close

Enter

Log in using OpenID

Artvin, Giresun, Gümüşhane, Ordu, Rize, Trabzon

embedDownload
DOĞU KARADENİZ TR90 DÜZEY II BÖLGESİ İLLERİ
(Artvin, Giresun, Gümüşhane, Ordu, Rize, Trabzon)
POTANSİYEL EKOTURİZM ANALİZİ ve ARAŞTIRMA
RAPORU
Sosyal Ekoloji Enstitüsü
www.sie.org.pl
Aralık 2013
3
Yazan ve Hazırlayan: Aleksandra Sonia PRİWİEZİENCEW
Düzenleme ve Çeviri: Anna CEMELJİC, Bożena SİEKİERSKA
Sıra No
1
2
3
4
5
6
Sayfa No
Giriş
Ekoturizm Temelleri
Bölge SWOT Analizi
Araştırılan Tesislere Yönelik Talimatlar
Doğu Karadeniz Bölgesinde Ekoturizm Tesislerine Destek Olacak Ağ
Kurulumu
Kriterler ve Ekoturizm sertifikasyonu
Sonuç
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
4
5
16
27
41
45
60
4
GİRİŞ
Bir bölgede EKOTURİZM’in geliştirilmesi, benzersiz olmasına ve mümkün olduğu
kadar temiz ve ekolojik durumu koruyacak şekilde, turistik yerlerin gelişimine vurgu yapan
toplu davranışı tanımlayan bir olgudur. Aynı zamanda bölgesel ekoturizmi geliştirmek isteyen
yerel yönetimler, doğal çevrenin korunmasına ve yerel kültür değerlerinin geliştirilmesi ve
yaşatılmasına yönelik bilinçli ve uzun vadeli politika yürütme zorunda olduklarını bilmesi
demektir. Turizmi geliştirmenin farklı olan perspektifi, dikkatli bir planlama, yerel
toplulukların girişken olması ve düşüncelerinde açık olması ve yeni amaçlar edinmesi
demektir.
Yerel otoritenin politikası ekoturizmi destekleyip desteklemediğinden bağımsız olarak,
özellikle konaklama ya da lokanta sahipleri ve de turizm hizmeti veren diğer hizmet firmaları
(örnek olarak rehberlik ve nakliyat şirketleri v.s) tekliflerini ekoturizm kurallarına daha uygun
bir şekilde değiştirebilmelidir. Turizme temel olan kaynakların tahrip etmemesi ile birlikte
yeni müşteri ve özellikle yabancı turistlerin kazandırılması, daha profesyonel yönetim
teklifinin geliştirilmesi ve tüm üstünlüklerin kullanılması, hem amaç hem yarar
oluşturmaktadır. Etrafındaki kültür kaynakları ve doğa yok edilirse ve de tüm bölge ve kasaba
artık çekici değilse en iyi otel bile turistleri çekemez olacağının anlaşılması esastır.
Bu analizin hedefleri:
1. Ekoturizmin neye dayadığını hatırlatma,
2. SWOT analizi şeklinde bölge ekoturizmin potansiyelinin ve bölgenin ayrıntılı ekoturizm
gelişim stratejisinin hazırlanması için talimatların bir yerde toplanması,
3. Gezilen yerlerin iyileştirmesine yönelik ayrıntılı öneriler,
4. ‘’Ekoturizm Ağı’’ ürününün gelişimi için talimatlar,
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
5
5. Ekoturizm sertifikasının kurulması da dâhil olmak üzere ekoturizm kriterlerinin
uygulanabilmesine yönelik talimatlar.
1. EKOTURİZM TEMELLERİ
1.1 Tanım
Ekoturizm, XX. yüzyılın 1970'lerinde aniden büyüyen ve çok sayıda gelen misafir için turizm
merkezleri haline gelmiş olan küçük eşsiz yerlerin kitle turizminin hızla gelişmesine cevap
olarak ortaya çıkmıştır. Kar amaçlı turizm sanayisi nedeni ile bu tür kitle turizmi doğaya ve
yerel topluluklara sık sık olumsuz etkisi olmuştur. Birçok tur operatörlerinin kuralsız ve
düzensiz kitle turizmini geliştirmesi, kısa zamanda çevreyi ve kültürü, genel anlamda ise
ekoturizm potasiyelinin yok olmasına sebep olmaya başlamıştır.
Buna tepki olarak üç temel üzerinde kurulan ekoturizm ise:
- Çevrenin sürdürülebilir ve dengeli kullanımı,
- Yerel kültür geleneklerin geliştirilmesi ve yaşatılması,
- Yerel topluluklar üzerine olumlu etkisi.
Kısacası ekoturizm dengeli gelişim (ekogelişim olarak da bilinir) kurallarına uygun olan
turizmdir. Dengeli gelişim tanımı ormancılık biliminden gelip kesilen ağaçların yerine kesilen
kadar dikildiğinde ormanın asla yok olmaması ve daima kendini yenilemesi anlamına
gelmektedir.
1970'lerde küçük bir hareketten başlayan ekoturizm hızla kendi kurallarıyla yönetilen bir
sanayinin halinde büyümüştür. 90’ların başlarında Amerika Birleşik Devletleri'nde turizmin
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
6
bu dalının gelişiminde önemli rol oynayan Uluslararası Ekoturizm Derneği (The Internaional
Ecoturism Society) faaliyete geçmiştir. Birleşmiş Milletler 2002 yılı "Uluslararası Ekoturizm
Yılı" olarak ilan edilmesi ile ekoturizmin dünya çapında turizm işinin ana dallarından biri
haline gelmesine sebep olmuştur.
Ulusal ya da yerel kuralları veya kriterleri belirlemek amacıyla aşağıdaki tanımlara ihtiyaç
vardır.
Bir turistin bakış açısından (Uluslararası Ekoturizm Derneği tarafından benimsenen tanım):
"Ekoturizm çevreyi koruyan ve yerel halkın yaşam koşullarını iyileştiren doğal alanlara karşı
sorumlu seyahattir".
Ekoturizm hizmeti veren girişimcinin bakışıcısından (Norveç sertifikasyon sistemi
tarafından önerilen tanım):
"Ekoturizm misafirlerine, çevrenin ve kendilerinin parçası oldukları, yerel topluluklara karşı
sorumlu girişimciler tarafından düzenlenen hem doğaya hem kültüre dayalı zenginleştirici
deneyimin tümüdür".
1.2 Piyasa ve Ekoturistler
Tur operatörleri ve yetkililer ekoturizmin gelişmesinde somut sonuçlar elde etmek için
maliyetleri ve masraflarını her zaman sormaktadırlar. Bu ise bir bölgeye daha fazla
ziyaretçinin gelmesine neden olacak mı?
Tabii ki, turistlerin belli bir sayıda gelmesi için garanti vermek mümkün değil, ama yapılan
birçok güncel araştırma doğa ve kültür ile ilgili turizm sanayinin en hızlı büyüyen sektörü
olduğunu göstermektedir. Bunun birçok nedeni vardır.
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
7
Gittikçe artan turist sayısı, avantaj olarak yerel tarihi, kültürü tanıma ve samimi havada rahat
bir dinlenme fırsatı yaratan ve doğal nadir rastlanan yerlerini aramaktadır. Kısacası turizmin
temelinde,
sürdürülebilir
bir
hedef
ile
daha
fazla
turist
çekmek
vardır.
Araştırmalara göre 90'ların başlarından beri ekoturizm dalı yılda % 20-34 oranında büyüyüp,
sadece 2004’te iş bu büyüme tüm turizm isine göre göre üç kat artış göstermişdir. Tek başına
doğa ve tabiat turizmi yılda % 10-12 oranındaki artış göstermektedir. "Plaj, güneş" geleneksel
turizmi piyasa imkânlarının azamisine ulaşmıştır. Doğayı, kültürü, macerayı, yerel
topluluklarının tanımasını birleştiren turizm yeni piyasa ve pazar olarak kabul ediliyor.
Uzmanlar piyasada ilk olanların, ekoturizme geçecek olan ekoyerlere göre doğa/tabiat
turizmine ilgi artışı sayesinde büyük kar elde edeceklerini söylüyorlar.
Ekoturistler kimlerdir ve beklentileri nedir?
Ekoturistler özellikle talepkar olup gittikleri yerleri tanımayıp o yerlerle ilgili araştırma
yapmaktadırlar. Genel olarak ekoturistler zengin ve eğitimlidir. Doğal çevre ve kültür
değerleri ile birlikte temiz ve samimi bir ortamı beklemektedirler. Ziyaret ettikleri yerler
hakkında mümkün olduğu kadar çok bilgi istemektedirler. Bu yüzden rehberler iyi ve eğitimli
olmaları, gezilen yerler ve bu yerlerdeki tüm tarihi ve doğası hakkında ayrıntılı bilgiye sahip
olması gerekmektedir. Ekoturistlerin doğaya bakışları ve çevre dostu faaliyetler ile ilgili
bilinçli seçimler yapmalarına rağmen her zaman çadır kurmak istedikleri anlamına gelmiyor.
Hem küçük pansiyonda hem agroturizm çiftliklerinde hem bungalovda uluslararası
standartlarına uygun konaklama hizmeti beklemektedirler.
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
8
Turistlerin neleri beklediklerini gösteren istatistiklere bakalım?
- Amerikalı turistlerin üçte ikisi ve İngiltereli turistlerinin % 90’ı seçtikleri otelin çevre dostu
olmalısına dikkat etmektedirler.
- Amerikalıların % 70’i otel çevreye duyarlı çözümler kullanıyorsa ekstra 150 $ ödemek için
hazırız demektedirler.
Avrupa’da:
• Gezen turislerin % 30 u dengeli turizmin değerinin farkında,
• % 20 si "yeşil" ve "pro-çevre" tatil aramakta,
• Alman turistlerin % 65i ekolojik kaliteyi ve de % 42 si (25 milyon) çevre dostu konaklama
imkânlarını aramakta,
• İngiliz turistlerin yarısı mesleki ahlak kurallarını (çevre dostu, saygılı personel ve yerel
toplulukları
destekleyen)
uygulayan
şirketlerle
yola
çıkmayı
tercih
etmektedir.
Gördüğünüz gibi, ekoturistler çok şeyler isterken aynı zamanda çok da harcayabilirler.
Onlar, ortalama bir turiste göre belli bir yerde daha uzun kalıp, daha fazla para harcayıp,
mevcut yerel hizmetleri kullanıp, yerel etkinliklere katılıp ve de kaldıkları bölge ve
hassasiyetleri hakkında bilgilerle çok ilgilenmektedirler. Bu ek avantajlar getiriyor: yöresel
geleneklerin yaşatılması ve geliştirilmesi ve de daha yüksek bilinç ve yerel vatanseverliğin
kurulması.
Kârlara bakarsak, ekoturistler tam olarak yerinde kalan kâr büyümesine etki bırakıyorlar. Tur
operatörleri (turizm hizmetleri veren girişimciler) için bu da "eko" yönüne gitmek için ek bir
motivasyon demektir.
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
9
Burada ekoturizmin ekonomisini kitle turizmi ekonomisi ile karşılaştırmaya değer:
- Karayip bölgesinde küçük ekopansiyonlari seçen turistler diğer turistlere göre 18 kat daha
uzun kalmaktadır,
- Endonezya Komodo Ulusal Parkında vakit geçiren bağımsız ekoturistler organize gruplara
göre yerinde iki kat (yaklaşık 100 $) daha fazla para harcıyorlar yerliler için kitle turizminden
kaynaklanan faydalar neredeyse sıfırdır (yaklaşık üç sent),
- "her şey dahil" grup turizminde masrafın % 80 i organizatörün (tur operatörü) maaşı, uçak
ve otel için veriliyor; halbuki ekoturizmde % 95 i yerel ekonomiyi besliyor.
KURULUŞLAR
1.3 AB'de ve dünya çapında ekoturizm organizasyonları/kuruluşları/örgütleri
Uluslararası Ekoturizm Derneği (The International Ecotourism Society www.ecotourism.org )
ekoturizmi teşvik eden en önemli uluslararası kuruluşlarından biridir. Bu kuruluş ABD'de
faaliyette olup ama tüm dünyada bulunan ekoyerleri, kuruluşları ve dünyanın dört bir
yanından tur operatörlerini yani ekoturizmin gelişmesi, teşvik edilmesi ve kriterlerinin
tanımlanmasına katılan tüm insanlarını bir araya getirmektedir.
Ekoturizm standartları ve kriterlerinin standart duruma getirilmesi üzerinde çalışan Dünya
Konseyi da vardır (Global Sustainable Tourism Council (GSTC) www.gstccouncil.org ).
Avrupa'da, ekoturizmi hareketi bir örgütte toplamış değil ama birçoğu ülke çapında olan
girişimler çerçevesinde çalışmaktadır. Düzenli olarak sivil toplum örgütleri tarafından Avrupa
Ekoturizm Konferansı (European Ecotourism Conference) düzenlenmektedir. 2013 yılında
Romanya'da gerçekleşti. AB'de en aktif ve etkin ekoturizm kuruluşlar arasında (yani
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
10
ekoturizme yönelik eğitim veren, ekoturizmi teşvik eden, kriterleri üzerinde çalışan veya
ekoturizm sertifikalarını veren sivil toplum örgütleri) örnek olarak bunlar sayabiliriz:
• Estonya: Ecotourism Estonia www.ecotourism.org/estonia
Estonya, mesela zengin İskandinav ülkelerinden gelen turistler sayesinde son 10 yılda
gerçekten profesyonel bir şekilde ve çok yüksek düzeyde ekoturizm hizmetleri gelişen AB
ülkelerinden biridir. Estonya Ekoturizm Derneği hem teşvik hem eğitim hem de tipik
ekoturizm hizmetleri sunmaktadır.
• İrlanda'da: Ecotourism Ireland www.ecotourismirland.ie
• Romanya'da: Ecotourism Romania www.eco-romania.ro
çok aktif ve etkin bir organizasyon, mesela AB'de ekoturizm deneyimlerinin değis tokuş
projesini başlatan kuruluştur.
• Polonya'da: Sosyal Ekolojik Enstitüsü www.sie.org.pl
İsveç, Norveç'te benzer kuruluşlar da vardır, kuruluşslara ek olarak bir sürü girişimci de var,
herkes bu ağlara üye degildir. Ekoturizm teklifi cok gelişmiş İngiltere, Fransa, Almanya gibi
ülkelerde ekoturizm ile girişimcilerin örgütleri, tur operatörleri ve danışmanlık şirketleri (sivil
toplum örgütleri degil) uğraşmaktadırlar.
SERTİFİKALAR
1.4 AB'de ve Dünya Çapında Ekoturizm Belgeleri
Bugün dünyada bir çok sertifika ve "çevre dostu" kalite belgesi vardır. Bunların büyük bir
kısmı turizm sektöründe de kullanılır. Bunların çeşidi o kadar fazla ki hem müşteri hem
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
11
hizmet verenler şaşırtıyor. Bu durum sertifikasyon sisteminin kurulması veya sertifikalı
olmaya karşı bir argüman olarak kullanılmaktadır.
Ancak sertifikasyon iş gelişmesine yararlı ve ana araç olabilir.
Mevcut sistem bilgileri konusundan başlayalım. Sistemler üçe ayrılabilir:
a – turizmde de mevcut, çeşitli sektörlerde kullanılan "çevre dostu" sertifikaları,
b – plajlar, oteller, seyahat şirketleri, gemi turları gibi turizm işletmecileri için hazırlanmış
olan kalite sertifikaları,
c – sürdürülebilir/dengeli turizm sertifikaları ve ekoturizm sertifikaları.
Aşağıda ekoturizmin geliştirilmesi için en uygun olan “a” ve “c” sertifikaları anlatacağız.
"Çevre dostu" sertifikalar
Bu kategoride sırf turizmde kullanılmayan, ama turizm işlerinde uygulanabilir belgeler vardır.
Yaygın olarak bilinen bir örnek "Eco - label" Avrupa belgesidir/işaretidir. Bu işaret deterjan,
kozmetik, mutfak eşyaları, otellerin üzerinde bulunabilir. Sistemin genel amacı çevreye zarar
vermeyen ve ortalamadan yüksek kalitede olan ürün ve hizmetler belirlenmektir. Ürün ve
hizmet kategorine göre standartlar değişmektedir. Örneğin, temizlik ürünlerinde kullanım
kılavuzu okunaklı olması, suda yaşayan organizmalara düşük tehlike getirmesi ve ambalajın
geri dönüştürebilir olması ana şartlardır. Konaklama tesisleri için 37 zorunlu ve 44 opsiyonel
şartın yerine getirilmesidir. Bunların arasında:
 Tesiste enerji tüketiminin sınırlandırılması (ampuller tasarruflu olması ve enerjinin en
azından % 22 si dönüştürebilir kaynaklardan gelmeli);
 sınırlı su tüketimi (örneğin uygun bir tesisatın uygulanması);
 çöp miktarının azaltılması - segregasyon, plastik poşetin kullanılmaması;
 çevreye daha az zararlı maddelerin kullanımı - deterjanın sınırlı kullanılması, organik
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
12
boyalar ve verniklerin kullanılması, bahçede kimyasal tarım ilacının kullanılmaması;
 geleneksel ve enerji verimli mimari çözümleri kullanımı;
 organik tarım ürünlerinden hazırlanan gıda (en azından kısmen);
 çevre eğitiminin teşviki.
Belki de çoğu zaman bulaşık deterjan sıvılarında gördüğümüz, ama turizm sektöründe ise
yaygın olmayan "Eco - label" işareti.
Daha sık Avrupa'da da görülen diğer işaretler, enerji tasarrufu ile ilgili ev için verilen
Amerikan "Energy Star" veya "LEED" işaretleridir.
"EMAS / ISO 14001" sistemi bir başka sertifikasyon sistemidir. ISO 14000 serisi standartları,
özünde, doğal kaynak kullanımının azaltılması, toprağa, suya, havaya verilen zararların
minimum düzeye indirilmesini amaçlayan standartlardır. Bunu da çevre performansının
izlenmesi ve sürekli iyileştirilmesi temeline dayandırmakta ve çevre faktörlerine ilişkin olarak
ilgili mevzuat ve kanunlar tarafından tanımlanmış koşullara uymayı şart koşmaktadır. Sistem
tüm devlet ve özel kurum ve kuruluşlar (örneğin büyük girişimciler, küçük ve orta
büyüklüğünde şirketler, hizmet şirketleri, kamu kurumları, üniversiteler) için açıktır. ISO
14001 sertifikalı olan kuruluşlar için EMAS sisteminin uygulanması ancak biraz fazla çaba
gerektirir.
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
13
EMAS AB’nin sertifikasyon sistemi
Amerikan „Energy Star” sertifikasyon sistemi
Sürdürülebilir turizm ve ekoturizme yönelik sertifikalar
Sürdürülebilir turizmde uygulanabilir birçok sertifika vardır. 1993 yılında özel bir İngiliz
şirketi tarafından oluşturulan ve bugünlerde birçok ülkede uygulanan "Yeşil Küre"
(www.greenglobe.com ) sertifikası vardır.
Bu sertifikaların ana temelinde turizm sektörüne genel (tesisin yönetimi, personel güvenliği,
aynı zamanda ders/çalıştay, yemek ve mimari teklifi, yerel ekonomi üzerindeki etkisi, çevre
eğitimi) bir yaklaşımdır.
Eğer "Yeşil Küre" sertifikası sertifikalandırılan tesislerin büyüklüğünü ve faaliyetlerini
sınırlandırılmış olsaydı bu sertifika ekoturizm sertifikası olarak tanımak mümkün olurdu.
Green Globe” sertifikası
Bir başka ilginç sertifika "Yeşil Anahtar" ( www.green-key.org ) 'dır. Bu sertifika beş özgün
ilkeye dayanıyor:
- sahipleri, personel ve konukların çevre eğitimi,
- çevre üzerindeki olumsuz etkilerin azaltılması,
- ekonomik yönetim,
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
14
- belge teşviki,
- sırf kendi tesisin değil turizm sektörünün gelişmesine katkı.
Bu serifika sürdürülebilir turizm sertifikası olarak tanınabilir, ancak ekoturizm için doğa ve
kültür ile ilgili teklifleri oluşturan ana temeli eksiktir.
Green Key” sertifikası
Tipik ekoturizm sertifikaları sürdürülebilir gelişimin tüm yönleri hesaba almak zorundadır.
Yerine getirilmesi gereken çevreye olumsuz etkinin sınırlandırılması hariç doğaya ve kültüre
dayanan teklifin oluşturulması, doğa ve kültürün korunması ve yerel topluluğun yaşam
koşullarının iyileştirilmesidir. Bu durumda sistemi ülke çapında belirlemek en mantıklısıdır,
örnek vermek grekirse Norveç sertifikalarını ne Polonya ne de Türkiye’de uygulamak
mümkündür. Ekoturizm tesislerinde enerji kullanımı zaten ülkeye özgü ekonomisine bağlıdır.
Mesela Polonya'da enerjinin % 90 ı kömürden, Norveç'te ise su akımından elde ediliyor.
Onun için ekoturizm sertifikanın çoğu ülke düzeyinde ortaya çıkacaktır. Sertifikaların sadece
devlet tarafından oluşturulması anlamına gelmiyor, sık sık sivil toplum örgütleri veya kamuözel konsorsiyumlar sertifikayı hazırlıyor. Örnek ve iyi işleyen aşağıda adı geçen sertifikalar
vardır:
- Innovation Norway kamu ajansı tarafından işleten Norveç ekoturizm sertifikası;
- “Ecotourism Romania” sivil toplum örgütü tarafından kurulan Romanya ekoturizm
sertifikası;
- İsveç ekoturizm sertifikası;
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
15
- Green Tourism Business” bir İngliz ekoturizm sertifikası;
- Polonya ekoturizm sertifikası.
Romanya ekoturizm sertifikası
İsveç ekoturizm sertifikası
Norveç ekoturizm sertifikası
Estonya ekoturizm sertifikası
Polonya ekoturizm sertifikası
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
16
Gelecek – ekoturizm destinasyonları
Genel olarak sertifikasyon sistemleri belli tesisler, şirketler ve kurumlar üzerinde
yoğunlaşmaktadır. Ancak gittikçe tatil veya iş seyahatları uygun olan ekoturizm
destinasyonları (kasaba, şehir, belediye, il ve tüm ülkeler) kavramı da ortaya çıkmaktadır.
Örnek olarak Amerikan şehirlerinden en ‘’yeşil’’ olanı San Francisco özellikle iş amaçlı gelen
turistleri çekmek için „Green San Francisco” teklifi gelişmektedir. Yeşil binalarda düzenlenen
’’yeşil konferanslar’’ farkındalık yaratmaktadır. Bu konferanslarda geri dönüşümlü
malzemeler kullanılmakta, yakın çevredeki çiftçiler tarafından üretilen ekolojik gıda
sunulmakta ve toplu taşıma araçları ile ulaşım sağlanmaktadır. Ekoturizm üzerinde çalışan
başka bir şehir Oregon’daki Portlantdır. 2010 da dünya ekoturizm konferansı bu şehirde
yapılmıştır.
Şu anda az tanınan ancak bütün destinasyonu kapsayan sertifikasyon sistemleri de vardır.
Örnek olarak ‘’Sustainable Travel International’’ kurumu mevcut olan STEP sistemi
çerçevesinde destinasyonlar için bir sertifikasyon uyguluyabiliyor. Bütün bölge sertifikasyon
sistemleri için Romanya da mevcut bir kurum bulunmaktadır. Örneğin, sertifikasyon için
başvuru yapan bir kasaba geniş bir teklif sunmalı, bu teklifin içinde;






