close

Enter

Log in using OpenID

18.09.2014

embedDownload
Àçÿðáàéúàí-Áþéöê Áðèòàíèéà
ÿëàãÿëÿðè éöêñÿëÿí
õÿòëÿ èíêèøàô åäèð
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí
äÿñòÿéè èëÿ Ïàðèñäÿ “Àçÿðáàéúàí
øÿùÿðúèéè” òÿøêèë îëóíàúàã
2007-úè èë èéóíóí 7-äÿ Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì
ßëèéåâ Áþéöê Áðèòàíèéà ïàðëàìåíòè Èúìàëàð Ïàëàòàñûíûí
Õàðèúè ßëàãÿëÿð Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ìàéê Ãåéïñèí ðÿùáÿðëèê åòäèéè ïàðëàìåíò íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíè ãÿáóë åäèá.
Ìàéê Ãåéïñ Àçÿðáàéúàíäà ýåäÿí èíêèøàô ïðîñåñëÿðèíèí
îíëàðäà áþéöê ìàðàã äîüóðäóüóíó ãåéä åäèá. Î,
Àçÿðáàéúàíëà Áþéöê Áðèòàíèéà àðàñûíäà ìöíàñèáÿòëÿðèí
éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ îëäóüóíó âóðüóëàéàðàã èêè þëêÿíèí ñèéàñè, èãòèñàäè, òÿùëöêÿñèçëèê âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ...
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäó òÿðÿôèíäÿí Ïàðèñèí Ñàí Ñöëïèñ ìåéäàíûíäà
“Àçÿðáàéúàí øÿùÿðúèéè” òÿøêèë îëóíàúàã. Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíäàí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, ñåíòéàáðûí 19-äàí 28-äÿê “Àçÿðáàéúàí øÿùÿðúèéè”íäÿ þëêÿìèçèí òàðèõè âÿ ìÿäÿíèééÿòèíèí, òóðèçì èìêàíëàðûíûí òÿðÿííöìöíÿ ùÿñð îëóíàí ìöõòÿëèô ñÿðýèëÿð êå÷èðèëÿúÿê. “Ãàôãàçûí ìèðâàðèñè îëàí
Àçÿðáàéúàíûí ìÿäÿíè äÿéÿðëÿðè”, “Íèçàìè Ýÿíúÿâè” âÿ “Ôðàíñà Àçÿðáàéúàí ðÿññàìëàðûíûí ýþçö èëÿ” ñÿðýèëÿðèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí ãÿäèì âÿ çÿíýèí
òàðèõèíÿ, ìÿäÿíèééÿòèíÿ äàèð åêñïîíàòëàð, î úöìëÿäÿí ìèñýÿðëèê ìÿìóëàòëàðû, øÿáÿêÿëÿð, Àçÿðáàéúàí ìèëëè ýåéèìëÿðè, ìèëëè ìóñèãè àëÿòëÿðè...
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Àçÿðáàéúàíû ìöñòÿãèëëèê
éîëóíäà èíêèøàô åòäèðìÿéÿ
ãàäèð áèð ïàðòèéàäûð
Áàõ ñÿh. 8
Áàõ ñÿh. 2
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí íÿøð îëóíóð. 18 ñåíòéàáð 2014-úö èë, úöìÿ àõøàìû / ¹ 169 (4328). Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí îðãàíû. Ãèéìÿòè 40 ãÿïèê
Èäìàí Àçÿðáàéúàí úÿìèééÿòèíèí àéðûëìàç ùèññÿñèäèð
Òåùðàíäà Àçÿðáàéúàí-Èðàí ÿëàãÿëÿðè
ìöçàêèðÿ åäèëèá
Ñåíòéàáðûí 17-äÿ Èðàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Ùÿñÿí Ðóùàíè áó þëêÿäÿ ñÿôÿðäÿ îëàí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí èãòèñàäèééàò âÿ ñÿíàéå íàçèðè, ÀçÿðáàéúàíÈðàí ùþêóìÿòëÿðàðàñû ìöøòÿðÿê èãòèñàäè êîìèññèéàíûí ùÿìñÿäðè Øàùèí Ìóñòàôàéåâè ãÿáóë åäèá. Ïðåçèäåíò Ùÿñÿí Ðóùàíè áèëäèðèá êè, ðÿñìè Òåùðàí Áàêû èëÿ ìöíàñèáÿòëÿðèíÿ
ö÷öíúö þëêÿíèí ìöäàõèëÿñèíÿ éîë âåðìÿéÿúÿê. Èêè þëêÿ àðàÁàõ ñÿh. 2
ñûíäàêû òàðèõè äîñòëóã ìöíàñèáÿòëÿðèíÿ...
Àçÿðáàéúàí-Àëìàíèéà
ïàðëàìåíòëÿðàðàñû ÿëàãÿëÿðè
ìöçàêèðÿ åäèëèá
Ñåíòéàáðûí 17-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ìèëëè Ìÿúëèñèíèí ñÿäð ìöàâèíè Âàëåù ßëÿñýÿðîâ þëêÿìèçäÿ ñÿôÿðäÿ îëàí Àëìàíèéà Áóíòåñòàãûíûí èãòèñàäè
èíêèøàô êîìèòÿñèíèí ñÿäðè õàíûì
Äàãìàð Âþùðë âÿ èãòèñàäèééàò âÿ
åíåðýåòèêà êîìèòÿñèíèí...
Áàõ ñÿh. 4
ßìÿê âÿ ßùàëèíèí Ñîñèàë Ìöäàôèÿñè Íàçèðëèéè âÿ
ÃÙÒ-ëÿðÿ Äþâëÿò Äÿñòÿéè Øóðàñû àðàñûíäà áèðýÿ
ÿìÿêäàøëûüà äàèð ìåìîðàíäóì èìçàëàíûá
Ñåíòéàáðûí 17-äÿ ßìÿê âÿ ßùàëèíèí Ñîñèàë Ìöäàôèÿñè
Íàçèðëèéè (ßßÑÌÍ) âÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Ãåéðè-Ùþêóìÿò Òÿøêèëàòëàðûíà Äþâëÿò Äÿñòÿéè
Øóðàñû (ÃÙÒÄÄØ) àðàñûíäà áèðýÿ ÿìÿêäàøëûã ùàããûíäà àíëàøìà ìåìîðàíäóìó èìçàëàíûá. ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, èìçàëàíìà ìÿðàñèìèíè ýèðèø ñþçö èëÿ à÷àí ÿìÿê âÿ ÿùàëèíèí
ñîñèàë ìöäàôèÿñè íàçèðè Ñÿëèì Ìöñëöìîâ...
Áàõ ñÿh. 5
Êîíñòèòóñèéà Ìÿùêÿìÿñè
Ïëåíóìóíóí èúëàñû îëóá
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ: Èäìàíûí èíêèøàôû Àçÿðáàéúàíäà äþâëÿò ñèéàñÿòèäèð âÿ
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè Àçÿðáàéúàí èäìàíûíûí èíêèøàôû ö÷öí êîíêðåò àääûìëàð àòìûøäûð
Ñåíòéàáðûí 17-äÿ Ìîíòåíåãðîíóí Áàø íàçèðè Ìèëî Úóêàíîâè÷ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíà ðÿñìè ñÿôÿðÿ ýÿëèá.
Ùÿð èêè þëêÿíèí äþâëÿò áàéðàãëàðûíûí äàëüàëàíäûüû Ùåéäÿð
ßëèéåâ Áåéíÿëõàëã Àåðîïîðòóíäà Ìîíòåíåãðîíóí Áàø íàçèðèíèí øÿðÿôèíÿ ôÿõðè ãàðîâóë äÿñòÿñè äöçöëöá.
Áàø íàçèð Ìèëî Úóêàíîâè÷è ùàâà ëèìàíûíäà Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí Áàø íàçèðèíèí ìöàâèíè ßëè ßùìÿäîâ âÿ äèýÿð ðÿñìè øÿõñëÿð ãàðøûëàéûáëàð.
Àçÿðáàéúàíäà äèí-äþâëÿò
ìöíàñèáÿòëÿðè þëêÿ
Êîíñòèòóñèéàñûíà ÿñàñëàíûð
Äöíÿí
Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí (ÄÃÈÄÊ) ñÿäðè Ìöáàðèç Ãóðáàíëû Éàñàìàë ðàéîíóíäà äèíè èúìàëàðûí íöìàéÿíäÿëÿðè èëÿ ýþðöø êå÷èðèá...
Áàõ ñÿh. 4
Áàõ ñÿh. 5
Íÿðèìàíîâ ðàéîíóíäà éöêñÿê áàë òîïëàìûø
òÿëÿáÿëÿðëÿ ýþðöø êå÷èðèëèá
Óåëñ ñàììèòèíèí
éåêóí áÿéàííàìÿñè:
ìöñáÿò ìÿãàìëàð âÿ áÿçè
çèääèééÿòëÿð ùàããûíäà
Ìîíòåíåãðîíóí Áàø íàçèðè
Ìèëî Úóêàíîâè÷ Àçÿðáàéúàíà
ðÿñìè ñÿôÿðÿ ýÿëèá
Ôÿðùàä Àáäóëëàéåâèí ñÿäðëèéè
èëÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû
Êîíñòèòóñèéà Ìÿùêÿìÿñè Ïëåíóìóíóí à÷ûã ìÿùêÿìÿ èúëàñû
îëóá. ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, èúëàñäà Ù.Úÿôÿðîâóí øèêàéÿòè öçðÿ
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Àëè
Ìÿùêÿìÿñèíèí Ìöëêè Êîëëåýèéàñûíûí 2012-úè èë 6 ôåâðàë òàðèõëè...
Ñåíòéàáðûí 4-5-äÿ ÍÀÒÎ-íóí Óåëñäÿ êå÷èðèëÿí ñàììèòèíäÿ áèð ñûðà ìöùöì ìÿñÿëÿëÿð ìöçàêèðÿ åäèëèá.
ßñàñ îëàðàã òÿùëöêÿñèçëèê, ìöíàãèøÿëÿðèí ùÿëëè âÿ éåíè
òÿùäèäëÿð ÿòðàôûíäà äàíûøûëûá. Òÿøêèëàò ùÿð ö÷ èñòèãàìÿò
öçðÿ úèääè àääûìëàð àòìàã íèééÿòèíè à÷ûã èôàäÿ åäèá. Õöñóñèëÿ Ðóñèéà âÿ ÈØÈÄ àìèëëÿðèíÿ ýåíèø éåð àéðûëûá. Áó
êîíòåêñòäÿ Óêðàéíà, Éàõûí Øÿðã âÿ Ãÿðá þëêÿëÿðèíèí
òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèí åäèëìÿñèíÿ äèããÿò éåòèðèëèá. Àëéàíñûí ãÿáóë åòäèéè éåêóí ñÿíÿääÿ áöòöí áóíëàð éåð
àëûá. Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéöíöí òÿìèí åäèëìÿñè
âÿ Úÿíóáè Ãàôãàçäàêû ìöíàãèøÿëÿðèí áåéíÿëõàëã ùöãóã ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùÿëë îëóíìàñû àéðûúà âóðüóëàíûá. Áóíóíëà éàíàøû, ÍÀÒÎ-íóí ñÿíÿäèíäÿ áèð ñûðà çèääèééÿòëè
ìÿãàìëàð äà âàðäûð. Ñîí èëëÿð ÍÀÒÎ-íóí ôÿàëèééÿò ñòðàòåýèéàñûíûí éåíèëÿøìÿñè èëÿ áàüëû ìöòÿõÿññèñëÿð àðàñûíäà úèääè ìöçàêèðÿëÿð ýåäèð. Áó òÿøêèëàòà àðòûã åùòèéàúûí
ãàëìàäûüûíû âóðüóëàéàíëàð äà âàðäûð. ßêñÿð åêñïåðòëÿð
èñÿ Øèìàëè Àòëàíòèêà Àëéàíñûíà...
Áàõ ñÿh. 7
Ñåíòéàáðûí 17-äÿ Íÿðèìàíîâ ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí
àêò çàëûíäà ðàéîí òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíèí 2013-2014-úö òÿäðèñ èëèíäÿ ãàçàíäûüû óüóðëàð ìöçàêèðÿ åäèëèá âÿ éöêñÿê áàëëà àëè òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíÿ ãÿáóë îëóíìóø òÿëÿáÿëÿðëÿ ýþðöø êå÷èðèëèá. ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, òÿäáèðäÿ Ìèëëè Ìÿúëèñèí
äåïóòàòëàðû, òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíèí ìöÿëëèìëÿðè âÿ òÿëÿáÿ
àäûíû ãàçàíìûø ýÿíúëÿð, âàëèäåéíëÿð, ùÿì÷èíèí ðàéîíóí
èäàðÿ, ìöÿññèñÿ âÿ òÿøêèëàòëàðûíûí...
Áàõ ñÿh. 6
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí
íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè Øðè-Ëàíêàäà
ðÿñìè ñÿôÿðäÿäèð
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí (ÉÀÏ) íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòè Àñèéà Ñèéàñè Ïàðòèéàëàðûíûí Áåéíÿëõàëã Êîíôðàíñûíûí (ÈÚÀÏÏ) òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ Äàèìè Êîìèòÿíèí öçâëÿðèíäÿí èáàðÿò 8-úè Áàø Àññàìáëåéàíûí èúëàñûíäà èøòèðàê
åòìÿê ö÷öí Øðè-Ëàíêàíûí ïàéòàõòû Êîëîìáî øÿùÿðèíäÿ
ðÿñìè ñÿôÿðäÿäèð. 20 þëêÿäÿí 30 ñèéàñè ïàðòèéàíûí...
Áàõ ñÿh. 2
Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíäÿ
ÛÂ Áàêû Áåéíÿëõàëã
Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíà
ùàçûðëûã ìÿñÿëÿëÿðè
ìöçàêèðÿ åäèëèá
Íàõ÷ûâàíäà ÌÄÁ
þëêÿëÿðèíèí ñÿíàéåäÿ
òÿùëöêÿñèçëèê öçðÿ
Äþâëÿòëÿðàðàñû Øóðàñûíûí
ÕÛÛ èúëàñû áàøà ÷àòûá
Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíäÿ ÛÂ Áàêû Áåéíÿëõàëã
Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíà ùàçûðëûã ìÿñÿëÿëÿðèíèí ìöçàêèðÿ åäèëìÿñè ö÷öí...
Ñåíòéàáðûí 17-äÿ Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñûíäà Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð
Áèðëèéè (ÌÄÁ) Èúðàèééÿ Êîìèòÿñèíèí òÿøÿááöñö...
Áàõ ñÿh. 4
“ßñðèí ìöãàâèëÿñè” ñèéàñè
õàðàêòåðè åòèáàðèëÿ ìöñòÿãèë
Àçÿðáàéúàíûí ãóðòóëóø âÿ
äàâàìëû èíêèøàô äîêòðèíàñû èäè
...1994-úö èë ñåíòéàáðûí 20äÿ Áàêûäà, “Ýöëöñòàí” ñàðàéûíäà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Äþâëÿò Íåôò Øèðêÿòè (ÀÐÄÍØ) èëÿ
äöíéàíûí 11 òàíûíìûø íåôò øèðêÿòè àðàñûíäà “Õÿçÿð äÿíèçèíèí
Àçÿðáàéúàí ñåêòîðóíäà...
Áàõ ñÿh. 3
Áàêûäà Áåéíÿëõàëã
Äÿíèç Íÿãëèééàòû Èø÷èëÿðè
Ùÿìêàðëàð Èòòèôàãû Èúðàèééÿ
Êîìèòÿñèíèí èúëàñû êå÷èðèëèá
Áàõ ñÿh. 4
Ñåíòéàáðûí 17-äÿ Áàêûäà
Áåéíÿëõàëã Äÿíèç Íÿãëèééàòû
Èø÷èëÿðè Ùÿìêàðëàð Èòòèôàãû Èúðàèééÿ Êîìèòÿñèíèí èúëàñû
êå÷èðèëèá. ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, èúëàñäàí ÿââÿë...
Áàõ ñÿh. 5
2
www.yeniazerbaycan.com
18 ñåíòéàáð 2014-úö èë, úöìÿ àõøàìû / ¹ 169 (4328)
Èäìàí Àçÿðáàéúàí úÿìèééÿòèíèí àéðûëìàç ùèññÿñèäèð
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ: Èäìàíûí èíêèøàôû Àçÿðáàéúàíäà äþâëÿò ñèéàñÿòèäèð âÿ
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè Àçÿðáàéúàí èäìàíûíûí èíêèøàôû ö÷öí êîíêðåò àääûìëàð àòìûøäûð
Ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàíûí ãûñà ìöääÿòäÿ áþéöê óüóð ãàçàíäûüû ñàùÿëÿðäÿí áèðè
äÿ èäìàíäûð. Áåëÿ êè, áó ýöí þç èíêèøàôûíà ýþðÿ ðåýèîíóí ëèäåð äþâëÿòè îëàí Àçÿðáàéúàí, åéíè çàìàíäà, áöòöí äöíéàäà
èäìàí þëêÿñè êèìè òàíûíûð. Þëêÿìèçèí èäìàí÷ûëàðû áåéíÿëõàëã éàðûøëàðäà óüóðëà ÷ûõûø åäÿðÿê ìåäàëëàð ãàçàíûð âÿ äöíéàíûí
ÿí ìþùòÿøÿì èäìàí àðåíàëàðûíäà ùèìíèìèçè ñÿñëÿíäèðèðëÿð. Áóíäàí áàøãà, ñîí èëëÿðäÿ Àçÿðáàéúàí ìöõòÿëèô áåéíÿëõàëã ñÿâèééÿëè éàðûøëàðûí êå÷èðèëäèéè áèð ìÿêàíà
÷åâðèëèá.
Òÿáèè êè, ðåñïóáëèêàìûçäà èäìàíûí
ãûñà ìöääÿòäÿ éöêñÿê èíêèøàô ñÿâèééÿñèíÿ ÷àòìàñû áèðáàøà áó ñàùÿéÿ ýþñòÿðèëÿí äþâëÿò ãàéüûñû èëÿ áàüëûäûð. Äàùà
äÿãèã äåñÿê, Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ
ùÿì äþâëÿò áàø÷ûñû, ùÿì äÿ Ìèëëè Îëèìïèéà Êîìèòÿñèíèí (ÌÎÊ) ðÿùáÿðè êèìè
Àçÿðáàéúàíäà èäìàíûí êöòëÿâèëèéèíèí òÿìèí îëóíìàñûíà áþéöê äèããÿò éåòèðèð.
Òÿñàäöôè äåéèë êè, ìÿùç äþâëÿò áàø÷ûñûíûí ñÿéè èëÿ þëêÿìèçäÿ èäìàíûí ìàääèòåõíèêè áàçàñûíûí ÿùÿìèééÿòëè äÿðÿúÿäÿ
ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè, èäìàí÷ûëàðûí ñîñèàë-ìÿèøÿò ìÿñÿëÿëÿðèíèí ùÿëëèíèí äàèì
úàãëàðûíà ÿìèíëèéèíè äÿ èôàäÿ åäèá. Èäìàí÷ûëàðûìûçûí éöêñÿê âÿòÿíïÿðâÿðëèéèíè
äèããÿòÿ ÷àòäûðàí äþâëÿò áàø÷ûñû îíëàðà þç
ïåøÿêàðëûãëàðûíû äàèì àðòûðìàüû òþâñèéÿ
åäèá: “Ìÿí ýÿíúëÿðëÿ Áàêûäà, áþëýÿëÿðäÿ òåç-òåç ýþðöøöðÿì, îíëàðà öðÿê ñþçëÿðèìè äåéèðÿì âÿ ãåéä åäèðÿì, áèç ôÿõð
åäÿ áèëÿðèê êè, ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàíûí
ýÿíúëÿðè âÿòÿíïÿðâÿðäèðëÿð, Âÿòÿíÿ
áàüëûäûðëàð âÿ þç èøè èëÿ þëêÿìèçèí èíêèøàôûíà òþùôÿ âåðèðëÿð. Ñèç ýÿëÿúÿê ôÿàëèééÿòèíèçäÿ áó ìÿñÿëÿëÿðè äàèì äèããÿò
ìÿðêÿçèíäÿ ñàõëàìàëûñûíûç âÿ åéíè çàìàíäà, ÷àëûøìàëûñûíûç êè, ïåøÿêàðëûüûíûçû àðòûðàñûíûç”.
Þëêÿìèç áåéíÿëõàëã
ñÿâèééÿëè éàðûøëàðà
óüóðëà åâ ñàùèáëèéè åäèð
óçóíëóüó 30 ìåòð îëàí åëåêòðîí ìîíèòîð
ãóðàøäûðûëûá. Ìåéäàí÷àíûí ÿòðàôûíäàêû ãà÷ûø çîëàüû äà éåíèäÿí ãóðóëóá âÿ õöñóñè
þðòöêëÿ öçëÿíèá. Ñòàäèîíóí èøûãëàíäûðûëìà-
“Èäìàí÷ûëàðà îëàí ùþðìÿò úÿìèééÿòäÿ éöêñÿê ñÿâèééÿäÿäèð”
äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ ñàõëàíûëìàñû ýÿíúëÿð
àðàñûíäà èäìàíà áþéöê ìàðàã îéàäûá.
Èäìàíûí Àçÿðáàéúàíäà úÿìèééÿòèí àéðûëìàç áèð ùèññÿñè îëäóüóíó áÿéàí åäÿí
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ âóðüóëàéûá: “Èäìàíûí èíêèøàôû Àçÿðáàéúàíäà äþâëÿò
ñèéàñÿòèäèð âÿ Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè
Àçÿðáàéúàí èäìàíûíûí èíêèøàôû ö÷öí
êîíêðåò àääûìëàð àòìûøäûð. Áó ýöí äÿ
áó ñèéàñÿò äàâàì åòäèðèëèð. Èäìàí úÿìèééÿòèìèçèí àéðûëìàç ùèññÿñèäèð. Èäìàí÷ûëàðà îëàí ùþðìÿò úÿìèééÿòäÿ
éöêñÿê ñÿâèééÿäÿäèð. Èäìàí÷ûëàðûí
ìÿèøÿò ïðîáëåìëÿðèíèí ùÿëëè ìÿñÿëÿëÿðè éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ òÿøêèë åäèëèð. Áöòöí áó àìèëëÿð ùÿì èäìàíûí èíêèøàôûíà áþéöê òÿêàí âåðèð, åéíè çàìàíäà,
ýÿíúëÿðäÿ, éåíèéåòìÿëÿðäÿ, óøàãëàðäà èäìàíà ìàðàüû àðòûðûð”.
Éåíè éàðàäûëàí ìöàñèð
èäìàí èíôðàñòðóêòóðó
þëêÿìèçäÿ èäìàíûí èíêèøàôûíà
ýöúëö òÿêàí âåðèá
Êèìñÿéÿ ñèðð äåéèë êè, þòÿí ÿñðèí 90-úû
èëëÿðèíèí ÿââÿëëÿðèíäÿ äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéèíè
åëàí åäÿí Àçÿðáàéúàíäà ÿí áÿðáàä âÿçèééÿòäÿ îëàí ñàùÿëÿðäÿí áèðè äÿ èäìàí
òÿñÿððöôàòû èäè. Ìàääè-òåõíèêè òÿúùèçàòûí
àøàüû ñÿâèééÿäÿ îëìàñû, ìàëèééÿ ÷àòûøìàçëûüû, êàäð ùàçûðëûüûíûí áàøëû-áàøûíà áóðàõûëìàñû ýÿíú íÿñëèí, ùÿòòà èäìàí÷ûëàðûí
áåëÿ áó ñàùÿäÿí öç ÷åâèðìÿñè èëÿ íÿòè÷ÿëÿíìèøäè.
Þëêÿíèí èäìàí òÿñÿððöôàòûíäàêû âÿçèééÿò éàëíûç 1997-úè èëäÿ Ìèëëè Îëèìïèéà Êîìèòÿñèíèí ðÿùáÿðëèéèíèí äÿéèøìÿñèíäÿí
ñîíðà þç íîðìàë àõàðûíà äöøäö. Àçÿðáàéúàíäà èäìàí âÿ ÷îõìèíëè èäìàí÷ûëàð îðäóñó ÌÎÊ-óí éåíè ïðåçèäåíòè úÿíàá Èëùàì ßëèéåâèí ñèìàñûíäà þç áþéöê ùàìèëÿðèíè òàïäûëàð. Áåëÿëèêëÿ, ÌÎÊ-óí éåíè
ðÿùáÿðëèéèíèí òÿøÿááöñö èëÿ ðåñïóáëèêàìûçäà èäìàí òÿñÿððöôàòûíûí éåíèëÿíìÿñèíÿ, î úöìëÿäÿí äÿ, áó ñàùÿäÿ ìöàñèð èíôðàñòðóêòóð ãóðóëìàñûíà ñòàðò âåðèëäè. Ùÿìèí âàõò þëêÿíèí èäìàí òÿñÿððöôàòûíûí éåíèëÿíìÿñè èëÿ áàüëû èêè èñòèãàìÿò ìöÿééÿíëÿøäèðèëìèøäè. Áóíëàðäàí áèðè ìþâúóä
èäìàí ãóðüóëàðûíûí ìöàñèð äöíéà ñòàíäàðòëàðû ñÿâèééÿñèíäÿ éåíèäÿí ãóðóëìàñû,
äèýÿðè èñÿ éåíè èäìàí îáéåêòëÿðèíèí èíøà
åäèëìÿñè èäè.
Þòÿí ìöääÿòäÿ ùÿð èêè èñòèãàìÿò öçðÿ
áþéöê èø ùÿúìèíèí éåðèíÿ éåòèðèëäèéèíè
ñþéëÿìÿê ìöìêöíäöð. Ìÿñÿëÿí, ìþâúóä
èäìàí ãóðüóëàðûíûí éåíèäÿí ãóðóëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí òÿäáèðëÿðäÿí
ñþùáÿò à÷àðêÿí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
ìöâàôèã Ñÿðÿíúàìûíà ÿñàñÿí Òîôèã Áÿùðÿìîâ àäûíà Ðåñïóáëèêà Ñòàäèîíóíóí
ìàääè-òåõíèêè áàçàñûíûí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíè õöñóñè ãåéä åòìÿê ýÿðÿêäèð. Ìÿëóìàò ö÷öí áèëäèðÿê êè, ñòàäèîíóí 85 ìèí
700 êâàäðàòìåòð ÿðàçèñèíäÿ ÿñàñëû òÿìèð
âÿ éåíèäÿíãóðìà èøëÿðè ùÿéàòà êå÷èðèëèá.
Ìþâúóä 29 ìèí 870 îòóðàúàüû îëàí òðèáóíàíûí áèð ùèññÿñè ñþêöëöá âÿ éåðèíäÿ éåíè
òðèáóíà èíøà åäèëèá. Íÿòèúÿäÿ îòóðàúàãëàðûí ñàéû 31 ìèí 200-ÿ ÷àòäûðûëûá. Ñòàäèîíóí þí ýèðèø ùèññÿñèíäÿ áèëåò ñàòûøû áèíàñû
èíøà åäèëèá. Áóðàäà åéíè âàõòäà 50 íÿôÿðèí êå÷ÿ áèëÿúÿéè òóðíèêåò êå÷èä ñèñòåìè
ãóðàøäûðûëûá. Ñòàäèîíóí þí ôàñàäûíäà
ñû ö÷öí êþùíÿ ïðîæåêòîð äèðÿêëÿðè ñþêöëöá,
éåíè ìöàñèð èøûãëàíäûðìà ñèñòåìè ãóðàøäûðûëûá.
Áóíäàí áàøãà, ñòàäèîíäà òðèáóíàëàðûí
öñòöíöí áàüëàíìàñû ö÷öí õöñóñè ôÿçà
êîíñòðóêñèéàñû ãóðàøäûðûëûá. Áåëÿëèêëÿ äÿ,
òðèáóíà 30 ìèí êâàäðàòìåòð þë÷öäÿ éàíüûíà âÿ äèýÿð òÿñèðëÿðÿ äàâàìëû õöñóñè
Âóðüóëàìàã éåðèíÿ äöøÿð êè, þëêÿìèçäÿ èäìàíûí êöòëÿâèëèê ãàçàíìàñûíäà èäìàíäà äöçýöí èäàðÿ÷èëèê ñèñòåìèíèí ãóðóëìàñû äà ìöùöì ðîë îéíàéûð. Àçÿðáàéúàíûí áó ñàùÿäÿêè òÿúðöáÿñèíèí áöòöí
äöíéàäà þéðÿíèëäèéèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðàí
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ âóðüóëàéûá:
“Àçÿðáàéúàíäà èñÿ áöòöí èäìàí ãóðóìëàðû - Ìèëëè Îëèìïèéà Êîìèòÿñè,
Ýÿíúëÿð âÿ Èäìàí Íàçèðëèéè, ôåäåðàñèéàëàð, èäìàí úÿìèééÿòëÿðè âÿ êëóáëàðû âàùèä êîìàíäà øÿêëèíäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð. ×öíêè áèçèì ìÿãñÿäèìèç îíäàí
èáàðÿòäèð êè, þëêÿ èäìàíûíû èíêèøàô åòäèðÿê âÿ Àçÿðáàéúàíûí óüóðëàðûíû òÿìèí
åäÿê. Áó èäàðÿ÷èëèê ñèñòåìè áàõ áó íÿòè-
“Èäìàí÷ûëàðûí ìÿèøÿò ïðîáëåìëÿðèíèí ùÿëëè ìÿñÿëÿëÿðè éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ òÿøêèë åäèëèð”
ìåìáðàí þðòöêëÿ òàì þðòöëöá.
Áó ãÿáèëäÿí îëàí éåíèäÿíãóðìà èøëÿðè
äèýÿð èäìàí ãóðüóëàðûíäà äà óüóðëà ùÿéàòà êå÷èðèëèá. Ùàçûðäà Ùåéäÿð ßëèéåâ àäûíà
Èäìàí-Êîíñåðò Ñàðàéûíäà, Áàêû Èäìàí
Ñàðàéûíäà, Áàêû “Âåëîòðåê”èíäÿ áþéöêùÿúìëè òÿìèð-éåíèäÿíãóðìà èøëÿðè ùÿéàòà
êå÷èðèëèð.
Áóíäàí áàøãà, ñîí èëëÿðäÿ þëêÿìèçäÿ
ÿí ìöàñèð äöíéà ñòàíäàðòëàðû ñÿâèééÿñèíäÿ èíøà åäèëÿí èäìàí àðåíàëàðû èñòèôàäÿéÿ
âåðèëèá. Áó ñûðàäà “Áàêû”, “Àçàë”, “Ãÿáÿëÿ”
ôóòáîë êëóáëàðûíûí éåíè òÿëèì-ìÿøã áàçàëàðûíû, “Õÿçÿð-Ëÿíêÿðàí” êîìàíäàñû ö÷öí
èíøà åäèëÿí ñòàäèîíó âÿ äèýÿðëÿðèíè ìèñàë
ýþñòÿðìÿê ìöìêöíäöð. Áàêûäà éåëêÿí
èäìàíû ö÷öí íÿçÿðäÿ òóòóëàí Éàõò-êëóá,
Ñòåíä Àòûúûëûüû Ìÿðêÿçè, “Ìóñàäî” Òàåêâîíäî åâè, Îòöñòö õîêêåé êîìïëåêñè,
“ÀÁÓ-Àðåíà” ùÿíäáîë ìÿðêÿçè éåíè òèêèëÿí èäìàí îáéåêòëÿðè ñûðàñûíäàäûð. Åéíè
çàìàíäà, úàðè èëèí áèðèíúè éàðûñûíäà Áàêûäà ìþùòÿøÿì Ìèëëè Ýèìíàñòèêà Àðåíàñû
èñòèôàäÿéÿ âåðèëèá âÿ áóðàäà èëê ñûíàã
îéóíëàðû êå÷èðèëèá.
Ùàçûðäà èñÿ Áàêûäà ÿí ìöàñèð ñòàíäàðòëàð ñÿâèééÿñèíäÿ Îëèìïèéà Ñòàäèîíó
èíøà îëóíóð. Òÿìÿëè 2011-úè èëäÿ ãîéóëàí
ñòàäèîíóí òàìàøà÷û òóòóìó 70 ìèí íÿôÿðäèð. Èíäèéÿäÿê ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ íÿçÿðäÿ òóòóëàí èøëÿðèí ÷îõ ùèññÿñè ùÿéàòà êå÷èðèëèá. Áóðàäà ÿñàñ ñòàäèîí, ìÿøãëÿð ö÷öí
êþìÿê÷è ñòàäèîí âÿ éàðäûì÷û áèíà èíøà
îëóíóð. Èäìàí îáéåêòèíäÿ ÿëèë òàìàøà÷ûëàð
ö÷öí äÿ áþëìÿëÿð íÿçÿðäÿ òóòóëóá. Ñòàäèîíóí ëàéèùÿñè èãòèñàäè ñÿìÿðÿëèëèéè,
ìöàñèðëèéè, ôóíêñèîíàë áàõûìäàí ÿëâåðèøëèëèéè, ïàéòàõòûí ìåìàðëûüûíà âÿ èðÿëè ñöðöëÿí òåõíèêè øÿðòëÿðÿ ìàêñèìóì óéüóíëóüó
èëÿ ñå÷èëèð. Éåíè îáéåêòäÿ áöòöí èøëÿðèí
2015-úè èëèí ôåâðàë àéûíäà òàìàìëàíìàñû
íÿçÿðäÿ òóòóëóá.
Ïàðàëåë ñóðÿòäÿ Ñó Èäìàí Ñàðàéûíûí,
Àòûúûëûã Ìÿðêÿçèíèí âÿ áèð íå÷ÿ áàøãà èäìàí îáéåêòèíèí òèêèíòèñè úÿäâÿë öçðÿ äàâàì åòäèðèëèð.
Îíó äà ãåéä åäÿê êè, ñîí èëëÿðäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí òÿøÿááöñö èëÿ ïàéòàõòäà âÿ áþëýÿëÿðäÿ éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ èíøà åäèëÿí îëèìïèéà èäìàí êîìïëåêñëÿðè þëêÿíèí èäìàí èíôðàñòðóêòóðóíó äàùà äà
çÿíýèíëÿøäèðèá. Ùàçûðäà ðåñïóáëèêàíûí
ìöõòÿëèô áþëýÿëÿðèíäÿ èñòèôàäÿéÿ âåðèëÿí
îëèìïèéà èäìàí êîìïëåêñëÿðèíèí ñàéû 40-û
þòöá âÿ äàùà áèð íå÷ÿ áþëýÿäÿ îõøàð èäìàí îáéåêòëÿðè èíøà îëóíóð. Áó èñÿ þëêÿìèçäÿ èäìàíûí êöòëÿâèëÿøìÿñè äåìÿêäèð.
×öíêè, éåíè òèêèëÿí Îëèìïèéà-èäìàí êîìïëåêñëÿðèíèí ñàéÿñèíäÿ òÿêúÿ Áàêûäà äåéèë,
áþëýÿëÿðäÿ äÿ ýÿíúëÿð ìöõòÿëèô èäìàí íþâëÿðè èëÿ ìÿøüóë îëìàã èìêàíû ãàçàíûáëàð.
úÿëÿðÿ ýÿòèðèá ÷ûõàðìûøäûð”.
Àçÿðáàéúàí èäìàí÷ûëàðû
ìöõòÿëèô áåéíÿëõàëã
éàðûøëàðäà þëêÿìèçè
ëàéèãèíúÿ òÿìñèë åäèðëÿð
Þëêÿìèçäÿ èäìàíûí èíêèøàôûíà ýþñòÿðè-
Ðåñïóáëèêàìûçäà äàâàìëû äþâëÿò ãàéüûñû ñàéÿñèíäÿ èäìàíûí êöòëÿâè ùàë àëìàñû, ïàéòàõò Áàêûäà âÿ áþëýÿëÿðäÿ ýöúëö èäìàí èíôðàñòðóêòóðó ãóðóëìàñû áåéíÿëõàëã
èäìàí èúòèìàèééÿòèíèí äÿ äèããÿòèíäÿí êÿíàðäà ãàëìûð. Ìöõòÿëèô áåéíÿëõàëã èäìàí
òÿøêèëàòëàðûíûí ðÿùáÿðëÿðè Àçÿðáàéúàíäà
èäìàíûí èíêèøàôûíà ýþñòÿðèëÿí äþâëÿò ãàéüûñûíûí, åëÿúÿ äÿ Ìèëëè Îëèìïèéà Êîìèòÿñèíèí ôÿàëèééÿòèíèí áöòöí äöíéàéà íöìóíÿ
îëäóüóíó áèëäèðèáëÿð. Áåéíÿëõàëã èäìàí
èúòèìàèééÿòèíèí Àçÿðáàéúàíäàêû èäìàí
ìöùèòèíè éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðìÿñè, ùÿì÷èíèí, ìöõòÿëèô ìþòÿáÿð éàðûøëàðûí ðåñïóáëèêàìûçäà êå÷èðèëìÿñè èëÿ áàüëû ÷ûõàðäûãëàðû ãÿðàðëàðäà èôàäÿ îëóíóð. Ñîí èëëÿðäÿ þëêÿìèç áèð íå÷ÿ áåéíÿëõàëã òóðíèðÿ óüóðëà
åâ ñàùèáëèéè åäèá.
Ùàçûðäà èñÿ Àçÿðáàéúàí 2015-úè èëèí
éàéûíäà åâ ñàùèáëèéè åäÿúÿéè èëê Àâðîïà
Îéóíëàðûíà ùàçûðëàøûð. Õàòûðëàäàã êè, áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðûíûí 2015-úè èëèí éàéûíäà Áàêûäà êå÷èðèëìÿñè áàðÿäÿ ãÿðàð 2012úè èëèí äåêàáðûíäà Àâðîïà Îëèìïèéà Êîìèòÿñèíèí Áàø Ìÿúëèñèíäÿ ãÿáóë åäèëèá. Àâðîïàíûí èäìàí-îëèìïèéà àèëÿñè Áàêûíûí
íàìèçÿäëèéèíè áþéöê ñÿñ ÷îõëóüó èëÿ äÿñòÿêëÿéèá.
Áàêûäà êå÷èðèëÿúÿê éàðûøëàðäà Àâðîïà
Îëèìïèéà Êîìèòÿñèíÿ öçâ îëàí áöòöí þëêÿëÿðèí èøòèðàêû ýþçëÿíèëèð. Àâðîïà Îëèìïèéà Êîìèòÿñè èëÿ ÿëäÿ îëóíìóø ðàçûëûüà
ÿñàñÿí, Áàêûäà êå÷èðèëÿúÿê éàðûøëàðà 20
“Áèçèì ìÿãñÿäèìèç îíäàí èáàðÿòäèð êè, þëêÿ èäìàíûíû èíêèøàô åòäèðÿê âÿ Àçÿðáàéúàíûí óüóðëàðûíû òÿìèí åäÿê”
ëÿí ãàéüû þç áÿùðÿñèíè âåðìÿêäÿäèð. Áåëÿ
êè, èäìàí÷ûëàðûìûçûí áåéíÿëõàëã ñÿâèééÿëè
éàðûøëàðäà ãàçàíäûãëàðû íàèëèééÿòëÿð èëáÿèë
àðòûð. Þòÿí èë Îëèìïèéà èäìàí íþâëÿðè öçðÿ
äþðä èäìàí÷ûìûçûí äöíéà ÷åìïèîíó àäûíû ãàçàíìàñû áóíóí ïàðëàã òÿúÿññöìöäöð. Ìÿëóì îëäóüó êèìè, ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàíû òÿìñèë åäÿí èäìàí÷ûëàð ùÿð äÿôÿ
Îëèìïèéà Îéóíëàðûíäà äàùà éöêñÿê íÿòèúÿëÿðÿ èìçà àòûðëàð. ßýÿð Àçÿðáàéúàí
ìöñòÿãèë þëêÿ êèìè, Àòëàíòà Îëèìïèàäàñûíäà áèð, Ñèäíåéäÿ ö÷, Àôèíàäà áåø, Ïåêèíäÿ éåääè ìåäàë ãàçàíìûøäûñà, ñîí Ëîíäîí Îëèìïèàäàñûíäà òÿìñèë÷èëÿðèìèçèí ãàçàíäûãëàðû ìåäàëëàðûí ñàéû 10-à ÷àòûá âÿ
ðåñïóáëèêàìûç ìåäàëëàðûí ñàéûíà ýþðÿ
Àâðîïà þëêÿëÿðè àðàñûíäà 15-úè éåðäÿ ãÿðàðëàøûá.
Áó éàõûíëàðäà èñÿ Àçÿðáàéúàí èäìàí÷ûëàðû äàùà áèð áþéöê óüóðà èìçà àòûáëàð.
×èíèí Íàíúèíã øÿùÿðèíäÿ éåíèéåòìÿëÿð
àðàñûíäà èêèíúè Éàé Îëèìïèéà Îéóíëàðûíäà èøòèðàê åòìèø ìèëëè êîìàíäàìûç 10-úó
éåðè òóòóá. Ìèëëè êîìàíäàìûçûí òÿìñèë÷èëÿðè éàðûøëàðäà 12 ìåäàë ãàçàíûáëàð êè,
îíëàðäàí 5-è ãûçûë ìåäàëäûð. Áó íÿòèúÿëÿðÿ
ýþðÿ Àçÿðáàéúàí Àâðîïà þëêÿëÿðè àðàñûíäà 6-úû, ìöñÿëìàí þëêÿëÿðè àðàñûíäà èñÿ
1-úè éåðäÿ ãÿðàðëàøûá. Éöêñÿê ýþñòÿðèúèëÿðëÿ Âÿòÿíÿ äþíÿí èäìàí÷ûëàðû ãÿáóë
åäÿí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ãàçàíûëàí
íÿòèúÿëÿðè áöòþâëöêäÿ Àçÿðáàéúàí ýÿíúëÿðèíèí âÿ Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ãÿëÿáÿñè êèìè äÿéÿðëÿíäèðèá: “Íÿçÿðÿ àëñàã êè,
áó îéóíëàðäà 200-äÿí ÷îõ êîìàíäà
èøòèðàê åäèðäè, ÿëáÿòòÿ, ùÿð êÿñ ýþðÿ áèëÿð êè, áó, äîüðóäàí äà, áþéöê âÿ òàðèõè ãÿëÿáÿäèð. Áó ãÿëÿáÿ ìÿíè ÷îõ ñåâèíäèðèð, áèëèðÿì êè, Àçÿðáàéúàí õàëãûíû
äà ñåâèíäèðèð. ×öíêè áó, Àçÿðáàéúàí
ýÿíúëÿðèíèí âÿ Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí
ãÿëÿáÿñèäèð”.
