close

Enter

Log in using OpenID

2014 - 2015 E ĞİT İM Ö ĞRE T İM Y ILI

embedDownload
2014-2015 EĞİTİM ÖĞRETİM
YILI
PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK
SERVİSİ
HACI ŞAKİR MELİHA NİLÜFER ÖZ
ORTAOKULU
Birey, kendi kişiliğini yeterince ciddiye alarak iç
dünyasında olup bitenleri heyecanlarını, duygu ve
düşüncelerini gerçekçi bir şekilde dinlediği zaman
nereye varması gerektiğini daha kolay
görebilir.(Kasatura, 1998,s.75)
BANU ŞENER
PSİKOLOJIK DANIŞMAN
AİLE VE EVLİLİK DANIŞMANI
PSİKODRAMA TERAPİSTİ
YAŞAM BECERİLERİ-1
Sorun Çözme Yöntemlerinin Etkili kullanımı
Sorunların çözülebilmesi için düşünsel, duygusal, davranışsal bir bütünlük gereklidir. Kişi
dışsal durumu algılayıp değerlendirebilmeli, bu durumla ilgili olarak içsel duygularına ve
gereksinimlerine
bakıp
karar
vererek
etkili
bir
davranışta,
eylemde
bulunmalıdır.(Doğaner,2003,s.45)
Çocuklar büyüdükçe bilişsel gelişimlerinin artması ile beraber
çevresindeki yaşam
olayları ile başa çıkamadığı zaman yaşadığı iç gerginliğin etkisi ile davranışlarına yansıyan bazı
sorunlar geliştirebilir.
Bunlar da kendine inanma ve güvenmede yetersizlik, aşırı hayalcilik, dengesiz
davranışlar, gerekmeyen yerlerde öfke kızgınlık, düşmanlık duyguları oluşturduğu gibi
hastalık, başarısızlık, ayrılık, ilgisizlik gibi psikolojik problemler yansıtabilir.
Birey, kendi kişiliğini yeterince ciddiye alarak iç dünyasında olup bitenleri
heyecanlarını,duygu ve düşüncelerini gerçekçi bir şekilde dinlediği zaman nereye varması
gerektiğini daha kolay görebilir.(Kasatura, 1998,s.75)
Başkasının açısından olaya bakma, başkalarının duygu ve benliklerine saygılı olma, empati
duyma, karşılıklı sorumluluk geliştirme ve dili etkin kullanma çocukların sosyalleşme süreci
içinde öğrendiği ve yaşla artan becerilerdir. Bu beceriler problem/sorun çözme yeteneğini
arttırır.Çocuğun sosyal gelişimi içinde karşılaştığı problemleri, dürtülerine dayalı fiziksel
tepkiler göstererek çözmeden işbirliği içinde ortak kararlar almaya dayalı zihinsel tepkiler
göstererek çözmeye doğru giden bir gelişimsel tablo çizer.
Daha ileri yaşlarda problemi çözmek için akıl yürütme ve başkalarının açısından olaya
bakabilme yeteneği gerekir. İletişimde yer alan 12 engel kabul etmemenin dilidir;çünkü
sorunu olan kişiye, değişmesi gerektiğini, sorunlu olmanın kabul edilemeyeceğini ve kişide bir
sorun bulunduğunu iletirler. Engellerden bazıları, kişinin sorununa aldırış bile edilmediği
duygusunu verebilir. Bütün bu etkiler nedeniyle 12 engel kişilere yardımda çok
etkisizdir.(Gordon,1993,s.45).İletişim engelleri sunu şeklinde servisimizce hazırlanacaktır.
İletişim engellerini kullanmadan sorunları çözme süreci 6 basamaklı bir aşama
gerektirir:
1. basamak: Sorunun ve çatışmanın tanımlanması
2. basamak: Karşılıklı olarak çözüm seçeneklerinin üretilmesi
3. basamak: Çözüm seçeneklerini değerlendirme
4. basamak: En iyi çözüme ulaşarak karar verme
5. basamak: Kararların nasıl uygulanacağını belirleme
6.basamak:Değerlendirme ve çözümün uygulamasını değerlendirme(Doğaner,2003,s.59)
1-Sorunun/problemin tanımlanması: ilk aşama bir güçlüğün sezilmesi ya da bir şeylerin
yolunda gitmediğinin fark edilmesidir.Genelde sorunlar doğal yollardan çıkar ve gerginliği yada
