close

Enter

Log in using OpenID

Canlı donörlerin uzun dönem takip ve sonuçları: Risk var mı?

embedDownload
CANLI DONÖRLERİN UZUN
DÖNEM TAKİP VE
SONUÇLARI:
RİSK VAR MI ?
Dr. Yaşar Çalışkan
İstanbul Tıp Fakültesi
Nefroloji Bilim Dalı
Canlı Vericiden Transplantasyon
1954 Richard - Ronald Herrick
“Asking (the brother) to donate a kidney…is primarily an
ethical problem...I think we have to be careful not to be too
much swayed by our eagerness to carry out a kidney
transplant…”
Murray JE, Surgery of the Soul, 2001
Ronald Lee Herrick (1931-2010)
"No matter what happens, I've had 79 good
years, no complaints"
Canlı Donör Transplantasyon
Terasaki et al. NEJM 1995; 333-336.
Canlı Vericiden Transplantasyon
2010 yılı
Newsletter Transplant Vol. 15 N°1
Türkiye’de Canlı Vericiden
Transplantasyon
T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI VE TÜRK NEFROLOJĠ DERNEĞĠ ORTAK RAPORU REGISTRY 2012
Renal and Lung Living Donors Evaluation (RELIVE) Study
• 8951 böbrek donöru (1963-2007)
• Kadın (%56), Daha yaşlılar tx
Transplantation 2005:79;553-566
Caliskan Y, Yıildiz A. J Transplant. 2012;2012:450471.
RİSK  YARAR
DONÖR
NEFREKTOMİ
CANLI TX
GFH’da  1/3 oranında 
30-50 mL/dk/1.73
m2

