìàäà òÿãäèì åäèðÿì:
ëÿð. Áèëèê Ôîíäóíóí èúðà÷û äèðåêòîðó Îêòàé
Ñÿìÿäîâ “Êèòàáè-Äÿäÿ Ãîðãóä”óí þëêÿäÿ âÿ õàðèúäÿ òÿáëèüàòû ö÷öí ðÿùáÿðëèê åòäèéè ãóðóìóí áþéöê ëàéèùÿëÿð ùÿéàòà êå÷èðìÿéÿ ùàçûð îëäóüóíó õöñóñè âóðüóëàäû.
Ôèëîëîýèéà öçðÿ åëìëÿð äîêòîðó, ÁÑÓíóí ïðîôåññîðó Ðöñòÿì Êàìàë, ôèëîëîýèéà öçðÿ åëìëÿð äîêòîðó, ïðîôåññîð Ðÿùèëÿ
Ãåéáóëëàéåâà, ôèëîëîýèéà öçðÿ ôÿëñÿôÿ
äîêòîðó, ÀÌÅÀ Ôîëêëîð Èíñòèòóòóíóí øþáÿ
ìöäèðè Àüàâåðäè Õÿëèëîâ âÿ äèýÿð àëèìëÿðèìèç äÿðèí ìÿçìóíëó ÷ûõûøëàð åäèáëÿð,
èøòèðàê÷ûëàðû Äÿäÿ Ãîðãóä èøûüûíäà ñàüëàì, ãöðóðëó, âÿòÿíïÿðâÿð ùÿéàò òÿðçè êå÷èðìÿéÿ ÷àüûðûáëàð.
Î, äèðèäèð âÿ ùå÷ çàìàí þëìÿç.
Êÿúðÿôòàð ôÿëÿéèí éàðàòäûüû áó íàõîøëóãäàí
Äÿâàñûç äÿðäÿ äöøÿíÿ íÿçÿð éåòèðäèê.
Ëàêèí îíóí õÿñòÿëèéèíÿ ÿëàú òàïà áèëìÿäèê.
Õÿñòÿ éàòàüûíäà úàí âåðäè.
Ñîí íÿôÿñèíÿ ãÿäÿð þç éîëäàøûíà ìÿùÿááÿòèíè ÿëäÿí âåðìÿäè.
Ðóùó áÿäÿíèíäÿí àéðûëäûüû çàìàí ýþçëÿðèíè à÷ìàäû.
Îíóí éîëäàøû Êÿëáÿëè Íèêíÿôñ
Õàíûìûíûí éîëóíäà âàðûíû-éîõóíó ôÿäà åëÿäè.
Ùÿð êÿñ îíóí äÿéÿðëè âöúóäóíà èôòèõàð
åäÿðäè.
Áÿéèì õàíûì íÿúàáÿòëè, ùÿúÿðãèéàôÿëè âÿ
âöãàðëû áèðèñè èäè.
Áó ìÿçàð Áÿéèì õàíûìûí ìöãÿääÿñ
ìÿçàðûäûð.
Ïÿíàù õàí Úàâàíøèðèí íÿñëèíäÿíäèð.
Ãàðäàøëûüûìûç ìöáàðÿê
Àçÿðáàéúàíäà éàøàéàí ìöõòÿëèô õàëãëàðûí òÿùñèë àëäûüû 4 ìÿêòÿá äÿ Áåéëÿãàíäà “Ãàðäàøëàøìà ñàçèøè”íè èìçàëàìàãëà
áèð éåðäÿ îëäóãëàðûíû ýþñòÿðäèëÿð. Áó òàðèõè
ùàäèñÿäÿ Äþâëÿò ìöøàâèðè, àêàäåìèê Êàìàë Àáäóëëàéåâ äÿ èøòèðàê åòäè: “Áó, ñàäÿúÿ, ñèìâîëèê ñàçèø äåéèë, ñîí äÿðÿúÿ
ìöùöì áèð âÿòÿíïÿðâÿðëèê àêñèéàñûäûð.
Áèç áó ýöí Öìóììèëëè ëèäåðèí ãàðøûìûçà ãîéäóüó òîëåðàíòëûã, ãàðäàøúàñûíà
ìöíàñèáÿò, Àçÿðáàéúàíäà îëàí áöòöí
õàëãëàðûí âÿ äèíëÿðèí ùÿìàùÿíýëèê éîëóíó òóòàðàã ÿñëèíäÿ ùÿì äÿ Óëó þíäÿðèí ðóùó ãàðøûñûíäà ñÿäàãÿò àíäû è÷èðèê.
Ñèç ÿáÿäè äîñòëàðà ÷åâðèëèðñèíèç”.
Åðìÿíèëÿð ö÷öí øöàð:
“Àçÿðáàéúàíà ãàðûøàã,
õîøáÿõòëèéèìèçÿ ãîâóøàã!”
Çàë äîëóäóð. Ñÿùíÿäÿí çàëà éàéûëàí
õîø àóðà “Êèòàáè-Äÿäÿ Ãîðãóä” ÿõëàã âÿ
ìÿíÿâèééàò äÿðñëèéèìèçäèð” ìþâçóñóíäà
øàýèðä, òÿëÿáÿ âÿ ìöÿëëèìëÿðèí èøòèðàêû èëÿ
åëìè-ïðàêòèêè êîíôðàíñ áîéó äàâàì åòäè.
Êàìàë Àáäóëëàéåâ ðåïðåññèéàéà ìÿðóç ãàëàí äàñòàíûí 50-úè èëëÿðèí àõûðëàðûíäà õàëãà
ãîâóøà áèëäèéèíè õàòûðëàäàðàã äåäè êè, äàùà
áó èêè âàðëûüû áèð-áèðèíäÿí àéûðìàã ìöìêöí
îëìàéàúàã. Êîíôðàíñäà àëèìëÿð ìàðàãëû ÷ûõûøëàð åòäèëÿð. Ùÿð ÷ûõûø áèð òàðèõ èäè.
Áåéëÿãàíäàêû “Í” ñàéëû ùÿðáè ùèññÿíèí ÿñýÿðè, Áàêû Ñëàâéàí Óíèâåðñèòåòèíèí
ìÿçóíó Åëíóð Ìóñòàôàéåâèí ÷ûõûøû õöñóñè èëÿ ñå÷èëäè. Åëÿúÿ áèð úöìëÿñèíè éàçûì,
àéäûí îëñóí: “ßñýÿð âÿòÿíèí ìöäàôèÿñèíäÿ Äÿäÿ Ãîðãóä äàñòàíëàðûíäàêû
êèìè øöúàÿò ýþñòÿðìÿéÿ ãàäèðäèð”.
Àçÿðáàéúàí Îðäóñó. Ìöàñèð òåõíèêàìûç âÿ ñèëàù-ñóðñàòûìûç. Ãöðóðëó ÿñýÿðëÿðèìèç. Êÿøôèééàò òàüûìûíûí øöúàÿòè. ßñýÿð éåìÿêõàíàñûíäà äàäëû íàùàð. Áèçè
ýþç áÿáÿêëÿðè êèìè ãîðóéàíëàðûí ãîíàãëàðëà áèðëèêäÿ éàëëû ýåòìÿñè... ×îõ ýþçÿë
ùèññëÿð éàøàäûã.
Áèçèì ÿðàçèëÿðÿ
ãîâóëàí äöøìÿí
Àüäÿðÿ ðàéîíóíóí Ìàðàüà êÿíäèíÿ
Èðàíäàí èëê äÿôÿ 200 åðìÿíè àèëÿñè êþ÷öðöëöá. Ùàäèñÿíèí 150 èëëèéè ìöíàñèáÿòèëÿ
1978-úè èëäÿ àáèäÿ äÿ óúàëäûëûá.
Öçÿðèíäÿ åðìÿíèúÿ “Ìàðàüà-150”
éàçûëìûø àáèäÿ 1988-úè èëäÿ ãîíäàðìà
åðìÿíè èääèàñûíûí áóéíóçó áèð äàùà ýþðöíÿíäÿ éîõà ÷ûõûá.
Áÿçè ìÿíáÿëÿðÿ ýþðÿ, “Ìàðàüà150”íèí äàüûëìàüà ìÿðóç ãàëìàñûíà
Èáíè Úÿôÿðãóëó õàí èáíè Ìÿùÿììÿäùÿñÿí Àüà èáíè ... (Èáðàùèì) õàí
Âÿôàò òàðèõè: 16 çèëùèúúÿ, 1328/1910-11
Ýþðöøäÿ Áÿðäÿ èúòèìàèééÿòè èëÿ éàíàøû, ìöõòÿëèô áþëýÿëÿðäÿêè äèíè îúàãëàðûí
íöìàéÿíäÿëÿðè, éåðëè çèéàëûëàð, òÿëÿáÿëÿð,
øàýèðäëÿð äÿ èøòèðàê åäèðäèëÿð. Áÿðäÿíèí
èúðà áàø÷ûñû Âèäàäè Èñàéåâ îëäóãúà ðàçû
ãàëäûüûíû, áó èøäÿ ÿìÿéè êå÷ÿí ùÿð êÿñÿ
ìèííÿòäàðëûã åòäèéèíè äåäè. Àêàäåìèê
Êàìàë Àáäóëëàéåâ Áèëèê Ôîíäóíóí “Äèíè
àáèäÿëÿðäÿ òàðèõèí èçëÿðè” ëàéèùÿñèíèí áöòöí äèíè àáèäÿëÿðäÿí êå÷ÿúÿéèíè áèëäèðäè.
Éåðëè ñàêèíëÿðäÿí äÿ äàíûøàíëàð îëäó.
Èìàìçàäÿíèí ýþðöíöøö îíëàðäà õîø òÿñèð îéàòìûøäû.
Ôàêòà áàõ: Øèÿ
çèéàðÿòýàù ñöííèëÿðèí
ìÿñúèäèíè òÿìèð åäèð
Äàùà ñîíðà òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðû Ãàõ,
îðàäàí äà Çàãàòàëà ðàéîíóíà ñÿôÿð åäèáëÿð. “Êèòàáè-Äÿäÿ Ãîðãóä”óí èçèíÿ äöøÿíëÿð Ãàõäà Áèëèê Åâèíèí áèíàñûíà áàõûø êå÷èðèá, Ãàõ Úöìÿ ìÿñúèäèíèí Êöðìöê ìÿáÿäèíäÿ “Êèòàáè-Äÿäÿ Ãîðãóä” ãÿùðÿìàíû Áÿêèëèí ãÿáðè çèéàðÿò îëóíóá. Çàãàòàëàäàñà èíýèëîéëàð éàøàéàí ßëèéàáàä êÿíä
ìÿñúèäèíÿ Ìèð Ìþùñöì Àüà çèéàðÿòýàùûíûí ùÿäèééÿëÿðè âÿ òÿìèðëÿ áàüëû åòäèéè
ìàääè éàðäûì - 30 ìèí ìàíàò âåðèëèá. Áèçÿ ùÿð ñÿôÿðäÿ éîë ýþñòÿðÿí Ïðåçèäåíò
Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí ÿìÿêäàøû Ñÿððàô
Áàëàõàíûí áó ùàäèñÿéÿ ôàúåáîîê ñÿùèôÿñèíäÿ ýþñòÿðäèéè ðåàêñèéàíû éàçìàìàã
îëìóð: “Òÿñÿââöð åäèí, áèð øèÿ çèéàðÿòýàù ñöííèëÿðèí ìÿñúèäèíè òÿìèð åäèð”.
Ìóëòèêóëòóðàë äÿéÿð. Òîëåðàíò ìöíàñèáÿò. Áóíëàð áèðýÿ éàøàéûøû øÿðòëÿíäèðÿí
éåíè òåðìèíëÿðäèð. Òàðèõúÿ êþùíÿ, ìàùèééÿòúÿ ÿáÿäè îëàí òåðìèí èñÿ áåëÿäèð:
ÀÄÀÌ ÊÈÌÈ ÉÀØÀÌÀÃ. Áèç ùÿð áèð ôÿðäèí àäàì êèìè éàøàìàñûíà èìêàí âåðÿí
úÿìèééÿò ãóðóðóã. Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Áèëèê Ôîíäóíóí, Áàêû Áåéíÿëõàëã Ìóëòèêóëòóðàëèçì
Ìÿðêÿçèíèí éàðàíìàñû âÿ ôÿàëèééÿòè èëÿ
ïðîñåñ äàùà äà ñöðÿòëÿíèá.
Äÿäÿ Ãîðãóä äåìèø, ýþðÿëèì íÿ äåìèø: “Ùàãã éàíäûðàí ÷ûðàüûíûç ñþíìÿç
îëñóí!”
Úåéùóí ÌÓÑÀÎÜËÓ
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Áèëèê Ôîíäóíóí
ìÿòáóàò êàòèáè
Áàêûäà “Èñëàì ìààðèô÷èëèéè âÿ ìöàñèð äþâð”
ìþâçóñóíäà áåéíÿëõàëã êîíôðàíñ áàøà ÷àòûá
Áàêûäà Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñû (ÀÌÅÀ), Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû
Èäàðÿñè âÿ Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí áèðýÿ òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ êå÷èðèëÿí “Èñëàì ìààðèô÷èëèéè âÿ ìöàñèð
äþâð” ìþâçóñóíäà áåéíÿëõàëã êîíôðàíñ
àïðåëèí 17-äÿ áàøà ÷àòûá.
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè, êîíôðàíñûí
éåêóí èúëàñûíäà ÿââÿëúÿ áþëìÿ ðÿùáÿðëÿðèíèí ùåñàáàòëàðû äèíëÿíèëèá, îíëàðûí ôÿàëèééÿòëÿðè éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèëèá.
Ñîíðà êîíôðàíñûí éåêóí ñÿíÿäè ìöçàêèðÿ åäèëÿðÿê òÿñäèãëÿíèá.
Òÿäáèðäÿ ÀÌÅÀ-íûí ïðåçèäåíòè, àêàäåìèê Àêèô ßëèçàäÿ áèëäèðèá êè, èêè ýöí äàâàì åäÿí êîíôðàíñäà ÿñàñ ìþâçóëàðëà
éàíàøû, èñëàìîôîáèéà, áÿøÿðèééÿòÿ éåíè
òÿùäèä âÿ òÿùëöêÿëÿð êèìè àêòóàë ïðîáëåìëÿðÿ äàèð ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëûá. Ìöàñèð
äþâðäÿ äèíè ìààðèô÷èëèê èäåéàëàðûíûí ÿùÿìèééÿòèíè ãåéä åäÿí àêàäåìèê äèí ïÿðäÿñè àëòûíäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí àãðåññèâëèê,
ðàäèêàëëûã âÿ òåððîð ùàëëàðûíûí èôøà îëóíìàñû ìÿãñÿäèëÿ äþâëÿò, èúòèìàèééÿò, åëì
âÿ äèí õàäèìëÿðèíèí áèðýÿ ñÿéëÿðèíèí àðòûðûëìàñûíûí çÿðóðèëèéèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Àêàäåìèê À.ßëèçàäÿ ãåéä åäèá êè,
áó ýöí èñëàì ìààðèô÷èëèéè äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ äàéàíàí ìÿñÿëÿëÿðäÿíäèð. Áó
ìþâçóéà ùÿñð îëóíàí êîíôðàíñäà äöíéàíûí 15 þëêÿñèíäÿí íöìàéÿíäÿëÿðèí èøòèðàêû òÿäáèðèí ÿùÿìèééÿòèíè äàùà äà àðòûðûð. Èñëàì äèíè èëÿ áàüëû äÿéÿðëÿð Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí äà ìèëëè ìÿíÿâè äÿéÿðëÿð
ñèñòåìèíèí ìöùöì ùèññÿñèíè òÿøêèë åäèð.
Áó äÿéÿðëÿðèí ãîðóíóá ñàõëàíìàñû âÿ èíêèøàô åòäèðèëìÿñè Àçÿðáàéúàíäà äþâëÿò
ñèéàñÿòèíèí ìöùöì ïðèîðèòåòëÿðèíäÿíäèð.
Ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ãóðóúóñó Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
1993-úö èëäÿ ùàêèìèééÿòÿ ãàéûäûøûíäàí
ñîíðà ìèëëè ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèìèçÿ, Èñëàì
ìààðèô÷èëèéèíÿ ìöíàñèáÿòäÿ éåíè áèð ìÿðùÿëÿ áàøëàäû. Óëó þíäÿðèí þëêÿéÿ ðÿùáÿðëèê åòäèéè èëê ýöíäÿí èíñàí ùöãóã âÿ
àçàäëûãëàðûíà, õöñóñèëÿ âèúäàí àçàäëûüûíûí áÿðãÿðàð îëìàñûíà, èíñàíëàðûí, ÿñàñÿí äÿ ýÿíúëÿðèí ìèëëè ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðÿ
ñàäèãëèê ðóùóíäà éåòèøìÿñèíÿ áþéöê
þíÿì âåðèëäè. Ùàçûðäà Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâ Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
áó ñèéàñè õÿòòèíè óüóðëà äàâàì åòäèðèð.
Êîíôðàíñûí íÿòèúÿëÿðèíèí óüóðëó îëàúàüûíà ÿìèíëèéèíè áèëäèðÿí àêàäåìèê
À.ßëèçàäÿ ýÿëÿúÿêäÿ áó èñòèãàìÿòäÿ èøëÿðèí äàâàì åòäèðèëìÿñèíèí, ìþâçó èëÿ
áàüëû åëìè èøëÿðèí éàçûëìàñûíûí âàúèáëèéèíè âóðüóëàéûá.
Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñèíèí
ñÿäðè øåéõöëèñëàì Àëëàùøöêöð Ïàøàçàäÿ
áèëäèðèá êè, Èñëàì ìààðèô÷èëèéè ìþâçóñóíà
ùÿñð îëóíàí êîíôðàíñäà ÷îõëó ãëîáàë ìÿñÿëÿëÿðÿ òîõóíóëóá: “Êîíôðàíñûí ýÿëÿúÿêäÿ äÿ äàâàì åòäèðèëìÿñèíè ìÿãñÿäÿóéüóí ùåñàá åäèðÿì. Èíàíûðàì êè,
åëì âÿ äèíèí áèðýÿ ôÿàëèééÿòè áÿùðÿñèíè
âåðÿúÿêäèð”.
Øåéõöëèñëàì À.Ïàøàçàäÿ âóðüóëàéûá
êè, ãëîáàëëàøìà âÿ èíòåãðàñèéà ïðîñåñëÿðèíèí ýåíèø âöñÿò àëäûüû ìöàñèð äöíéàäà,
åéíè çàìàíäà, çèääèééÿòëè ïðîñåñëÿð, àéðû-àéðû áþëýÿëÿðäÿ ìèëëè-ìÿäÿíè, ìÿíÿâè
âÿ ñèéàñè ãàðøûäóðìàëàð, èñëàìîôîáèéà âÿ
êñåíîôîáèéà ùàëëàðû äà ìöøàùèäÿ îëóíóð:
“Òÿÿññöô ùèññè èëÿ ãåéä åòìÿëèéÿì êè,
åòíèê-ñèéàñè ãàðøûäóðìàëàð, òåððîðèçì,
ñåïàðàò÷ûëûã, äèíè ðàäèêàëèçì êèìè áöòþâëöêäÿ áÿøÿð ñèâèëèçàñèéàñûíû òÿùäèä
åäÿí ùàäèñÿëÿð çÿìàíÿìèçèí áóýöíêö àúû ýåð÷ÿéèäèð. Èñëàì äèíèíèí òîëåðàíò éàíàøìàëàðûíûí íÿòèúÿñèäèð êè, áó
ýöí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû ìöõòÿëèô ìèëëÿòëÿðèí âÿ äèíëÿðèí ñöëù øÿðàèòèíäÿ áèðýÿ éàøàéûøûíà íöìóíÿäèð”.
Äèýÿð ÷ûõûø åäÿíëÿð äÿ ìààðèô÷èëèê ñàùÿñèíäÿ åëì âÿ äèíèí ÿìÿêäàøëûüûíûí
äàâàì åòäèðèëìÿñèíèí ìÿãñÿäÿóéüóíëóüóíó âóðüóëàéûáëàð. Êîíôðàíñûí ýÿëÿúÿêäÿ äàùà ýåíèø ôîðìàòäà êå÷èðèëìÿñè òÿêëèô åäèëèá.
Ñîíäà êîíôðàíñ èøòèðàê÷ûëàðû àäûíäàí
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâÿ
ìöðàúèÿò ãÿáóë îëóíóá.
Áóíóíëà äà “Èñëàì ìààðèô÷èëèéè âÿ
ìöàñèð äþâð” ìþâçóñóíäà áåéíÿëõàëã
êîíôðàíñ þç èøèíè áàøà ÷àòäûðûá.
Âåðýèëÿð íàçèðè Ôàçèë Ìÿììÿäîâ Àüäàìäà âÿòÿíäàøëàðû ãÿáóë åäèá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí òàïøûðûã âÿ òþâñèéÿëÿðèíÿ óéüóí îëàðàã, ìÿðêÿçè èúðà ùàêèìèééÿòè îðãàíëàðûíûí ðÿùáÿðëÿðè áþëýÿëÿðäÿ
âÿòÿíäàøëàðû ãÿáóë åäèð, îíëàðûí
ãàðøûëàøäûüû ïðîáëåìëÿðèí ùÿëëèíÿ
êþìÿêëèê ýþñòÿðèðëÿð. Íþâáÿòè
áåëÿ ãÿáóë àïðåë àéûíûí 17-äÿ
âåðýèëÿð íàçèðè Ôàçèë Ìÿììÿäîâ
òÿðÿôèíäÿí Àüäàì ðàéîíóíóí
Ãóçàíëû ãÿñÿáÿñèíäÿ Àüäàì,
Òÿðòÿð, Àüúàáÿäè âÿ Ëà÷ûí ðàéîíëàðûíäàí îëàí âÿòÿíäàøëàð ö÷öí êå÷èðèëèá.
Ãÿáóëäà âåðýèëÿðèí ùåñàáëàíìàñû,
þäÿíèëìÿñè, íÿçàðÿò-êàññà àïàðàòëàðûíûí òÿòáèãè, ÏÎÑ-òåðìèíàëëàðûí ãóðàø-
äûðûëìàñû, ÿìÿê ìöãàâèëÿëÿðèíèí áàüëàíìàñû, âåðýè áîðúëàðû, âåðýè íÿçàðÿòè
òÿäáèðëÿðè ñàùÿñèíäÿ ñàùèáêàðëàðûí
ãàðøûëàøäûãëàðû ïðîáëåìëÿð, ÿìÿêùàããû ôîíäóíäàí þäÿíèëÿí èúáàðè þäÿíèø-
ëÿð, âåðýè þäÿéèúèëÿðèíÿ ýþñòÿðèëÿí õèäìÿòëÿð, âåðýè îðãàíëàðûíà
èøÿ ãÿáóë, éåðëè (áÿëÿäèééÿ) âåðýèëÿðèí òîïëàíìàñû ïðîñåñèíäÿ ðàñò
ýÿëèíÿí ìöõòÿëèô ÷ÿòèíëèêëÿð âÿ äèýÿð ìÿñÿëÿëÿðëÿ áàüëû âÿòÿíäàøëàðûí ìöðàúèÿòëÿðèíÿ áàõûëûá.
Ãÿáóë çàìàíû ãàëäûðûëàí
ïðîáëåìëÿðèí ÿêñÿðèééÿòè éåðèíäÿúÿ ùÿëë îëóíóá, ìöðàúèÿòëÿðèí áèð ãèñìè íÿçàðÿòÿ ýþòöðöëöá, äèýÿðëÿðèíèí àðàøäûðûëìàñû
âÿ ëàçûìè òÿäáèðëÿðèí ýþðöëìÿñè èëÿ
áàüëû ìöâàôèã òàïøûðûãëàð âåðèëèá.
Ãÿáóëà ýÿëÿí âÿòÿíäàøëàð îíëàð
ö÷öí éàðàäûëìûø áó èìêàíäàí ðàçû
ãàëäûãëàðûíû áèëäèðèáëÿð.
Ïèðàëëàùû ðàéîíóíäà áó èëèí Û ðöáöíöí
éåêóíëàðûíà äàèð ùåñàáàò éûüûíúàüû êå÷èðèëèá
Äöíÿí Ïèðàëëàùû ðàéîíóíäà
2015-úè èëèí Û ðöáöíöí ñîñèàë-èãòèñàäè éåêóíëàðûíà ùÿñð îëóíìóø
ùåñàáàò éûüûíúàüû êå÷èðèëèá. Ùåñàáàò éûüûíúàüûíäà Ïèðàëëàùû ðàéîí
Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû Âàñèô
Èìàíîâ, Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû
Ðàóô ßëèéåâ, èäàðÿ âÿ ìöÿññèñÿ
ðÿùáÿðëÿðè âÿ ðàéîí èúòèìàèééÿòèíèí
íöìàéÿíäÿëÿðè èøòèðàê åäèáëÿð.
Òÿäáèðè ýèðèø ñþçö èëÿ à÷àí Ïèðàëëàùû ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí
áàø÷ûñû Âàñèô Èìàíîâ àïðåëèí 10äà Ïðåçèäåíò úÿíàá Èëùàì ßëèéåâèí Ñÿäðëèéè èëÿ Íàçèðëÿð Êàáèíåòèíèí
2015-úè èëèí áèðèíúè ðöáöíöí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíûí éåêóíëàðûíà âÿ ãàðøûäà äóðàí âÿçèôÿëÿðÿ ùÿñð îëóíìóø èúëàñûíäà
äþâëÿò áàø÷ûñûíûí áó äþâð ÿðçèíäÿ ðåñïóáëèêàìûçûí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíû âÿ
èãòèñàäèééàòûí äèíàìèê èíêèøàôûíûí òÿìèí
åäèëìÿñèíè ÷îõ ìöñáÿò äÿéÿðëÿíäèðäèéèíè
áèëäèðèá. Äàùà ñîíðà Â.Èìàíîâ 2015-úè
èëèí áèðèíúè ðöáöíäÿ ðàéîíäà ñîñèàë-èãòè-
ñàäè èíêèøàôûí éåêóíëàðûíà äàèð ùåñàáàòëà ÷ûõûø åäèá. Ðàéîíäà áèðèíúè ðöáöí éåêóíëàðû öçðÿ ñîñèàë-èãòèñàäè ùÿéàòûí áöòöí ñàùÿëÿðèíäÿ éöêñÿê íÿòèúÿëÿðèí ÿëäÿ
îëóíäóüó áèëäèðèëèá.
Òÿäáèðäÿ ÷ûõûø åäÿí ìèëëÿò âÿêèëè Ðàóô ßëèéåâ Ïèðàëëàùû ðàéîíóíäà ýþðöëìöø
èøëÿðè éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèá. Î, ðàéîíäà
ìþâúóä îëàí ìÿñÿëÿëÿðèí àðäûúûë îëàðàã
ùÿëë åäèëäèéèíè áèëäèðèá. Ìèëëÿò âÿêèëè, ùÿì-
÷èíèí, äöíéàäà ìöðÿêêÿá ïðîñåñëÿðèí ýåòäèéèíè ãåéä åäèá. Îíóí
ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, áÿçè ãöââÿëÿð ðåýèîíóìóçäà, î úöìëÿäÿí, þëêÿìèçäÿ äÿ ñàáèòëèéè ïîçìàüà ÷àëûøûðëàð. Ð.ßëèéåâ Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí óéäóðìà “åðìÿíè ñîéãûðûìû”
ùàããûíäà ãÿáóë åòäèéè ãÿòíàìÿíèí
äÿ ýÿðýèíëèéÿ õèäìÿò åòäèéèíè âóðüóëàéûá. “Áåëÿ áèð øÿðàèòäÿ Àçÿðáàéúàí úÿìèééÿòè àéûã îëìàëûäûð. ×îõ ñåâèíäèðèúèäèð êè, õàëãûìûç Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ÿòðàôûíäà ñûõ áèðëÿøèá. Áó áèðëèê ñàéÿñèíäÿ áöòöí ÷ÿòèíëèêëÿðè äÿô åòìÿéÿ
ãàäèðèê”, - äåéÿ Ð.ßëèéåâ ãåéä åäèá.
Òÿäáèðäÿ, ùÿì÷èíèí, Ïèðàëëàùû Ñó-Êàíàë Èäàðÿñèíèí ðÿèñè ßëè Êÿðèìîâ, Ïèðàëëàùû ðàéîí ÌÊÒÁ-íèí ðÿèñè Ñàùèá Ãóðáàíîâ, ÐÈÙ-èí áàø ìÿñëÿùÿò÷èñè Ðàìèç
Âåðäèéåâ âÿ áàøãàëàðû ÷ûõûø åäÿðÿê ÿëäÿ
îëóíìóø óüóðëàðäàí, ìþâúóä ïðîáëåìëÿðäÿí âÿ îíëàðûí àðàäàí ãàëäûðûëìàñû
éîëëàðûíäàí äàíûøûáëàð.
Äàøêÿñÿíäÿ Ãàðàáàü ìöùàðèáÿñè ÿëèëëÿðè âÿ øÿùèä
àèëÿëÿðè ö÷öí 36 ìÿíçèëëè éàøàéûø áèíàñû èíøà îëóíóð
Äàøêÿñÿíäÿ 2015-úè èëèí áèðèíúè ðöáöíöí éåêóíëàðû âÿ ãàðøûäà äóðàí âÿçèôÿëÿðÿ
ùÿñð åäèëìèø ùåñàáàò éûüûíúàüû êå÷èðèëèá.
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè, ðàéîí èúðà
ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû ßùÿä Àáûéåâ ö÷
àé ÿðçèíäÿ ðàéîíóí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû ñàùÿñèíäÿ ýþðöëÿí èøëÿðëÿ áàüëû ìÿðóçÿ èëÿ ÷ûõûø åäèá. Áèëäèðèëèá êè, ðåñïóáëè-
êàìûçûí ùÿð éåðèíäÿ îëäóüó
êèìè, Äàøêÿñÿíäÿ äÿ èãòèñàäèééàòûí ÿñàñ ñàùÿëÿðèíäÿ
ìÿùñóë èñòåùñàëû âÿ õèäìÿòëÿðèí öìóìè ùÿúìè êå÷ÿí
èëèí ìöâàôèã äþðö èëÿ ìöãàéèñÿäÿ õåéëè àðòûá.
Ðàéîíäà ùåéâàíäàðëûüûí
èíêèøàôûíà õöñóñè äèããÿò éåòèðèëèá, Ãóø÷ó, Ìîëëàùÿñÿíëè,
ßìèðâàð, Áàéàí âÿ Ãàáàãòÿïÿ êÿíäëÿðèíäÿ ñöíè ìàéàëàìà ìÿíòÿãÿëÿðè éàðàäûëûá. Ùåñàáàò éûüûíúàüûíäà äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá êè, 2015-úè èëèí áèðèíúè ðöáöíäÿ ðàéîíäà
àáàäëûã âÿ ãóðóúóëóã èøëÿðè èëÿ éàíàøû, áèð
ñûðà ïðîáëåìëÿðèí ùÿëëè èñòèãàìÿòèíäÿ äÿ
òÿäáèðëÿð ýþðöëöá. Ðàéîí êÿíä òÿñÿððöôàòû
èäàðÿñèíèí éåíè èíçèáàòè áèíàñûíûí, Àëóíèòäàü ãÿñÿáÿñèíäÿ 35/6 êèëîâîëòëóã åëåêòðèê
éàðûìñòàíñèéàñûíûí èíøàñû, Ãàáàãòÿïÿ-
Àñòàô àâòîìîáèë éîëóíóí ÷ÿêèëèøè äàâàì
åòäèðèëèá. Ãàðàáàü ìöùàðèáÿñè ÿëèëëÿðè âÿ
øÿùèä àèëÿëÿðè ö÷öí 36 ìÿíçèëëè éàøàéûø áèíàñûíûí èíøàñûíà áàøëàíûëûá.
Éûüûíúàãäà ðàáèòÿ, åëåêòðèê åíåðæèñè,
ãàç âÿ ñó òÿúùèçàòûíäà ìþâúóä îëàí
ïðîáëåìëÿðèí àðàäàí ãàëäûðûëìàñû ö÷öí
òÿäáèðëÿð ýþðöëäöéö ãåéä îëóíóá.
