close

Enter

Log in using OpenID

Biyolojik Örneklerde İlaç Analizi ECZ 344/8. Ders 22.05.2014 Prof.Dr

embedDownload
1
Biyolojik Örneklerde İlaç Analizi
ECZ 344/9. Ders 29.05.2014
Prof.Dr. Dilek AK
ÖRNEKLERİN SAKLANMASI VE DİĞER KONULAR
2
Örneklerin Saklanması

Analizi yapan kişiden, örnek içinde ne ve ne kadar olduğunu söylemesi
beklenir.

Analizcinin ölçüm öncesi numune matriksinin hazırlanması için örneğin nasıl
alınacağı, saklanacağı ile ilgili olumsuz koşullardan haberdar olması
önemlidir.

Bir lab belirli bir analiz hizmeti verdiği zaman, örnek toplama, saklama ve
transfer ile ilgili talimatları oluşturmalı ve yöntem geliştirme uygun
incelemeleri içermelidir.
3
Örneklerin Saklanması

Karşılaşılan bazı problemler:

Kan örneklerinin toplanmasında metodolojik sorunlar. Bu duruma
metrifonidat’ın diklorvos’a dönüşmesi örnek verilebilir, bu dönüşüm asitlendirme
ile önlenmiştir.

Ester yapılı bileşikler için serum esterazların varlığı.
Örnek toplama tüpüne NaF eklenmesi esterazları inhibe eder.
Plazmadaki dekompozisyonun engellenmesinde esterazların inhibe edilmesi
için, +4oC yerine derin dondurucuda saklamak yararlıdır.

Saklama aşamasında ilacın stabilitesini sağlamak için en kullanışlı işlem
toplamadan hemen sonra derin dondurucuda dondurmaktır, yine de çok
güvenli değildir.
4
Örneklerin Saklanması

İlaç dondurulduktan sonra da kararlı olmayabilir, araştırmalar
ile desteklenmesi gerekir.

Örnek çözüldükten sonra da sorunlar olabilir. Örnek yavaşça
çalkalanarak homojen hale getirilmelidir, böylece derişim
etkilerinden kaynaklanan sorunlar en az düzeye indirilebilir.

Çözünme sırasında saklama aşamasında inaktif olan enzimler
aktif hale gelebilir.
5
Ekstraksiyon

İlaç içeren sıvıların saflaştırılmasında en çok kullanılan yöntem organik çözücü
ile ekstraksiyondur.

İlacın sulu çözeltiden organik çözücüye alınabilmesi için ilacın non-iyonize
formda olması gerekir.

İlacı non iyonize forma çevirebilmek için sulu çözelti pH değerinin ayarlanması
gerekir.

pH değerine karar vermek için pKa değerinin bilinmesi önemlidir.

Sulu fazdan ilacın ekstraksiyonunda önemli olan diğer konu organik çözücünün
yapısıdır.

Lipofilik özelliği fazla olan bileşikler hekzan gibi nonpolar çözücülere çok kolay
ekstre edilebilirken, hidroksil grubu taşıyan bileşikler için daha polar çözücülerin
kullanılması gerekir.
6
Ekstraksiyon

Organik çözücünün kendi yoğunluğu da bu konuda önem taşır. Fazlardan
hangisinin kullanılacağı ve hangi tip ekstraksiyon tekniği ve aleti
kullanılacağı organik çözücü seçimini etkileyebilir.

Organik çözücü sonraki deriştirme basamağında kolay uzaklaştırılabilir
olmalıdır. Bunun için en uygun çözücü dietil eterdir. Uçucu özelliğin fazla
olması mutlaka iç standart kullanımını gerektirir.
7
Ekstraksiyon

Organik çözücülerin kimyasal etkisi beklenmeyen etkilerin ortaya çıkmasına
neden olabilir. Etil amin gibi primer aminler, Schiff bazı oluşturmak için
aldehit ve ketonlarla reaksiyona girebilir.

Etil asetat yüksek polaritesi, ucuzluğu ve uçuculuğu nedeniyle
ekstraksiyonda çok kullanılan bir organik çözücüdür. Ancak pH > 9.0 ve
oda sıcaklığında hidroliz olarak asetik asit ve etanol üretir.
8
9
Fazların ayrılması

Ekstraksiyon sonrası fazların ayrılmasında en önemli sorun emülsiyon
oluşumudur.

