close

Enter

Log in using OpenID

Anestezi Stajyerlerine Yönelik İlk Adım Eğitim Dokümanları www

embedDownload
Anestezi Stajyerlerine Yönelik İlk Adım Eğitim Dokümanları
www.ahmetemreazakli.com
Başlangıç Düzeyindeki Anestezi Stajyerlerine Yönelik
Hazırlık Protokolleri ve Öneriler
[ Anestezi Teknikeri Ahmet Emre AZAKLI / www.ahmetemreazakli.com ]
Kaliteli bir anestezi öğrenimi, öncelikle anestezide kullanılan araç ve gereci iyi tanımaktan
geçer. Bu araç ve gerecin tanınması, ihtiyaç anının saptanması gibi hususlar anestezi
teknisyen ve teknikerleri için çok önemlidir.
Aniden kusan bir hastaya yapılacak aspirasyon işlemi için, o anda aspiratörün olmayışı çok
ciddi komplikasyonlar getirebilir. Ya da hastada gelişen ani bir kardiyak ritm bozukluğunda,
gerekli ilacın hızlı temin edilememesi durumu ağırlaştırabilir.
Bütün bu örnekler, bizlere mesleğimizdeki hazırlık hassasiyetinin ne kadar yüksek olması
gerektiğini öğütlemektedir. Bu basit dille hazırlanmış bir ilk gün notu olacaktır.
Anestezi teknisyen ya da teknikeri bir sabah odasına girdiğinde neler yapar,
neleri hazır eder, nelere karşı tedbirli olmalıdır ; bütün bu hususları sohbet
dilinde konuşacağız.
1. Anestezi Cihazı
Bir anestezi teknisyen ya da teknikeri, ilk olarak cihazının tam olarak çalışır durumda
olduğunu saptamalıdır. Cihazlarımız tek tip değildir. Aynı hastanede, farklı odalarda dahi
farklı cihazlar olabilmektedir. Öncelikle bu cihazların kullanım şekillerini, deneyimli
çalışanlardan öğrenmenizi tavsiye ederim.
Anestezi cihazı, günün başında mutlaka tam kapsamlı testten geçirilmelidir. Bu testin yapılış
şekli cihazdan cihaza değişir. Cihazlar genellikle size yapmanız gereken uygulamaları
talimatlar şeklinde gösterirler. Cihazın kullanıma hazır olduğunu bildirmemesi, kaçak alarmı
vermesi, testten geçtiğini onaylamaması ; mutlaka çözümlenmelidir. Çok basit bir devre
kaçağından, çok ciddi teknik sıkıntılara kadar değişik boyutlarda problemler yaşanabilir.
Anestezi cihazına bağlanan devreler değiştiği takdirde, cihaz mutlaka kapatılıp açılarak
yeniden test edilmelidir. Eğer çok büyük aciliyet varsa, her vakanın başında zaten yapılması
gereken şu uygulama gerçekleştirilir :
-
APL valf 70’e kadar kapatılır.
Oksijen 4-5 L/dk dolaylarında açılır.
Hasta devresinin ağzı tıkanır ve balon ele alınır.
Balon sıkıldığında bir direnç gösteriyor, geri dönüşü sağlam şekilde oluyorsa cihaz
manuel ventilasyona hazırdır.
Anestezi Stajyerlerine Yönelik İlk Adım Eğitim Dokümanları
www.ahmetemreazakli.com
-
Bu kontrol, cihaz kontrollü ventilasyonda hata oluşmayacağını garanti etmeyecektir.
2. Hava Yolu Malzemeleri
Bir hastaya ister bölgesel (rejyonel) anestezi, ister genel anestezi, ister sedasyon yapılsın ;
hava yoluna ileri düzeyde müdahale etmemize olanak sağlayacak tüm malzemeler hazır
halde olmalıdır. Peki bunlar nelerdir ?
-
Laringoskop:
Handle (elle tutulan kısım) ve blade (ağız içerisine giren ve trakeaya ulaşmamızı sağlayan ışıklı
kısım) olmak üzere iki kısımdan oluşan laringoskop ; değişik boyda blade’lere sahiptir. Tüm
boylardaki blade’lerin ışığının yanar durumda olduğu kontrol edilmelidir.
-
Endotrakeal Tüpler :
Endotrakeal tüp, soluk borusuna (trakeaya) takılan bir tüptür. Hastaya verilen gazların
akciğere ulaşmasını ve buradan dağılımını sağlar. Tüp boyutu seçimi konusunda kaynaktan
kaynağa farklılıklar yer almaktadır. Genelde anestezi pratiğinde, kliniklerin büyük kısmında