7
www.yeniazerbaycan.com
18 àïðåë 2015-úè èë, øÿíáÿ / ¹ 068 (4467)
ÁÄÓ-äà “Áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðû óøàãëàðûí
ýþçö èëÿ” ìþâçóñóíäà òÿäáèð êå÷èðèëèá
Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíäÿ
(ÁÄÓ) “Áàêû-2015” èëê Àâðîïà
Îéóíëàðûíà ùÿñð îëóíàí “Áèðèíúè
Àâðîïà Îéóíëàðû óøàãëàðûí ýþçö
èëÿ” ìþâçóñóíäà òÿäáèð êå÷èðèëèá.
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè,
ÁÄÓ-íóí “Ýÿíú Èñòåäàäëàð” ëèñåéè
âÿ Íèçàìè ðàéîíó 62 íþìðÿëè
ìÿêòÿá-ëèñåé òÿðÿôèíäÿí òÿøêèë îëóíàí òÿäáèðäÿ ÁÄÓ-íóí ðåêòîðó,
Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû, àêàäåìèê
Àáåë Ìÿùÿððÿìîâ Àçÿðáàéúàí
Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí àïàðäûüû ìÿãñÿäéþíëö ñèéàñÿòèí óüóðëó íÿòèúÿëÿðèíäÿí äàíûøûá.
Àçÿðáàéúàíûí ãàçàíäûüû íàèëèééÿòëÿðäÿí áÿùñ åäÿí ðåêòîð þëêÿìèçèí äèíàìèê
èíêèøàô åòäèéèíè, ñîí èëëÿð áåéíÿëõàëã
àëÿìäÿ íöôóçóíóí äàùà äà éöêñÿëäèéèíè
âóðüóëàéûá.
Èëê Àâðîïà Îéóíëàðûíà ýåíèø ùàçûðëûã
èøëÿðè ýþðöëäöéöíö áèëäèðÿí àêàäåìèê
À.Ìÿùÿððÿìîâ áó òÿäáèðèí áþéöê ÿùÿìèééÿòèíè ãåéä åäèá. Ðåêòîð òÿäáèðÿ 50äÿê þëêÿíèí íöìàéÿíäÿëÿðèíèí ãàòûëàúàãëàðûíû õàòûðëàäûá.
Àêàäåìèê À.Ìÿùÿððÿìîâ “Áàêû-
2015” èëê Àâðîïà Îéóíëàðû Òÿøêèëàò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ìåùðèáàí
õàíûì ßëèéåâàíûí òÿäáèðèí òÿøêèëèíäÿ ÿâÿçñèç õèäìÿòëÿðèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Ãåéä îëóíóá êè, òÿäáèðèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ êå÷èðèëìÿñèíÿ òÿëÿáÿëÿð, î úöìëÿäÿí ÁÄÓ-äà òÿùñèë
àëàí ýÿíúëÿð äÿ äÿñòÿê âåðèðëÿð.
62 íþìðÿëè ìÿêòÿá-ëèñåéèí äèðåêòîðó Ìÿòàíÿò Úàááàðëû “Áàêû2015” èëê Àâðîïà Îéóíëàðûíûí äöíéàäà áþéöê äèããÿò âÿ ìàðàã äîüóðàúàüûíà ÿìèíëèéèíè áèëäèðèá, þëêÿìèçèí áöòöí ñàùÿëÿðäÿ îëäóüó êèìè èäìàí ñàùÿñèíäÿ äÿ áþéöê óüóðëàð ãàçàíäûüûíû ñþéëÿéèá.
Ñîíðà ëèñåéëÿðèí øàýèðäëÿðè “Áèðèíúè
Àâðîïà Îéóíëàðû óøàãëàðûí ýþçö èëÿ” àäëû
ÿäÿáè-áÿäèè êîìïîçèñèéà íöìàéèø åòäèðèáëÿð.
Ðàáèòÿ Èø÷èëÿðè Ìöñòÿãèë Ùÿìêàðëàð Èòòèôàãû Ðåñïóáëèêà Êîìèòÿñè
“Öìóìäöíéà ÿìÿéèí ìöùàôèçÿñè ýöíö”íÿ ùÿñð îëóíìóø ñåìèíàð êå÷èðèá
Ðàáèòÿ Èø÷èëÿðè Ìöñòÿãèë Ùÿìêàðëàð Èòòèôàãû Ðåñïóáëèêà Êîìèòÿñè
Àçÿðáàéúàí Ùÿìêàðëàð Èòòèôàãëàðû
Êîíôåäåðàñèéàñû
èëÿ
áèðëèêäÿ
“Öìóìäöíéà ÿìÿéèí ìöùàôèçÿñè
(28 àïðåë) ýöíö”íöí êå÷èðèëìÿñè èëÿ
áàüëû Øèðâàí Òåëåêîììóíèêàñèéà
Ãîâøàüûíäà “ßìÿéèí ìöùàôèçÿñè
ïðîôèëàêòèêàñû ìÿäÿíèééÿòèíè áèðýÿ
éöêñÿëäÿê” ìþâçóñóíäà ñåìèíàð
êå÷èðèá. Ñåìèíàðäà Ðàáèòÿ Èø÷èëÿðè
Ìöñòÿãèë Ùÿìêàðëàð Èòòèôàãû Ðåñïóáëèêà Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ñåéìóð
Îðóúîâ, Àçÿðáàéúàí Ùÿìêàðëàð Èòòèôàãëàðû Êîíôåäåðàñèéàñûíûí ßìÿéèí ìöùàôèçÿñè øþáÿñèíèí ìöäèð ìöàâèíè ßëè Ìÿäÿòîâ, Øèðâàí Òåëåêîììóíèêàñèéà Ãîâøàüûíûí ðÿèñè Ðÿùìàí Ìÿäÿòîâ ùÿì÷èíèí,
Ñàáèðàáàä, Ñààòëû, Ñàëéàí, Ùàúûãàáóë,
Áèëÿñóâàð, Íåôò÷àëà âÿ Úÿëèëàáàä òåëåêîììóíèêàñèéà ãîâøàãëàðû âÿ Ïî÷ò Ôèëèàëëàðûíûí Ùÿìêàðëàð Èòòèôàãû Êîìèòÿñè
ñÿäðëÿðè âÿ ÿìÿéèí ìöùàôèçÿñè øþáÿñè
ìöäèðëÿðè èøòèðàê åäèáëÿð.
Òÿäáèðäÿ ýèðèø ñþçö èëÿ ÷ûõûø åäÿí
Ñåéìóð Îðóúîâ þíúÿ ðàáèòÿ âÿ éöêñÿê
òåõíîëîýèéàëàð íàçèðè ßëè Àááàñîâóí âÿ
Àçÿðáàéúàí Ùÿìêàðëàð Èòòèôàãëàðû Êîíôåäåðàñèéàñûíûí ñÿäðè, ìèëëÿò âÿêèëè Ñÿòòàð
Ìåùáàëûéåâèí ñàëàìëàðûíû ñåìèíàð èøòèðàêøûëàðûíà ÷àòäûðûá âÿ áó ñàùÿíèí ñöðÿòëè èíêèøàôû èëÿ ÿëàãÿäàð èø éåðëÿðèíäÿ éåíè
åêîëîæè òÿìèç òåõíîëîýèéàëàðûí òÿòáèãè,
ÿìÿê øÿðàèòèíèí éàõøûëàøäûðûëìàñû
âÿ ÿìÿéèí ìöùàôèçÿñè ìÿäÿíèééÿòèíèí éöêñÿëäèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ
ýþðöëÿí èøëÿðäÿí äàíûøûá.
Ñ.Îðóúîâ áèëäèðèá êè, Áåéíÿëõàëã
ßìÿê Òÿøêèëàòû ùÿð èë Àçÿðáàéúàí
Ùÿìêàðëàð Èòòèôàãëàðû Êîíôåäåðàñèéàñû èëÿ áèðëèêäÿ “Öìóìäöíéà ÿìÿéèí ìöùàôèçÿñè ýöíö”íöí ãåéä
îëóíìàñû ìÿãñÿäè èëÿ ìöõòÿëèô òÿäáèðëÿð ùÿéàòà êå÷èðèðëÿð. Ùÿð èë îëäóüó êèìè, áó èë äÿ Ðàáèòÿ Èø÷èëÿðè
Ìöñòÿãèë Ùÿìêàðëàð Èòòèôàãû Ðåñïóáëèêà Êîìèòÿñè “ßìÿéèí ìöùàôèçÿñè ïðîôèëàêòèêàñû ìÿäÿíèééÿòèíè áèðýÿ éöêñÿëäÿê”
äåâèçè àëòûíäà “Öìóìäöíéà ÿìÿéèí ìöùàôèçÿñè ýöíö”íöí êå÷èðèëìÿñè èëÿ áàüëû ðåýèîíàë ñåìèíàðëàðûí êå÷èðèëìÿñèíÿ ñòàðò
âåðèá âÿ Ðåñïóáëèêà Êîìèòÿñèíèí äèýÿð
áþëýÿëÿðäÿ îëàí öçâ òÿøêèëàòëàðûíäà äà áåëÿ ðåýèîíàë ñåìèíàðëàð êå÷èðèëÿúÿê.
Ñåìèíàð èøýöçàð ôèêèð ìöáàäèëÿñè
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ þç èøèíè äàâàì åòäèðèá.
Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí ãÿòíàìÿñè
ùå÷ áèð ìÿíòèãÿ ñþéêÿíìèð
Òàðèõè ýåð÷ÿêëèêëÿðè òÿùðèô åäÿí áó ñÿíÿä ÿäàëÿòñèç âÿ ãåéðè-îáéåêòèâäèð
õàîñóí ùþêì ñöðäöéöíö áèð äàùà òÿñäèãëÿäè. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, áó ýöí áåéíÿëõàëã ùöãóã éîõäóð, áóíóí ÿâÿçèíäÿ
èñÿ ÀÈ, ÀÏ, ÀÁØ, ÿäàëÿòñèçëèê, èñëàìîôîáèéà, èðã÷èëèê, ìóëòèêóëòóðàëèçìèí ÿëåéùäàðëàðû âàð: “Òÿÿññöôëÿ ãåéä åòìÿê èñòÿéèðÿì êè, áåëÿ áèð ñÿíÿäèí ãÿáóë åäèëìÿñè íÿòèúÿ åòèáàðèëÿ îíà ýÿòèðèá ÷ûõàðàúàã êè, ìöàñèð äöíéàìûçäà éàëíûç ìàðàãëàð èøëÿéÿúÿê. Áó, íÿòèúÿ åòèáàðèëÿ
Òöðêèéÿ èëÿ ÀÈ àðàñûíäà ìöíàñèáÿòëÿðèí
ýÿðýèíëÿøìÿñèíÿ ýÿòèðèá ÷ûõàðàúàã âÿ
ùå÷ áèð ùàëäà Òöðêèéÿ-Åðìÿíèñòàí ìöíàñèáÿòëÿðèíèí áÿðïàñû èëÿ áàüëû èäåéà
ëèäèð. Ýþðÿê Àâðîïà Ïàðëàìåíòè áåëÿ áèð
äàøûéûúûëàðûíû ìÿãñÿäëÿðèíÿ ÷àòäûðìàúÿñàðÿò íöìàéèø åòäèðÿúÿêìè? Àììà
éàúàã. Áó ùàäèñÿ îíó ýþñòÿðäè êè,
áóíà èíàíìàã ÷îõ ÷ÿòèíäèð”, - äåéÿ
äöíéàäà äàùà ÷îõ õðèñòèàí ùÿìðÿéëèéè
À.Ãóëèéåâ âóðüóëàéûá.
íöìàéèø îëóíìàãäàäûð. Âàõòèëÿ Òöðêè“Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí áó
éÿ Ïðåçèäåíòè Ðÿúÿá Òàééèá ßðäîüàí
ãÿòíàìÿñè ùå÷ áèð ìÿíòèãÿ ñþéáåëÿ áèð ôèêèð èøëÿòìèøäè êè, ÀÈ õðèñòèàí
êÿíìèð”. Áóíó èñÿ ÉÀÏ Ñèéàñè
Àçàé Ãóëèéåâ:
êëóáóäóð. Òöðêèéÿéÿ ãàðøû èíäèêè ìöØóðàñûíûí
öçâö,
ïàðòèéàíûí
Ãàðàíàñèáÿò áó ôèêðè áèð äàùà òÿñäèãëÿäè. Áó
Àâðîïàëû äåïóòàòëàðûí
äàü ðàéîí òÿøêèëàòûíûí ñÿäðè Àéäûí
ãÿáóë îëóíìàñû, ùÿì÷èíèí,
áó ãÿðàðû ùå÷ áèð òÿñèð Ùöñåéíîâ äåéèá. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ñÿíÿäèí
ìöñÿëìàí äöíéàñûíà îëàí ìöíàñèáÿýöúöíÿ ìàëèê äåéèë
ýþðÿ, òàðèõè ýåð÷ÿêëèêëÿðè òÿùðèô
òèí èôàäÿñèäèð. ÀÈ-éÿ öçâ îëàí þëêÿëÿðäÿ
åäÿí áó ãÿòíàìÿ ÿäàëÿòñèç âÿ
áÿçè “èäåîëîãëàð” ùÿéÿúàí òÿáèëè ÷àëûðãåéðè-îáéåêòèâäèð. À.Ùöñåéíîâ
ëàð êè, ìöñÿëìàíëàðûí ñàéû äöíéàäà
ÿëàâÿ åäèá êè, áó, áèð äàùà Ãÿðáùÿääèíäÿí àðòûã ÷îõàëìàãäàäûð âÿ
Òöðêèéÿ ìöñÿëìàí äöíéàñûíûí ëèäåðè
Àçÿðáàéúàí èúòèìàèééÿòèíèí íöìàîëàðàã ýöúëÿíìÿêäÿäèð”.
éÿíäÿëÿðè èñÿ ùàãëû îëàðàã ÀÏ-íèí áó
Ïîëèòîëîã ãåéä åäèá êè, ÀÏ-íèí
ÿäàëÿòñèç ãÿòíàìÿñèíè ãÿòèééÿòëÿ ïèñëÿÀéäûí Ùöñåéíîâ:
1987-úè
èëäÿ óéäóðìà “åðìÿíè ñîéãûðûéèðëÿð. Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà
Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí
ìû” ùàããûíäà ãÿòíàìÿ ãÿáóë åòìÿñèÃåéðè-Ùþêóìÿò Òÿøêèëàòëàðûíà Äþâëÿò
áó úöð ãÿòíàìÿ
íÿ áàõìàéàðàã, éåíèäÿí áåëÿ áèð àäÄÿñòÿéè Øóðàñûíûí ñÿäðè, ìèëëÿò âÿêèëè
ãÿáóë åòìÿñè òàðèõè
äûì àòìàñû íÿòèúÿ åòèáàðèëÿ ìöàñèð
Àçàé Ãóëèéåâ áèëäèðèá êè, Àâðîïà Ïàðëàäöíéàìûçäà ìÿäÿíèééÿòëÿðàðàñû, äèíìåíòèíèí ãîíäàðìà “åðìÿíè ñîéãûðûìû”
ÿäàëÿòñèçëèêäèð
ëÿðàðàñû çèääèééÿòëÿðèí àðòìàñûíà ðÿâàú
ùàããûíäà ãÿáóë åòäèéè ãÿòíàìÿ òÿÿññöô
âåðÿí ùàäèñÿäèð. Áó ùÿì äÿ äåìîêðàùèññè äîüóðóð. Îíóí ôèêðèíúÿ, áó ãÿðàð
òèéàäàí, èíñàí ùöãóãëàðûíäàí äÿì âóùöãóãè áàõûìäàí äà àáñóðääóð. À.Ãóäÿêè áÿçè äàèðÿëÿðäÿ èñëàìîôîáèëèéåâ ãåéä åäèá êè, àâðîïàëû äåïóòàòëàðûí
éà ÿùâàë-ðóùèééÿñèíèí ùàêèì îëáó ãÿðàðû ãÿðÿçëè îëäóüó âÿ òàðèõè ôàêòëàðà
Åëìàí Íÿñèðîâ:
äóüóíó, ãÿðàð ãÿáóëåòìÿäÿ èêèëè
ñþéêÿíìÿäèéè ö÷öí ùå÷ áèð òÿñèð ýöúöíÿ
ñòàíäàðòëàðà éîë âåðèëäèéèíè ñöáóÀÏ-íèí ãÿáóë åòäèéè
ìàëèê äåéèë. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, Àâðîïà
òà éåòèðèð: “ßëáÿòòÿ, ãîíäàðìà
Ïàðëàìåíòèíèí áÿçè öçâëÿðè òàðèõÿ ÿäàëÿòëè
áó ãÿòíàìÿ áåéíÿëõàëã
“åðìÿíè ñîéãûðûìû” òàðèõè ôàêòâÿ îáéåêòèâ áàõûø ñÿðýèëÿìÿê ìÿãñÿäèëÿ
ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìèíäÿ
ëàðà ñþéêÿíìÿéÿí, åðìÿíèëÿáó ãÿòíàìÿíè ãÿáóë åòäèêëÿðèíè äåéèðëÿð.