Doğa
Çevre koruma çerçevesinde eğitim imkanı
Doğa ve kültür kaynakları vurgulayan bilgi ve promosyon malzemeleri
Yerel manzaranın mevcut olması
Çöp ayrıştırma sistemi
Billboardlar olmamalı
ön şart için bu altı maddeyi sağlıyor olmalıdır.
2. BÖLGE SWOT ANALİZİ
2.1 Metodoloji ve kurallar
Doğu Karadeniz bölgesinde bulunan 6 ilde ayrı ayrı yapılmış olan SWOT analizine bakarak
ve veri proje eğiticisi olan kişilerden alınarak ayrıca araştırma gezisi ile saha çalışması
sonrasında ortaya konmuştur. Bu çalışmada bölgenin mevcut olan kurum ve kuruluşların web
sitelerinden de veri sağlanmıştır.
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
17
SWOT analizinde iki bakış açısı birbirine bağlanması önemlidir. Birincisi işin içinde olan ve
bu iş ile uğraşan turizmcilerden, girişimcilerden, yerel yönetimlerden, ikincisi işin dışında
olanlardan ise dış uzmanlar ve yabancı misafirlerden.
Şunu hatırlatmakta fayda var: biz turizm potansiyelinden değil, bölge EKOTURİZM
potansiyelinden bahsedeceğiz. Ekoturizmin üç temelinden ve imkanlarından bahsedeceğiz. Bu
üç temelden;
1- Birincisi Doğa ve tabiat; Sadece çekici bir öge olarak görmemek gerekiyor. Bütün çevre
ve doğa kaynaklarını hem korumak hem de teşvik etmek gerekiyor. Turizm
faaliyetlerinden kaynaklanan olumsuz etkileri de minimalize etmek gerekiyor.
2- İkincisi Kültür; Kültürü koruruken aynı zamanda ilgi çekici hale getirerek bilgi akışını
sağlamak gerekiyor. Bunun sağlanması için rehberlerin iyi bir eğitim almış olması
gerekiyor. Gelenekleri yaşatmak ve miras olarak bırakmak gerekiyor, bunu yaparken
içten, samimi ve otantik olmak gerekiyor.
3- Üçüncüsü Yerel Topluluk; Ekoturizm yerel topluluğa ekonomik katkı sağlanması son
derece önemlidir. Yerel bir işbirliği olmalı, tesis sahiplerine ve gelen misafirlere olumlu
tecrübe kazandırmalıdır. Ekoturizm herhangi bir turist için değil, öğrenmek isteyen hem
yerel topluluk hem turist anlamı taşımaktadır.
2.2 SWOT Analizi;
GÜÇLÜ YÖNLER
ZAYIF YÖNLER
Konaklama ve yemek
Konaklama ve yemek


Gelecekte ekoturizm faaliyetleri gösterebilecek
ama şu an tüm sene boyunca kullanılmayan
birçok büyük olmayan geleneksel çiflik evleri


Yaylada konaklama ve lokanta
imkanları yetersizdir

Konfor standartı yetersizdir –
mevcut
tesislerin birçoğunda soğuk havalarda
Çiftliklerde çok fazla çeşit olan yöresel mutfak
ısınma ve sıcak su sorunu var
var

İnternete ulaşım zayıf yada hiç yok
Yerel gıda ürünlerinden taze olarak

Köylerde toplu olarak insanların
hazırlanan vejeteryan da dahil olmak üzere
buluşabileceği yerler yok
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
18
yöresel yemek çeşitleri sunulan birçok
lokanta var

Konaklama ve yemek tesislerinin çoğunda
yüksek standartta temizlik

Sosyal-kültür yapılarının (kıraathaneler) var
olması
Doğa, kültür ve atraksiyon teklifi
Doğa, kültür ve atraksiyon teklifi
1- Tabiat, temiz hava ve çevre bunun icinde;
1- Çirkin yapılaşma ve görüntü kirliliği
a. fauna ve floraya zengin ormanlar,
(bitirilmemiş binalar, köylerde
b. dağlar ve yaylalar,
temizlenmemiş avlular)
c. sereler ve nehirler, dağ gölleri, şelaleler,
2- Yöresel mimari tahribatı ve
maden su kaynakları ve doğal minarelli
korunaksızlığı
3- Doğal çevrenin tahribatı (barajlar, taş
sular,
d. düzenlenmiş plajlar,
ocakları, ormanların tahribatı, yüksek
e. dağlarda sesizlik,
enerji hatları)
f. doğal ve kırsal biyoçeşitlilik,
4- Yaylalarda gezi ve yürüyüş parkurları
g. koruma altında bulunan bölge ve alanlar
işaretleme yok; bisiklet, kayak, kızak
(yaban hayatı ve tabiat anıtları),
h. yaylalarda sanayi ve çirkin altyapı
kira imkanı yok; binicilik teklifi yok
5- Vahşi çöplükler (ormanlarda,
olmaması (=temiz çevre)
yaylalar/dağlarda, nehir yataklarında
ve deniz kıyılarda)
2- Peyzaj
3- Tarihi eserler: camiler, kiliseler, türbeler ve

Organik sertifikalı çiflik azlığı veya
yok olması (istisna olarak Fatsa
eski geleneksel mimari
4- Yerel şenlikler ve festivaller, yerel kadınlar
pazarı
Kabakdağı köyü)

5- Halk sanatları ustaları, folklorik guruplar
Rehberlik (doğa ve kültür) hizmetinin
zayıflığı veya yok olması
(müzik, ıslık, el sanatları), yerel dernek
liderleri
6- Atraksiyon olarak görmesi gereken yöresel
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
19
sağlıklı ve ekolojik gıda, ekolojik yöntemleri
kullanan çiftlikler
7- Vejeteryan yemeklerin çok çeşitliği ve kolay
ulaşılabilirliği
8- Yöreye ait bitkisel üretim (fındık kendisi ve
findik ezmesi, çay) ekoturizmin teşviği temeli
oluşturabilir
9- Esnaf ve usta (örneğin sepet örülmesi vb.)
10- Sertifikalı organik bitkisel üretim (örneğin Fatsa
Kabakdağı köyünde 1000 dönüm fındık tarlası)
11- Mevcut olan atraksiyon altyapısı ve teklifi
(her ile göre ayrıntılı durumun
değerlendirilmeli)
Ulaşım, pazarlama ve çevre yönetimi
Ulaşım, pazarlama ve çevre yönetimi