Ùàããûíäà áÿùñ îëóíàí ýþðöøäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ èäìàí÷ûëàðûìûçûí þëêÿäÿêè ñàüëàì èäìàí ìöùèòèíäÿí äàùà ñÿìÿðÿëè áÿùðÿëÿíÿúÿêëÿðèíÿ âÿ áåéíÿëõàëã
éàðûøëàðäà éåíè-éåíè óüóðëàðà èìçà àòà-
èäìàí íþâö öçðÿ 6000-äÿí ÷îõ èäìàí÷û
ãàòûëàúàã. Òÿäáèðèí èøûãëàíäûðûëìàñû ö÷öí
ïàéòàõòûìûçà 2000 æóðíàëèñòèí ýÿëèøè ýþçëÿíèëèð. Òÿøêèëàò÷ûëàð, ùÿì÷èíèí, áÿéàí
åäèáëÿð êè, “Áàêû 2015” Îéóíëàðûíäàí
2016-úû èëäÿ Ðèî-äå-Æàíåéðîäà êå÷èðèëÿúÿê Éàé Îëèìïèéà Îéóíëàðûíà êâàëèôèêàñèéà ïëàòôîðìàñû ãèñìèíäÿ èñòèôàäÿ åäèëÿúÿê. Ýþðöíäöéö êèìè, ýÿëÿí èëèí éàéûíäà
Áàêûíûí åâ ñàùèáëèéè åäÿúÿéè áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðûíûí ìèãéàñû âÿ íöôóçó êèôàéÿò
ãÿäÿð áþéöêäöð.
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí
äÿñòÿéè èëÿ Ïàðèñäÿ “Àçÿðáàéúàí
øÿùÿðúèéè” òÿøêèë îëóíàúàã
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäó òÿðÿôèíäÿí Ïàðèñèí
Ñàí Ñöëïèñ ìåéäàíûíäà
“Àçÿðáàéúàí øÿùÿðúèéè”
òÿøêèë îëóíàúàã.
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíäàí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, ñåíòéàáðûí 19äàí 28-äÿê “Àçÿðáàéúàí øÿùÿðúèéè”íäÿ þëêÿìèçèí òàðèõè âÿ ìÿäÿíèééÿòèíèí, òóðèçì èìêàíëàðûíûí òÿðÿííöìöíÿ ùÿñð
îëóíàí ìöõòÿëèô ñÿðýèëÿð êå÷èðèëÿúÿê.
“Ãàôãàçûí ìèðâàðèñè îëàí Àçÿðáàéúàíûí ìÿäÿíè äÿéÿðëÿðè”, “Íèçàìè Ýÿíúÿâè” âÿ “Ôðàíñà Àçÿðáàéúàí ðÿññàìëàðûíûí
ýþçö èëÿ” ñÿðýèëÿðèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí ãÿäèì âÿ çÿíýèí òàðèõèíÿ, ìÿäÿíèééÿòèíÿ äàèð åêñïîíàòëàð, î úöìëÿäÿí ìèñýÿðëèê
ìÿìóëàòëàðû, øÿáÿêÿëÿð, Àçÿðáàéúàí ìèëëè ýåéèìëÿðè, ìèëëè ìóñèãè àëÿòëÿðè, Àçÿðáàéúàí õàë÷àëàðû òÿãäèì îëóíàúàã.
Áóðàäà Àçÿðáàéúàíûí äàùè øàèðè âÿ ìöòÿôÿêêèðè Íèçàìè
Ýÿíúÿâèíèí éàðàäûúûëûüû èëÿ áàüëû ìàòåðèàëëàð, ùÿìèí äþâðÿ àèä
àðõåîëîæè òàïûíòûëàð - ïóë ñèêêÿëÿðè, çÿðýÿðëèê íöìóíÿëÿðè, ìÿèøÿò ÿøéàëàðû, îðòà ÿñðëÿðäÿ Àçÿðáàéúàí ðÿññàìëàðûíûí ÷ÿêäèêëÿðè ìèíèàòöðëÿðèí ðåïðîäóêñèéàëàðû, ìèíèàòöðëÿðèí ÿêñ îëóíäóüó ÷èíè ãàáëàð, “Õÿìñÿ”éÿ äàõèë îëàí ïîåìàëàðûí ñöæåòëÿðè
ÿñàñûíäà èøëÿíÿí õàë÷à âÿ áàòèêëÿð ñÿðýèëÿíÿúÿê.
“Àçÿðáàéúàí øÿùÿðúèéè”íäÿ, åéíè çàìàíäà, ìèëëè ìÿòáÿõèìèçè òÿðÿííöì åäÿí êþøêëÿð ãóðóëàúàã. Ìöõòÿëèô øèðêÿòëÿðÿ
(“Àçåðñóí Ùîëäèíý” ÌÌÚ, “Ýèëàí Ùîëäèíý” ÌÌÚ, “ÀçÝðàíàòà” ÌÌÚ, “ÀçÍàð” ÃÑÚ, “Úàñïèàí Úîàñò Wèíåðé & Âèíåéàðäñ”, “Ôèðåëàíä Âèíåéàðäñ”, “Àñïè Wèíåðé”, “Øÿðóð-3” ÌÌÚ,
“Ñèðàá” ÀÑÚ, “Ýÿìèãàéà Ùîëäèíã”, “Ýÿäÿáÿé”, ÀçÏðîìî,
“Àçÿð-Èëìÿ” ÌÌÚ) àèä êþøêëÿðäÿ ìèëëè øèðíèééàòëàð, è÷êèëÿð,
õàëã ñÿíÿòêàðëûã íöìóíÿëÿðè âÿ ñ. ñÿðýèëÿíÿúÿê.
“Àçÿðáàéúàí øÿùÿðúèéè”íäÿ, ùÿì÷èíèí “Áàêû-2015” áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðûíà ùàçûðëûüûí òÿãäèìàòû êå÷èðèëÿúÿê, “Àçÿðáàéúàíà ñÿéàùÿò” òóðèçì ñÿðýèñè âàñèòÿñèëÿ þëêÿìèçëÿ äàùà
äà éàõûíäàí òàíûøëûã èìêàíû éàðàäûëàúàã.
Øÿùÿðúèêäÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðè
ÿùàòÿ åäÿí íÿøðëÿðè äÿ òÿãäèì îëóíàúàã.
Îí ýöí äàâàì åäÿúÿê ñÿðýè-éàðìàðêàäà Àçÿðáàéúàíûí
èíúÿñÿíÿò óñòàëàðû øÿùÿð ñàêèíëÿðèíè âÿ òóðèñòëÿðè ìöõòÿëèô êîíñåðò ïðîãðàìëàðû èëÿ ñàëàìëàéàúàãëàð. Äþâëÿò Ðÿãñ Àíñàìáëû,
“Íàòèã” ðèòì ãðóïó, Äþâëÿò Õàëã ×àëüû Àëÿòëÿðè Àíñàìáëû, Ãÿäèì Ìóñèãè Àëÿòëÿðè Àíñàìáëû âÿ äèýÿð ìóñèãè êîëëåêòèâëÿðèíèí
èôàñûíäà Àçÿðáàéúàíûí êëàññèê, úàç âÿ ìóüàì ñÿíÿòè òÿãäèì
åäèëÿúÿê, êÿíäèðáàçëàðûí âÿ ïÿùëÿâàíëàðûí ÷ûõûøëàðû îëàúàã.
Ãåéä åäÿê êè, òÿäáèðëÿð ÿðÿôÿñèíäÿ Ïàðèñèí êö÷ÿëÿðè Àçÿðáàéúàíà àèä àôèøàëàðëà áÿçÿäèëèá.
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí
íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè Øðè-Ëàíêàäà
ðÿñìè ñÿôÿðäÿäèð
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí (ÉÀÏ) íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè Àñèéà Ñèéàñè
Ïàðòèéàëàðûíûí Áåéíÿëõàëã
Êîíôðàíñûíûí
(ÈÚÀÏÏ)
òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ Äàèìè Êîìèòÿíèí öçâëÿðèíäÿí èáàðÿò 8-úè Áàø Àññàìáëåéàíûí èúëàñûíäà èøòèðàê åòìÿê ö÷öí Øðè-Ëàíêàíûí
ïàéòàõòû Êîëîìáî øÿùÿðèíäÿ ðÿñìè ñÿôÿðäÿäèð.
20 þëêÿäÿí 30 ñèéàñè ïàðòèéàíûí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí èøòèðàê åòäèéè òÿäáèðäÿ Àñèéà Ñèéàñè Ïàðòèéàëàðûíûí Áåéíÿëõàëã
Êîíôðàíñûíûí (ÈÚÀÏÏ) Äàèìè Êîìèòÿñè òÿðÿôèíäÿí “Àñèéà øÿáÿêÿñèíèí ãóðóëìàñû” ìþâçóñóíäà, åëÿúÿ äÿ éåíè öçâ òÿøêèëàòëàðûí ãÿáóëó áàðÿäÿ ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëàúàãäûð.
Èúëàñäà ÉÀÏ-ûí Áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿð øþáÿñèíèí ìöäèðè,
ÌÌ-èí äåïóòàòû Àñÿô Ùàúûéåâ, ÉÀÏ Ñèéàñè Øóðàñûíûí öçâö,
ÌÌ-èí äåïóòàòû Ìÿëàùÿò Èáðàùèìãûçû, ÉÀÏ ÌÍÒÊ-íûí öçâö
Ìàùèð Àááàñÿëèéåâ, ÉÀÏ Ñèéàñè Øóðàñûíûí öçâö, Ýÿíúëÿð Áèðëèéèíèí ñÿäð ìöàâèíè Ðàìèí Ìÿììÿäîâ èøòèðàê åäèðëÿð.
Òåùðàíäà Àçÿðáàéúàí-Èðàí
ÿëàãÿëÿðè ìöçàêèðÿ åäèëèá
Àçÿðáàéúàí áèðèíúè
Àâðîïà Îéóíëàðûíû äà
éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ
êå÷èðìÿê ÿçìèíäÿäèð
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ áèðèíúè Àâðîïà
Îéóíëàðû Òÿøêèëàò Êîìèòÿñèíèí èëê èúëàñûíäà àðòûã áåéíÿëõàëã òÿäáèðëÿðèí òÿøêèëèíäÿ
Àçÿðáàéúàí ñòàíäàðòëàðûíûí éàðàíäûüûíû
äèããÿòÿ ÷àòäûðûá: “Áèç áó òÿäáèðëÿðè êå÷èðìÿêëÿ âÿ þç òÿøêèëàò÷ûëûã ãàáèëèééÿòèìèçè ýþñòÿðìÿêëÿ áèð íþâ éåíè ñòàíäàðòëàð òÿòáèã åäèðèê. Áó, àðòûã Àçÿðáàéúàí ñòàíäàðòëàðûäûð. ×öíêè èñòÿíèëÿí
áåéíÿëõàëã òÿäáèð Àçÿðáàéúàíäà, Áàêûäà éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ êå÷èðèëèð âÿ ùåñàá
åäèðÿì êè, Àâðîïà Îéóíëàðû äà éöêñÿê
ñÿâèééÿäÿ êå÷èðèëÿúÿêäèð”.
Éåðè ýÿëìèøêÿí, Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí Ñÿäðëèéè èëÿ êå÷èðèëÿí
Íàçèðëÿð Êàáèíåòèíèí 2014-úö èëèí áèðèíúè
ðöáöíöí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíûí éåêóíëàðûíà âÿ ãàðøûäà äóðàí âÿçèôÿëÿðÿ ùÿñð
îëóíìóø èúëàñûíäà äà áó ìÿñÿëÿéÿ òîõóíàí äþâëÿò áàø÷ûñû Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè
Àâðîïà Îéóíëàðûíû Îëèìïèéà Îéóíëàðû ñÿâèééÿñèíäÿ êå÷èðìÿê èñòÿäèéèíè áèëäèðèá:
“Ýöúëö ñèéàñè èðàäÿ, òåõíèêè èìêàíëàðûìûç âàðäûð, ñÿôÿðáÿðëèê òÿìèí åäèëèáäèð.
Éÿíè, áó Îéóíëàðû áèç åëÿ êå÷èðÿúÿéèê
êè, áó, ýÿëÿúÿê Îëèìïèéà Îéóíëàðû ö÷öí
äÿ íöìóíÿ îëñóí”.
Ìöáàðèç ÀÁÄÓËËÀÉÅÂ
Ñåíòéàáðûí 17-äÿ Èðàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Ùÿñÿí Ðóùàíè áó þëêÿäÿ ñÿôÿðäÿ îëàí Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí èãòèñàäèééàò âÿ ñÿíàéå íàçèðè, Àçÿðáàéúàí-Èðàí ùþêóìÿòëÿðàðàñû ìöøòÿðÿê èãòèñàäè êîìèññèéàíûí
ùÿìñÿäðè Øàùèí Ìóñòàôàéåâè ãÿáóë åäèá.
Ïðåçèäåíò Ùÿñÿí Ðóùàíè áèëäèðèá êè, ðÿñìè Òåùðàí Áàêû èëÿ ìöíàñèáÿòëÿðèíÿ ö÷öíúö þëêÿíèí ìöäàõèëÿñèíÿ éîë
âåðìÿéÿúÿê. Èêè þëêÿ àðàñûíäàêû òàðèõè äîñòëóã ìöíàñèáÿòëÿðèíÿ òîõóíàí Ùÿñÿí Ðóùàíè äåéèá êè, ãàðøûëûãëû ÿëàãÿëÿð
èãòèñàäèééàò, ñèéàñÿò âÿ ìÿäÿíèééÿò ñàùÿëÿðèíäÿ äàâàì
åòäèðèëÿ áèëÿð.
Òåððîð÷óëóüóí ðåýèîí þëêÿëÿðè ö÷öí òÿùëöêÿëè îëäóüóíó
áèëäèðÿí Èðàí Ïðåçèäåíòè ãåéä åäèá êè, áåéíÿëõàëã òåððîð÷óëóã éîëóõóúó õÿñòÿëèéÿ áÿíçÿéèð. ßýÿð ðåýèîí äþâëÿòëÿðè
òåððîð÷óëóüà ãàðøû ìöáàðèçÿäÿ áèðëÿøìÿñÿëÿð, áó “õÿñòÿëèê” ùÿð àí þëêÿëÿðÿ éàéûëà áèëÿð.
Øàùèí Ìóñòàôàéåâ ñîí âàõòëàð Àçÿðáàéúàí èëÿ Èðàí
àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí ÷îõ ýåíèøëÿíäèéèíè áèëäèðèá. Íàçèð äåéèá êè, Àçÿðáàéúàí þç ÿðàçèñèíäÿí Èðàíà ãàðøû ùÿð ùàíñû
áèð òÿùëöêÿíèí éàðàíìàñûíà èìêàí âåðìÿéÿúÿê.
Ãàðøûëûãëû ìàðàã äîüóðàí ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà ýåíèø ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëàí ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàíûí õàðèúè èøëÿð
íàçèðèíèí ìöàâèíè Õÿëÿô Õÿëÿôîâ, Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñû Àëè Ìÿúëèñè Ñÿäðèíèí áèðèíúè ìöàâèíè Àçÿð Çåéíàëîâ âÿ ñÿôèð Úàâàíøèð Àõóíäîâ äà èøòèðàê åäèáëÿð.
3
www.yeniazerbaycan.com
18 ñåíòéàáð 2014-úö èë, úöìÿ àõøàìû / ¹ 169 (4328)
“ßñðèí ìöãàâèëÿñè” ñèéàñè õàðàêòåðè åòèáàðèëÿ ìöñòÿãèë
Àçÿðáàéúàíûí ãóðòóëóø âÿ äàâàìëû èíêèøàô äîêòðèíàñû èäè
ÀÐÄÍØ-íèí ïðåçèäåíòè Ðþâíÿã Àáäóëëàéåâ www.éaï.org.az ñàéòûíà ìöñàùèáÿ âåðèá:
- “ßñðèí ìöãàâèëÿñè”íèí èìçàëàíìàñûíäàí 20 èë þòöð. Àçÿðáàéúàí
õàëãûíûí Öìóììèëëè ëèäåðè Ùåéäÿð
ßëèéåâèí áàíèñè îëäóüó áó ìþùòÿøÿì ñòðàòåýèéàíûí þëêÿìèçèí òàðèõèíäÿ òóòäóüó éåðè íåúÿ ãèéìÿòëÿíäèðèðñèíèç?
- 1994-úö èë ñåíòéàáðûí 20-äÿ Áàêûäà,
“Ýöëöñòàí” ñàðàéûíäà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Äþâëÿò Íåôò Øèðêÿòè (ÀÐÄÍØ)
èëÿ äöíéàíûí 11 òàíûíìûø íåôò øèðêÿòè àðàñûíäà “Õÿçÿð äÿíèçèíèí Àçÿðáàéúàí ñåêòîðóíäà “Àçÿðè”, “×ûðàã” éàòàãëàðûíûí âÿ “Ýöíÿøëè” éàòàüûíûí äÿðèíëèêäÿ éåðëÿøÿí ùèññÿñèíèí áèðýÿ èøëÿíìÿñè âÿ ùàñèëàòûí ïàé
áþëýöñö ùàããûíäà” Ñàçèø èìçàëàíäû. Ùÿìèí ñÿíÿä ñîíðàäàí òàðèõèìèçÿ “ßñðèí
ìöãàâèëÿñè” êèìè ÿáÿäè ùÿêê îëóíäó. Áó
ñàçèø Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
ãàëèáèééÿòëè åíåðæè ñòðàòåýèéàñûíûí ÿçÿìÿòëè
òÿíòÿíÿñèíèí áàøëàíüûúû îëäó.
Þòÿí ÿñðèí 90-úû èëëÿðèíäÿ Àçÿðáàéúàí
äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéèíè áÿðïà åòìÿñèíÿ áàõìàéàðàã, ùÿäñèç äÿðÿúÿäÿ ìöðÿêêÿá áèð
ñèéàñè ðåàëëûãëà öçëÿøìèøäè. ÅðìÿíèñòàíÀçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè, åëàí îëóíìàìûø èøüàë÷û ìöùàðèáÿ, àðàñûêÿñèëìÿéÿí õàðèúè òÿçéèãëÿð, äàõèëè áàøûïîçóãëóã, ñèéàñè ÷ÿêèøìÿëÿð ôîíóíäà ùàêèìèééÿò áþùðàíû éàðàíìûø, èãòèñàäèééàò èôëèú âÿçèééÿòèíÿ äöøìöøäö. Òàðèõè áîéóíúà, áÿëêÿ äÿ ÿí àüûð ñûíàüà ìÿðóç ãàëìûø
Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí Öìóììèëëè ëèäåð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí ÿòðàôûíäà ñûõ áèðëÿøìÿñè
ùÿìèí äþâðäÿ ÿí äöçýöí àääûì, ÿí äîüðó ñå÷èì îëäó. Áó ìþùòÿøÿì ãàéûäûø
Àçÿðáàéúàíûí ìèëëè íèúàòûíà òÿìèíàò éàðàòäû, þëêÿíè äöíéà õÿðèòÿñèíäÿí ñèëèíìÿêäÿí õèëàñ åòäè. Ñèéàñè, ñîñèàë âÿ èãòèñàäè
õàðàêòåð äàøûéàí äÿðèí âÿ ñèñòåìëè áþùðàíûí äÿô åäèëìÿñè, ìöñòÿãèëëèéèí ãîðóíóá
ñàõëàíûëìàñû, äþâëÿòèí òÿñèñàòëàíäûðûëìàñû,
óçóíìöääÿòëè, åòèáàðëû èãòèñàäè-ñèéàñè ñàáèòëèéèí éàðàäûëìàñû êèìè êàðäèíàë ìÿñÿëÿëÿðèí ùÿëëè éîëëàðûíû àðàøäûðàí Óëó þíäÿð þëêÿìèçèí çÿíýèí êàðáîùèäðîýåí ðåñóðñëàðûíûí èøëÿíèëìÿñè ìÿãñÿäè èëÿ òðàíñìèëëè õàðèúè íåôò øèðêÿòëÿðè èëÿ ìèëëè ìàðàãëàðà ñþéêÿíÿí ÿìÿêäàøëûüûí ãóðóëìàñûíà ãÿðàð âåðäè. Áó, äÿðèí êàòàêëèçìëÿðëÿ ìöøàéèÿò îëóíàí ùÿìèí òàðèõè äþâðöí ñîñèàë-èãòèñàäè
øÿðòëÿðè äàõèëèíäÿ ìöñòÿñíà ñèéàñè èðàäÿ
âÿ ìÿòèíëèê, àðäûúûë ñÿéëÿð âÿ éîðóëìàç
ôÿàëèééÿò òÿëÿá åäÿí, ëàêèí öìóììèëëè ìÿíàôåëÿð áàõûìûíäàí ÿí óéüóí êîíñåïòóàë
éàíàøìà èäè. Óëó þíäÿð áó ãÿðàðûíûí ðåàëëàøìàñû éîëóíäà áöòöí ìàíåÿëÿðÿ ìÿòàíÿòëÿ ñèíÿ ýÿðÿðÿê òåç áèð çàìàíäà Ãÿðáèí àïàðûúû íåôò øèðêÿòëÿðè èëÿ äàíûøûãëàðà
áàøëàäû. Ýÿðýèí áèð àòìîñôåðäÿ êå÷ÿí äàíûøûãëàð Ùåéäÿð ßëèéåâ ñèéàñÿòèíèí äÿðèí
áèëèúèñè ìþùòÿðÿì Ïðåçèäåíòèìèç Èëùàì
ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ àïàðûëûðäû. Áåéíÿëõàëã èãòèñàäèééàòûí, ìàëèééÿ-êðåäèò ñèñòåìèíèí, áèçíåñ ìöùèòèíèí ãàíóíëàðûíû, ìèëëè
òÿáèè åùòèéàòëàðûí êÿøôèééàòû âÿ èøëÿíèëìÿñèíäÿ õàðèúè øèðêÿòëÿðèí úÿëá åäèëìÿñèíèí
ùöãóãè, èäàðÿåòìÿ ÿñàñëàðûíû ìöêÿììÿë
áèëÿí, éöêñÿê èãòèñàäè ìåíåúìåíò ñÿðèøòÿñèíÿ, çÿíýèí äèïëîìàòèê áèëèê âÿ áàúàðûüà
ìàëèê Èëùàì ßëèéåâ ÿñë Ãÿðá ñèéàñè òÿôÿêêöðö öñëóáóíäà ôîðìàëàøäûðäûüû òÿêçèáîëóíìàç àðãóìåíòëÿðè èëÿ äàíûøûãëàð ïðîñåñèíäÿêè ÷ÿòèíëèêëÿðè óñòàëûãëà àðàäàí ãàëäûðäû âÿ òÿðÿô-ìöãàáèëëÿðè Àçÿðáàéúàíûí ìèëëè
ìàðàãëàðûíà óéüóí ñÿðìàéÿ ëàéèùÿñè èìçàëàìàüà ðàçû ñàëäû. Áöòöí åòèðàçëàðà, ôèêèð
âÿ ìþâãå àéðûëûãëàðûíà áàõìàéàðàã, Ùåéäÿð ßëèéåâèí ñèéàñè ãÿòèééÿòè, Èëùàì ßëèéåâèí äèïëîìàòèê ÿçìêàðëûüû ñàéÿñèíäÿ ñîí
äÿðÿúÿ ñÿðò ýåîñèéàñè ðåàëëûãëàðà ðÿüìÿí,
“ßñðèí ìöãàâèëÿñè” èìçàëàíäû. Êîíòðàêò
ÕÕ ÿñðèí ÿí ìþùòÿøÿì ãëîáàë åíåðæè ëàéèùÿëÿðèíäÿí áèðèíè ðÿñìèëÿøäèðìÿêëÿ, Àçÿðáàéúàíûí çÿíýèí íåôò ñàëíàìÿñèíèí ÿí
ïàðëàã âÿ ÿëàìÿòäàð ñÿùèôÿñèíè, þëêÿìèçèí
óçóíìöääÿòëè åíåðæè ñòðàòåýèéàñûíûí àíà
õÿòòèíè òÿøêèë åäÿí åïîõàë áèð ñÿíÿä èäè.
Áó, èëê íþâáÿäÿ, ñèéàñè õàðàêòåðèñòèêàñû
åòèáàðèëÿ ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàíûí ãóðòóëóø
âÿ äàâàìëû èíêèøàô äîêòðèíàñû èäè. Èêèíúè áèð
òÿðÿôäÿí, Àçÿðáàéúàí êå÷ìèø Ñîâåò ìÿêàíûíäà Ãÿðá øèðêÿòëÿðè èëÿ èðè íåôò ìöãàâèëÿñè èìçàëàéàí èëê äþâëÿò îëìàãëà, Õÿçÿð
äÿíèçè ðåýèîíóíäà áåéíÿëõàëã ÿìÿêäàøëûüûí áöíþâðÿñèíè ãîéìóø îëäó. Áó ìÿíàäà
“ßñðèí ìöãàâèëÿñè” òÿêúÿ Àçÿðáàéúàí
ö÷öí äåéèë, Ãÿðá äþâëÿòëÿðè, ùàáåëÿ Úÿíóáè Ãàôãàç âÿ Ìÿðêÿçè Àñèéà þëêÿëÿðè ö÷öí
ñòðàòåæè ÿùÿìèééÿò äàøûéûðäû.
Öìóìäöíéà íåôò ñÿíàéåñè òàðèõèíäÿ
éåíè áèð ìÿðùÿëÿ áàøëàíûðäû. Óëó þíäÿð
Ùåéäÿð ßëèéåâ ñòðàòåýèéàíû áåëÿ ñÿúèééÿëÿíäèðèðäè: “Þëêÿ èãòèñàäèééàòûíû èíêèøàô åòäèðìÿê ö÷öí áèç õàðèúè þëêÿëÿðëÿ, äöíéàíûí
òàíûíìûø øèðêÿòëÿðè èëÿ ñûõ ÿìÿêäàøëûã åòìÿéè, ìöøòÿðÿê èø ýþðìÿéè ÿñàñ ïðèîðèòåò
ùåñàá åäèðèê. Äöíéà èãòèñàäèééàòûíûí èíòåãðàñèéàñû, èãòèñàäè ñàùÿäÿ þëêÿëÿðèí áèðáèðè èëÿ ÿìÿêäàøëûüû ùÿð áèð äþâëÿò ö÷öí
ìÿíôÿÿòäèð âÿ áó, éöêñÿëìÿê, ìöàñèðëÿøìÿê ö÷öí éåýàíÿ éîëäóð”.
- Éåíè íåôò ñòðàòåýèéàñû Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéèíèí òÿìèíàòûäûð äåñÿê, éÿãèí êè, éàíûëìàðûã. Áó
ñòðàòåýèéàíûí äþâëÿòèìèçèí èãòèñàäè
ìöñòÿãèëëèéèíäÿ îéíàäûüû ðîëó ñîí
20 èëäÿ ãàçàíûëìûø íàèëèééÿòëÿð ôîíóíäà íåúÿ õàðàêòåðèçÿ åäèðñèíèç?
- Àçÿðáàéúàíûí ìöñòÿãèë äþâëÿò êèìè
òÿáèè ñÿðâÿòëÿðèíÿ ñàùèá ÷ûõìàã, ìèëëè ìÿíàôåéèíè, èãòèñàäè âÿ ñòðàòåæè ìàðàãëàðûíû
ìöäàôèÿ åòìÿê ÿçìèíäÿ îëäóüóíó òÿñäèãëÿìèø, ñóâåðåíëèéèíèí ìöùöì òÿìèíàòûíà
÷åâðèëìèø áó êîíòðàêò ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ãàçàíûëìûø íàèëèééÿòëÿð ýþç ãàáàüûíäàäûð. Èãòèñàäèééàòû ñöðÿòëè òåìïëÿðëÿ èíêèøàô åäÿí
ðåñïóáëèêàìûç äöíéàíûí íåôò-ãàç èõðàú
åäÿí àïàðûúû äþâëÿòëÿðèíäÿí áèðèíÿ ÷åâðèëìÿê èñòèãàìÿòèíäÿ èòè àääûìëàðëà èðÿëèëÿéèð.
Þëêÿìèçèí ýåîñèéàñè ÿùÿìèééÿòè âÿ íöôóçó éöêñÿëìèø, Ãÿðá äöíéàñû èëÿ ìöíàñèáÿòëÿðè ñòðàòåæè ìöñòÿâè öçÿðèíÿ êå÷ìèøäèð.
Áó ýöí àðòûã Àçÿðáàéúàí ðåýèîíóí ëèäåð
äþâëÿòè êèìè áåéíÿëõàëã áèðëèéèí ÿñàñ ïàðòíéîðóäóð. Åíåðæè ìöñòÿãèëëèéèìèç òàì òÿìèí îëóíìóø, Àçÿðáàéúàí òÿáèè ãàç èäõàë
åäÿí þëêÿäÿí áåéíÿëõàëã ìèãéàñäà ìöùöì ãàç èõðàúàò÷ûñûíà ÷åâðèëìèøäèð. Ùàçûðäà Õÿçÿð äÿíèçèíèí Àçÿðáàéúàí ñåêòîðóíäà ùàñèë åäèëÿí òÿáèè ãàç ùÿúìëÿðè Ýöðúöñòàí, Òöðêèéÿ, Ðóñèéà, Èðàí âÿ Éóíàíûñòàíà
èõðàú îëóíóð. Õàðèúè ïàðòíéîðëàðëà óüóðëó
ÿìÿêäàøëûã ìîäåëè ãóðóëìóø, áó ÿìÿêäàøëûüûí ðÿíýàðÿíý ôîðìàëàðû òàïûëìûøäûð.
Áó ýöí ÀÐÄÍØ âÿ îíóí òþðÿìÿ øèðêÿòëÿðè
18 Ùàñèëàòûí Ïàé Áþëýöñö ñàçèøè öçðÿ 15
þëêÿíè òÿìñèë åäÿí 25 øèðêÿòëÿ ÿìÿêäàøëûã
åäèð. ßìÿëèééàò øèðêÿòëÿðèíèí èøòèðàê÷ûëàðû
òÿðÿôèíäÿí þëêÿíèí íåôò-ãàç ñåêòîðóíà
54,4 ìèëéàðä ÀÁØ äîëëàðû ìÿáëÿüèíäÿ ñÿðìàéÿ ãîéóëìóøäóð. Õàðèúè øèðêÿòëÿðëÿ
ÀÐÄÍØ âÿ îíóí ñòðóêòóð áþëìÿëÿðè òÿðÿôèíäÿí òÿñèñ åäèëìèø 37 Áèðýÿ Ìöÿññèñÿ âÿ
7 Àëéàíñ íåôò âÿ ãàç ñÿíàéåñèíèí, äåìÿê
îëàð, áöòöí ñàùÿëÿðèíäÿ óüóðëà ôÿàëèééÿò
ýþñòÿðèð. “ßñðèí ìöãàâèëÿñè” Àçÿðáàéúàí
èãòèñàäèééàòûíûí ëîêîìîòèâè ðîëóíó îéíàìûø, îíà éåíè íÿôÿñ âåðìèøäèð. Þòÿí 20 èë
ÿðçèíäÿ À×Ý ëàéèùÿñèíÿ 3000-äÿí àðòûã
éåðëè ìöÿññèñÿ âÿ øèðêÿò úÿëá îëóíìóøäóð.
Íåôò ñåêòîðó èëÿ áÿðàáÿð ãåéðè-íåôò ñåêòîðó
äà ýöúëÿíìèø, öìóìè äàõèëè ìÿùñóëäà
îíóí õöñóñè ÷ÿêèñè àðòìûøäûð. Ãûñà ìöääÿòäÿ Àçÿðáàéúàí íåôòè âÿ ãàçûíûí õàðèúè
áàçàðëàðà ÷ûõàðûëìàñû ìÿãñÿäè èëÿ ÁàêûÍîâîðîññèéñê, Áàêû-Ñóïñà, Áàêû-ÒáèëèñèÚåéùàí, Áàêû-Òáèëèñè-ßðçóðóì êÿìÿðëÿðè
èñòèôàäÿéÿ âåðèëìèø, øàõÿëÿíäèðèëìèø èõðàúíÿãë êÿìÿðëÿðè ñèñòåìè éàðàäûëìûøäûð. ÁÒÚ
àðòûã áåéíÿëõàëã äàèðÿëÿðäÿ ùÿì äÿ Ìÿðêÿçè Àñèéà ìÿíøÿëè íåôò ùÿúìëÿðèíèí äöíéà áàçàðëàðûíà åòèáàðëû íÿãëèíÿ èìêàí âåðÿí ìöùöì òåõíèêè-èãòèñàäè èíôðàñòðóêòóð
êèìè þíÿì êÿñá åòìÿêäÿäèð.
- Àçÿðáàéúàí íåôòèíèí Ãÿðáÿ íÿãëèíäÿ ÿñàñ àðòåðèéà ðîëóíó îéíàéàí
Áàêû-Òáèëèñè-Úåéùàí áîðó êÿìÿðèíèí ôÿàëèééÿòèíè, öìóìèééÿòëÿ, “ßñðèí ìöãàâèëÿñè” ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ýþðöëÿí èøëÿðè êîíêðåò ðÿãÿìëÿðëÿ èôàäÿ
åäÿ áèëÿðñèíèçìè?
- Ðÿãÿìëÿðëÿ èôàäÿ îëóíàí èãòèñàäè
ýþñòÿðèúèëÿðè Àçÿðáàéúàí íåôòèíè áèðáàøà
Àðàëûã äÿíèçèíÿ ÷ûõàðàí ÁÒÚ ÿñàñ èõðàú
áîðó êÿìÿðèíèí íÿ ãÿäÿð ñÿìÿðÿëè âÿ óíèêàë áèð ãóðüó îëäóüóíó òÿñäèã åäèð. Êÿìÿðèí þòöðöúöëöê ãàáèëèééÿòè èëäÿ 50 ìëí. òîí
òÿøêèë åäèð êè, áóíó äà ýÿëÿúÿêäÿ 60 ìëí.
òîíà ÷àòäûðìàã ìöìêöíäöð. 2014-úö èë
ñåíòéàáðûí 1-äÿê Àçÿðáàéúàíûí èõðàú íåôò
êÿìÿðëÿðè ñèñòåìè èëÿ äöíéà áàçàðëàðûíà
384 ìëí. òîíà éàõûí, î úöìëÿäÿí, ÁÒÚ èëÿ
254,9 ìëí. òîí, Áàêû-Ñóïñà êÿìÿðè èëÿ
69,1 ìëí. òîí, Áàêû-Íîâîðîññèéñê êÿìÿðè
èëÿ 39,1 ìëí. òîí âÿ äÿìèðéîëó èëÿ 20,5
ìëí. òîí íåôò èõðàú åäèëìèøäèð. Åéíè äþâðäÿ
ÁÒÚ êÿìÿðè èëÿ 11,6 ìëí. òîí Òöðêìÿíèñòàí, 4,3 ìëí. òîíäàí àðòûã Ãàçàõûñòàí íåôòè äÿ íÿãë åäèëìèøäèð.
Öìóìèééÿòëÿ, þòÿí 20 èë ÿðçèíäÿ àïàðûëàí èíòåíñèâ òÿäáèðëÿð þëêÿ öçðÿ íåôò âÿ
ãàç ùàñèëàòûíûí äèíàìèê àðòûìûíà çÿìèí
éàðàòìûø, íåôò ùàñèëàòû íåôò÷ûõàðìà òàðèõèìèçäÿ ÿí àøàüû ñÿâèééÿäÿí - 1997-úè èëäÿêè 9 ìëí. òîíäàí 5,6 äÿôÿ àðòàðàã 2010-úó
èëäÿ 51 ìëí. òîíà ÷àòìûøäûð. Õàòûðëàäàã êè,
áóíà ãÿäÿð Àçÿðáàéúàíäà íåôò ùàñèëàòûíûí
ÿí éöêñÿê ýþñòÿðèúèñè (23 ìëí. 482 ìèí
òîí) 1941-úè èëäÿ ãåéäÿ àëûíìûøäû. Ùàçûðäà
“×ûðàã”, “Àçÿðè” éàòàãëàðûíäà âÿ “Ýöíÿøëè”
éàòàüûíûí äÿðèíñóëó ùèññÿñèíäÿ 80 ùàñèëàò
ãóéóñóíäàí àéäà îðòà ùåñàáëà 2,7 ìëí.
òîíà ãÿäÿð íåôò âÿ 1,5 ìëðä. êóáìåòð ñÿìò
ãàçû ùàñèë îëóíóð. Äàùà áèð ìöùöì ôàêò
èñÿ áóäóð êè, 90-úû èëëÿðèí ñîíó èëÿ ìöãàéèñÿäÿ Àçÿðáàéúàíûí äöíéà áàçàðëàðûíà
õàì íåôò èõðàúû 10 äÿôÿäÿí äÿ ÷îõ àðòìûø,
ÀÐÄÍØ þëêÿíèí ÿí áþéöê íåôò èõðàúàò÷ûñûíà ÷åâðèëìèøäèð: áó ýöí Àçÿðáàéúàíäàí
èõðàú îëóíàí õàì íåôòèí òÿãðèáÿí 70 ôàèçè
ìèëëè íåôò øèðêÿòèìèçèí ïàéûíà äöøöð.
“ßñðèí ìöãàâèëÿñè” öçðÿ èøëÿíìÿíèí
ýåäèøèíäÿ À×Ý éàòàãëàð áëîêóíóí êàðáîùèäðîýåí åùòèéàòëàðû èêè äÿôÿéÿäÿê àðòûðûëìûøäûð. Õàòûðëàäàã êè, ñàçèø èìçàëàíàí ÿðÿôÿäÿ áóðàäàêû åùòèéàòëàðûí öìóìè ùÿúìè
511 ìëí. òîí íåôò, 160 ìëðä. êóáìåòð ãàç
ñÿâèééÿñèíäÿ ùåñàáëàíìûøäû. Ùàçûðäà èñÿ
áëîêóí ÷ûõàðûëà áèëÿí åùòèéàòëàðû 1 ìëðä. òîí
íåôò âÿ 350 ìëðä. êóáìåòð ãàç ùÿúìèíäÿ
ãèéìÿòëÿíäèðèëèð. Èøëÿíìÿíèí ÿââÿëèíäÿí èíäèéÿäÿê éàòàãëàð áëîêóíäàí 345 ìëí. òîí
íåôò âÿ 100 ìëðä. êóáìåòð ãàç ùàñèë åäèëìèøäèð. Ãàðøûäàêû äþâðäÿ èñÿ ùÿð èë íåôò ùàñèëàòûíûí îðòà ùåñàáëà 34-35 ìëí. òîí îëàúàüû íÿçÿðäÿ òóòóëóð. À×Ý-äÿ 2050-úè èë âÿ
ñîíðàêû äþâðëÿð öçðÿ ýÿëÿúÿê èøëÿíìÿ
ïðîãðàìû ùàçûðëàíìûøäûð êè, áóðàäà äà ùàñèëàòûí ñàáèò ñàõëàíûëìàñû âÿ àðòûðûëìàñû
ïðèîðèòåò ìÿñÿëÿ êèìè íÿçÿðäÿ òóòóëóð.
“ßñðèí ìöãàâèëÿñè” ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ýþðöëÿí èøëÿð, ùÿãèãÿòÿí äÿ, ìèãéàñ åòèáàðèëÿ
îëäóãúà ýåíèø âÿ ÷îõøàõÿëèäèð. Áóðàäà
äöíéà ñÿâèééÿëè Ñÿíýÿ÷àë, Ñóïñà âÿ Êóëåâè íåôò òåðìèíàëëàðûíûí, Õÿçÿð äÿíèçèíäÿ
èíäèéÿäÿê ãóðàøäûðûëìûø ÿí áþéöê ãóðüóëàð ñàéûëàí 8 ïëàòôîðìàíûí èíøàñû, öçÿí
ãàçìà ãóðüóëàðûíûí, òèêèíòè-ãóðàøäûðìà
ñàùÿëÿðèíèí ìîäåðíëÿøäèðèëìÿñè, îíëàðëà
ýÿìèíèí òèêèíòèñè âÿ ÿñàñëû òÿìèðè, ìèíëÿðëÿ
êèëîìåòð óçóíëóüóíäà áîðó êÿìÿðëÿðèíèí
÷ÿêèëìÿñè, åëÿúÿ äÿ, ìöñòÿñíà ÿùÿìèééÿò
êÿñá åäÿí áàøãà áþéöê òÿäáèðëÿðè ãåéä åòìÿìÿê äöçýöí îëìàçäû. Éàòàãëàðûí òàììèãéàñëû èñòèñìàðà äàõèë åäèëìÿñè, éåíè
ãóéóëàðûí ãàçûëìàñû, åëÿúÿ äÿ, “×ûðàã Íåôò
Ëàéèùÿñè”íèí óüóðëà ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè
äàùà íèêáèí ïðîãíîçëàð ö÷öí ÿñàñ âåðèð.
Èøëÿíèëìÿñèíÿ 2010-úó èëäÿ ñàíêñèéà âåðèëìèø âÿ áó èëèí ÿââÿëèíäÿ óüóðëà áàøà ÷àòäûðûëìûø “×ûðàã Íåôò Ëàéèùÿñè” Õÿçÿðäÿ òÿòáèã åòäèéèìèç ÿí ìöàñèð òåõíîëîýèéàëàðûí
ÿéàíè òÿúÿññöìöäöð. Ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
Àçÿðáàéúàíûí òèêèíòè-ãóðàøäûðìà ñàùÿëÿðèíäÿ ÿñàñÿí éåðëè ìöòÿõÿññèñëÿð òÿðÿôèíäÿí ãàáàãúûë äöíéà ñòàíäàðòëàðûíà òàì
óéüóí øÿêèëäÿ èíøà îëóíìóø “Ãÿðáè ×ûðàã”
ïëàòôîðìàñû äÿíèçèí 170 ìåòð äÿðèíëèéèíäÿ
ãóðàøäûðûëìûø âÿ èñòèñìàðà áóðàõûëìûøäûð.
Ïëàòôîðìàíûí ñóòêàëûã ýöúö 25 ìèí òîí
íåôò, 8 ìëí. êóáìåòð ãàç òÿøêèë åäèð. “Äÿäÿ
Ãîðãóä” öçÿí ãàçìà ãóðüóñó âàñèòÿñè èëÿ
áóðàäà 17 þíúÿäÿí ãàçìà ãóéóñó ãàçûëìûøäûð, ùàçûðäà ãóéóëàð àðäûúûë îëàðàã ïëàòôîðìàéà áèðëÿøäèðèëÿðÿê ëàéèùÿ äÿðèíëèéèíÿ
÷àòäûðûëûð. “×ûðàã Íåôò Ëàéèùÿñè” ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ìöãàâèëÿ äþâðöíöí ñîíóíà ãÿäÿð 48,6
ìëí. òîí ÿëàâÿ íåôòèí ÷ûõàðûëìàñû íÿçÿðäÿ
òóòóëóð êè, áó äà ýöíäÿëèê íåôò ùàñèëàòûíûí
ùàçûðêû 7-8 ìèí òîíäàí 24,5 ìèí òîíà ãÿäÿð àðòàúàüû äåìÿêäèð.
- Åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéè ùÿð áèð þëêÿíèí ìèëëè òÿùëöêÿñèçëèéèíèí àéðûëìàç
ùèññÿñèäèð. Ìÿëóìäóð êè, þëêÿìèçèí
åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèíàòûíäà
ãàç ùàñèëàòûíûí äà ìöñòÿñíà ðîëó
âàðäûð. Àçÿðáàéúàíûí äöíéà ãàç èñòåùñàë÷ûëàðû ñûðàñûíäà éåðèíè íåúÿ
ýþðöðñöíöç?
- “ßñðèí ìöãàâèëÿñè” ùÿéàòà âÿñèãÿ
ãàçàíäûãäàí ñîíðà ýþðöëìöø ìþùòÿøÿì
òÿäáèðëÿðèí íÿòèúÿñèäèð êè, þëêÿäÿ ãàç ùàñèëàòû äèíàìèê øÿêèëäÿ éöêñÿëìèø, 2004-úö èëäÿêè 5,6 ìëðä. êóáìåòðäÿí þòÿíèëêè 29,5
ìëðä. êóáìåòðÿ ÷àòäûðûëìûøäûð. Õàëãûìûçûí
Öìóììèëëè ëèäåðè Ùåéäÿð ßëèéåâèí çÿðýÿð
äÿãèãëèéè èëÿ èøëÿéèá ùàçûðëàäûüû åíåðæè ñòðàòåýèéàñû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ “Øàùäÿíèç” éàòàüûíûí èñòèñìàðà áóðàõûëìàñû èëÿ Àçÿðáàéúàí
åòèáàðëû íåôò èõðàúàò÷ûñû îëìàãëà éàíàøû,
àïàðûúû ãàç èõðàúàò÷ûëàðû ñûðàñûíäà äà þçöíÿ ëàéèãëè éåð òóòìóøäóð. Éàòàã èñòèñìàðà
âåðèëÿí ýöíäÿí èíäèéÿäÿê îðàäàí 54,4
ìëðä. êóáìåòð ãàç âÿ 14 ìëí. òîí êîíäåíñàò ùàñèë åäèëìèøäèð.
Áó ýöí Àçÿðáàéúàíûí çÿíýèí íåôò âÿ
ãàç ñÿíàéåñè òàðèõèíäÿ éåíè åðàíûí áàøëàíüûúû ãîéóëóð. Þòÿí èëèí äåêàáðûíäà
“Øàùäÿíèç” ëàéèùÿñèíèí 2-úè ìÿðùÿëÿñè èëÿ
áàüëû éåêóí èíâåñòèñèéà ãÿðàðû èìçàëàíäû.
Áóíóíëà äà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ úÿíàáëàðûíûí ðÿùáÿðëèéè àëòûíäà àïàðûëìûø áåø èëëèê ýÿðýèí
äàíûøûãëàð ìÿíòèãè ñîíëóüóíà ÷àòäû. Äöíéàíûí áèð ÷îõ þëêÿëÿðèíèí äþâëÿò âÿ ùþêóìÿò ðÿùáÿðëÿðèíèí èøòèðàêû èëÿ ìþùòÿøÿì
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíäÿ êå÷èðèëÿí òÿíòÿíÿëè èìçàëàíìà ìÿðàñèìèíäÿ åòäèéè äÿðèí ìÿçìóíëó íèòãèíäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâ áó ñÿíÿäè “ÕÕÛ ÿñðèí ìöãàâèëÿñè”
êèìè ñÿúèééÿëÿíäèðìèøäèð. Áó, ùàçûðäà Àâðîïà Áèðëèéè þëêÿëÿðè ö÷öí ùÿéàòà êå÷èðèëÿí
ÿí áþéöê èíôðàñòðóêòóð ëàéèùÿñèäèð. Àçÿðáàéúàí èñÿ áåëÿ áèð òàðèõè ëàéèùÿíèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíäÿ ëèäåð ðîëóíó îéíàéûð. Ëàéèùÿíèí èíêèøàô êîíñåïñèéàñûíà óéüóí
îëàðàã, 2-úè ìÿðùÿëÿäÿ ùàñèëàò ùÿúìè òÿõìèíÿí 2 äÿôÿ àðòûðûëàúàã, “Ôàçà-1” öçðÿ
ùàçûðäà ÷ûõàðûëàí 9 ìëðä. êóáìåòð ãàçà,
ìèíèìóì ùåñàáëàìàëàðà ÿñàñÿí, äàùà
16 ìëðä. êóáìåòð ãàç ùàñèëàòû ÿëàâÿ îëóíàúàãäûð. ×ûõàðûëàúàã ÿëàâÿ ãàç ùÿúìëÿðèíèí
èëäÿ 10 ìëðä. êóáìåòðè Àâðîïà þëêÿëÿðèíÿ,
6 ìëðä. êóáìåòðè èñÿ Òöðêèéÿéÿ òÿäàðöê
åäèëÿúÿê. Èëê ãàç ùÿúìëÿðèíèí 2018-úè èëäÿ
Òöðêèéÿéÿ ÷àòäûðûëìàñû
ïëàíëàøäûðûëûð.
Èíàìëà ñþéëÿéÿ áèëÿðèê êè, 2025-úè èëÿäÿê
Àçÿðáàéúàíûí öìóìè èõðàú ïîòåíñèàëûíûí
40 ìëðä. êóáìåòð ãàç ùÿúìèíÿ ÷àòäûðûëìàñû òàìàìèëÿ ðåàëäûð. Áåëÿ áþéöê ùÿúìëÿðèí
íÿãë åäèëìÿñè ö÷öí òÿùëöêÿñèç äàøûíìàíû
òÿìèí åòìÿê èãòèäàðûíäà îëàí âÿ þòöðöúöëöê ãàáèëèééÿòèíèí àðòûðûëìàñû ïîòåíñèàëûíà
ìàëèê ìöâàôèã ãàç-íÿãë èíôðàñòðóêòóðó ëàçûìäûð. 3 ìöùöì ñåãìåíòäÿí èáàðÿò Úÿíóá ãàç äÿùëèçè, äöøöíöðöê êè, ìÿùç áåëÿ
áèð ñèñòåì îëàúàãäûð. Ñåãìåíòëÿðäÿí áèðèíúèñè ùàçûðäà “Øàùäÿíèç” ãàçûíûí ÁàêûÒáèëèñè-ßðçóðóì ìàðøðóòó öçðÿ Ýöðúöñòàí
âÿ Òöðêèéÿéÿ íÿãëèíè ùÿéàòà êå÷èðÿí âÿ ðåýèîíäà åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíèí ìöùöì
àìèëèíÿ ÷åâðèëÿí Úÿíóáè Ãàôãàç Ãàç Áîðó
Êÿìÿðèäèð (ÚÃÁÊ). Þòöðìÿ ãàáèëèééÿòè èëäÿ 20 ìëðä. êóáìåòð òÿøêèë åäÿí êÿìÿð èøëÿêëèéèíè àðòûã ñöáóòà éåòèðìèøäèð. ÚÃÁÊíèí “Øàùäÿíèç-2” ëàéèùÿñèíèí òÿðêèá ùèññÿñè êèìè éåêóí èíâåñòèñèéà ãÿðàðûíäà íÿçÿðäÿ òóòóëìóø ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè ëàéèùÿñè èíäèéÿäÿê êÿìÿðèí þòöðöúöëöê ãàáèëèééÿòèíèí
àðòûðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ àïàðûëìûø èøëÿðèí
äàâàìû îëàúàãäûð. 2-úè ìöùöì âÿ áèðëÿøäèðèúè ñåãìåíò êèìè ÒÀÍÀÏ - Òðàíñ-Àíàäîëó áîðó êÿìÿðè íÿçÿðäÿ òóòóëóð. Àðòûã
ÀÐÄÍØ-íèí (58%) îïåðàòîðëóüó èëÿ ÁÎÒÀØ (30%) âÿ áï (12%) øèðêÿòëÿðèíäÿí
èáàðÿò êîíñîðñèóì êÿìÿðèí èíøàñû ö÷öí
ÿðàçèäÿ ùàçûðëûã èøëÿðèíè òàìàìëàìàã öçðÿäèð. ÒÀÍÀÏ-ûí èëëèê þòöðöúöëöê ãàáèëèééÿòè èëê ìÿðùÿëÿäÿ 16 ìëðä. êóáìåòð òÿøêèë
åäÿúÿê. Ñîíðàäàí áó ýþñòÿðèúèíèí 30
ìëðä. êóáìåòðÿäÿê àðòûðûëìàñû èìêàíëàðû
äà íÿçÿðÿ àëûíìûøäûð. Áåëÿ êè, óçóíìöääÿòëè ïåðñïåêòèâäÿ áó êÿìÿð ùÿì Àçÿðáàéúàí éàòàãëàðûíäàí ùàñèë åäèëÿúÿê “èêèíúè äàëüà” ãàçûíû, ùÿì äÿ Ìÿðêÿçè Àñèéà,
ùàáåëÿ Éàõûí Øÿðã âÿ Øÿðãè Àðàëûã äÿíèçè
ùþâçÿñèíäÿ ùàñèë åäèëÿúÿê ãàç ùÿúìëÿðèíè
òðàíçèò éîëó èëÿ Úÿíóá ãàç äÿùëèçèíÿ þòöðìÿê, Àâðîïàéà äàøûìàã ïîòåíñèàëûíà ìàëèê îëàúàãäûð. Úÿíóá ãàç äÿùëèçèíèí 3-úö
ñåãìåíòèíè èñÿ Òðàíñ-Àäðèàòèê ãàç áîðó
êÿìÿðè (ÒÀÏ) òÿøêèë åäÿúÿêäèð. Óçóíëóüó
870 êì îëàúàã ÒÀÏ êÿìÿðè Òöðêèéÿ-Éóíàíûñòàí ñÿðùÿäèíäÿ ÒÀÍÀÏ-ëà áèðëÿøÿúÿê, ñîíðà èñÿ Éóíàíûñòàí âÿ Àëáàíèéà
ÿðàçèëÿðèíäÿí, Àäðèàòèê äÿíèçèíèí àëòûíäàí
êå÷ìÿêëÿ Èòàëèéàíûí úÿíóá ñàùèëëÿðèíÿäÿê
óçàíàúàãäûð. Úÿíóá-Øÿðãè Àâðîïàíû òÿáèè
ãàçëà òÿìèí åäÿúÿê ÒÀÏ ýÿëÿúÿêäÿ Õÿçÿð
ùþâçÿñèíäÿ ùàñèë îëóíàí òÿáèè ãàçûí ãèòÿíèí äèýÿð áþéöê ãàç èñòåùëàê÷ûëàðûíà - Àëìàíèéà, Ôðàíñà, Áþéöê Áðèòàíèéà, Èñâå÷ðÿ
âÿ Àâñòðèéàéà þòöðöëìÿñè ö÷öí äÿ ýåíèø
èìêàíëàð à÷àúàãäûð. Êÿìÿðèí èëêèí þòöðöúöëöê ãàáèëèééÿòè èëäÿ 10 ìëðä. êóáìåòðäèð.
Êîíñîðñèóì êÿìÿðèí èíøàñûíû èðè äèàìåòðëè
áîðóëàðëà ùÿéàòà êå÷èðìÿêëÿ ýÿëÿúÿêäÿ
áó ùÿúìèí 2 äÿôÿéÿäÿê àðòûðûëìàñû èìêàíûíû íÿçÿðäÿ ñàõëàéûð.
Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð ßëèéåâ
ùÿëÿ 1997-úè èëäÿ “Øàùäÿíèç” éàòàüû öçðÿ
ìöãàâèëÿ ëàéèùÿñèíèí èäàðÿåòìÿ êîìèòÿñè
öçâëÿðè èëÿ ýþðöøöíäÿ äåìèøäè: “Øàùäÿíèç”
éàòàüûíäà ýþðäöéöìöç èøëÿð âÿ ÿëäÿ åòäèéèìèç íÿòèúÿëÿð áèçÿ áóíäàí äà äÿðèí éåðëÿðäÿ, áóíäàí äà ìöðÿêêÿá èøëÿð ýþðìÿéÿ
èìêàí éàðàäàúàãäûð”.
Óëó þíäÿðèí óçàãýþðÿíëèêëÿ âåðäèéè
ïðîãíîçëàð ðåàëëûüà ÷åâðèëìèøäèð. Àðòûã 20 èëëèê ôàñèëÿäÿí ñîíðà “Öìèä” âÿ “Àáøåðîí”
ïåðñïåêòèâ ñòðóêòóðëàðûíäà àïàðûëìûø àõòàðûø-êÿøôèééàò èøëÿðè óüóðëà áàøà ÷àòìûøäûð.
2010-úó èëäÿ êÿøô îëóíìóø “Öìèä” éàòàüûíûí ÷ûõàðûëà áèëÿí êàðáîùèäðîýåí åùòèéàòëàðû 200 ìëðä. êóáìåòð ãàç, 40 ìëí. òîí êîíäåíñàò ùÿúìèíäÿ ãèéìÿòëÿíäèðèëèð. Éàòàãäà èøëÿíìÿíèí ÿââÿëèíäÿí èíäèéÿäÿê 490
ìëí. êóáìåòð ãàç âÿ 84 ìèí òîíà éàõûí
êîíäåíñàò ùàñèë åäèëìèøäèð. Áó èë ñûíàã ùàñèëàò ãóéóëàðûíûí ãàçûëìàñû èøëÿðè äàâàì åòäèðèëìèøäèð. Ùàçûðäà “Öìèä” éàòàüûíäà àïàðûëìûø 3Ä ñåéñìèê òÿäãèãàòëàðûí íÿòèúÿëÿðè
éåêóíëàøäûðûëûð. 2011-úè èëäÿ Ôðàíñàíûí ÒÎÒÀË âÿ “Ýàç äå Ôðàíúå Ñóåç Å&Ï” øèðêÿòëÿðè èëÿ áèðëèêäÿ à÷ûëìûø “Àáøåðîí” éàòàüûíäà èëêèí ùåñàáëàìàëàðà ýþðÿ, 350 ìëðä.
êóáìåòð ãàç, 45 ìëí. òîí êîíäåíñàò åùòèéàòëàðû ìþâúóääóð. Éàòàüûí èëêèí ôàçàñûíûí
èøëÿíèëìÿñè ëàéèùÿñè ùàçûðëàíûð. Èëê ãàçûí ÿëäÿ åäèëìÿñè 2021-úè èëÿ ïëàíëàøäûðûëûð. “Àçÿðè”, “×ûðàã” éàòàãëàðûíäà âÿ “Ýöíÿøëè” éàòàüûíûí äÿðèíëèêäÿ éåðëÿøÿí ùèññÿñèíäÿ îëàí
ñÿðáÿñò ãàçûí èøëÿíèëìÿñè ëàéèùÿñè öçðÿ
ÀÐÄÍØ âÿ äèýÿð òÿðÿôäàøëàð àðàñûíäà ðàçûëàøäûðûëìûø ïðèíñèïëÿð ÿñàñûíäà Ðèñê Õèäìÿò Ñàçèøèíèí ùàçûðëàíìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ
äàíûøûãëàð äàâàì åäèð. Áóíäàí ÿëàâÿ,
“Íàõ÷ûâàí”, “Øÿôÿã-Àñèìàí”, “Áàáÿê”,
“Çÿôÿð-Ìÿøÿë” âÿ áàøãà ïåðñïåêòèâëè ñòðóêòóðëàðäà àïàðûëìûø èëêèí êÿøôèééàò-àõòàðûø èøëÿðè çàìàíû öìèäâåðèúè íÿòèúÿëÿð àëûíìûøäûð. Éàõûí âàõòëàðäà áó ñòðóêòóðëàðäà äà
ÿñàñëû èøëÿðÿ áàøëàìàã íèééÿòèíäÿéèê.
- Þëêÿíèí ãàçëàøäûðûëìàñûíäà ùàíñû
èðÿëèëÿéèøëÿðÿ íàèë îëóíìóøäóð?
- Þëêÿäÿ ãàçëàøäûðìàíûí öìóìè ñÿâèééÿñè 2004-2008 âÿ 2009-2013-úö èëëÿð öçðÿ
ùÿéàòà êå÷èðèëìèø “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà ðåýèîíëàðûí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû” Äþâëÿò Ïðîãðàìëàðû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ òàðèõäÿ
ýþðöíìÿìèø ùÿääÿ ÷àòìûøäûð. 2009-2014úö èëëÿð ÿðçèíäÿ þëêÿíèí 691 éàøàéûø ìÿíòÿãÿñè èëê äÿôÿ îëàðàã òÿáèè ãàçëà òÿìèí
åäèëìèø, ìöõòÿëèô ñÿáÿáëÿðäÿí óçóí èëëÿð
ãàç àëìàéàí äàùà éöçëÿðëÿ ìÿíòÿãÿéÿ
ãàç âåðèëìèøäèð. 2009-úó èëèí ñîíóíà ðåñïóáëèêà öçðÿ öìóìè ãàçëàøìà ñÿâèééÿñè
62,3% òÿøêèë åäèðäèñÿ, ùàçûðäà 90,4%-ÿ
÷àòìûøäûð. Áó ýþñòÿðèúè Áàêû øÿùÿðè öçðÿ
99,1%, ðåýèîíëàð öçðÿ 84,3% òÿøêèë åäèð.
Áó ýöí þëêÿäÿ ÿùàëè êàòåãîðèéàñûíäàí
îëàí ãåéäèééàòà àëûíìûø ãàç àáóíÿ÷èëÿðèíèí ñàéû 1 ìèëéîí 704 ìèí íÿôÿðÿ éàõûíäûð.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè úÿíàá Èëùàì ßëèéåâèí þëêÿ èãòèñàäèé-
éàòû âÿ ÿùàëèíèí “ìàâè éàíàúàã”ëà òÿìèíàòûíû éàõøûëàøäûðìàã èñòèãàìÿòèíäÿ ýþñòÿðèø
âÿ òþâñèéÿëÿðèíÿ âàõòûíäà âÿ éöêñÿê êåéôèééÿòëÿ ÿìÿë åòìÿê ö÷öí àðòûã íå÷ÿ èëäèð,
äàâàìëû øÿêèëäÿ ùÿéàòà êå÷èðäèéèìèç
êîìïëåêñ òÿäáèðëÿð ïëàíû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ãóéóëàðûí éåðëÿøìÿ øÿáÿêÿñè òÿêìèëëÿøäèðèëìèø, ÿëàâÿ ãóéóëàð ãàçûëûá èñòèñìàðà äàõèë
åäèëìèø, éûüûì-íÿãë èíôðàñòðóêòóðó òÿêìèëëÿøäèðèëìèø, ìþâúóä êîììóíèêàñèéàëàð
éåíèäÿí ãóðóëìóø, öìóìèëèêäÿ 700 êì-ÿ
ãÿäÿð ñóàëòû âÿ ìàýèñòðàë áîðó õÿòëÿðè ÷ÿêèëìèø, ÿëàâÿ íåôò-ìÿäÿí îáéåêòëÿðè òèêèëìèø, éåíè òÿëÿáëÿðÿ úàâàá âåðÿí ìöêÿììÿë òåõíèêè ñèñòåì éàðàäûëìàñû íÿòèúÿñèíäÿ ùàñèë åäèëÿí ãàçûí ýöíäÿëèê òåõíîëîæè
ñÿðô âÿ èòêèëÿðè àçàëäûëìûø, ñÿìÿðÿëè òåõíèêà-òåõíîëîýèéàëàð ýåíèø òÿòáèã îëóíìóøäóð. Øÿðòè îëàðàã “ÀÐÄÍØ-íèí ãàç ïðîãðàìû” àäëàíäûðäûüûìûç ùÿìèí òÿäáèðëÿð ïëàíûíäà óçóí ìöääÿò èñòèñìàð îëóíìàñûíà
áàõìàéàðàã, ïîòåíñèàëû ùÿëÿ äÿ éöêñÿê
ãèéìÿòëÿíäèðèëÿí “Áàùàð”, “8 Ìàðò”, “Ýöíÿøëè” (äàéàçñóëó ùèññÿ) âÿ “Áóëëà-äÿíèç”
ãàç-êîíäåíñàò éàòàãëàðûíäà ðåíòàáåëëèéèí
àðòûðûëìàñûíà õöñóñè éåð àéðûëìûøäûð. Ýþðöëÿí èøëÿð, ÿñàñÿí, ùÿìèí éàòàãëàðäà éåíè
ùîðèçîíò âÿ ëàéëàðûí à÷ûëìàñûíà éþíÿëìèøäèð. “Áóëëà-äÿíèç” éàòàüûíäà àðòûã úèääè
óüóð ÿëäÿ åòìèøèê. Éåíè à÷ûëàí ëàéäà 20
ìëðä. êóáìåòðÿ éàõûí ãàç åùòèéàòû àøêàðëàíìûøäûð. Áó èë éàòàãäà èøëÿðè ýåíèøëÿíäèðìÿê ìÿãñÿäè èëÿ 122 ñàéëû ñòàñèîíàð äÿíèç þçöëöíö òèêèá èñòèôàäÿéÿ âåðäèê. 6 ñàéëû þçöëöí òèêèíòèñè äàâàì åòäèðèëèð, “Ýöíÿøëè”
éàòàüû ö÷öí èíøà îëóíàí 7 ñàéëû þçöëöí èëèí
ñîíóíàäÿê òàì èñòèôàäÿéÿ âåðèëìÿñè íÿçÿðäÿ òóòóëóð.
ßùàëèíèí âÿ ñÿíàéåíèí ãàç òÿìèíàòûíûí éàõøûëàøäûðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ýþðöëÿí èøëÿð þëêÿíèí ãàç òÿñÿððöôàòûíûí äèíàìèê èíêèøàôûíà éîë à÷ûð. Ñàéüàúëàøìà ñÿâèééÿñè 100 ôàèçÿ ÷àòìûøäûð. Ùàçûðäà
“Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû ðåýèîíëàðûíûí
2014-2018-úè èëëÿðäÿ ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû Äþâëÿò Ïðîãðàìû” âÿ “2014-2016-úû èëëÿðäÿ Áàêû øÿùÿðèíèí âÿ îíóí ãÿñÿáÿëÿðèíèí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíà äàèð Äþâëÿò
Ïðîãðàìû”íûí èúðàñû öçðÿ ãàçëàøäûðìà èøëÿðè óüóðëà äàâàì åòäèðèëèð.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ úÿíàáëàðû òÿðÿôèíäÿí þëêÿíèí òÿáèè ãàçà îëàí òÿëÿáàòûíûí äàâàìëû
òÿìèíàòû âÿ èõðàú èìêàíëàðûíûí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè ìÿãñÿäè èëÿ ÀÐÄÍØ ãàðøûñûíäà
éåðàëòû ãàç àíáàðëàðûíûí àêòèâ òóòóìóíóí
àðòûðûëìàñûíà äàèð ãîéóëìóø âÿçèôÿ îïåðàòèâ øÿêèëäÿ éåðèíÿ éåòèðèëìèøäèð âÿ áó èñòèãàìÿòäÿ ôÿàëèééÿò àðäûúûë îëàðàã äàâàì
åòäèðèëèð. Ãûñà áèð ìöääÿòäÿ Ãàðàäàü âÿ
Ãàëìàçäàêû éåðàëòû ãàç àíáàðëàðûíûí àêòèâ
òóòóìó ýåíèøëÿíäèðèëìèø âÿ þòÿí èë ëàéëàðà
3,5 ìëðä. êóáìåòð ùÿúìèíäÿ ãàç âóðóëìóøäóð. Áëîêàäà øÿðàèòèíäÿ éàøàéàí Íàõ÷ûâàí ÌÐ-íèí ãàç òÿúùèçàòûíûí äàùà åòèáàðëû òÿìèíàòû àêòóàë ìÿñÿëÿëÿðäÿí áèðèäèð.
Áó ìÿãñÿäëÿ Íåùðÿì äóç éàòàüû áàçàñûíäà, Òóìáóë ñàùÿñèíäÿ ãàçñàõëàìà àíáàðûíûí éàðàäûëìàñûíà áàøëàíìûøäûð.
- Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Äþâëÿò
Íåôò Øèðêÿòèíè íåôò-ãàç ñÿíàéåìèçèí
ëîêîìîòèâè àäëàíäûðûðëàð. Áó èëëÿð
ÿðçèíäÿ øèðêÿòèí ìöàñèðëÿøìÿñè,
êåéôèééÿòúÿ éåíè èíêèøàô ìÿðùÿëÿñèíÿ ãÿäÿì ãîéìàñûíû íåúÿ ñÿúèééÿëÿíäèðèðñèíèç?
- ÀÐÄÍØ áó èëëÿðäÿ òàìàìèëÿ äÿéèøÿðÿê, èíñàí ðåñóðñëàðûíà, ìàääè âÿ èíòåëëåêòóàë-åëìè ïîòåíñèàëûíà, èñòåùñàëàò áàúàðûüûíà ýþðÿ òàìàìèëÿ áàøãà áèð øèðêÿò îëìóøäóð äåñÿê, éàíûëìàðûã. Î, þëêÿ öçðÿ
ùÿéàòà êå÷èðèëÿí áöòöí ÙÏÁÑ-äÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ùþêóìÿòèíè ëàéèãèíúÿ
òÿìñèë åäèð, ýåíèøìèãéàñëû òÿøêèëàòè-êîîðäèíàñèéà èøëÿðè àïàðûð, åéíè çàìàíäà ìöñòÿãèë îëàðàã ñàíáàëëû íåôò-ãàç ÿìÿëèééàòëàðûíû
èúðà åäèð. “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
éàíàúàã-åíåðýåòèêà êîìïëåêñèíèí èíêèøàôû
(2005-2015-úè èëëÿð) öçðÿ Äþâëÿò Ïðîãðàìû”íäà ÀÐÄÍØ ãàðøûñûíäà èøëÿíìÿäÿ
îëàí éàòàãëàðäà èñòèñìàðûí èíòåíñèâëÿøäèðèëìÿñè, éåíè ãóéóëàðûí ãàçûëìàñû, ëàçûìè òÿìèð-áÿðïà èøëÿðè àïàðìàãëà êþùíÿ ãóéóëàðûí èñòèñìàð ôîíäóíà äàõèë åäèëìÿñè âÿ ñ.
ìÿñÿëÿëÿð áàøëûúà âÿçèôÿëÿð êèìè ãîéóëìóøäóð. Ïðîãðàìà óéüóí îëàðàã, íåôò÷èëÿð
äÿíèç âÿ ãóðó éàòàãëàðûíäà ùàñèëàòûí àðòûðûëìàñû ö÷öí áöòöí èìêàíëàðû òàì ñÿôÿðáÿð
åäèð, ñÿéëÿðèíè ÿñèðýÿìèðëÿð. Þòÿí èëèí ùàñèëàò ýþñòÿðèúèëÿðè äÿ áóíó òÿñäèã åäèð. Ýþðöëìöø ýåîëîæè-òåõíèêè, ãàçìà, òèêèíòè èøëÿðèíèí íÿòèúÿñèäèð êè, 2013-úö èëäÿ øèðêÿò öçðÿ íåôò ùàñèëàòû òàïøûðûüûíà 100,8 %, ãàç
ùàñèëàòû òàïøûðûüûíà èñÿ 105,9 % ÿìÿë
îëóíìóø, òàïøûðûãäàí ÿëàâÿ 64,9 ìèí òîí
íåôò, 395,1 ìëí. êóáìåòð ãàç ùàñèë åäèëìèøäèð. Úàðè èëèí 8 àéëûã ýþñòÿðèúèëÿðè äÿ ñåâèíäèðèúèäèð. 2014-úö èëäÿ þëêÿ öçðÿ 41,2
ìëí. òîí íåôò, 28,8 ìëðä. êóáìåòð ãàç ùàñèë åäèëìÿñè íÿçÿðäÿ òóòóëóð. Ñåíòéàáð àéûíàäÿê 28,6 ìëí. òîí íåôò, 20,4 ìëðä. êóáìåòð ãàç ÷ûõàðûëìûøäûð. Ùàñèë îëóíìóø íåôòèí 5,6 ìëí. òîíó, ãàçûí èñÿ 5 ìëðä. êóáìåòðè ÀÐÄÍØ-íèí ïàéûíà äöøìöøäöð.
ÀÐÄÍØ-íèí ñòðàòåæè ÿùÿìèééÿòÿ ìàëèê
íåôò-ãàç åìàëû âÿ íåôò-êèìéà êîìïëåêñè
äÿ éöêñÿê òåìïëÿðëÿ èíêèøàô åäèð. Åìàë âÿ
êèìéà ìöÿññÿëÿðèíäÿ þëêÿíèí ìöùÿððèê
éàíàúàãëàðûíà, ñöðòêö éàüëàðûíà, íåôò-êèìéà ìÿùñóëëàðûíà òÿëÿáàòû þäÿíèëèð, èõðàú
þùäÿëèêëÿðè éåðèíÿ éåòèðèëèð. Ëàêèí þëêÿäÿ
ýåäÿí ñöðÿòëè ñîñèàë-èãòèñàäè éöêñÿëèø ïðî-
ñåñëÿðè áó êîìïëåêñäÿ ðàäèêàë äÿéèøèêëèêëÿð àïàðûëìàñûíû çÿðóðÿòÿ ÷åâèðìèøäèð. Äàõèëè áàçàðäà àâòîìîáèë éàíàúàãëàðûíûí
êåéôèééÿòèíèí äàùà äà éöêñÿëäèëìÿñè ö÷öí
þëêÿíèí íåôò åìàëû ìÿùñóëëàðûíà îëàí òÿëÿáàòûíûí ÿñàñ ùèññÿñèíèí òÿìèí îëóíäóüó
Ùåéäÿð ßëèéåâ àäûíà ÁÍÅÇ-äÿ ÿñàñëû ðåêîíñòðóêñèéà èøëÿðèíèí àïàðûëìàñûíà áàøëàíûëìûøäûð. Åéíè çàìàíäà ìöàñèð ñòàíäàðòëàðà úàâàá âåðÿí ìÿùñóëëàð èñòåùñàë åäÿ
áèëÿúÿê, éåíè íÿñèë ðÿãàáÿòÿ äàâàìëû ÍåôòÃàç Åìàëû âÿ Íåôò-Êèìéà Êîìïëåêñèíèí
(ÍÃÍÊ) èíøà åäèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ èøëÿð
äÿ ñöðÿòëÿíäèðèëìèøäèð. Ãàðøûäàêû èëëÿð ö÷öí
Àçÿðáàéúàí èãòèñàäèééàòûíûí ÿí âàúèá, áþéöê âÿ óçóíìöääÿòëè ëàéèùÿñè îëàí ÍÃÍÊ
þëêÿíèí éàíàúàã-åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíèí
ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíÿ, èõðàú ïîòåíñèàëûíûí ýöúëÿíäèðèëìÿñèíÿ âÿ åêîëîæè âÿçèééÿòèí ÿùÿìèééÿòëè äÿðÿúÿäÿ éàõøûëàøäûðûëìàñûíà èìêàí éàðàäàúàãäûð.
- Íåôò ñÿíàéåìèçèí óüóðëàðû õàëãûìûçûí ìàääè ðèôàù ùàëûíûí éöêñÿëäèëìÿñèíÿ õèäìÿò åäèð. Äþâëÿòèìèçèí
áó ñèéàñÿòèíèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíäÿ äàíûëìàç ðîëó îëàí ÀÐÄÍØ-íèí
þëêÿäÿ ðåàëëàøäûðûëàí ñîñèàë ëàéèùÿëÿðäÿ èøòèðàêû áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðìÿíèçè õàùèø åäèðèê.
- ÀÐÄÍØ-íèí ñîñèàë ñàùÿäÿ ýþðäöéö
òèêèíòè-ãóðóúóëóã èøëÿðèíÿ ðåñïóáëèêàíûí,
äåìÿê îëàð, áöòöí áþëýÿëÿðèíäÿ ðàñò ýÿëìÿê ìöìêöíäöð. Øèðêÿò éåðèíÿ éåòèðäèéè
ñîñèàë ëàéèùÿëÿðäÿ éåíè, äàùà ìöàñèð ñòàíäàðòëàðûí òÿòáèãèíÿ õöñóñè äèããÿòëÿ éàíàøûð. Ëÿíêÿðàí, Øèðâàí, Íàõ÷ûâàí, Áÿðäÿ,
Ýÿíúÿ, Ãàçàõ, Ãÿáÿëÿ, Çàãàòàëà, Ãóáà,
Øàìàõû, Úÿëèëàáàä âÿ Õûçûäà òèêèëèá èñòèôàäÿéÿ âåðèëìèø ðåýèîíàë ìöàëèúÿ-äèàãíîñòèêà ìÿðêÿçëÿðè áóíà áàðèç íöìóíÿäèð. Àâðîïà, Àìåðèêà âÿ Éàïîíèéà øèðêÿòëÿðèíèí
èñòåùñàëû îëàí ÿí ìöàñèð òèááè àâàäàíëûãëàðëà òÿúùèç åäèëìèø, Àçÿðáàéúàí ñÿùèééÿñèíèí èíêèøàôûíäà áöòþâ áèð ìÿðùÿëÿ à÷ìûø,
áþëýÿëÿðèìèçÿ éåíè ñÿùèééÿ õèäìÿòè ìÿäÿíèééÿòè ýÿòèðìèø áó ìÿðêÿçëÿð ãûñà áèð çàìàíäà ÿùàëèíèí åòèìàäûíû ãàçàíìûøäûð.
Øèðêÿò, åéíè çàìàíäà, þëêÿäÿ òÿùñèë ñèñòåìèíèí èíêèøàôûíû äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ ñàõëàéûð, ýÿíú íåôò÷è ìöòÿõÿññèñëÿðèí ùàçûðëàíìàñû ìÿãñÿäè èëÿ ìöõòÿëèô òÿãàöä ïðîãðàìëàðû ùÿéàòà êå÷èðèð. Áèç ìþùòÿðÿì Ïðåçèäåíòèìèç Èëùàì ßëèéåâ úÿíàáëàðûíûí “íåôò
êàïèòàëûíû èíñàí êàïèòàëûíà ÷åâèðÿê!” ÷àüûðûøûíà áþéöê ìÿñóëèééÿòëÿ éàíàøûðûã. Áàêû
Àëè Íåôò Ìÿêòÿáè, Áàêû Èñòåäàäëàð Òÿùñèë
Êîìïëåêñè êèìè éåíè òèïëè òÿäðèñ ìÿðêÿçëÿðèíèí éàðàäûëìàñû, ÀÌÅÀ èëÿ áèðýÿ Åëì
Ôîíäóíóí òÿñèñ îëóíìàñû áó èñòèãàìÿòäÿ
ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ìöùöì ëàéèùÿëÿð ñûðàñûíäàäûð. Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè, ìèëëÿò
âÿêèëè Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí òÿøÿááöñö âÿ
áèëàâàñèòÿ ðÿùáÿðëèéè èëÿ ðåàëëàøäûðûëàí “Éåíèëÿøÿí Àçÿðáàéúàíà éåíè ìÿêòÿá” ïðîãðàìû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Áàëàêÿí, Çàãàòàëà, Ëåðèê, Ãóñàð, Ýîðàíáîé, Àüñó, Ýþéýþë ðàéîíëàðûíäà âÿ Áàêû øÿùÿðèíäÿ îíëàðëà
ìÿêòÿá áèíàñû èíøà åäèëìèø, éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ êîìïëåêòëÿøäèðèëìèøäèð. ßìèíëèêëÿ
äåéÿ áèëÿðèê êè, øèðêÿò Àçÿðáàéúàíûí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàô ïðîñåñëÿðèíäÿ ôÿàëëûüûíû
àðòûðàúàã, òÿùñèëèí, ñÿùèééÿíèí, åëìèí, ìÿäÿíèééÿòèí, èäìàíûí éöêñÿëèøèíÿ òþùôÿëÿð
âåðìÿêäÿ äàâàì åäÿúÿêäèð. ×öíêè áó
ôÿàëèééÿòèí ùÿäÿôè Àçÿðáàéúàíûí äàùà
èøûãëû ýÿëÿúÿéè, õàëãûìûçûí ìàääè ðèôàùûíûí
äóðìàäàí éöêñÿëìÿñèäèð.
Íåôò÷èëÿðèí ÿìÿê øÿðàèòèíèí éàõøûëàøäûðûëìàñû, ñàüëàìëûüû, èñòèðàùÿòè, ñîñèàë-ìÿèøÿò ìÿñÿëÿëÿðè äÿ äàèì äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿäèð. 2007-úè èëäÿí èíäèéÿäÿê åâ íþâáÿñèíÿ äàéàíìûø 2000-äÿí àðòûã íåôò÷è øèðêÿòèìèçèí èíøà åòäèéè éåíè ìÿíçèëëÿðëÿ òÿìèí
åäèëìèøäèð. Íþâáÿäÿ îëàí ÿìÿêäàøëàðûí
éàøàéûø ñàùÿñè èëÿ òÿìèíàòûíû éàõøûëàøäûðìàã ìÿãñÿäè èëÿ “Íåôò÷è” Ìÿíçèë Òèêèíòè
Êîîïåðàòèâè éàðàäûëìûø, ãûñà ìöääÿòäÿ 3
áèíà èíøà åäèëÿðÿê èñòèôàäÿéÿ âåðèëìèøäèð.
Äàùà 3 áèíàäà èñÿ òèêèíòè èøëÿðè äàâàì åòäèðèëèð. Éàõûí âàõòëàðäà Áèáèùåéáÿò ÿðàçèñèíäÿ 600-äÿí ÷îõ àèëÿíèí ìÿíçèëëÿ òÿìèí
îëóíìàñû ö÷öí áöòþâ áèð éàøàéûø êîìïëåêñèíèí èíøà åäèëìÿñèíÿ ùàçûðëàøûðûã. Áóíäàí
áàøãà, ìÿíçèë ó÷îòóíäà îëàíëàðà ôÿðäè
ìÿíçèë òèêèíòèñè ö÷öí äÿ øÿðàèò éàðàäûëûð.
2012-úè èëäÿí ÀÐÄÍØ-äÿ êþíöëëö òèááè
ñûüîðòà ïðîãðàìûíûí òÿòáèãèíÿ áàøëàíûëìûøäûð. Ùàçûðäà øèðêÿòèí áöòöí ÿìÿêäàøëàðû
þëêÿíèí ÿí ìöàñèð õÿñòÿõàíà âÿ òèáá ìöÿññèñÿëÿðèíäÿ òÿúèëè éàðäûì, àìáóëàòîð âÿ
ñòàñèîíàð õèäìÿò, ïðîôèëàêòèê ìöàéèíÿ èëÿ
òÿìèí åäèëèðëÿð. Ïðîãðàìäà íåôò÷èëÿðèí àèëÿ
öçâëÿðèíèí òèááè õèäìÿòëÿ òÿìèíàòûíäà äà
ýöçÿøòëÿð íÿçÿðäÿ òóòóëìóøäóð. Áöòöí
áóíëàð ôÿäàêàð íåôò÷è ÿìÿéèíÿ ìöñòÿãèë
äþâëÿòèìèç âÿ îíóí ìöäðèê ðÿùáÿðè, ìþùòÿðÿì Ïðåçèäåíòèìèç Èëùàì ßëèéåâ úÿíàáëàðû òÿðÿôèíäÿí âåðèëÿí éöêñÿê ãèéìÿòèí
ïàðëàã òÿçàùöðöäöð. Íåôò÷èëÿðèìèç ÿìèíäèðëÿð êè, èíñàí àìèëè áóíäàí ñîíðà äà äèããÿò
ìÿðêÿçèíäÿ îëàúàãäûð.
Ñîíäà Àçÿðáàéúàíûí áöòöí íåôò ñÿíàéåñè èø÷èëÿðèíè, î úöìëÿäÿí þòÿí èëëÿðäÿ éåíè
íåôò ñòðàòåýèéàñûíûí ýåð÷ÿêëÿøìÿñè óüðóíäà áèçèìëÿ ÷èéèí-÷èéèíÿ ÷àëûøìûø õàðèúè òÿðÿôäàøëàðûìûçû øàíëû áàéðàì - “ßñðèí
ìöãàâèëÿñè”íèí èìçàëàíìàñûíûí 20-úè èëäþíöìö ìöíàñèáÿòè èëÿ òÿáðèê åäèðÿì. Èëëÿð êå÷ÿúÿê, íÿñèëëÿð áèð-áèðèíè ÿâÿç åäÿúÿê, ëàêèí
áó èëëÿðäÿ ãàçàíûëìûø íàèëèééÿòëÿð õàëãûìûçûí éàääàøûíäà ÿáÿäè éàøàéàúàãäûð!
4
www.yeniazerbaycan.com
18 ñåíòéàáð 2014-úö èë, úöìÿ àõøàìû / ¹ 169 (4328)
Àçÿðáàéúàíäà äèí-äþâëÿò ìöíàñèáÿòëÿðè
þëêÿ Êîíñòèòóñèéàñûíà ÿñàñëàíûð
Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ìöáàðèç Ãóðáàíëû
Éàñàìàë ðàéîíóíäà äèíè èúìàëàðûí íöìàéÿíäÿëÿðè èëÿ ýþðöø êå÷èðèá
Äöíÿí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû
Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí (ÄÃÈÄÊ) ñÿäðè Ìöáàðèç Ãóðáàíëû Éàñàìàë ðàéîíóíäà äèíè èúìàëàðûí íöìàéÿíäÿëÿðè èëÿ ýþðöø êå÷èðèá.
Ýþðöøäÿí þíúÿ Ìöáàðèç Ãóðáàíëû âÿ
Éàñàìàë ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí
áàø÷ûñû Èáðàùèì Ìåùäèéåâ Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí Öìóììèëëè ëèäåðè, ìöàñèð
ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàíûí ãóðóúóñó
Ùåéäÿð ßëèéåâèí áöñòöíö çèéàðÿò
åäèá, þíöíÿ ýöë äÿñòÿëÿðè ãîéóáëàð.