õàîñóí ùþêì ñöðäöéöíö
ðèí Òöðêèéÿéÿ èääèàëàðûíû ùöãó“Î çàìàí îíëàðäàí ñîðóøìàã ëàçûìäûð
ãèëÿøäèðìÿê ìÿãñÿäèíÿ õèäêè, 23 èë ÿââÿë ùàìûíûí ýþçö ãàðøûñûíäà
áèð äàùà òÿñäèãëÿäè
ìÿò åäÿí éàëàíëàðäàí èáàðÿòáàø âåðìèø, àéäûí âÿ äÿãèã ôàêòëàðëà
äèð. Òàðèõäÿ áåëÿ áèð ùàäèñÿíèí
ñöáóòà éåòèðèëìèø, åéíè çàìàíäà Åðìÿáàø âåðìÿñèíè ñöáóòà éåòèðÿí áèð äÿíÿ
ðàí áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðûí è÷ öçöíö áèð
íèñòàí ïðåçèäåíòè Ñåðæ Ñàðêèñéàí òÿðÿäÿ îëñóí ÿñàñëû äÿëèë éîõäóð. Òöðêèéÿ
äàùà ýþñòÿðäè: “Ìÿëóì îëäó êè, áó òÿøôèíäÿí åòèðàô åäèëìèø Õîúàëû ñîéãûðûìû
äþâëÿòè äÿôÿëÿðëÿ þç àðõèâëÿðèíè à÷ìàüû
êèëàòëàð åéíè ìÿðêÿçäÿí èäàðÿ îëóíóðùàããûíäà Àâðîïà Ïàðëàìåíòè íÿ âàõò
âÿ áèðýÿ êîìèññèéàíûí ôÿàëèééÿòèíè òÿêëàð. Ùàãã-ÿäàëÿò áèð éàíäà ãàëûð, éàëíûç
ãÿòíàìÿ ãÿáóë åäÿúÿê? Éàõóä ÁÌÒ
ëèô åäèá. Àììà åðìÿíèëÿð áóíäàí ùÿìèþçëÿðèíèí êîðïîðàòèâ ìàðàãëàðûíà èøëÿÒÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñûíûí ãÿáóë åòäèéè âÿ
øÿ éàéûíûáëàð. ×öíêè îíëàð áó àääûìû
éèðëÿð. Ùåñàá åäèðÿì êè, ÀÈ þëêÿëÿðèíèí
èúðàñû ìÿúáóðè îëàí 4 ãÿòíàìÿíèí èúðààòàúàãëàðû òÿãäèðäÿ éàëàíëàðûíûí àøêàðà
Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàñûíû òÿìèí åòìÿéÿí èøüàë÷û Åðìÿíèñòà÷ûõàúàüûíû áèëèðëÿð. Èíäè áåëÿ áèð øÿðàèòäÿ
áàü ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëëè ïðîñåñèíäÿ
íà ãàðøû íÿ çàìàí ñèéàñè âÿ éà èãòèñàäè
Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí áó úöð ãÿòíàìÿ
äÿ îáéåêòèâ ðîë îéíàéàúàüûíà öìèäëÿð
ñàíêñèéàëàð ãÿáóë åäÿúÿê? ßýÿð Àâðîãÿáóë åòìÿñè òàðèõè ÿäàëÿòñèçëèêäèð”.
äàùà äà ãûðûëäû. Äöøöíöðÿì êè, ÀÏ-íèí
ïà Ïàðëàìåíòè àç äà îëñà ÿäàëÿòëèëèê âÿ
ÉÀÏ-ûí Áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿð êîìèññèãÿáóë åòäèéè áó ñÿíÿäè àðòûã áåéíÿëîáéåêòèâëèê ïðèíñèïèíÿ ùþðìÿò åäèðñÿ,
éàñûíûí êàòèáè, ïîëèòîëîã Åëìàí Íÿñèðîâ
õàëã ùöãóãóí “þëìÿñè” êèìè äÿ äÿéÿðéàõûí çàìàíëàðäà áó ìÿñÿëÿëÿð ùàãáèëäèðèá êè, ÀÏ-íèí ãÿáóë åòäèéè áó ãÿòíàëÿíäèðìÿê îëàð”.
ãûíäà äà ãÿòíàìÿëÿðè ãÿáóë åäÿðÿê,
ìÿ áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìèíäÿ
þçöíöí ãÿðÿçëè îëìàäûüûíû ñöáóò åòìÿÍàðäàð ÁÀÉÐÀÌËÛ
Õÿáÿð âåðèëäèéè êèìè, àïðåëèí 15-äÿ Àâðîïà Ïàðëàìåíòèíèí (ÀÏ) Áðöññåëäÿ êå÷èðèëÿí ïëåíàð èúëàñûíäà ãîíäàðìà “åðìÿíè
ñîéãûðûìû”íûí 100 èëëèéèíèí öìóìàâðîïà
àíûìûíà äàèð ãÿòíàìÿ ãÿáóë åäèëèá. ÀÏíèí Àâðîïà Ëèáåðàë Äåìîêðàòëàð Àëéàíñû
àäûíäàí áèð íå÷ÿ ïàðëàìåíòàðûí ãîíäàðìà “åðìÿíè ñîéãûðûìû”íûí 100 èëëèéèíèí
öìóìàâðîïà àíûìûíà äàèð èðÿëè ñöðäöêëÿðè ãÿòíàìÿ ëàéèùÿñèíèí ìöçàêèðÿëÿðè ÿòðàôûíäà ÷ûõûø åäÿí Àâðîïà ïàðëàìåíòàðëàðûíûí, äåìÿê îëàð, ùàìûñû áåëÿ áèð “ñîéãûðûìûíûí áàø âåðäèéèíè” ñþéëÿéèáëÿð. Îíëàð
Òöðêèéÿéÿ âÿ áó þëêÿíèí ùþêóìÿòèíÿ ãàðøû ìöõòÿëèô èòòèùàìëàð ñÿñëÿíäèðèá, “ñîéãûðûìû”íû òàíûìàüà âÿ Åðìÿíèñòàíëà ìöíàñèáÿòëÿðè íîðìàëëàøäûðìàüà ñÿñëÿéèáëÿð.
Ñîðîñëà Îáàìàíûí “Ùóìàí
Ðèýùòñ Wàòúù” òÿøêèëàòû...
“Ùóìàí Ðèýùòñ Wàòúù” áåéíÿëõàëã
èíñàí ùàãëàðûíû ìöäàôèÿ òÿøêèëàòûíûí ôÿàëèééÿòè ùå÷ âàõò áèðìÿíàëû ãàðøûëàíìàéûá.
Òÿêúÿ éöðöòäöéö ñèéàñÿòäÿêè ãåéðèàðäûúûëëûüà ýþðÿ éîõ, ùÿì äÿ èíñàíëàðûí
äåéèë, àéðû-àéðû äþâëÿòëÿðèí âÿ òðàíñìèëëè
øèðêÿòëÿðèí ìàðàãëàðûíû ìöäàôèÿ åòäèéèíÿ
ýþðÿ. Ìÿùç òðàíñìèëëè øèðêÿò âÿ êîðïîðàñèéàëàðûí, ÷öíêè “Ùóìàí Ðèýùòñ Wàòúù”óí
áó ýöíëÿðÿ ýÿëèá ÷ûõìàñûíäà À÷ûã Úÿìèééÿò Ôîíäóíóí ðÿùáÿðè, àâàíòöðèñò ìèëéàðäåð Úîðú Ñîðîñ ÿñàñ ðîë îéíàéûá.
“ÀÏÀ Àíàëèòèúñ”èí òÿùëèëèíÿ ýþðÿ, “Ùóìàí Ðèýùòñ Wàòúù” òÿøêèëàòûíûí ìèññèéàñûíà, ôÿàëèééÿòèíèí õàðàêòåðèíÿ, òÿíãèä
åòäèéè îáéåêòëÿðèí ñå÷èìèíÿ àâàíòöðèñò,
áèðæà ôûðûëäàã÷ûñû, ìèëéàðäåð Úîðú Ñîðîñëà
àëéàíñ ùÿëëåäèúè òÿñèð ýþñòÿðèá. Ñîðîñ
“Ùóìàí Ðèýùòñ Wàòúù”à òÿê ýÿëìÿéèá.
Ãóðóìóí ìöøàâèðëÿðè, êîìèòÿ öçâëÿðè,
òþðÿìÿ ñåêñèéàëàðûíûí ðÿùáÿðëÿðè àðàñûíäà Úîðú Ñîðîñóí ùÿéàò éîëäàøû Ñóñàí
Ñîðîñ, òÿñèñ åòäèéè Ãóàíòóì Ôóíä èíâåñòèñèéà ôîíäóíóí ñÿðìàéÿäàðû îëàí
ìóëòèìèëéîíåðëÿð Æîùí Ýóòôðåóíä âÿ
Æîùí Ñòóäçèíñêè, ôîíäóí ìåíåúåðè, ìèëéàðäåð Ñòåíëè Äðóúêåíìèëëåðèí ùÿéàò éîëäàøû Ôèîíà Äðóúêåíìèëëåð, Ñîðîñà ìÿõñóñ øèðêÿò âÿ ôîíäëàðûí ÿìÿêäàøëàðû, òàíûíìûø ïîëèòîëîãëàð Áàðíåòò Ðóáèí, Wèëëèàì Ä. Çàáåë, äèïëîìàò Wàððåí Çèììåðìàíí äà âàð.
“Ùóìàí Ðèýùòñ Wàòúù”óí áÿçè
ÿìÿêäàøëàðû òÿøêèëàòûí ðÿùáÿðëèéèíäÿ
ãàëìàãëà Ñîðîñ ñòðóêòóðëàðûíäà äà èøëÿìÿéÿ áàøëàéûáëàð. “ÙÐW”íèí Àâðîïà âÿ
Ìÿðêÿçè Àñèéà ñåêñèéàñûíûí Ìöøàâèðëÿð
Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè, Äèðåêòîðëàð Øóðàñûíûí
öçâö æóðíàëèñò Ïåòåð Îñíîñ Ñîðîñóí
íÿøðèíäÿ ðÿùáÿð òÿéèí îëóíóá. Ãàäûí ùöãóãëàðû ñåêñèéàñûíûí Ìöøàâèðëÿð Êîìèòÿñèíèí öçâö, ùîìîñåêñóàëëàðûí ùöãóãëàðû
öçðÿ ìöáàðèçÿíèí ôÿàëëàðûíäàí Ýàðà ËàÌàðúùå Ñîðîñ Ôîíäóíóí Íéó-Éîðê øþáÿñèíèí âèòñå-ïðåçèäåíòè îëóá.
Úîðú Ñîðîñóí ùöãóã ìöäàôèÿ ùÿðÿêàòûíäà âÿ “Ùóìàí Ðèýùòñ Wàòúù”äà ðîëó âÿ èøòèðàêû áàðÿäÿ ÷îõ àç ìÿëóìàò
âàð. Îëàí ìÿëóìàòëàð èñÿ òÿøêèëàòûí àïàðûúû ÿìÿêäàøëàðûíûí Ñîðîñóí ðÿùáÿðëèê
åòäèéè ñòðóêòóðëàðà òðàíñôåðèíÿ ÿñàñëàíûð.
Ëàêèí ìÿñÿëÿ òÿêúÿ Ñîðîñóí “Ùóìàí
Ðèýùòñ Wàòúù” âÿ öçâëÿðèíè ìàëèééÿëÿøäèðìÿñè èëÿ áèòìèð. Þòÿí ÿñðèí 80-úè èëëÿðèíèí îðòàëàðûíäà òàðèõè òÿñàäöô àäëàíäûðûëà
áèëÿúÿê ùàäèñÿ áàø âåðèð. Áó èëëÿð ÿðçèíäÿ âàëéóòà ôûðûëäàãëàðûíäà âàðëàíàí Úîðú
Ñîðîñ þçö ö÷öí ôÿëñÿôè äîêòðèíà ôîðìàëàøäûðûð âÿ áó äîêòðèíàíû “À÷ûã Úÿìèééÿò” àäëàíäûðûð.
Ìÿëóìäóð êè, Ñîðîñ þç èëê ìèëéàðäëàðûíû áåéíÿëõàëã âàëéóòà áàçàðûíäà ôûðûëäàãëàð éîëó èëÿ ãàçàíûá. Ìÿñÿëÿí, î,
1992-úè èëäÿ òÿêúÿ áèð ýöíäÿ áèðæàäà 1
ìèëéàðä ãàçàíú ÿëäÿ åäèá. Ñîðîñ ïóëëàðûíû þçöíöí òÿñèñ åòäèéè “Ñûôûð ðèñêëè ôîíäëàð”à éàòûðûð, ñÿùìäàðëàðà éöêñÿê ôàèçëÿð
âåðÿí áó ôîíäëàðà äèýÿð âàëéóòà ôûðûëäàã÷ûëàðû Ñòàíëåé Äðóúêåíìèëëåð, Áðóúå Êîâíåð, Ôðàíêëèí Áîîòù âÿ Ùåíðé Êðàâèñ äÿ
ñÿðìàéÿ ãîéóðëàð. Áóíóíëà áèð íå÷ÿ ìèëéàðä ïóë ãàçàíàí Ñîðîñ öçöíö Ñîâåò Èòòèôàãû âÿ Øÿðãè Àâðîïàéà ÷åâèðèð. Àüûð
ýöíëÿð éàøàéàí Ðóñèéà âÿ Øÿðãè Àâðîïàíû ìèëéàðäåð þç ñèéàñè-èãòèñàäè åêñïåðèìåíòëÿðè ö÷öí ìöíáèò ìÿêàí ñàéûð.
Åêñïåðèìåíòëÿðèí ìÿãñÿäè Ñîâåò Èòòèôàãû
âÿ Øÿðãè Àâðîïàäà ìàëèééÿ êàïèòàëûíûí
äþâëÿòèí íÿçàðÿòèíäÿí êÿíàð, àçàä øÿêèëäÿ äþâðèééÿñèíÿ íàèë îëìàã, áó þëêÿëÿðèí âàëéóòà áàçàðëàðûíû ÿëÿ êå÷èðìÿê
èäè. Ñîðîñ ùåñàá åäèðäè êè, áó ìÿãñÿäÿ
ùÿìèí þëêÿëÿðäÿ Ãÿðá òèïëè íöìàéÿíäÿëè
äåìîêðàòèéàíûí, àçàä ìÿòáóàòûí âÿ áàçàð èãòèñàäèééàòûíûí áÿðãÿðàð îëìàñû èëÿ
íàèë îëìàã îëàð. Áóíóíëà áåëÿ Ñîðîñ àíëàéûðäû êè, äþâëÿòèí èäàðÿ åòìÿäèéè áàçàð
òÿñÿððöôàòû - äàüûäûúû ýöúäöð, áó ýöú
ýåú-òåç öìóìäöíéà ìàëèééÿ áþùðàíûíà, áåéíÿëõàëã èãòèñàäè âÿ ñèéàñè ñèñòåìèí äåãðàäàñèéàñûíà ýÿòèðèá ÷ûõàðà áèëÿð. Ñîðîñ áó ãëîáàë ïðîáëåìèí éåýàíÿ
ùÿëë éîëóíó äþâëÿòèí è÷èíäÿ äþâëÿò éàðàòìàãäà, ïàðàëåë äþâëÿò ñòðóêòóðëàðûíûí ôîðìàëàøìàñûíäà ýþðöðäö.