çatışmayı artırarak büyürler.
Sorunun /problemin açıklığa kavuşturulması ve nelerle ya da kimlerle ilişkili olduğunun
anlaşılmasıdır.
1.adım: Sorunun başkaları ile ne ölçüde ortak bir sorun olduğunun ve aciliyet derecesinin
saptanması gerekir.
2.adım: Sorunun yapısı ile ilgili bilgi alınmalıdır.
3.adım: Elde edilen yeni bilgilerden yararlanarak sorun yeniden ifade edilmelidir.
2- Karşılıklı olarak çözüm seçeneklerinin üretilmesi: İnsanlar genellikle kolay ya da acele
çözümler arama eğilimi içindedirler. Bu aşamada eleştirinin olmadığı bir ortamda çok sayıda
çözüm önerisinin serbestçe ortaya konduğu “beyin fırtınası” tekniğinden yararlanılabilir.
Beyin fırtınası
kazandırmaktır.
ile
amaçlanan,
bireye
yaratıcı
düşüncelerinde;
dört
boyut
a-Akılcılık:Birey tarafından üretilen uygun tepki sayısı, tepkilerin hızı
b-Esneklik:Rarklı şekillerde tepki üretebilmek
c-Özgünlük:Sıradan olmayan,az rastlanır türden düşünce üretebilmek
d-Zenginleştirme:Düşünceleri
yeteneğidir.(Kasatura,s.295)
tamamlayarak
geliştirmek,
ayrıntılar
ekleme
Beyin fırtınasının etkili olabilmesi için aşağıdaki kurallar izlenmelidir.
**Aklınıza gelen her düşünceyi söyleyiniz.
**Sizin ya da diğerlerinin ileri sürdüğü düşünceleri kesinlikle eleştirmeyiniz.
**Olabildiğince çok düşünce üretiniz.
Farklı alternatifler üretildikten sonra; çözümleri birleştirmek ve sentezlemek gerekir.
Bu aşamada amaç en iyi çözümü seçmek değildir; çünkü sorun büyük bir olasılıkla çok
yönlü ve birden fazla alternatif vardır .Herhangi bir karara varmadan önce alternatiflerin
tartılması ve test edilmesi süreci başlatılır.
3- Çözüm seçeneklerini değerlendirme: Olası her çözümün güçlü ve zayıf yönlerinin
dikkatli bir biçimde değerlendirilmesi gerekir.
Bu değerlendirme sonunda en uygun çözüme karar verilir.
4-En iyi çözüme ulaşarak karar verme
5-Kararların nasıl uygulanacağını belirleme: Seçilen çözümün uygulanabilirliği göz önüne
alınmalıdır.
6-Değerlendirme: Uygulamanın başarısızlığı durumunda verileri çözümleyerek gerekli
düzeltmeleri yapacak olan bir değerlendirme mekanizması oluşturmak ve sorun çözme sürecini
bütünü ile esnek ve yeni alternatiflere açık tutmak gerekir.(Öğülmüş,2001,s.44-50)
Ülkemizde yapılan araştırmalara göre gençlerin anlaşmazlık gerekçeleri, baba ve
geleneksel aile otoritesine bağımlı olmak istememeleri oluşturmaktadır.(Yavuzer, 1999,s.252)
KAYNAKÇA
Acar-Voltan, Nilüfer.(1998) Terapötik İletişim, Kişilerarası İlişkiler.US-Yay.
Beck Aaron. (2005). Bilişsel Terapi ve Duygusal Bozukluklar. Litera yay.
Doğaner İnci. (2003). “Yakın İlişkiler İç ve Dış Dünyalar Destek Mi? Köstek Mi?” Atadost
Mat.
Dökmen Üstün. (1995). Sosyometri ve Psikodrama. Sistem Yayıncılık.
Kasatura İlkay. (2003). Heyecansal Kontrol. Altın Yay.
Kasatura İlkay. (1998). Kişilik ve Özgüven.Evrim yayınevi
Öğülmüş Selahiddin.(2001).Kişiler Arası Sorun Çözme Becerileri. Nobel yay.
Öğülmüş Selahiddin.(1996).Okullarda Şiddet ve Saldırganlık.Ankara
Polvan Özgür.(20001). Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Ders Kitabı.Nobel tıp kitabevi,
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
561 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content