Òÿäáèðè ýèðèø ñþçö èëÿ à÷àí Éàñàìàë ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû Èáðàùèì Ìåùäèéåâ Äèíè Ãóðóìëàðëà
Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ìöáàðèç Ãóðáàíëûíûí Éàñàìàë ðàéîíóíóí äèíè èúìàëàðûíûí íöìàéÿíäÿëÿðè
èëÿ ýþðöø êå÷èðìÿñèíèí ÿùÿìèééÿòèíè
âóðüóëàéàðàã ãåéä åäèá êè, áó úöð ýþðöøëÿð äèíè èúìàëàðûí ýÿëÿúÿê ôÿàëèééÿòè, èúìàëàð àðàñûíäàêû ìöíàñèáÿòëÿðèí
òÿíçèìëÿíìÿñè, áöòþâëöêäÿ, äèí-äþâëÿò ìöíàñèáÿòëÿðè áàõûìûíäàí ìöùöì
ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð: “Äèíè ìÿñÿëÿëÿð ùÿð çàìàí àêòóàë îëìóøäóð.
Îíà ýþðÿ äÿ áó úöð ìÿñÿëÿëÿðèí
ìöçàêèðÿñè âÿ ùÿëëè þëêÿ èúòèìàèééÿòèíèí äèããÿòèíäÿäèð”.
Àçÿðáàéúàíäà äèíè àçàäëûãëàðûíûí
òÿìèí îëóíäóüóíó äåéÿí Èáðàùèì
Ìåùäèéåâ ÿëàâÿ åäèá êè, þëêÿ Êîíñòèòóñèéàñûíäà äèíè ìÿñÿëÿëÿðÿ äåìîêðàòèê éàíàøìà þç ÿêñèíè òàïûá: “Áóíóíëà éàíàøû, Àçÿðáàéúàí ãöäðÿòëè
äþâëÿòäèð, îíà ýþðÿ äÿ ùå÷ áèð ãðóï
äèíè çÿìèíäÿ ïðîáëåìëÿð, ãàðøûäóðìà éàðàäà áèëìÿç”.
Äàùà ñîíðà ÄÃÈÄÊ-íûí Áàêû øÿùÿðè öçðÿ øþáÿ ìöäèðè Àíàð Êàçûìîâ
÷ûõûø åäÿðÿê Éàñàìàë ðàéîíó ÿðàçèñèíäÿêè äèíè äóðóì, äèíè èúìàëàðûí
ôÿàëèééÿò âÿ âÿçèééÿòè, åëÿúÿ äÿ ìÿñúèä âÿ çèéàðÿòýàùëàðëà áàüëû ìÿëóìàò
âåðèá. “Ðàéîí ÿðàçèñèíäÿ 10 äèíè èúìà äþâëÿò ãåéäèééàòûíà àëûíûá êè,
îíëàðäàí 5-íèí ôÿàëèééÿòè ãàíóíëàð
ÿñàñûíäàäûð. Ìöõòÿëèô äèíè êîíôåññèéàëàðûí éàøàäûüû áþëýÿäÿ èúìàëàð
àðàñûíäà òîëåðàíò ìöíàñèáÿòëÿð
ìþâúóääóð”.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Äèíè
Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ìöáàðèç Ãóðáàíëû èñÿ ÷ûõûøûíäà áèëäèðèá êè, ìöñòÿãèëëèéèìèçèí
áÿðïàñûíäàí ñîíðà õàëãûìûçûí ìèëëèìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèíÿ ãàéûäûøû ïðîñåñè
ñöðÿòëÿíèá. Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè
áó èñòèãàìÿòäÿ Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ìöñòÿñíà õèäìÿòëÿðèíè
ãåéä åäèá âÿ ùàçûðäà Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ ìèëëè-ìÿíÿâè
äÿéÿðëÿðèìèçèí èíêèøàôû èñòèãàìÿòèíäÿ
ýþðöëÿí èøëÿðäÿí äàíûøûá.
Ñîí èëëÿðäÿ þëêÿìèçäÿ ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèìèçÿ äþâëÿò ãàéüûñûíûí äàùà äà àðòäûüûíû äèããÿòÿ ÷àòäûðàí Ìöáàðèç Ãóðáàíëû ÿëàâÿ åäèá êè, ùàçûðäà
Àçÿðáàéúàíäà äèíëÿðàðàñû ìöíàñèáÿòëÿð òîëåðàíòëûüà ñþéêÿíèð: “Þëêÿìèçäÿ äèí-äþâëÿò ìöíàñèáÿòëÿðè ãàíóíëàðà, ÿí ÿñàñû, þëêÿ Êîíñòèòóñèéàñûíà ÿñàñëàíûð. Àçÿðáàéúàíäà äèíè àçàäëûãëàð, î úöìëÿäÿí, âèúäàí
àçàäëûüû òÿñáèò åäèëèá. Þëêÿìèç áåéíÿëõàëã ñÿâèééÿäÿ òîëåðàíòëûã íöìóíÿñè êèìè õàðàêòåðèçÿ îëóíóð”.
Êîìèòÿ ñÿäðè äèããÿòÿ ÷àòäûðûá êè,
áöòöí áóíëàðà áàõìàéàðàã, áÿçè
ãðóïëàð, î úöìëÿäÿí, äèíè èúìàëàð ìö-
âàôèã ãàíóí âÿ ãàéäàëàðû ïîçìàüà
úÿùä åäèðëÿð. “Àçÿðáàéúàí äöíéàäà
Èñëàì äöíéàñûíûí áèð ùèññÿñè, Èñëàì
äèíèíèí éàéûëäûüû þëêÿ êèìè òàíûíûá
âÿ ãÿáóë åäèëèá. Èñëàì áèçèì äèíèìèçäèð, îíà ýþðÿ äÿ êèìñÿ áóðàäà
ìèññèîíåðëèê åäÿ áèëìÿç. Àçÿðáàéúàí ìèññèîíåðëèê ôÿàëèééÿòè ö÷öí
éåð äåéèë. Þëêÿìèçäÿ áó úöð ãàíóíñóç ùàëëàðà, ãåéðè-ãàíóíè ôÿàëèééÿòÿ
ãàðøû ãàíóíëàð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ òÿäáèðëÿð ýþðöëöð âÿ áóíäàí ñîíðà äà ýþðöëÿúÿêäèð. Áóíóíëà éàíàøû, ìààðèôëÿíäèðìÿ èøè àïàðûëûð âÿ äàâàì åòäèðèëÿúÿêäèð”.
“Àçÿðáàéúàí õàëãû ìöäðèê âÿ èíòåëëåêòóàëäûð, îíà ýþðÿ äÿ áó úöð
ùàëëàðû ãÿáóë åòìèð. Àçÿðáàéúàí
äþâëÿòè éåòÿðèíúÿ ýöúëöäöð, þëêÿìèçäÿ èúòèìàè-ñèéàñè ùÿéàòëà éàíàøû, äèí ñàùÿñèíäÿ äÿ ñàáèòëèê ìþâúóääóð”, - äåéÿí Ìöáàðèç Ãóðáàíëû
ÿëàâÿ åäèá êè, Èñëàì äèíè äàõèëèíäÿ áþëöúöëöê éàðàòìàã èñòÿéÿíëÿð ôàêòèêè
îëàðàã Èñëàìà çÿðáÿ âóðìàãëà ìÿøüóëäóðëàð.
Êîìèòÿ ñÿäðè äèíè ìÿðàñèìëÿðèí êå÷èðèëìÿñè ìÿñÿëÿñèíÿ äÿ òîõóíóá. Ìöáàðèç Ãóðáàíëû äåéèá êè, þëêÿäÿ äèíè
ìÿðàñèìëÿðè ãàíóíâåðèúèëèêäÿ äÿ íÿçÿðäÿ òóòóëäóüó êèìè, àíúàã äèí õàäèìëÿðè èúðà åäÿ áèëÿðëÿð: “Áó, äöíéàíûí ùÿð éåðèíäÿ áåëÿäèð. “Äèíè åòèãàä
àçàäëûüû ùàããûíäà” Ãàíóíäà àéäûí
ýþñòÿðèëèá êè, äèíè ìÿðàñèìëÿðè àíúàã ãåéäèééàòû âÿ èúàçÿñè îëàí äèí
õàäèìëÿðè ùÿéàòà êå÷èðÿ áèëÿðëÿð”.
“Áóíëàðëà éàíàøû, éàñ ìÿðàñèìëÿðèíäÿ èñðàô÷ûëûüûí àðàäàí ãàëäûðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ìààðèôëÿíäèðìÿ
òÿäáèðëÿðè äàâàì åòäèðèëèð. Áó ìÿñÿëÿéëÿ ÿëàãÿäàð ìöâàôèã òþâñèéÿëÿð
âåðèëèá. Àðòûã ìààðèôëÿíäèðìÿ òÿäáèðëÿðè âÿ òþâñèéÿëÿð þç íÿòèúÿëÿðèíè
âåðìÿêäÿäèð.
Áèëäèéèìèç êèìè, áöòöí ñÿìàâè
äèíëÿð, î úöìëÿäÿí Èñëàì äèíè èñðàô÷ûëûüà ãàðøû ÷ûõûð. Îíà ýþðÿ äÿ éàñ
ìÿðàñèìëÿðèíäÿ èñðàô÷ûëûüûí àðàäàí
ãàëäûðûëìàñû ìÿñÿëÿñè ìöùöì ÿùÿìèééÿò êÿñá åäèð”, - äåéÿ Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí
ñÿäðè Ìöáàðèç Ãóðáàíëû ÿëàâÿ åäèá.
Òÿäáèðäÿ äèíè èúìàëàðûí íöìàéÿíäÿëÿðè, äèí õàäèìëÿðè ÷ûõûø åäÿðÿê þç
ôèêèðëÿðèíè áèëäèðèáëÿð. Äèíè Ãóðóìëàðëà
Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ìöáàðèç Ãóðáàíëû òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðûíû
ìàðàãëàíäûðàí ñóàëëàðû úàâàáëàíäûðûá.
Íóðëàí ÃßËßÍÄßÐËÈ
Ãóáàäà äèíè èúìàëàð ö÷öí
ðåýèîíàë êîíôðàíñ áàøà ÷àòûá
Ñåíòéàáðûí 17-äÿ Ãóáàäà
Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò
Êîìèòÿñèíèí (ÄÃÈÄÊ) òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ ðåñïóáëèêàíûí øèìàë
áþëýÿñèíäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí
äèíè èúìà ñÿäðëÿðè, èìàì âÿ
àõóíäëàð, åëÿúÿ äÿ ôÿàë äèíäàð
âÿ èëàùèééàò÷ûëàð ö÷öí “Ìèëëè
àäÿò-ÿíÿíÿëÿðèìèç âÿ ìöàñèðëèê” ìþâçóñóíäà èêèýöíëöê ðåýèîíàë êîíôðàíñ áàøà ÷àòûá.
Ðåýèîíàë êîíôðàíñûí ùÿð èêè
èø ýöíöíöí òÿäáèðëÿðèíäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ìèëëÿòëÿðàðàñû, ìóëòèêóëòóðàëèçì âÿ äèíè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ Äþâëÿò ìöøàâèðè õèäìÿòèíèí áàø ìÿñëÿùÿò÷èñè Ìöçÿôôÿð Òàëûáëû èøòèðàê åäèá.
Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à
áèëäèðèáëÿð êè, äþâëÿò-äèí ìöíàñèáÿòëÿðèíèí
äàùà éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ òÿíçèìëÿíìÿñè,
äèíè ìààðèôëÿíäèðìÿ èøèíèí òÿøêèëè âÿ àïàðûëìàñû, ùÿì÷èíèí äèíè èúìàëàðûí úÿìèééÿòäÿ ðàäèêàëèçì ìåéëëÿðèíèí ãàðøûñûíûí
àëûíìàñû âÿ ñîñèàë ïðîáëåìëÿðèí ùÿëëè ïðîñåñèíÿ úÿëá îëóíìàñû ìÿãñÿäèëÿ êå÷èðèëÿí ðåýèîíàë êîíôðàíñûí èêèíúè ýöíö áèð
ñûðà ìàðàãëû ìÿðóçÿëÿðëÿ éàääà ãàëûá.
“ßíÿíÿâè Èñëàì äèíè ðàäèêàëèçìëÿ ìöáàðèçÿäÿ ðåàë àëòåðíàòèâ êèìè” ìþâçóñóíó
ÿùàòÿ åäÿí ïëåíàð èúëàñäà èëê îëàðàã Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñèíèí áþëýÿ ãàçûñû Íàèá Ñÿòòàðîâ “Àçÿðáàéúàíûí øèìàë
áþëýÿñèíäÿ ÿíÿíÿâè Èñëàì” ìþâçóñóíäà
ìÿðóçÿ èëÿ ÷ûõûø åäèá. Íàòèã òàðèõÿí þëêÿìèçäÿ ìþâúóä îëàí Èñëàì äÿéÿðëÿðè, ÿíÿíÿâè ìÿçùÿáëÿð âÿ îíëàð àðàñûíäà îëàí
òîëåðàíòëûã ÿíÿíÿëÿðèíäÿí äàíûøûá.
Ìþâçóíóí äàâàìû îëàðàã Áàêû Èñëàì
Óíèâåðñèòåòèíèí ìöÿëëèìè Àñëàí Ùÿáèáîâ
“ßíÿíÿâè Èñëàì: äèíè ðàäèêàëèçìÿ ãàðøû
ìÿíÿâè ìöäàôèÿ ñèñòåìè” ìþâçóñóíäà
ìÿðóçÿñèíäÿ ñîí èëëÿðäÿ éàéûëàí ãåéðèÿíÿíÿâè, ðàäèêàë äèíè úÿðÿéàíëàðûí ÿíÿ-
íÿâè Èñëàìûí äöçýöí òÿáëèü åäèëìÿñè èëÿ
ãàðøûñûíûí àëûíìàñûíûí âàúèá îëäóüóíó
äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
“Ìèëëè àäÿò-ÿíÿíÿëÿðèìèç: äèíè èúìàëàð
âÿ äèí õàäèìëÿðèìèç” àäëû ïëåíàð èúëàñäà
Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí øþáÿ ìöäèðè Íèéàç Éàãóáîâ “Ìèëëè
ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèìèçèí òÿáëèü îëóíìàñûíäà äèíè èúìàëàðûí éåðè âÿ ðîëó” ìþâçóñóíäàêû ìÿðóçÿñèíäÿ ìèëëè ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèìèçèí òÿáëèü åäèëìÿñè, õöñóñèëÿ
ýÿíúëÿðèìèçèí áó ðóùäà éåòèøìÿñè ö÷öí
äèí õàäèìëÿðèíèí, äèíè èúìàëàðûí ôÿàëèééÿòèíèí âàúèá îëäóüóíó âóðüóëàéûá.
Äèíè Àðàøäûðìàëàð Ìÿðêÿçèíèí èúðà÷û
äèðåêòîðó Íàòèã Ðÿùèìîâ “Äèí õàäèìëÿðèíèí íàòèãëèê ãàáèëèééÿòè âÿ ìîòèâàñèéà
öñóëëàðû” ìþâçóñóíäà ìÿðóçÿñèíäÿ ðóùàíèëÿðèí âÿ äèí õàäèìëÿðèíèí äèíèìèçèí
òÿáëèü åäèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ àïàðäûãëàðû èøäÿ úÿìèééÿòèí àéðû-àéðû ôÿðäëÿðèíèí
õöñóñèééÿòëÿðèíÿ óéüóí ìåòîäëàðäàí èñòèôàäÿ åäèëìÿñèíèí ÿùÿìèééÿòèíè äèããÿòÿ
÷àòäûðûá.
Ôàñèëÿäÿí ñîíðà èøèíè äàâàì åòäèðÿí
êîíôðàíñäà Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí äèíøöíàñëûã åêñïåðòèçàñû, èúòèìàè ìÿñÿëÿëÿð âÿ àíàëèòèê òÿùëèë øþáÿñèíèí ìöäèðè Íàùèä Ìÿììÿäîâóí
“Âÿòÿíïÿðâÿðëèê ìèëëè ìÿíÿâè
äÿéÿð êèìè”, ùÿìèí øþáÿíèí
ìöäèð ìöàâèíè ßëèùåéäÿð Çöëôöãàðîâóí “Äèíè èúìàëàðûí ôÿàëèééÿòè: èìêàíëàð âÿ ïåðñïåêòèâëÿð”, Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñèíèí Ãóáà ðàéîíó öçðÿ ñÿëàùèééÿòëè íöìàéÿíäÿñè, Ãóáà
øÿùÿðè “Ùàúû Úÿôÿð” ìÿñúèäèíèí èìàìû Åëíóð ßôÿíäèéåâèí
“Èñëàìäà Âÿòÿí âÿ äþâëÿò ñåâýèñè” ìþâçóëàðûíäà ìÿðóçÿëÿðè
äèíëÿíèëèá, ôèêèð ìöáàäèëÿñè
àïàðûëûá.
Òÿäáèðäÿ ÷ûõûø åäÿí Ãóáà
ðàéîíóíóí Ãûðûìûçû ãÿñÿáÿ
äàü éÿùóäèëÿðè äèíè èúìàñûíûí ñÿäðè Áîðèñ
Ñèìàíäóéåâ áèëäèðèá êè, Àçÿðáàéúàíäà
áöòöí äèíè èúìàëàð ÿñðëÿð áîéó áèðýÿ òîëåðàíòëûã øÿðàèòèíäÿ éàøàéûáëàð. Áîðèñ Ñèìàíäóéåâ áóíà ìèñàë îëàðàã Àçÿðáàéúàíäà éÿùóäèëÿðèí àäÿò-ÿíÿíÿëÿðèíèí ãîðóíóá ñàõëàíìàñûíäà ìöñÿëìàíëàðûí
áþéöê õèäìÿòëÿðèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðûá. Áèëäèðèá êè, “áóíà ýþðÿ äÿ ìÿí áöòöí éÿùóäèëÿð àäûíäàí Àçÿðáàéúàí õàëãûíà
òÿøÿêêöð åäèðÿì”.
Êîíôðàíñûí áàüëàíûø ìÿðàñèìèíäÿ ÷ûõûø åäÿí ÄÃÈÄÊ-íûí ñÿäð ìöàâèíè Ýöíäöç Èñìàéûëîâ áèëäèðèá êè, äèí õàäèìëÿðè
íþâáÿòè êîíôðàíñëàð ö÷öí îíëàðû ìàðàãëàíäûðàí ìþâçóëàð òÿêëèô åäÿ áèëÿðëÿð.
Áó êîíôðàíñëàðûí ÿñàñ ìÿãñÿäèíèí
òÿêúÿ ìààðèôëÿíäèðìÿ äåéèë, ùÿì äÿ äèíè
èúìàëàðûí òÿøêèëàòëàíäûðûëìàñû âÿ òÿëèìàòëàíäûðûëìàñû îëäóüóíó äèããÿòÿ ÷àòäûðàí
Ý.Èñìàéûëîâ íþâáÿòè áåëÿ òÿäáèðëÿðÿ äèíäàðëàðûí úÿëá åäèëìÿñè ïðîñåñèíäÿ èúìàëàðûí éàõûíäàí èøòèðàêûíûí çÿðóðèëèéèíè âóðüóëàéûá. Áèëäèðèá êè, äèíè èúìàëàð âÿ äèí
õàäèìëÿðè ðåýèîíäàêû äèíè äóðóìó äàùà
éàõøû áèëèð âÿ ýÿíúëÿðèìèçèí äèíè ìààðèôëÿíäèðèëìÿ èñòèãàìÿòèíäÿ ôàéäàëû îëàí áó
úöð òÿäáèðëÿðÿ úÿëá åäèëìÿñè îíëàðûí ýÿëÿúÿê èíêèøàôû ö÷öí ÿùÿìèééÿòëè îëàúàã.
Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíäÿ ÛÂ Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð
Ôîðóìóíà ùàçûðëûã ìÿñÿëÿëÿðè ìöçàêèðÿ åäèëèá
Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíäÿ ÛÂ Áàêû
Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíà ùàçûðëûã ìÿñÿëÿëÿðèíèí ìöçàêèðÿ åäèëìÿñè
ö÷öí ôàêöëòÿ äåêàíëàðûíûí èøòèðàêû èëÿ èúëàñ êå÷èðèëèá.
Óíèâåðñèòåòäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð
êè, èúëàñäà ÁÄÓ-íóí ðåêòîðó, àêàäåìèê
Àáåë Ìÿùÿððÿìîâ ÷ûõûø åäÿðÿê Áàêû
Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìó ùàããûíäà ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðèá. Áèëäèðèá êè, ùÿð èë
Ôîðóìäà éöêñÿê ñÿâèééÿëè äþâëÿò ðÿñìèëÿðè, åëìèí ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðè öçðÿ Íîáåë
ìöêàôàòû ëàóðåàòëàðû, íöôóçëó áåéíÿëõàëã
òÿøêèëàòëàðûí ðÿùáÿðëÿðè, î úöìëÿäÿí äöíéàíûí ñèéàñè, åëìè âÿ ìÿäÿíè åëèòàñûíûí
ýþðêÿìëè íöìàéÿíäÿëÿðè èøòèðàê åäèðëÿð.
Áÿøÿðèééÿòäÿ ìàðàã äîüóðàí ãëîáàë õàðàêòåðëè ìÿñÿëÿëÿðÿ äàèð ýåíèø ñïåêòðëè
äèàëîãëàð, ôèêèð ìöáàäèëÿëÿðè àïàðûëàí Ôîðóìäà áåéíÿëõàëã ìèãéàñäà ùÿëëè çÿðóðè
îëàí àêòóàë ïðîáëåìëÿð ìöçàêèðÿ åäèëÿðÿê ìöâàôèã ãÿðàðëàð âÿ áÿéàííàìÿëÿð
ãÿáóë åäèëèð.
Ðåêòîð ãåéä åäèá êè, Ôîðóìóí ùÿð èë
áèð “äÿéèðìè ìàñà”ñû Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòè òÿðÿôèíäÿí òÿøêèë åäèëèð. Úàðè èëèí îêòéàáð àéûíäà êå÷èðèëÿúÿê Û Ôîðóì ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ÁÄÓ-íóí òÿøêèë åäÿúÿéè “äÿéèðìè ìàñà”íûí ìþâçóñó èñÿ “Èííîâàòèâ èíêèøàôäà ôÿíëÿðàðàñû èíòåãðàñèéàíûí ðîëó”
àäëàíûð.
Ðåêòîð áèëäèðèá êè, ÛÂ Ôîðóì äà ùóìàíèòàð ñàùÿäÿ ýþñòÿðèëÿí áåéíÿëõàëã ñÿéëÿðÿ áþéöê áèð òþùôÿäèð âÿ äöíéàäà òîëåðàíòëûã, äèàëîã, èíñàíëàð âÿ õàëãëàðàðàñû
ãàðøûëûãëû àíëàøìà êèìè äÿéÿðëÿðÿ âÿ áåéíÿëõàëã ùöãóãà ÿñàñëàíàí éåíè âÿ ýöúëö
ãóðóëóøóí éàðàäûëìàñûíà éþíÿëèá. Àðòûã
ÿíÿíÿ ùàëûíû àëìûø áó Ôîðóì ñèéàñè, èíòåëëåêòóàë, åëìè âÿ àêàäåìèê äàèðÿëÿðè,
ìöõòÿëèô þëêÿëÿðäÿí åëèò ãðóïëàðû áèð àðàéà
ýÿòèðèð âÿ áó àìèë þëêÿìèçèí ýöíäÿí-ýöíÿ àðòàí íöôóçóíóí áàðèç íöìóíÿñèäèð.
Äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá êè, “Èííîâàòèâ èíêèøàôäà ôÿíëÿðàðàñû èíòåãðàñèéàíûí ðîëó”
ìþâçóñóíäà “äÿéèðìè ìàñà”äà “Ôÿíëÿðàðàñû èíòåãðàñèéà âÿ ôóíäàìåíòàë âÿ òÿáèÿò
åëìëÿðè ñàùÿñèíäÿ èííîâàñèéàëàð”, “Ôÿíëÿðàðàñû èíòåãðàñèéà ùóìàíèòàð âÿ ñîñèàë
åëìëÿð ñàùÿñèíäÿ èííîâàñèéàëàðûí òÿòáèãè
âàñèòÿñè êèìè” âÿ “Òÿùñèë ìöùèòèíäÿ ôÿíëÿðàðàñû èíòåãðàñèéàíûí ìåòîäîëîæè ïðîáëåìëÿðè” àäëû ö÷ áþëìÿ íÿçÿðäÿ òóòóëóá.
Ãåéä åäèëèá êè, ÛÂ Áàêû Áåéíÿëõàëã
Ùóìàíèòàð Ôîðóìóíóí êå÷èðèëìÿñè èëÿ
ÿëàãÿäàð Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòè Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí ðÿùáÿðè,
àêàäåìèê Ðàìèç Ìåùäèéåâèí ñÿðÿíúàìû
èëÿ òÿñäèã åäèëìèø Òÿäáèðëÿð Ïëàíûíûí èúðàñûíû òÿìèí åòìÿê ö÷öí àðòûã ÁÄÓ-äà
àëòû íÿôÿðäÿí èáàðÿò õöñóñè ãÿðàðýàù éàðàäûëûá. Ãÿðàðýàùûí öçâëÿðè õàðèúè þëêÿëÿðäÿí äÿâÿò åäèëÿí âÿ áó “äÿéèðìè ìàñà”
öçðÿ ãåéäèééàòäàí êå÷ÿí èøòèðàê÷ûëàðëà
ÿëàãÿ éàðàäàðàã îíëàðûí Ôîðóìäà ùàíñû
ìþâçóëàðäà ÷ûõûø åòìÿê èñòÿäèêëÿðèíè àéäûíëàøäûðûá, ùÿì÷èíèí ÁÄÓ âÿ äèýÿð ìö-
ÿññèñÿëÿðäÿí áèð ìàñàäà èøòèðàê åäÿúÿê
íöìàéÿíäÿëÿð àðàñûíäàí ìÿðóçÿ÷èëÿð
ìöÿééÿí åäèëèá. Áó ýöíÿ ãÿäÿð áó “äÿéèðìè ìàñà”äà èøòèðàê åòìÿê ö÷öí àðòûã
25 õàðèúè þëêÿäÿí íöìàéÿíäÿëÿð ãåéäèééàòäàí êå÷èáëÿð. “Äÿéèðìè ìàñà”äà Èñðàèë, Àëáàíèéà, Ñåðáèéà, Ýöðúöñòàí, Éàïîíèéà, Èíýèëòÿðÿ, Àìåðèêà, Àëìàíèéà, Ðóìûíèéà, Ðóñèéà, Áîëãàðûñòàí, Ìÿðàêåø,
Ñóäàí, Ãàçàõûñòàí âÿ Âéåòíàìäàí íöìàéÿíäÿëÿð èøòèðàê åäÿúÿêëÿð. Ãîíàãëàð
àðàñûíäà Íîáåë ìöêàôàòû ëàóðåàòëàðû, óíèâåðñèòåò ðåêòîðëàðû, ïðîðåêòîðëàð, àêàäåìèéà ïðåçèäåíòëÿðè, èíñòèòóò äèðåêòîðëàðû, àêàäåìèêëÿð, ïðîôåññîðëàð, äîñåíòëÿð, íàçèðëÿð, àýåíòëèê, øèðêÿò ðÿùáÿðëÿðè, ìåäèà íöìàéÿíäÿëÿðè âàð. Þòÿí ôîðóìëàðäà îëäóüó êèìè, áó èë äÿ óíèâåðñèòåò àëèìëÿðèíèí
Íîáåë ìöêàôàò÷ûëàðû ãàðøûñûíäà èííîâàòèâ
òÿäãèãàòëàðëà áàüëû ÷ûõûøëàðû ïëàíëàøäûðûëûð.
Èúëàñäà Ôîðóì ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ õàðèúè þëêÿ óíèâåðñèòåòëÿðè èëÿ ÿìÿêäàøëûã ìÿñÿëÿëÿðèíèí òÿøêèëè âÿ äèýÿð ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôëû
ìöçàêèðÿ åäèëèá.
Íàõ÷ûâàíäà ÌÄÁ þëêÿëÿðèíèí ñÿíàéåäÿ òÿùëöêÿñèçëèê
öçðÿ Äþâëÿòëÿðàðàñû Øóðàñûíûí ÕÛÛ èúëàñû áàøà ÷àòûá
Ñåíòéàáðûí 17-äÿ Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñûíäà
Ìöñòÿãèë Äþâëÿòëÿð Áèðëèéè
(ÌÄÁ) Èúðàèééÿ Êîìèòÿñèíèí
òÿøÿááöñö âÿ Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû Ôþâãÿëàäÿ Ùàëëàð Íàçèðëèéèíèí (ÔÙÍ) òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ ÌÄÁ þëêÿëÿðèíèí ñÿíàéåäÿ òÿùëöêÿñèçëèê öçðÿ Äþâëÿòëÿðàðàñû Øóðàñûíûí ÕÛÛ èúëàñû
þç èøèíè éåêóíëàøäûðûá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, èúëàñà ñÿäðëèê åäÿí Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû Ôþâãÿëàäÿ Ùàëëàð Íàçèðëèéèíèí Ñÿíàéåäÿ Èøëÿðèí Òÿùëöêÿñèç Ýþðöëìÿñè âÿ
Äàü-Ìÿäÿí Íÿçàðÿòè Äþâëÿò Àýåíòëèéèíèí ðÿèñè Ñÿôÿð Ãóðáàíîâ èúëàñûí éåêóí
ãÿðàðûíûí ëàéèùÿñè áàðÿäÿ èøòèðàê÷û äþâëÿòëÿðèí íöìàéÿíäÿëÿðèíè ÿòðàôëû ìÿëóìàòëàíäûðûá.
Èúëàñûí éåêóí ãÿðàðûíûí ëàéèùÿñè ìöçàêèðÿéÿ ÷ûõàðûëûá, òÿêëèôëÿð äÿ íÿçÿðÿ
àëûíìàãëà éåêäèëëèêëÿ ãÿáóë åäèëèá.
Ãÿðàðäà èøòèðàê÷û äþâëÿòëÿð àðàñûíäà
òÿùëöêÿëè èñòåùñàë îáéåêòëÿðèíäÿ ñÿíàéå
òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèí åäèëìÿñè ñàùÿñèí-
äÿ ÿìÿêäàøëûã ÿëàãÿëÿðèíèí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíèí ÿùÿìèééÿòè âóðüóëàíûá. Áó
èñòèãàìÿòäÿ ÿëäÿ åäèëìèø òÿúðöáÿëÿðäÿí
áèðýÿ éàðàðëàíìàüûí þíÿìè ãåéä îëóíóá.
Ñÿíÿääÿ èøòèðàê÷û äþâëÿòëÿðèí ãàíóíâåðèúèëèéèíäÿêè ìöñáÿò äÿéèøèêëèêëÿðèí ÿùÿìèééÿòè ãåéä îëóíìàãëà áÿðàáÿð, íåôò-ãàç
ñàùÿñèíäÿ, î úöìëÿäÿí ìöðÿêêÿá âÿ òÿùëöêÿëè èñòåùñàëàò îáéåêòëÿðèíäÿ òÿùëöêÿñèçëèéèí òÿìèí åäèëìÿñè èëÿ áàüëû ãàðøûëûãëû òÿúðöáÿ ìöáàäèëÿñèíèí áóíäàí ñîíðà äà
êîíêðåò èñòèãàìÿòëÿðäÿ äàâàì
åòäèðèëìÿñèíèí âàúèáëèéè äèããÿòÿ
÷àòäûðûëûá.
Ñîíäà èúëàñûí éåêóí ãÿðàðûíûí èìçàëàíìàñû ìÿðàñèìè
êå÷èðèëèá.
Áóíóíëà äà ÌÄÁ þëêÿëÿðèíèí ñÿíàéåäÿ òÿùëöêÿñèçëèê öçðÿ Äþâëÿòëÿðàðàñû Øóðàñûíûí ÕÛÛ
èúëàñû þç èøèíè áàøà ÷àòäûðûá.
Õàòûðëàäàã êè, Òÿùëöêÿëè èñòåùñàëàò îáéåêòëÿðèíäÿ ñÿíàéå òÿùëöêÿñèçëèéè ñàùÿñèíäÿ
ÿìÿêäàøëûã ùàããûíäà Ñàçèø
2001-úè èë ñåíòéàáðûí 28-äÿ
Ìîñêâàäà ÌÄÁ äþâëÿòëÿðèíèí
ùþêóìÿò áàø÷ûëàðû òÿðÿôèíäÿí ãÿáóë åäèëèá. Áó Ñàçèøèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè ö÷öí
ÌÄÁ þëêÿëÿðèíèí ñÿíàéåäÿ òÿùëöêÿñèçëèê
öçðÿ Äþâëÿòëÿðàðàñû Øóðàñû éàðàäûëûá.
Øóðàíûí èúëàñëàðû ùÿð èë Ñàçèøèí èøòèðàê÷ûñû îëàí äþâëÿòëÿðèí áèðèíäÿ êå÷èðèëèð. Ñÿíÿäÿ ìöâàôèã îëàðàã ÌÄÁ þëêÿëÿðèíèí
ñÿíàéåäÿ òÿùëöêÿñèçëèê öçðÿ Äþâëÿòëÿðàðàñû Øóðàñûíûí ÕÛÛ èúëàñû ñåíòéàáðûí 1617-äÿ Íàõ÷ûâàí Ìóõòàð Ðåñïóáëèêàñûíäà êå÷èðèëèá.
Àçÿðáàéúàí-Àëìàíèéà ïàðëàìåíòëÿðàðàñû ÿëàãÿëÿðè ìöçàêèðÿ åäèëèá
Ñåíòéàáðûí 17-äÿ Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû Ìèëëè Ìÿúëèñèíèí ñÿäð
ìöàâèíè Âàëåù ßëÿñýÿðîâ þëêÿìèçäÿ ñÿôÿðäÿ îëàí Àëìàíèéà
Áóíòåñòàãûíûí èãòèñàäè èíêèøàô êîìèòÿñèíèí ñÿäðè õàíûì Äàãìàð
Âþùðë âÿ èãòèñàäèééàò âÿ åíåðýåòèêà êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ïåòåð Ðàìñàóåð èëÿ ýþðöøöá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, ýþðöøäÿ Â.ßëÿñýÿðîâ Àëìàíèéà âÿ
Àçÿðáàéúàí àðàñûíäàêû ìöíàñèáÿòëÿðäÿí ñþùáÿò à÷ûá. Î, ïàðëàìåíòëÿðàðàñû ÿëàãÿëÿðèí þëêÿëÿðèìèç
àðàñûíäàêû ìöíàñèáÿòëÿðèí äàùà äà
ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíäÿ îéíàäûüû ðîëó
õöñóñè âóðüóëàéûá.
Â.ßëÿñýÿðîâ Ìèëëè Ìÿúëèñèí ôÿàëèééÿòè, Àçÿðáàéúàíäà ñîí 10 èëäÿ ÿëäÿ
åäèëìèø óüóðëàð, ñîñèàë-èãòèñàäè òÿðÿããè, ãåéðè-íåôò ñåêòîðóíóí èíêèøàôû èñòèãàìÿòèíäÿ ýþðöëÿí èøëÿð áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèá.
Ùÿì÷èíèí þëêÿäÿ èíñàí êàïèòàëûíûí
èíêèøàôû ö÷öí ùÿéàòà êå÷èðèëÿí òÿäáèðëÿðäÿí äÿ äàíûøûá.
Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã
Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíÿ òîõóíàí
Â.ßëÿñýÿðîâ ãåéä åäèá êè, áó ìöíàãèøÿ íÿòèúÿñèíäÿ þëêÿìèçèí ÿðàçèñèíèí
20 ôàèçè èøüàë åäèëèá, 1 ìèëéîíäàí ÷îõ
àçÿðáàéúàíëû ãà÷ãûí âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöí âÿçèééÿòèíÿ äöøöá. Áóíà áàõìà-
éàðàã Àçÿðáàéúàí ñöðÿòëÿ èíêèøàô
åäèð, óüóðëó ëàéèùÿëÿðÿ èìçà àòûð.
Â.ßëÿñýÿðîâ âóðüóëàéûá êè, ðåýèîíàë ñöëù âÿ ñàáèòëèéÿ òÿùäèä îëàí
áó ìöíàãèøÿ òåçëèêëÿ ùÿëë åäèëìÿëèäèð, áåéíÿëõàëã èúòèìàèééÿò áóíóí
ö÷öí ñÿéèíè àðòûðìàëûäûð. Àçÿðáàéúàí ùàããûíäà ôèêèð ñþéëÿéÿðêÿí
áöòöí áóíëàð íÿçÿðÿ àëûíìàëûäûð.
Äàãìàð Âþùðë Àçÿðáàéúàíäà
ñÿôÿðäÿ îëäóãëàðû ìöääÿòäÿ áèð ñûðà âàúèá ýþðöøëÿð êå÷èðäèêëÿðèíè âÿ
áó ñÿôÿðäÿí çÿíýèí òÿÿññöðàòëà ãàéûäàúàãëàðûíû äåéèá. Þëêÿìèçäÿ ñöðÿòëè
èíêèøàô ïðîñåñëÿðèíè ìöøàùèäÿ åòäèêëÿðèíè âóðüóëàéàí Ä.Âþùðë Àçÿðáàéúàí èëÿ
Àëìàíèéà àðàñûíäà ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ
ñûõ ÿëàãÿëÿðèí éàðàíäûüûíû ñþéëÿéèá.
Ýþðöøäÿ ãàðøûëûãëû ìàðàã äîüóðàí
ìÿñÿëÿëÿð ìöçàêèðÿ îëóíóá.
Àëìàíèéàíûí Àçÿðáàéúàíäàêû ñÿôèðè õàíûì Ùàéäðóí Òåìïåë äÿ ýþðöøäÿ
èøòèðàê åäèá.
Ìèëëè Ìÿúëèñäÿ Áþéöê Áðèòàíèéà ïàðëàìåíòèíèí
íöìàéÿíäÿëÿðè èëÿ ýþðöø êå÷èðèëèá
Ñåíòéàáðûí 17-äÿ Ìèëëè Ìÿúëèñäÿ
Àçÿðáàéúàí-Áþéöê Áðèòàíèéà ïàðëàìåíòëÿðàðàñû ÿëàãÿëÿð öçðÿ èø÷è ãðóïóíóí öçâëÿðè Áþéöê Áðèòàíèéà ïàðëàìåíòèíèí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè èëÿ ýþðöøöáëÿð.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, ýþðöøäÿ èø÷è ãðóïóí ðÿùáÿðè ×èíýèç ßñÿäóëëàéåâ
èêè þëêÿ àðàñûíäà ïàðëàìåíòëÿðàðàñû
ÿëàãÿëÿðèí ôÿàë îëäóüóíó äåéèá.
×.ßñÿäóëëàéåâ Àçÿðáàéúàíäà ñîí èëëÿðäÿ áöòöí ñàùÿëÿðäÿ, î úöìëÿäÿí èãòèñàäè ñàùÿäÿ ìöøàùèäÿ îëóíàí èíêè-
øàôäàí ñþùáÿò à÷ûá. Î, ÅðìÿíèñòàíÀçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíäÿí äàíûøàðàã áèëäèðèá êè, áåéíÿëõàëã èúòèìàèééÿò áó ïðîáëåìèí ùÿëëèíÿ
ëàãåéä éàíàøìàìàëûäûð.
Ìèëëè Ìÿúëèñèí áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð âÿ ïàðëàìåíòëÿðàðàñû ÿëàãÿëÿð
êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ñÿìÿä Ñåéèäîâ
Àçÿðáàéúàí-Áþéöê Áðèòàíèéà ÿëàãÿëÿðèíèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíäÿ ãàíóíâåðèúè îðãàíëàðûí ÿìÿêäàøëûüûíûí ðîëóíäàí
äàíûøûá.
Áþéöê Áðèòàíèéà ïàðëàìåíòèíèí öçâö
Òîíè Áîëäðè þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäàêû äîñòëóã ÿëàãÿëÿðèíè ìÿìíóíëóãëà ãåéä
åäèá. Î, èãòèñàäè ñàùÿäÿ óüóðëó ÿëàãÿëÿðèí ìþâúóä îëäóüóíó, ýÿëÿúÿêäÿ éåíè
èñòèãàìÿòëÿðäÿ ÿìÿêäàøëûüûí ãóðóëìàñû
ö÷öí éàõøû èìêàíëàðûí îëäóüóíó äåéèá.
Ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàí èëÿ Áþéöê
Áðèòàíèéà àðàñûíäà òÿùñèë, êÿíä òÿñÿððöôàòû âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ ÿìÿêäàøëûüûí
éàðàäûëìàñû âÿ ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè ìÿñÿëÿëÿðè ìöçàêèðÿ îëóíóá.
5
www.yeniazerbaycan.com
18 ñåíòéàáð 2014-úö èë, úöìÿ àõøàìû / ¹ 169 (4328)
Õàëãûìûç ùàíñûñà äèíè ãðóïëàðûí, ãåéðè-èñëàìè Êîíñòèòóñèéà Ìÿùêÿìÿñè Ïëåíóìóíóí èúëàñû îëóá
ãðóïëàðûí òÿñèðè àëòûíà äöøìÿéÿúÿê
Ìöáàðèç Ãóðáàíëû: Äèí âàñèòÿñèëÿ áèçèì þëêÿìèçÿ ìöäàõèëÿ
úÿùäëÿðèíèí ãàðøûñû àëûíûá âÿ áóíäàí ñîíðà äà àëûíàúàã
Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò
Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ìöáàðèç Ãóðáàíëû Àçàäëûã ðàäèîñóíà ìöñàùèáÿ âåðèá:
- Ìöáàðèç ìöÿëëèì, êîìèòÿ ðÿùáÿðè êèìè þëêÿäÿ äèíè äóðóìó
íåúÿ äÿéÿðëÿíäèðèðñèíèç? Þëêÿäÿ áó ñàùÿäÿ ùàíñû ïðîáëåìëÿð
âàð? Éàõûí ìöääÿòäÿ ùþêóìÿòÿ áó ïðîáëåìëÿðëÿ áàüëû ùàíñûñà òÿêëèôëÿðèíèç îëàúàãìû?
- Àçÿðáàéúàíäà èúòèìàè-ñèéàñè ñàáèòëèê ìþâúóääóð. Þëêÿìèçäÿ ùÿéàòà
êå÷èðèëÿí ñîñèàë-èãòèñàäè ñèéàñÿò, ìàëèééÿ ñàáèòëèéè, èãòèñàäè ñàáèòëèê áöòþâëöêäÿ ìÿíÿâè-ïñèõîëîæè ñàáèòëèê éàðàäûá. Ùåñàá åäèðÿì êè, äèí ñàùÿñèíäÿ
äÿ ñàáèòëèê âàð. ßëáÿòòÿ, áóíóíëà éàíàøû, ãåéä åòìÿê éåðèíÿ äöøÿð êè, áÿçè õàðèúè äàèðÿëÿðèí òÿñèðè èëÿ þëêÿìèçäÿ
äèí ñàùÿñèíÿ ìöäàõèëÿ åòìÿê èñòÿéÿí
ãðóïëàð âàð. Àíúàã õàëãûìûçûí êå÷äèéè
òàðèõè éîë, äèíè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèìèç,
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí óüóðëó äàõèëè âÿ õàðèúè ñèéàñÿòè Àçÿðáàéúàíûí
ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ òÿùëöêÿñèçëèéèíè òÿìèí åäèá. Î úöìëÿäÿí, äèí âàñèòÿñèëÿ
áèçèì þëêÿìèçÿ ìöäàõèëÿ úÿùäëÿðèíèí
ãàðøûñû àëûíûá âÿ áóíäàí ñîíðà äà àëûíàúàã. Áèçèì õàëãûìûç ùàíñûñà äèíè
ãðóïëàðûí, ãåéðè-èñëàìè ãðóïëàðûí òÿñèðè
àëòûíà äöøìÿéÿúÿê.
