K-İlaç Seçimi ( Yrd.Doç.Dr. İlker KELLE) K

K-İlaç Seçimi ( Yrd.Doç.Dr. İlker KELLE)
K-İlaçlar: Sürekli olarak reçete etmek üzere
seçilen ve iyi tanıdığımız ilaçlardır.
Belirli endikasyonlarda öncelikli
seçimlerimizdir.
☼ Hekimlerin çoğu rutin olarak sadece 40-60 ilaç kullanmaktadır.
 En sık karşılaşılan hastalıklara yönelik;
Kurum içi,
Ulusal,
Uluslararası
standart tedavi kılavuzları bulunmaktadır.
 K-İlaç listenizin oluşumu süreci
 Klinikteki hocalar
 Ulusal ve Yerel tedavi şemaları
 İlaç listeleri
kopya edilir
☼ Hastalarınızın iyiliği ve tedavisi sürecindeki tüm sorumluluklar SİZE aittir.
☼ Uzmanların düşüncelerine ve tedavi kılavuzlarına başvurun, ancak her zaman
KENDİ ADINIZA düşünün.
 Bu süreçte;
Farmakolojik kavramlar ve verileri kullanın
K-İlaç için kontrendikasyonları
Ciddi yan etkileri
Alternatifleri belirleyin
 Amaç ve Kapsam:
 K-İlaç seçiminin basamaklarının belli bir hastalık grubu için uygulanması ve pratikte
kullanımını sağlamak
Öğrenim Hedefleri:
 Hipertansiyon tedavisi için adım adım K-ilaç seçme deneyimine aktif olarak katılacak
ve
 Hipertansiyon tedavisinde kullanılan etkili ilaç moleküllerinin, “etkililik”,
”güvenlilik”, “uygunluk” ve “maliyet“ açısından karşılaştırabileceksiniz
 K-Tedavi Seçiminde İzlenecek Basamaklar:
 K-İlaç grubundaki ilaç molekülleri için karşılaştırma tablosu hazırlanması
 Tedavi amaçları doğrultusunda belirlenen ilaç gruplarından molekül
tercihlerinin yapılması
 (Hangi molekül etkin, güvenli, uygun ve uygun maliyetli)
 K-İlaç listesinde jenerik ad tercihi yapılması
 Seçilen ilaçların “ etkinlik”, “güvenlik”, “uygunluk” ve “maliyet“ açısından
tanımlanması
 İlaç-dışı tedavilerin tartışılması
Doldurulacak Formlar:
 Jenerik İlaçlar İçin Rasyonel Tedavi Optimizasyon Analizi Karşılaştırma
Tablosu
 Molekül Özellikleri Analiz Tablosu
 K-İlaç Formu
Asla unutulmamalı
En son çıkan ve en pahalı olan ilaç her zaman en iyi,
en güvenilir,
en iyi maliyet-etkinlik oranına
sahip olmayabilir.
Meslektaşlarınızın,
İlaç mümessillerinin,
Eczacıların güdümüne girmemek için,
seçimlerinizi etkililik, güvenlilik, uygunluk ve maliyet değişkenleri bakımından
değerlendirmeniz ve listenizi güncelleştirmeniz gerekmektedir.
 K-İlaç seçim prensipleri
1- Hastalığın tanımlanması
Genel bir durum-HT, ASKH, İYE- için ilk akla gelecek ilaç seçilir.
Bunun için hastalığın patofizyolojisi iyi bilinmeli ve buna göre hastanın
problemi tanımlanmalıdır.
2- İlaç ile neyin başarılmak istendiğinin tanımlanması
Ör: Diyastolik kan basıncını düşürmek, anksiyeteyi gidermek gibi…
3- Etkili ilaç gruplarının listesi yapılması
On binlerce farklı ilaca karşılık yaklaşık 70 farmakolojik grup bulunur…
Etkili ilaç gruplarının belirlenmesinde iki kaynak;
Kılavuzlar –yerel, ulusal, uluslararası
Farmakoloji referans kitapları
☼ SONUÇ: Pek çok durum için etkili yalnızca 2-4 ilaç grubu olduğu ortaya çıkar.
4-Kriterlere göre etkili bir ilaç grubunun seçilmesi
Grupların karşılaştırılmasında: Etkililik,
Güvenlilik,
Uygunluk,
Maliyet bilgilerine ihtiyaç duyulur.
Temel ilaçlar seçim kriterleri –DSÖ-Öncelik etkililiği ve güvenliliği kanıtlanmış ilaçlara verilmelidir.
-Hakkında yeterli bir bilimsel veri bulunan ilaçlar seçilmelidir.
-İlaç uygun kalite standartlarında olmalıdır-saklama, stabilite, biyoyararlanım-