SDBY riski 2-3 kat 
Allograft sağkalımı 
Genetik olarak uyumlu tx
Donör değerlendirme ve
takibi
RİSK VAR MI ?  2007
• Mortalite
1/3000*
• Major komplikasyonlar 1/500
• Kronik böbrek hastalığı 1/500*
• Kan basıncında yaklaşık 5 mmhg 
Najarian JS, Chavers BM, McHugh LE et al. Lancet 1992; 340: 807-10
Johnson EM, Remucal MJ, Gillingham KJ et al. Transplantation 1997; 64: 1124–28.
Nguyen T, Vazquez M, Toto R. Lancet 2007; 369: 87-88
RİSK VAR MI ?  2014
RİSK VAR MI ? 2007  2014
• En önemli faktör  Donör çalışmalarında kontrol grubunun seçimi
• İdeal Kontrol Grubu:
• Donör olarak değerlendirilmiş ve kabul edilmiş ancak sonrasında
vazgeçmiş olan kardeşler
Ibrahim HN et al. N Engl J Med 360: 459-469, 2009
Garg AX et al. BMJ 344: e1203, 2012
DONÖR NEFREKTOMİ SONRASI RİSK
• Erken Perioperatuar Riskler
• Mortalite %0.03, Major Morbidite %1
• Renal Riskler
• Kardiyovasküler Riskler
• Psikososyal Riskler
Flanigan WJ et al. Am J Surg 1968; 116: 788–794
YAŞ  RENAL RİSK
Steiner RW et al. Am J Transplant 2014;14:538-44
Yaşlı Donörler  Mortalite
Reese PP, Bloom RD et al. AmJTransplant. 2014 ; 14:1853-1861
RENAL RİSK
Donör nefrektomi sonrası GFR’de beklenen ort. azalma  40 mL/dk/1.73 m2
Steiner RW et al. Am J Transplant 2014; 14: 538–544
RENAL RİSK
Kasım 1963 – Aralık 2007 University of Minnesota
3698 canlı donör
Donörler;
- Diabetik ve HT olanlar 
- GFH > 80 mL/dk/1.73 m2
- Albuminüri  ([> 1 kez] idrar alb/kreatinin > 0.02)
Ibrahim HN et al. N Engl J Med 2009; 360: 449–460
RENAL RİSK
• Donör nefrektomiden ort. 12.2 ± 9.2 yıl sonra değerlendirme
• GFH ölçümü (n=255)  plazma iohexol klirensi
• Albuminüri ölçümü  sabah idrarı albumin/kreatinin oranı
• KB ölçüm  oturur pozisyonda 3 ölçüm (ort.)
• HT  antihipertansif kullanım gereksinimi veya
ort KB > 140/90 mmHg
• Yaşam kalitesi değerlendirme
Ibrahim HN, et al. N Engl J Med 2009; 360: 449–460
RENAL RİSK
•
%85.5  GFR > 60 mL/dk/1.73m2
•
%0
•
%11.5  Mikroalbuminüri
•
Albuminüri gelişenlerde gelişmeyenlere göre bazal eGFH 
 GFR < 30 mL/dk/1.73m2
%1.2  Makroalbuminüri
(88.4±13.4 vs. 82.6 ±15.9 mL/dk/1.73m2) (p=0.08)
•
İohexol GFH  albuminürisi olanlarda olmayanlardan 
(75.7 ± 13.0 vs 71.2 ± 11.5 mL/dk/1.73 m2) (p=0.04)
•
İohexol GFH  yaş arasında ters orantı
Ibrahim HN, et al. N Engl J Med 2009; 360: 449–460
RENAL RİSK
•
11 donörde (7 K) ort 22.5±10.4 yıl
sonra SDBY
•
Bilinmiyor (4), HT (3), GN (1), HÜS
(1), RCC (1), Skleroderma (1)
•
Yıllık SDBY riski
Donör
Sağkalım
 milyonda 180
Genel pop.  milyonda 268
•
38 donor 3 y sonra 2.GFH ölçümü
0.6 ± 3.8 mL/dk/1.73 m2 
Ibrahim HN, et al. N Engl J Med 2009; 360: 449–460
RENAL RİSK
Ibrahim HN, et al. N Engl J Med 2009; 360: 449–460
Sağlık Durumu ve Yaşam Kalitesi
Ibrahim HN, et al. N Engl J Med 2009; 360: 449–460
RENAL RİSK
•
Bu çalışmada, böbrek donörlerinin ort yaşam süresinin, SDBY
riskinin ve sağlık durumlarının donör olmayan kişilerle benzer
olduğu gösterilmiştir.
•
Ayrıca yaşam kalitelerinin çok iyi olduğu görülmüştür.
•
Uninefrektomi sonrası GFH’da konpensatuar yükselme
prenefrektomi değerlerinin %70’ine kadar olmaktadır.
•
Donörlerde GFH azalması ile ilgili faktörler genel popülasyon ile
aynı bulunmuştur  yaş ve aşırı kilo
Ibrahim HN, et al. N Engl J Med 2009; 360: 449–460
• 96 217 donör (Nisan 1994 - Kasım 2011)
• 20 024 katılımcı (NHANES III)
• SDBY gelişimi değerlendirilmiş
• Maksimum takip 15.0 yıl
• Ort. takip donörler için 7.6 yıl (IQR, 3.9-11.5 yıl),
sağlıklı kontroller için 15.0 yıl (IQR, 13.7-15.0 yıl)
Muzaale AD et al. JAMA 2014; 311:579-86
Muzaale AD et al. JAMA 2014; 311:579-86
SDBY Gelişme Riski
• Donör  90 / 10 000
• Sağlıklı kontrol  14 / 10 000
• Genel popülasyon  326 / 10 000
Muzaale AD et al. JAMA 2014; 311:579-86
• Mortalite – KVS Mortalite – SDBY gelişimi
• 1901 donör (1963 - 2007)
• Ort. takip 15.1 yıl (1.5–43.9)
• 1519 (1 akraba), 89 diğer, 293 akraba dışı
• Ort. eGFR  104.7 ml/min/1.73 m2
• Kontrol grup  32,621
• Ort. takip 24.9 yıl (0.1–26.0)
Mjoen et al. Kidney International 2014; 86: 162-167
DONÖR  MORTALİTE
Mjoen et al. Kidney International 2014; 86: 162-167
SDBY insidansı  302/milyon
11.38 kat  (4.37–29.63, P<0.001)
Mjoen et al. Kidney International 2014; 86: 162-167
Kardiyovasküler Riskler
• 38 donör (ort yaş 46±10 (24-65) yıl), BKĠ 27.21±4.18 kg/m2
• HT , DM . Pre-DM , Kardiyak Hast.Hikayesi 
• Sigara 8 (%21.1)
• Endotel disfonksiyonu (AİD)
• ADMA, ICAM, VCAM, IL-6, hs-CRP