Ñîðîñ ôàêòèêè îëàðàã äöíéà ùþêóìÿòèíèí éàðàäûëìàñûíà òÿðÿôäàð ÷ûõûð, îíóí
ôèêðèíúÿ à÷ûã úÿìèééÿòëÿð êîàëèñèéàñû
ÁÌÒ-íèí ìèññèéàñûíû ÿëèíäÿí àëà, Áàø
Àññàìáëåéàíû áåéíÿëõàëã ùöãóãó ìöäàôèÿ åäÿí ÿñë ãàíóíâåðèúè îðãàíà ÷åâèðÿ áèëÿð. Áó çàìàí óíèâåðñàëëûüà ÿñàñëàíàí ëèáåðàë ùöãóã ìöäàôèÿ òÿøêèëàòû
îíóí ö÷öí ýþéäÿíäöøìÿ îëäó. Î òÿøêèëàò êè, èíñàí ùàãëàðû áàðÿäÿ ãëîáàëèñò èäåéàëàðû ÿëèíäÿ áàéðàã åäèá, èíñàí ùàãëàðûíûí äþâëÿòäÿí, úÿìèééÿòäÿí, ÿíÿíÿëÿðäÿí, äèíäÿí âÿ ìÿíÿâèééàòäàí öñòöí îëäóüóíó èääèà åäèð. Ñîðîñóí âÿ äèýÿð
êîñìîïîëèò ìàëèééÿ ìàãíàòëàðûíûí ñèíôè
ìàðàãëàðû ëèáåðàë-êîñìîïîëèò äÿéÿðëÿðè
áþëöøÿí, íàøèð âÿ ùöãóãøöíàñëàðûí òÿñèñ
âÿ ðÿùáÿðëèê åòäèéè “Ùóìàí Ðèýùòñ
Wàòúù”ëà áó íþãòÿäÿ öñò-öñòÿ äöøäö.
Áó “ñèíòåç”èí ìÿùñóëó îëàðàã
Àìåðèêàíûí ëèáåðàë-êîñìîïîëèò èñòåáëèøìåíòè òÿðÿôèíäÿí ìàëèééÿëÿøäèðèëÿí âÿ ðÿùáÿðëèê åäèëÿí ñèéàñè
òÿøêèëàò ìåéäàíà ÷ûõäû. Áó èñòåáëèøìåíò ùÿìèí òÿøêèëàòûí ùöãóãìöäàôèÿ ôÿàëèééÿòèíäÿí þç ñèéàñè âÿ
èãòèñàäè ìàðàãëàðûíû òÿìèí åòìÿê
ö÷öí éàðàðëàíìàüà áàøëàäû. Áàøãà
ñþçëÿ äåñÿê, “Ùóìàí Ðèýùòñ Wàòúù”
òÿøêèëàòûíûí ôÿàëèééÿòè èíôîðìàñèéà-ùóìàíèòàð èñòèãàìÿòäÿí èíôîðìàñèéàòÿáëèüàò èñòèãàìÿòèíÿ äÿéèøäè, Áèðëÿøìèø
Øòàòëàðûí ëèáåðàë-êîñìîïîëèò èñòåáëèøìåíòèíèí ìàëèééÿ, ñèéàñè âÿ àêàäåìèê ìàðàãëàðûíà õèäìÿò åòìÿéÿ áàøëàäû.
Áÿçè ùàëëàðäà “ÙÐW” ÀÁØ àäìèíèñòðàñèéàñûíûí ìàðàãëàðûíà äà õèäìÿò åäèð,
ÿýÿð áó ìàðàãëàð Úîðú Ñîðîñóí ìàðàãëàðû èëÿ öñò-öñòÿ äöøöðñÿ. Áó, þòÿí ÿñðèí
90-úû èëëÿðèíèí îðòàëàðûíäà Éóãîñëàâèéà
ìöùàðèáÿñè çàìàíû àéäûí ùèññ îëóíäó.
Áàëêàí áþùðàíûíäà “Ùóìàí Ðèýùòñ
Wàòúù” ðÿùáÿðëèéè âÿ Úîðú Ñîðîñ ÀÁØ-ûí
Éóãîñëàâèéàéà ùÿðáè ìöäàõèëÿñèíè äÿñòÿêëÿäè, Éóãîñëàâèéàäà Êëèíòîí àäìèíèñòðàñèéàñûíûí ìàðàãëàðûíû ìöäàôèÿ åòäèëÿð. Éóãîñëàâèéàéà ùÿðáè ìöäàõèëÿíè
äÿñòÿêëÿéÿí Ñîðîñ ÀÁØ-ûí Èðàãà ìöäàõèëÿñèíÿ ãàðøû ÷ûõäû âÿ áÿéàí åòäè êè, ùÿéàòûíûí ìÿãñÿäè Úîðú Áóøó Àü Åâäÿí
ãîâìàãäûð. Ñîðîñóí áó áÿéàíàòûíäàí
ñîíðà “Ùóìàí Ðèýùòñ Wàòúù” Èðàã ìöùàðèáÿñèíäÿ íåéòðàë ìþâãå òóòäó âÿ Áóø
àäìèíèñòðàñèéàñû èëÿ ÿìÿêäàøëûã åòìÿäè.
Ôîðìàë ùÿäÿôèíè äöíéàäà èíñàí ùàãëàðûíû ìöäàôèÿ åòìÿê øÿêëèíäÿ à÷ûãëàéàí
“Ùóìàí Ðèýùòñ Wàòúù”óí ìèëéîíëàðëà
èíñàíûí ÿí òÿáèè ùöãóãëàðûíûí ïîçóëäóüó
Èðàã ìöùàðèáÿñèíèí áàøëàìàñûíäà ÿñàñ
ðîë îéíàäûüûíû õàòûðëàìàìàã îëìàç.
Òÿøêèëàò ÀÁØ-ûí Èðàãà ùÿðáè ìöäàõèëÿñèíäÿí ÿââÿë àêòèâ ïóáëèñèñòèê ôÿàëèééÿòÿ
áàøëàéûð. Õàòûðëàäàã êè, áó ìöùàðèáÿíèí
÷îõ äà à÷ûãëàíìàéàí ñÿáÿáëÿðèíäÿí áèðè Ñÿääàì Ùöñåéí ðåæèìèíèí Èñðàèëÿ ãàðøû òþðÿòäèéè òÿùäèä òÿùëöêÿñèíè àðàäàí
ãàëäûðìàã èäè. Áó ñÿáÿáäÿí ùÿðáè ÿìÿëèééàòëàð áàøëàìàçäàí áèð íå÷ÿ àé ÿââÿë
“Ùóìàí Ðèýùòñ Wàòúù” Èðàãäà èíñàí
ùàãëàðûíûí êöòëÿâè øÿêèëäÿ ïîçóëäóüóíà
äàèð ñèëñèëÿ ùåñàáàòëàð äÿðú åòìÿéÿ áàøëàéûð âÿ ùåñàáàòëàðà ùÿòòà 15 èë ÿââÿë áàø
âåðìèø ùàäèñÿëÿð áåëÿ äàõèë åäèëèð. Òÿøêèëàò þç ùåñàáàòëàðûíäà Ñÿääàì Ùöñåéíèí 1987-úè èëäÿ êöðä öñéàí÷ûëàðà ãàðøû
êèìéÿâè ñèëàùäàí èñòèôàäÿ åòìÿñè ôàêòûíû
äàèì ãàáàðäûð. Áó ìàòåðèàëëàðûí ìÿãñÿäè ùå÷ äÿ Èðàãäà ìÿçëóì ÿðÿáëÿðèí, òöðêìÿíëÿðèí, êöðäëÿðèí òàïäàíàí ùàãëàðûíû
ìöäàôèÿ åòìÿê äåéèë, ÀÁØ-ûí Èðàãà òÿúàâöçöíÿ ãàðøû áåéíÿëõàëã èúòèìàèééÿòèí
ðåàêñèéàñûíû éóìøàëòìàüà ÿñàñ éàðàòìàã èäè. Áóø àäìèíèñòðàñèéàñû èëÿ ùÿìðÿéëèêäÿ ýöíàùëàíäûðûëìàìàã ö÷öí “Ùóìàí Ðèýùòñ Wàòúù” èëêèí ìèññèéàñûíû áèòèðäèêäÿí ñîíðà ïÿðäÿ àðõàñûíà ÷ÿêèëäè
âÿ Èðàãäà ìöùàðèáÿéÿ äàèð ìþâãåéèíè
à÷ûãëàìàäû.
Àíàëîæè ïðîñåñ Îáàìà àäìèíèñòðàñèéàñû äþíÿìèíäÿ äÿ ãàáàðûã øÿêèëäÿ ìöøàùèäÿ îëóíóð. “Ùóìàí Ðèýùòñ Wàòúù”ûí
ùåñàáàòëàðû èëÿ Äþâëÿò Äåïàðòàìåíòèíèí
à÷ûãëàìàëàðûíûí õðîíîëîæè òÿùëèëè ýþñòÿðèð
êè, áó ùåñàáàò âÿ áÿéàíàòëàð êîíêðåò
îëàðàã Îáàìà àäìèíèñòðàñèéàñû òÿðÿôèíäÿí ùàçûðëàíûð, éàõóä “ÙÐW” þç ôÿàëèééÿòèíè Äþâëÿò Äåïàðòàìåíòè èëÿ úèääè êîîðäèíàñèéà åäèð. Äåïàðòàìåíò ðÿñìèëÿðèíèí êîíêðåò þëêÿäÿ “èíñàí ùàãëàðûíûí ïîçóëìàñûíà” äàèð à÷ûãëàìàëàðû àäÿòÿí
“Ùóìàí Ðèýùòñ Wàòúù”ûí ùåñàáàòû à÷ûãëàíäûãäàí áèð ýöí ñîíðàéà òÿñàäöô åäèð.
Äîëàéû éîëëà Äåïàðòàìåíò ìþâãåéèíè
à÷ûãëàìàçäàí ÿââÿë ÙÐW âàñèòÿñèëÿ èúòèìàè ðÿé éàðàäûð, äàùà ñîíðà òÿøêèëàòûí
“þòöðìÿñèíè” ãîëà ÷åâèðìÿéÿ ÷àëûøûð.
ßýÿð Áóø âÿ Êëèíòîí àäìèíèñòðàñèéàëàðû
äþíÿìèíäÿ Àü Åâëÿ “ÙÐW” àðàñûíäà
ìöÿééÿí ìÿñÿëÿëÿðäÿ ôèêèð àéðûëûãëàðû
ìöøàùèäÿ îëóíóðäóñà, Îáàìà àäìèíèñòðàñèéàñû äþíÿìèíäÿ “Ùóìàí Ðèýùòñ
Wàòúù” ôàêòèêè îëàðàã Àü Åâèí èíôîðìàñèéà òÿáëèüàò áþëìÿñè êèìè ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿéÿ áàøëàéûá. Áó, ùÿð âÿúùëÿ Éåíè
Äöíéà Äöçÿíè êîíñåïñèéàñûíû ùÿéàòà
êå÷èðìÿéÿ ÷àëûøàí Âàøèíãòîíóí ìàðàãëàðûíûí èíäèêè ìÿãàìäà “Ñîðîñ âÿ êîìàíäàñû” èëÿ öñò-öñòÿ äöøäöéöíö ýþñòÿðèð âÿ “Ùóìàí Ðèýùòñ Wàòúù” áó ïðîñåñäÿ ùÿì Îáàìà àìèíèñòðàñèéàñû, ùÿì
äÿ Ñîðîñ òÿðÿôèíäÿí ñèéàñè àëÿò êèìè èñòèôàäÿ îëóíóð.
Áóíëàð Àçÿðáàéúàíà äàèð ñèëñèëÿ áÿéàíàòëàð âåðÿí, ùåñàáàòëàð äÿðú åäÿí
“Ùóìàí Ðèýùòñ Wàòúù” òÿøêèëàòûíûí èêèëè
ñòàíäàðò ñèéàñÿòè éöðöòìÿñèíÿ äàèð éàëíûç áèð íå÷ÿ ôàêòäûð. Ñîðîñóí âÿ ìàëèééÿ
ìàãíàòëàðûíûí ìàðàãëàðûíû ìöäàôèÿ
åäÿí, îíëàð òÿðÿôèíäÿí ìàëèééÿëÿøäèðèëÿí, òÿíãèä åòäèéè îáéåêòëÿðè ñå÷ìÿ öñóëëà ìöÿééÿíëÿøäèðÿí “Ùóìàí Ðèýùòñ
Wàòúù”óí Àçÿðáàéúàíû ùÿäÿôÿ ýþòöðìÿñèíèí áèð íå÷ÿ ñÿáÿáè âàð. Ñÿáÿáëÿðäÿí
áèðè Úîðú Ñîðîñóí “à÷ûã úÿìèééÿò” ãóðìàã õÿéàëûíûí ïó÷à ÷ûõäûüû, ÀÁØ-ûí òÿñèð äàèðÿñèíäÿí óçàãëàøìàüà ìöâÿôôÿã
îëàí, áàëàíñëàøäûðûëìûø ñèéàñÿò éöðöäÿí
þëêÿëÿðè Âàøèíãòîíóí èðàäÿñèíÿ òàáå åòäèðìÿêäèð.
Àçÿðáàéúàíûí ùÿéàòà êå÷èðäèéè ãëîáàë åíåðæè âÿ íÿãëèééàò ëàéèùÿëÿðè éöêñÿê
èãòèñàäè ýÿëèðëèëèê ñÿáÿáèëÿ ùÿì äàùà áþéöê áàçàðëàðà úàí àòàí ðåýèîí äþâëÿòëÿðèíèí, ùÿì äÿ åíåðæè íÿãëè ìàðøðóòëàðûíûí
äèâåðñèôèêàñèéàñûíäà ìàðàãëû îëàí Àâðîïà þëêÿëÿðèíèí ìàðàãëàðûíà úàâàá âåðèð.
Íÿçÿðè áàõûìäàí áó, ïàðàëåë îëàðàã Áèðëÿøìèø Øòàòëàðûí äà ìàðàãëàðûíà úàâàá
âåðìÿëèäèð. Ëàêèí Âàøèíãòîí íÿ ×èíäÿí
Áðèòàíèéàéà ãÿäÿð éöê äàøûíìàñûíû òÿìèí åäÿúÿê Áàêû-Òèôëèñ-Ãàðñ äÿìèðéîëó
ëàéèùÿñèíè, íÿ Ìÿðêÿçè Àñèéàíûí åíåðæè
ðåñóðñëàðûíû Àâðîïàéà ÷àòäûðàúàã Òðàíñõÿçÿð áîðó êÿìÿðè ëàéèùÿñèíè äÿñòÿêëÿìÿéèá. ßêñèíÿ, ùÿì ÀÁØ-äà, ùÿì äÿ
äèýÿð þëêÿëÿðäÿ áó ëàéèùÿëÿðèí èúðàñûíà
ãàðøû àêòèâ ëîááè÷èëèê ôÿàëèééÿòè àïàðûëûá.
Áèðëÿøìèø Øòàòëàðûí þçÿëëèêëÿ ÒÀÏÈ (Òöðêìÿíèñòàí-ßôãàíûñòàí-Ïàêèñòàí-Ùèíäèñòàí) ãàç êÿìÿðè ëàéèùÿñèíÿ ðàçûëûã âåðäèéè ö÷öí Òöðêìÿíèñòàíà òÿçéèãëÿð åòìÿñè ôàêòäûð.