- Äåäèíèç êè, Àçÿðáàéúàíà ùàíñûñà õàðèúè äàèðÿëÿðäÿí äèíè òÿñèðëÿðÿ úÿùäëÿð îëóá. Áèëìÿê
îëàðìû, ùàíñû õàðèúè äàèðÿëÿðäèð,
îíëàðûí àðõàñûíäà äóðàí ùàíñû
ãöââÿëÿðäèð?
- Ìÿí õàðèúè äàèðÿëÿð äåäèêäÿ õàðèúè äþâëÿòëÿðè íÿçÿðäÿ òóòìóðàì. Àçÿðáàéúàíûí áöòöí þëêÿëÿðëÿ íîðìàë èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòè âàð, Åðìÿíèñòàí èñòèñíà îëìàãëà. Õàðèúè äàèðÿëÿð äåäèêäÿ
îíëàðû áèð íå÷ÿ ãðóïà áþëÿ áèëÿðèê. Áèð
õàðèúè äàèðÿ âàð êè, äåìîêðàòèéà ïÿðäÿñè àëòûíäà ìöõòÿëèô þëêÿëÿðÿ òÿçéèã
åòìÿê èñòÿéèðëÿð. Èêèíúè ãðóï äèíäÿí
áèð âàñèòÿ êèìè èñòèôàäÿ åòìÿêëÿ ìöÿééÿí ÿðàçèëÿðÿ ýèðìÿéÿ úÿùä åäèðëÿð.
Áó úöð ãðóïëàðû Éàõûí Øÿðãäÿ ìöøàùèäÿ åäèðèê. Äèíäÿí ïÿðäÿ êèìè èñòèôàäÿ åäèá òåððîð ÿìÿëèééàòëàðû ùÿéàòà
êå÷èðèðëÿð. Î ãðóïëàðûí áÿçèëÿðèíèí
Ãÿðáäÿêè ìÿðêÿçëÿðëÿ áàüëû îëäóüó,
ýåîïîëèòèê ìàðàã íàìèíÿ áþéöê äþâëÿòëÿðèí ùèìàéÿñè àëòûíäà ôÿàëèééÿò
ýþñòÿðäèéè àøêàðà ÷ûõûð. ßëáÿòòÿ, áó
úöð ãðóïëàð Àçÿðáàéúàíà äà ìöäàõèëÿ
åòìÿê, áóðàäà þçöíÿ éåð òàïìàã âÿ
éà Àçÿðáàéúàí ÿðàçèëÿðèíäÿí áàøãà
þëêÿéÿ éîë òàïìàã íèééÿòèíäÿäèðëÿð.
Àçÿðáàéúàíûí ìöñòÿãèëëèéèíèí èëê èëëÿðèíäÿ þëêÿìèçèí ñîñèàë-èãòèñàäè ÷ÿòèíëèêëÿðèíäÿí èñòèôàäÿ åäÿðÿê ÿðàçèìèçÿ
ýèðèá áóðàäà ìþùêÿìëÿíìÿéÿ äÿ
úÿùä åäèáëÿð. Àììà Àçÿðáàéúàí
ýöúëöäöð. Îíà ýþðÿ äÿ Àçÿðáàéúàí
ùàíñûñà õûðäà ãðóïëàðûí ìèññèîíåðëèê
ìÿðêÿçè âÿ éà ìÿêàíû äåéèë.
- Àììà êîíêðåò àä ÷ÿêìÿäèíèç...
- Áó ýöí ãåéðè-èñëàìè ãðóïëàð, úÿ-
ðÿéàíëàð ùàíñûäûð? Âÿùùàáèëÿð
äåéèðëÿð áóíëàðà, íóð÷óëàð, äÿâÿò÷èëÿð, ñöëåéìàí÷ûëàð... Ìöõòÿëèô àä
àëòûíäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèðëÿð. Îíëàð
ùàìûñû òåððîð÷ó äåéèë, ìààðèôëÿíäèðìÿ àïàðàíëàð äà âàð.
- Ìöáàðèç ìöÿëëèì, éåðè ýÿëìèøêÿí, ñîí çàìàíëàð ìÿòáóàò íóð÷óëàðäàí ÷îõ éàçûð. Îíëàðûí ùÿáñèíäÿí, ñûõûøäûðûëìàñûíäàí, èøäÿí ÷ûõàðûëìàñûíäàí. Ùÿòòà éöêñÿê ÷èíëè ìÿìóðëàðûí - Åëíóð Àñëàíîâóí,
Åëøàä Èñýÿíäÿðîâóí àäû ÷ÿêèëèð. Áó ìÿñÿëÿéÿ àéäûíëûã ýÿòèðÿðäèíèç êîìèòÿ ðÿùáÿðè êèìè.
- Åëìè-íÿçÿðè, ñèéàñè ìþâçóëàðäà
ñèçèíëÿ èñòÿíèëÿí ãÿäÿð äàíûøà áèëÿðÿì. Äåäè-ãîäó õàðàêòåðëè ñóàëëàðà
úàâàá âåðìèðÿì.
- Éÿíè íåúÿ ùåñàá åäèðñèíèç:
íóð÷óëàð áó ýöí Àçÿðáàéúàíäà
ðåàë òÿùëöêÿ ñàéûëà áèëÿðìè?
- Àçÿðáàéúàí ö÷öí, ìöñòÿãèëëèéèìèç ö÷öí úèääè òÿùëöêÿ òþðÿäÿúÿê êÿíàð âÿ éà äàõèëè ãöââÿ ýþðìöðÿì.
- Ñîí ýöíëÿð ñèçèí òÿøÿááöñöíöçëÿ éàñ ìÿðàñèìëÿðè èëÿ áàüëû
ìöçàêèðÿëÿð à÷ûëûá. Êèìè ùåñàá
åäèð êè, éàñëàðäà, äîüðóäàí äà,
èñðàô÷ûëûã âàð âÿ äþâëÿò äÿ áó
ìÿñÿëÿíè òÿíçèìëÿìÿëèäèð, êèìè
äÿ äöøöíöð êè, áó, þçÿë ùÿéàòà
ìöäàõèëÿäèð. Éÿãèí, ñèçÿ äÿ ìÿëóìàòëàð ýÿëèð, éåðëÿðäÿ áÿçÿí
éàñ ìÿðàñèìëÿðèíÿ ñÿðò ìöäàõèëÿëÿð îëóð, éàñ ìÿðàñèìëÿðè äàüûäûëûð. Áó éþíäÿ êîíêðåò ãÿðàðëàð, ðÿñìè ýþñòÿðèø îëà áèëÿðìè?
- Áèðèíúèñè, ìöòÿõÿññèñëÿð äåéèðëÿð
êè, áóíóí àäûíû “éàñ” éîõ, “äÿôí ìÿðàñèìè” ãîéàã. Ìþâãåéèìèç áóäóð êè,
êîíñåíñóñ íÿòèúÿñèíäÿ éåíèëèêëÿð èðÿëè
ñöðÿê. Ñþùáÿò íÿäÿí ýåäèð? “ÃóðàíèÊÿðèì”äÿ áèðáàøà ýþñòÿðèø éîõäóð êè,
äÿôíäÿí ñîíðà éåìÿê îëñóí. Î êè ãàëäû äÿôíëÿ áàüëû, î äà àéäûí ýþñòÿðèëèá.
Ùÿìèí ìÿðàñèì 3 ýöíäÿí àðòûã ÷ÿêìÿìÿëèäèð, áóíóíëà áàüëû ùÿäèñ äÿ âàð.
Áó ýöí õàëãûí áþéöê ÿêñÿðèééÿòè
äÿôí ìÿðàñèìëÿðèíèí ñàäÿëÿøäèðèëìÿñèíè èñòÿéèð, ìöçàêèðÿëÿð, ìÿòáóàòäàêû
éàçûëàð äà áóíó ýþñòÿðèð. Áèç äÿ äåéèðèê êè, éàñ ìÿðàñèìëÿðè 3 ýöíäÿí àðòûã
äàâàì åòìÿñèí. ßí áþéöê áîðú äÿôíäÿ èøòèðàê åòìÿê, ùàããûíû ùàëàë åòìÿêëÿ èøèíè áèòèðìÿêäèð. Áÿçÿí úÿíàçÿéÿ
ãàòûëìàéàí àäàì éåìÿê éåéèð, “áàøûí
ñàü îëñóí” äåéèá ýåäèð. Áó, áîðú äåéèë.
Áèð èíñàíû ìèíëÿðëÿ àäàì òàíûéà áèëÿð.
Î äåìÿê äåéèë êè, îíëàðûí ùàìûñû éöçëÿðëÿ êèëîìåòð ìÿñàôÿ ãÿò åäèá ìÿðàñèìÿ ýåòìÿëèäèð. Ñèç ãÿçåòäÿ, òåëåôîíëà,
ñîñèàë øÿáÿêÿäÿ áàøñàüëûüû âåðÿ áèëÿðñèíèç. Þëêÿìèçäÿêè ïðàâîñëàâëàðû, êàòîëèêëÿðè, éÿùóäèëÿðè äÿ áóíà ÷àüûðûðûã.
- Êîíêðåòëÿøäèðÿê. Äåìÿëè, ýÿëÿí ãîíàãëàðûí ñàéûíäà âÿ âàõòëà áàüëû ìÿùäóäèééÿò îëà áèëÿð?
Äåäèíèç 3 ýöíäÿí àðòûã äàâàì
åòìÿñèí...
- Ùå÷ êèì ãîíàãëàðûí ñàéûíà ìÿùäóäèééÿò ãîéìóð. Äÿôí ìÿðàñèìè ãàíóíëà òÿíçèìëÿíìèð. ßââÿëëÿð ãûçëàðû
ÿðÿ âåðÿíäÿ “áàøëûã” àëûíûðäû, ñîíðà
áó, þç-þçöíÿ àðàäàí ãàëõäû. Åë ìÿðàñèìëÿðè ãàíóíëà òÿíçèìëÿíìèð. Àììà
äÿôí ìÿðàñèìëÿðèíèí èêèíúè ùèññÿñè
ãàíóíëà òÿíçèìëÿíÿúÿê. Ãÿáèðèñòàíëûãëàð, ãÿáèð äàøëàðû, ãÿáèðöñòö àáèäÿëÿð, äÿôíèí èúðàñû âÿ ñ. áàüëû ãàíóí ëàéèùÿñè âàð âÿ èíøàëëàù, Ìèëëè Ìÿúëèñÿ
òÿãäèì åäèëÿúÿê. Àíúàã éàñ ìÿðàñèìëÿðè ãàíóíëà òÿíçèìëÿíìèð. Áèç,
ñàäÿúÿ, òþâñèéÿ âåðèðèê.
- Äåäèíèç àäÿòëÿð ãàíóíëà òÿíçèìëÿíìèð. Àììà ñèçèí ÷ûõûøû-
íûçäàí ñîíðà éåðëÿðäÿ éàñ ìÿðàñèìëÿðèíÿ èúðà ãóðóìëàðûíûí
êîáóä ìöäàõèëÿñè ùàëëàðû îëäó.
- Áèç àðàøäûðäûã. Ìÿëóì îëäó êè,
áÿçÿí êèìëÿðñÿ àõóíäóí, èìàìûí
òþâñèéÿñèíè ãÿáóë åäèá, áÿçÿí äÿ ãÿáóë åòìÿéèáëÿð. Êèìñÿ ÷ûõûá èúðà íöìàéÿíäÿñèíÿ äåéèá êè, ñÿí êèìñÿí,
áèç ñÿíèí òþâñèéÿíè ãÿáóë åòìèðèê. Áèç
äÿ òàïøûðìûøûã êè, ùÿìèí àäàìëàðëà
èøèíèç îëìàñûí, òîõóíìàéûí. Çàìàí
þç ñþçöíö äåéÿúÿê. Áóðàäà êîáóä
ìöäàõèëÿäÿí éîõ, òþâñèéÿäÿí ñþùáÿò
ýåäèð.
- Éåíè ãàíóí ëàéèùÿñè ùàãäà
ìÿëóìàò âåðÿðäèíèç.
- Ïàéûçäà ìöçàêèðÿëÿð åäèëÿúÿê,
ëàéèùÿäÿ äÿãèã ýþñòÿðèëÿúÿê: ìÿçàðëûã
íåúÿ îëìàëûäûð, äÿôí ùàíñû ñààòäà êå÷èðèëìÿëèäèð, ãÿáèð äàøû íåúÿ îëìàëûäûð,
îíóí þë÷öëÿðè íåúÿ îëìàëûäûð... Éÿíè
ãÿáèðèñòàíëûüà éåíèëèê ýÿòèðèëìèð. Ãÿáèð
äàøëàðû áèð-áèðèíäÿí ôÿðãëÿíìÿéÿúÿê,
ñàäÿúÿ. Áèç ãÿáèðöñòö àáèäÿëÿðè ýþòöðìÿéÿúÿéèê, éÿíè èíäèéÿäÿê ãîéóëàíëàð ãàëàúàã.
Áèð äÿ ìèëëÿò ãàðøûñûíäà õèäìÿòëÿðè îëàíëàðûí ãÿáèðöñòö àáèäÿëÿðè ãîéóëìàëûäûð, áó, íîðìàëäûð. Áóíäàí áàøãà, ãàíóíäà ãÿáèð éåðëÿðè, âÿôàò
åäÿíëÿðèí àèëÿëÿðèíÿ âÿñàèò âåðèëìÿñè
äÿ ÿêñèíè òàïàúàã. Áèçèì áàøëàäûüûìûç èø êàìïàíèéà äåéèë, ìÿãñÿäéþíëö ñèéàñÿòäèð. Éîçóðëàð êè, ùþêóìÿò
àäàìëàðûí áèð éåðÿ éûüûøìàñûíû èñòÿìèð. Àâàì-àâàì äàíûøûðëàð. Íÿðèìàíîâ, Ìèðçÿ Úÿëèë ñàü îëñàéäû, áóíëàðû
ÿëÿ ñàëàðäû... Êèìñÿ áó ìÿñÿëÿíè ñöâàðè ãûëûíúëà ùÿëë åòìÿê èñòÿìèð. Éàñ
ìÿðàñèìëÿðè ãàäàüàí äåéèë, áèç ìÿðàñèì åâëÿðèíèí ñàéûíûí àðòìàñûíû èñòÿéèðèê, áÿëÿäèééÿëÿðèí ìÿðàñèì åâëÿðè
îëà áèëÿð.
- Âÿ ñîíäà... Àçÿðáàéúàíäàí
ÈØÈÄ-ÿ ãîøóëàíëàð ùàãäà âàõòàøûðû ìÿòáóàòäà, ñîñèàë øÿáÿêÿëÿðäÿ ìÿëóìàòëàð ýåäèð. Áóíó
àðàøäûðûðñûíûçìû?
- Áèçèì õöñóñè õèäìÿò îðãàíëàðû
áóíóíëà úèääè ìÿøüóë îëóðëàð. Åéíè
çàìàíäà, Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ
Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí éåðëè øþáÿëÿðè áóíóíëà ìÿøüóëäóðëàð. Ùÿìèí øþáÿëÿð
ùöãóã-ìöùàôèçÿ îðãàíû äåéèë, òÿáèè êè.
Áèçèì ñèëàùûìûç ñþçäöð. Áèç ùàíñûñà
ýÿíúèí áèð ãðóïà ãîøóëóá ýåòìÿñè âÿ
ñ. ùàãäà ìÿëóìàò àëäûãäà ïðîôèëàêòèê
ñþùáÿòÿ öñòöíëöê âåðèðèê. Èçàù åäèðèê
êè, Ñóðèéàäà áàø âåðÿíëÿð äèí ñþùáÿòè
äåéèë, ÈØÈÄ äèí àëòûíäà ïÿðäÿëÿíìèø
òåððîð÷ó ãðóïäóð. Îíóí àðõàñûíäà
Ãÿðáäÿêè áÿçè ìÿðêÿçëÿð, ýåîïîëèòèê
ìàðàãëàð, íåôò ìàôèéàñû, áÿçÿí äÿ
äþâëÿòëÿðèí ìàðàãëàðû äàéàíûð, ÈØÈÄ Èñëàìà çÿðáÿäèð...
Àçÿðáàéúàíäàí ÈØÈÄ-ÿ ýåäÿí äÿ
áèëìÿçëèêäÿí ýåäèð, ìöÿééÿí ãðóïëàðûí òîðóíà äöøöá âÿ éà ìàúÿðà àõòàðûð. Ñàô öðÿêëÿ èíàíûá ýåäèðñÿ, î áèëñèí
êè, áó, äèí ìÿñÿëÿñè äåéèë. Áèçèì èäìàí÷ûìûç 23 ñàíèéÿäÿ åðìÿíèíèí êöðÿéèíè éåðÿ âóðóá ÿñýÿðè ñàëàì âåðäè.
Åðìÿíèéÿ áóíäàí áþéöê èäåîëîæè øèëëÿ
âóðìàã îëìàçäû. Áèçèì èäìàí÷û ÷îõ
áþéöê ùÿðÿêÿò åòäè. Ìÿí ÷îõ ëÿççÿò
àëäûì áóíäàí. Áóäóð ùÿðÿêÿò. Éîõñà
ùàíñûñà þëêÿäÿ ýåîïîëèòèê ìöáàðèçÿíèí ãóðáàíûíà ÷åâðèëèðñÿíñÿ, ñÿí äèíäÿí õÿáÿðñèçñÿí.
- ÈØÈÄ-ÿ ãîøóëìàã èñòÿéÿíëÿðäÿí íÿ ãÿäÿðèíè ôèêðèíäÿí äàøûíäûðìûñûíûç? Áåëÿ ñòàòèñòèêà
âàð?
- Áóíóíëà õöñóñè õèäìÿò îðãàíëàðû
úèääè, ñÿìÿðÿëè ìÿøüóë îëóð. Áèçäÿ î
äåäèéèíèç ñòàòèñòèêà âàð, àììà áó,
ìÿòáóàòà à÷ûãëàìàã ö÷öí äåéèë..
Åëìàí Ìåùäèéåâ: Ñûüîðòàåäÿíëÿðèí ÄÑÌÔ-éÿ
òÿãäèì åòäèéè ùåñàáàò ôîðìàëàðûíûí ñàéû àçàëäûëûð
Äþâëÿò Ñîñèàë Ìöäàôèÿ Ôîíäóíäà
(ÄÑÌÔ) ñûüîðòàåäÿíëÿðèí òÿãäèì åòäèéè
ùåñàáàò ôîðìàëàðûíûí öìóìè ñàéûíûí
àçàëäûëìàñû èìêàíëàðû íÿçÿðäÿí êå÷èðèëèð.
Áó áàðÿäÿ ÊÈÂ íöìàéÿíäÿëÿðèíÿ à÷ûãëàìàñûíäà ìÿëóìàò âåðÿí ÄÑÌÔ-íèí ñÿäðè Åëìàí Ìåùäèéåâ áèëäèðèá êè, ùåñàáëàíìûø âÿ þäÿíèëìèø ìÿúáóðè äþâëÿò ñîñèàë
ñûüîðòà ùàãëàðû âÿ ôÿðäè ó÷îò ìÿëóìàòëàðûíà äàèð èêè ìöõòÿëèô ùåñàáàò ôîðìàñûíûí
ôÿðäè ó÷îò ïðèíñèïè ÿñàñûíäà áèðëÿøäèðèëÿðÿê,âàùèä ðöáëöê ùåñàáàòëà ÿâÿç åäèëìÿñè íÿçÿðäÿ òóòóëóð.
ÄÑÌÔ ñÿäðè äèããÿòÿ ÷àòäûðûá êè, Ôîíäà òÿãäèì åäèëÿí ùåñàáàòëàðëà áàüëû
ãåéä åäèëÿí éåíèëèê áèð òÿðÿôäÿí ñûüîðòàåäÿíëÿð ö÷öí ùåñàáàòëàðûí òÿãäèì îëóíìàñû ïðîñåñèíèí ñàäÿëÿøäèðèëìÿñèíÿ âÿ
ùåñàáàòëàðûí ñàéûíûí àçàëäûëìàñûíà, äèýÿð òÿðÿôäÿí èñÿ âÿòÿíäàøëàð ö÷öí ôÿðäè
ó÷îò ìÿëóìàòëàðûíû ðöáëöê ÿëäÿ åòìÿêëÿ
þç èøÿýþòöðÿíëÿðè öçÿðèíäÿ äàùà îïåðàòèâ èúòèìàè íÿçàðÿò èìêàíëàðûíûí éàðàäûëìàñûíà õèäìÿò åäÿúÿêäèð.
Å.Ìåùäèéåâ ÿùàëèéÿ âÿ ñûüîðòàåäÿíëÿðÿ ýþñòÿðèëÿí õèäìÿòëÿðèí êåéôèééÿòèíèí
äàèì éàõøûëàøäûðûëìàñûíûí ÿñàñ ïðèîðèòåò
îëäóüóíó ãåéä åäÿðÿê, íþâáÿòè èíêèøàô
ìÿðùÿëÿñèíäÿ ôÿðäè ó÷îò ñèñòåìèíèí äàùà
äà òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ èñëàùàòëàðûí äàâàì åòäèðèëÿúÿéèíè âóðüóëàéûá.
Ôÿðäè ó÷îò - Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû ãàíóíâåðèúèëèéèíÿ óéüóí ÿìÿê ïåíñèéàëàðûíûí âÿ äèýÿð ñîñèàë ìöäàôèÿ ùöãóãëàðûíûí òÿìèí åäèëìÿñè ö÷öí ùÿð áèð ñûüîðòàîëóíàí ùàããûíäà ìÿëóìàòëàðûí ó÷îòó-
Ôÿðùàä Àáäóëëàéåâèí ñÿäðëèéè èëÿ
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Êîíñòèòóñèéà Ìÿùêÿìÿñè Ïëåíóìóíóí à÷ûã
ìÿùêÿìÿ èúëàñû îëóá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, èúëàñäà
Ù.Úÿôÿðîâóí øèêàéÿòè öçðÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Àëè Ìÿùêÿìÿñèíèí
Ìöëêè Êîëëåýèéàñûíûí 2012-úè èë 6 ôåâðàë òàðèõëè ãÿðàðûíûí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Êîíñòèòóñèéàñûíà âÿ ãàíóíëàðûíà óéüóíëóüóíóí éîõëàíûëìàñûíà äàèð êîíñòèòóñèéà èøèíÿ áàõûëûá.
Êîíñòèòóñèéà Ìÿùêÿìÿñèíèí Ïëåíóìó èø öçðÿ ùàêèì Ð.Ãâàëàäçåíèí
ìÿðóçÿñèíè, ÿðèçÿ÷èíèí âÿêèëèíèí âÿ
úàâàáâåðÿí îðãàíûí íöìàéÿíäÿñèíèí
÷ûõûøëàðûíû äèíëÿéèá, èøèí ìàòåðèàëëàðûíû
àðàøäûðûá ìöçàêèðÿ åäÿðÿê ãÿðàð ãÿáóë åäèá.
Ãÿðàðäà äåéèëèð êè, Ã.Ìÿùÿððÿìî-
âàíûí Ù.Ùàúûéåâÿ, Ù.Úÿôÿðîâà âÿ äèýÿðëÿðèíÿ ãàðøû ãåéðè-éàøàéûø ñàùÿñèíÿ
äàèð áàüëàíìûø àëüû-ñàòãû ìöãàâèëÿñèíèí, áó àëüû-ñàòãû ìöãàâèëÿñè ÿñàñûíäà
âåðèëìèø øÿùàäÿòíàìÿíèí ëÿüâ îëóíìàñû, ùÿìèí äàøûíìàç ÿìëàêà äàèð
ìöëêèééÿò ùöãóãóíóí áÿðïà åäèëìÿñè
áàðÿäÿ èääèà òÿëÿáèíÿ äàèð ìöëêè èø
öçðÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Àëè
Ìÿùêÿìÿñèíèí Ìöëêè Êîëëåýèéàñûíûí
2012-úè èë 6 ôåâðàë òàðèõëè ãÿðàðû Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Êîíñòèòóñèéàñûíûí 29-úó ìàääÿñèíèí Û, ÛÛ âÿ ÛÛÛ ùèññÿëÿðèíÿ âÿ 60-úû ìàääÿñèíèí Û ùèññÿñèíÿ, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ìöëêè
Ïðîñåññóàë Ìÿúÿëëÿñèíèí 416-úû,
417.1.4-úö, 417.2-úè ìàääÿëÿðèíÿ óéüóí îëìàäûüûíäàí ãöââÿäÿí äöøìöø
ùåñàá åäèëñèí. Èøÿ áó Ãÿðàðà óéüóí
îëàðàã Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû ìöëêè ïðîñåññóàë ãàíóíâåðèúèëèéè èëÿ ìöÿééÿí åäèëìèø ãàéäàäà âÿ ìöääÿòäÿ éåíèäÿí áàõûëñûí.
Ãÿðàð äÿðú åäèëäèéè ýöíäÿí ãöââÿéÿ ìèíèð, ãÿòèäèð, ùå÷ áèð îðãàí âÿ éà
øÿõñ òÿðÿôèíäÿí ëÿüâ îëóíà, äÿéèøäèðèëÿ, éàõóä ðÿñìè òÿôñèð îëóíà áèëìÿç.
Áàêûäà Áåéíÿëõàëã Äÿíèç Íÿãëèééàòû Èø÷èëÿðè
Ùÿìêàðëàð Èòòèôàãû Èúðàèééÿ Êîìèòÿñèíèí èúëàñû êå÷èðèëèá
Ñåíòéàáðûí 17-äÿ Áàêûäà Áåéíÿëõàëã Äÿíèç Íÿãëèééàòû Èø÷èëÿðè Ùÿìêàðëàð Èòòèôàãû Èúðàèééÿ Êîìèòÿñèíèí èúëàñû
êå÷èðèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, èúëàñäàí ÿââÿë Áåéíÿëõàëã Äÿíèç Íÿãëèééàòû Èø÷èëÿðè
Ùÿìêàðëàð Èòòèôàãûíûí âÿ Àçÿðáàéúàí
Ùÿìêàðëàð Èòòèôàãëàðû Êîíôåäåðàñèéàñûíûí ÿìÿêäàøëàðû Ôÿõðè õèéàáàíà ýÿëÿðÿê õàëãûìûçûí Öìóììèëëè ëèäåðè Ùåéäÿð
ßëèéåâèí õàòèðÿñèíè éàä åäèá, ìÿçàðû
þíöíÿ òÿð ýöëëÿð ãîéóáëàð.
Ýþðêÿìëè îôòàëìîëîã àëèì, àêàäåìèê Çÿðèôÿ õàíûì ßëèéåâàíûí âÿ ìÿøùóð åñòðàäà ìöüÿííèñè Ìöñëöì Ìàãîìàéåâèí äÿ õàòèðÿëÿðè éàä îëóíóá, ìÿçàðëàðû öçÿðèíÿ ýöë äÿñòÿëÿðè äöçöëöá.
Ñîíðà Øÿùèäëÿð õèéàáàíûíà ýÿëÿí
èúëàñ èøòèðàê÷ûëàðû Àçÿðáàéúàíûí ìöñòÿãèëëèéè âÿ ÿðàçè áöòþâëöéö óüðóíäà úàíëàðûíäàí êå÷ìèø ãÿùðÿìàí Âÿòÿí þâëàäëàðûíûí ìÿçàðëàðûíû çèéàðÿò åäèáëÿð.
Àçÿðáàéúàí Ùÿìêàðëàð Èòòèôàãëàðû
Êîíôåäåðàñèéàñûíûí ñÿäðè, Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Ñÿòòàð Ìåùáàëûéåâ Èúðàèééÿ
Êîìèòÿñèíèí èúëàñûíû à÷àðàã þëêÿìèçèí
ñîí èëëÿðäÿ ÿëäÿ åòäèéè íàèëèééÿòëÿðäÿí
äàíûøûá, úÿìèééÿòèìèçèí áöòöí ñàùÿëÿðèíäÿêè èíêèøàôû õàòûðëàäàðàã äåéèá:
“Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí àïàðäûüû ìÿãñÿäéþíëö ñîñèàë-èãòèñàäè ñèéàñÿò íÿòèúÿñèíäÿ þëêÿäÿ
ìöùöì ëàéèùÿëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëèá,
ÿùàëèíèí ìàääè ðèôàùû õåéëè éàõøûëàøäûðûëûá. Ðåýèîíëàðûí èíêèøàôû öçðÿ Äþâëÿò ïðîãðàìëàðû óüóðëà ðåàëëàøäûðûëûð,
íÿãëèééàò âÿ éîë èíôðàñòðóêòóðóíà áþéöê èíâåñòèñèéàëàð ãîéóëóð, íÿùÿíý
ñîñèàë ëàéèùÿëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëèð”.
Ñ.Ìåùáàëûéåâ Õÿçÿð äÿíèçèíèí ãÿäèì çàìàíëàðäàí äÿíèç íÿãëèééàò÷ûëàðûíûí ýÿðýèí ÿìÿéèíÿ øàùèäëèê åòäèéèíè
âóðüóëàéàðàã áèëäèðèá êè, Õÿçÿðéàíû þëêÿëÿðèí èãòèñàäè ÿëàãÿëÿðè äÿðèí êþêëÿðÿ
ìàëèêäèð. Õÿçÿðäÿ òèúàðÿò ýÿìè÷èëèéèíèí
èíêèøàôû èëÿ Áàêû áóõòàñûíûí ÿùÿìèééÿòè
õåéëè àðòûá. Éàõûí-óçàã õàðèúè þëêÿëÿðÿ
íåôò ìÿùñóëëàðû ÿñðëÿð áîéó äÿíèç íÿãëèééàòû èëÿ äàøûíûá. Èêèíúè Äöíéà ìöùàðèáÿñè èëëÿðèíäÿ úÿáùÿäÿ èñòèôàäÿ îëóíàí
íåôòèí 75 ôàèçè Áàêûäàí äÿíèç éîëó èëÿ
àïàðûëûá.
Äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá êè, Àçÿðáàéúàí
Ùÿìêàðëàð Èòòèôàãëàðû Êîíôåäåðàñèéàñû
1,6 ìèëéîí öçâö áèðëÿøäèðÿí 27 ñàùÿ âÿ
ñàùÿëÿðàðàñû ùÿìêàðëàð òÿøêèëàòûíäàí
èáàðÿòäèð. Ùÿìêàðëàð Èòòèôàãû òÿøêèëàòëàðû
ðåñïóáëèêàäà ÿùàëèíèí ìÿøüóëëóã ïðîáëåìëÿðè, èø÷èëÿðèí ÿìÿéèíèí ìöùàôèçÿñè
âÿ ùöãóãëàðûíûí ãîðóíìàñû èëÿ áàüëû
ìÿñÿëÿëÿðÿ, åëÿúÿ äÿ öçâëÿðèí òÿøêèëàòëàíìàñûíà õöñóñè äèããÿò éåòèðèð.
Áåéíÿëõàëã Äÿíèç Íÿãëèééàòû Èø÷èëÿðè
Ùÿìêàðëàð Èòòèôàãû Èúðàèééÿ Êîìèòÿñèíèí
ñÿäðè Ýåîðýè Ñòîëéàðåíêî Àçÿðáàéúàíäà ùÿìêàðëàð òÿøêèëàòëàðûíûí ÷îõ èø ýþðäöéöíö, áþéöê íöôóçó îëäóüóíó äåéèá.
Ý.Ñòîëéàðåíêî áèëäèðèá êè, ìÿãñÿäèìèç
àçÿðáàéúàíëû ùÿìêàðëàðûìûçëà ÿëàãÿëÿðè
ýåíèøëÿíäèðìÿê, ãàðøûëûãëû òÿúðöáÿ ìöáàäèëÿñèíäÿí éàðàðëàíìàãäûð.
Èúëàñäà Áåéíÿëõàëã Äÿíèç Íÿãëèééàòû Èø÷èëÿðè Ùÿìêàðëàð Èòòèôàãûíûí õÿòòè èëÿ
ýþðöëÿúÿê èøëÿðäÿí äàíûøûëûá, áó ñàùÿäÿ áèðýÿ ôÿàëèééÿòëÿ áàüëû ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
ßìÿê âÿ ßùàëèíèí Ñîñèàë Ìöäàôèÿñè Íàçèðëèéè âÿ ÃÙÒ-ëÿðÿ Äþâëÿò Äÿñòÿéè
Øóðàñû àðàñûíäà áèðýÿ ÿìÿêäàøëûüà äàèð ìåìîðàíäóì èìçàëàíûá
Ñåíòéàáðûí 17-äÿ ßìÿê âÿ ßùàëèíèí
Ñîñèàë Ìöäàôèÿñè Íàçèðëèéè (ßßÑÌÍ) âÿ
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Ãåéðè-Ùþêóìÿò Òÿøêèëàòëàðûíà Äþâëÿò Äÿñòÿéè Øóðàñû (ÃÙÒÄÄØ)
àðàñûíäà áèðýÿ ÿìÿêäàøëûã ùàããûíäà
àíëàøìà ìåìîðàíäóìó èìçàëàíûá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, èìçàëàíìà
ìÿðàñèìèíè ýèðèø ñþçö èëÿ à÷àí ÿìÿê âÿ
ÿùàëèíèí ñîñèàë ìöäàôèÿñè íàçèðè Ñÿëèì
Ìöñëöìîâ þëêÿìèçäÿ èíñàí ùöãóã âÿ
àçàäëûãëàðûíûí òÿìèíàòû ïðîñåñèíäÿ ãåéðè-ùþêóìÿò òÿøêèëàòëàðû èëÿ ÿìÿêäàøëûüà
õöñóñè þíÿì âåðèëäèéèíè âóðüóëàéûá.
Íàçèðëèéèí ôÿàëèééÿò ñàùÿëÿðèíäÿ
ÃÙÒ-ëÿðëÿ ÿìÿêäàøëûüà òîõóíàí Ñ.Ìöñëöìîâ ÿëèëëèéè îëàí øÿõñëÿðëÿ âÿ ñîñèàë
õèäìÿòëÿ áàüëû ãàíóíâåðèúèëèéèí òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñèíäÿ âÿòÿíäàø úÿìèééÿòëÿðè
èëÿ ÿìÿêäàøëûüûí ðîëóíó ãåéä åäèá. Äèããÿòÿ ÷àòäûðûá êè, áó ýöí ßßÑÌÍ ñîñèàë
õèäìÿòëÿð öçðÿ 20-äÿí ÷îõ èõòèñàñëàøìûø
ÃÙÒ èëÿ ÿìÿêäàøëûã ùÿéàòà êå÷èðèð âÿ
íàçèðëèéèí ñèôàðèøè ÿñàñûíäà îíëàð òÿðÿôèíäÿí ÷îõñàéëû ëàéèùÿëÿð èúðà åäèëèð. Áó ëàéèùÿëÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ þëêÿíèí àéðû-àéðû
áþëýÿëÿðè öçðÿ 1500 íÿôÿðäÿí ÷îõ ñàüëàìëûã èìêàíëàðû ìÿùäóä óøàüà âÿ ñîñèàë òÿùëöêÿëè âÿçèééÿòäÿ îëàí éåòêèíëèê éàøûíà ÷àòìàéàí øÿõñÿ ìöõòÿëèô íþâ ñîñèàë õèäìÿòëÿð, ùÿì÷èíèí ðåàáèëèòàñèéà äÿñòÿéè ýþñòÿðèëèð.
Íàçèð áèëäèðèá êè, ö÷èëëèê ìöääÿò ö÷öí
èìçàëàíàí ìåìîðàíäóì ßßÑÌÍ èëÿ
ÃÙÒ-ëÿðÿ Äþâëÿò Äÿñòÿéè Øóðàñû àðàñûíäà ÿùàëèíèí, î úöìëÿäÿí ñîñèàë ìöäàôèÿéÿ õöñóñè åùòèéàúû îëàí âÿ èøÿ äöçÿëìÿêäÿ ÷ÿòèíëèê ÷ÿêÿí âÿòÿíäàøëàðûí ìÿøüóë-
ëóüóíóí òÿìèí åäèëìÿñè èëÿ áàüëû ïðîãðàì âÿ ëàéèùÿëÿðèí ùàçûðëàíìàñû, ïåøÿ
ùàçûðëûüûíûí ÿìÿê áàçàðûíûí òÿëÿáëÿðèíÿ
óéüóíëàøäûðûëìàñû ñàùÿëÿðèíäÿ ýÿëÿúÿê
ÿìÿêäàøëûã íèééÿòëÿðèíè èôàäÿ åäèð.
Ñ.Ìöñëöìîâ ìåìîðàíäóìà ÿñàñÿí, íàçèðëèêäÿ éàðàäûëàúàã Èúòèìàè Øóðàíûí ôîðìàëàøìàñûíà âÿ ôÿàëèééÿòèíÿ
ÃÙÒ-ëÿðÿ Äþâëÿò Äÿñòÿéè Øóðàñû òÿðÿôèíäÿí äÿñòÿê âåðèëÿúÿéèíè äÿ ãåéä åäèá.
ÃÙÒ-ëÿðÿ Äþâëÿò Äÿñòÿéè Øóðàñûíûí
ñÿäðè Àçàé Ãóëèéåâ ßßÑÌÍ-äÿ øÿôôàôëûã
ÿìñàëûíûí ñîí âàõòëàðäà õåéëè éöêñÿëìÿñèíäÿí, ùÿì÷èíèí íàçèðëèéèí âÿòÿíäàø
úÿìèééÿòëÿðè èëÿ ÿìÿêäàøëûãäà ôÿàë ìþâãå íöìàéèø åòäèðìÿñèíäÿí ñþç à÷ûá. Î,
áó ìåìîðàíäóìóí äþâëÿò ãóðóìëàðû èëÿ
ÃÙÒ-ëÿðÿ Äþâëÿò Äÿñòÿéè Øóðàñû àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüà äàèð èìçàëàíàí èëê ñÿíÿä îëäóüóíó âÿ áóíóí ãåéä îëóíàí ñàùÿäÿ èøëÿðèí äàùà ýåíèø ìöñòÿâèäÿ äàâàì åòìÿñèíÿ èìêàí éàðàäàúàüûíû äèããÿòÿ ÷àòäûðûá. À.Ãóëèéåâ áèëäèðèá êè, ùÿð
èêè ãóðóì áèðýÿ ÿìÿêäàøëûã ïëàíûíûí èøëÿíèá ùàçûðëàíìàñû éîëó èëÿ âÿòÿíäàø úÿìèééÿòè èíñòèòóòëàðûíûí äàâàìëû èíêèøàôûíà
éàðäûì ýþñòÿðÿúÿê. Øÿôôàôëûüûí àðòûðûëìàñû âÿ à÷ûã ùþêóìÿòèí òÿøâèãè èëÿ áàüëû
ôÿàëèééÿòèí òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñèíäÿ áåëÿ
ñÿìÿðÿëè ÿìÿêäàøëûã ÿëàãÿëÿðè ìöùöì
ðîë îéíàéûð.
Ñîíðà Ñ.Ìöñëöìîâ âÿ À.Ãóëèéåâ èêè
ãóðóì àðàñûíäà Áèðýÿ ßìÿêäàøëûã ùàããûíäà Àíëàøìà Ìåìîðàíäóìóíó èìçàëàéûáëàð.
Ùå÷ áèð ãöââÿ Èðàí-Àçÿðáàéúàí ìöíàñèáÿòëÿðèíÿ çÿðÿð âóðà áèëìÿç
íóí òÿøêèëè âÿ àïàðûëìàñûäûð. 1 éàíâàð
2006-úû èë òàðèõäÿí òÿòáèã îëóíàí “ßìÿê
ïåíñèéàëàðû ùàããûíäà” Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ãàíóíóíà ÿñàñÿí, ÿìÿê
ïåíñèéàëàðû ôÿðäè ùåñàáà òîïëàíàí ïåíñèéà êàïèòàëûíà ÿñàñÿí ùåñàáëàíûð.
Ùå÷ áèð ãöââÿ Èðàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñû èëÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí äîñòëóã ìöíàñèáÿòëÿðèíÿ çÿðÿð âóðà áèëìÿç.
Áó ñþçëÿðè Èðàíûí Àçÿðáàéúàíäàêû
ñÿôèðè Ìþùñöí Ïàêàéèí äåéèá. Ñÿôèð
áèëäèðèá êè, òàðèõ áîéó Èðàí-Àçÿðáàéúàí ìöíàñèáÿòëÿðèíÿ õÿëÿë ýÿòèðìÿê
èñòÿéÿí ãöââÿëÿð îëóá âÿ ùÿìèí ãöââÿëÿð ÿëàãÿëÿðèí ýÿðýèíëÿøìÿñèíäÿí
þç ìÿãñÿäëÿðè ö÷öí èñòèôàäÿ åòìÿéÿ
÷àëûøûáëàð. Ëàêèí ùÿð èêè þëêÿ ðÿùáÿðëèéè ìöäðèê ñèéàñÿò éöðöäÿðÿê ëàçûìè
àääûìëàð àòûá âÿ áåëÿ ãöââÿëÿðèí òÿõðèáàòëàðûíà óéìàéûáëàð.
Ì.Ïàêàéèí äåéèá êè, ùÿð èêè äþâëÿò
ìöíàñèáÿòëÿðèí èíêèøàôû èñòèãàìÿòèíäÿ ëàçûìè èøëÿðè ýþðöð âÿ ÿëàãÿëÿðèìèç
ýÿëÿúÿêäÿ äÿ ìÿíôè ãöââÿëÿðèí òÿñèðè àëòûíà äöøìÿéÿúÿê.
6
www.yeniazerbaycan.com
18 ñåíòéàáð 2014-úö èë, úöìÿ àõøàìû / ¹ 169 (4328)
Íÿðèìàíîâ ðàéîíóíäà éöêñÿê áàë
òîïëàìûø òÿëÿáÿëÿðëÿ ýþðöø êå÷èðèëèá
Ñåíòéàáðûí 17-äÿ Íÿðèìàíîâ ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí àêò çàëûíäà
ðàéîí òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíèí 20132014-úö òÿäðèñ èëèíäÿ ãàçàíäûüû óüóðëàð ìöçàêèðÿ åäèëèá âÿ éöêñÿê áàëëà àëè
òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíÿ ãÿáóë îëóíìóø
òÿëÿáÿëÿðëÿ ýþðöø êå÷èðèëèá.
