close

Enter

Log in using OpenID

BESYO Spor Travmatolojisi 12-Bra nşa Özgü Spor Yaralanmaları

embedDownload
Branşa Özgü Spor
Yaralanmaları
Dr. Asım BAYKAN
Branşa Özgü Spor
Yaralanmaları
•  Sporda ortaya çıkan
yaralanmalar yapılan
spor dalına göre
farklılıklar ve özelikler
gösterebilmektedir.
•  Sporcuların sağlığı ile
ilgili takım doktorları ve
hekimler spora özel
yaralanmaları bilmekte,
doğru ve kısa sürede
tanın konulmasına
yardımcı olacaktır.
Futbol Yaralanmaları
•  Avrupa’da bütün spor
yaralanmalarının % 50- 60’nın
futbolla ilgili olduğu ve bunların
% 3.5’nin hastanede tedavi
gerektirdiği bulunmuştur.
•  Futbolda, yaralanmalarının
1/3’ünü bağ ve kas
yaralanmaları oluşturmaktadır
ve bir çok yaralanmanın
mekanizmasında düşmeler,
rakip tarafından vurma,
çarpışma, ve düşürülmeler söz
konusudur.
•  Yarlanma insidansı 20- 24
yaşlarında pik yapmaktadır, yine
bayan futbolcular erkeklere göre
yaklaşık 2 kat daha fazla
yaralanmaktadırlar.
•  Yaralanma şiddetine göre
futboldaki yaralanmaların
yaklaşık %10- 23’ü maça yada
antrenmana katılmayı
engelleyecek düzeydedir.
Futbol Yaralanmaları
•  Diz yaralanmaları
•  Futbolda diz yaralanmaları bütün
yaralanmaların yaklaşık % 16-19’nu
oluşturmaktadır. Bunlar sırasıyla kolleteral
bağ yaralanmarı, menisküs, patellar kartilaj,
patellar tendon, PCL, ACL yaralanmaları
şeklinde görülmektedir.
•  Ayak bileği yaralanmaları
•  Anterior talo fibular, terior fibular, iç ve dış
deltoid bağ, syndesmoz bağ sprainleri,ve
aşil yaralanmaları.
•  Ayak yaralanmaları
•  Midfoot sprainleri, 5. matatars kırıkları vb.
Futbol Yaralanmaları
•  Üst ekstremite yaralanmaları
•  Futbolda daha az sıklıkla görülmekte ve
daha çok kalecilerde görülür tüm
yaralanmaları % 5-15’ini kapsar.
•  Falanks kırıkları, A-C seperasyonu en sık
görülen üst ekstremite yaralanmalarıdır.
•  Gövde, sırt ve pelvis yaralanmaları
•  En sık kronik kasık ağrısı ve pupalji
görülmektedir.
•  Baş, boyun ve yüz yaralanmaları
•  Futbolda yaklaşık % 5-15 sıklıkla görülür.
Kafa travmaları, minör laserasyonlarve
kontüzyonlar, dental ve göz yaralanmaları
görülmektedir.
Basketbol Yaralanmaları
•  Travmatik yaralanmalardan
nonkontak yaralanmalara
doğru bir artış görülmektedir.
•  Basketbolda yaralanma
insidansı erkek sporcularda
3.5/10.000 saat iken
bayanlarda 4.9/10.000 saat
olarak bildirilmektedir.
•  Basketbolda yaralanma
tiplerine bakıldığında ise aşırı
kullanım, travmatik kontak ve
deselerasyon non kontak tip
yaralanmalar görülmektedir.
Basketbol Yaralanmaları
•  ‘’Leserasyon ve abrazyonlar’’
zemine temasla veya başka
oyuncuya temasla meydana
gelmektedir.
•  Yaklaşık olarak her 3 travmadan
bir tanesi rebound esnasında ve
yaklaşık 3/2’si el parmaklarında
ve 1/3’ü ise bilekte meydana
gelmektedir.
•  Bir başka çalışmada ise % 50
yaralanma göz kapağında, % 29
periorbital kontüzyon, % 12
korneal abrazyon, % 5 ise
orbital kırık görülmüştür.