Àøãàáàäûí íåôò-ãàç ëàéèùÿëÿðèíäÿ
ÀÁØ-ëà ÿìÿêäàøëûã åòäèéè äþâðäÿ Òöðêìÿíèñòàíäà èíñàí ùàãëàðû ìþâçóñóíà
åïèçîäèê äÿ îëñà òîõóíìàéàí “Ùóìàí
Ðèýùòñ Wàòúù” òÿøêèëàòûíûí ÒÀÏÈ ëàéèùÿñè îðòàéà ÷ûõäûãäàí ñîíðà “Òöðêìÿíèñòàíäà èíñàí ùàãëàðû êîáóä øÿêèëäÿ ïîçóëóð” äåéÿ ùàé-êöé ñàëìàñû ìàðàã äîüóðàí ìÿãàìäûð. Äåìÿê êè, “Ùóìàí
Ðèýùòñ Wàòúù”óí èø ïðèíñèïè áåëÿäèð Ñîðîñóí, áÿçÿí èñÿ “Ñîðîñ+àäìèíèñòðàñèéà” ôîðìàòûíûí ìàðàãëàðûíà óéüóí ýÿëìÿéÿí ëàéèùÿëÿðÿ ãàðøû “èíñàí ùàãëàðû”
êàðòûíäàí èñòèôàäÿ åòìÿê. Áó éàíàøìà,
èêèëè ñòàíäàðòëàð, öñòÿýÿë “Ùóìàí Ðèýùòñ
Wàòúù”óí ñå÷ìÿ öñóëëà òÿíãèä ìåòîäó
áó òÿøêèëàòûí ýåð÷ÿê öçöíö àðòûã îðòàéà
ãîéóá. Áó ñÿáÿáäÿí àðòûã áöòöí äöíéà,
î úöìëÿäÿí Àçÿðáàéúàí èúòèìàèééÿòè
“ÙÐW” âÿ îíóí êèìè òÿøêèëàòëàðûí ìèññèéàñûíäàí êèôàéÿò ãÿäÿð ìÿëóìàòëûäûð âÿ
áóíà ýþðÿ äÿ Ãÿðáèí âÿ îíóí íÿçàðÿòèíäÿ îëàí ãóðóìëàðûí áÿéàíàòëàðûíû, ùåñàáàòëàðûíû, àéðû-àéðû ìåäèà îðãàíëàðûíäà âåðèëÿí ãÿðÿçëè ìàòåðèàëëàðû úèääè ãÿáóë åòìèð.
“Ùóìàí Ðèýùòñ Wàòúù”óí Àçÿðáàéúàíà ãàðøû ñèéàñÿòèíäÿ áèð “òÿñàäöô”
ùèññ îëóíóð, òÿøêèëàò àíòè-Àçÿðáàéúàí
ôÿàëèééÿòèíè þëêÿìèçäÿ áåéíÿëõàëã ìèãéàñëû òÿäáèðëÿð êå÷èðèëÿí çàìàí õöñóñè
àêòèâëÿøäèðèð. Áó ïðîñåñ “Åóðîâèñèîí”
ìàùíû ìöñàáèãÿñè ÿðÿôÿñèíäÿ ìöøàùèäÿ îëóíóá, Àâðîïà Îéóíëàðû ÿðÿôÿñèíäÿ
éåíèäÿí þçöíö ãàáàðûã øÿêèëäÿ áöðóçÿ
âåðèð. Áó òÿäáèðëÿð Àçÿðáàéúàíûí áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ íöôóçóíó äàùà äà àðòûðûð âÿ
äåìÿëè ïàðàëåë îëàðàã ùÿéàòà êå÷èðèëÿí
ëàéèùÿëÿðÿ áåéíÿëõàëã òÿðÿôäàø úÿëá åòìÿê èìêàíëàðûíû ýåíèøëÿíäèðèð. ×èí, ÿðÿá
êàïèòàëûíûí áó ëàéèùÿëÿðÿ úÿëá îëóíìàñû
Ñîðîñ âÿ äèýÿð áèðæà ìèëéàðäåðëÿðèíèí
ìàðàãëàðûíà úàâàá âåðìèð, áó ñÿáÿáäÿí
ÿëëÿðèíäÿ îëàí ÿñàñ ñèéàñè àëÿò - “Ùóìàí
Ðèýùòñ Wàòúù” âàñèòÿñèëÿ Àçÿðáàéúàíûí
åòèáàðûíû ýþçäÿí ñàëìà êàìïàíèéàñû
àïàðûðëàð.
Áóíà ýþðÿ äÿ “ÙÐW” 2012-úè èëäÿ
“Åóðîâèñèîí” ìàùíû ìöñàáèãÿñè ÿðÿôÿñèíäÿ îëäóüó êèìè, èíäè äÿ ë Àâðîïà
Îéóíëàðû ÿðÿôÿñèíäÿ Ãÿðá þëêÿëÿðèíè
Àçÿðáàéúàíà òÿçéèã ýþñòÿðìÿéÿ, Àâðîïà Îéóíëàðûíû áîéêîò åòìÿéÿ ÷àüûðûð.
Êàìïàíèéà ö÷öí áó äþâðöí ñå÷èëìÿñè
òÿñàäöôè äåéèë, ÷öíêè áåéíÿëõàëã èäìàí
òÿäáèðëÿðè, ìóñèãè éàðûøìàëàðû ùÿìèøÿ
äöíéàíûí äèããÿòèíäÿ îëóð âÿ “Ùóìàí
Ðèýùòñ Wàòúù” áóíó ôöðñÿò áèëÿðÿê áó
êàìïàíèéàíû äàâàì åòäèðèð. ßýÿð Àçÿðáàéúàí ãëîáàë åíåðæè âÿ íÿãëèééàò ëàéèùÿëÿðèíÿ èìçà àòìàñàéäû, Àâðîïà
Îéóíëàðû êèìè ãèòÿ ìèãéàñëû éàðûøà åâ
ñàùèáëèéè åòìÿñÿéäè, éàõóä Àçÿðáàéúàíûí ñèéàñÿòè Úîðú Ñîðîñóí ìàðàãëàðû èëÿ
öñò-öñòÿ äöøñÿéäè, ÿìèíëèêëÿ äåìÿê
îëàð êè, “Ùóìàí Ðèýùòñ Wàòúù”óí ùåñàáàòëàðûíäà þëêÿìèçÿ äàèð áèð úöìëÿ áåëÿ
éåð àëìàçäû.
ßñëèíäÿ ÀÁØ-ûí ìàëèééÿ ìàãíàòëàðûíûí âÿ ùàêèìèééÿòèíèí ÿëèíäÿ àëÿò îëàí
òÿøêèëàòëàðûí Àçÿðáàéúàíà ãàðøû êàìïàíèéà àïàðìàñû þëêÿíèí äöç éîëäà îëäóüóíó, ôîðïîñò îëìàäûüûíû, þç ìàðàãëàðûíäàí ÷ûõûø åòäèéèíè òÿñäèãëÿéèð. Ùåñàáàòëàð èñÿ éàëíûç ñèôàðèø÷èëÿð ö÷öí äÿéÿðëè îëà áèëÿð, ÷öíêè àðòûã áöòöí äöíéà, î
úöìëÿäÿí Àçÿðáàéúàí èúòèìàèééÿòè
“ÙÐW” âÿ îíóí êèìè òÿøêèëàòëàðûí ìèññèéàñûíäàí êèôàéÿò ãÿäÿð ìÿëóìàòëûäûð âÿ
áóíà ýþðÿ äÿ Ãÿðáèí âÿ îíóí íÿçàðÿòèíäÿ îëàí ãóðóìëàðûí áÿéàíàòëàðûíû, ùåñàáàòëàðûíû, àéðû-àéðû ìåäèà îðãàíëàðûíäà âåðèëÿí ãÿðÿçëè ìàòåðèàëëàðû úèääè ãÿáóë åòìèð.
“ÀÏÀ Àíàëèòèúñ”
http://www.yeniazerbaycan.com
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ìÿãàëÿ ÊÈÂÄÔ-íèí ìàëèééÿ äÿñòÿéè èëÿ “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí äöíéà áèðëèéèíÿ èíòåãðàñèéàñû, ðåýèîí þëêÿëÿðè âÿ äèýÿð äþâëÿòëÿðëÿ,
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðëà ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè” èñòèãàìÿòè öçðÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùàçûðëàíìûøäûð
Àçÿðáàéúàí ÌÄÁ-íèí ôÿàëèééÿòèíäÿ ìöùöì éåð òóòóð
(ÿââÿëè þòÿí ñàéûìûçäà)
Åêñïåðòëÿð òÿøêèëàòûí öçâö îëàí 4 þëêÿíèí, î úöìëÿäÿí, Àçÿðáàéúàíûí èðàä
âÿ òÿêëèôëÿðèíè íÿçÿðÿ àëìàãëà éóõàðûäà
àäû÷ÿêèëÿí ñÿíÿäèí ëàéèùÿñèíè ìöçàêèðÿ
åäèáëÿð.
Èúëàñ èøòèðàê÷ûëàðû “Èíôîðìàñèéà ôÿàëèééÿòè ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûã” áþëìÿñèíÿ
“Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð Áèðëèéèíèí 25 èëëèéèíÿ
ùÿñð åäèëìèø òÿäáèðëÿð” àäëû áÿíä ÿëàâÿ
îëóíìàñûíû òÿêëèô åäèáëÿð.
Åêñïåðòëÿð Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð Áèðëèéè
Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëÿðè Øóðàñûíûí âÿ Ùþêóìÿò Áàø÷ûëàðû Øóðàñûíûí (ÙÁØ) áó ìÿñÿëÿéÿ äàèð ãÿðàðëàðûíûí ëàéèùÿëÿðèíè òàìàìëàéûá âÿ ðàçûëàøäûðûáëàð. Èúëàñûí ìàòåðèàëëàðûíûí ìöçàêèðÿ åäèëìÿñè, î úöìëÿäÿí, ðàçûëàøäûðûëìûø âÿ ñîíðàäàí Áèðëèéèí
Ùþêóìÿò Áàø÷ûëàðû Øóðàñûíûí ìöçàêèðÿñèíÿ òÿãäèì åäèëÿúÿê ñÿíÿäëÿðèí ëàéèùÿëÿðèíèí äþâëÿòäàõèëè ðàçûëàøäûðûëìàñû ö÷öí
îíëàðûí ÌÄÁ èøòèðàê÷ûñû îëàí äþâëÿòëÿðÿ
ýþíäÿðèëìÿñèíè Èúðàèééÿ Êîìèòÿñèíäÿí
õàùèø åòìÿê ãÿðàðà àëûíûá.
ßñàñ òÿäáèðëÿð ëàéèùÿñèíèí ùàçûðëàíìàñûíûí çÿðóðèëèéè ùàãäà ãÿðàð Ìöñòÿãèë
Äþâëÿòëÿð Áèðëèéè Ùþêóìÿò Áàø÷ûëàðû Øóðàñûíûí 2014-úö èë ìàéûí 30-äà Ìèíñêäÿ
êå÷èðèëìèø èúëàñûíäà ãÿáóë åäèëèá. Ñÿíÿäèí ùàçûðëàíìàñû Áèðëèéèí Ìÿäÿíè ßìÿêäàøëûã Øóðàñûíà òàïøûðûëìûøäû. Ñÿêêèç
äþâëÿò, î úöìëÿäÿí, Àçÿðáàéúàí áó ëàéèùÿéÿ äàèð þç òÿêëèôëÿðèíè ýþíäÿðèá. Ñÿíÿäèí åêñïåðòëÿð òÿðÿôèíäÿí ðàçûëàøäûðûëìûø
ëàéèùÿñè òàðèõè-ìÿäÿíè èðñ àáèäÿëÿðèíèí
ãîðóíóá ñàõëàíìàñû âÿ èñòèôàäÿ åäèëìÿñè, ãåéðè-ìàääè òàðèõè-ìÿäÿíè èðñèí ãîðóíìàñû, õàëã éàðàäûúûëûüû, ìóçåé èøè,
òÿñâèðè ñÿíÿò, êèíî, êèòàá íÿøðè, èíôîðìàñèéà ôÿàëèééÿòè, åëì, òÿùñèë âÿ êàäð ùàçûðëûüû, ùàáåëÿ êèòàáõàíà èøè âÿ ìóñèãè, òåàòð-êîíñåðò ôÿàëèééÿòè èëÿ áàüëû 120-éÿ éàõûí òÿäáèðè ÿùàòÿ åäèð.
Éåðè ýÿëìèøêÿí, îíó äà áèëäèðÿê êè,
ìàðòûí 6-äà Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð
Àêàäåìèéàñûíûí (ÀÌÅÀ) ÿñàñ áèíàñûíäà “Àçÿðáàéúàí âÿ Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð
Áèðëèéè þëêÿëÿðè ñÿíÿòøöíàñëûüûíûí àêòóàë
ïðîáëåìëÿðè” ìþâçóñóíäà áåéíÿëõàëã åëìè êîíôðàíñ êå÷èðèëèá. Àêàäåìèéàäàí
ÀÇßÐÒÀÚ-à áèëäèðèëèá êè, ÀÌÅÀ-íûí Ìåìàðëûã âÿ Èíúÿñÿíÿò Èíñòèòóòóíóí 70 èëëèê
éóáèëåéèíÿ ùÿñð îëóíàí êîíôðàíñäà Ãàçàõûñòàí, Óêðàéíà, Þçáÿêèñòàí âÿ äèýÿð
þëêÿëÿðäÿí àëèì âÿ ìöòÿõÿññèñëÿð èøòèðàê
åäèáëÿð.
Òÿäáèðäÿ
èíñòèòóòóí
äèðåêòîðó,
ÀÌÅÀ-íûí ìöõáèð öçâö ßðòåýèí Ñàëàìçàäÿ ðÿùáÿðëèê åòäèéè åëì ìöÿññèñÿñèíèí
éàðàíìà òàðèõèíäÿí, Àçÿðáàéúàí åëìèíÿ
âåðäèéè äÿéÿðëè òþùôÿëÿðäÿí äàíûøûá. Áèëäèðèëèá êè, èíñòèòóò íàäèð âÿ ýåíèø åëìè
êàäð ïîòåíñèàëûíà ìàëèê ÷îõøàõÿëè åëìè-òÿäãèãàò ãóðóìóäóð. Îíóí ÿñàñ òÿäãèãàò èñòèãàìÿòè Àçÿðáàéúàí ìåìàðëûüû
âÿ èíúÿñÿíÿòèíèí òàðèõèíèí, íÿçÿðèééÿñèíèí áöòöí ñàùÿëÿðèíè àðàøäûðìàãäûð.
ßðòåýèí Ñàëàìçàäÿ ãåéä åäèá êè,
1945-úè èëäÿ èíñòèòóò éàðàäûëàíäà îíóí èëê
äèðåêòîðó Àçÿðáàéúàíûí áþéöê áÿñòÿêàðû, èúòèìàè õàäèì Öçåéèð Ùàúûáÿéëè îëóá.
Áó ýöí Ìåìàðëûã âÿ Èíúÿñÿíÿò Èíñòèòóòó
èíêèøàôûíûí éåíè ìÿðùÿëÿñèíÿ ãÿäÿì ãîéóð. Âàõòèëÿ Öçåéèð áÿéèí áàø÷ûëûüû èëÿ
ôÿàëèééÿòÿ áàøëàéàí áó åëì ìÿáÿäè
ÀÌÅÀ-íûí 70 èëëèéè ÿðÿôÿñèíäÿ ùÿì äÿ
þçöíöí éóáèëåéèíè ãåéä åòìÿéÿ ùàçûðëàøûð. Ïðîôåññîðëàð Ôÿðÿù ßëèéåâà, Ðàìèç
ßáäöëðÿùèìîâ âÿ áàøãàëàðû ÷ûõûø åäÿðÿê
ÿëàìÿòäàð ýöí ìöíàñèáÿòèëÿ èíñòèòóòóí
ÿìÿêäàøëàðûíû òÿáðèê åäèá, îíëàðà éåíè
óüóðëàð àðçóëàéûáëàð.