Toplu ulaşım;

dolmuş her yere var,

iller arası toplu ulaşım
Turistik bilgilendirme zayif ve
ulaşılabilirliği zor;

atraksiyon, konaklama, yemek
ve esnaf hakkında somut bilgi

sunan rehber kitapçığı çok az
Katı atık ve atık su yönetimi var;
veya yok olması (daha çok
◦ bazı illerde (her yerde yok) çöp
tabiat atraksiyonları tarif eden
ayrıştırma,
broşür var)
◦ kuramsal olarak bazı illerde belediye

vidanjörü çalışıyor
ilgi çekici tesislerin web

Bölgesel olarak internete ulaşım

Geri dönüşümlü enerji kaynakları (gün ısı
sistemli sıcak su) için ilk adımlar atılmış
durumda
internette bu konuda bilgi yok sitesinin olmayışı

sahada yön ve tesis tabelaları
açık, yeterli ve birleşik değil

Katı atık ve atık su arıtımı
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
20
yetersizdir;

birçok belediyede çöp
ayrıştırma yok,

köylerde atık su probleminin
çözülmemesi (sızdırmalı
fosseptikler),


kanalizasyon ağı çok zayif,

vahşi depolama ve çöplükler
Şehirlerin içinden geçen transit
trafik – hava kirliliği

Kömür yakıtından kaynaklı hava
kirliliği

Geri dönüşümlü enerji kaynağının
azlığı/yok olması (özellikle
fotovoltaik yöntem açısından)
İnsan kaynakları
İnsan kaynakları


Hem yerel halk hem turistler yöredeki ana
tabiat ve peyzaj atraksiyonları çekici buluyor
– bu yüzden konaklama ve yemek imkanları

Yerel halkın bilgi veya beceri
yetersizliği;
o bölge (kültür ve doğa)
mevcuttur
kaynakları ile ilgili bilgi
Yerel halkın belli etkinliği ve olumlu
azlığı,
düşüncesi (dernekler, etkin insanlar)
o mevzuat, vergi kanunu, can
Türk misafirperverliği ve gelen/yabancı
güvenliği, sigorta hukuku da
turistlere cana yakınlığı
dahil olmak üzere turizm

Faaliyete ve aktiviteye yatkınlığı
eğitimi yok olması

Yönetenlerin tecrübesi ve bilgisi

Yerel yönetimleri ekoturizme olumlu bakışı
(yabancı turistlerle iletişim çok

Ekolojik bilinç artışı
sınırlı)

o yabancı dil (İngilizce) eksiği
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
21

Bölgede turizm tecrübesi olan veya turizm
hizmet eğitimi gören kişi sayısı çok


Yerel yönetimlerin aktivite ve
faaliyet yetersizliği;
Turizm tecrübesi – faaliyette bulunan seyahat
o Ekoturizm koordinasyonu
acenteleri ve tur operatörleri ekoturizmi
yok, ekoturizm kavramını
kendi tekliflerine ekleyebilirler
doğru anlayan yetkilileri
azlığı, ekoturizm gelişimi
etkinliği yetersiz,
o Ekoturizm üzerinde çeşitli
sosyal, kamu kurumlar ve
özel kişiler arasında işbirliği
ve koordinasyon yok
FIRSATLAR (dış)
TEHDİTLER (dış)

Ekoloji, tarih, yerel kültür, ekoturizm, yerel

Uygun sistem ve kanunların olmayışı
turizm ve aktif dinlenmeye karşı olan ilgi artışı

Fazla ve yoğun (transit de dahil) trafik

ve turizm trendleri
- egzoza bağlı hava kirliliği, gürültü ve
Bilgi toplumu gelişimi (tatil öncesi bilgi
trafikten kaynaklı can güvensizliği

toplamada internet kullanımı)

Temel tahsil/öğrenim

Çevre temizliği – büyük ve kirletici sanayi
desteğinin azlığı

yokluğu
Gelen misafirlerin çevre duyarliliği
yetersizliği

Rekabetin azlığı

Mali kriz dönemi – daha az kârlı turizm

biçimlerine ve büyük yatırım gerektirmeyen
Bolgede plaj ve deniz turizmine olan ilgisizlik
Ekolojik yaşam tarzı konusunda eğitim
yetersizliği

faaliyetlerin gelişimine duyulan ilgi artmaktadır

Devlet ekoturizm gelişimine
Finansman alım imkanları konusunda
bilgi yetersizliği

İklim değişikliği ve çok değişken hava
koşulları

Kirlenen suyun tekrar doğaya
verilmesi = atık suların
toprağa/nehirlere atılması
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
22

Genç nüfusun şehirlere göçü

Çevre kirliliğinin artışı

Yakit maliyetlerin yükseklişi, geri
dönüşümlü enerji kaynakları gelişim
azlığı ve enerji krizinden kaynaklanan
tehditler

Sık elektrik kesintisi

Planlanmış olan yatırımların
başlatılması veya yarım kalmış
bitirilmesi için kaynak yetersizliği
2.3 Doğu Karadeniz Bölgesinin Stratejik Gelişimi İçin Sonuçlar ve Talimatlar
Ekourizmin belli bölgelerde gelişmesi için tesisler yeterli hale gelmeli ve
geliştirilmelidir. Gelecekte ekoturizm sertifikasyonu kurmak ve ekoturizm tesisler ağı
oluşturmak gereklidir. (Bölüm 4) Bütün bu bölge için strateji oluşturulması gelişime büyük
destek sağlayacaktır.
Böyle bir stratejinin içinde;
1. Uygun ekolojik yerler (çevreye etkisi az olan ve yüksek hizmet kalitesi sunan tesisler),
2. Misafirler için kültüre ve doğaya saygılı, kültüru ve doğayı teşvik eden aktivitelerin geniş
yelpazesi,
3. Eğitimli personel (doğa ve kültür kaynaklarınının önemini anlayan, bilgisi olan ve bu
bilgiyi aktarabilen)
4. Çevre hakkında doğru bilgiye sahip yöneticiler (doğru karar alabilmek ve bunu turistlere
ve yerel halka sunabilmek)
5. Müşteri-Konuk (çevre hakkında bilgi) ve yerel yönetimler ve girişimciler (yerel şartlar
hakkında bilgi artışı) ihtiyaçlarnı karşılayan pazarlama ve bilgi broşürleri,
6. Yerelde sürdürülebilir ekolojik bölge profili
olmalıdır.
Çok somut yerel talimatlar ortaya çıkarılması için ayrı olarak her ile göre aşğıdaki analizin
kaynakların doğru bir sayımı göz önüne alınarak daha ayrıntılı yapılması gerekmektedir.
Basitleştirilmiş olan güncel analize göre yedi ana dala bakarak bölge ekoturizm gelişimi
stratejisi hazırlamayı öneriyoruz;
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
23
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
Pazarlama, tanıtım ve enformasyon
Ulaşım
Çevre yönetimi
Konaklama
Yemek ve restorant
Ana çekim gücü olan yerlerin gelişimi
İşbirliği ve eğitim
1. Pazarlama, Tanıtım ve Enformasyon
Stratejik hedefler
Etkili dış enformasyon (gelen turist güncel doğru bilgiye ulaşabilir ve ekoturizm hakkında
yeni bilgiyi öğrenebilir)
İç iletişim (bütün bölge aynı şekilde yönetiliyor ve birbirlerinden haberdar oluyorlar)
Önerilen faaliyetler (örnekler – her ile göre somutlaştırılacak)

Her ilin web sayfasında turizm enformasyonu açılmalı
a. güncel (ayda en az bir kere güncellestirilmiş) olmalı,
b. ana atraksiyonlar haritalı,
c. İngilizce de olmalı,
d. konaklama (telefon, adres, web sayfa bilgisi) açık ve güncel listesi,
e. yemek imkanları (telefon, adres, web sayfa bilgisi) açık ve güncel listesi,
f. satışı da olan eko çiftlikler, faaliyatte olan esnaf ve el sanatlar hakkında bilgi,
g. açılış saatleri de içeren tarih eserler (müze ve benzeri yerler) hakkında kisa bilgi,
h. acılış saatleri de içeren turizm ve spor altyapısı (spor ve jimnastik salonları, yüzme
havuzları, tenis ve top sahaları) hakkında bilgi,
i. pazar yerleri ve günleri hakkında bilgi,
j. şenlik ve festivaller hakkında bilgi.
Tüm bu bilgi ayrıntılı (yer/adres, ulaşım telefon numarası, açılış saatleri, satış teklifi vs)
olmalı.
Web sayfada bölgede ekoloji için düzenlenen tüm faaliyetler tanıtımı ve ödüller ile ilgili bilgi
olmalıdır.

Ekoturizm kavramının kullanılması (tanıtım broşürlerinde yer verilmeli)
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
24

İç ve dış ekoturizm piyasasında bölge promosyonuna yönelik faaliyetler
Dış turizm piyasasının potansiyeli çok büyüktür. Yabancı, örnek olarak Batı Avrupa'dan gelen,
bilinçli bir turist için bölgedeki can güvenliği, misafirperverlik, temizlik, tabiat alanları, toplu
ulasım imkanları, kaliteye göre iyi fiyat oranı ve çok çeşitli yemek seçeneği çok önemlidir.
Onlar için web sayfalarda İnglizce olarak konaklama ve yemek imkanları hakkında bilgiler
özellikle önemlidir.

Sahada ekoturizm yerleri/tesisleri ile ilgili tabela (okunaklı ve payzaja uyumlu) ve
tanıtım olmalı

Her ilde ekoturizm gelişimi sorumlusu olmalı

Bütün bölge için ortak broşürler olmalı (İngilizce ve Türkçe olarak)

Festival ve şenlik sırasında yerel üreticilerin (esnaf, el sanatları ve yöresel ürün
pazarları) tanıtımı ve promosyonu özellikle önemli

Her ilin web sayfasında ekoturizmin kurallarına uygun bölgesel anlatım

Medya ile işbirliği (önemli olaylara gaztecilerin daveti, ülke basın mensupları için
bölge kaynaklarının tanıtımına yönelik toplantı ve gezilerin düzenlenmesi)

Ülke veya bölge EKOTURİZM SERTİFİKASYONU oluşturmak için çalışma ve
hakkında tanıtım yapılmalı (4. bölümde anlatılmıştır)
2. Ulaşım
Stratejik hedefler
Yürüme yolları, toplu taşıma ve bisiklet yolları güvenli olmalı. Bu şekilde tüm ana atraksiyon
yerlerine ulaşmak mümkündür.
Araba trafiği bölgedeki can güvenliği ve turizm değerlerine olumsuz etkilememektedir.
Önerilen faaliyetler (örnekler)

Toplu taşıma kullanımına yönlendirme ve tanıtımı yapılarak sahiplendirilmeli (yerel
ve yabancı turistler için kolaylık sağlanan yöntemler ve İngilizce bilgisi)

Gezi teklifi mümkün olduğu kadar az arabaya (Arabasız) dayanıklı olmalı (büyükçe
bir grubun kaldığı yere kadar otobüsle getirilip daha sonra yürüme ve bisiklet yolları
ve yakın çevredeki atraksiyon tavsiye etmek gerekir)
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
25
3. Çevre yönetimi
Çevre yönetimi en önemli hedeftir, çünkü doğa kaynakları bir bölgedeki ekoturizm
gelişiminin temelidir. Temiz çevre, yaşam kalitesinin çok önemli bir unsuru olduğu
vurgulamak gerekmektedir.
Stratejik hedefler
Bölgesel olarak fena sayılamayacak çevre yönetim sistemi iyileştirilmeye gayret gösterilmeli.
Evsel katı atık ve suların kirletici etkisinden kurtulmak için çözüm üretilmeli.
Sık gezilen yerler temiz, yeşil ve estetik olmalı.
Koruma altında olan bölgeler yerel halk ve turistler tarafından bilinip levhalandırılmalı.
Ekoturizm tesisleri insan kaynakları ve çevre koruma bakından örnek olmalı.
Önerilen faaliyetler (örnekler)

Yerel halk eğitimi gördükten sonra çöp ayrıştırma sisteminin uygulanması (parasal
özendirmeye yönelik (örnek olarak belediye tarafından ayrıştırılmış çöpün alımı daha
hesaplıdır, geri dönüşümlü çöp için para kazanılabilir) çözüm aramak gerekir

Tüm kamu kurumlarında ve sık gezilen yerlerde görünen yerlerde bulunan ayrıştırma
kutuları örnek olmalı

Vahşi çöp depolama (ormanlara ve deniz kıyılarına) ve çöp yakma konusunda bütün
tedbirler alınmalı

Okullarda yöresel ekolojik eğitim verilmeli

Her belediyenin web sayfasında ayrıntılı bilgi;
◦ ödeme ile ilgili,
◦ çöp ayrıştırma,
◦ tehlikeli atık (pil, ilaç, makine yağı, motoryağı vb.) toplama yerleri,
◦ tarım faaliyetlerinden çıkan tehlikeli atık (naylon, bitki koruma ürünü boş kutuları)
yöntemler,
◦ elektronik çöplerinin toplama yerleri,
◦ büyük ebatlı çöplerinin toplama yerleri,
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
26
◦ hurda ve atık kağıt toplama yerleri,
◦ ceza,
◦ çöp yakma sağlık, yaşam ve çevre için tehlikeli olduğu.

Yukarıdaki konularla ilgili bilgi belediye bilgi panoları, muhtarlıklar, sağlık ocakları,
okullar ve camilerde de bulundurmalı

Bilgi zorunlu olarak okullarda çocuklara aktarılacak

Elektronik ve büyük ebatlı/mobilya çöplerinin en az yılda iki kez yerel yönetimler
tarafından toplanmalı.

Ceza olarak temizlik işlerinde çalıştırma yaygınlaştırılmalı.