•  Ayrıca nazal ve diğer yüz kemiği
kırıkları ve diş kırıkları ve
yerinden çıkmaları
sıralanabilinir.
Basketbol Yaralanmaları
•  Üst ekstremite yaralanmaları
•  Nadir olmakla birlikte omuz
impingment sendromu,
akromioklaviküler eklem
kontizyonları, glenohumeral
subluksasyonları
•  Alt ekstremite yaralanmaları
•  Kas zorlanmaları (hamstring,kalf),
iliotibial bant sendromu, pes
anserinus bursiti , lateral patellar
sendrom, jumper’s knee, patellar
tendinit, meniskal ve kollateral
ligaman yaralanmaları, lateral ayak
bileği sprainleri, anterior ayak bileği
impingement, shin splint, plantar
fasiit, aşil, peroneal, anterior ve
posterior tibial, yada fleksör halüsis
tendinitleri sıkça basketbolda
karşılaşılan yaralanmalardır.
Voleybol Yaralanmaları
•  Aşır kullanım yaralanmaları ve akut
yaralanmalar yaygındır.
•  gibi voleybolda yaygındır.
•  File önü oyuncuları yaralanma
açısından geride oynayan
oyunculardan daha fazla risk
altındadırlar.
•  Ayak bileği spraini en yaygın voleybol
yaralanmasıdır.
•  Önde oynayan oyuncunu ayağının bir
kısmının çizgiden karşıda olmasına
bağlı olarak karşı takım oyuncuyla
kontağına bağlı olarak meydana
gelebilir.
•  Birçok ayak bileği burkulması
oyuncuların karşı takım oyuncusunun
ayağına basması sonucu (%50)
olabileceği gibi, bloktaki takım
arkadaşının ayağına basması sonucu
(%25) meydana gelir.
•  Yaralanmaların çoğu blokta (%60) ya
Voleybol Yaralanmaları
•  Diz yaralanmaları
•  İzole menisküs lezyonları, bağ yaralanmaları,
kas kontüzyonları
•  Üst ekstremite yarlanmaları
•  El parmaklarında özelikle interfalangial eklem
sprainleri, kırıklar, dislokasyonlar, ekstensör
tendon avülsyonu
•  Kas strainleri; hamstring, rectus femoris,
medial gastronemikus strainleri
•  Aşırı kullanmım yaralanmaları
•  Diz önü ağrısı, patellar tendinit, aşil tendiniti,
rototor cuff yaralanmaları, omuz instabilitesi,
suprascapular neuropati özellikle infraspinatus
kasında atrofi ile seyreden ve diğer baş üstü
sporlara göre voleybolda daha sık görülür ve
genellikle asemptomatiktir.
•  Bel problemleri, stres kırıkları (fibula,
metatarslar, tibia)
Tenis Yaralanmaları
•  Tenis yaralanmaları daha fazla
olarak alt ekstremitede
görülmektedir (% 50-75).
•  Sıklık olarak en fazla sprainler ve
art arda gelen mikro travmalara
bağlı ortaya çıkan aşırı kullanım
yaralanmalarıdır.
•  Profesyonel tenisçilerin %40’ı bir
yıl içindeki turnuvalardan bir
tanesini bel ağrısı sebebiyle
kaçırmaktadırlar.
•  Rectus abdominis straini,
paraspinal kas strainleri ve
torokolumbar miyofasial fasia
yaralanmarı görülür.
•  Aksiyal rotasyon ve lateral eğilme
yükleri intervertabral disk
hernisyonu, spondylosis,
sakroilliak stres kırığı diğer tenis
yaralanmalarıdır.
Tenis Yaralanmaları
•  Akut travmatik yaralanmalar daha nadir
olmakla birlikte uyluk addukor kasları,
rektus femoris, hamstring strainleri,
ayak bileği burkulmaları ve meniskal
yaralanmalarıdır.
•  Tenis elbow (lateral epikondilit) vuruş
mekaniği, yaş, oynama sıklığı ve raket
vibrasyonuna bağlı olarak gelişir.
Teniscilerin kariyerleri boyunca yaklaşık
% 30-40’ında ortaya çıkmaktadır.
•  Medial epikondilit bazı teknik
yanlışlıklara bağlı olarak daha nadir
gelişir.