ÀçÿðÒÀú õÿáÿð âåðèð êè, òÿäáèðäÿ
Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòëàðû, òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíèí ìöÿëëèìëÿðè âÿ òÿëÿáÿ àäûíû
ãàçàíìûø ýÿíúëÿð, âàëèäåéíëÿð, ùÿì÷èíèí ðàéîíóí èäàðÿ, ìöÿññèñÿ âÿ òÿøêèëàòëàðûíûí ðÿùáÿðëÿðè, èúòèìàèééÿòèí
íöìàéÿíäÿëÿðè âÿ ýÿíúëÿð èøòèðàê
åäèáëÿð.
ßââÿëúÿ Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí Èúðà Ùàêèìèééÿòè áèíàñûíûí ôîéåñèíäÿêè áöñòö þíöíÿ ýöë äÿñòÿëÿðè ãîéóëóá âÿ õàòèðÿñè åùòèðàìëà éàä åäèëèá.
Íÿðèìàíîâ ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû Àáäèí Ôÿðçÿëèéåâ òÿäáèð
èøòèðàê÷ûëàðûíû éåíè äÿðñ èëèíèí áàøëàí-
ìàñû ìöíàñèáÿòèëÿ òÿáðèê åäèá. Ãåéä
åäèëèá êè, ìöàñèð äöíéàäà ùÿð áèð þëêÿíèí ýÿëÿúÿéè òÿùñèëèí ñÿâèééÿñè èëÿ þë÷öëöð. Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ìèëëè
òÿùñèë ãóðóúóëóüó ñàùÿñèíäÿ áàøëàäûüû
èñëàùàòëàð áó ýöí Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí óüóðëà
äàâàì åòäèðèëèð. Àçÿðáàéúàíäà òÿùñèë
äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíûí äàèì ùèìàéÿñè àëòûíäàäûð. Áèëäèðèëèá êè, 2013-2014úö òÿäðèñ èëè ÿðÿôÿñèíäÿ Íÿðèìàíîâ ðàéîíóíäàêû 47 íþìðÿëè òàì îðòà ìÿêòÿá ÿñàñëû òÿìèð îëóíóá, 207 íþìðÿëè
òàì îðòà ìÿêòÿá ö÷öí èñÿ 280 éåðëèê
14 ñèíèô îòàüû, êèòàáõàíàñû, àêò âÿ èäìàí çàëëàðû îëàí äþðäìÿðòÿáÿëè ÿëàâÿ
êîðïóñ òèêèëèá.
Èúðà áàø÷ûñû äåéèá êè, ãàçàíûëàí
óüóðëàð ùÿð øåéäÿí ÿââÿë þçöíö àëè
ìÿêòÿáëÿðÿ ãÿáóëóí äèíàìèêàñûíäà,
éöêñÿê áàë òîïëàéàí òÿëÿáÿëÿðèí ñàéûíûí àðòìàñûíäà ýþñòÿðèð. 2013-2014-
úö òÿäðèñ èëèíäÿ ìÿêòÿáè áèòèðÿíëÿðèí
ñàéû 3971 íÿôÿð îëóá. Áåø øàýèðä ìÿêòÿáè ãûçûë ìåäàëëà áèòèðèá. 2014-úö èëäÿ
àëè ìÿêòÿáëÿðÿ ãÿáóë èìòàùàíëàðûíäà
600-äÿí éóõàðû áàë òîïëàéàí øàýèðäëÿðèí ñàéû 65 íÿôÿð îëóá. Îíëàðäàí 17
íÿôÿðè 650-äÿí éóõàðû áàë òîïëàéûá, 2
òÿëÿáÿ èñÿ Ïðåçèäåíò òÿãàöäöíÿ ëàéèã
ýþðöëöá.
Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòëàðû Àäèë ßëèéåâ âÿ Ðàñèì Ìóñàáÿéîâ ãåéä åäèáëÿð êè, ñîí âàõòëàð Àçÿðáàéúàí òÿùñèëèíèí áåéíÿëõàëã ñòàíäàðòëàðà óéüóíëàøäûðûëìàñû ö÷öí õåéëè èø ýþðöëöá. Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû Èëùàì ßëèéåâèí âÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí òÿùñèëèí èíêèøàôûíà
ýþñòÿðäèêëÿðè ìöíòÿçÿì äèããÿò âÿ
ãàéüû ñàéÿñèíäÿ éåíè ìÿêòÿá áèíàëàðûíûí èíøàñû, òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíèí
ìàääè-òÿäðèñ áàçàëàðûíûí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè, èíôîðìàñèéà âÿ êîììóíèêàñèéà òåõíîëîýèéàëàðû èëÿ òÿìèí åäèëìÿñè, öìóìè òÿùñèë ñèñòåìèíäÿ ìöõòÿëèô
èñòèãàìÿòëÿð öçðÿ èñëàùàòëàðûí àïàðûëìàñû òÿùñèëèìèçèí óüóðëó ýÿëÿúÿéèíÿ
èíàìû àðòûðûð.
Äèýÿð ÷ûõûø÷ûëàð òÿëÿáÿ àäûíû ãàçàíìûø ýÿíúëÿðè òÿáðèê åäÿðÿê îíëàðà òÿùñèëëÿðèíäÿ óüóðëàð àðçóëàéûá, þëêÿìèçäÿ
òÿùñèëèí èíêèøàôûíà, îíóí ìàääè-òåõíèêè
áàçàñûíûí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíÿ âÿ
òÿùñèë èø÷èëÿðèíèí ñîñèàë âÿçèééÿòèíèí
éàõøûëàøäûðûëìàñûíà ýþñòÿðèëÿí äèããÿò
âÿ ãàéüûéà ýþðÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ ìèííÿòäàðëûãëàðûíû áèëäèðèáëÿð.
Ýþðöøäÿ Íÿðèìàíîâ ðàéîí Èúðà
Ùàêèìèééÿòè àäûíäàí òÿùñèëäÿ ôÿðãëÿíìèø, ãÿáóë èìòàùàíëàðûíäà éöêñÿê íÿòèúÿëÿð ÿëäÿ åäÿðÿê àëè ìÿêòÿáëÿðÿ ãÿáóë îëóíìóø ìÿçóíëàðà ôÿõðè ôÿðìàí
âÿ ãèéìÿòëè ùÿäèééÿëÿð òÿãäèì îëóíóá.
Áèíÿãÿäè ðàéîíó äà éåíè òÿäðèñ
èëèíÿ óüóðëàðëà ãÿäÿì ãîéóá
Ðàéîíäà 2013-2014-úö äÿðñ èëèíèí éåêóíëàðû âÿ éåíè òÿäðèñ èëèíäÿ
ãàðøûäà äóðàí âÿçèôÿëÿðÿ ùÿñð îëóíìóø Øóðà èúëàñû êå÷èðèëèá
Þëêÿíèí ùÿð éåðèíäÿ îëäóüó êèìè,
Áàêûíûí Áèíÿãÿäè ðàéîíóíäà äà éåíè
òÿäðèñ èëèíÿ ùàçûðëûã éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ
ùÿéàòà êå÷èðèëèá. Áóíó ñþçöýåäÿí ñàùÿäÿ àòûëàí àääûìëàð âÿ êå÷èðèëÿí ñèëñèëÿ
òÿäáèðëÿð äÿ òÿñäèãëÿéèð. Áåëÿ êè, ðàéîíäà 2013-2014-úö äÿðñ èëèíèí éåêóíëàðû
âÿ éåíè òÿäðèñ èëèíäÿ ãàðøûäà äóðàí âÿçèôÿëÿðÿ ùÿñð îëóíìóø Øóðà èúëàñû êå÷èðèëèá. Òÿäáèðäÿ Áèíÿãÿäè ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòè áàø÷ûñûíûí ìöàâèíè Âöñàð Èñìàéûëîâ, Áàêû øÿùÿðè öçðÿ Òÿùñèë Èäàðÿñè ìöäèðèíèí ìöàâèíè Ùöñåéí ßñýÿðîâ,
Áàêû Ïåäàãîæè Êàäðëàðûí Èõòèñàñàðòûðìà
âÿ Éåíèäÿíùàçûðëàíìà Èíñòèòóòóíóí
ðåêòîðó, Áèíÿãÿäè ðàéîí Çèéàëûëàð Úÿìèééÿòèíèí ñÿäðè Àñÿô Çàìàíîâ, ðàéîí
ùöãóã-ìöùàôèçÿ îðãàíëàðûíûí, èúðà
ñòðóêòóðëàðûíûí âÿ òÿäðèñ ìöÿññèñÿëÿðèíèí ðÿùáÿðëÿðè, ùÿì÷èíèí, àëè ìÿêòÿáëÿðÿ
ãÿáóë çàìàíû éöêñÿê íÿòèúÿ ýþñòÿðìèø
îðòà ìÿêòÿá ìÿçóíëàðû âÿ ðàéîí èúòèìàèééÿòèíèí íöìàéÿíäÿëÿðè èøòèðàê åäèáëÿð.
Òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðû âÿ ãîíàãëàð þíúÿ Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí Áèíÿãÿäè ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí áèíàñûíäàêû áöñòö þíöíÿ ýöë äÿñòÿëÿðè ãîéóá,
äàùè øÿõñèééÿòèí ðóùóíà þç äÿðèí åùòèðàìëàðûíû áèëäèðèáëÿð.
Øóðà èúëàñûíû ýèðèø íèòãè èëÿ à÷àí Áèíÿãÿäè ÐÈÙ áàø÷ûñûíûí ìöàâèíè Âöñàð
Èñìàéûëîâ Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí
Àçÿðáàéúàí òÿùñèëèíèí èíêèøàôûíäàêû
ÿâÿçñèç õèäìÿòëÿðèíäÿí, áó ýöí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ
àïàðäûüû óüóðëó ñèéàñÿòäÿí äàíûøûá. Î,
Àçÿðáàéúàíäà òÿùñèëÿ ãàéüûíûí ÿí
éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ îëäóüóíó, áó ñàùÿäÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí èñëàùàòëàðûí, èëê
íþâáÿäÿ, þëêÿìèçèí õîøáÿõò ýÿëÿúÿéèíÿ ùåñàáëàíäûüûíû äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Ñîíðà Áèíÿãÿäè ÐÈÙ áàø÷ûñû Àïàðàòûíûí Èúòèìàè-ñèéàñè âÿ ùóìàíèòàð ìÿ-
ôèíäÿí ùÿðòÿðÿôëè øÿðàèò éàðàäûëäûüûíû
áèëäèðèá.
Òÿäáèðèí ñîíóíäà àëè ìÿêòÿáëÿðÿ
ãÿáóë çàìàíû éöêñÿê íÿòèúÿëÿð ýþñòÿðìèø ìÿçóíëàð Áèíÿãÿäè ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòè òÿðÿôèíäÿí òÿëòèô îëóíóáëàð.
Ñåíòéàáðûí 15-äÿ èñÿ ðàéîíóí
öìóìòÿùñèë ìÿêòÿáëÿðèíäÿ éåíè äÿðñ
èëèíèí áàøëàíìàñû ìöíàñèáÿòèëÿ áàéðàì
òÿäáèðëÿðè êå÷èðèëèá. 182 ñàéëû òàì îðòà
ìÿêòÿáäÿ êå÷èðèëÿí áàéðàì òÿäáèðèíäÿ
èøòèðàê åäÿí Áèíÿãÿäè ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòè áàø÷ûñûíûí ìöàâèíè Àéýöí ßëèéåâà ìÿêòÿáëèëÿðè, âàëèäåéí âÿ ìöÿëëèìëÿðè òÿáðèê åäèá, îíëàðà éåíè äÿðñ èëèíäÿ
óüóðëàð àðçóëàéûá. Þòÿí òÿäðèñ èëèíèí äÿ
Áèíÿãÿäè ðàéîíó ö÷öí óüóðëó îëäóüóíó
äèããÿòÿ ÷àòäûðàí íàòèã àëè ìÿêòÿáëÿðÿ
ãÿáóë èìòàùàíëàðûíäà ðàéîí ìÿêòÿáëèëÿðèíäÿí 75 íÿôÿðèí 600-äÿí éóõàðû áàë
òîïëàéàðàã éöêñÿê íÿòèúÿëÿð ýþñòÿðäèéèíè âóðüóëàéûá. À.ßëèéåâà áöòöí áó óüóðëàðûí ÿñàñûíäà òÿùñèëÿ ýþñòÿðèëÿí äþâëÿò
Ïðåçèäåíò òÿãàöä÷öëÿðè
Óüóðà ýåäÿí éîë
Ïðåçèäåíò òÿãàöä÷öëÿðè ãÿáóë èìòàùàíëàðûíäà éöêñÿê íàèëèééÿò ãàçàíìàüûí ñèðëÿðèíè áþëöøöáëÿð
681 áàë òîïëàéûá. Áèð ÷îõ ýÿíúëÿð ö÷öí
íöìóíÿ îëàúàã áó óüóðà íàèë îëìàã åëÿ
äÿ àñàí áàøà ýÿëìÿéèá. Áóíóí àðõàñûíäà òÿêúÿ îíóí äåéèë, âàëèäåéí âÿ ìöÿëëèìëÿðèíèí äÿ ýÿðýèí ÿìÿéè âÿ çÿùìÿòè
äàéàíûð.
Èíàðÿ Ùÿìçÿéåâà 1996-úû èëäÿ Áàêû
øÿùÿðèíäÿ çèéàëû àèëÿñèíäÿ äöíéàéà ýÿëèá. Àòàñû Ñàùèá Ùÿìçÿéåâ ìöùÿíäèñ,
àíàñû Ðÿíà Ùÿìçÿéåâà èñÿ èõòèñàñúà
ùÿêèìäèð. Àèëÿäÿ ö÷ þâëàääûðëàð. Þâëàäëàðûí áþéöéö îëàí Èíàðÿ àëè ìÿêòÿáÿ ãÿáóë èìòàùàíûíäà éöêñÿê
Èíàðÿ Ùÿìçÿéåâà:
íÿòèúÿ ýþñòÿðìÿêëÿ áöòöí àèëÿ
“ÀÄÀ” Óíèâåðñèòåòè öçâëÿðèíè ñåâèíäèðèá. Î, åéíè çàÿí éöêñÿê ñòàíäàðòëàðà ìàíäà, àèëÿäÿ þçöíäÿí êè÷èê
îëàí äîüìàëàðûíà äà áèð íöìóúàâàá âåðäèéè ö÷öí íÿ ýþñòÿðèá. Èíàðÿ èëÿ ñþùáÿòèìèç çàìàíû î, ãàçàíäûüû áó
áó àëè ìÿêòÿáè
íàèëèééÿòÿ ýþðÿ èëê îëàðàã âàëèñå÷äèì
äåéíëÿðèíÿ âÿ ìöÿëëèìëÿðèíÿ
ìèííÿòäàð îëäóüóíó äåéèð. Òÿáèè êè, áó íàèëèééÿòè ãàçàíìàñûíû øÿðòëÿíüóäóð. Òÿëÿáÿ Ãÿáóëó öçðÿ Äþâëÿò Êîäèðÿí ñÿáÿáëÿðäÿí áèðè îíóí çèéàëû àèëÿìèññèéàñûíûí êå÷èðäèéè ãÿáóë èìòàùàíëàðû
ñèíäÿ áþéöéöá áîéà-áàøà ÷àòìàñû, áó
çàìàíû àáèòóðèéåíòëÿðèí éöêñÿê áàë òîïëààèëÿäÿ òÿðáèéÿ àëìàñûäûð. ×öíêè âàëèäåéíìàëàðû áóíà ñöáóòäóð. Ñîí èëëÿð ãÿáóë
ëÿðè þâëàäëàðûíû ëàéèãëè âÿòÿíäàø êèìè éåèìòàùàíëàðûíäà ìàêñèìàë âÿ áóíà éàõûí
òèøìÿñè ö÷öí òÿðáèéÿ åäèá, îíóí òÿùñèëÿ
áàë òîïëàéàí ýÿíúëÿðèí ñàéûíûí àðòìàñû
ìàðàüûíû àðòûðìàñû âÿ áóíóí íÿòèúÿñè
úèääè óüóðëàðäàí õÿáÿð âåðèð. Îíó äà
îëàðàã àëè ìÿêòÿáÿ ãÿáóë îëìàñû ö÷öí
ãåéä åäÿê êè, Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè ùÿð
áþéöê çÿùìÿò ñÿðô åäèáëÿð.
çàìàí éöêñÿê áèëèéÿ ìàëèê âÿ áàúàðûãëû
Áó ôèêèðëÿðè îíóí ìöÿëëèìëÿðèíÿ äÿ àèä
ýÿíúëÿðè äÿéÿðëÿíäèðèð, îíëàðà ãàéüû ýþñåòìÿê îëàð. Èíàðÿ Ùÿìçÿéåâà Áàêû øÿòÿðèð. Áóíà ïàðëàã íöìóíÿ êèìè Àçÿðùÿðè, Íèçàìè ðàéîíóíäà éåðëÿøÿí 214
áàéúàíûí äþâëÿò áàø÷ûñû òÿðÿôèíäÿí àëè
ñàéëû îðòà ìÿêòÿáèí ìÿçóíóäóð. Áó òÿùìÿêòÿáëÿðÿ ãÿáóë èìòàùàíû çàìàíû ÿí
ñèë îúàüûíûí, ìöÿëëèìëÿðèí âåðäèéè éöêñÿê
éöêñÿê áàë òîïëàìûø ýÿíúëÿðÿ Ïðåçèäåíò
áèëèê Èíàðÿíèí àëè òÿùñèë àëìàã àðçóñóíó
òÿãàöäöíöí âåðèëìÿñèíè ýþñòÿðìÿê îëàð.
ðåàëëûüà ÷åâèðèá. Ïðåçèäåíò òÿãàöä÷öñö,
Õàòûðëàäàã êè, 3 ñåíòéàáð 2001-úè èëäÿ
öìóìèëèêäÿ áöòöí ìöÿëëèìëÿðèíäÿí ðàçûÖìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ “Àçÿðëûã åäÿðÿê îíóí éöêñÿê áèëèéÿ éèéÿëÿíáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí àëè ìÿêòÿá òÿëÿìÿñè ö÷öí ÷ÿêäèêëÿðè çÿùìÿòÿ ýþðÿ ìöáÿëÿðè ö÷öí Ïðåçèäåíò òÿãàöäöíöí òÿñèñ
ÿëëèìëÿðèíÿ òÿøÿêêöð åäèá. È.Ùÿìçÿéåâà
åäèëìÿñè ùàããûíäà” Ôÿðìàí èìçàëàéûá.
ìÿêòÿáèí äèðåêòîðó Çöìðöä ÑÿìÿäîâàÁó Ôÿðìàíà óéüóí îëàðàã, ùÿð èë ãÿáóë
éà, äèðåêòîð ìöàâèíè Ôÿðùàä Ìÿùÿððÿìîèìòàùàíëàðûíäà éöêñÿê íÿòèúÿëÿð ýþñòÿðâà âÿ ñèíèô ðÿùáÿðè îëìóø Øÿôÿã Úàâàäîìèø ýÿíúëÿðÿ äþâëÿò áàø÷ûñûíûí Ñÿðÿíúàâàéà õöñóñè ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðèá.
ìû ÿñàñûíäà Ïðåçèäåíò òÿãàöäö âåðèëèð.
×öíêè ìöÿëëèìëÿðèíèí äÿ çÿùìÿòè ùÿäÿð
Ñåíòéàáðûí 9-äà Àçÿðáàéúàí Ïðåçèýåòìÿéèá âÿ î, 681 áàë òîïëàéàðàã Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ “2014/2015-úè òÿäðèñ
äåíò òÿãàöäöíÿ ëàéèã ýþðöëöá. Èíàðÿ, èõèëèíäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí àëè
òèñàñ ñå÷èìè çàìàíû “ÀÄÀ” Óíèâåðñèòåòèìÿêòÿáëÿðèíÿ äàõèë îëìóø òÿëÿáÿëÿðÿ Ïðåíèí áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð ôàêöëòÿñèíè
çèäåíò òÿãàöäöíöí âåðèëìÿñè ùàããûíäà”
ñå÷èá. Ùÿëÿ îðòà ìÿêòÿáäÿ îõóéàíäà áó
Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá. Ñÿðÿíúàìà ÿñààëè ìÿêòÿá ùàããûíäà éöêñÿê ôèêèðäÿ îëäóñÿí, Ïðåçèäåíò òÿãàöäö 2014/2015-úè
üóíó äåéÿí ùÿìñþùáÿòèìèç “ÀÄÀ” Óíèòÿäðèñ èëèíäÿ òÿëÿáÿ ãÿáóëó èìòàùàíëàðûíâåðñèòåòèíèí ÿí éöêñÿê ñòàíäàðòëàðà úàäà èõòèñàñ ãðóïëàðû öçðÿ ÿí éöêñÿê íÿòèâàá âåðäèéèíè âóðüóëàéûá. Áóíà ýþðÿ äÿ,
úÿëÿð ýþñòÿðìèø âÿ Àçÿðáàéúàí ÐåñïóáÏðåçèäåíò òÿãàöä÷öñö áó àëè ìÿêòÿáäÿ
ëèêàñûíûí àëè ìÿêòÿáëÿðèíÿ äàõèë îëìóø òÿòÿùñèë àëìàãëà ýÿëÿúÿêäÿ äþâëÿòèìèçÿ
ëÿáÿëÿðÿ âåðèëÿúÿê.
õèäìÿò åòìÿéè äöøöíöð.
Áó ìÿñÿëÿíèí ÿùÿìèééÿòèíè íÿçÿðÿ
Ðóáðèêàìûçûí äèýÿð ãîíàüû Èëàùÿ
àëàðàã “Éåíè Àçÿðáàéúàí” ãÿçåòè éåíè ëàÑàùèá ãûçû Èñýÿíäÿðîâà èñÿ 1996-úû èëèí
éèùÿéÿ ñòàðò âåðèá. Áó ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíîêòéàáð àéûíäà Áàêû øÿùÿðèíäÿ àíàäàí
äÿ 2014-2015-úè òÿäðèñ èëè öçðÿ ãÿáóë èìîëóá. Î, 312 ñàéëû îðòà ìÿêòÿáèí ìÿçóòàùàíëàðûíäà éöêñÿê áàë òîïëàéàðàã Ïðåíóäóð. 4-úö ãðóï öçðÿ ãÿáóë èìòàùàíëàçèäåíò òÿãàöäöíÿ ëàéèã ýþðöëìöø òÿëÿáÿðû çàìàíû 680 áàë òîïëàéàðàã òÿëÿáÿ
ýÿíúëÿðëÿ ýþðöøÿúÿê, îíëàðû îõóúóëàðûìûàäûíà ëàéèã ýþðöëöá. Éöêñÿê áàë òîïëàçà òÿãäèì åäÿúÿéèê. Ëàéèùÿíèí èëê ãîìàñû Èëàùÿíèí Ïðåçèäåíò òÿãàöä÷öñö êèíàãëàðû èñÿ Èíàðÿ ßìèð ãûçû Ùÿìçÿéåâà
ìè øÿðÿôëè áèð ñòàòóñ ãàçàíìàñûíà ñÿâÿ Èëàùÿ Ñàùèá ãûçû Èñýÿíäÿðîâàäûð.
áÿá îëóá. È.Èñýÿíäÿðîâà äà áó óüóðóí
Èíàðÿ Ùÿìçÿéåâà áó èë àëè ìÿêòÿáÿ
ãàçàíûëìàñûíäà âàëèäåéíëÿðèíèí âÿ ìöèêèíúè ãðóï öçðÿ ãÿáóë èìòàùàíû âåðÿðÿê
Àçÿðáàéúàíäà áöòöí ñàùÿëÿðäÿ îëäóüó êèìè òÿùñèëäÿ äÿ ýåíèøìèãéàñëû èñëàùàòëàð ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Áóíóí íÿòèúÿñè
îëàðàã ñîí èëëÿð òÿùñèë ñèñòåìèíäÿ úèääè
óüóðëàð ÿëäÿ åäèëèð. Àâðîïà òÿùñèë ñèñòåìèíÿ èíòåãðàñèéà åäÿí òÿùñèëèìèçèí áöòöí
ïèëëÿëÿðèíäÿ íÿçÿðÿ÷àðïàúàã èíêèøàô þçöíö ýþñòÿðèð.
Áó èíêèøàôû øÿðòëÿíäèðÿí úÿùÿòëÿðäÿí
áèðè äÿ àëè ìÿêòÿáëÿðÿ ìàðàüûí àðòìàñû
âÿ áó éþíäÿ áþéöê ðÿãàáÿòèí ìþâúóäëó-
ÿëëèìëÿðèíèí áþéöê çÿùìÿòèíè âóðüóëàéûá. Îíóí àòàñû Ôþâãÿëàäÿ Ùàëëàð Íàçèðëèéèíèí éàíüûíäàí ìöùàôèçÿ õèäìÿòèíèí
ÿìÿêäàøû, àíàñû èñÿ åâäàð õàíûìäûð.
Èëàùÿ ùÿì äÿ îíà ýþðÿ ñåâèíèð êè, âàëèäåéíëÿðèíèí çÿùìÿòèíè áîøà âåðìÿéèá.
Îíóí áàúûñû Õàíûì äà âàëèäåéíëÿðèíèí
èíàìûíû äîüðóëäàðàã áèð íå÷ÿ èëÿ þíúÿ
àëè ìÿêòÿáÿ ãÿáóë îëóá. Áåëÿ êè, ãÿáóë
èìòàùàíëàðûíäà 564 áàë òîïëàéàí Õàíûì
Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíäÿ äöíéà èãòè-
Èëàùÿ Èñýÿíäÿðîâà:
Ñåâèíèðÿì êè,
âàëèäåéíëÿðèìèí âÿ
ìöÿëëèìëÿðèìèí
çÿùìÿòè ùÿäÿð ýåòìÿäè
ñàäèééàòû èõòèñàñû öçðÿ òÿùñèë àëûð.
Èëàùÿ Èñýÿíäÿðîâà áó íàèëèééÿòè ãàçàíìàñûíûí ÿñàñ ñÿáÿáè êèìè Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí âÿ øÿõñÿí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí òÿùñèëÿ äèããÿò âÿ ãàéüûñûíû
ýþñòÿðèá. Þëêÿ áàø÷ûñû òÿðÿôèíäÿí Ïðåçèäåíò òÿãàöäöíÿ ëàéèã ýþðöëìÿñè èñÿ äàùà éöêñÿê áèëèêëÿðÿ ñàùèá îëìàñû ö÷öí
îíà ÿëàâÿ ñòèìóë âåðèð. Èëàùÿ ìöñòÿãèë
Àçÿðáàéúàíûí âÿòÿíäàøû îëìàüû èëÿ ôÿõð
åòäèéèíè äåéèð: “Ìÿí âàëèäåéíëÿðèìäÿí
åøèòìèøÿì, ùÿì äÿ òåëåâèçèéàäàí áàõûðàì êè, ìöñòÿãèëëèéèí èëê èëëÿðèíäÿ
Àçÿðáàéúàíû ãîðóìàã, èãòèñàäèééàòû
áÿðïà åòìÿê íÿ ãÿäÿð ìÿñóëèééÿòëè âÿ
÷ÿòèí îëóá. Ùÿãèãÿòÿí äÿ, Àçÿðáàéúàíûí ìöñòÿãèëëèê âÿ èíêèøàô éîëó ùÿääèíäÿí àðòûã êåøìÿêåøëèäèð”.
Îíóí ôèêðèíúÿ, áó ýöí ýÿíú íÿñëèí èíêèøàôû ö÷öí äþâëÿò áöòöí òÿäáèðëÿðè ýþðöð:
“Áó ýöí þëêÿìèçäÿêè ìÿêòÿáëÿðèí éåíè
ìöàñèð òÿëÿáëÿðÿ óéüóíëàøäûðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ëàéèùÿëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëèð.
Äåìÿê îëàð êè, þëêÿìèçèí ùÿð éåðèíäÿ
éöêñÿê ñòàíäàðòëàðà úàâàá âåðÿí ìÿêòÿá áèíàëàðû òèêèëèð. Èíäè øàýèðäëÿð ö÷öí
îõóìàüà ùÿð áèð øÿðàèò éàðàäûëûá. Äþâëÿòèìèç ýÿíúëÿðèìèçè äöíéàíûí ÿí íöôóçëó àëè ìÿêòÿáëÿðèíäÿ òÿùñèë àëìàñû
ö÷öí õàðèúÿ ýþíäÿðèð. Áó èñÿ þëêÿìèçèí èíêèøàôû ö÷öí áþéöê òþùôÿäèð”.
Îíóí ôèêðèíúÿ, ùÿð áèð ýÿíú éàðàäûëìûø èìêàíëàðäàí þç ýÿëÿúÿéè íàìèíÿ
áÿùðÿëÿíìÿéè áàúàðìàëûäûð. “Ýÿíúëÿðèí
èøëÿ òÿìèí îëóíìàñû ìÿñÿëÿñè äÿ þòÿí
èëëÿð ÿðçèíäÿ õåéëè äÿðÿúÿäÿ éàõøûëàøûá”, - äåéÿí ìöñàùèáèìèç áèëäèðèá êè, áó
ýöí áöòöí áèëèêëè âÿ áàúàðûãëû ýÿíúëÿð þçëÿðèíÿ ìöíàñèá èø òàïûá èøëÿéÿ áèëèðëÿð.
Ùàíñû àëè ìÿêòÿáäÿ òÿùñèë àëìàñûíà
ýÿëèíúÿ, Ïðåçèäåíò òÿãàöä÷öñö Àçÿðáàéúàí Òèáá Óíèâåðñèòåòèíèí ìöàëèúÿ èøè ôàêöëòÿñèíè ñå÷èá. Î ùåñàá åäèð êè, ùÿêèìëèê ÿí øÿðÿôëè ïåøÿëÿðäÿí áèðèäèð. Îíà ýþðÿ äÿ, áó ïåøÿíè ñå÷ìÿêëÿ èíñàíëàðûí
ñàüëàìëûüûíûí êåøèéèíäÿ äàéàíìàüû ãàðøûñûíà ìÿãñÿä ãîéóá.
Íàðäàð ÁÀÉÐÀÌËÛ
Þëêÿìèçäÿ ãàäûíëàð úÿìèééÿòèí áöòöí
ñàùÿëÿðèíäÿ àêòèâ ðîë îéíàéûðëàð
Ñàìóõ ðàéîíóíäà ãàäûíëàðûí èúòèìàè-ñèéàñè ôÿàëëûüûíûí àðòûðûëìàñû ñàùÿñèíäÿ
ãàðøûäà äóðàí âÿçèôÿëÿðÿ ùÿñð îëóíìóø åëìè-ïðàêòèê êîíôðàíñ êå÷èðèëèá
ñÿëÿëÿð øþáÿñèíèí ìöäèðè Íóðèäÿ Àëëàùéàðîâà “Áèíÿãÿäè ðàéîíóíäà 20132014-úö äÿðñ èëèíèí éåêóíëàðû âÿ éåíè
òÿäðèñ èëèíäÿ ãàðøûäà äóðàí âÿçèôÿëÿð”
ìþâçóñóíäà ìÿðóçÿ èëÿ ÷ûõûø åäèá.
Òÿäáèð 18 ñàéëû Áàêû Ïåøÿ Ëèñåéèíèí äèðåêòîðó Ðÿùèì Àüàìàëûéåâ, 284
ñàéëû òàì îðòà ìÿêòÿáèí àëè ìÿêòÿáëÿðÿ
ãÿáóë çàìàíû éöêñÿê íÿòèúÿ ýþñòÿðìèø
ìÿçóíó Åëíàðÿ Ðöñòÿìçàäÿ, ùÿì÷èíèí, 126 ñàéëû òàì îðòà ìÿêòÿáè ãûçûë
ìåäàëëà áèòèðìèø âÿ àëè ìÿêòÿáëÿðÿ ãÿáóë çàìàíû éöêñÿê íÿòèúÿ ýþñòÿðìèø
ìÿçóí Ðàñèì Ùÿñÿíçàäÿíèí ÷ûõûøëàðû
èëÿ äàâàì åäèá.
Þç íþâáÿñèíäÿ, Áàêû øÿùÿðè öçðÿ
Òÿùñèë Èäàðÿñèíèí ìöäèð ìöàâèíè Ùöñåéí ßñýÿðîâ ÷ûõûøûíäà ùàçûðäà þëêÿìèçäÿ äöíéà ñòàíäàðòëàðûíà úàâàá
âåðÿ áèëÿúÿê ñÿâèééÿäÿ, éöêñÿê êåéôèééÿòëè òÿùñèë àëìàã ö÷öí äþâëÿò òÿðÿ-
ãàéüûñûíûí äàéàíäûüûíû áèëäèðèá. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí èøòèðàêû èëÿ 182 ñàéëû òàì îðòà ìÿêòÿá áèíàñûíûí éåíè êîðïóñóíóí à÷ûëûøûíûí ðàéîí òÿùñèë èø÷èëÿðè
âÿ ìÿêòÿáëèëÿðè ö÷öí ÿëàìÿòäàð ùàäèñÿ
êèìè éàääà ãàëäûüûíû äèããÿòÿ ÷àòäûðàí
ÐÈÙ áàø÷ûñûíûí ìöàâèíè “òÿùñèë ñàùÿñèíäÿ øàùèäè îëäóüóìóç íàèëèééÿòëÿð
äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû Èëùàì ßëèéåâèí
àðäûúûë, ìÿãñÿäéþíëö âÿ Àçÿðáàéúàíûí ýÿëÿúÿê èíêèøàô ïåðñïåêòèâëÿðèíÿ
ùåñàáëàíìûø òÿùñèë ñòðàòåýèéàñûíäàí
ãàéíàãëàíûð”, - äåéèá.
Ìÿðàñèìäÿí ñîíðà Àéýöí ßëèéåâà
áèðèíúèëÿðèí èëê äÿðñèíèí ýåäèøè èëÿ òàíûø
îëóá. Òÿäáèðèí ñîíóíäà ðàéîí ñàêèíè
îëàí áèð ãðóï àçòÿìèíàòëû àèëÿëÿðäÿí
îëàí øàýèðäëÿðÿ ìÿêòÿáëè ôîðìàñû, ÷àíòà âÿ ìÿêòÿá ëÿâàçèìàòëàðû ïàéëàíûá.
Íàäèð ÀÇßÐÈ
Ñåíòéàáðûí 16-äà Éåíè
Àçÿðáàéúàí
Ïàðòèéàñû
(ÉÀÏ) Ñàìóõ ðàéîí òÿøêèëàòûíûí âÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíèí áèðýÿ òÿøêèëàò÷ûëûüû
èëÿ åëìè-ïðàêòèê êîíôðàíñ êå÷èðèëèá. Êîíôðàíñäà ãàäûíëàðûí èúòèìàè-ñèéàñè ôÿàëëûüûíûí
àðòûðûëìàñû ñàùÿñèíäÿ ãàðøûäà äóðàí âÿçèôÿëÿð ìöçàêèðÿ
åäèëèá.
Êîíôðàíñû ýèðèø ñþçö èëÿ
à÷àí Ñàìóõ ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòè áàø÷ûñûíûí ìöàâèíè, ÉÀÏ Ñàìóõ ðàéîí òÿøêèëàòû Ãàäûíëàð Øóðàñûíûí ñÿäðè
Êÿìàëÿ Õÿëèëîâà ðàéîíóí èúòèìàè-ñèéàñè ùÿéàòûíäà ãàäûíëàðûí ðîëó, îíëàðûí
ôÿàëèééÿòèíÿ éàðàäûëàí øÿðàèò áàðÿäÿ
äàíûøûá.
Ñîíðà ÷ûõûø åäÿí ÉÀÏ Ñàìóõ ðàéîí òÿøêèëàòûíûí Àïàðàò ðÿùáÿðè Ñåâèíú
Õÿëèëîâà áèëäèðèá êè, Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéèíèí áÿðïàñûíäàí ñîíðà
þëêÿ ãàäûíëàðûíûí ãàðøûñûíäà éåíè ìÿãñÿä âÿ âÿçèôÿëÿð äóðóðäó. Áåëÿ áèð øÿðàèòäÿ ãàäûíëàðûí äþâëÿò èäàðÿåòìÿ ñèñòåìèíäÿ ëàçûìè ñÿâèééÿäÿ òÿìñèë îëóíìàñû ö÷öí Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð
ßëèéåâèí “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà äþâëÿò ãàäûí ñèéàñÿòèíèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè ùàããûíäà” 2000-úè èë 6 ìàðò
òàðèõëè Ôÿðìàíû ìöâàôèã èñòèãàìÿòäÿ
ìöùöì äþâëÿò ñÿíÿäè îëäó.
Âóðüóëàíûá êè, Óëó þíäÿð Ùåéäÿð
ßëèéåâèí ÿñàñûíû ãîéäóüó ñèéàñÿòè
óüóðëà äàâàì åòäèðÿí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí 2006-úû èë 6 ôåâðàë òàðèõëè Ôÿðìàíû èëÿ þëêÿìèçäÿ Àèëÿ, Ãàäûí
âÿ Óøàã Ïðîáëåìëÿðè öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí éàðàäûëìàñû ãàäûíëàðûìûçûí
èúòèìàè-ñèéàñè ùÿéàòäà ôÿàëëûüûíûí àðòûðûëìàñûíà òÿêàí âåðèá. Áó èë þëêÿìèçäÿ êå÷èðèëÿúÿê áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðèíäÿ ãàäûíëàðûí ðîëóíäàí äàíûøàí
Ñ.Õÿëèëîâà áèëäèðèá êè, ìÿãñÿäèìèç
ãàäûíëàðûí ñå÷êèëÿðäÿ ôÿàëëûã íöìàéèø
åòäèðìÿëÿðè, áÿëÿäèééÿ öçâö îëàí ãàäûíëàðûí ñàéûíûí äàùà äà àðòìàñûíà
íàèë îëìàãäûð.
Êîíôðàíñäà ÷ûõûø åäÿí Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíèí äèðåêòîðó Àéýöí Ùÿñÿíçàäÿ ãåéä åäèá êè, áÿëÿäèééÿ ñå÷êèëÿðèíäÿ ãàäûíëàðûí ôÿàëëûüû íÿòèúÿñèí-
äÿ þëêÿ öçðÿ ãàäûí áÿëÿäèééÿ öçâëÿðèíèí ñàéû 4 ôàèçäÿí
20 ôàèçÿ ÷àòûá. Àçÿðáàéúàíûí áèðèíúè õàíûìû, Ùåéäÿð
ßëèéåâ Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè, ÓÍÅÑÚÎ-íóí âÿ ÈÑÅÑÚÎ-íóí õîøìÿðàìëû ñÿôèðè,
Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí ÷îõøàõÿëè
ôÿàëèééÿòèíèí ãàäûíëàðà þðíÿê îëäóüóíó âóðüóëàéàí
À.Ùÿñÿíçàäÿ õàëãûìûçûí
ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèíèí,
ìÿäÿíèééÿòèìèçèí âÿ èíúÿñÿíÿòèìèçèí áöòöí äöíéàäà
òÿáëèüèíäÿ îíóí õèäìÿòëÿðèíèí ÿâÿçñèç îëäóüóíó áèëäèðèá.
Êîíôðàíñäà ÷ûõûø åäÿí ÉÀÏ Ñàìóõ ðàéîí òÿøêèëàòû Ãàäûíëàð Øóðàñûíûí
öçâö Ðàçèéÿ Îðóúîâà, ×îáàíàáäàëëû
êÿíä áÿëÿäèééÿñèíèí ñÿäðè Ñâåòëàíà
Àñëàíîâà, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíèí
åëìè èø÷èëÿðè - Èðàäÿ Ìÿììÿäîâà âÿ
Ðàçèéÿ ßñÿäîâà, ôÿàë ãàäûíëàðäàí
Íÿðýèç Áÿäÿëîâà ãàäûíëàðûí èúòèìàè-ñèéàñè ôÿàëëûüûíûí àðòûðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ ýþðöëÿí èøëÿðäÿí, ùÿéàòà êå÷èðèëÿí
òÿäáèðëÿðäÿí äàíûøûáëàð. Áèëäèðèëèá êè,
Àçÿðáàéúàíäà äà ãàäûíëàðûí úÿìèééÿòèí áöòöí ñàùÿëÿðèíäÿ, î úöìëÿäÿí þëêÿíèí èúòèìàè-ñèéàñè ùÿéàòûíäà àêòèâ
ðîë îéíàìàñû âàúèá ìÿãàìëàðäàíäûð
âÿ áó áèçèì ýÿëÿúÿê èíêèøàôûìûç ö÷öí
÷îõ þíÿìëèäèð.
ÍÓÐËÀÍ
7
www.yeniazerbaycan.com
18 ñåíòéàáð 2014-úö èë, úöìÿ àõøàìû / ¹ 169 (4328)
Óåëñ ñàììèòèíèí éåêóí áÿéàííàìÿñè: ìöñáÿò
ìÿãàìëàð âÿ áÿçè çèääèééÿòëÿð ùàããûíäà
Ñåíòéàáðûí 4-5-äÿ ÍÀÒÎ-íóí
Óåëñäÿ êå÷èðèëÿí ñàììèòèíäÿ áèð ñûðà
ìöùöì ìÿñÿëÿëÿð ìöçàêèðÿ åäèëèá.
ßñàñ îëàðàã òÿùëöêÿñèçëèê, ìöíàãèøÿëÿðèí ùÿëëè âÿ éåíè òÿùäèäëÿð ÿòðàôûíäà
äàíûøûëûá. Òÿøêèëàò ùÿð ö÷ èñòèãàìÿò öçðÿ úèääè àääûìëàð àòìàã íèééÿòèíè à÷ûã
èôàäÿ åäèá. Õöñóñèëÿ Ðóñèéà âÿ ÈØÈÄ
àìèëëÿðèíÿ ýåíèø éåð àéðûëûá. Áó êîíòåêñòäÿ Óêðàéíà, Éàõûí Øÿðã âÿ Ãÿðá
þëêÿëÿðèíèí òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèí
åäèëìÿñèíÿ äèããÿò éåòèðèëèá. Àëéàíñûí
ãÿáóë åòäèéè éåêóí ñÿíÿääÿ áöòöí
áóíëàð éåð àëûá. Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè
áöòþâëöéöíöí òÿìèí åäèëìÿñè âÿ Úÿíóáè Ãàôãàçäàêû ìöíàãèøÿëÿðèí áåéíÿëõàëã ùöãóã ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùÿëë îëóíìàñû àéðûúà âóðüóëàíûá. Áóíóíëà éàíàøû, ÍÀÒÎ-íóí ñÿíÿäèíäÿ áèð ñûðà
çèääèééÿòëè ìÿãàìëàð äà âàðäûð.
