close

Enter

Log in using OpenID

5. Sınıf öğrencimiz Orkunt TEK, Antalya Oryantiring Günleri

embedDownload
DERLEME
Yeni Teknoloji ile Enerjimizi
Geri Kazanyoruz
Artik geri do¨nu¨s¸u¨mde sinir tanimayan teknoloji
s¸imdide enerjimizi is¸ yaparak harcayan biz insanlarin
harcadig˘i enerjiyi teknoloji sayesinde geri kazanarak
yine kendi faydamiz ic¸in kullanmamizi sag˘liyor. Artik ne
ayaklarimizin altindan akip giden enerji nede
ellerimizden c¸ikan is¸ ve hareket enerjisi kaybolmuyor
teknoloji sayesinde geri kazandiriliyor.
=Daha genel kullanim olarak
Güliz
mu¨srif pilleri kullanmaksizin
GÖZÜGÜZEL
tas¸inabilir cihazlari
c¸alis¸tirabilirler. Eninde
sonunda, gu¨c¸ seviyelerini, cep telefonlari gibi tas¸inabilir
cihazlara yetebilecek seviyeye getirmek istiyoruz.>
Acaba ku¨c¸u¨k bir piezoelektrik jenerato¨r, mobil
cihazlariniza yetecek enerjiyi yu¨ru¨yu¨s¸u¨nu¨zden gu¨ce
do¨nu¨s¸tu¨rebilir mi?
FLUXXlab nas/l enerji
döngüsünün bir parças/
olduğumuzu gösteriyor
Piezoelektrik Jeneratör
ayakkab/lardan güç üretiyor
Acaba yu¨ru¨mek ya da kos¸mak, cep telefonunuza veya
GPS cihazinizi c¸alis¸tirabilecek enerjiyi u¨retebilirmi? Dr.
Ville Kaajakari, GPS alicilara, konum etiketlerine, ve
ilerde cep telefonuna yeterli enerji u¨retebilmek ic¸in
tasarlanmis¸, bir ayakkabinin topug˘una sig˘acak kadar
ku¨c¸u¨k ve yenilikc¸i bir piezoelectric jenerato¨r gelis¸tirdi.
Kaajakarinin icadinin faydali olup olamayacag˘ini
go¨rmek ilginc¸ olacak B geleceg˘in ayakkabilari mobil
cihazlari s¸arj ederken, ayni zamanda adimlarimiz ic¸inde
bulundug˘umuz binaya gu¨c¸ verebilecek mi?
Kinetik enerji toplamanin zorluklari da yok deg˘il,
bugu¨nku¨ uygulamalara yetecek enerjiyi u¨retmek zor.
Kaajakarinin, yakin zamanda MEMS Yatirim Dergisinde
ele alinan, icadi tam da burada devreye giriyor.
Ayakkabi jenerato¨ru¨ ucuz maliyetli, metalles¸tirilmis¸
yu¨zeyli polimer do¨nu¨s¸tu¨ru¨cu¨ kullaniyor. Genelde
seramik do¨nu¨s¸tu¨ru¨cu¨ler sert oluyor ve bu nedenle
ayakkabilarda kullanim ic¸in uygun deg˘il, ancak
Kaajakirinin jenerato¨ru¨ hem yumus¸ak hem gu¨c¸lu¨ yani
normal bir topuk altinin yerine takilarak, kullanici
deneyiminde hic¸bir azalma yapmayabilir.
Kaajakariye go¨re, yeni voltaj du¨zenleyici devreler
piezoelectrik yu¨ku¨nu¨ kullanilabilir voltaja c¸evirebilir ve
polimer do¨nu¨s¸tu¨ru¨cu¨ ile birlikte kullanildig˘inda,
ortalama bir yu¨ru¨yu¨s¸te, ayakkabi bas¸ina, zaman avarajli,
iki milivat verebiliyor. Bu GPS cihazlarinda kullanilan
RF Transponderler ve senso¨rlere enerji vermeye yeten
du¨g˘me pillerle kars¸ilas¸tirilabilecek bir miktar.