•  Omuz yaralanmaları
•  Özelikle daha yaşlı ve elit sporcular
arsında yaklaşık %5 0 sıklıklta görülür.
İmpigment ve instabliteye bağlıdır.
•  Elbileği yaralanmaları
•  De Quervain sendromu, ekstensor carpi
radialis brevis ve longus tendiniti, fleksör
carpi ulnaris tendiniti, servis esnasında
ilgili bu kasların aşırı gerilmesi
Yüzme Yaralanmaları
•  Aşırı kullanıma bağlı oluşan yaralanmalar
sıklıkla görülür.
•  Omuz ağrısı
•  Yüzücü omuzu en iyi bilinen ve en sık
karşılaşılan aşırı kullanım yaralanmasıdır.
•  Çalışmalarda yüzücülerin 6-8 yıl
yüzmelerinden sonra % 60’ında ortaya
çıkmaktadır.
•  Özellikle serbest, sırt üstü ve kelebek stili
yüzenlerde ve sprinter yüzücülerde daha
sık olarak karşılaşılmaktadır.
•  Yüzücülerede ki omuz ağrısının altında
subklinik multidireksiyonal omuz
instabilitesi yatmaktadır.
•  Bel ağrısı
•  Özelikle kelebek yüzenlerde görülür.
•  Diz ağrısı
•  Kronik diz önü ağrısı ve kurbağlama
stilindeki yüzücülerde medial kolleteral
ligaman straini görülmektedir.
Boks Yaralanmaları
•  Nörolojik yaralanmalar
•  Akut kafa travması (AKT): En yaygın
olarak görülen ciddi akut kafa travmaları
sonucunda subdural hematom meydana
gelir bu sporcuların yaklaşık % 75’i
kaybedilmektedir.
•  Kronik kafa travması (KKT): Uzun süre
boyunca kafaya gelen kafa travmaları
sonucunda oluşur. KKT’nın klinik
karekteri olarak bazı sorunlar ortaya
çıkar.
•  Kafa ve yüz yaralanmaları
•  Yüz yaralanmaları
•  Göz yaralanmaları
•  Nasal yaralanmalar
•  Kulak Yaralanmaları
•  Çene yaralanmaları
Boks Yaralanmaları
•  Kas iskelet sistemi yaralanmaları
•  Elbileği/el yaralanmaları
•  Dirsek yaralanmaları (MCL
yaralanması)
•  Omuz yaralanmaları (rototor kaf
sendromu, A-C seperasyon)
•  Alt ekstremite yaralanmaları
•  Ayakbileği sprain, menisküs yırtığı,
kondromalazi patella
•  Thorosik ve abdominal yaralanmalar
•  Kot kontüzyon ve kırkları, künt karın
travması
Dans Yaralanmaları
•  Akut dans yaralanmaları
•  Ayak bileği sprainleri
•  Lumbosakral sprain/strain
•  Cuboid sendrom
•  Aşil tendon rüptürü
•  Plantar fasia rüptürü
•  Pelvik epifisial avülzyon
fraktürü (adölosan)
•  Hamstring strain
•  Gastronemicus strain
Dans Yaralanmaları
•  Kronik aşırı kullanım
yaralanmaları
•  Diz önü ağrısı
•  Kalça fleksör tendiniti
•  Feleksör hallusis longus tendiniti
•  Posterior ayak bileği impingment
•  Stres fraktürleri (Metatarsal,
Tibial, Fibular)
•  Plantar fasit
•  Sesomoitis ve sesomoid fraktürü
•  Syatalji
•  Quadriceps ve Patellar tendinit
•  Osgoog-schallater sendromu
•  Bunion ve nasır
Dayanıklılık Sporları
(Maraton, Ultramaraton, Triatlon)
Yaralanmaları
•  Yarışama çevresel koşulları
sebebi ile sporcular yükseklik,
aşırı ısı ve nem ya da aşırı
soğuğa maruz kalabilmektedir.
•  Artmış antrenman volümü ve
yoğunluğu özellikle alt
ekstremitede belden ayak baş
parmağına kadar olan bölgede
çok çeşitli yaralanmalara yol
açabilmektedir.