Ñòðàòåýèéà âÿ òàêòèêà:
ÍÀÒÎ-íóí éåíèëèêëÿðè
Ñîí èëëÿð ÍÀÒÎ-íóí ôÿàëèééÿò ñòðàòåýèéàñûíûí éåíèëÿøìÿñè èëÿ áàüëû ìöòÿõÿññèñëÿð àðàñûíäà úèääè ìöçàêèðÿëÿð ýåäèð. Áó òÿøêèëàòà àðòûã åùòèéàúûí
ãàëìàäûüûíû âóðüóëàéàíëàð äà âàðäûð.
ßêñÿð åêñïåðòëÿð èñÿ Øèìàëè Àòëàíòèêà
Àëéàíñûíà ùÿëÿ åùòèéàúûí ãàëäûüûíû
ÿñàñëàíäûðìàãëà îíóí, ÿñëèíäÿ, èíäèêè
ìÿðùÿëÿíèí éåíè ÷àüûðûøëàðûíà óéüóí
ñòðàòåýèéà ñå÷ìÿëè îëäóüóíó ãåéä
åäèðëÿð. Óåëñäÿ êå÷èðèëÿí ñàììèò ìöÿééÿí ìÿíàäà áó êèìè ôèêèðëÿðÿ úàâàá
õàðàêòåðè äàøûéûðäû.
ÍÀÒÎ-íóí ãÿáóë åòäèéè éåêóí áÿéàííàìÿ áó àñïåêòäÿ ìàðàãëûäûð. 113
áÿíääÿí èáàðÿò áó ñÿíÿääÿ òÿøêèëàòûí
ãàðøûñûíäà äóðàí ÿñàñ âÿçèôÿëÿð ñàäàëàíûá, îíëàðûí éåðèíÿ éåòèðèëìÿñèíèí çÿðóðèëèéè âóðüóëàíûá. Ñÿíÿäè ìÿçìóí
áàõûìûíäàí øÿðòè îëàðàã ö÷ ùèññÿéÿ
áþëìÿê îëàð. Áèðèíúè ùèññÿäÿ ìåéäàíà
÷ûõàí éåíè òÿùëöêÿëÿðäÿí, èêèíúèäÿ ÍÀÒÎ òÿðÿôèíäÿí áóíëàðûí ùÿëë åäèëìÿñè
çÿðóðÿòèíäÿí âÿ íÿùàéÿò, ö÷öíúö ùèññÿäÿ ùÿìèí ïðîáëåìëÿðèí êîíêðåò îëà-
ðàã àðàäàí ãàëäûðûëìàñû ñòðàòåýèéàñûíäàí áÿùñ åäèëèð (áàõ: Wàëåñ Ñóììèò
Äåúëàðàòèîí / www.íàòî.èíò, 5 ñåíòéàáð
2014).
Øèìàëè Àòëàíòèêà Àëéàíñû ùÿð øåéäÿí ÿââÿë Àâðîàòëàíòèê òÿùëöêÿñèçëèê
ñèñòåìèíäÿ úèääè äÿéèøèêëèêëÿðèí áàø
âåðäèéèíè ÿñàñëàíäûðûð, áóíó “äþíöø
ìÿãàìû” àäëàíäûðûð. ßñàñ ñÿáÿá êèìè
“Ðóñèéàíûí Óêðàéíàéà ãàðøû àãðåññèâ
ùÿðÿêÿòëÿðè” ýþñòÿðèëèð. Áó, òÿøêèëàòûí áöòþâ, àçàä âÿ ñöëùïÿðâÿð Àâðîïà ùàããûíäà òÿñÿââöðëÿðèíèí êþêöíäÿí øöáùÿ
àëòûíà àëûíìàñû êèìè ãÿáóë åäèëèð.
Ñÿíÿääÿ àøàüûäàêûëàð à÷ûã âóðüóëàíûð: “Áèçäÿí úÿíóáäà îëàí ðåýèîíäà, Éàõûí Øÿðãäÿí Øèìàëè Àôðèêàéà
ãÿäÿð ÿðàçèäÿ àðòàí ãåéðè-ñàáèòëèê,
òðàíñìèëëè âÿ ÷îõþë÷öëö òÿùëöêÿëÿð
òÿùëöêÿñèçëèéèìèçÿ òÿùäèäëÿð éàðàäûð” (áàõ: ÿââÿëêè ìÿíáÿéÿ, 1-úè
áÿíä). Áó òÿùëöêÿ àìèëëÿðè ÍÀÒÎ-íóí
ôÿàëèééÿòèíèí ÿñàñ èñòèãàìÿòëÿðèíèí ìöÿééÿíëÿøìÿñèíäÿ úèääè ðîë îéíàéûð.
Úîüðàôè àñïåêòäÿ áóíëàð Øÿðãè Àâðîïàíû (Ðóñèéàíûí òèìñàëûíäà), Éàõûí
Øÿðãè (äèíè ðàäèêàëèçì, ñîí âàõòëàð èñÿ
êîíêðåò îëàðàã ÈØÈÄ òÿùëöêÿñè), Øèìàëè
Àôðèêàíû (ðàäèêàë äèíè ãðóïëàøìàëàð,
òåððîð òÿøêèëàòëàðû) âÿ Úÿíóáè Ãàôãàçäàêû ìöíàãèøÿëÿðè (Äàüëûã Ãàðàáàü,
Àáõàçèéà, Úÿíóáè Îñåòèéà) ÿùàòÿ
åäèð. Áóðàäà öñòöþðòöëö øÿêèëäÿ Ñàêèò
îêåàí ùþâçÿñèíäÿêè èõòèëàôëàð (ìÿñÿëÿí, Úÿíóáè ×èí äÿíèçèíäÿ ÿðàçè èääèàëàðûíäàí ãàéíàãëàíàí ìöíàãèøÿëÿð) äà íÿçÿðÿ àëûíûð.
Áó òÿùäèäëÿðèí ùÿð áèðèíÿ ãàðøû ÍÀÒÎ ôÿàëèééÿò òàêòèêàñûíû ìöÿééÿíëÿøäèðèá. Áó çàìàí òÿøêèëàò þçöíö “áó ïðîãíîçëàøäûðûëìàéàí äöíéàäà ñàáèòëèéèí
ÿí ìöùöì ìÿíáÿéè” êèìè ãÿëÿìÿ âåðèð (áàõ: ÿââÿëêè ìÿíáÿéÿ, 2-úè áÿíä).
Àëéàíñ ãàðøûñûíà ãîéäóüó ìÿãñÿäÿ
÷àòìàã ö÷öí ö÷ áàøëûúà ïðèíñèïÿ ÿìÿë
åäèð. Áóíëàð “êîëëåêòèâ ìöäàôèÿ”, “áþùðàíëàðûí òÿíçèìëÿíìÿñè” âÿ “ÿìÿêäàøëûüà ñþéêÿíÿí òÿùëöêÿñèçëèê”äèð (áàõ:
ÿââÿëêè ìÿíáÿ, 3-úö áÿíä).
Ùàçûðäà ÍÀÒÎ ö÷öí áó ïðèíñèïëÿðäÿí ùÿð áèðè þíÿì êÿñá åäèð. Àíúàã
ñîí çàìàíëàð êîëëåêòèâ ìöäàôèÿíèí äàùà ÷îõ ÿùÿìèééÿò äàøûäûüûíû åòèðàô åòìÿê ëàçûìäûð. Áóíóí ÿñàñ ñÿáÿáè éóõàðûäà ñàäàëàíàí òÿùëöêÿëÿðèí ìöõòÿëèô
õàðàêòåðëè îëìàñûäûð. Áó úöð ãåéðè-ñòàíäàðò ùàëëàðäà ìöðÿêêÿá ñèòóàñèéàëàðûí
ùÿëë åäèëìÿñè êîëëåêòèâ ôÿàëèééÿò òÿëÿá
åäèð. Òÿúðöáÿ ýþñòÿðèð êè, ÍÀÒÎ öçâëÿðè áóðàäà ùå÷ äÿ ùÿìèøÿ îáéåêòèâ
ìþâãå íöìàéèø åòäèðìèðëÿð.
Ìèñàë îëàðàã Èðàã âÿ Ñóðèéà ùàäèñÿëÿðèíè ýþñòÿðÿ áèëÿðèê. Ùÿìèí ïðîñåñëÿðäÿ ÍÀÒÎ Àâðîïà þëêÿëÿðèíèí ìàðàãëàðûíà öñòöíëöê âåðäè. Áóíóí ôîíóíäà
Àíêàðàíûí íèééÿòëÿðè áèð ãÿäÿð êþëýÿäÿ
ãàëäû. Åéíè âÿçèééÿò ðàêåò ùöúóìóíäàí ìöäàôèÿ ñèñòåìëÿðèíèí éåðëÿøäèðèëìÿñèíäÿ äÿ áàø âåðäè.
Áóíëàðäàí ÿëàâÿ, ÍÀÒÎ-íóí þç
äàõèëèíäÿ êîëëåêòèâ ìöäàôèÿíèí ñòðàòåýèéàñûíà ôÿðãëè éàíàøìàëàð âàð. Ôðàíñà
âÿ Àëìàíèéà ìöñòÿãèë Àâðîïà îðäóñó
éàðàòìàüû òÿêëèô åäèáëÿð. Áó, ÀÁØ-ûí
òÿøêèëàòà íÿçàðÿòèíè çÿèôëÿòäèéèíäÿí
Âàøèíãòîí òÿðÿôèíäÿí åëÿ äÿ éàõøû ãàðøûëàíìûð.
Ìöíàãèøÿëÿðèí ùÿëëè:
áèð çèääèééÿòèí èçè èëÿ
Êîëëåêòèâ òÿùëöêÿñèçëèê âÿ áþùðàí-
ëàðûí ùÿëëè êîíòåêñòèíäÿ âàúèá ùåñàá
åòäèéèìèç áèð ìÿãàìû äà âóðüóëàìàã
èñòÿðäèê. ÍÀÒÎ áèð ÷îõ ùàëëàðäà èêèëè
ñòàíäàðòëàð öçðÿ ùÿðÿêÿò åäèð. Òÿøêèëàòûí Óåëñ ñàììèòèíèí ñÿíÿäèíäÿ äÿ, áó,
þçöíö ýþñòÿðèá. Áóðàäà òÿùëöêÿëÿð ñàäàëàíìàãëà êîíêðåò öíâàíëàð ýþñòÿðèëèð. Ìÿñÿëÿí, Ðóñèéàíûí Óêðàéíàäà
ñåïàðàò÷ûëûüû àëîâëàíäûðìàüà èñòèãàìÿòëÿíìèø àääûìëàðû, Éàõûí Øÿðãäÿ
ãÿòëèàìëàðû òÿøêèë åäÿí ÈØÈÄ-èí ôÿàëèééÿòè, Øèìàëè Àôðèêàäà áèð ñûðà òåððîð
ãðóïëàðûíûí, íàðêîòèê òèúàðÿò ùÿéàòà
êå÷èðÿí ãðóïëàøìàëàðûí, Èðàãäà òåððîð
ãðóïëàðûíûí, Ñóðèéà âÿ Ëèâèéàäàêû ãöââÿëÿðèí âÿ áàøãàëàðûíûí êîíêðåò àäëàðû
÷ÿêèëèð. Ñÿíÿääÿ Ðóñèéàíûí òÿúàâöçö
áèð íå÷ÿ éåðäÿ ãåéä åäèëèð, Ýöðúöñòàí,
Óêðàéíà âÿ Ìîëäîâàíûí ÿðàçè áöòþâëöéöíö ïîçàí ãöââÿíèí àäû êîíêðåò
ýþñòÿðèëèð.
Áèð éåðäÿ Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéöíöí òÿìèí åäèëìÿñè çÿðóðÿòè Åðìÿíèñòàí âÿ Ýöðúöñòàíëà åéíè êîíòåêñòäÿ ãåéä åäèëèð. Àíúàã ìöíàãèøÿëÿðèí ùÿëëè ìÿñÿëÿñèíÿ ýÿëÿíäÿ, éàëíûç
“Úÿíóáè Ãàôãàç” èôàäÿñè èøëÿäèëèð. Óêðàéíà ùàäèñÿëÿðè úÿìè 5-6 àéäûð êè,
áàøëàéûá. Ëàêèí ÍÀÒÎ-íóí ñÿíÿäèíäÿ
à÷ûã éàçûëûð êè, “Ðóñèéà Êðûìû èëùàã åòäè”. Áÿñ îíäà íÿéÿ ýþðÿ 20 èëäÿí ÷îõ
áèð ìöääÿòäèð êè, Åðìÿíèñòàí Àçÿðáàé-
úàíûí ÿðàçèñèíèí 20 ôàèçèíè èøüàë àëòûíäà ñàõëàéûð, àììà áó ùàãäà êîíêðåò
äåéèëìèð?
Ðóñèéà êèìè áþéöê âÿ ýöúëö äþâëÿò ùàããûíäà “èøüàë÷û” êÿëìÿñèíè èøëÿäÿíëÿð ùàíñû ñÿáÿáëÿðäÿí Åðìÿíèñòàí ùàããûíäà åéíè èôàäÿëÿðè èøëÿòìèðëÿð? Áÿëêÿ, úûðòäàí ôîðïîñòäàí ãîðõóðëàð? Áó, àáñóðääóð. Áÿçÿí ùÿòòà
“Úÿíóáè Ãàôãàçäà ìöíàãèøÿëÿðèí
ùÿëëèíÿ ùÿññàñ éàíàøûëìàëû, áóíà ýþðÿ äÿ áÿçè èôàäÿëÿð èøëÿäèëìÿìÿëèäèð”
äåéèðëÿð. ßëàâÿ îëàðàã, ùÿìèøÿ òþâñèéÿ îëóíóð êè, Àçÿðáàéúàíëà Åðìÿíèñòàí áèð ãÿðàðà ýÿëñèí, áèç äÿ îíó äÿñòÿêëÿéÿê.
Áàüûøëàéûí, áÿñ îíäà íèéÿ Ðóñèéàíûí öñòöíÿ äöøìöñöíöç? Èìêàí âåðèí,
Óêðàéíà èëÿ Ðóñèéà îðòàã ãÿðàðà ýÿëñèíëÿð âÿ Ãÿðá äÿ îíó ãÿáóë åòñèí. Áóíóí ÿâÿçèíäÿ, Ìîñêâàéà ãàðøû ýöíäÿ
áèð ñàíêñèéà òÿòáèã îëóíóð. Öñòÿëèê,
ÀÁØ ïðåçèäåíòèíäÿí òóòìóø Àâðîïàíûí îðòà ñÿâèééÿëè ñèéàñÿò÷èëÿðèíÿ ãÿäÿð “ðóñ àãðåññèéàñû” èôàäÿñè èøëÿäèëèð.
À÷ûüû, ÍÀÒÎ-íóí Óåëñ ñàììèòèíèí éåêóí ñÿíÿäèíè íÿçÿðäÿí êå÷èðÿðêÿí,
ìöñáÿò åìîñèéàëàðëà éàíàøû, áó úöð
àúû ñóàëëàð äà áàø ãàëäûðûð.
ÈØÈÄ úÿìè áèð íå÷ÿ àéäûð êè, òåððîð
òþðÿäèð. Àðòûã ÀÁØ áàøäà îëìàãëà îíà
ãàðøû ìöáàðèçÿ ñòðàòåýèéàñû ùàçûðëàíûð, áåéíÿëõàëã êîàëèñèéà ôîðìàëàøäûðûëûð. Óåëñ ñàììèòèíèí éåêóí ñÿíÿäèíäÿ áó òÿøêèëàòà áèð íå÷ÿ áÿíä ùÿñð
åäèëèá. Áÿñ áó ýöíÿ ãÿäÿð Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíäà ãÿòëèàì òþðÿäÿí åðìÿíè òåððîð òÿøêèëàòëàðûíûí àäû íèéÿ ÷ÿêèëìèð?
Äîüðóäóð, ñÿíÿääÿ Àçÿðáàéúàíûí
ÿðàçè áöòþâëöéöíöí òÿìèíè ãåéä îëóíóð, ìöíàãèøÿíèí áåéíÿëõàëã ùöãóã
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùÿëëèíÿ äèããÿò éåòèðèëèð, ëàêèí òÿúàâöçêàðûí àäû ýþñòÿðèëìèð. Áó
äà ðÿñìè Èðÿâàíà øûëòàãëûã åòìÿéÿ
ÿñàñ âåðèð. Ùÿòòà Ñ.Ñàðêèñéàí Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéö ìÿñÿëÿñèíèí
âÿ ïðîáëåìèí áåéíÿëõàëã ùöãóã ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùÿëëè çÿðóðÿòèíèí ñÿíÿääÿ
ãåéä îëóíìàñûíäàí “èíúèéèð”. Èðÿâàíà
ãàéûäàíäàí ñîíðà î, “ìþâãåëÿðèìèç
ÿëäÿí ýåäèð”, - äåéÿ ùàé-êöé ñàëûð. Áó,
Åðìÿíèñòàíà ùàâàäàðëûüûí áöòöí ñèéàñè-ùöãóãè ñÿðùÿäëÿðè àøìàñûíûí íÿòèúÿñèäèð.
Øöáùÿ éîõäóð êè, áèð ñûðà èðÿëèëÿéèøëÿðÿ (î äà ñûðô Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòèíèí äèïëîìàòèê ïåøÿêàðëûüû âÿ ñèéàñè
ãÿòèééÿòè ñàéÿñèíäÿ áàø òóòóá) áàõìàéàðàã, ÍÀÒÎ äà äàõèë îëìàãëà
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð ÅðìÿíèñòàíÀçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíäÿ ñîíà ãÿäÿð àðäûúûë âÿ ÿäàëÿòëè
ìþâãå òóòìóð. Àëéàíñûí ñîí ñàììèòèíèí ñÿíÿäèíäÿ äÿ Úÿíóáè Ãàôãàçäàêû
ìöíàãèøÿëÿðäÿ Ýöðúöñòàíûí òèìñàëûíäà Ðóñèéàíûí òÿúàâöçêàðëûüû ãåéä îëóíóá, Åðìÿíèñòàíûí èñÿ àäû áåëÿ ÷ÿêèëìÿéèá. À÷ûã-àøêàð çèääèééÿò éàðàíûð éàõøû, Àáõàçèéà âÿ Úÿíóáè Îñåòèéàíû
Ðóñèéà èëùàã åäèá (ÍÀÒÎ-íóí ñÿíÿäèíÿ ýþðÿ), áÿñ Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíäÿ
òÿúàâöçêàð êèìäèð? ßýÿð òÿúàâöçêàð
éîõäóðñà, ïðîáëåì íÿäÿí éàðàíûá? 20
ôàèç òîðïàãëàð íåúÿ Åðìÿíèñòàíûí ÿëèíÿ êå÷èá?
Òÿÿññöô êè, 113 áÿíääÿí èáàðÿò áþéöê áèð ñÿíÿääÿ áóíóíëà áàüëû áèð êÿëìÿ áåëÿ éîõäóð. Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè âàð, àíúàã îíó éàðàäàí “éîõäóð”. Èíäè Åðìÿíèñòàíëà Àçÿðáàéúàí
ðàçûëàøìàëûäûð. Áÿñ òÿúàâöçêàðëà îíóí
ãóðáàíû ùöãóãè ñÿíÿäëÿðäÿ òàì àéäûí
ýþñòÿðèëìèðñÿ, îíäà íÿéè ðàçûëàøäûðìàã îëàð?
Áóíäàí áàøãà, ÍÀÒÎ áèðáàøà âóðüóëàéûð êè, Óêðàéíà, Ýöðúöñòàí âÿ Ìîëäîâàéà ìöñòÿãèëëèêëÿðèíè ãîðóìàã
ö÷öí êîíêðåò éàðäûìëàð åäÿúÿê. Àçÿðáàéúàí ö÷öí èñÿ ùå÷ áèð éàðäûìäàí
ñþùáÿò ýåòìèð. Áÿëêÿ, áèçèì ÿðàçè áöòþâëöéöìöçö ãîðóìàã âÿ ìöñòÿãèëëèéèìèçè òÿìèí åòìÿê ö÷öí ÍÀÒÎ-íóí ñèëàù-ñóðñàò éàðäûìû åòìÿñèíÿ åùòèéàú
ýþðöëìöð? Íÿéÿ ýþðÿ? ßäàëÿò íàìèíÿìè? Õåéð, èêèëè ñòàíäàðòëàðà ýþðÿ!
Íåwòèìåñ.àç
“Ìöñàâàò”äà ýÿíúëÿðëÿ Åðìÿíèñòàíäà éåíè åòèðàç àêñèéàëàðû ýþçëÿíèëèð
Ñîñèàë, èãòèñàäè ïðîáëåìëÿðèí äÿðèíëÿøìÿñè èøüàë÷û
áàüëû íþâáÿòè ñïåêóëéàñèéà þëêÿäÿ ñèéàñè çÿìèíäÿ äÿ ãåéðè-ñàáèòëèê éàðàäûð
ìöääÿò þíúÿ ýÿíúëÿð
òÿøêèëàòûíà ñÿäð ñå÷êèñè
ìÿñÿëÿñèíäÿ ãàðøû-ãàðøûéà ýÿëìèøäèëÿð. Ñîíðàäàí íÿòèúÿñè ëÿüâ îëóíàí
“ñå÷êè îéóíó”íóí çèääèééÿòëÿðè àðòûðäûüû áèð
äþíÿìäÿ áÿçè ýÿíúëÿð
ãóðóìäàí àéðûëìûø, áÿçèëÿðè èñÿ ïàðòèéàäàêû äèýÿð ãðóïëàøìàëàðà öç
òóòìóøäó. Î çàìàíäàí
áÿðè äàùà äà êÿñêèíëÿøÿí ìöíàñèáÿòëÿð èñÿ
ùàçûðäà âèðòóàë ñàâàø
Áàøãàíëûã éàðûøû
ìÿðùÿëÿñèíÿ ãÿäÿì ãî“Ìöñàâàò”û õàîñ
éóá. Áåëÿ êè, àëäûüû
ìåéäàíûíà
ãðàíòëàðäàí ãàíå îëìàéàí, ïàðòèéà äàõèëèíäÿêè
÷åâèðèá
Éàõóä ÿââÿëëÿð áó ïàðòèéà äàõèëèíäÿ ýÿíúëÿðèí
äèýÿð ãðóïëàøìàëàðûí ùèÁó êîíòåêñòäÿ íþâáÿòè
ùöãóãëàðûíûí ÿí êîáóä øÿêèëäÿ ïîçóëìàñûíà ùå÷ áèð ìþâãå ìàéÿñèíäÿ îëàíëàðûí
çèääèééÿò ìþâçóñó áàøìþâãåéèíäÿí ãûúûãëàíàí
ãàíëûã éàðûøûäûð. Øöáùÿáèëäèðìÿéÿí Ãóáàä Èáàäîüëóíóí áèðäÿí-áèðÿ áó
ýÿíúëÿð äàèìè îëàðàã ñîñèç, áàøãàíëûã ñàâàøû
ìÿñÿëÿéëÿ
ÿëàãÿäàð
“àêòèâëÿøìÿñè”íèí
ñÿáÿáè
íÿäèð?
ñèàë øÿáÿêÿäÿ áèð-áèðëÿðè“Ìöñàâàò” äàõèëèíäÿêè ýåðíè
èòòèùàì åäèðëÿð. Õöñóñèðèçÿñè éåíè ñïåêóëéàñèéàëàðûí ìåéäà÷ÿê ñèòóàñèéàíû ýþñòÿðìÿêëÿ éàíàøû,
ëÿ
äÿ,
ïàðòèéà
äàõèëèíäÿ ýÿíúëÿð òÿøíà ÷ûõìàñûíû äà øÿðòëÿíäèðèá. Áàøãàíáó ïàðòèéàíûí ùàíñû ìàðàãëàð ÿñàñûíêèëàòû
àäëàíäûðûëàí
êè÷èê ãðóï ìöñàëûüà íàìèçÿäëÿð þç òÿáëèüàòëàðû ö÷öí
äà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðäèéèíè äÿ àøêàðà ÷ûâàò÷ûëûãäàí
áÿùñ
åòñÿ
äÿ, àíòèìèëëè
áöòöí âàñèòÿëÿðäÿí èñòèôàäÿ åäèð, äåõàðûð. Ýþðöíÿí îäóð êè, äàèì “áÿðàìþâãå
ñÿðýèëÿìÿêëÿ,
ñàäÿúÿ
ìöÿéìÿê îëàð êè, ùÿð áèð ìÿñÿëÿíè ìàíèáÿðëèê” âÿ “äåìîêðàòèéà” êèìè äÿéÿðéÿí
ãðóïëàøìàëàðûí
ãðàíò
ñàâàøûíïóëéàñèéà îáéåêòèíÿ ÷åâèðèðëÿð. Ìÿëóì
ëÿðäÿí áÿùñ åäÿí “Ìöñàâàò” ôóíêñèîäà úàíôÿøàíëûã åäèð. Ùàçûðêû çèääèéîëäóüó êèìè, Àðèô Ùàúûëûäàí ñîíðà Ãóíåðëÿðè êîðïîðàòèâ ìàðàãëàð íàìèíÿ
éÿòëÿðèí, “úÿáùÿ äþéöøëÿðè”íèí ÿñàñ
áàä Èáàäîüëó äà áó êîíòåêñòäÿ êîðïàðòèéà äàõèëèíäÿ êÿñêèí ìöáàðèçÿ
ñÿáÿáèíè ìÿùç áó ìîòèâ òÿøêèë åäèð.
ïîðàòèâ ìàðàãëàð ÿñàñûíäà ìàíåâðëÿð
àïàðûðëàð. Áó ìöáàðèçÿ äàùà ÷îõ ìÿòßñàñ ìÿãàì áóäóð êè, ýÿíúëÿðèí
åòìÿéÿ áàøëàéûá. Þç “ïëàòôîðìà”ñûíû
áóàò öçÿðèíäÿí èòòèùàìëàð ÿñàñûíäà
áó
úöð êîðïîðàòèâ ìàðàãëàð íàìèíÿ
äàâàì åòäèðèëèð. Ùÿòòà èø î éåðÿ ÷àòûá
à÷ûãëàéàí Ãóáàä Èáàäîüëó èääèà åäèá
èñòèôàäÿ
åäèëäèéè, îíëàðûí àíòèìèëëè
êè, ïàðòèéà äàõèëèíäÿêè áÿçè øÿõñëÿð
êè, ïàðòèéàíûí èäàðÿ åäèëìÿñèíäÿ
ìþâãå
ñÿðýèëÿäèéè
ùàëäà, Ãóáàä Èáà“ìåùðèáàí äöøìÿí” îëàí ÀÕÚÏ-äÿí
ýÿíúëÿðäÿí èñòèôàäÿ åäÿúÿê. Áó èñÿ
äîüëó
áó
ìÿñÿëÿéëÿ
áàüëû èíäèéÿäÿê
äÿ äÿñòÿê èñòÿéèðëÿð. Áó éàðûø ÷ÿð÷èâÿáåëÿ áèð ùÿãèãÿòè áèð äàùà àøêàð åäèá
ùå÷
áèð
ôèêèð
ñþéëÿìÿéèá.
Ìÿùç áàøñèíäÿ éåòèøìÿê áèëìÿéÿí ãóðóëòàé,
êè, “Ìöñàâàò” äàõèëèíäÿêè ãðóïëàøìàãàíëûã
ïîñòó
óüðóíäà
ìöáàðèçÿ
÷ÿðôóíêñèîíåðëÿðèí áàøãàíëûã ñàâàøû, äàëàð éåíèäÿí ýÿíúëÿðäÿí þçëÿðèíèí êîð÷èâÿñèíäÿ
áó
ìÿñÿëÿíèí
ýöíäÿìÿ
õèëè èíòðèãàëàð “Ìöñàâàò”äàõèëè àúûíàïîðàòèâ ìàðàãëàðû íàìèíÿ èñòèôàäÿ åòýÿòèðèëìÿñè Ã.Èáàäîüëóíóí “ýÿíúëÿð
úàãëû äóðóìóí ùàçûðêû úèçýèëÿðèíè òÿøìÿê íèééÿòèíäÿäèðëÿð.
ïëàíû”íûí îíëàðäàí êîðïîðàòèâ ìàêèë åäèð. Ùÿð ùàëäà ýþðöíÿí îäóð êè,
Ñèðð äåéèë êè, èíäèéÿäÿê áåëÿ áèð
ðàãëàð íàìèíÿ èñòèôàäÿ åòìÿéÿ ùå“Ìöñàâàò” ñå÷êèëÿðÿ éîõ, íþâáÿòè ïàðòåíäåíñèéà ìöøàùèäÿ åäèëèá âÿ
ñàáëàíäûüûíû áèð äàùà ýþñòÿðèð.
÷àëàíìà ìþâñöìöíÿ öç òóòóð.
ýÿíúëÿð àéðû-àéðû ãðóïëàøìàëàðûí
Áåëÿëèêëÿ, ñîí ùàäèñÿëÿð ðàäèêààëòûíäà, ñàäÿúÿ àëÿò ðîëóíó
Ã.Èáàäîüëóíóí “ýÿíúëÿð èòàÿòè
ëèçì
âÿ äàüûäûúûëûã ôÿëñÿôÿñèíèí,
îéíàéûáëàð. Áóíäàí þíúÿ ìþâúóä
ùÿì÷èíèí,
àíòè-Àçÿðáàéúàí äàèðÿëÿïëàíû” îíëàðäàí
çèääèééÿòëÿð, ùÿì÷èíèí, äàõèëäÿêè
ðèí
ÿñèðèíÿ
÷åâðèëìèø
“Ìöñàâàò” Ïàðòèãðóïëàøìàëàðûí ñàâàøû ïàðòèéàíûí
êîðïîðàòèâ ìàðàãëàð
éàñûíûí
ÿíÿíÿâè
êþùíÿ
àìïëóàñûíýÿíúëÿð òÿøêèëàòû êèìè ñÿúèééÿëÿíäèíàìèíÿ èñòèôàäÿ
äà
îëäóüó
ýåð÷ÿêëèéèíè
áèð
äàùà àøðèëÿí ãóðóìó äà ãàðøûäóðìà ïëàòôîðåòìÿéÿ ùåñàáëàíûá
êàð
åäèð.
ìàñûíà ÷åâèðèá. Õàòûðëàòìàã éåðèíÿ
äöøÿð êè, áó ãóðóìóí öçâëÿðè áèð
Ïàðòèéà äàõèëèíäÿêè ñÿäðëèê ìöáàÍÓÐËÀÍ
Àçÿðáàéúàí ñèéàñè ïàëèòðàñûíûí àóòñàéäåðëÿðèíäÿí èáàðÿò
îëàí ðàäèêàë ìöõàëèôÿò ãðóïëàðû
äàèì áèð-áèðëÿðè èëÿ ãàðøûäóðìà
øÿðàèòèíäÿ îëóáëàð. Áóíóíëà éàíàøû, äàüûäûúû äöøÿðýÿíè òÿìñèë
åäÿí àéðû-àéðû òÿøêèëàòëàð, ñèéàñè
ïàðòèéàëàð äàõèëèíäÿ äÿ ÿí ìöõòÿëèô çèääèééÿòëÿð ìöøàùèäÿ åäèëèá.
Õöñóñèëÿ äÿ, Ìöñàâàò Ïàðòèéàñû
äàõèëèíäÿêè ýÿðýèí ñèòóàñèéà ñîí
çàìàíëàð ñþçöýåäÿí ãóðóìóí
íöìàéÿíäÿëÿðè òÿðÿôèíäÿí ìöíòÿçÿì øÿêèëäÿ ýöíäÿìÿ ýÿòèðèëèð.
Ñîí çàìàíëàð Åðìÿíèñòàíäàêû
ñîñèàë, èãòèñàäè âÿ ñèéàñè áþùðàíûí
äÿðèíëÿøìÿñèíÿ äàèð ìÿëóìàòëàð ñöðÿòëÿ àðòìàãäàäûð. Áóíó èñÿ èøüàë÷û
þëêÿíèí ðåýèîíàë âÿ áåéíÿëõàëã ñÿâèééÿäÿ äöøäöéö ÷ûõûëìàç âÿçèééÿòèí äàõèëäÿêè ïðîáëåìëÿðè äàùà äà
êÿñêèíëÿøäèðìÿñè èëÿ èçàù åòìÿê
ìöìêöíäöð.
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, Åðìÿíèñòàíäà ÿùàëèíèí äóðóìóíó ïèñëÿøäèðÿí
ÿñàñ ïðîáëåìëÿðäÿí áèðè ãèéìÿò àðòûìëàðû èëÿ áàüëûäûð. Áåëÿ êè, àâãóñòóí
1-äÿí åòèáàðÿí åëåêòðèê åíåðæèñèíèí
ãèéìÿòèíèí àðòûðûëìàñû àðòûã èøüàë÷û
þëêÿäÿ áèð ÷îõ ìÿùñóëëàðûí áàùàëàøìàñûíà ñÿáÿá îëóá. Ëàêèí ãèéìÿò àðòûìëàðû ñîí ýöíëÿðäÿ äÿ äàâàì åòìÿêäÿäèð. “Àðàâîò” ãÿçåòèíèí éàçäûüûíà ýþðÿ, Åðìÿíèñòàíäà ñîí ýöíëÿðäÿ ÿðçàã ìÿùñóëëàðû éåíèäÿí áàùàëàøûá. ßò ìÿùñóëëàðû äà äàõèë îëìàãëà, áÿçè ìÿùñóëëàðäà àðòûì 100
äðàìäàí éóõàðû îëóá. Øèðêÿòëÿðäÿí
áèðèíèí ãèéìÿòëÿðè àðòûðìàñû áèð íå÷ÿ
ýöíäÿí ñîíðà äèýÿðëÿðèíèí äÿ åéíè
àääûìû àòìàñû èëÿ ìöøàéèÿò îëóíóð.
Ãÿçåòèí ìÿëóìàòûíà ýþðÿ, ÷þðÿéèí
ãèéìÿòè ãàëäûðûëìàñà äà, ÷ÿêèñè àçàëäûëûá.
Åðìÿíèñòàí èúòèìàèééÿòèíè ãîðõóéà ñàëàí áàøãà áèð ìÿñÿëÿ èñÿ
Ðóñèéà èãòèñàäèééàòûíäàêû ïðîñåñëÿðèí èøüàë÷û þëêÿéÿ êÿñêèí òÿñèðè èëÿ
áàüëûäûð. “Àéêàêàí æàìàíàê” ãÿçåòè-
íèí éàçäûüûíà ýþðÿ, ðóñ ðóáëóíóí
äÿéÿðèíèí áó ýöíëÿðäÿ äîëëàðëà ìöãàéèñÿäÿ ðåêîðä ñÿâèééÿäÿ àøàüû
ùÿääÿ äöøìÿñè Åðìÿíèñòàí ÿùàëèñè
ö÷öí éåíè ïðîáëåì éàðàäûá. Áåëÿ êè,
ðóáëóí äÿéÿðäÿí äöøìÿñè íÿòèúÿñèíäÿ Ðóñèéàäàí Åðìÿíèñòàíà ïóë
êþ÷öðìÿëÿðèíèí êÿñêèí àçàëàúàüû
ýþçëÿíèëèð. Áó èñÿ ýÿëèðëÿðèíèí ìöùöì ùèññÿñèíè ãîùóì-ÿãðÿáàñûíûí
Ðóñèéàäàí ýþíäÿðäèéè âÿñàèòëÿð òÿøêèë åäÿí Åðìÿíèñòàí àèëÿëÿðèíèí
ìàääè äóðóìóíóí äàùà äà ïèñëÿøìÿñèíÿ, ÿùàëèíèí àëûúûëûã ãàáèëèééÿòèíèí àøàüû äöøìÿñèíÿ ñÿáÿá îëàúàã.
Áó äà þç íþâáÿñèíäÿ äàõèëè áàçàðëàðäà ïàññèâëèéè àðòûðàúàã, íÿòèúÿäÿ,
Åðìÿíèñòàí èãòèñàäèééàòûíà íþâáÿòè
çÿðáÿ âóðóëàúàã. Ìÿùç áóíà ýþðÿ
Ðóñèéàéà òÿòáèã îëóíàí Ãÿðá ñàíêñèéàëàðû êèìè, ðóáëóí ìÿçÿííÿñèíäÿêè äÿéèøèêëèê äÿ Åðìÿíèñòàíäà
úèääè èúòèìàè íàðàùàòëûã äîüóðóá.
Ìöñòÿãèë èãòèñàäèééàòû îëìàéàí Åðìÿíèñòàíäà áåëÿ áèð òÿøâèøèí éàðàíìàñû ùå÷ äÿ òÿÿúúöá äîüóðìóð.
×öíêè ôèçèêè øÿõñëÿðèí Åðìÿíèñòàíà
ìàëèééÿ êþ÷öðìÿëÿðèíèí 80 ôàèçè Ðóñèéàäàí ýþíäÿðèëèð. Èë ÿðçèíäÿ Ðóñèéàäàí òÿêúÿ áàíê ñèñòåìè èëÿ ýþíäÿðèëÿí ìàëèééÿ âÿñàèòèíèí ùÿúìè 2
ìèëéàðä äîëëàðà, éÿíè Åðìÿíèñòàíûí
äþâëÿò áöäúÿñèíÿ áÿðàáÿðäèð. Îíà
ýþðÿ äÿ òÿñàäöôè äåéèë êè, ìàëèééÿ
ìöùèòèíäÿ áàø âåðÿí êè÷èê äÿéèøèêëè-
éèí áåëÿ Åðìÿíèñòàí ÿùàëèñèíèí äóðóìóíà âÿ èøüàë÷û þëêÿíèí èãòèñàäèééàòûíà áþéöê òÿñèðè âàð.
Åðìÿíèñòàíäàêû ÿìÿê áàçàðûíà
íÿçÿð ñàëäûãäà ÿùàëèíèí õàðèúè ìàëèééÿäÿí áó äÿðÿúÿäÿ àñûëû îëìàñûíûí
ñÿáÿáè àéäûí ýþðöíöð. Áóðàäà áàøëûúà ñÿáÿá þëêÿäÿêè èøñèçëèêäèð, ëàêèí
èøëÿéÿíëÿðèí äÿ øàíñëû èíñàíëàð îëäóüóíó ñþéëÿìÿê ÷ÿòèíäèð. ×öíêè ÿêñÿð ùàëëàðäà ÷àëûøàíëàðà ÷îõ àøàüû
ùÿääÿ ÿìÿêùàããû âåðèëèð, áÿçÿí èñÿ
ùå÷ î äà âåðèëìèð. Ìÿñÿëÿí, “Íàèðèò”
çàâîäóíóí èø÷èëÿðè áèð èëäÿí àðòûãäûð
êè, ìààøëàðûíû àëà áèëìèðëÿð. Áó ñÿáÿáäÿí äÿ àðòûã èø÷èëÿð áèð íå÷ÿ äÿôÿ
ïèêåò êå÷èðèáëÿð. Ùþêóìÿò ñåíòéàáðûí
15-äÿê çàâîäóí ýÿëÿúÿê òàëåéè èëÿ
áàüëû ìöÿññèñÿ ðÿùáÿðëèéèíÿ òÿäáèðëÿð ïàêåòè òÿãäèì åäÿúÿéèíÿ ñþç âåðñÿ äÿ, ùÿëÿ êè, áåëÿ áèð ñÿíÿä îðòàéà
÷ûõàðûëìàéûá. Åíåðýåòèêà íàçèðè Åäâàðä Çàõàðéàí çàâîä èø÷èëÿðèíÿ áèð
àéëûã ÿìÿêùàãëàðûíûí þäÿíÿúÿéèíè
âÿä åäèá. Ëàêèí çàâîäóí ìÿòáóàò
êàòèáëèéèíäÿí åðìÿíè ìåäèàñûíà áèëäèðèëèá êè, èø÷èëÿðèí ÿìÿêùàãëàðû ìÿñÿëÿñè ùÿëëèíè òàïìàéûá, çàâîä ðÿùáÿðëèéè ùþêóìÿòäÿí âÿä îëóíàí ìàëèééÿíè ýþçëÿéèð.
ßëáÿòòÿ êè, ñîñèàë-èãòèñàäè ïðîáëåìëÿðèí äÿðèíëÿøìÿñè ñèéàñè çÿìèíäÿ äÿ ãåéðè-ñàáèòëèê éàðàäûð. Ãàðøûäàêû ýöíëÿðäÿ âÿ àéëàðäà Åðìÿíèñòàíäà éåíè åòèðàç àêñèéàëàðû ýþçëÿíèëèð. Åðìÿíè Ìèëëè Êîíãðåñèíèí ìÿòáóàò êàòèáè Àðìàí Ìóñèíéàí êå÷èðäèéè
ìÿòáóàò êîíôðàíñûíäà Ñàðêèñéàí ùþêóìÿòèíÿ ãàðøû òÿçéèãëÿðè àðòûðàúàãëàðûíû áèëäèðèá. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ,
“×è÷ÿêëÿíÿí Åðìÿíèñòàí”, “Èðñ”,
“Äàøíàêñóòéóí” âÿ Åðìÿíè Ìèëëè
Êîíãðåñèíäÿí èáàðÿò îëàí äþðäëöéöí
òÿçéèãëÿðè ñàéÿñèíäÿ èúáàðè ïåíñèéà
éûüûì ñèñòåìèíèí òÿòáèãèíèí ãàðøûñû
àëûíûá, þëêÿäÿ ÷îõñàéëû ìèòèíãëÿð êå÷èðèëèá. Ìóñèíéàí ñîí çàìàíëàð Åðìÿíèñòàí ýöíäÿìèíäÿ îëàí êîíñòèòóñèéà èñëàùàòëàðûíûí àïàðûëìàñûíà äà
ìöíàñèáÿò áèëäèðèá: “Áèç ùàêèìèééÿòÿ òÿäðèúÿí çÿðáÿëÿð âóðóðóã, Ñåðæ
Ñàðêèñéàíûí ÿòðàôûíäàêû äàèðÿíè
äàðàëäûðûã. Îíóí éåýàíÿ ÷ûõûø éîëó úÿùäè êîíñòèòóñèéà èñëàùàòëàðûäûð. Ëàêèí áèç Ñåðæ Ñàðêèñéàíûí áó
ïëàíûíû èôëàñà óüðàäàúàüûã”.