Kaajakari, =Bu teknoloji, acil durum konum veya
is¸aret sinyali cihazlarina ihtiyac¸ duyan tirmanicilarin
is¸ine yarayabilir> diyor.
14 EMOBİLİM
Fuluxxlabn devrim kapsnn şemas, güç üreten bir döner
kap
Dog˘al enerji do¨ngu¨su¨ s¸o¨yle c¸alis¸ir: gu¨nes¸, bitkilerin
bu¨yu¨mesini sag˘layan enerjiyi u¨retir, enerji onlari yeyen
hayvanlara gec¸er, bunlari tu¨keten insanlar enerji alir, ve
o¨rneg˘in kapilari ac¸arken enerji u¨retirler. Ve zaten fikir
bir bakima bu, ve New Yorklu mimari tasarimcilar
Carmen trudell ve Janny Broutin bunu dizayn firmalari
Fluxxlab ile ifade etmeye c¸alis¸iyorlar. Insan enerjisini
elektrig˘e do¨nu¨s¸tu¨rmek ve insanlari eg˘itmek ic¸in birc¸ok
akilli cihaz tasarladilar.
Kap/ Dinamosu
Siradan, do¨nemeyen kapilarda kullanilmak u¨zere
tasarlanmis¸ daha basit bir cihaz, devrim kapisina
o¨nderlik etti. Kapi dinamosu denilen bu cihaz, el
kurmali feneri ile otomatik kapi kapaticilarini
birles¸tirerek, kinetik kapi ac¸ip kapama enerjisini
elektrig˘e do¨u¨nu¨s¸tu¨ru¨yor. Cihaz, kullanicilarinin aldig˘i ve
haracadig˘i kalorilerle kapi dinamosunun topladig˘i
enerjinin kars¸ilas¸tirildig˘i, Kolombiya u¨niversitesi nin
Lernel Holu¨ kafeteryasinda yapilan bir aras¸tirmada
kullanildi.
Şekil değiştiren alaş/m
antenler yeni uygulamalar
vaat ediyor
Devrim kapisi ismiyle, u¨stten dairesel bir bobin
dizisine, do¨nen bir mignatis dizisine ve dis¸li/volan
du¨zenekli merkezi bir c¸ekirdeg˘e bag˘li hafif kapilardan
olus¸acak.
Insanlar binaya girip c¸ikmak ic¸in hizla bu kapi
panellerini ittig˘inde, dis¸liler bu do¨nu¨s¸ hareketini
yu¨kseltecek, volan yumus¸atacak ve diziler bunu elektrig˘e
c¸evirecek.
Ic¸ yapi cam muhafazadan go¨ru¨nebilecek, ve kapinin
gu¨c¸ c¸iktisi elektronik duvar go¨stergesiyle sergilenecek,
ve bo¨ylece insanlar nasil elektrik u¨rettiklerinin ve ne
kadar u¨rettiklerinin farkinda olacak.
New york u¨niversitesi kampu¨ste bir prototip
u¨retilebilmesi ic¸in bag˘is¸ temin etti.
Powerslide
Kablosuz haberles¸meye gec¸is¸le birlikte cihazlar
ku¨c¸u¨lu¨rken bu cihazlarda kullanilan antenlerin de her
gec¸en gu¨n daha ku¨c¸u¨k olma ihtiyaci dog˘uyor. Gec¸mis¸te
u¨reticiler ac¸ilabilen antenler kullanirken gu¨nu¨mu¨zde
antenler cihazlarin go¨vdesi ic¸inde gizli olarak yer
almakta. Modern antenler bakir veya dig˘er metallerden
yapiliyor bu da metallerin belli bir o¨lc¸u¨de bu¨ku¨lmesine
imkan taniyor. North Carolina State U¨niversitesinde
bilim adamlari olus¸turduklari yeni antenlerde
gerilebilen, bu¨ku¨lebilen, kesilebilen ama ardindan orjinal
s¸ekline geri do¨nebilen bir alas¸im kullandi.