•  Aşırı kullanım yaralanmaları
•  Plantar fasit
•  Stres farktürleri (özellikle 3.ve 4.
metatars shaftında)
•  Hallux valgus (bunion)
•  Metatarsalji
Dayanıklılık Sporları Yaralanmaları
Aşırı kullanım yaralanmaları
•  Tarsal tünel sendromu
•  Ayak bileği sprain
•  Aşil tendinitleri
•  Retro calcaneal bursit
•  Kalf strain
•  Kompartman sendromları
•  Patellafemoral sendrom
•  Patellar tendinit
•  İliotibial bant friksiyon sendromu
•  Uyluk strainleri (rektus femoris,
hamstring)
•  Gluteal/iliotibial strain/tendinitis
•  Büyük trokanter bursiti
•  Femur başı stres kırığı
•  Kalça osteoartiriti
•  Osteitis pubis
•  Ayak blister ve, nasırları
Golf Yaralanmaları
•  Golfçülerin birçok sağlık
problemlerine karşın golfe devam
ettikleri iyi bilinmektedir.
•  Profesyonel olarak seyahat eden
golfçülerin % 50’ye yakını bazı
yaralanmalar ve hastalıklardan
dolayı o dönemdeki yarışmamalara
gerektiği gibi katılamamaktadırlar.
•  Amatör ve profesyonel golfçülerde
sol elbileği en sık yaralanmaya
maruz kalan bölgedir bunu bel, sol
dirsek ve sol omuz izler .
•  Alt ekstiremite yaralanmaları golfte
nadirdir ve yaklaşık % 10’dan daha
azdır.
Golf Yaralanmaları
•  Lateral dirsek yaralanması medial
bölgeye göre % 20 oranında daha
fazla görülmektedir.
•  Sık Görülen Yaralanmalar
•  Bel yaralanmaları (low-back
pain)
•  Omuz yaralanmaları
(İmpingement sendrom)
•  Dirsek yaralanmaları (Lateral,
medial epikondilit)
•  Elbileği yaralanmaları (Hamat
fraktür, ganglion kisti, karpal
tünel, dequrvian teno sinoviti)
Jimnastik Yaralanmaları
•  Elbileği Yaralanmaları
•  Trianguler fibrokartilaj yırtığı, gaglion
kistleri, ekstasör tendinitler, distal radial
fizis lezyonları
•  Dirsek Yaralanmları
•  Medial epikondilit
•  Omuz Yaralanmaları
•  Glonohumeral instabilite, impingment
sendromu
•  Ayakbileği Yaralanmaları
•  Sprainler, impigment sendromları,
instabilite
•  Diz yaralanmalrı
•  Bağ sprainleri, meniskal yırtık, fizyel
kırıklar
•  Spinal yaralanmalar
•  Travmatik akut yaralanmalar, end-plate
anormalikleri, spondilolizis,
spondiloliztesiz
Güreş Yaralanmaları
•  Güreş özeliklle lise çağı
çocuklar arsında 5. en
popüler spordur.
•  Güreşte yaralanma oranı
preadölosan çocuklarda % 412, lise ve üniversite
çocuklarında ise %12- 31
arasındadır.
•  Yaralanmalar antrenmanlarda
yarışmalara göre daha sık
görülmemektedir. Bir
çalışmada turnuvalarda
yaralanma oranı % 22,3’e
kadar çıkabilmektedir.
•  Güreşte en yaygın
yaralanmaya maruz kalan
Güreş Yaralanmaları
•  Gövde yaralanmaları
•  Bel yaralanmaları, faset
sendromu, kot kırıkları,
kostakondrol seperasyonu.
•  Diz yaralanmaları
•  Prepatellar bursit, bağ sprainleri,
meniskal yaralanmalar, patellar
dislokasyonlar, ACL, PCL
yaralanmaları.
•  Ayakbileği burkulmaları.
•  Üst ekstremite yaralanmaları
•  Özellikle parmak kırıkları,
akromioklaviküler sprain, omuz
çıkıkları, olecronon bursiti,
parmak çıkıkları, el bileği
burkulmaları, scafoid kırıkları,
falanks ve metakarp kırkları
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
1
File Size
5 043 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content