Mesire ve piknik alanları, plajların özellikle temiz tutulmalı (festival ve şenlikler
sırasında çöp toplama kutuları olmalı ve sonrasında alan temizlenmeli)

Bakkallardan naylon poşetlerin kullanılmaması için ricalar

Tüm bölgedeki atık yönetimi mümkün olduğu kadar birleşik olmalı
Su ve atık su yonetimi

Nehir yatakları ve plajlar yakında bulunan ev sızdırmalı fosseptikler kontrol antında
olmalı

Sızdırmasız fosseptikler kontrol ve teşvik edilmeli (vidanjör ücretsiz sağlanmalı)

Kanalizasyon uygulanması mümkün olmadığı yerlerde belediye sızdırmasız
fosseptikler, ev pissu arıtma tesisleri, kullanma ve tuvalet suyunun ayrılması
desteğinde bulunmalı (eğitim de düzenlenmeli)

Bölge daha estetik olması için temiz çevre yarışmaları yapılmalı (güzel bahçe, güzel
bakkal, güzel mimari v.s)

Mesire ve piknik alanları, plajların özellikle temiz tutulmalı (festival ve şenlikler
sırasında yeterli sayıda çöp toplama kutuları olmalı, satıcılar naylon poşet
kullanmasınlar ve sonrasında alan temizlenmeli)
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
27
Koruma altındaki alanlar

Yürüyüş patıkalarının başlangıç ve sonuna çöp kutuları konulmalı ve özellikle tatil
zamanlarında düzenli olarak boşaltılmalı

Yürüyüş patıkalarının başlangıç ve sonunda ve sık gezilen yerlerde çöpleri yere
atılması için uygulanan cezalar hakkında bilgi levhaları

Belediye ana bilgi levhası ve yürüyüş patıkalarının başlangıcında koruma altındaki
alanla ilgili bilgi (ve yön) levhaları olmalı

Turistler orman yürüyüş patıkalarından ayrılmasınlar diye okunaklı levhalandırıması.
Geri dönüşümlü enerji kaynakları
Çevre yönetimine yönelik faaliyetlerden geri dönüşümlü enerji kaynaklarının
kullanılması gittikçe önem kazanmaktadır. Onun için geri dönüşümlü enerji kaynakları
destekleyerek yaygınlaştırılmalıdır. Türkiye güneş enerjisi büyük potansyeline sahiptir. Ancak
işbu potansyelden az derecede yararlanmaktadır (fotovoltaik, elektrik için kullanılmalı).
4. Konaklama
Stratejik hedefler
Bütün bölgede ekoturizme uygun standartlı ve farklı fiyatlar uygulanan tesis fazla var.
Bütün mevsimlerde tam doluluk sağlanmalı.
Önerilen faaliyetler (örnekler)

Mevcut olan tesislerin kalitesi iyileştirilmeli (estetik olmalı, doğal malzeme
kullanılması, yöresel mimari, engelli kişiler için kolaylık, çocuklu ailelere kolaylık
(güvenli oyun sahaları), kötü havalarda misafirler için dinlenme yerleri, konaklama
tesislerinde tuvalet sayısı artışı, internet ulaşımı). Örnek tesislerde ekoturizm
kriterlerinin uygulanması. Faaliyetlerde tesis sahipleri bulunacaklar, ancak yerel
yönetim uygun eğitimleri sunularak destek verebilir.

Doğa ve kültür kaynaklarına olumsuz etki olacak yatırımlara desteğin verilmemesi.

Eğitimlerin düzenlenmesi

Konaklama tesislerinin işaretlenmesi her yerde aynı ve ayrıntılı olmalı

Atraksiyonlara yönelik işaretleme ve tanıtım her yerde aynı ve ayrıntılı olmalı

Turistlerle yüz yüze çalışan kişiler eğitimli olmalı (yabancı dil, misafir hizmetleri)
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
28

Tesis çalışanları ve misafirlere ekolojik eğitim programları
5. Yemek ve restorant
Stratejik hedefler
Bölgenin tamamında ekolojik ve yöresel yemekler var.
Önerilen faaliyetler (örnekler)

Yöresel ürün de dahil olmak üzere yöresel mutfağın öneminin artırılması

Tüm resmi konferans, çalıştay, seminerlerde yöresel ve ekolojik yemekler yerel
yönetim tarafından sunularak tanıtım yapılmalı

Mutfak güzergah(ların)ın oluşturulması

Tanıtım broşürlerde yöresel mutfaklar, pazar yerleri, geleneksel ürünler nerelerde
alınabileceği rehber kitapçıklarında gösterilmeli

Tanıtımda vejeteryan yemeklerin büyük seçeneğinin vurgulanması
6. Ana çekim gücü olan yerlerin/Atraksiyonların gelişimi
Stratejik hedefler
Doğal ve kültürel olarak önemli yerlerde değişik şekilde zaman geçirmek mümkündür.
Atraksiyonlara ulaşım kolaydır, çevre dostudur ve turist ihtiyaclarını karşılamaktadır.
Doğa ve kültür kaynaklarından yararlanan atraksiyonlar doğa ve kültür tanıtımı ve
korunmasında katkıda bulunmaktadır.
Önerilen faaliyetler (örnekler)

Su atraksiyonları

Eğitim ve turizm (yürüyüş de) patikaları oluşturulmalı

Spor alanları hakkında bilgi akışı internet yoluyla sağlanmalı

Bölgedeki yürüyüş/gezi proğramları

Yöresel ürünler ve pazarlar (satış yerlerinde yerel ve el sanatçılarının tanıtımı yapılmalı)
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
29

Yerel esnaf, el santları ve hediyelik eşya üretimi ve satışı teşvik edilmeli

Yerel mutfak (turizm ürünü) korunarak yaşatılmalı (ticari amaç dışında orjinalliği
korunmalı)

Ekolojik gıdanın üretimi ve satışı (pazar yerlerinde ve bakkallarda)

Gelenek ve göreneklerin yaşatılması (çalıştay, sergi, yarışma)

Yerel sanatçılara destek verilmeli (ses sanatçıları, folklor ekipleri, çalgıcılar). Bunlar
turistler açısından çok ilgi çeken cazip noktalardır.
7. Eğitim ve İşbirliği
Stratejik hedefler
Eko turizm konusunda çalışan kamu görevlileri bilinçli olup bölge ekoturizm gelişimine
yönelik faaliyetlerde bulunmaktadırlar.
Çevre koruması ile ilgili çalışmalar halka duyurulmalı
Turizmle uğraşan yöre halkı gelişime müsait ve uygun yöntemler kullanmalı.
İşbirliği
Önerilen faaliyetler (örnekler)

Kamu kurumlarında girişimciler için teşvik ve olumlu hava ve kolaylık sağlanmalı

Tecrübe alış verişi

Halk için yaygın eğitim imkanları (çöp ve atık sular hakkında)

Mevcut hizmet sektörü işbirliğine teşvik ve istekli olmalarının sağlanması (örnek
olarak konaklama tesisleri ile yemekhaneler işbirliği)

Yerel yönetimler ve okullar çevre koruma ve temiz çevre konusunda örnek olmalı
(ayrıştırma kutuları, geri dönüşüm, su ve enerji tasarrufu)

Diğer stratejiler ve planlarda ekoturizme dikkat edilmeli (çevre düzeni planları, atık
yönetim planlarında, yatırım planlarında)

Eko turizmin gelişimi ile ilgili halka bilgi verilmeli

Okullarda hem kültür hem doğal kaynaklar ve mevcut olan ekoturizm tesisler
konusunda eğitim ve geziler düzenlenmeli
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
30

Bölgede bir tek veya birkaç ekoturizm ağı kurulmalı
3. ARAŞTIRILAN TESİSLERE YÖNELİK TALİMATLAR
Çalışma ziyareti esnasında gelecekte örnek ekoturizm tesisleri gezilmiştir.
3.1 Genel Tipoloji
Genel olarak alanda iki çeşit tesisler bulunmaktadır.
1- Küçük tesisler, çiftlik, ev pansiyonu ve küçük lokantalar gibi tesisler, bunlarda sahibinin
merakı ve fikrine bağlı olarak turizm ek iş olarak yapılmaktadır.
2- Büyük bazen lüx olan tesisler - bu tür tesislerin sahipleri zengin turist beklemetedir, konfor
yüksek standartları ve çevre dostu bir yaklaşımda faaliyet yapmaktadır. Asıl önemli olan ise
paralı ve gelir seviyesi yüksek turist beklemekte olduklarıdır.
Her ikisinde de ekoturizm sertifikasyonu uygulanabilir ancak, gelişim ve tanıtım stratejileri
farklı olup ve de hedef turist kitlesi farklı olacaktır. Bu turistlerin maddi durumları farklı
olsada çevreye bakış acısı aynı olmalıdır. Her ikisi bölgenin kartvizitini oluşturabilirler.
Raporumuzda en önemli noktalardan bahsedeceğiz. Her tesise göre talimatlar ve ayrıntılı iş
planı hazırlayabilmesi için yerinde daha uzun zaman geçirip hedef grubunu araştırmak
gerekmektedir.
3.2 Aile tesisleri - Örnekler tesisleri ve araştırma
3.2.1 Piraziz Güney Köy Fatma ALTUN’un evi,
Genel bilgi
Bu bir tipik yazlık köy evi örneğidir. Konforlu bir yeni evin yanında büyüklerinden kalma
eski bir ahşap ev de bulunmaktadır.
Güçlü yönler
Ev sahibi çevre koruma bilgisine sahiptir.
Ekolojik sertifikası olmayan bir fındık bahçesi var.
Ev sahibi yerel gıda ve geleneksel yemekler hakkında bilgiye sahiptir.
Çok fazla vejeteryan yemek sunumu yapabilmektedir.
Ev sahibi yöresel mutfak hakkında bilgiyi aktarmaktadır.
Ev sahibi köy sakinleri ile irtibatlıdır.
Köyde kahvehane ve el sanatları ustası (sepet yapımıcısı) var.
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
31
Denize 9 km uzak olması nedeni ile deniz ve dağ manzarası bir aradadır.
Köyde geleneksel mimari örnekleri mevcuttur.
Zayıf yönler
Etrafındaki bazı binalar çirkin görüntü (sıvasız, yarım inşaat halindeki binalar)
oluşturmaktadır.
Özellikle köy avlularında ve dere kenarlarında fazla çöp var.
Etrafında çekim gücü fazla yoktur.
Eski ahşap evin hemen yanında bitirilmemiş beton bina var.
Ekoturizm gelişimine yönelik talimatlar
- Tadilattan sonra turistlere eski evi de kullanıma sunmalıdır.
- Turistler seçeneklerini (eski ev yada yeni ev) kendileri yapmalıdır.
- Yemek tercihi her zaman yöresel olmalıdır.
- Misafirlerine fındık hakkında bilgi sunlmalı, mutfakta fındık kullanılmalıdır.
- Evinde yapılan yemekleri konserve halinde satışını yapabilir, yemek konusunda
eğitim çalışması yapabilir.
- Sepet ustası da evinde eğitim çalışması yapıp sepet satışı yapabilir.
- Turistler için gezi rotaları (ilginç manzarası olan, köy kahvehane ziyareti) yapılabilir.
- En yakın köy sakinleri ile irtibatlı ve iş birliğinde olmalıdır.
- Sık sık elektrik kesintisine karşı güneş panelleri ile elektirik (fotovoltaik)
sağlamalıdır.
- Web sayfası da olmalıdır; en azından facebook ta bir sayfada tekliflerini sunmalıdır.
- Eski evin yanındaki yarım inşaatın bitmesi gereklidir, kötü görüntü ortadan
kalkmalıdır.
Benzer tesisler için sonuçlar
Bölgede çok fazla bu işi yapabilecek ev bulunmaktadır. Başarı tamamen yerel güçlü yönler,
ev sahibi kişiliği, ek çekim gücü noktaları sağlanması ve uygun tanıtıma bağlıdır.
Fındık üreten çiftçiler için İtalya Piemont'daki Bra ve Alba etrafindaki fındık ağı ve tanıtımına
bakmakta fayda var.
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
32
Fatma hanımın cana yakınlığı ve yemekleri çok büyük bir değer olmaktadır. Genelde
ekoturistler yeni yerler görmeye gelirler ama ev sahipleri için aynı yere bir daha
dönüyorlar.
Tadilat yapılarak eski evi ana çekim merkezi haline getirmek gerekiyor.
Sepet ustası üretimini yaptığı sepetleri satışa sunabilir
ve eğitim düzenleyebiliyor olmalıdır.
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
33
3.2.2 Piraziz Şeyhli mahallesi Ummuhan Aydın’ın evi
Genel bilgi
Misafirler için hazır odaları hariç Ummuhan hanım Seyhli'deki diğer kadınlar ile işbirliği
(halk kültürü, gelenek göreneğin yaşatılması) yapmaktadır.
Güçlü yönler
- Ev sahibi cana yakın, bol enerjili, bilgi ve birikim sahibi.
- Her zaman hazır olan kadın gurubu vardır.
- Bütün bayanların el işi (iğne oyaları ve tığla dantel) ilgisi vardır.
- Yöresel ve ekolojik yemekelerin çeşidi ve tadı mükemmel olup sertifikalı ürün
bulunmamaktadır
- Yöresel kıyafetler.
- Hanımlar biyoçeşitlilik hakkında bilgi sahibidir, geleneksel çicekler, elma, armut ve
dut meyveleri hakkında bilgi sahibidir. Kaybolmak üzere olan meyve çeşitlerini yaşatmaya
çalışmaktadırlar.
- Uzun süre saklanabilir yöresel yemekler çok güzel olup buna ait bilgi akışı vardır.
- Ev çok bakımlı ve tertemizdir.
- Turist odalarında geleneksel işlemeler ve el işleri mevcuttur.
- Odalarda çok temiz çarşaf ve yastık yorganlar vardır.
- Ev sahibi tarafından yapılmış el işlemesi bebekler mevcuttur.
- Folklorik olarak faaliyetler (gelin alma, kına gecesi) her zaman hazırdır.
- Bayanlar turist ağırlamayı severek yapmaktadırlar.
Zayıf yönler
- Tanıtım ve pazarlama
- Web sayfası yokluğu
- Mevcut ve hazır bir teklifleri yoktur (hazırda satışa sunacağı pekmez, bez bebek, el
işlemesi yoktur)
- Ellerindeki dantel, oya, bez bebek, pekmez gibi pazarlabilir malzemelerin satışı
konusunda emin değiller (halbuki tereddüte mahak vermeyecek kadar değerliler)
- Çöp ayrıştırma yoktur.
- Yatakların yanında kitap okumak için gece lambaları yoktur
- Fosseptikler sızdırmalıdır (atık su toprağa ve yer altı suyuna karışmaktadır)
Ekoturizm gelişimine yönelik talimatlar
- Çöpler mümkün olduğu kadar çöp ayrıştırma yapılmalıdır.
- Çalıştay ve eğitim teklifleri sunmalıdır (kolan örme, el işi ve yemek eğitimleri)
- Yaptığı el işlemeleri ve konserveleri satışa sunmalı.
- Satış için stant yada köy satış yeri oluşturmalıdır.
- Organizasyon ve doğa gezileri hazırlayacak rehber desteği almalıdır.
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
34
- Tüm güçlü yönleri ibraz eden web sayfası ve FB oluşturulmalıdır.
- Müzik bakışı ile kültürel teklifler sunmalıdır (çalgı çalan ve türkü söyleyen kişileri
faaliyete dahil etmelidir)
- Şeyhli köyünde bir evden öbür eve kültür-mutfak bir rota oluşturabilir (rastgele değil
bir rotadaki her ev sahibi kendine özgü faaliyeti gösterebilir)
- Yerel yönetimler, belediye ve turizm müdürlüğünün sitelerinde tanıtım ve iletişim
bilgileri olmalıdır.
Benzer tesisler için sonuçlar
Şeyhli'deki mevcut olan kadın grubu var olması için bir ağ işbilirliğinden hatta turizm ağ
ürününden bahsedebiliriz. Kadın grubu mensupları arada bir (örnek olarak iki ayda bir)
toplantıları sırasında “iş toplantısı” (başka neler yapabiliriz? ortak web sayfaları, ortak logo
v.b) düzenlenebilirler. Böyle bir turizm ağ ürünü devamlı geliştirmek gerekmektedir.
Ummuhan Hanımın evinde ekoturizm teklifinin temelindeki bir değer olarak yerel ürünlerden
hazırlanan yöresel yemeklerin güzel bir sunumu.
3.2.3 Otel Kulakkaya
Genel bilgi
XX. yuzyılın başlarında yapılmış bir oteldir, şu anda kahvehane olarak kullanılmaktadır.
Güçlü yönler
- Mimari ve misafir odalarının otantik havası.
- Yerel halkın canlı buluşma yeri.
- Samimi, sade bir ortam.
- Çok nadir olan bir konaklama imkanı
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
35
Ekoturizm gelişimine yönelik talimatlar
Eski bina olan bir otel olması nedeni ile bir değerdir. Norveçte bu tip ahşap binalar koruma
altına alınıp iyi bir bakıma tabi turulmkatadır. Örnek olarak Vesteralen adasında eski bir
postahane otel haline getirilip konaklamaya açılmıştır. www.skagakaia.no Tadilatları ilk
yapıldığı zamanki şekli ile yapılmış olup kapı kolları ve elektrik düğmeleri orjinal halinde
yapılmış ve onarılmıştır.
Önemli olan kullanılabilir olması (otel, kahvehane, buluşma yeri) ve görünüşü bozulmadan
kullanıma sunulmasıdır. Bu otelin tadilatı mutlaka usulüne uygun yapılmalı ve turizm
potansiyeli olarak çok değerli olan eski otel değerlendirilmelidir. Özellikle yabancı turistler
çekici olabilir.
Her ekoturizm tesisi kendi tanıtımı için kendine özgü ve olağanüstü unsurları keşfedip
vurgulamalıdır. Ekoturizm piyasasında özgü ve olağanüstü unsurları çok arananlardandır –
önemli olanı hem manzara hem genel ”hava”. Temel konfor ve can güvenliği yerine
getirildikten sonra tesisin başarısında turistin olağanüstü tecrübesi yatmaktadır. İstisna
sayesinde bazen zorluk (kolay olmayan ulaşım, dik giriş, suyun olmaması) zorluk olmaktan
çıkıp güçlü yöne dönmektedir.
XX.yüzyılda1920 li yılların mimarisi ve otantik havası Kulakkaya otelinin güçlü yönüdür.
3.2.4 Mert alabalık tesisleri ve pansiyon işletmesi
Genel bilgi
Hotel-hostel, yemek imkanı ve alabalık çiftliği bir aradadır.
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
36
Güçlü yönler
- Derenin hemen kıyısında olması (sessizlik ve doğal güzellik)
- Ahşap yapılar
- Canlı alabalık bulunması, taze ve yerel gıda.
- Hem yerel halk hem de yabancı turist için çekim gücü vardır.
Zayıf yönler
- Binaların bir kısmı yarım inşaat halinde olması
- AB standarlarına göre köpekler zincire bağlı değil kulubelerinde ve bahçelerinde
olması gereklidir
- Kışın tuvaletlere ulaşım kolaylaştırılmalı ve yolları temizlenmelidir
- Gece kalan turistler için dere ve balık haricinde fazlaca bir aktivite yoktur
Ekoturizm gelişimine yönelik talimatlar
Tesis çevre yönetimine (özellikle atık su ve çöp) uygun olup olmadığı kontrol edilmeli. Belli
iyileştirmeleri uygulandıktan sonra hem gece kalan hem günübirlik gelen turist için tanıtım
yapılabilir. Etraftaki diğer tesisleri ile isbirliği kurulduktan sonra daha fazla muşteri gece
kalabilir.
Güzel ve ilgi çekici bir yerdeki ahşap görünü ile bir değer olan tesis.
3.2.5 SÜLLÜ DAĞ EVİ (Kemal ÖZKILIÇ)
Genel bilgi
„Eco-lodge” tanımına en uygun bir tesistir. Güzel manzarası olup komfor şartları sunan ve
geleneksel iç dekorasyon olan tuğladan (?) inşaa edilmiş bir ev + turistler konaklanabilecek
serenti var.
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
37
Güçlü yönler
- güzel bir yerde bulunması (tabiat, manzara)
- iç dekorasyon estetikliliği çok üstün, ayrıntılara büyük önem verildi (tığ dantellerle
süslenmiş yorgan ve yastık kılıfları, mobilyaların bir kısmı bakımlı eski mobilya, yataklar
yanında gece lambaları, askılar), ahşap evin özgü bir estetiği
- ev sahibinin sanatsal bir yaklaşımı
- ev sahibinin cana yakınlığı, bilgisi ve İnglizcesi
- eğitim/çalıştay çekici/ilgi çeken bir teklifi (fotoğraf ustaları tarafından düzenlenen fotoğraf
çekim eğitimi)
- doğa gezileri – rehber ile bir kaç trekking rotası mevcut
- FB sayfası
- manzaralı bir yemekhane
Zayıf yönler