Insan sac¸i kalinlig˘inda c¸ok ku¨c¸u¨k kanal ic¸erisine
enjekte edilerek olus¸turulan anten oda sicaklig˘inda sivi
halde kalabilen metaller olan galyum ve indiyum la
dolduruluyor. Yeni anten kanalinin iki ucu bos¸ bir saman
gibi ac¸ik ama herhangi bir s¸ekilde olabiliyor.
Antenlerin frekanslari antenlerin s¸ekli ile bag˘li
oldug˘undan esneklik o¨zellig˘i antenler ic¸in c¸ok cazip
hale geliyor c¸u¨nku¨ bu antenleri gererek frekansi
ayarlayabilir deg˘is¸tirebilirsiniz. Alas¸imin mevcut o¨zellig˘i
onun dayanikli, esnek ayni zamanda elektronik cihazlar
ic¸in yeni uygulamalara kapi ac¸an etkili bir anten
olmasini sag˘liyor.
O¨rneg˘in,
Esneklig˘i ve dayaniklilig˘i askeri tec¸hizat ic¸in ideal
o¨zellikler tas¸iyor, c¸u¨nku¨ anten askeri amac¸lar ic¸in
katlanmis¸ olabilir ya da dag˘itim ic¸in ku¨c¸u¨k bir paket
ic¸erisine yerles¸tirilmis¸tir ve sonra tekrar eski fonksiyonu
u¨zerinde herhangi bir negative etki olmaksizin eski
haline geri do¨nebilmekte. Bu alas¸im bakirdan daha
pahali olmasina rag˘men tu¨m bu arti o¨zelliklerinden
o¨tu¨ru¨ gu¨nu¨mu¨z teknolojisinde cep telefonlari, radyo ve
GPS aygitlari ve askeri alanlarda kullanis¸li olacag˘i
du¨s¸u¨nu¨lu¨yor.
Devrim Kap/s/
Fluxxlabin en c¸ok konus¸ulan konsepti s¸u¨phesiz enerji
toplayan do¨ner kapisi.
Kapi dinamosunda benzer s¸ekilde, Powerslide,
camlarin, c¸ekmecelerin ve kayan kapilarin kayma
hareketini bir alternato¨r u¨zerinden elektrig˘e c¸eviriyor.
Fluxxlab websitesine go¨re, binanin ne kadar kalabalik
olduguna bagli olarak, Kapi dinamosu ve powerslidein
u¨rettig˘i elektrik go¨reli olarak go¨z ardi edilebilir du¨zeyde.
Ancak bunlarin her ikiside en az elektrik u¨retmek
kadari insanlari bilgilendirmek ic¸in de tasarlandi. Insan
teknoloji ve mimarinin metabolik ilis¸kisi sayesinde,
devrim kapisi tek bir kis¸inin enerji do¨ngu¨su¨ne katkisini
anlatabilecek
Yeni Yass/ Hoparlör Tasar/m/
Yüksek ve Net Ses
Warwick U¨niversitesinden mu¨hendis bir ekip
Hoparlo¨rde yeni bir tasarima o¨ncu¨lu¨k yapti. 0.25mm
den az kalinlig˘a sahip hoparlo¨rler hafif ince ve yeterince
ucuz oldug˘undan resim veya tavan do¨s¸emesi gibi yerlere
daha kolay asilabilecek, mucitlerin iddiasi ise yeni
teknoloji ince hoparlo¨rlerin geleneksel hoparlo¨rlerden
daha iyi du¨zlemsel yo¨nlu¨ ses dalgalari sag˘ladig˘i ve daha
yu¨ksek, daha net bir sese sahip olduklari.
Bu¨yu¨klu¨g˘u¨ ve esneklig˘i her tu¨rlu¨ kullanilabileceg˘i
anlamina gelmekte, o¨zellikle hafif ve ince olus¸u araba
u¨reticilerinin ilgisini c¸ekiyor.
Elektrik sinyallerini manyetik alan ve mekanik bir
koni yardimi ile sese c¸eviren geleneksel hoparlo¨rlere
kiyasla yeni sistem esnek bir laminat manipu¨lasyonu ile
c¸alis¸iyor olmasi c¸ikan sesin daha dog˘ru ve
yo¨nlendirilebilir olmasina imkan veriyor.
EMOBİLİM
15
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
446 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content