rutin uygulama şu şekildedir :
Erkek hastalarda 8.0-8.5 , kadın hastalarda 7.0-7.5 numara tüpler tercih edilir.
Çocuk hastalarda ise tüp boyutu tahminen (Yaş/4)+4 hesabıyla bulunur. Örneğin 4 yaşında
bir çocuk için (4/4)+1= 5 numara tüp uygundur. Ancak çocukların sahip olduğu özel anatomi
nedeniyle bulunan rakamın bir eksiği ve bir fazlası da masada hazır bulundurulmalıdır. Bu
durumda hasta için 4.5 – 5.0 – 5.5 numara tüpler bulundurulur.
Yenidoğan ve bebeklerde ise tüp seçimi tablodaki gibidir :
Tüplerin sabitlenmesi (tespit edilmesi) için de özel olarak kestiğimiz flasterler hazır bekletilir.
Tüplerin de farklı tipleri vardır. En sık normal tüpler tercih edilirken, belli vakalarda spiralli
tüpler de tercih edilebilir. Örneğin pozisyon değişimi olacak vakalarda, KBB girişimlerinde ya
da farklı havayolundaki tüpün kıvrılması ihtimali beklenen olgularda spiralli tüpler tercih
Anestezi Stajyerlerine Yönelik İlk Adım Eğitim Dokümanları
www.ahmetemreazakli.com
edilebilir. Bunların da boyut seçimi, normal tüplerle aynıdır. Özellikleri, hiçbir şekilde kıvrılma
şanslarının olmamasıdır.
-
Airway :
Genelde erişkin erkek hastalarda sarı veya kırmızı, erişkin kadın hastalarda yeşil veya sarı
airwayler tercih edilmektedir. Erkeklerde sarı, kadınlarda yeşil seçim en ideal olanı olarak
kabul edilir.
Çocuklarda ise çocuğun yüz anatomisine göre beyaz, mor, mavi … şeklinde büyükten küçüğe
en uygun airway tercihi yapılır.
Airway, dilin geriye kaçmasını önler ve havayolu açıklığını sağlayarak rahat bir ventilasyon
(solunum işi) sağlar.
-
Aspiratör ve Aspirasyon Sondaları :
Anestezi teknisyen ya da teknikeri için en önemli güvenlik araçlarından biri de çalışır
durumda aspiratör ve değişik boyutlarda aspirasyon sondalarıdır. Erişkinlerde yeşilden
başlayan boyutlar; çocuklarda da beyaz, siyah, mavi şeklinde küçüğe doğru giden farklı boy
tercihleri mevcuttur.
Ani bir kusma vb. durumlarına yönelik, aspiratör de anestezi tipi bölgesel dahi olsa her daim
hazırda olmalıdır.
-
Mandren (Guide) :
Endotrakeal tüpün trakeaya yönlendirilmesi bazen anatomik nedenlerle güç olabilir. Ya da
spiralli tüplerin kendi fiziksel özelliği nedeniyle mandrensiz trakeaya yönlenmesi güçtür. Bu
nedenle masada mutlaka hazır ve uygun boyutta mandrenler bulunmalıdır. Mandren, lokalen
krem ile kaygan hale getirilerek tüp içine sokulmalıdır. Ucu, tüpten dışarı çıkarsa hastanın
soluk borusunu (trakea) delebilir. Fazla geride olursa, yine tüpün yönlenmesi
imkansızlaşabilir. Uygun şekilde takılmalıdır.
-
Laringeal Mask Airway (LMA) :
LMA da endotrakeal tüplerden farklı bir havayolu aracıdır. Genelde daha kısa sürecek ve
pozisyon değişiminin beklenmediği, hastanın supine (sırtüstü) yatacağı, havayolunun da bize
yakın olacağı vakalarda tercih edilir.
Farklı boyutları mevcuttur. Erişkin erkeklerde 4-5, erişkin kadınlarda da 3-4 numaraları
genelde havayoluna uyumlu olur. Çocuk hastalarda tüm boylarını hazır bulundurmakta fayda
vardır.
Anestezi Stajyerlerine Yönelik İlk Adım Eğitim Dokümanları
www.ahmetemreazakli.com
Bazen entübe ya da ventile edilemeyen hastalarda dahi LMA, hayat kurtarıcı olabilir. Mutlaka
oda sınırları içerisinde, hastaya uygun boyutta LMA bulundurulmalıdır.
3. Medikal Hazırlık
Medikal hazırlığı ilaçlardan, takılacak sıvılardan, acil durumlarda bulunması gereken
ilaçlardan, damar yolu hazırlığından vb. ibaret tutabiliriz.