Ñîíðà êîíôðàíñ èøèíè áþëìÿëÿð öçðÿ
äàâàì åòäèðèá. Áþëìÿ èúëàñëàðûíäà “Àçÿðáàéúàí èíúÿñÿíÿòèíèí þéðÿíèëìÿñè: òàðèõ
âÿ ìöàñèðëèê”, “Âàòèêàí àðõèâëÿðèíäÿ èëê
äÿôÿ òÿñâèð åòäèéèìèç òöðêäèëëè ÿëéàçìàëàð”, “Þçáÿêèñòàí ÿíÿíÿâè èíúÿñÿíÿòèíäÿ
Òåíãðèíèí èøàðÿ âÿ ðÿìçëÿðè”, “Ãÿäèì
äþâð âÿ åðêÿí êþ÷ÿðèëÿð äþâðö Ãàçàõûñòàí èíúÿñÿíÿò òàðèõèíèí éàðàäûëìàñûíûí
íÿçÿðè àñïåêòëÿðè”, “Èíôîðìàñèéà úÿìèééÿòèíäÿ ñÿíÿòøöíàñëûüûí àêòóàë ïðîáëåìëÿðè”, “Àçÿðáàéúàí áÿñòÿêàðëàðûíûí îïåðàëàðûíûí ìèêñ æàíð ìÿíøÿéè ùàããûíäà”
âÿ äèýÿð ìþâçóëàðäà ìÿðóçÿëÿð äèíëÿíèëèá, ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëûá.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû èëÿ Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð Áèðëèéè àðàñûíäàêû ÿìÿêäàøëûãäàí äàíûøàðêÿí áèð âàúèá ìÿãàìû
äà ãåéä åòìÿê éåðèíÿ äöøÿð. Ùå÷ êÿñÿ
Ãóðóìà äàõèë îëàí þëêÿëÿðëÿ éöêñÿê ñÿâèééÿëè ÿëàãÿëÿð ìþâúóääóð
ñèðð äåéèë êè, êå÷ìèø ÑÑÐÈ-íèí äàüûëìàñû
ÿðÿôÿñèíäÿ áèð ñûðà ðåýèîíëàðäà àëîâëàíàí ìöíàãèøÿ îúàãëàðû áó ýöí ùÿëÿ äÿ
ãàëìàãäàäûð. Õöñóñÿí äÿ, Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè ðåýèîíàë òÿùëöêÿ äàøûìàñû áàõûìûíäàí òåçëèêëÿ ÿäàëÿòëÿ ùÿëë åäèëìÿñè
âàúèá îëàí ïðîáëåìäèð. Ìÿëóì îëäóüó
êèìè, 1980-úè èëëÿðèí ñîíó 1990-úû èëëÿðèí
ÿââÿëëÿðèíäÿ Åðìÿíèñòàíûí ùÿðáè òÿúàâöçö íÿòèúÿñèíäÿ ìåéäàíà ÷ûõàí áó
ìöíàãèøÿäÿ Àçÿðáàéúàíûí Äàüëûã Ãàðàáàü âÿ éåääè ÿòðàô ðàéîíó èøüàë îëóíóá, áèð ìèëéîíäàí àðòûã èíñàí ãà÷ãûí
âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöí âÿçèééÿòèíÿ äöøöá,
þëêÿìèçÿ ìèëéàðäëàðëà äîëëàð ìÿáëÿüèíäÿ ìàääè çÿðÿð äÿéèá. Ùàçûðäà Åðìÿíèñòàíûí èøüàë àëòûíäàêû ÿðàçèëÿðäÿ ùÿéàòà êå÷èðäèéè òàëàí ñèéàñÿòè äÿéÿí çÿðÿðèí
ìèãäàðûíû âÿ ìèãéàñûíû ýåíèøëÿíäèðèð.
Íÿòèúÿäÿ, Åðìÿíèñòàíûí àãðåññèâ ñèéàñÿòè áó ýöí áöòöí Àâðàñèéàäà îëäóüó êèìè, Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð Áèðëèéè ìÿêàíûíäà äà ÿí þíÿìëè ðåýèîíëàðäàí îëàí Úÿíóáè Ãàôãàçäà òÿùëöêÿñèçëèê âÿ ÿìÿêäàøëûã ìöùèòèíÿ çÿðáÿ âóðóá. Ìöñòÿãèë
Äþâëÿòëÿð Áèðëèéèíèí öçâö êèìè, Àçÿðáàéúàíëà Åðìÿíèñòàí àðàñûíäà áåëÿ áèð
êîíôëèêòèí ìþâúóäëóüó òÿøêèëàò äàõèëèíäÿêè áèðëèê, ÿìÿêäàøëûã ìöùèòèíÿ, åëÿúÿ
äÿ, áó ÷ÿð÷èâÿäÿ èíòåãðàñèéà ïðîñåñëÿðèíÿ ìÿíôè òÿñèð ýþñòÿðèð. Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð Áèðëèéèíÿ öçâ þëêÿëÿðèí Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíÿ ìöíàñèáÿòèíÿ ýÿëèíúÿ, Åðìÿíèñòàí èñòèñíà îëìàãëà, äèýÿð
þëêÿëÿð Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ñóâåðåíëèéèíè, ÿðàçè áöòþâëöéöíö òàíûéûð.
Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð Áèðëèéèíÿ öçâ þëêÿëÿðèí àéðû-àéðûëûãäà êîíôëèêòëÿ áàüëû ìþâãåéè ìöíàãèøÿíèí ñöëù éîëó èëÿ ÿðàçè áöòþâëöéö ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ òåçëèêëÿ ùÿëëèíèí âàúèáëèéèíäÿí èáàðÿòäèð. Òÿøêèëàòà öçâ þëêÿëÿðèí áèð ÷îõó ÁÌÒ-íèí, ÀÒßÒ-èí, Àâðîïà Øóðàñûíûí, Èñëàì ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòûíûí Åðìÿíèñòàíûí Àçÿðáàéúàíà
ùÿðáè òÿúàâöçöíöí íÿòèúÿëÿðèíèí àðàäàí
ãàëäûðûëìàñûíû òÿëÿá åäÿí ãÿðàð âÿ ãÿòíàìÿëÿðèíèí ãÿáóëóíäà èøòèðàê åäèá. Áó
ôàêò äà öçâ þëêÿëÿðèí Åðìÿíèñòàíûí èøüàë÷û ñèéàñÿòèíÿ ìþâãåéèíè èôàäÿ åäèð.
Òÿøêèëàòûí ôÿàëèééÿòèíäÿ ÿí àïàðûúû ðîë
îéíàéàí þëêÿ îëàí Ðóñèéàíûí, åéíè çà-
ìàíäà, ìöíàãèøÿíèí ùÿëëè èëÿ ìÿøüóë
îëàí ÀÒßÒ-èí Ìèíñê ãðóïóíóí ùÿìñÿäð
þëêÿëÿðèíäÿí áèðè îëäóüóíó íÿçÿðÿ àëñàã, Àçÿðáàéúàí èúòèìàèééÿòè Ìöñòÿãèë
Äþâëÿòëÿð Áèðëèéèíäÿí ìÿñÿëÿ èëÿ áàüëû
äàùà ãÿòèééÿòëè ìþâãå ýþçëÿìÿêäÿ
ùàãëûäûð.
Éóõàðûäà ñàäàëàíàíëàðûí ôîíóíäà
ãåéä åòìÿê éåðèíÿ äöøÿð êè, Ìöñòÿãèë
Äþâëÿòëÿð Áèðëèéè äàõèëèíäÿ ÷îõøàõÿëè
ÿìÿêäàøëûã ìþâúóääóð. Àçÿðáàéúàí èñÿ
ôÿàë àêòîð êèìè Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð Áèðëèéè
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ÿëàãÿëÿðäÿ èøòèðàêû èëÿ ÿëàãÿëÿðèí äàùà äà ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíÿ
âÿ ñÿìÿðÿëèëèéèíèí àðòûðûëìàñûíà þç òþùôÿñèíè âåðèð. Íÿòèúÿ åòèáàðèëÿ, þëêÿìèçèí
Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð Áèðëèéè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
ÿìÿêäàøëûã ÿëàãÿëÿðè ñèéàñè, èãòèñàäè
òÿùëöêÿñèçëèê ìÿñÿëÿëÿðè áàõûìûíäàí õöñóñè ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð.
Áöòöí áóíëàðëà éàíàøû, îíó äà õöñóñè îëàðàã âóðüóëàìàã éåðèíÿ äöøÿð êè,
ùàçûðäà ìþâúóä îëàí áèð ñûðà áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð êèìè, Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð
Áèðëèéè äÿ þç ôÿàëèééÿòèíè ýöíöí òÿëÿáëÿðèíÿ óéüóí øÿêèëäÿ ãóðìàüà ÷àëûøûð. Åëÿ
êå÷èðèëÿí ýþðöøëÿð âÿ òÿäáèðëÿð, ùÿì÷èíèí, ãÿáóë åäèëÿí ãÿðàðëàð äà ìÿùç áó
ìÿãñÿäÿ õèäìÿò åäèð. Éåðè ýÿëìèøêÿí,
ìÿëóìàò ö÷öí áèëäèðÿê êè, éàíâàðûí
21-äÿ Ìîñêâàäà Ðóñèéàíûí õàðèúè èøëÿð
íàçèðè Ñåðýåé Ëàâðîâ Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð Áèðëèéèíèí öçâö îëàí þëêÿëÿðèí ñÿôèðëÿðè èëÿ ÿíÿíÿâè èø÷è íàùàðû ôîðìàòûíäà ýþðöøöá. Ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàíûí Ðóñèéàäàêû ñÿôèðè Ïîëàä Áöëáöëîüëó èøòèðàê
åäèá.
Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñû Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëèéèíèí ìÿëóìàòûíäà ãåéä åäèëèð êè, ýþðöøäÿ Áèðëèê ìÿêàíûíäà âÿçèééÿò, Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð Áèðëèéè ôîðìàòûíäà ÿñàñ
ÿìÿêäàøëûã àñïåêòëÿðè, èíòåãðàñèéà ïðîñåñëÿðèíèí èíêèøàô ïåðñïåêòèâëÿðè, ýöíäÿìäÿ îëàí áåéíÿëõàëã àêòóàë ìÿñÿëÿëÿð
öçðÿ ñÿìèìè âÿ ÿòðàôëû ôèêèð ìöáàäèëÿñè
àïàðûëûá.
Õàòûðëàäàã êè, þòÿí àé Ìèíñêäÿ, Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð Áèðëèéè (ÌÄÁ) Èúðàèééÿ Êîìèòÿñèíäÿ 2020-úè èëÿ ãÿäÿð îëàí äþâðäÿ
Áèðëèéèí Èãòèñàäè Èíêèøàô Ñòðàòåýèéàñûíûí
ö÷öíúö ìÿðùÿëÿñèíèí (2016-2020-úè èë-
ëÿð) ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè öçðÿ Òÿäáèðëÿð
Ïëàíûíûí ëàéèùÿñèíÿ äàèð ðàçûëàøäûðûëìûø
òÿêëèôëÿð ùàçûðëàíìàñû öçðÿ Èø÷è Ãðóïóí
èúëàñû êå÷èðèëèá. Èúëàñäà Òÿäáèðëÿð Ïëàíûíûí ëàéèùÿñèíÿ äàèð Àçÿðáàéúàíäàí, Áåëàðóñäàí, Ãûðüûçûñòàíäàí, Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñûíäàí âÿ Òàúèêèñòàíäàí äàõèë îëìóø òÿêëèôëÿð ìöçàêèðÿ åäèëèá. Èúëàñ èøòèðàê÷ûëàðû ÌÄÁ öçâö îëàí äþâëÿòëÿðäÿ
ßìÿê, ìèãðàñèéà âÿ ÿùàëèíèí ñîñèàë ìöäàôèÿñè öçðÿ Ìÿøâÿðÿò Øóðàñûíûí 2020-úè
èëÿ ãÿäÿð îëàí äþâðäÿ Áèðëèéèí Èãòèñàäè Èíêèøàô Ñòðàòåýèéàñûíûí ö÷öíúö ìÿðùÿëÿñèíèí (2016-2020-úè èëëÿð) ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè öçðÿ Òÿäáèðëÿð Ïëàíûíûí ëàéèùÿñèíÿ
äàèð ðàçûëàøäûðûëìûø òÿêëèôëÿðèíè ùàçûðëàéûáëàð.
Ïëàí ëàéèùÿñèíèí ÿìÿê ñàùÿñèíÿ àèä
áþëìÿñèíÿ öìóìè ÿìÿê áàçàðûíûí ìÿðùÿëÿëÿð öçðÿ ôîðìàëàøìàñû âÿ èø÷è ãöââÿñèíèí ìèãðàñèéàñûíûí òÿíçèìëÿíìÿñè,
ÿùàëèíèí ìÿøüóëëóüó âÿ ÿìÿê ìèãðàñèéàñû ñàùÿñèíäÿ ãàíóíâåðèúèëèêëÿðèí éàõûíëàøäûðûëìàñû, ÿìÿê÷è ìèãðàíòûí åëåêòðîí êàðòûíûí òÿòáèã åäèëìÿñè, èñòåùñàëàòäà
áÿäáÿõò ùàäèñÿëÿðèí âÿ èø÷èëÿðèí ñàüëàìëûüûíà äÿéìèø áàøãà çÿðÿðèí òÿùãèãàòû
áàðÿäÿ òÿäáèðëÿð äàõèë åäèëìÿñè òÿêëèô îëóíóá.
Ñîñèàë ñôåðàäà Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð
Áèðëèéè þëêÿëÿðèíèí âÿòÿíäàøëàðûíûí ïåíñèéà òÿìèíàòû ñàùÿñèíäÿ äþâëÿòëÿðàðàñû
íîðìàòèâ-ùöãóãè áàçàíûí òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñèíÿ, èìêàíëàðû ìÿùäóä îëàí óøàãëàðûí, òÿíùà àùûë èíñàíëàðûí âÿ ÿëèëëèéè îëàí
øÿõñëÿðèí ùÿéàò øÿðàèòèíèí éàõøûëàøäûðûëìàñûíà, ìöùàðèáÿ âåòåðàíëàðûíà òèááè-ñîñèàë êþìÿéèí èíêèøàô åòäèðèëìÿñèíÿ
âÿ îíëàðûí ùÿéàòûíûí êåéôèééÿòèíèí àðòûðûëìàñûíà, Áþéöê Âÿòÿí ìöùàðèáÿñè ÿëèëëÿðè
âÿ èøòèðàê÷ûëàðû ö÷öí ñîñèàë çÿìàíÿòëÿðèí
òÿìèí åäèëìÿñèíÿ äàèð òÿäáèðëÿð íÿçÿðäÿ
òóòóëóá.
Èø÷è ãðóïóí èúëàñûíûí éåêóí ìàòåðèàëëàðûíû ÌÄÁ èøòèðàê÷ûñû îëàí äþâëÿòëÿðäÿ
ßìÿê, ìèãðàñèéà âÿ ÿùàëèíèí ñîñèàë ìöäàôèÿñè öçðÿ Ìÿøâÿðÿò Øóðàñûíûí öçâëÿðèíÿ âÿ Øóðàäàêû ìöøàùèäÿ÷èëÿðÿ ýþíäÿðìÿê ãÿðàðà àëûíûá.
Íóðëàí ÃßËßÍÄßÐËÈ
Àçÿðáàéúàíäà ñàüëàì âÿ ôÿàë ùÿéàò òÿðçèíèí
òÿáëèüèíÿ äàèð àíëàøìà ìåìîðàíäóìó èìçàëàíûá
Àïðåëèí 17-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ìèëëè Îëèìïèéà Êîìèòÿñè
(ÌÎÊ), Òÿùñèë, åëÿúÿ äÿ Ýÿíúëÿð âÿ
Èäìàí íàçèðëèêëÿðè, ùÿì÷èíèí Îëèìïèéà Îéóíëàðûíûí öìóìäöíéà òÿðÿôäàøû
îëàí “Úîúà-Úîëà” øèðêÿòè àðàñûíäà
“Áàêû-2015” èëê Àâðîïà Îéóíëàðûíûí
ñîñèàë èäìàí èðñè îëàðàã ñàüëàì âÿ
ôÿàë ùÿéàò òÿðçèíèí òÿáëèüè, êöòëÿâè áÿäÿí òÿðáèéÿñè öçðÿ ÿìÿêäàøëûã ùàããûíäà àíëàøìà ìåìîðàíäóìó èìçàëàíûá.
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè, ìåìîðàíäóìó Àçÿðáàéúàí ÌÎÊ-óí âèòñåïðåçèäåíòè ×èíýèç Ùöñåéíçàäÿ,
ýÿíúëÿð âÿ èäìàí íàçèðè Àçàä Ðÿùèìîâ, òÿùñèë íàçèðèíèí ìöàâèíè Ôèðóäèí
Ãóðáàíîâ âÿ “Àçåðáàèæàí Úîúà-Úîëà
Áîòòëåðñ” øèðêÿòèíèí áàø ìåíåúåðè
Úåì Áåúåë èìçàëàéûáëàð.