• BKİ, kan sayımı, Sistatin C, GFH, Mikroalbuminüri, Kreatinin
• Ürikasit, T. Protein, Albumin, Trigliserid, T. - LDL-, HDL Kolesterol
Yilmaz BA, Caliskan Y, Yilmaz A et al. Transplantation. 2014 Sep 15.
Kardiyovasküler Riskler
Yilmaz BA, Caliskan Y, Yilmaz A et al. Transplantation. 2014 Sep 15.
Kardiyovasküler Riskler
Yilmaz BA, Caliskan Y, Yilmaz A et al. Transplantation. 2014 Sep 15
DONÖR NEFREKTOMİ SONRASI HT
• Canlı donör (n=5145)  Kontrol grubu (n=128)
- Sistolik KB’da
6 (2-11) mmHg 
- Diastolik KB’da
4 (1-7) mmHg 
Boudville N et al. Ann Intern Med 2006; 145(3): 185-96
• Canlı donör (n=1278)  Kontrol grubu (n=6539)
- HT riski 1.4 kat 
Garg AX et al. Transplantation. 2008;86(3):399-406
• Canlı donör (n=103)  Kontrol (n=235) (Afro-Amerikan)
- Ort 7 yıl sonra HT  %41  %18 (2.4 kat risk )
Doshi MD et al. Am J Transplant. 2013;13(1):111-8
DONÖR NEFREKTOMİ SONRASI HT
• Donör nefrektomi sonrası HT gelişimi özellikle yaşlı
donörlerde ve yüksek BKĠ’ne sahip donörlerde anlamlı
bulunmuştur
• HT gelişme riski AA donörlerde daha fazladır
• Canlı böbrek vericileri uyumlu kontrol grubu arasında HT
insidansı açısından fark bulunmamıştır
Clemens et al. Amer J Transplant 6:2965;2006
OBEZİTE
• Obezite (BKĠ > 30 kg/m2)
• Cerrahi komplikasyon 
• DM, HT, Nefrolitiasiz, Glomerüler hastalık (Albuminüri,
proteinüri) ve SDBY 
• SDBY gelişme riski  BKĠ 30-35 kg/m2 3 kat 
BKĠ 35-40 kg/m2 5 kat 
• BKĠ > 35 kg/m2 (özellikle ek bir komorbid durumu varsa)
vazgeçtirilmelidir.
Ibrahim HN, et al. N Engl J Med 2009; 360: 449–460
United Network for Organ Sharing. Available at: http://www.unos.org
Amsterdam Forum on the Care of the Live Kidney Donor
DONÖR NEFREKTOMİ SONRASI DİABET
•
20 yıl sonra %7.1 prevelans (1035 donör, U Minnesota)
Ibrahim HN, et al. N Engl J Med 2009; 360: 449–460
•
5 yıl sonra %4.0 prevelans
• Özellikle Afro-Amerikan, Hispanik donörler (4650 donör, OPTN,
NHANES genel popülasyon ile karşılaştırılmış)
Lentine et al. N Engl J Med 2010
• Genel popülasyon ile karşılaştırıldığında risk aynı !
• Ancak bu açıdan donörler takip edilmeli !!!
•
2696 donör, ort yaş: 34.4 ± 9.8 yıl (ort. izlem: 10.2 ± 4.3 yıl)
• 1165 (%43) < 30 yaş, 1994 (%74) <40 yaş
• SDBY (n=6), KBH (n=11), Ürolitiazis (n=11)
• ĠKH (n=20), Kr. Kc Hast (n=36), Malignite (n=11)
• Ölüm:
KVS (n=3), Malignite (n=3), Siroz (n=2),
Sepsis (n=2), Kaza (n=1)
World Transplant Congress 2014
Çok Değişkenli Risk
Faktörleri
Psikososyal Riskler
• 5139 donör değerlendirilmiş (51 çalışma, post-tx 4 yıl takip)
• Anksiyet ve depresyon nadir (%5-20)
• Aile içi ilişkilerin stabil veya daha iyi duruma gelmesi (%82-100)
• Kendine saygının artması
• Çekicilikte bir değişiklik olmaması (%83-93)
• Çoğunda yüksek QoL ölçümleri
• Psikososyal sağlıkları çoğunun daha iyi durumda
Clemens et al. Amer J Transplant 6: 2965; 2006
Messersmith EE et al. Transplantation 2014;00: 00Y00
Donör Çalışmaları (10-20 yıl izlem)
Çalışmalar
Yıl
Sayı
İzlem (Yıl)
Ort. yaş
1
Vincenti et al.
1983
20
15.8
53.8
2
Undurruga et al.
1998
30
10.9
46.7
3
Karakayali et al.
1998
102
10.2
-
4
Gossman et al.
2005
135
11.0
57
Fehrman-Ekholm et al.
Çalışmalar
6
El-Agroudy et al
2006
Yıl
2007
1112
Sayı
339
7
1
8
2
9
3
10
4
11
5
12
Ferreira-Filho et al.
Narkun-Burgessi et al.
Pereira et al
Saran et al.
Okamoto et al.
Goldfarb et al.
Tavakol et al.
Ramcharan et al.
Chu et al.
Fehrman-Ekholm et al.
Cuevas-Ramos et al.
13 Toplam
Rizzari et al.
2007
1993
2008
1997
2009
2001
2009
2002
2011
2009
2011
2012
3685 555
14.0
İzlem
10.7
(yıl)
10.0
45.0
17.4
19.6
13.8
25.0
11.0
28.5
13.4
20.0
12.0
25.6
14.5
14
Fournier et al.
2012
204
16.8
-
15
Mjoen et al.
2013
1901
15.1
46
16
Klop et al
2014
100
10.0
58.7
8904
14.4
47.6
5
Toplam
İzlem süresi 20 yılı aşkın çalışmalar
20
470
481
98
28
47
70
95
256
112
154
*
Ort. yaş
47.8
69.0
64.0
10
61.3
68.0
44
64.1
-
Özet
• Donör nefrektomi sonrası donörlerde morbidite artmaktadır, ancak
çelişkili sonuçlar gösteren çalışmalar da bulunmaktadır.
• < 35 yaş Afro-Amerikan veya ort GFR değerlerinin altındaki veya
diabet riski olan adaylar kabul edilmemelidir.
• Nefrolitiazis, artmış DM riski veya HT gibi durumları olan yaşlı donör
adayları daha kolay kabul edilmelidir
• Özellikle onam formu hazırlanırken ileri dönemdeki tüm riskler
konusunda donör adayları bilgilendirilmelidir.
İlginiz için Teşekkürler …
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
2 291 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content