Öncelikle damar yolu açılması için gerekli malzemelerden başlayalım:
Bir adet böbrek küvet içerisinde ;
a)
b)
c)
d)
e)
f)
g)
Turnike
Uygun boyutta branül (anjioket, kanül)
Antiseptik solüsyon
2 adet kuru pamuk
Damar yolu tespiti
Sıvı gidişinin kontrolü için çekilmiş steril SF ya da farklı bir sıvı
Üç yollu musluk
Genelde anestezi uygulamalarında minimum 20G (pembe) branüller tercih edilir.
Çocuklarda da minimum 22G (mavi) branüller tercih edilir. Bazı durumlarda sarı (24G) branül
de kullanılabilir.

Rutin İlaç Hazırlığı
Anestezi uygulamalarında rutin ilaçlar şöyledir:
Midazolam (Dormicum)
Genelde çocuk hastalarda dahi sulandırılması tercih edilmez. 1 mg/ml şeklinde hazırlanır.
15 mg/3 ml versiyonu da vardır. Bu durumda özel sulandırma yöntemiyle 1 mg/ml formuna
getirilmelidir. (Bakınız: Pratik içerikler İlaç hesaplamaları)
Bu ilaç bir sedatiftir. (Sakinleştirici.) Amnezi oluşturur. Yani hasta olanları daha sonra
hatırlamaz.
IV Anestezik
Kullanılan rutin anestezikler kurumdan kuruma, hatta hastada hastaya değişebilir. Genelde
en sık Propofol tercih edilir. Bunun yanında Penthotal, Etomidate ya da Ketamine kullanılan
klinikler de olabilir.
Anestezi Stajyerlerine Yönelik İlk Adım Eğitim Dokümanları
www.ahmetemreazakli.com
Kas Gevşetici
Her kurumun rutinleri farklıdır. Esmeron, Norcuron, Pavulon ya da Mivacron gibi bir kas
gevşetici ilaç hazırlanır.
Narkotik Analjezik
Genelde Fentanyl tercih edilir. Yine de kurumdan kuruma değişim gösterebilir.
Lidocaine (Aritmal)
Özellikle Propofol kullanılıyorsa, onun ağrı yapıcı etkisini lokal anestezik madde ile
sonlandırma amaçlı kullanılır. (%2’lik form tercih edilir.)
Örnek Bir İlaç Hazırlık Listesi :





Aritmal (%2) – 20 mg/ml
Fentanyl – 50 mcgr/ml
Esmeron – 10 mg/ml
Propofol – 10 mg/ml
Dormicum – 1 mg/ml
Çocuk hastalarda ilaçların sulandırılması, cc başına düşen dozların azaltılması hedeflenir. İlaç
hesaplamaları notunda buna dair de detaylar bulabilirsiniz.
Acil Durum İlaçları :
-
Odada mutlaka Atropin 0,5 mg/ml olacak şekilde hazır olmalıdır.
Efedrin 5 mg/ml hazır olmalıdır.
Perlinganit 0,1 ya da 0,2 mg/ml olacak şekilde hazır olmalıdır.
Atropin, Efedrin, Perlinganit !

Sıvı Hazırlığı :
Mutlaka en az 1 adet kristalloid solüsyon, setlenmiş şekilde hazır bulundurulmalıdır.
___________________________________________________________________________
Genel olarak anesteziye hazırlık için bu araç ve gereç yeterlidir. Staj yerlerinizde bunları
uygulamalı şekilde gördüğünüzde, daha kalıcı şekilde aklınızda şekillenecektir. Bu nottan
yeterince faydalanmak amaçlı A’dan Z’ye İlaç Rehberi’ne çalışmalı, bahsedilen pratik
uygulamaları şahsen yapmalısınız. (Makinenin testten geçirilmesi, serum setlenmesi, ilaç
sulandırılması ve hesaplanması vb.) Bahsedilen tüm ekipmanı bizzat görmeli, kullanımlarını
izlemelisiniz. Bunlar çok rutin, ileride sadece 10 dakikanızı alacak, kısa sürede öğrenilecek
işlemlerdir. Elinizde açıklayıcı bir not ile sunulması ise en büyük şansınızdır. Başarı
dileklerimle.
Anestezi Stajyerlerine Yönelik İlk Adım Eğitim Dokümanları
www.ahmetemreazakli.com
ODA HAZIRLIK KONTROL FORMU
o Makine testten geçirilmiştir.
o Tüm havayolu ekipmanı mevcuttur.
o Tüm rutin ilaçlar hazır ve etiketlenmiştir.
o Aspiratör çalışır durumdadır.
o Acil durum ilaçları mevcuttur.
o IV hazırlık ve IV sıvı hazırdır.
Anes.Tek…………….
İmza
Tüm Yayın ve Çalışmalarım İçin ;
www.ahmetemreazakli.com
[email protected]
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
1
File Size
1 010 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content