tuğla (?) evin dış görünümü serentiye uymuyor – gelecekte ev sahibi
uyumsallanmasını düşünüyor (dıştan taş kaplaması)

eco-lodge standartlarına uygun olmayan dikenli telle arsanın çevrilmesi (çocuklar için)
tehlikelidir. Yerine ahşap çitin yapılması öneriliyor.

atık yönetimi (kompost, çöp, atık sular) yeterince ekolojik olup olmadığına bakmak
gerekir
Ekoturizm gelişimine yönelik talimatlar

Tesis tipik eko-lodge yüksek standartları karşılamak istediğinden henüz çok nadiren
kullanılan son derece ekolojik çözümlerin uygulanmasını düşünmek gerekir. Örneğin:
güneş pillerinden (su ısıtma hariç) elektrik üretimi, güneş panelleri, (dışarıda)
ayrılabilir kompostlama tuvalet, (tuvaletler su ayrı olarak) gri su geri dönüşüm,
kimyasal deterjanlar (bulaşık ve çamaşır sıvıları) kullanılmaması ve teklifte tüm bu
yöntemler hakkında bilgi sunulması.

Tesisin ve tesise giden yolunun estetik şekilde işaretlenmesi (ahşap levhalar gibi)

web sitesi

Geliştirerek özellikle küçük gruplar için teklif açıklanması
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
38

Biznes/iş teklifi (örneğin hafta sonları entegrasyon, küçük gruplar benzersiz iş
toplantıları) düşünülebilir.

Gezi teklifi anlatılmalı ve zenginleştirilmeli, broşürü düşünmek gerekir

Ev etrafında ekolojik yaklaşım - geleneksel ağaçlar, çalılar ve bitkiler (kışın izlenmek
imkansızdır) - olup olmadığını düşünülmeli

Teklifin yabancı turistlere de sunulmalıdır. Tanıtım www.ecotourism.org veya
www.responsibletraveller.com üzerinden yapılabilir. İkisi de ücretli ancak yabancı
ekoturistlerin tarafından uğrayan siteler.

Yabancı turistler için kültür turları (yerel halk, ormancılar ile buluşma, köy kahvehane
ziyareti, tarih hakkında bilgi) da düşünülebilir.

Bölgeye gelen turistlerin çevre korunmasına somut eylemlere nasıl katılabilirler.

Ekoloji ve çevre korunması ile ilgili tekliflerin tüm yönleri web sitesinde ve tanıtım
esnasında vurgulamak gerekir.
Son araştırmalara göre, eko-lodge yatırımı getirisi yaklaşık 5 yıl sonra olmaktadır, ama bu tür
tesisler ekoturizmin en üst düzeyde olup çok aranır.
Eko-lodge imajına uygun olmayan dikenli tel
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
39
Yemekhane pencerelerinden olağanüstü manzara
Turistlere sunulan serenti çok güzel konforlu bir eko-lodge örneğidir.
3.2.6 FATSA KABAKDAĞ (Gürcü köyü)
Genel bilgi
Organik sertifika olan fındık bahçelerinin sahiplerine ait olağanüstü manzaralı tepesinde
bulunan özel evler. Grubun lideri seyahat acentesinin sahibidir. Grup kültürel atraksiyonlar
(dans, türkü) sunabilmektedir. Ürün zaten örnek bir küçük ağ ürünü (birkaç çiftlik beraber
tanıtım üzerinde çaba göstermektedir) olarak kabul edilebilir.
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
40
Güçlü yönler
- konum (doğa, güzel manzara, kirlilikten uzak)
- organik sertifikalı geleneksel ürün (fındık) üretici grubunun çerçevesinde
- grup işbirliğinde
- güçlü grup lideri
- turizm ve pazarlama deneyimli grup lideri
- İngilizcesi olan lider
- mevcut seyahat acentası
- evlerde konfor ve temizlik
- detaylara dikkatli geleneksel iç tasarım ve süs unsurları (halı, nakış, yastık, soba)
- yerel ve organik ürünlerden hazırlanan yöresel yemekler
- ekoturizmle ilgilenen grup üyeleri
- gezi teklifi (örnek olarak derenin içinde yürüyüş)
- tadilat yapılması gereken potansiyel içeren eski ev
- sahipleri adları altında ev-otel fikri iyidir
Zayıf yönler
- dikenli tel ve çoban köpekleri (gezen turist için tehlikeli olması)
- sadece lider İngilizce konuşuyor
- eğer diğer çiftçilerin etkinliği ve kendine güven azalmasına sebep olursa liderin güçlü
kişiliği de bir dezavantaj olabilir
- web sitesi ve FB yok
- internet yok (?)
- kışın ısıtma yok
Ekoturizm gelişimine yönelik talimatlar
- turistler rahat hissedebilmeleri için tüm bay ve bayan çiftçiler kendinden emin ve konforlu
olmaları gerekir. Kendine güven desteklemek için İngilizce dersleri ve eğitim görmeleri
gerekir. Özellikle genç insanlar turist hizmetlerine katkıda bulunabilirler.
- çevre yönetimi, atık yönetimi, atık su, temizlik (çamasık ve bulasık sıvıları) maddelerini
düşünmek gerekir
- rehber ile gezi ve hikaye/öyküleri (yerel halkın tarihi) anlatılmalı. Küçük bir müze (köy
yasantısı fotoğrafları, aile secereleri, yürüyüş haritası, dil sözlüğü)
- el sanatları ve fındık ürünleri satışa sunulmalı
- fındık toplama zamanında özel bir teklifin (turist nasıl katılabilir) hazırlanmalı
- diğer inançlara yabancı turistler için İslam dini ile ilgili ilginç teklif (rehber ile beraber cami
ve türbe ziyareti, bayramlarla ilgili bilginin aktarılması) hazırlanmalı
- eski evini yaz ayları için turistlere kullanım haline getirilmesi veya küçük müze olarak
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
41
kullanılması
- sunulan turlar arbalarla yapılamayıp yakın çevrede yürüyerek yapılacak
- yakınlarda bulunan diğer atraksiyonlarla işbirliği
- fındık sanayi büyük olsa da bölgeye özgü olduğundan gezmeye (mümkün olursa) değerdir
- organik fındık tarımı ve genel anlamda organik tarımın kuralları hakkında bilgi aktarılması
teklifin bir parçası olabilir
- Web sitesi, logo, FB(Facebook), kapsamlı teklif, broşürler
- Piemont (İtalya) fındık çiftlikleri tarafından yapılan tanıtımı ile ilgilenmek
Entegre ve sıkı işbirliğinde olan yerel halk ekoturizm ağ ürününün gücüdür.
3.3 Büyük tesisler – Örnek: Orman Bakanlığına ait BİRÛN KÜMBET DAĞ EVİ
Genel bilgi
Köylerden uzak Kümbet Koçkayası yaylasında bulunan bir kaç ahşap binalardan oluşan
tesistir. Ana binada yüzme havuzu, sauna, hamam bulunmaktadır. İkinci sosyal binada bir
restoran daha, konferans salonları görevini görebilecek salonlar da var. Tesis ancak yaz
aylarında dolu; tüm yıl boyunca turistleri ağırlayabilir.
Güçlü yönler
- konum (doğal çevre, yayla ve ormanlar, manzara, köylerden uzak)
- etrafında uyumlu olmayan hiçbir bina yok
- bir otel, iki restoran, bir kafe, kiralık evler de dahil olmak üzere mimari kompleksi
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
42
- manzaraya uyumlu güzel ahşap mimari, iç tasarım, doğal malzemeler, güzel ahşap mobilya
- konforlu odalar
- yüzme havuzu, sauna, hamam, spor salonu
Zayıf yönler
- köylerden uzak olması hem avanataj hem dezavantaj, çünkü ulaşmak zor ve turistlerin ilgi
çeken değişik faaliyetler olmalı
- web sitesi sadece Türkçe; İngilizce de olmalı
Ekoturizm gelişimine yönelik talimatlar
Büyük tesislerin gelişimi için örnek Estonya'daki iki büyük ekoturizm tesis işbirliği olabilir.
- devlete ait ve devlet tarafından yönetilen otel, tarihi konak ve park, orman müzesi ve çevre
eğitim merkezi içeren Sagadi Manor www.sagadi.ee/manor . “Green key” sertifikasına
sahiptir.
- Vihula Manor (restore edilmiş bir konak otel, çevre dostu SPA, organik meyve ve sebze
bahçesi, kafe, restoran, değirmen ve fırın, el sanatları ve gıda ürünleri satan mağazalar, çocuk
oyun alanı, mesire ve piknik alanları ve hayvan çiftliği) bir sürü ekolojik etkinlikler
sunmaktadır. www.vihulamanor.com/en
Birûn Kümbet tesisi güçlü bir potansiyele sahip ancak gelişimine yönelik vizyon, strateji ve
fikir yok. Ayrıntılı iş stratejisi sunmak için doğru derin bir değerlendirme yapılmalı.
Aşağıda sadece genel talimatlar okuyabilirsiniz.
- kesin ekoturizm imajına karar almak gerekir. Onun için çevre yönetim kriterlerini uygulayıp
oteller için uygun olan “Green globe” veya “Green key” uluslararası sertifikası için başvuru
yapılmalı. Gelecekte oluşturulacak bir Türk sertifikası da alınabilir.
- hizmet ve yemek teklifinde ekolojik unsurları (sertifikalı yerel gıda, organik kahve ve çay,
ekolojik sabun ve banyo köpüğü, yerli maden suyu) kullanılması.
- web sitesinde ve odalardaki broşürlerde çevre dostu faaliyetlerini anlatılmalı
- tesiste turistler için sunulan hizmetlerin (masaj, güzellik hizmeti, fitness eğitmeni ve nordic
walking v.b) geliştirilmesi
- yürüyüş parkurları ve trekking rotaları (ormancı ile orman gezisi, ornitolog ile kuş gözlemi,
ekolojik eğitim, açık havada çocuk ve yetişkinler için kaynaştırıcı etkinlikleri) geliştirme
- organik kozmetik, yerel el sanatları ve orman yönetimi ile ilgili ahşap esnaf ürünlerinin
satışa sunulması
- orman müzesi/çevre eğitim merkezinin oluşturulması
- “yeşil” toplantılar teklife eklenmesi, aile tatil ve yabancı turistler için teklifin hazırlanması
- şirketlere yönelik teklifin yaratılması (örnek olarak ağaç dikme faaliyeti)
- mevsime göre değişen teklif (kayak, kızak, atlı kızak, sağlıklı tatil – masaj ve rejim, Yılbaşı
paketi)
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
43
- eğer teklif yabancı turistler için de geçerli olursa teklif hakkında İngilizce temel bilgisi
şarttir
- geliştirilip hazırlanmış teklifi www.booking.com ve www.responsibletraveller.com ve hedef
grupların ilgi çeken ve diğer ekoturizm ve devlet ormanları sitelerine, Türkçe ve İngilizce
olarak, asmak gerekir.
Birûn Kümbet otelinin güçlü yönlerinden biri doğal malzemeler ve ilginç iç tasarımdır.
4. DOĞU KARADENİZ BÖLGESİNDE EKOTURİZM TESİSLERİNE DESTEK
OLACAK EKOTURİZM AĞ KURULUMU
4-1. Genel kavram
Ağ ürünü oluşumu küçük ve orta ölçekli girişimciler için en önemli destek yöntemidir.
Estonya’daki Vihula Manor ve Sagadi Manor ve Norveç’teki tarihi oteller gibi büyük tesisler
bile ağ ürünü çerçevesinde tanıtım yapmaktadırlar.
Ağ işbirliği, birbirine uygun standart, aynı slogan veya logo kullanılması, müşterileri
birbirlerine yönlendirilmesi, ortak web sayfasında tanıtımlarına yönelik tesisler arasında resmi
veya az resmi olan işbirliğinden ibarettir. Ağ, hem birbirine yakın bulunan birkaç tesisten hem
ülke çapında çok fazla tesisten oluşabilir.
Yurt dışı iyi örnekleri;
www.bugnarew.pl Polonya
www.thegreatlifecompany.com Norveç küçük otellerin ağı
www.dengyldneomvei.now Norveç’te bir yerel yönetimde 40 tesisten oluşan ağ
Moststrasse Yolu ve ağı Avusturya’da yerel bir armut yolu ve ağı
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
44
Fındık ağı İtalya da Piemont dağlarında kurulmuş olan bir ağ olup Doğu Karadeniz Bölgesi
için işbirliği düşünülmelidir.
Türkiye’de araştırma bölgesinde olan iki ağ vardır.
1. TATUTA ekolojik çiflik ağı, ortak ve uluslararası gönüllüğe (WOOF gönüllülük sistemi)
dayalı olarak çalışan, oragnik sertifikası ve ortak web sayfaları olan bir ağdır.
2. Fatsa Kabakdağı köyünde Gürcü köyü olan ve gelişim aşamasında olan küçük bir organik
fındık üretim ağ ve sekiz ev-otelden oluşmaktadır. Teklifleri Oksijen tur tarafından
sunulmaktadır.
Bir ağın oluşumu uzun vadeli ve zahmetli bir yapılanmadır. Doğu Karadeniz bölgesinde 6 ilde
ağ kurulması için bölgenin en iyi ekoturizm tesislerinin belirlenmesi gereklidir. Bu tesislere
sertifika oluşturulmalı ve sertifikasyon sistemi kurulup tanıtım yapılmalıdır. Ortak logo, işaret
sistemi, FB, kitapçıklar, basında tanıtım çok önemlidir.
Kısa vadede ise Giresun ilinde bir ekoturizm rotası çizilebilir: birbirine yakın olan tesislerden
oluşan ve bir güzel isme sahip, logosu ve ortak bir web sayfası olmalı, tanıtım kitapçıkları ve
haritaları, yön ve tanıtım levhaları olmalı. Ancak üç temel (doğa, kültür, yerel topluluk) hariç
eko tesislerin yerine getirmesi gereken kriterler neler olacağı tespiti gerekmektedir.
Kabakdağı köyünde örnek küçük bir ağ ürünü vardır.
4.2 Bir ağ nasıl kurulmalı
Bir ağ kurabilmek için bütün taraflar (kolay olmayan) işbirliği yapmalı, onun için hem zaman
hem bir liderleri olmalıdır.
Atılması gereken adımlar:
 önceden nerede neler yapılacak belirlenmeli (nerede yemek yenecek, konaklama
yerlerinin listesi, gezi yollarının güzergahları, yöresel yemeklerin belirlenmesi,
ulaşım)
 tesis sahipleri ile birkaç konuda anlaşmak gerekiyor,
- ağa katılım ile ilgili şartların belirlenmesi (teklif ve kalite)
- ağ üyelerinden beklentilerin belirlenmesi ve ortak bir statü oluşturulmalı
- vizyon ve hedeflerin belirlenmesi
- marka ve pazarlamanın kurulması, ağ ismi, logo ve hedef gurubun belirlenmesi
- marka ve ağ ürünü tanıtımı
Eğer bir gün ağ kurulması kararı alınırsa anlaşma sağlanan konuların detaylandırılması
sağlanacak. Aşağıda ekoturizm ağın örnek talimatnamesi yazılmıştır.
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
45
4.3 Ekoturizm ağının örnek talimatnamesi/tüzüğü
Yerel ya da bölgesel bir ağ kurulmasına ilişkin bir karar durumunda adapte edilecek bir örnek.
1. Viyzon
1.1 "Ağ İsmi" işbirliği gelişimi, ekoloji kuralları uygulanma ve bölgenin doğal ve kültürel
kaynaklarının koruma, tanıtım ve kalkınma da dahil olmak üzere ortak bir hedef olan
ekoturizm girişimlerin bir ağıdır.
1.2 Bir ağın çerçevesinde "Ekoturizm misafirlerine, çevreye ve kendileri parçası oldukları
yerel topluluğa bakan sorumlu girişimcileri tarafından düzenlenen hem doğaya hem kültüre
dayalı zenginleştirici deneyim tümüdür" ekoturizmin tanımı olarak kabul ediliyor.
1.3 Bir ağın ekoturizm faaliyetleri aşağıdaki dünya ekoturizm kurallarını saymaktadır:

doğa, kültür, yerel teklik, doğal ve kültürel çevreye tanıtım, koruma ve saygına dayanan
teklif;

doğa ve yerel topluluklara bakım, çevre ve biyoçeşitliliğin korunması, yerel ekonominin
desteklenmesi;

hem misafirler hem ev sahipleri için olumlu, bilgi genişletici ve bilinçlendirme
deneyimler.
2. Bir ağın hedefleri
2.1. Ağın üyelerinin tarafından yapılan ekoturizm girişimlerin ortak desteklenmesi, tanıtımı ve
gelişimi.
2.2. Ağın üyelerinin gelirinin artırılması
- Çevre, ekoloji ve ekoturizm kriterlerine vurgu koyularak sunulan ürün ve hizmet kalitesi
standartlarının yükseltilmesi;
- Ürün ve hizmetlere yönelik talebin sağlanması;
- Müşteri ve misafir sayısının artırılması, onların kalma suresi uzanılması ve yerel ekonomiye
katkının artırılması.
2.3 . Ekoturizmin kurallarını hisseden ekoturist ve müşterileri arasında ağın üyelerinin faaliyet
ve tekliflerinin tanıtımı.
2.4 . Organik yerel tarımın desteklenmesi ve kültür ve doğa kaynaklarının koruması ve
tanıtımı.
2.5. Sektörler arası işbirliğinin (sosyal-kamu-özel ortaklık) geliştirilmesi.
2.6. Yerel ekonomi ve yerel topluma, işbirliği ve bölgeye özgü yerel hizmet, çevre dostu bir
şekilde üretilen hammadde ve ürünlerin kullanılması yoluyla bakım.
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
46
3. Üyelik
3.1. İşbirliği ağı (yasal form belirlenecek) gönüllü bir dernektir.
3.2. Ağa, belli alanda (Girensun mesela) ekoturizm girişimleri yapan kişiler/şirketler girebilir.
Ekoturizmin genel ilkeleri (bölüm 1.2 ve 1.3) yerine getirilen, seyahat acenteleri, turizm
danışma merkezleri, müzeler, yemek ve konaklama yerleri, dernekler, spor, eğitim, kültür, el
sanatları, esnaf aktiviteleri sürdüren bu tür girişimlerdir.
3.4. Ağ ........ tarihinde listedeki kurucularının tarafından kurulmuştur.
3.5. Ağa daha fazla üye katılabilir. (şartlar belirlenecek)
3.6. Ekoturizm kurallarına veya bu talimatnameye uymayan bir üye ağdan dışlanabilir. (yol
belirlenecek)
3.7. Ağ üyeleri aşağıdaki yükümlülükleri kabul ediyorlar:

yaptıkları işinde ve günlük hayatında ekoturizmin ilkelerine saygı gösterme ve tanıtım

en az her iki ayda bir kez ağ toplantısına katılım

ağın tüm üyelerin faaliyetleri ile tanıştırılması

teklif geliştirme ve müşteri edinme hakkında bilginin aktarılması, diğer üyelerin teklifi
hakkında misafirlere bilginin sunulması ve hizmetlerinden yararlanması yoluyla tüm
üyeleri faaliyetlerinin tanıtımı

