close

Enter

Log in using OpenID

baki sarısakal

embedDownload
ROMANYA MÜSLÜMANLARI
KONGRESİ
BAKİ SARISAKAL
ROMANYA MÜSLÜMANLARI KONGRESİ
Köstence Kongresi Kasım’ın yirmi birinci Pazar günü, Romanya Hükümeti’nden,
Müslümanların hukuku diniye ve siyasiyelerine tanınmasını talep etmek Romanya
Müslümanlarının ıslah evveli hakkında icra-i müzakerat ve ittihaz makarrat eylemek
maksadıyla inakad etmiştir. Kongreye iştirak eden murahhaslar iki yüz elliye mütecaviz idi.
Bunların ekserisi yeni Romanya ahalisinden ise de Köstence’den, Tutrakan’dan da iştirak
edilmiş idi.
Köstence
O gün öğle üzeri, kongrenin azası Romanya Hükümeti tarafından inşa ettirilen Cami-i
şerife de toplanılmıştır ve kıraat olunan Mevlidi Nebi’den sonra kongrenin resmi küşadında
murahhaslardan bazı zevat ile Köstence Mutasarrıfı ve Belediye Reisi tarafından nutuklar irad
olunmuş, Köstence Osmanlı Şehbenderi Kadri Bey tarafından zemine münasip vuku bulan
beyanat kongre üzerinde fevkalade hüsnü tesir husule getirmiştir. Nutukları müteakip bir
müddet müzakeratta bulunulmuş, akşam üzeride şehbenderimiz Kadri Bey’in kıraat ettiği
Mevlidi Nebi’de hazır bulunulmuştur.
Köstence Müftüsü Hafız Rıfat Efendi
Köstence Belediye Reisi Osman Mirza
Romanya Hükümeti Tarafından Köstence’de
İnşa Ettirilen Eski Cami
21-22 Ekim 1913’de Köstence’de toplanan Romanya Müslümanlarının Birinci
Konferansının Programı:
-Resmi1. Kral ve Hükümete Şükran.
2. Baş Müftülük İhdası.
3. Mahkeme-i Şeriyye İhdası (Balçık ve Tutrakan’da)
4. Dar’ül Muallimin Küşadı.
5.Medrese-iİslamiye’nin Islahı Meselesi.
6. Mektebi İslamiye-i Hususiye Meselesi.
7. Mektebi İslamiye Müfettişliği.
8. Müslüman Vakıf Komisyonlar Tasdiki.
9. Yeni Dobruca’daki Müslümanların Hukuku Siyasetleri.
10.Romanya’daki Müslümanların Hicreti Meselesi.
11. İslamların Askerliği Hususunda İmtiyazat.
12. Sanayi-i Ziraat Mektebine Muayyen Miktarda Müslüman Çocukların Parasız
Olarak Kaydı.
-Hususi1. Encümen Fazilet İslamiye Teşkili.
2. Mektebi İslamiyedeki Programların Tevhid ve İslamı.
3. Kız Sanayi Mektebi Küşadı.
4. Cemaatı İslamiye Vakıf Komisyonları Teşkili.
5. İkraz Sandıkları İhdası.
6. Ticaret Depoları Küşadı.
7. İslamlar Tarafından Bir Hastane Küşadı.
8. İslam Hukukunu Müdafaa İçin Bir Gazete Tesisi.
Köstence Cemaati İslamiye Heyeti
Birinci Köstence Kongresi, yukarıya nakledilen ruznamenin kısmı hususiyesi ile
meşgul olmak istememiş, bu kısımdaki mevadın ileride inakad edilecek olan Muallimin
Kongresine havalesine karar vermiştir. Bundan maada kısmı resmiyedeki ikinci ve dokuzuncu
maddeler … edilmiş, yalnız mütebaki on bir madde ile iştigal olunmuştur. Baş Müftülük
ihdası talebinden sarfı nazar olunması makul bazı esbabdan ileri gelmiştir. Ezcümle diyorlar
ki:
Kongreye Katılan Üyelerden Bir Grup
Romanya’daki Müftülere Baş Maşihat menşur verecektir. Ahali-i Osmaniyeye
bunların müddeti memuriyetlerine, nede azillerine müdahale etmemektedir ki bu, aramızda
bazı ihtilafatın zuhurunu menediyor. Baş Müftülük ihdası ise belki vukuunu istemediğimiz
müşkülatı badi olabilir!...
Kongre Müslümanlar arasında Nikâh, Talak, Variant, gibi şerri meseleleri halledecek
şerri mahkemelerinin ihdasını Romanya Hükümetinden talep etmeye karar vermiştir. Bu
mahkemeler Romanya Müslümanlarının arzu ettiklerine nazaran Balçık, Tutrakan, Akkadınlar
ve Kurupeygarde olmalıdır.
Balçık
Ruznamenin dördüncü, beşinci, altıncı ve yedinci maddeleri emvar maarife