Fazları santrifüj ederek ayırmak en yaygın uygulamadır. Bunun dışında
dondurma ve çözme döngüsü, filtrasyon, sulu fazı bir tuz ile doygun hale
getirmek, ve az miktarda alkol eklenmesi uygulanabilir.
10
11
Organik fazın uzaklaştırılması

Organik fazın uçurulması ve kalıntı eldesi için organik fazın su içermemesi
gerekir. Uçurma sırasında birkaç damla etanol ilavesi işlemleri kolaylaştırır.
Ayrıca susuz sodyum sülfat ve kalsiyum klorür organik fazdaki suyun
uzaklaştırılması için yararlıdır.

Organik fazı uzaklaştırılan ekstre desikatörde saklanır.
12
Kurutma

Az miktarda ilaç içeren numunelerin ölçümünden önce, ekstreyi kuruluğa
kadar buharlaştırmak ve az miktarda çözücü içinde çözmek gerekir.

Bu işlem sırasında (kuruluğa kadar buharlaştırma) numunenin kaybına
neden olabilecek çeşitli durumlarla karşılaşılır. Bunlar çözücünün sıçraması,
cam kaplara adsorpsiyon ve ilacın uçuculuğudur.

Analitik geri kazanımda meydana gelen değişimler kalibrasyon grafiğinin
ve tekrar edilebilirliğin kötüleşmesine neden olur.
13
Kurutma

Önlem olarak kromatografi öncesinde silanize cam kaplar kullanmak,
organik çözücüyü 40 oC de uçurmak ve iki adet iç standart kullanmak
önerilir.
14
Katı faz ekstraksiyon (SPE)

Katı faz ekstraksiyon tekniklerinin kullanımı ile çözücü ekstraksiyonunda
karşılaşılan bir çok sorun ve aşırı miktarda organik çözücü harcanması en az
düzeye indirilebilir.

İstenmeyen bileşikler düşük polaritedeki çözücü ile elüe edilir ve istenen
bileşik daha uygun bir organik çözücünün düşük miktarı ile elüe edilir.

Çeşitli ve bol miktarda bulunan SPE kartuşları çeşitli çözücüler ve tamponlar
kullanılarak organik çözücü ile yapılan ekstraksiyona göre daha iyi
çözümler sağlar.
15
Katı faz ekstraksiyon
16
Kontaminasyon (Bulaşma) Kaynakları

Bir bulaşan, işlemler sırasında numuneye alınan istenmeyen bir maddedir
ve analitik problemin bir parçası haline gelir. Bulaşan kaynakları genellikle,

Numune almaya başlarken (örn kan numunelerinde kullanılan koagulan
madde)

Laboratuvarda çalışanların kendisi ve alışkanlıkları, parmaklar, kağıt ve
giysilerden gelen lifler, plastik ve kauçuk malzemeler, filtre kağıdı, cam yünü vs.
bulaşanlara örnek verilebilir.

PVC yerine PTFE tüp kullanmak önlemiş

Kaynak bilindiğinde bulaşanların etkisi önlenebilir.
17
Artifactların Oluşumu

Biyolojik sıvılarda yanlış ölçüm sonuçlarına neden olan etkilerdir. Ölçüm sırasında ilacın
düzeyinde azalma, artış veya metabolitlerin yanlış teşhisine neden olur.

Bu soruna en fazla adli toksikoloji veya tarama yöntemlerinde rastlanır.

İlacın artan miktarlarına en fazla analitik işlemler sırasında metabolitlerin ana bileşiklere
dönüşmesi nedeniyle rastlanır.

N-oksit veya S-oksit içeren bileşikler saklama sırasında beklenmeyen indirgenme nedeniyle
ana bileşiğin artan miktarlarına neden olur.

Metabolitler izolasyon için kullanılan analitik işlemler sırasında yanlış teşhiş edilebilir. Dikkatle
kontrol edilen numune toplama işlemleri önem taşır.

Artifact oluşumunun önemli bir tipi rasemizasyon veya optik aktif bileşiklerin inversiyonudur.
Özellikle rasemat halde uygulanan ilaçta belli dönüşümler nedeniyle yanlış sonuçların elde
edilmesi önemlidir.

Gaz kromatografi yönteminin kullanıldığı analizlerde analitin uçuculuğu yaygın karşılaşılan
problemden biridir.
18
İlginiz için teşekkür ederim.
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
593 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content