ağın diğer üyeleri ile ortak bir teklif oluşturulması üzerinde işbirliği

ağ tarafından belirlenen görevlerinin yürütülmesi

ağ gelişimi, çevre koruması, kalite standartların yükseltilmesi ve ağın imajına bakım
faaliyette bulunması
3.8. Ağ üyeleri web sitesinde tesisleri konusunda her zaman doğru ve güncel bilgi
bulundurması için önem veriyorlar.
3.9. Ağ üyeleri ağ logosu ve ağın adını kullanmak ve tamnıtım yapmak için yükümlüdür.
3.10. Ağın tüm üyeleri eşit haklara ve yükümlülüklere sahiptir, ancak organik tarım sertifikası
(veya ekoturizm sertifikası) olan girişimciler broşür gibi ağ tanıtım malzemelerinde özel yer
alabilirler.
4. Organizasyon
4.1. Üyeleri yılda bir kez başkanı seçerler.
Ağ başkanı:
- ağ toplantıları toplayıp başlarında olmaktadır
- dokümantasyon saklamaktadır
- kararlaştırılmış strateji ve yıllık çalışma planının uygulanmasını kontrol etmektedir.
4.2. Üyeler peşin yıl üyelik aidatı belirler. Aidatlardan en azından ağın web sitesi masrafları
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
47
karşılanmalı.
4.3. Üyeler strateji, peşin olarak yıllık çalışma planı ve kimin neler yapılması gerektiğini
konusunda karar almaktadırlar. Plan sürekli olarak güncelleştirilip ve izlenir.
4.4. Ağ pazarlaması
Ortak pazarlama en önemli koşullardan biridir:
- ağ logosu kullanılması ve tanıtımı;
- üyeler tarafından güncelleştirilen ve sürdürülen ortak ağ web sitesi;
- ağa üyesi olan her yerde ortak bir bilgi ve tanıtım malzemelerinin (örnek olarak ortak
broşür) sunulması;
- ortak bir teklifin kurulması;
- kendine ait tanıtım malzemelerine ağ ile ilgili bilginin katılması;
- tüm bilgi ve tanıtım malzemelerinde ekoturizm prensiplerinin teşviki;
- tanıtım etkinlikleri, festivaller ve fuarlara katılım. Bu tür etkinlikler konusunda karşılıklı
haberleşme ve bir ağ olarak ortak tanıtımı;
- ağın tüm üyelerinin teklifi ve faaliyetlerinin iyi bilinmesi ve kullanılması.
5- KRİTERLER VE EKOTURİZM SERTİFİKASYONU
5.1. Ekoturizm kriterlerini ne işe yarar
Bizce, analiz bölgesinde ekoturizm kriterlerinin yerleştirilmesi uluslararası standartlara
uygun kaliteli bir ekoturizm gelişimi için şarttır. Bu standartlar yerine getirilmeden ve en az
temel kriterler uygulanmadan ekoturizm kavramının kullanılması ile beraber dünya çapında
bilinçli, zengin ve kültürel turist çeken ekoturizm markasının “bozulmasına” yol açabilir.
Temel kriterleri uygulamayan tesisler "ekoturizm" kavramını kullanmaması için dikkat etmek
gerekir. Ayrıca, tüm bölgede (bölüm 2.3) geçerli olan bu strateji önemlidir. Eğer bir bölgeyi
ekoturizm bölgesi olarak tanıtırsak gelen turist ise çevre kirliliği, gürültü, otantik kültür
deneyiminin yokluğu, bozuk peyzaj ve çevreye zararlı yatırımlar ile karşılaşırsa bölgenin
potaniyelini geri dönülmez bir şekilde bozabiliriz ve ekoturizm ününün ve markasının
oluşturulması şansına son verebiliriz. Böylece, dünya ekoturizm trendi kullanma şansı da yok
edebiliriz.
5.2. Kriterlerini yerleştirmek için kurallar
Aşağıda önerilen kriterlerin temelinde:
- 2010 yılında Sosyal Ekolojik Enstitüsü tarafından geliştirilen ve kırsal alanlar için uygun
olan Polonya sefrifikasyon sistemi,
- küçük girişimler için yugun ve yerel toplum ile beraber geliştirilen Norveç sertifikasyon
sistemi,
- kırsal alanlarda büyük başarı gören Romanya sertifikasyon sistemi,
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
48
- küresel ekoturizm ilkeleri,
- turizmde uygulanan "Eco-label" AB sertifikası
yatmaktadır.
Kriterleri veya sertifikasyon sisteminin geliştirilmesinde önemli sorulara cevap verilmelidir:
- Sistem nasıl olacak? tek kademeli (tüm kriterleri yerine getirilmesi gerekir) ya da karışık
(İrlanda'da olduğu gibi kriterlerinin belirli bir yüzdesini karşılamak gerekir, zorunlu ve isteğe
bağlı kriterleri var ve sertifikasyon farklı derecede olabilir).
- Kriterler nasıl olacak? Genel (bu durumda daha az kriter var) veya ayrıntılı (bu durumda
daha fazla kriter var). Ayrıntılı bir şartın örneği: tüm tuvaletlerde "Dur" düğmesi veya 3/6 litre
seçeneği vardır. Ayrıntılı kriterler daha sınırlandırıcı, ama anlaşılması ve kontrölü kolaydır.
- Bir sertifikayı nerede uygulayacağız?
- Sertifika ücreti ne kadar? Neye göre verilir? Kimler tarafından verilir? Ne kadar uzun süre
için verilir?
Analiz bölgesinde (Doğu Karadeniz) ekoturizm sertifikasyon sisteminin kurulması ve
uygulanması uygun gibi görünüyor. Ancak yukarıdaki sorulara ayrıntılı yanıtlar vermek
gerekir ve daha sonra sertifika biriminin oluşturulması, girişimciler için eğitimlerin verilmesi
ve sistemin uzun vadeli tanıtım yapılması gerekmektedir. Böylece, aşağıdaki kriterler dünya
standartlarına uygun bir öneri olup kriterlerinin somut olarak yerine getirilmesi ek faaliyet ve
müzakereleri gerektirir. Bu aşamada ekoturizm faaliyetlerinin geliştirilmesi ciddi olarak
düşünen tüm girişimciler tarafından dikkate alınması gereken kılavuzdur.
5.3. Önerilen Ekoturizm Kriterleri
1 Kalite ve Yönetim
1.1. Yönetim
1.1.1. Vizyon
Tesis ekoturizm projesi, köklü ilkeleri, vizyonu açık ve hedefleri olduğunu. Vizyonunu web
sitesi ve dokümantasyon malzemelerinde yayınlanmalıdır.
1.1.2 Proje yönetim planı
Tesisin açıklamalarında çevreye karşı yazılı bir iş planı ve yönetimi olmalıdır:
- Faaliyetleri ve ürün yapısı: doğa kalitesine vurgu yaparak önerilen etkinlikler ve konumlar
veya hizmet paketi basit bir liste ve olumlu müşteri deneyimi ile hazırlanmalı
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
49
- Ev sahibinin, personel ve ziyaretçilere (örneğin çöp ayrımı, gezileri sırasında deterjan, su ve
enerji tasarrufu, kullanımı vb) önerileri anlatmalı
- Ek iş türüne göre önemli gördüğü bilgi ve ekoturizmin görüntüsü hakkında bilgi verilmeli
Bu plan tüm çalışanlar ve misafirler tarafından kullanılır ve yılda bir kez güncellenir. Yılda bir
kez, planın bir parçası olmaları amacıyla çalışanlar için eğitim yapılmaktadır
Örnek model sistemi kriterlere bağlıdır.
1.1.3 Kanun, yönetmelik ve diğer şartlar
Girişimci kanun, yönetmelik ve iş faaliyetleri ve kendi alanına ilişkin diğer yasaları bilendir.
Tüm personeli her yıl gözden geçirir ve gerekli güncelleştirmeleri yapar.
1.2 Güvenlik
1.2.1 Risk analizi ve önleyici tedbirler
Etkinlik, kalite, güvenlik ve çevresel etki ile ilgili risklerin basit bir analiz ile
gerçekleştirir. Olası tehlikeler / istenmeyen olaylar hesaplanır ve olaylara karşı olumsuzluğu
önleyici veya iyileştirici eylemler sağlanmalıdır. Tesisin, misafirlere en iyi hizmeti için
beklenmedik olaylar durumunda bir "B planı" olmalıdır.
Şirket bir planı kaza durumunda uygun hizmetleri almalıdır. Tüm katılımcılar ve personel
uygun teçhizat kullanmalıdır (kaza kipmanları, kask, can yelekleri, tulum, vb).
Konuklar, ilgili organizatör ve güvenlik ekipmanları ile sorumlulukları hakkında erkenden
bilgilendirilir.
Eğitim personelinin en az bir üyesi ilk yardım konusunda eğitim almış ve ilk yardım
malzemeleri her zaman mevcut olmalıdır.
1.2.2 Sigorta
Şirket ve personel sigortalıdır.
1.3 Bilgi Yetkinlik
1.3.1 Çalışanların Yetkinlik
Şirket çalışanı beceri, eğitim ve deneyim bilgisi, iş faaliyetinin niteliğine göre seçilir. Bu
gereksinimleri karşılaması durumunda yerel işçilere öncelik verilir.
1.3.2 Doğal kaynak bilgisi
Şirket doğal kaynak ile ilgili bilgili (manzara, yaşam alanları, hayvan ve bitki türleri)
olmalıdır.
Girişimci iyi faaliyetler, koruma gereksinimleri bunlarla ilişkili bilinen bölgedeki tüm
korunan alanlar bilmeli. (özellikle: doğa rezervleri, milli parklar ve manzara, orman arazileri,
toprakları).
Şirket sitesi olumsuz faaliyetlerin doğal yaşamdaki hangi türler üzerinde tehlike
oluşturacağını ve bu türler yaşam alanlarının korunmasına özel önem verdiğini açıklamış
olmalıdır.
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
50
Bu bilgiler ziyaretçiler ve çalışanlar için yazılı olarak mevcuttur olmalıdır. Yılda bir kez, bilgi
güncellenir.
1.3.3 Kültürel kaynak bilgisi
Şirket keşif yapmış ve tekliflere açık olmalıdır, kültürel kaynak (yerel gelenekler, kültürel
miras, anıtlar, vb) hakkında bilgiye sahiptir.
Şirket Kültürel mirasa özel önem veriyor olmalı ve korumalıdır.
Bu bilgiler misafir ve çalışanlar için yazılı olacak ve yıllık olarak güncellenir.
1.3.4 Bilgi Bankası
Doğrudan turistin kendisi, ev sahibi, personel, kılavuzlar ve rehberleri en azından temel
bilgilere sahip:
- Etkinlik yerel toplum ve tarihte yer alan alanları
- Doğal varlıkları toprakları, yaşam alanları ve faaliyet yapılacak alanları, korunan türleri
- Yerel kültürü
- Ekoturizm şirket profili ve bir şirketin kritere uygun olması için kriterlerin yerine getirmesi
gereken koşullar listesini
- Bölüm 3'te belirtilen kriterlere uygun olarak, çevre üzerindeki olumsuz etkisini azaltmak
için personel tutmak için yollar ve ziyaretçiler "Çevre üzerindeki faaliyetlerden etkisi."
1.3.5 Taşeronlar için gerekenler
Tüm taşeron çalışanlar ekoturizm kriterlerine uygun olmalıdır, iş yetkilisi onlara ne
beklendiğini hakkında bilgi verir.
1.3.6 Beyan
Kılavuzlarda / ev sahibi / personeli için kişisel olarak sorumlu olduğunu yazılı olarak beyan
etmeli:
- Bilginin ilham verici ve etkili bir dağıtımı.
- Ekoturizmin ilkeleri tüm organize için güvenilir olarak itibar etmeyi sağlayan
- Tüm teklif edilen faaliyetlerin bir listesi olmalı ve özellikle çevre üzerindeki olumsuz
etkileri fauna ve floraya zararın önlenmesi bakımından, artan turist trafiğinden kaynaklı
kültürel ve diğer olumsuz olayları yok etmeli
1.4 İzleme
1.4.1 Geribesleme
Ziyaretçiler anketler veya diğer yöntemlerle, deneyimleri ve çevre hizmet kalitesinin nasıl
olduğu hakkında geribildirim vermek için teşvik edilmelidir. Misafir memnuniyeti ölçülür ve
gerekli düzenlemeler yapılır.
Konuklar, soru ya da belgelendirmeler ile sorunlar hakkında önceden bilgilendirilir.
1.4.2 Yıllık gözden geçirme
Bir yıl sonra, ekoturizm yönetim planı, risk analizi (1.2.1), misafirden gelen geri bildirim
(1.2.2) ile kriterlerini gözden geçirir, doğal ve kültürel kaynakların, projenin sürekli büyüme
ve kalitesini sağlamak için güncelleme yapılır.
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
51
Bölüm 2 Ürünlerimiz İle İlgili Koşullar
2.1 Genel ilkeler ve teklif sınıfları
2.1.1 Doğa ve kültür dayalı Teklif
Proje de bulunan kültürel kaynakları ve / veya doğal alana dayalı ürün ve ekoturizm için
sunduğu cazibe, kaynakları daha da koruyarak, saygı ve teşvikle çevre koruma ve
sürdürülebilir kalkınma ilkelerini yaygınlaştırılır.
2.1.2 Eğitim İçeriği
Turizm ekolojisi hakkında bilgi, doğal ve kültürel mirası temiz tutma imkanına sahiptir (tarihi,
gelenekleri, tarım ve el sanatları dahil olmak üzere). Doğrudan ana bilgi kaynağından, bilginin
aktif transferi herhangi bir formu ile rehber, hizmet sağlayıcılarına (dersler, hikâye kılavuzu,
sunumlar, atölye çalışmaları, sunum bildiriler, yol, parkur, haritalar, vb) teklifini sunar.
2.1.3 Yolların Seçimi
Faaliyetin çevreyi, yaban hayatı ve kültürel peyzajı olumsuz etkileyecek bir riski varsa o alan
atlanır farklı ulaşım yolu seçilir. Mevcut yürüyüş yollarına bakılır.
2.1.4 Ziyaretçi Grubu Büyüklüğü ve Sıklığı
Alana gelenlerin etkinliklere önerilen faaliyetler, turlar ve bölgeye ziyaret sıklığı sırasında
güvenlik için maksimum grup boyutu belirlemiş olmalı. Bu sayı hem olası ihmal, güvenlik,
iletişim ve grup üyelerinin deneyim düzeyine göre hem de bölgeye gelen diğer ziyaretçileri
dikkate alarak belirlenmiş olmalı. Bu yönetim planında açıklanmıştır (1.1.2)
2.1.5 Gürültü
Alana gelen katılımcılara ve diğer ziyaretçilere yaban hayatına saygılı davranmak, doğa
alanlarında yapılan eylemler sırasında gürültüyü en aza indirmek için, personel ve
ziyaretçilere bazı kurallar ve talimatlar koyulmalıdır.
Gruplar tarafından sunulan faaliyet alanında gürültü olağan düzeyi aşamaz.
2.1.6 Piknik
Piknik için belirlenen alanlar varsa, bunlar ilk olarak kullanılmaktadır. Pikniğin çevreye hiçbir
olumsuz etkisi olmadığından emin olunmalı ve çevreye herhangi bir olumsuz kalıcı iz
bırakmamalı.
2.1.7 Şenlik Ateşleri ve Barbekü
Ateşler sadece belirlenen alanlarda yakılabilir. Ormanda belirlenen alanların dışında kayalar
ve kalıntıların olduğu yerde ateş yakılmaz. Barbeküye izin verilmez.
2.1.8 Çöp
Organize faaliyetlerin gerçekleştiği bir alanda hiçbir çöpün kalmaması sağlanır. Bu çalışanlar
ve ziyaretçiler için de geçerlidir.
2.1.9 Kanalizasyon
Tur sırasında halka açık bir tuvalet kullanıyorsanız. Tuvaletler varsa gübre, kompost veya
toprağa gömülü olmalıdır.(Fosseptik)
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
52
2.2 Konaklama
2.2.1 Konaklama Kapasitesi
Konaklama yeri en fazla 25 odalı olmalıdır.
2.2.2 Kamp
Kamp için belirlenen alanlar varsa, ilk etapta bunları kullanılmalıdır. Kampı çevreye hiçbir
olumsuz etkinin olmadığı kullanım alanları haline getirilir ve çevreye olumsuz kalıcı iz
bırakmamalı. Kalıcı kamp alanlarında tuvalet erişimi olması gerekir.
2.2.3 Çevre Üzerindeki Etkisini Azaltmak İçin Politikalar
Konaklama tesisleri için Bölüm 3'te belirtilen çevre yönetiminin tüm ilkeleri kullanılır.
2.2.4 İç Dekor
Yerel geleneklere ve ekoturizm doğasına bakılmalıdır. Olası doğal malzemeler kullanılır.
Kupa ve şiltler gibi görüntüleme önerilmemekte. PVC kaplama dekor amaçlı kullanım uygun
değildir.
2.3 Beslenme
2.3.1 Yerel Kaynaklar
Sunulan gıdaların en az yarısı yerel olarak üretilen hammadde bazında hazırlanmalıdır. Servis
sağlayıcı gıda ürünlerinin en fazla sayıda yerel üreticilerden gelmesi konusuna dikkat eder.
2.3.2 Organik Ürünler