Ìåìîðàíäóìà ÿñàñÿí ÌÎÊ,
Òÿùñèë, ùàáåëÿ Ýÿíúëÿð âÿ Èäìàí íàçèðëèêëÿðè, ùÿì÷èíèí “Áàêû-2015” èëê
Àâðîïà Îéóíëàðû ßìÿëèééàò Êîìèòÿñèíèí òÿøêèëàòè âÿ øèðêÿòèí èñÿ ìàëèééÿ
äÿñòÿéè èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí “Ôÿàë àèëÿì, ñàüëàì àëÿì” (ÔÀÑÀ) ïðîãðàìû
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíäà ÿùàëèíèí, õöñóñÿí äÿ àèëÿëÿðèí ìöíòÿçÿì
îëàðàã èäìàíà úÿëá åäèëìÿñè ö÷öí
÷îõøàõÿëè ôÿàëèééÿò ùÿéàòà êå÷èðèëÿúÿê. Èëê Àâðîïà Îéóíëàðûíûí ñîñèàë èäìàí èðñèíèí òÿðêèá ùèññÿñè êèìè, ÔÀ-
Ãàíóíñóç òèêèíòè èøëÿðèíèí ãàðøûñû àëûíûá, òÿãñèðêàðëàð úÿçàëàíäûðûëûá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòèíèí
ìöâàôèã òàïøûðûüûíà ÿñàñÿí, Áàêû Øÿùÿð Èúðà
Ùàêèìèééÿòè òÿðÿôèíäÿí àïàðûëàí àðàøäûðìà
çàìàíû ìöÿééÿí åäèëèá êè, “Ëàêå Ðåñèäåíúå”
Ìÿùäóä Ìÿñóëèééÿòëè Úÿìèééÿòè ìöâàôèã èúàçÿ ñÿíÿäè àëìàäàí Éàñàìàë ðàéîíó, 593-úö
ìÿùÿëëÿ, ýåíåðàë Àêèì Àááàñîâ êö÷ÿñè, 25
ñàéëû öíâàíäà ãàíóíñóç îëàðàã òèêèíòè èøëÿðèíèí àïàðûëìàñûíà áàøëàéûá âÿ ùÿìèí ÿðàçèäÿ
ìþâúóä îëàí ýþëöí áèð ùèññÿñèíèí òèêèíòè ãûðûíòûëàðû èëÿ äîëäóðóëìàñûíû ùÿéàòà êå÷èðèá.
Áóíóíëà ÿëàãÿäàð îëàðàã, ýþñòÿðèëÿí ÿðàçèäÿ ãàíóíñóç òèêèíòè èøëÿðè àïàðàí “Ëàêå Ðåñè-
äåíúå” Ìÿùäóä Ìÿñóëèééÿòëè Úÿìèééÿòèíèí
ðÿùáÿðëèéèíÿ Áàêû Øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòè òÿðÿôèíäÿí õÿáÿðäàðëûã åäèëèá. Ãàíóíñóç òèêèíòè èøëÿðèíèí ëÿüâ åäèëìÿñè, ýþëöí äîëäóðóëìóø ùèññÿñèíèí òÿìèçëÿíìÿñè âÿ ÿòðàôäà ÿùàëèíèí èñòèðàùÿòèíèí ìÿíàëû òÿøêèëè ö÷öí ÿðàçèäÿ éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ àáàäëàøäûðìà èøëÿðèíèí þç âÿñàèòè ùåñàáûíà ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè “Ëàêå Ðåñèäåíúå”
Ìÿùäóä Ìÿñóëèééÿòëè Úÿìèééÿòèíÿ òàïøûðûëûá.
Åéíè çàìàíäà, ñþçöýåäÿí ÿðàçèäÿ òèêèíòèéÿ èúàçÿ ñÿíÿäè àëìàäàí èíøààò èøëÿðèíè ùÿéàòà
êå÷èðÿí âÿ ýþëöí áèð ùèññÿñèíè ãàíóíñóç îëàðàã
çÿáò åäÿðÿê äîëäóðàí “Ëàêå Ðåñèäåíúå” Ìÿù-
Òÿñèñ÷è
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Áàø ðåäàêòîð:
Ùèêìÿò ÁÀÁÀÎÜËÓ
äóä Ìÿñóëèééÿòëè Úÿìèééÿòèíèí ðÿùáÿðëèéèíèí ãàíóíñóç ÿìÿëëÿðèíèí àðàøäûðûëìàñû âÿ ìöâàôèã
òÿäáèðëÿð ýþðöëìÿñè áàðÿäÿ ýþñòÿðèøëÿð âåðèëèá.
Åëÿúÿ äÿ, ðÿùáÿðëèê åòäèéè ðàéîíóí ÿðàçèñèíäÿ òèêèíòèéÿ ìöâàôèã èúàçÿ ñÿíÿäè îëìàäàí àïàðûëàí èíøààò èøëÿðèíèí ãàðøûñûíûí âàõòûíäà àëûíìàìàñû âÿ áó èñòèãàìÿòäÿ òÿäáèðëÿðèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíäÿ
íþãñàíëàðà éîë âåðäèéèíè íÿçÿðÿ àëàðàã, Éàñàìàë Ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû Èáðàùèì Ìåùäèéåâÿ òþùìÿò âåðèëèá.
Áó áàðÿäÿ ÀÇßÐÒÀÚ-à Áàêû Øÿùÿð Èúðà
Ùàêèìèééÿòèíäÿí ìÿëóìàò âåðèëèá.
www.yeniazerbaycan.com
ìàèë@yeniazerbaycan.úîì
Öíâàí: Áàêû - AZ-1000, Öçåéèð Ùàúûáÿéîâ - 66
Òåëåôîíëàð:
498-78-03, 498-82-21
498-81-24, 498-19-84
ÑÀ ïðîãðàìûíäàí “Áàêû-2015”èí òÿáëèüèíäÿ ýåíèø èñòèôàäÿ îëóíàúàã.
Òÿðÿôëÿð ÔÀÑÀ ïðîãðàìû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ 2015-úè èëäÿ àèëÿâè èäìàí ìöùèòè ö÷öí ìöíáèò øÿðàèòèí éàðàäûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ÿìÿêäàøëûã åäÿúÿêëÿð.
ßìÿêäàøëûã, ùÿì÷èíèí áó ïðîãðàìûí
òåëåâèçèéà âåðñèéàñûíûí ùàçûðëàíìàñû,
ÿí ôÿàë àèëÿíèí ñå÷èëìÿñè âÿ ìöêàôàòëàíäûðûëìàñû, ìÿêòÿáëÿðäÿ àèëÿâè èäìàí ìöùèòèíèí òÿøâèãè ö÷öí èúìà èäìàí ôåñòèâàëëàðûíûí âÿ äèýÿð êöòëÿâè èäìàí òÿäáèðëÿðèíèí, ìÿêòÿá, ðàéîí, øÿùÿð ñÿâèééÿëè ÿíÿíÿâè àèëÿâè èäìàí éàðûøëàðûíûí òÿøêèëè âÿ ìÿêòÿáëÿðäÿ ÔÀÑÀ
ïðîãðàìûíûí òÿãäèìàòû, Àâðîïà Îéóíëàðûíûí òÿøâèãèíèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè,
àèëÿâè èäìàí ôåñòèâàëëàðûíäà èäìàí÷ûëàðûí âÿ ìèëëè ôåäåðàñèéàëàðûí úÿëá îëóíìàñû âÿ ñ. ìÿñÿëÿëÿðè ÿùàòÿ åäèð.
Ìöãàâèëÿíèí ÿùÿìèééÿòèíè éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðÿí ÌÎÊ-óí âèòñåïðåçèäåíòè ×èíýèç Ùöñåéíçàäÿ àèëÿâè
èäìàí éàðûøëàðû áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèá, Àçÿðáàéúàíäà èäìàíûí èíêèøàôûíà ýþñòÿðèëÿí äþâëÿò ãàéüûñûíäàí,
ÔÀÑÀ ïðîãðàìûíûí þíÿìèíäÿí áÿùñ
åäèá. ×.Ùöñåéíçàäÿ äåéèá êè, Àâðîïà Îéóíëàðûíûí ðÿñìè òÿðÿôäàøû îëàí
“Úîúà-Úîëà” øèðêÿòè èëÿ ÌÎÊ Àçÿð-
Èndeks: 67100
Lisenziya: N-B-317
Òèðàæ:
6074
“Êàïèòàë Áàíê”ûí Íÿðèìàíîâ ðàéîí ôèëèàëû
ù/ù - 33080019443900419109
êîä - 200093
ÂÞÅÍ - 1500486601
áàéúàíäà ñàüëàì ùÿéàò òÿðçèíèí òÿøâèãè âÿ èäìàíûí èíêèøàôû ñàùÿñèíäÿ
1996-úû èëäÿí ÿìÿêäàøëûã åäèð. Áó
ìöääÿòäÿ 12-äÿí ÷îõ ìöõòÿëèô ëàéèùÿ ùÿéàòà êå÷èðèëèá. Áó ëàéèùÿëÿðäÿí
ÿí óçóíìöääÿòëèñè âÿ ýåíèø ìèãéàñëûñû ÔÀÑÀ ïðîãðàìûäûð. Þëêÿìèçäÿ
ÔÀÑÀ ïðîãðàìû 2013-úö èëäÿí “Úîúà-Úîëà” øèðêÿòè èëÿ áàüëàíàí ìöãàâèëÿ ÿñàñûíäà ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Áåø èë
ìöääÿòèíÿ íÿçÿðäÿ òóòóëàí ëàéèùÿéÿ
2014-úö èëäÿí Òÿùñèë, áó èëäÿí èñÿ
Ýÿíúëÿð âÿ Èäìàí íàçèðëèêëÿðè ãîøóëóá êè, áó äà òÿãäèðÿëàéèã ùàëäûð. Áèç
àèëÿëÿðèí Àâðîïà Îéóíëàðûíäàêû èäìàí éàðûøëàðûíû ñåéð åòìÿñèíÿ èìêàí
éàðàòìàã èñòÿéèðèê.
ÌÎÊ-óí âèòñå-ïðåçèäåíòè ëàéèùÿíèí óüóðëó ôÿàëèééÿòèíÿ, áó ïðîãðàìäà ôÿàë èøòèðàêûíà, óøàãëàð, ýÿíúëÿð âÿ
îíëàðûí âàëèäåéíëÿðè àðàñûíäà ñàüëàì
ùÿéàò òÿðçèíèí, áÿäÿí òÿðáèéÿñè âÿ èäìàíûí òÿøâèãèíÿ ýþðÿ áöòöí òÿðÿôäàøëàðà ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðèá.
Ýÿíúëÿð âÿ èäìàí íàçèðè Àçàä
Ðÿùèìîâ þëêÿìèçäÿ èäìàíûí èíêèøàôû
èñòèãàìÿòèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿëÿð áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèá, Àâðîïà
Îéóíëàðûíûí úÿìèééÿòèí ñîñèàë èíêèøàôû áàõûìûíäàí ÿùÿìèééÿòèíè âóðüóëà-
Èíôîðìàñèéà ìÿíáÿëÿðèìèç:
“ÀçÿðÒÀú”, “ÀÏÀ”,
“Àçàäèíôîðì”, “ÀññÀ-Èðàäÿ”, “ÑÈÀ”
Ãÿçåò “Éåíè Àçÿðáàécàí”ûí áèëýèñàéàð ìÿðêÿçèíäÿ éûüûëûá,
ñÿùèôÿëÿíèá âÿ “Àçÿðáàéúàí” íÿøðèééàòûíäà îôñåò öñóëó èëÿ ÷àï åäèëèá.
éûá. Î, Àâðîïà Îéóíëàðûíûí ùÿì þëêÿìèçèí èíêèøàôûíûí ýþñòÿðèúèñè îëäóüóíó, ùÿì äÿ èäìàíà âÿ ñàüëàì ùÿéàò
òÿðçèíÿ ìàðàüûí àðòìàñûíà ñÿáÿá
îëàúàüûíû áèëäèðèá. Íàçèð ÔÀÑÀ ïðîãðàìûíûí Àçÿðáàéúàíäà àèëÿëÿðèí ôÿàë
ùÿéàò òÿðçèíÿ âÿ èäìàíà ñåâýèñèíè àðòûðìàã ö÷öí éàõøû èìêàí îëäóüóíó
äåéèá. Î, áó ïðîãðàìûí Àâðîïà
Îéóíëàðûíûí òÿáëèüè áàõûìûíäàí ÿùÿìèééÿòèíè éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèá.
Òÿùñèë îúàãëàðûíäà áÿäÿí òÿðáèéÿñèíèí ýåíèø éàéûëìàñûíûí âàúèáëèéèíè
áèëäèðÿí òÿùñèë íàçèðèíèí ìöàâèíè Ôèðóäèí Ãóðáàíîâ áåëÿ ñîñèàë èäìàí ëàéèùÿëÿðèíèí äàâàìëû îëàúàüûíû, ÿùàëè, õöñóñèëÿ àèëÿëÿð âÿ øàýèðäëÿð àðàñûíäà ôÿàë éàøàéûø òÿðçèíèí èíêèøàôûíà, îíëàðûí
ôèçèêè ñàüëàìëûãëàðûíûí ãîðóíìàñûíà
ìöùöì òþùôÿ âåðÿúÿéèíè äåéèá.
“Àçåðáàèæàí Úîúà-Úîëà Áîòòëåðñ”
øèðêÿòèíèí áàø ìåíåúåðè Úåì Áåúåë
ïðîãðàìà âåðäèéè äÿñòÿéÿ ýþðÿ ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðèá, ÌÎÊ âÿ òÿìñèë
åòäèéè ãóðóì àðàñûíäà óüóðëó ÿìÿêäàøëûãäàí äàíûøûá. Î, áåëÿ ñîñèàëéþíöìëö èäìàí ëàéèùÿëÿðèíèí Àçÿðáàéúàíäà áÿäÿí òÿðáèéÿñè âÿ èäìàíûí
êöòëÿâèëÿøìÿñèíÿ òÿñèðèíäÿí äàíûøàðàã äåéèá: “ÌÎÊ èëÿ áèðýÿ 2013-úö
èëäÿí èúðàñûíà áàøëàäûüûìûç ÔÀÑÀ
àèëÿâè èäìàí éàðûøëàðû âàñèòÿñèëÿ èíäèéÿäÿê þëêÿíèí 40 ðàéîí âÿ øÿùÿðèíèí 300-äÿí ÷îõ ìÿêòÿáèíè ÿùàòÿ
åäÿðÿê îí ìèíëÿðëÿ èíñàíû ìöíòÿçÿì ôèçèêè ôÿàëèééÿòÿ úÿëá åòìèøèê”.
Øÿí, òÿùëöêÿñèç âÿ èíêëöçèâ îéóíëàðäàí èáàðÿò, ÔÀÑÀ ïðîãðàìûíûí áèð
ùèññÿñè îëàí àèëÿ éàðûøëàðûíûí ÿñàñ
ìÿãñÿäè ñàüëàì ùÿéàò òÿðçèíè ýåíèø
ÿùàëè êöòëÿñè àðàñûíäà òÿøâèã åòìÿêäèð. Èøòèðàê÷ûëàðà äÿñòÿê îëìàã ö÷öí
àèëÿâè èäìàí éàðûøëàðûíà Ìèëëè Îëèìïèéà ñÿôèðè - Îëèìïèéà ÷åìïèîíó Ôÿðèä
Ìàíñóðîâ äà ãàòûëàúàã.
Òÿäáèðäÿ ÔÀÑÀ ïðîãðàìûíäàí
áÿùñ åäÿí âèäåî÷àðõ íöìàéèø îëóíóá.
Ñîíäà æóðíàëèñòëÿðèí ñóàëëàðû úàâàáëàíäûðûëûá.
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí
íÿøð îëóíóð
Áóðàõûëûøà ìÿñóë:
Çàùèä ÈËÙÀÌÎÜËÓ
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
2 025 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content