Ùöëéà ÌßÌÌßÄËÈ
http://www.yeniazerbaycan.com
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ìÿãàëÿ ÊÈÂÄÔ-íèí ìàëèééÿ äÿñòÿéè èëÿ “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí äöíéà áèðëèéèíÿ èíòåãðàñèéàñû, ðåýèîí þëêÿëÿðè âÿ äèýÿð äþâëÿòëÿðëÿ,
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðëà ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè” èñòèãàìÿòè öçðÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùàçûðëàíìûøäûð
Àçÿðáàéúàí-Áþéöê Áðèòàíèéà ÿëàãÿëÿðè éöêñÿëÿí õÿòëÿ èíêèøàô åäèð
(ÿââÿëè þòÿí ñàéûìûçäà)
2007-úè èë èéóíóí 7-äÿ Àçÿðáàéúàí
Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ Áþéöê Áðèòàíèéà ïàðëàìåíòè Èúìàëàð Ïàëàòàñûíûí Õàðèúè ßëàãÿëÿð Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ìàéê
Ãåéïñèí ðÿùáÿðëèê åòäèéè ïàðëàìåíò íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíè ãÿáóë åäèá. Ìàéê
Ãåéïñ Àçÿðáàéúàíäà ýåäÿí èíêèøàô
ïðîñåñëÿðèíèí îíëàðäà áþéöê ìàðàã äîüóðäóüóíó ãåéä åäèá. Î, Àçÿðáàéúàíëà
Áþéöê Áðèòàíèéà àðàñûíäà ìöíàñèáÿòëÿðèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ îëäóüóíó âóðüóëàéàðàã èêè þëêÿíèí ñèéàñè, èãòèñàäè, òÿùëöêÿñèçëèê âÿ äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ éàõûíäàí
ÿìÿêäàøëûã åòäèêëÿðèíè áèëäèðèá. Ìàéê
Ãåéïñ Àçÿðáàéúàíûí òÿøÿááöñö èëÿ ðåýèîíäà ùÿéàòà êå÷èðèëìèø ãëîáàë åíåðæè
ëàéèùÿëÿðèíäÿ Áþéöê Áðèòàíèéàíûí “áï”
øèðêÿòèíèí èøòèðàêûíäàí ìÿìíóí îëäóüóíó âóðüóëàéûá.
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè þëêÿìèçëÿ
Áþéöê Áðèòàíèéà àðàñûíäà ìöõòÿëèô ñÿâèééÿëÿðäÿ èíòåíñèâ äèàëîãóí àïàðûëäûüûíû âÿ áóíóí èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðèí èíêèøàôûíà äÿéÿðëè òþùôÿ âåðäèéèíè áèëäèðèá.
Ïðåçèäåíò Àçÿðáàéúàíûí íåôò ñòðàòåýèéàñûíûí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿéÿ áàøëàíäûüû
äþâðäÿí Áþéöê Áðèòàíèéàíûí “áï” øèðêÿòèíèí áó èøäÿ ÷îõ ôÿàë èøòèðàê åòäèéèíè
âóðüóëàéûá. Èëùàì ßëèéåâ, ùÿì÷èíèí, áó
ñÿôÿðèí ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ èêèòÿðÿôëè ÿëàãÿëÿðèí, î úöìëÿäÿí ïàðëàìåíòëÿðàðàñû
ÿìÿêäàøëûüûí äàùà äà ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè ö÷öí ôàéäàëû îëàúàüûíà ÿìèíëèéèíè
ñþéëÿéèá.
Àçÿðáàéúàí - Áþéöê Áðèòàíèéà ÿëàãÿëÿðèíèí äàùà áèð ýþñòÿðèúèñè îëàðàã Áþéöê Áðèòàíèéàíûí Õàðèúè âÿ Äþâëÿò Ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ Íàçèðëèéèíèí Àâðîïà ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ äþâëÿò íàçèðè Úèì Ìþðôè 2008-úè
èë ìàéûí 7-äÿ Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿð åäèá.
Áàêûäà êå÷èðäèéè ýþðöøëÿðäÿ äþâëÿò íàçèðè Àçÿðáàéúàíûí âÿ Åðìÿíèñòàíûí Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíè ñöëù éîëó èëÿ
ùÿëë åòìÿëè îëäóüóíó âÿ áóíóí äà áþëýÿíèí èíêèøàôûíà òÿêàí âåðÿúÿéèíè ãåéä
åäèá, ùÿì÷èíèí, Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè áöòþâëöéöíöí ìöáàùèñÿ ìþâçóñó îëìàäûüûíû, Äàüëûã Ãàðàáàüûí Àçÿðáàéúàí
ÿðàçèñè îëäóüóíó âÿ áóíóí Áþéöê Áðèòàíèéàäà äà, äöíéà èúòèìàèééÿòèíäÿ äÿ
ãÿáóë åäèëäèéèíè íÿçÿðÿ ÷àòäûðûá.
Èêè þëêÿ ðÿñìèëÿðèíèí ñÿôÿðëÿðè ìöòÿìàäè õàðàêòåð äàøûéûð âÿ ñîíóíúó áåëÿ
ýþðöøëÿðäÿí áèðè 2013-úö èëèí ìàðòûíäà
áàø òóòóá. Õàòûðëàäàã êè, ùÿìèí äþâðäÿ
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Áþéöê Áðèòàíèéàíûí Õàðèúè âÿ Èòòèôàã ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ
Îôèñè êàòèáèíèí äàèìè ìöàâèíè âÿ äèïëîìàòèê õèäìÿòèí ðÿùáÿðè Ñàéìîí Ôðåéçåðèí áàø÷ûëûã åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíè
ãÿáóë åäèá. Ýþðöøäÿ Àçÿðáàéúàí èëÿ
Áþéöê Áðèòàíèéà àðàñûíäà èêèòÿðÿôëè ìöíàñèáÿòëÿðèí ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ èíêèøàôûíäàí ìÿìíóíëóã èôàäÿ îëóíóá, åíåðæè
ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûüûí þíÿìè ãåéä
åäèëèá, “áï”íèí Àçÿðáàéúàíäàêû óçóíìöääÿòëè óüóðëó ôÿàëèééÿòè âóðüóëàíàðàã,
íåôò-ãàç ñÿíàéåñèíäÿ éàðàäûëàí øÿôôàôëûã éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèëèá. Ýþðöøäÿ,
ùÿì÷èíèí, Àçÿðáàéúàí èëÿ Àâðîïà Èòòèôàãû àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàô ïåðñïåêòèâëÿðè, èêè þëêÿíèí Àâðîàòëàíòèê ñòðóêòóðëàðäà òÿùëöêÿñèçëèê ñàùÿñèíäÿ ñÿìÿðÿëè
ÿìÿêäàøëûüû ÿòðàôûíäà ôèêèð ìöáàäèëÿñè
àïàðûëûá.
Áóíäàí ÿëàâÿ, Ñ.Ôðåéçåðèí áàø÷ûëûã
åòäèéè íöìàéÿíäÿ ùåéÿòè ñÿôÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí õàðèúè èøëÿð íàçèðè
Åëìàð Ìÿììÿäéàðîâëà äà ýþðöø êå÷èðèá. Íàçèð Å.Ìÿììÿäéàðîâ Àçÿðáàéúàí
èëÿ Áþéöê Áðèòàíèéà àðàñûíäà ìþâúóä
÷îõøàõÿëè ìöíàñèáÿòëÿðèí ñÿâèééÿñèíäÿí ìÿìíóíëóã áèëäèðÿðÿê ñèéàñè, èãòèñàäè, åíåðæè ñàùÿëÿðèíäÿ ÿëàãÿëÿðèí äàùà
äà ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè ö÷öí èìêàíëàðûí
îëäóüóíó âóðüóëàéûá. Èêè þëêÿ àðàñûíäà,
õöñóñèëÿ åíåðæè ñåêòîðóíäà ãàðøûëûãëûôàéäàëû ÿìÿêäàøëûüà äèããÿò ÷ÿêÿí íàçèð, äèíàìèê èãòèñàäè èíêèøàô íÿòèúÿñèíäÿ
àðòûã Àçÿðáàéúàíûí Áþéöê Áðèòàíèéà èãòèñàäèééàòûíà ñÿðìàéÿëÿð éàòûðäûüûíû íÿçÿðÿ ÷àòäûðûá.
Ñ.Ôðåéçåð þç íþâáÿñèíäÿ ýþðöøÿ
ýþðÿ òÿøÿêêöðöíö áèëäèðÿðÿê þëêÿñèíèí
Àçÿðáàéúàíëà ÿìÿêäàøëûüà áþéöê
þíÿì âåðäèéèíè íÿçÿðÿ ÷àòäûðûá. Î, Áþéöê Áðèòàíèéà èãòèñàäèééàòûíà Àçÿðáàéúàí òÿðÿôèíäÿí ñÿðìàéÿëÿðèí éàòûðûëìàñûíû òÿãäèð åòäèêëÿðèíè âÿ áóíóí äàâàì
åòäèðèëìÿñèíèí àðçó îëóíäóüóíó áèëäèðèá.
Áðèòàíèéàëû äèïëîìàò Àçÿðáàéúàíûí ßôãàíûñòàíäà ñöëù âÿ ñàáèòëèéèí áÿðïàñûíà
âåðäèéè òþùôÿíè, åëÿúÿ äÿ þëêÿìèçèí ÁÌÒ
Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñûíäàêû ôÿàëèééÿòèíè
Èêè þëêÿíèí ñèéàñè òÿìàñëàðû äàèì éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ ñàõëàíûëûð, èúðàåäèúè
âÿ ãàíóíâåðèúè îðãàíëàð àðàñûíäà äàâàìëû ñèéàñè äèàëîã àïàðûëûð
éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðèá.
Ýþðöøäÿ, ùÿì÷èíèí, ÅðìÿíèñòàíÀçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíÿ òîõóíàí íàçèð Åëìàð Ìÿììÿäéàðîâ ñöëù ïðîñåñè ùàããûíäà ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðèá. Íàçèð Åðìÿíèñòàí ñèëàùëû
ãöââÿëÿðè òÿðÿôèíäÿí Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíûí èøüàëûíûí äàâàì åòìÿñèíè
ñòàòóñ-êâîíóí ìþùêÿìëÿíìÿñèíÿ éþíÿëìèø àääûì êèìè ãèéìÿòëÿíäèðèá âÿ
ìöíàãèøÿíèí ùÿëëèíÿ íàèë îëìàã ö÷öí èëê
íþâáÿäÿ, Åðìÿíèñòàí ñèëàùëû ãöââÿëÿðèíèí Àçÿðáàéúàíûí èøüàë îëóíìóø ÿðàçèëÿðèíäÿí ÷ûõàðûëìàñûíûí âàúèáëèéèíè âóðüóëàéûá. Åðìÿíèñòàí ñèéàñè âÿ ùÿðáè
äàèðÿëÿðè òÿðÿôèíäÿí Õîúàëû ùàâà ëèìàíûíäàí ó÷óøëàðûí ùÿéàòà êå÷èðèëÿúÿéè èëÿ
áàüëû ñÿñëÿíÿí áÿéàíàòëàðëà ÿëàãÿäàð
íàçèð ãåéä åäèá êè, áó, Àçÿðáàéúàí ùàâà ìÿêàíûíûí êîáóä ñóðÿòäÿ ïîçóëìàñûäûð âÿ áöòöí ìöâàôèã áåéíÿëõàëã ãàíóíâåðèúèëèê, õöñóñèëÿ äÿ ×èêàãî êîíâåíñèéàñû Àçÿðáàéúàíûí áó ìÿñÿëÿäÿêè
ìþâãåéèíèí ùàãëûëûüûíû ýþñòÿðèð.
Öìóìèééÿòëÿ, Àçÿðáàéúàí âÿ Áþéöê Áðèòàíèéà ðÿñìèëÿðè àðàñûíäà êå÷èðèëÿí ýþðöøëÿðäÿ ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ
Àçÿðáàéúàíûí ýÿíúëÿð âÿ èäìàí íàçèðè
Àâðîïà Øóðàñûíà öçâ äþâëÿòëÿðèí èäìàí
íàçèðëÿðèíèí òîïëàíòûñûíäà èøòèðàê åäÿúÿê
Ýÿíúëÿð âÿ èäìàí íàçèðè Àçàä Ðÿùèìîâ ñåíòéàáðûí 17-äÿ Èñâå÷ðÿíèí Ìàêîëèí
øÿùÿðèíäÿ èøÿ áàøëàéàí Àâðîïà Øóðàñûíà
öçâ äþâëÿòëÿðèí èäìàí íàçèðëÿðèíèí 13-úö
êîíôðàíñûíäà èøòèðàê åòìÿê ö÷öí áó þëêÿéÿ
ñÿôÿð åäèá.
Ýÿíúëÿð âÿ Èäìàí Íàçèðëèéèíèí ìÿòáóàò
õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, êîíôðàíñ Àçÿðáàéúàíûí Àâðîïà Øóðàñû Íàçèðëÿð
Êîìèòÿñèíÿ îêòéàáðûí 31-äÿê äàâàì åäÿúÿê ñÿäðëèéè ìöääÿòèíäÿ êå÷èðèëäèéèíäÿí
À.Ðÿùèìîâ òÿäáèðèí à÷ûëûø ñåññèéàñûíäà
ãóðóìóí ñÿäðè ãèñìèíäÿ ÷ûõûø åäÿúÿê.
À.Ðÿùèìîâ þëêÿìèçèí áèð ñûðà áåéíÿëõàëã éàðûøëàðà åâ ñàùèáëèéè åòìÿñè çàìàíû,
åéíè çàìàíäà, 2015-úè èëäÿ Áàêûäà êå÷èðèëÿúÿê Àâðîïà îéóíëàðûíäà òàìàøà÷û çîðàêûëûüûíûí ãàðøûñûíûí àëûíìàñû èëÿ áàüëû ýþðöëÿí èøëÿðäÿí äàíûøàúàã, èäìàíäà êîððóïñèéà ùàëëàðûíà ñîí ãîéóëìàñûíûí äàèì äèããÿò
ìÿðêÿçèíäÿ îëìàñûíûí þíÿìèíè âÿ áåëÿ
êîíôðàíñëàðûí êå÷èðèëìÿñèíèí âàúèáëèéèíè
äèããÿòÿ ÷àòäûðàúàã. Íàçèð èäìàíûí èíêèøàôû
èñòèãàìÿòèíäÿ Àâðîïà Øóðàñû èëÿ ÿëàãÿëÿðèí
ýåíèøëÿíìÿñèíèí ÿñàñ èñòèãàìÿòëÿðäÿí áèðè
îëäóüóíó ãåéä åäÿúÿê.
Êîíôðàíñäà “Èäìàíûí èäàðÿ îëóíìàñûíäà êîððóïñèéà”, “Àâðîïà Øóðàñû èëÿ Àâðîïà
Èòòèôàãû àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûã”, “2015-úè èë
Äöíéà Àíòèäîïèíã Êîäåêñèíèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíäÿ ùþêóìÿòëÿðèí ðîëó”, “Òàìàøà÷û çîðàêûëûüûíà äàèð 1985-úè èë Àâðîïà Êîíâåíñèéàñûíûí èúìàëû” àäëû ãÿòíàìÿëÿðèí ãÿáóëó ýþçëÿíèëèð.
Òÿäáèðäÿ, ùÿì÷èíèí “Èäìàí éàðûøëàðûíûí
ìàíèïóëéàñèéàñûíà äàèð Àâðîïà Êîíâåíñèéà”ñû èìçàéà à÷ûã åëàí åäèëÿúÿê.
Êîíôðàíñ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ À.Ðÿùèìîâóí
Àâðîïà Øóðàñûíûí áàø êàòèáè Òîðáþðí Éàãëàíäëà ýþðöøö äÿ íÿçÿðäÿ òóòóëóð.
Ýþðöøäÿ Àâðîïà Øóðàñû èëÿ Àçÿðáàéúàí
àðàñûíäà ýÿíúëÿð âÿ èäìàí ñàùÿëÿðèíäÿ
ÿìÿêäàøëûüûí äàùà äà ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè, þëêÿìèçèí Àâðîïà Øóðàñû Íàçèðëÿð Êîìèòÿñèíÿ ñÿäðëèéè äþâðöíäÿ ãóðóìëà áèðýÿ ùÿéàòà êå÷èðäèéè “Ýÿíúëÿð ñèéàñÿòè öçðÿ Û Ãëîáàë Ôîðóì”, “Íèôðÿò íèòãèíÿ éîõ ùÿðÿêàòû” âÿ
ñ. ëàéèùÿëÿð ÿòðàôûíäà ìöçàêèðÿëÿð àïàðûëàúàã. Ýþðöø ÿñíàñûíäà “Áàêû 2015” Àâðîïà
Îéóíëàðûíûí òÿãäèìàòû äà êå÷èðèëÿúÿê.
ÁÄÓ-äà “ÑÀÁÀÙ” ãðóïëàðûíà ãÿáóë îëóíàí
òÿëÿáÿëÿð èíýèëèñ äèëè öçðÿ ñÿâèééÿ èìòàùàíû âåðèáëÿð
Ñåíòéàáðûí 17-äÿ Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíäÿ (ÁÄÓ) “ÑÀÁÀÙ” ãðóïëàðûíà ãÿ-
Òÿñèñ÷è
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Áàø ðåäàêòîð:
Ùèêìÿò ÁÀÁÀÎÜËÓ
áóë îëóíàí òÿëÿáÿëÿð ö÷öí èíýèëèñ
äèëè öçðÿ ñÿâèééÿ èìòàùàíû êå÷èðèëèá.
Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíäÿí
ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, èìòàùàíäà ÁÄÓ-íóí “ÑÀÁÀÙ” ãðóïëàðûíà
äàõèë îëàí 213 íÿôÿð òÿëÿáÿ èëÿ éàíàøû, Àçÿðáàéúàí Òåõíèêè Óíèâåðñèòåòè, Àçÿðáàéúàí Ìåìàðëûã âÿ Èíøààò Óíèâåðñèòåòèíèí ùÿð áèðèíäÿí
30 òÿëÿáÿ îëìàãëà, öìóìèëèêäÿ
273 òÿëÿáÿ èøòèðàê åäèá.
Èìòàùàí Áþéöê Áðèòàíèéàíûí
“Áðèòèñù Úîóíúèë” òÿøêèëàòû òÿðÿôèíäÿí êå÷èðèëèá. Èìòàùàí íÿòèúÿëÿðèíÿ ýþðÿ
òÿëÿáÿëÿð àèäèééÿòè ãðóïëàðà áþëöíÿúÿêëÿð.
www.yeniazerbaycan.com
ìàèë@yeniazerbaycan.úîì
Öíâàí: Áàêû - AZ-1000, Öçåéèð Ùàúûáÿéîâ - 66
Òåëåôîíëàð:
498-78-03, 498-82-21
498-81-24, 498-19-84
ÿìÿêäàøëûüà èìêàí éàðàäàí 20-äÿí àðòûã ñÿíÿä èìçàëàíûá. Áó ñÿíÿäëÿð è÷ÿðèñèíäÿ èêè þëêÿ àðàñûíäà ðàáèòÿ, åíåðýåòèêà, ìöäàôèÿ ñàùÿëÿðè öçðÿ, ìÿùäóäèééÿòñèç ùÿðÿêÿò àçàäëûüû ùàããûíäà ìåìîðàíäóìëàðû, èêè þëêÿíèí õàðèúè èøëÿð
íàçèðëÿðè, ùàáåëÿ Àçÿðáàéúàíëà Áðèòàíèéà àðàñûíäà äîñòëóã âÿ ÿìÿêäàøëûã
ùàããûíäà áÿéàííàìÿëÿðè, ùàâà ÿëàãÿëÿðè, òÿùñèë, åëì âÿ ìÿäÿíèééÿò ñàùÿñèíäÿ, ñÿðìàéÿëÿðèí òÿøâèãè âÿ ãîðóíìàñû
ùàããûíäà ñàçèøëÿðè, åëÿúÿ äÿ íåôò-ãàç
åùòèéàòëàðûíûí èñòèñìàðû èëÿ áàüëû ëàéèùÿëÿðèí ýåð÷ÿêëÿøìÿñèíÿ õèäìÿò åäÿí
÷îõñàéëû ìöãàâèëÿëÿðè ãåéä åòìÿê îëàð.
Ùÿð èêè þëêÿíèí ïàðëàìåíòëÿðèíäÿ èñÿ
äîñòëóã ãðóïó ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð.
ÈÊÈ ÞËÊß ÑÛÕ ÈÃÒÈÑÀÄÈ Âß
ÙÓÌÀÍÈÒÀÐ ßËÀÃßËßÐß
ÌÀËÈÊÄÈÐ
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, Áþéöê Áðèòàíèéà
Àçÿðáàéúàíûí åíåðæè ñåêòîðóíà áþéöê
ìàðàã ýþñòÿðÿí þëêÿëÿðäÿíäèð. Áó ìàðàã þçöíö 1918-1920-úè èëëÿðäÿ Áðèòàíèéà-ÀÕÚ ìöíàñèáÿòëÿðèíäÿ äÿ ýþñòÿðèá.
Ëàêèí éåíèäÿí ìöñòÿãèëëèê ãàçàíäûãäàí
ñîíðà Àçÿðáàéúàíûí ùÿðòÿðÿôëè ìöÿééÿíëÿøäèðäèéè íåôò-ãàç ñòðàòåýèéàñû áó
þëêÿ èëÿ åíåðæè ñàùÿñèíäÿ óçóíìöääÿòëè
áÿðàáÿðùöãóãëó ÿìÿêäàøëûüûí ãóðóëìàñûíà øÿðàèò éàðàäûá. Òÿñàäöôè äåéèë êè,
1994-úö èë ñåíòéàáðûí 20-äÿ èìçàëàíàí
“ßñðèí ìöãàâèëÿñè” ÿñàñûíäà íåôò éàòàãëàðûíûí èøëÿíìÿñèíäÿ ÿí áþéöê ïàé ñàùèáëÿðèíäÿí áèðè ìÿùç áó þëêÿéÿ ìÿõñóñ “áï” øèðêÿòè èäè. Åíåðæè ñàùÿñèíäÿ
ãàðøûëûãëû ìàðàãëàðà õèäìÿò åäÿí ÿìÿêäàøëûã áó ýöí äÿ äàâàì åòäèðèëèð.
Áðèòàíèéàíûí ðÿñìè øÿõñëÿðè ìöòÿìàäè îëàðàã Õÿçÿð Íåôò âÿ Ãàç ñÿðýèëÿðèíäÿ èøòèðàê åäèðëÿð. 2003, 2004-úö èëëÿðäÿ Õÿçÿð Íåôò âÿ Ãàç ñÿðýèëÿðèíäÿ èøòèðàê åòìÿê ìÿãñÿäèëÿ Áðèòàíèéà ïàðëàìåíòèíèí öçâö, ñÿíàéå âÿ åíåðýåòèêà
ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ äþâëÿò íàçèðè Áðàéí Âèëñîí Àçÿðáàéúàíäà ñÿôÿðäÿ îëóá. 2005úè èë ìàéûí 25-äÿ Áàêû-Òáèëèñè-Úåéùàí
ÿñàñ èõðàú íåôò êÿìÿðèíèí ðÿñìè à÷ûëûø
ìÿðàñèìèíäÿ äÿ áó þëêÿäÿí îëàí ðÿñìè
íöìàéÿíäÿëÿð èøòèðàê åäèáëÿð. Áöòöí
áóíëàð Áðèòàíèéàíûí Àçÿðáàéúàíëà
ÿìÿêäàøëûüà âåðäèéè éöêñÿê þíÿìèí
ýþñòÿðèúèñèäèð.
Èêè þëêÿíèí èãòèñàäè ÿëàãÿëÿðèíèí
ìþùêÿìëÿíìÿñèíäÿ 2009-úó èëäÿ éàðàäûëàí Áðèòàíèéà-Àçÿðáàéúàí Áèçíåñ Øóðàñûíûí ôÿàëèééÿòèíèí äÿ ÿùÿìèééÿòè áþéöêäöð. Øóðà ìöòÿìàäè îëàðàã Ëîíäîíäà áèçíåñ òÿäáèðëÿðè êå÷èðèð, Áðèòàíèéà
øèðêÿòëÿðèíèí íöìàéÿíäÿëÿðèíèí Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿðëÿðèíè òÿøêèë åäèð.
Áðèòàíèéà Àçÿðáàéúàíûí ÿñàñ èãòèñàäè òÿðÿôäàøëàðûíäàí áèðèäèð. Äþâëÿò Ñòàòèñòèêà Êîìèòÿñèíèí éàéäûüû ìÿëóìàòà
ýþðÿ, 2012-úè èëäÿ Àçÿðáàéúàíà éàòûðûëàí õàðèúè èíâåñòèñèéàëàðûí 51,7 ôàèçè
(òÿãðèáÿí 1,683 ìèëéàðä ìàíàò) Áðèòàíèéà øèðêÿòëÿðèíèí ïàéûíà äöøöá.
Ùàçûðäà Àçÿðáàéúàíäà òÿõìèíÿí
170-ÿ ãÿäÿð áþéöê, îðòà âÿ êè÷èê Áðèòàíèéà øèðêÿòëÿðè ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð. Áó øèðêÿòëÿðèí ÿêñÿð ùèññÿñè íåôò âÿ ãàç ñàùÿñèíäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðñÿ äÿ, áó ÿìÿêäàøëûã ñîí èëëÿðäÿ ïÿðàêÿíäÿ ñàòûø, èíôîðìàñèéà òåõíîëîýèéàëàðû, ëàéèùÿëÿðèí
èäàðÿ îëóíìàñû, ìàëèééÿ-áàíê õèäìÿòëÿðè âÿ êÿíä òÿñÿððöôàòû êèìè ñàùÿëÿðÿ
Ìÿòáóàò Øóðàñûíûí øèêàéÿòëÿð öçðÿ
êîìèññèéàñûíûí èúëàñû êå÷èðèëèá
Ìÿòáóàò Øóðàñûíûí øèêàéÿòëÿð öçðÿ êîìèññèéàñû íþâáÿòè èúëàñûíû êå÷èðèá.
Øóðà ñÿäðèíèí ìöàâèíè, Áåéíÿëõàëã Àâðàñèéà Ìÿòáóàò Ôîíäóíóí ñÿäðè Óìóä
Ðÿùèìîüëóíóí ðÿùáÿðëèê åòäèéè êîìèññèéà
4 ìÿñÿëÿíè àðàøäûðàðàã ìöâàôèã ðÿéëÿð ÷ûõàðûá.
Øóðàäàí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèëèá êè, ÿââÿëúÿ Ýÿíúÿ Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòèíèí òàðèõ-úîüðàôèéà ôàêöëòÿñèíèí äåêàíû Ùÿñÿíáàëà Ñàäûãîâóí “Ì-Ìåäèà.àç” ñàéòû èëÿ áàüëû ìöðàúèÿòèíÿ áàõûëûá. Øèêàéÿò÷èíèí âÿ úàâàáäåù
òÿðÿôèí íöìàéÿíäÿñè, íàðàçûëûã äîüóðàí
éàçûíûí ìöÿëëèôè Ìåùðèáàí ßçèçãûçûíûí ìÿñÿëÿ áàðÿäÿ ìþâãåéè ìöÿééÿíëÿøäèðèëäèêäÿí ñîíðà êîìèññèéà öçâëÿðèíèí ôèêèð âÿ
ìöëàùèçÿëÿðè ñÿñëÿíèá. Êîìèññèéà áåëÿ áèð
ðÿéÿ ýÿëèá êè, ùÿìèí ìàòåðèàëëàðäà ñèâèë æóðíàëèñòèêàíûí òÿëÿáëÿðèíÿ òàì åòèíàñûç éàíàøûëûá. Éàçûäà Ù.Ñàäûãîâóí øÿðÿô âÿ ëÿéàãÿòè, èøýöçàð íöôóçó òÿùãèðëÿðÿ ìÿðóç ãàëûá. Êîìèññèéà öçâëÿðè ìÿãàëÿäÿ ãÿçÿáèí,
ãÿðÿçèí, ìÿãñÿäéþíëö òÿãäèìàòûí þçöíö
ãàáàðûã áöðóçÿ âåðäèéè ðÿéèíÿ ýÿëèáëÿð.
Áöòöí áóíëàðûí éîëâåðèëìÿçëèéè Ì.ßçèçãûçûíûí íÿçÿðèíÿ ÷àòäûðûëñà äà î, èðàäëàðëà
ðàçûëàøìàéûá, ìÿñÿëÿíèí ùöãóãè ìöñòÿâèäÿ äÿ àðàøäûðûëìàñûíà ùàçûð îëäóüóíó äåéèá. Êîìèññèéàíûí ðÿéèíäÿ æóðíàëèñò åòèêàñûíà áó úöð éàíàøìàíûí “Ì-Ìåäèà.àç” õÿáÿð ïîðòàëûíûí ãöñóðëó ôÿàëèééÿòèíäÿí èðÿëè
ýÿëäèéè èôàäÿ îëóíóá. Ñàéòà Ìÿòáóàò Øóðàñûíûí úèääè õÿáÿðäàðëûüû åëàí åäèëèá. ØèêàÈndeks: 67100
Lisenziya: N-B-317
Òèðàæ:
6074
“Êàïèòàë Áàíê”ûí Íÿðèìàíîâ ðàéîí ôèëèàëû
ù/ù - 33080019443900419109
êîä - 200093
ÂÞÅÍ - 1500486601
éÿò÷èéÿ èñÿ òþâñèéÿ îëóíóá êè, ìÿñÿëÿ ùöãóãè
ìöñòÿâèäÿ äÿ àðàøäûðûëà
áèëÿð.
Íÿãëèééàò
Íàçèðëèéè
Äþâëÿò Àâòîìîáèë Íÿãëèééàòû Õèäìÿòèíèí “Àâòîìîáèë Éöê Äàøûìàëàðûíûí
Òÿøêèëè” ÌÌÚ-íèí “Ðàêóðñ” ãÿçåòèíäÿí øèêàéÿòèíèí ìöçàêèðÿñè áó êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿñèíÿ
Ìÿòáóàò Øóðàñûíûí õÿáÿðäàðëûüûíûí îëóíìàñû èëÿ éåêóíëàøûá. Áèëäèðèëèá êè, ìÿòáó íÿøðèí ðÿùáÿðëèéè øèêàéÿò äîüóðàí ìàòåðèàëäà þç ìàðàãëàðû èëÿ áàüëû
ìÿñÿëÿíè ãàëäûðìàãëà âÿçèôÿ ñÿëàùèééÿòèíäÿí ñóè-èñòèôàäÿ åäèá. Åéíè çàìàíäà, éàçûäà áàëàíñëà éàíàøû, åòèê ïðèíñèïëÿðèí äèýÿð òÿëÿáëÿðè äÿ ýþçëÿíèëìÿéèá.
Êîìèññèéà øèêàéÿò÷è òÿðÿôÿ òþâñèéÿ
åäèá êè, èúòèìàè ðÿéè íàðàùàò åäÿí áó êèìè
ìÿñÿëÿëÿðëÿ áàüëû ìÿòáó ÷ûõûøëàðà äèããÿòëÿ
éàíàøñûí, ìÿñÿëÿíèí ìàùèééÿòèíÿ àéäûíëûã ýÿòèðñèí.
Áåéëÿãàí ðàéîí Òÿùñèë Øþáÿñèíèí “éåíèàõòàðèñ.àç” ñàéòû èëÿ áàüëû ìöðàúèÿòè ÿñàñûíäà ÷ûõàðûëàí ðÿéäÿ äÿ úàâàáäåù òÿðÿôÿ ìÿòáó éàçûëàðäà åòèê ïðèíñèïëÿðèí òÿëÿáëÿðèíèí
ýþçëÿíèëìÿñè òþâñèéÿ îëóíóá. Ñàéòûí íÿçÿðèíÿ ÷àòäûðûëûá êè, øþáÿ ðÿùáÿðëèéè áàðÿäÿ éàéûìëàíìûø áÿçè ìàòåðèàëëàðäà òÿùãèð åëåìåíòëÿðè, ðåàëëûüà ñþéêÿíìÿéÿí ìÿãàìëàð
éåð àëûá. Ñàéò ýÿëÿúÿê ôÿàëèééÿòèíäÿ áó êèìè
ùàëëàðûí òÿêðàðûíà éîë âåðìÿìÿëèäèð.
Èúëàñäà áÿçè ÊÈÂ-ëÿðäÿ òàíûíìûø èíñàíëàðûí àäëàðûíûí ÿñàññûç êðèìèíàë õàðàêòåðëè
éàçûëàðäà ãàáàðäûëìàñûíäàí íàðàùàòëûã èôàäÿ îëóíóá. Áèðèíúè ãðóï Ãàðàáàü ìöùàðèáÿñè ÿëèëè, ìÿúáóðè êþ÷êöí Ëàçûì ßëèéåâ äÿ
Øóðàéà ìöðàúèÿòèíäÿ ìåäèàäà áó òèïëè ìàòåðèàëëàðûí òÿãäèìàòûíà åòèðàçûíû áèëäèðèá.
Ìÿòáóàò Øóðàñû ìÿñÿëÿ èëÿ áàüëû ìöâàôèã òÿäáèðëÿð ýþðöá, ýÿëÿúÿêäÿ áó òèïëè
éàçûëàðûí òÿêðàð îëóíìàìàñû ö÷öí ÊÈÂ-ëÿðÿ òþâñèéÿñèíè âåðèá.
äîüðó ýåíèøëÿíèð. Áó ýöí Àçÿðáàéúàíûí
ìîäåðíëÿøìÿñèíäÿ Áðèòàíèéà òÿúðöáÿñè
âÿ ñÿíàéåñèíèí èìêàíëàðûíäàí èñòèôàäÿ
îëóíóð âÿ ùå÷ äÿ òÿñàäöôè äåéèëäèð êè,
ïàéòàõò Áàêûäà àïàðûëàí áèð ñûðà òèêèíòè
ëàéèùÿëÿðè, ìÿùç Áðèòàíèéàíûí ìÿñëÿùÿò÷è âÿ ëàéèùÿ èäàðÿåòìÿ øèðêÿòëÿðè òÿðÿôèíäÿí èäàðÿ îëóíóð.
Ãåéä åäÿê êè, Ä.Êåìåðîíóí ãåéä
îëóíàí ìÿêòóáóíäà Áðèòàíèéàíûí þëêÿìèçëÿ èãòèñàäè ÿëàãÿëÿëÿðÿ õöñóñè þíÿì
âåðäèéè þçöíö ýþñòÿðèð. Áàø íàçèð ìÿêòóáóíäà áèëäèðèá êè, Àçÿðáàéúàíûí èãòèñàäè éöêñÿëèøè îíäà áþéöê òÿÿññöðàò áàüûøëàéûð âÿ Áðèòàíèéà øèðêÿòëÿðèíèí áó èøäÿ ìöùöì ðîë îéíàìàñûíäàí øàääûð:
“Øàùäÿíèç-2” ëàéèùÿñèíÿ äàèð Éåêóí
Ñÿðìàéÿ Ãÿðàðû èëÿ áó èñòèãàìÿòäÿ
èøèí äàâàì åòäèðèëìÿñèíè ñÿìèìèééÿòëÿ àðçóëàéûðàì. Áó ãÿðàð èëèí ñîíóíàäÿê ãÿáóë îëóíàðñà, õàðèúè èøëÿð íàçèðè èìçàëàíìà ìÿðàñèìèíäÿ èøòèðàê åòìÿê ö÷öí Áàêûéà ñÿôÿðäÿí ìÿìíóí
îëàðäû. Áó, þëêÿëÿðèìèç àðàñûíäà ìöíàñèáÿòëÿðè äàùà äà ìþùêÿìëÿíäèðÿí
þíÿìëè ìÿðùÿëÿ îëàúàãäûð”.
Áàø íàçèð, ùÿì÷èíèí, Àâðîïà Èòòèôàãû
èëÿ Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí Àññîñèàòèâ Ñàçèø âÿ Ñòðàòåæè Ìöàñèðëÿøìÿ
Òÿðÿôäàøëûüû âàñèòÿñèëÿ èðÿëèëÿìÿêäÿ äàâàì åäÿúÿéèíÿ öìèäâàð îëäóüóíó äà
áèëäèðèá.
Áóíäàí áàøãà, èêè þëêÿ àðàñûíäà
òÿùñèë, ìÿäÿíèééÿò, èäìàí ñàùÿñèíäÿ
ÿìÿêäàøëûã äà äèããÿòè ÷ÿêèð. 1994-úö
èëèí ôåâðàë àéûíäà Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí Ëîíäîíà ñÿôÿðè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ èêè þëêÿ àðàñûíäà òÿùñèë, åëì âÿ
ìÿäÿíèééÿò ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûüà
äàèð ñàçèø èìçàëàíûá. Áó ýöí éöçëÿðëÿ
àçÿðáàéúàíëû òÿëÿáÿ äþâëÿò âÿ ãåéðèäþâëÿò õÿòòè èëÿ Áðèòàíèéàíûí íöôóçëó àëè
ìÿêòÿáëÿðèíäÿ, óíèâåðñèòåò âÿ êîëëåúëÿðèíäÿ òÿùñèë àëûð. Äþâëÿòèí éàðäûìû èëÿ
äöíéàíûí 30-à éàõûí þëêÿñèíäÿ òÿùñèë
àëàí ìèíëÿðëÿ àçÿðáàéúàíëû òÿëÿáÿäÿí
400-äÿí ÷îõó ìÿùç Áðèòàíèéà àëè òÿùñèë
îúàãëàðûíû áèòèðèá. Ýþðöíäöéö êèìè, áèð
÷îõ ñàùÿëÿðè ÿùàòÿ åäÿí ÀçÿðáàéúàíÁþéöê Áðèòàíèéà ÿëàãÿëÿðè ñöðÿòëÿ èíêèøàô åòìÿêäÿäèð.
Ùöëéà ÌßÌÌßÄËÈ
Íÿðèìàíîâ ðàéîí ïðîêóðîðó
âÿ ìöàâèíè òóòäóãëàðû
âÿçèôÿäÿí àçàä åäèëèáëÿð
Áàø Ïðîêóðîðëóã òÿðÿôèíäÿí àïàðûëìûø àðàøäûðìàëàðëà Íÿðèìàíîâ ðàéîí Ïðîêóðîðëóüó ÿìÿêäàøëàðûíûí õèäìÿòè âÿçèôÿëÿðèíèí èúðàñû çàìàíû úèíàéÿò-ïðîñåññóàë ãàíóíâåðèúèëèéèí âÿ
Áàø Ïðîêóðîðëóã öçðÿ ìöâàôèã ÿìðëÿðèí òÿëÿáëÿðèíè ïîçìàãëà
èñòèíòàã âÿ òÿùãèãàò çàìàíû ñöðöíäöðìÿ÷èëèéÿ, èøèí ùàëëàðûíûí
ùÿðòÿðÿôëè, òàì âÿ îáéåêòèâ àðàøäûðûëìàñû ö÷öí çÿðóðè ïðèíñèïèàëëûüûí ýþñòÿðèëìÿìÿñè, åëÿúÿ äÿ ÿñàññûç îëàðàã úèíàéÿò
èøèíèí áàøëàíìàñûíûí ðÿää åäèëìÿñè âÿ âÿòÿíäàøëàðûí ìöðàúèÿòëÿðèíÿ âàõòûíäà âÿ îáéåêòèâ áàõûëìàìàñû ùàëëàðûíà éîë
âåðäèêëÿðè ìöÿééÿí åäèëèá.
Áàø Ïðîêóðîðëóüóí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀçÿðÒÀú-à áèëäèðèáëÿð êè, Áàêû øÿùÿð ñàêèíè Ðàìàçàí Ñÿëèìîâóí Áàêû Àüûð Úèíàéÿòëÿð Ìÿùêÿìÿñèíèí ñàáèã ùàêèìè Ùÿñÿí ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí àëäàäûëàðàã êöëëè ìèãäàðäà ïóë âÿñàèòèíèí äÿëÿäóçëóã éîëó
èëÿ ÿëÿ êå÷èðèëìÿñèíÿ äàèð ìöðàúèÿòè öçðÿ ïðîêóðîð âÿçèôÿñè èëÿ
áèð àðàéà ñûüìàéàí ùÿðÿêÿòëÿðÿ éîë âåðäèêëÿðèíÿ, ùÿì÷èíèí äèýÿð úèíàéÿò èøëÿðè âÿ ìàòåðèàëëàð öçðÿ èáòèäàè àðàøäûðìàéà ïðîñåññóàë ðÿùáÿðëèéè éàðûòìàç ùÿéàòà êå÷èðäèêëÿðèíÿ, ùàáåëÿ õèäìÿòè èíòèçàìû êîáóä øÿêèëäÿ ïîçäóãëàðûíà ýþðÿ Áàø Ïðîêóðîðëóã öçðÿ ìöâàôèã ÿìðëÿ Íÿðèìàíîâ ðàéîí ïðîêóðîðó Ôèêðÿò
Ìàùìóäîâ âÿ ïðîêóðîð ìöàâèíè Úàâèä Ãóëèéåâ òóòäóãëàðû âÿçèôÿäÿí àçàä åäèëèá, ðàéîí ïðîêóðîðóíóí êþìÿê÷èñè Ñàìèð
Ìÿììÿäîâ èñÿ ïðîêóðîðëóã îðãàíëàðûíäàí õàðèú îëóíóá.
Àëëàù ðÿùìÿò åëÿñèí!
“Éåíè Àçÿðáàéúàí” ãÿçåòèíèí áàø ðåäàêòîðó Ùèêìÿò
Áàáàîüëó âÿ ãÿçåòèí êîëëåêòèâè “Ñÿñ” Èíôîðìàñèéà
Àýåíòëèéèíèí èúðà÷û äèðåêòîðó Âÿëè Âÿëèéåâÿ àòàñû
Ñàëåù ìöÿëëèìèí
âÿôàòûíäàí êÿäÿðëÿíäèéèíè áèëäèðèð âÿ äÿðèí ùöçíëÿ áàøñàüëûüû âåðèð.
Èíôîðìàñèéà ìÿíáÿëÿðèìèç:
“ÀçÿðÒÀú”, “ÀÏÀ”,
“Àçàäèíôîðì”, “ÀññÀ-Èðàäÿ”, “ÑÈÀ”
Ãÿçåò “Éåíè Àçÿðáàécàí”ûí áèëýèñàéàð ìÿðêÿçèíäÿ éûüûëûá,
ñÿùèôÿëÿíèá âÿ “Àçÿðáàéúàí” íÿøðèééàòûíäà îôñåò öñóëó èëÿ ÷àï åäèëèá.
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí
íÿøð îëóíóð
Áóðàõûëûøà ìÿñóë:
Çàùèä ÈËÙÀÌÎÜËÓ
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
11 923 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content