Firmalar ne yapıyor?
Roche, Novartis; biyo-teknoloji ve high-tech ilaçlar peşinde…
Konvansiyonel ilaç araştırmaları; Çin – Hindistan…
Merck, Schering, Pfizer;
 Eldeki ilaçlar için yeni hastalıklar..(seksüel disfonksiyon, erkek osteoporozu)
 Mevcut ilaçların endik.’nı genişletmek
 Ör: Antipsikotikler – Demans, Statinler – Alzheimer, vs,…….
 Yeni kombinasyonlar(Yeni ilaç???); NSAID+PPİ,
NSAID+triptanlar,…………




Ketek: 10 x 400 mg ► 45,3 YTL
Amoksisilin + Klavunat: 14 x 1000 mg ► 14,5 YTL
Klaritromisin: 14 x 500 mg ► 25 YTL
Eritromisin: 16 x 500 mg ► 8,5 YTL
DİKKAT: Tedavi maliyeti ve özellikle de Maliyet-Yarar oranı temel seçim kriteridir.
Her zaman birim maliyeti yerine toplam tedavi maliyetine bakılmalıdır.
Etkililik:
Çoğunlukla etkililik temel alınarak seçim yapılır.
Yan etkiler ise ancak ortaya çıktıklarında önemlidir.
Güvenlilik:
K-İlacınızın da yan etkileri vardır.
Hastanelere başvuruların %10 u ilaçların yan etkilerinden kaynaklanmaktadır.
Birçok olguda neden yanlış ilaç ve-veya dozdur –HEKİM FAKTÖRÜ_
Uygunluk:
Kontrendikasyonlar,
Ko-morbidite,
Hastanın durumu,
Hamilelik ve emzirme dönemi,
Yiyecekler ve ilaçlarla etkileşim,
Yaş –çocuklar, yaşlılar; tablet ve sıvı formülasyonlar….
göz önünde bulundurulmalıdır…
Maliyet:
K-İlacınız sayılan kriterler bakımından en uygun ilaç, fakat aynı zamanda da en
pahalı ilaç olabilir ve temin edilemeyebilir.
İlacınız ödenmiyor yada kısmen ödeniyor olabilir.
Çok sayıda ilaç yazıldığında en önemli husus, hangi ilacın gerekli olduğuna
ancak ve ancak hekimin karar verebileceğidir.
5- K-İlacın seçilmesi
- Bütün gerekli bilgi ve doküman temin edilir.
- Etken madde seçimi yapılır –jenerik isim-, ilaç grubu seçimi gibidir.
Tedavi maliyeti göz önünde bulundurulur.
- Standart doz şeması seçilir.
Hastanın yaşı,
metabolik süreçler,
farmakokinetik süreçler
Doz; 2-4 kez, 30-90 mg…
Yükleme dozu-Yavaş yavaş artırılan doz şeklinde
- Standart bir tedavi süresi seçimi;
Ömür boyu –DM, HT… ya da 3 gün – 3 hafta; Sistit, Bruselloz…
Toplam doz; doz şemasına ve tedavi süresine göre…
Tedavi süresi bilinmiyor ise izlem aralıkları önem kazanır.
2 haftada1; HT…2 haftalık reçete…
☼ Kronik bir hastalıkta izlem aralığı en fazla 3 ay olmalıdır…
Özetlenecek olursa;
1- Hastalığın tanımlanması
2- Tedavi amaçlarının belirlenmesi
3- Etkili ilaç gruplarının listesinin yapılması
4- Kriterlere göre etkili bir ilaç grubunun seçilmesi
Etkililik
Güvenlilik Uygunluk
Grup 1
Grup 2
Grup 3
5- K-İlacın seçilmesi
Etkililik
İlaç 1
İlaç 2
İlaç 3
SONUÇ:
 Etken madde ve dozaj şekli:
 Standart doz şeması:
 Standart süre:
Güvenlilik Uygunluk
Maliyet
Maliyet
 K-İlaç ve K-Tedavi
Her hasta için ilaç tedavisi gerekli değildir.
Öğüt ve bilgi vermek,
Egzersiz,
Diyet,
Sevk…
☼ K-İlaç seçimindeki Etkililik, Güvenlilik, Uygunluk ve Maliyet kriterleri,
K-Tedavi seçiminde de önemlidir…
Ör: Konstipasyon, çocukta hafif dehidratasyon, yüzeyel açık yara…