mütedairdir ki Romanya Müslümanları diğer bütün hususattan ziyade buna ehemmiyet
veriyorlar.
Bu sebeple kongre en ziyade maarif meseleleriyle iştigal etmiştir. İstedikleri de pek
muhak, mantıki ve şayanı kabul şeylerdir. Romanya’da şimdiye kadar – hatta halende -cari
olan usule göre Müslümanlar çocuklarını evvela Romanya “ Çocuk Bahçesi “ ne vermek
mecburiyetindedirler.
Kongreye Katılan Üyelerden
Filhakika Çocuk Bahçesinden sonra bunların Müslüman mektebi ibtidaisine
girmelerine cevaz varsa da bu ancak iki sene imtidad edebilir. Silistre’nin iltihakına müteakip
yapıldığı gibi, bu kabil Müslüman mektepleriyle Mektebi İbtidai de Romen muallimleri
gönderiliyor. Gerçi bu muallimler Müslümanlar tarafından kabul olunmamışsa da, olunsun,
olunmasın, bu iki sene müddetin hitamına müteakip yine Romanya mekteplerine idhal
ediliyor ki bunun hürriyet tedrisi, hatta hürriyet diniye ve mezhebiyi mahal bir usul olduğuna
şüphe yoktur. İşte Müslümanlar bu usulün terk edilmesini, Müslüman çocuklarının on bir
yaşına kadar dört senelik Mektebi İbtidaiye-i Milliye’ye devam etmelerinin kabulünü,
Mektebi Rüşdiye’de de lisanı tedris ittihaz olunmamasını talep ediyorlar. Balkan Hükümetleri
içinde İslamlara karşı en insaniyetperverane muamele ettiği kabili inkâr olmayan Romanya
Hükümetinin bu muhak ve meşru talepleri kabul edeceği ümit edilebilir.
Mecidiye
Kongre Mektebi İslamiye için dört müfettişin ihdasını, Mecidiye’de mevcut
medreseden maada Romanya Hükümeti’nin tensip edeceği bir mevkide ikinci bir medrese
inşa ettirilmesi, Bükreş Sanayi ve Ziraat Mektebine yirmi Müslüman çocuğunun parasız kabul
olunmasını, Romanya’ya ilhak edilen arazide bulunup Bulgarlar tarafından zapt edilen mektep
ve evkafı İslamiye’nin Müslümanlara iade edilmesini Romanya Hükümetinden talep etmeye
karar vermişlerdir ki, bu talep gerçekleştiği takdirde Romanya Müslümanları da maarifin
nimetlerinden faydalanabileceklerdir. Yoksa şimdiki kayıtlar baki kaldıkça bu dindaşlarımızın
mazharı refah olmalarına imkân yoktur. Çünkü kendileri de takdir ediyor ve söylüyorlar:
Tenvir etmiş bir muhitte, cahil kalmak bedbahtlığına duçar olanların nasibi daima ezilmektir.
Kongre azaları hicret aleyhtarıdırlar. Bunun için Hükümetin buna mani olmasını
istiyorlar. Fakat diyorlar ki yardım vesait maddiye ve zicriye ile değil, güzellikle olmalı.
Hükümet muhacirine vatanlarını ne için ettiklerini, ne gibi müşkülatın kendilerini
memleketlerinden uzaklaştırdığını sormalı, öğrenmeli ve esbabı hicreti önlemeli ve izale
eylemelidir. Bu da pek doğru bir fikir ve mütalaa olsa gerek.
Kongrecilerin diğer mühim bir arzu ve talepleri de var. Romanya Ordusunda ifayı
hizmet eden Müslüman asker için Tabur İmamlıkları ihdası ile eyyam-ı Mübareke-i
İslamiye’de bu efradın izinli sayılmaları.
Sonra kongrede arazi meselesi de mevzubahis olmuştur. Silistre ve mülhaktı ahalisi ba
tapu veya tapusuz mutasarrıf oldukları arazi üzerindeki hak hak tasarruflarının tasdikini
istiyorlar. Bila tapu olan hukukumuzu şahitlerle ispat ederiz, diyorlar. Bu talepdeki
hakkaniyette aşikârdır. Her memleketin kanunu medeniyesi şahit ile ispat hakkını kabul
etmiştir. Her yerde tapu bir tasarruf hakkını ispat etmez. Ancak sıhhati tasarrufun delili olur.
Binaen âliye Romanya Müslümanlarının bu talebine de bihak iltifat olunabilir. 1
1
Sebilürreşat 12 Aralık 1913
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
1 677 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content