Beslenmede en az dört sertifikalı organik ürünler olmalı. Organik gıda menü üzerinden veya
açık büfede açık bir şekilde etiketlenmiş olarak misafirlere sunulmalı.
2.3.3 Yöresel Yemekler
Beslenmede en az iki öğün yöresel yemekler sunulmalı.
2.3.4 Adil Ticaret Ürünleri
Kahve ve çay organik ya da adil ticaret (fair trade) sertifikalı olmalı (listelenen ürünlerin yanı
sıra 2.3.2)
2.3.5 Su ve Maden Suyu
Yerel bir üretim olmadığı sürece maden suyu veya doğal kaynak suyu kullanılmalıdır.
2.3.6 Yumurta
Tamamen köy yumurtası kullanılmalıdır. Köy yumurtası adı altında üretilen ve çiftliklerde
üretilmiş yumurta kullanılmamalıdır.
2.3.7 Vejetaryen Yemekler
Vejetaryenler için yemek teklifleri içermelidir. (Vejetaryen menüde et ve balık yoktur)
2.3.8 Beslenme Teklifi Açıklaması
Yazılı bir menü, menü organiktir, adil ticaret sertifikalı, yerel ve bölgesel listeler içerir
(örneğin, yerel yemekler)
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
53
2.3.9 Ürünlerin Kökeni
Servis sağlayıcı mutfaktaki ürünlerin nereden geldiğini bilmeli ve kökenleri hakkında
müşterinin sorularına cevap verebiliyor olmalıdır.
2.3.10 Ambalaj ve Tek Kullanımlık Sofra Takımı
Bu geri dönüşüm için uygun değildir. Tek kullanımlık kaplarda su verilmemeli. Tek ve
biyolojik olarak parçalanamayan ambalaj ve paketlenmiş porsiyon kullanılmaz (tereyağı, reçel
veya krem kapları gibi)
Tek kullanımlık plastik çatal, çanak, çömlek, kaplar ve plastik torbalar kullanılmaz.
2.3.11 GDO
GDO içeren gıda ürünleri sunulmamalı.
2.3.12 Sebze ve Meyveler
Yerelde üretilen mevsim sebzeleriyle yemekler hazırlanmalı. Yöre dışındaki meyvelerin ise en
azından % 50 si iç kökenli olmalıdır.
2.3.13 Yerel Mutfak Gelenek ve Hammadde
Yerli hammadde ile ve / veya yerel mutfak geleneklerine dayalı olarak yapılmış bir ana yemek
sunulmalı.
2.4 Doğa, Hayvan ve Doğal Kullanımı
2.4.1 Kullanım Koşulları
Tesisler önerilen faaliyetlerden dolayı doğanın yok olmasına neden olmamak için kuralları
uygular.
2.4.2 Yaban Hayvanları İle İlgili Yönergeler
Tesis organize ettiği faaliyetlerde yabani hayvanlar ve kuşlarda strese neden olmamak için
hayvanların doğal davranışları üzerinde en az etkisi olan yönergeleri kullanır.
Özellikle, kritik alanlar hayvanları rahatsız etmemek için korumaya alınır.
Aşağıdaki ilkeler misafir ve organizatörler tarafından uygulanmalıdır:
- Yetişkin ve genç hayvanlar içinde hareket edilmemelidir.
- Hayvanların grupla çevrelenmesine asla izin verilmez. İnsanları her zaman hayvanlardan
uzak tutmak gerekir.
- Hayvanlarla mesafeyi korumak gereklidir, hayvan saldırgan olabilir.
- Vahşi hayvanlara dokunulmamalı.
- Vahşi hayvanların asla kötü bir yaratık gibi bakılmamalı.
2.4.3 Hayvanları Besleme ve Kuşlar
Besleme vahşi hayvanları cezbetmek için bir yol olarak kullanılmamalıdır. Hayvanlara ve
kuşlara zarar vermeyen besleme eğitimini almış bir yetkili tarafından yürütülen ve beslenme
zamanlarında olabilir.
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
54
2.4.4 Organizatör Sorumluluğu
Tesis olumsuz rahatsızlıkları önlemek için vahşi hayvanlar ve kuşlarla yeterli mesafeyi
korumak için rehber tarafına herhangi bir rota eklemek için sorumludur.
2.4.5 Balık Tutma, Toplama
Ekoturizm şirketleri balıkçılık için toplama ve doğa kullanmanın sadece sürdürülebilir
yollarını sunabilir.
2.4.6 Doğal Meyve Toplama
Şirket ziyaretçilere hasat edilebilir ve koruması altında olan türleri açıkça söyler. Sadece kendi
belirlediği uygun toplama şekli için vurgu yapar. Önerilen; ekoturizm ziyaretçisine elle,
sadece kendi ihtiyaçlarına yetecek kadar toplamaları söylenmesidir.
Korunan türlerin toplanmaması, türlerin toplamadan dolayı zarar görmesi veya tahrip
edilmemesinden emin olmak için prosedürler hazırlanır. Konuklar, konu hakkında bilgiyi
buradan alırlar.
2.4.7 Balık Tutma
Organizatör balık tutmanın çevre koruma ilgili yasal ve resmi gerekliliklere uygunluğu
konusunda sorumludur.
2.4.8 Avcılık
Bu ekoturizm girişimlerine izin verilmez.
2.4.9 Hayvanlar ve Çalışma
Eğlence faaliyetleri için kullanılan hayvanların düzgün, refah, beslenme ve veteriner
kurallarına uyularak, muhafaza edilmeli veya taşınmalıdır. Tesis hayvanların maksimum
çalışma süresi ve hayvan üzerindeki yükü konusunda kılavuzlar yazmalıdır. Web sitesinde bu
bilgiler mevcut olmalı. Hayvancılık hakkında da yerel ve misafirler için net bir bilgi
sağlanmalı.
2.4.10 Aktif Koruma
Tesis ziyaretçileri aşağıdaki yöntemlerden en az birini yaparak aktif koruma sağlar:
- Gruplara özel koruma dâhilinde eylemler sunar.
- Etkinlik veya proje en az bir güvenlik şirketin aktif katılımıyla gerçekleşir
- Bölgede koruma örgütleri tarafından yürütülen koruma çalışmaları ve çevre eğitimi için mali
destek alma olasılığı
- Doğrudan çevre eğitimi ile ilgili etkinlikler
2.5 Kültür ve Manzara
2.5.1 Kullanım Koşulları
Tesis teklif edilen faaliyetlerin tarihi ve kültürel peyzaja olumsuz etkiye neden olmamasını
sağlamak için kuralları uygular.
Tesisin anıtlar, tarih ve kültür açısından önemli yerlerde ya da yerel kutlamalar sırasında
ziyaret ederken uygulanacak davranışlar için kuralları vardır.
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
55
2.5.2 Yerel Tarih, Efsane ve Hikâyeler
Tesis ziyaretçilerin tarihi yerleri, yerel kültürü ve benzersizliği anlamasına yardımcı olmak
için öykü ve makaleleri toplamalı. Yerel tarih ve geleneği korumak için çaba harcamalı. Bu
bilgiler aktif olarak bölgenin kültür ve tarihinin tanıtımında kullanılır.
2.5.3 Yerel Gelenekler, Festivaller ve Tatil
Tesis yerel gelenekler, festivaller ve tatil hakkında konuklarınıza bilgi vermek için
organizasyon ve tanıtımda etkin bir rol alır.
2.5.4 Hediyeler ve El Sanatları
Satılan hediyeler ve el sanatları ürünleri yerel halk tarafından üretilmektedir. Kökeni
bilinmeyen hediyelik eşya satılmaz, satılan ürün biyolojik ambalajlarda paketlenir.
2.5.5 Peyzaj ve Estetik Etkisi
Tesis inşaat, genişleme veya yenileme için aşağıdaki ilkeleri uygulayarak, kendi işini yapmak
için altyapı, etiketleme ve taşıma çevre ve peyzaj üzerindeki olumsuz görsel etkisini
azaltmakla ilgilenir:
- Binaların şekilleri manzaraya uygun ve geleneksel mimariyi yansıtmalıdır
- Binalar yüksel ağaç gölgeliği altında olmalıdır
- Yollar bitki örtüsü ile kaplı, doğal bitki örtüsü manzara kapağı ve uygun altyapı ve mimarisi
için kullanılır
- Büyük parklar çevre ile uyum sağlamak için tasarlanmalı, asfalt veya kaldırım taşları başka
çözümler için ve daha geniş yüzey yapımı için kullanılır.
- Renkler, malzemeler ve yüzeyler; binalarda gösterişli renklerden kaçınılmalıdır, aksi
takdirde manzara bütünlüğü bozulur
- Özellikle turuncu renk, güçlü pembe, floresan yeşil vb renkleri önlemek gerekir.
- Bazı renkler gösterişli ve estetik bir ortamda entegre olduğunun işareti olarak görünür
(ahşap veya yumuşak renkler gibi)
2.5.6 PVC
Biyolojik değildir ve plastik malzemeler en az kullanılmalıdır. Bu binalar veya sürdürülebilir
peyzajın diğer unsurları (çitler, banklar, çatılar, çardaklar) PVC kaplama kullanımı yasaktır.
2.5.7 Eski Binalar ve Kültürel Mirasın Korunması
Tesis, tarihi binaların nerede olduğuyla ilgilenir ve koruma kuralları buralar için de geçerlidir.
Gerekirse, şirketin kendi hesabına kültürel tesislerin önemli bir kısmı (turizm ürünün bir
parçası olarak) olan binaları korumak ya da ilgili makamlar / kişilere koruma sağlamak için
aktarır. Konservasyon çalışmaları ve onarım noktası belirtilen esaslara uygun olarak
yürütülmektedir. 2.6.5 ve 2.6.6
2.5.8 Yerel Yeni Binaların Adaptasyonu
Yeni binalar manzarayla uyumu göz önünde tutulur yerel mimari geleneklerine uygun olarak
tasarlanmıştır. Yeni binalar tercih edilen malzemeler (yerel, çevre dostu, geri dönüşümlü)
çevre dostu olmalıdır. Ev işlerinde kullanılacak yeni binalar enerji verimliliği için belirtilen
koşulların gereksinimleri karşılaması gerekir. 2.6.5 ve 2.6.6
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
56
2.5.9 Yeşil Alanlar Geliştirilmesi
Mekânsal bahçeler ve yeşil alanlar ağaç, çalı ve çiçeklerle geleneksel ve eski bitki çeşitleri ile
bitkilerin yerli türlerin en az % 80 ile doldurulur.
2.5.10 Asbest
Binanın asbest çatı ya da kapsayan kısmı ise çevresinde misafirleri ve sakinleri tehlikeye
atmamak için korunmalıdır. Kapalı alanlarda asbeste izin verilmez.
2.6 Taşıma
2.6.1 Sınıfların Programı
Grupların etkinlik yerine motorlu ulaşımla gelmeleri için ihtiyacı olan en az misafir için
düzenlenir. Motorlu taşıma yolları için bir ihtiyaç varsa, mesafe seyahat zamanını düşürmeye
yönelik şekilde planlanlanmalıdır.
Motorlu ulaşıma (atlar, arabaları, bisiklet, yürüyüş, motorsuz tekneler) dayalı seyir için
önerilen rota uzunluğu en az % 60 olmalıdır.
2.6.2 Toplu Taşıma
Web sitesi, çevreye duyarlı toplu taşıma hareket olanakları hakkında ya da daha az zararlı olan
güncel bilgileri misafirlere sağlar.
Ziyaretçilere seyahatleri için toplu taşıma araçları ya da çevre dostu araçların (arabaları,
kayak, tekne, bisiklet, yürüyüş, vb) kullanımı teşvik edilir.
2.6.3 Motorlu Araçlar
Tesis motorlu araçların kullanımını en aza indirmek için çalışmalı.
Personel "ekonomik" sürüş eğitim görmüş olmalı.
Doğanın korunan alanlarında ve motorlu ekipman ile ulaşım sağlamak doğru değildir.
Araç Yakıt Verimliliği > 10/100 km izin verilmez
Araçlar iyi durumda olmalıdır.
2.6.4 Motorlu Tekneler
Motorlu teknelere turizm faaliyetlerinde izin verilmez.
Tekneler ve sallar üzerinde motorlara sadece destekleyici olarak izin verilir.
İstisna: küçük yolcu gemileri ayrı koşullarda onaylanabilir.
2.6.5 Motorlu Araçların Satın alımı
Yeni araç satın alırken aşağıdaki koşulları sağlayan, düşük CO2 emisyonu ile ekonomik
modeller seçilir.
Euro 4 gereksinimi ve 140 g CO2/km maksimum emisyon
4 tekerlekten çekiş ile taşıtlar - gereksinimi Euro 4 ve maksimum emisyon 180g CO2/km
Minibüs / kamyonet / Farklı araçlar - Euro 4 için gereksinimi
Sözde. off-road/quady cip izin verilmez
2.6.6 İstisna: Eski Araçlar
Özel bir kültürel değere sahip 30 yaşından büyük eski araçlar ayrı olarak onaylanabilir.
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
57
3. BÖLÜM
3.Faaliyetlerin Çevre üzerindeki etkisi
3.1 Genel kurallar
Şirket enerji ve ulaşım kullanımında eko-verimliliği artırmak, üretilen ve tüketilen
kimyasallar ve atıkların miktarını azaltmayı amaçlamaktadır.
Bu amaçla izlenecek:
- Enerji ve su tüketimi
- Oluşturulan atık ve türü
- Ulaşım araçları için tüketim ve talep
- Saflık ve kimyasal tüketimi
Yıllık veriler saklanır ve düzenli olarak güncellenmelidir.
3.2 Alışveriş
Şirket her zaman için öncelikli olarak çevre dostu ve çevre dostu görüntüyü güçlendirecek
ürünleri tercih eder.
- Ürünler yerli şirketler tarafından, yerli hammadde yapılmış olmalıdır.
- Organik sertifikalı
- "Çevre dostu" diğer AB belgeleri (ev ürünleri örneğin AB etiketi) alınır
- "Fair Trade" (Adil Ticaret) sertifikalı
- Binalar, ekipman, malzemeler vb geri dönüşümlü olmalıdır.
Şirket mal satın alırken asla tehlike altındaki türlerden elde edilen veya nesli tehlikeye sokacaj
ürünleri herhangi bir şekilde kullanmaz (Örn; Korunan Ağaçlar ve korunan yabani bitki vs
kesilmesi)
3.3 Elektrik ve Isı Tüketimi
Sistem yenilenebilir enerji için hidroelektrik kullanmalı, geri dönüşebilir ve yenilenebilir
yakıtlar, biyokütle düşünmüyoruz (Saman, ahşap, pelet, briket, biyogaz), ısı pompaları, rüzgar
ve güneş enerjisi kullanılmalı.
3.3.1 Güç Tüketimi
Şirket enerji tüketimini azaltmak için çalışmalı.
3.3.2 Yenilenebilir Enerji Kaynakları
Enerji en az % 20’si yenilenebilir kaynaklardan geliyor olmalı.
Enerji ve kaynaklar dokümantasyon sertifikasyonu için uygun hale getirilmeli.
3.3.3 Kömür
Karbon kaynaklı yakıtlar ısıtma için kullanılır. Bu onların yakıt yüzdesi % 20'den fazla
olmamak şartıyla aşırı soğuk durumunda kömür diğer yakıtları tamamlamak için izin verilir.
3.3.4 Klima
Odalar ve oturma odası ve salonlarda klima kullanılmaz.
3.3.5Aydınlatma ( Işık)
En azından küçük yerlerde enerji tasarruflu ampuller kullanılır. İstisnalar: Bu tür ampuller
yüksek wat olmamalı olacaksa ancak antika bir lambada olabilir.
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
58
Enerji tasarruflu ampulleri belirlenen noktalara ekleyebilirsiniz.
3.3.6 Elektrikli Aletler
Elektronik ekipmanlar, enerji sınıfı A olan cihazlar olmalı.
3.3.7 Saunalar
Saunalar yenilenebilir enerji ile ısıtılmalıdır.
3.3.8 Havuzlar
Açık havada bulunan yüzme havuzları sadece yenilenebilir enerji ile ısıtılabilir.
3.3.9 Enerji Tasarruflu Yapı
Kullanılan yeni binalarda inşaat pasif veya aktif enerji tasarruflu olması geçerli bir standartdır.
3.4 Kimyasalların Miktarını Azaltmak
3.4.1 Temizlik İçin Metodlar
Yıkama ve çevreye zararlı kimyasallar kullanmayın, temizlik için gerekli prosedürler vardır.
İstisna: klor veya sağlığa zararlı ve diğer çevre dezenfektanların kullanımı yasal bir gereklilik
ise.
3.4.2 Deterjan ve temizlik maddeleri
Kullanılan temizlik maddeleri en az % 80 biyolojik kökenli, yıkama ve temizlik malzemeleri
çevre dostu taşıyan ve doğal biyolojik hammadde dayanmaktadır.
3.4.3 Dozlar
Kullanım göstergeleri olmalı ve personel uygun doz da deterjan, bulaşık ve diğer kimyasallar
açısından eğitilmelidir.
3.4.4 Kimyasal ve Tuvalet
Kimyasallar tuvalet temizliğinde kullanılmaz.
3.4.5 Tuvalet Kâğıdı
Tuvalet kâğıdı geri dönüşümlü olmalı.
3.4.6 Buz (Don) / Kar Önlemleri
Buz / kar temizlemek için tuz ya da kimyasal kullanmayın.
3.4.7 Böcek / Haşere İle Mücadele
Önlemler için sadece biyolojik ilaçlar kullanılır. Başarısız ise, çevreye daha az zarar veren
yöntemlere böcek mücadelesi yapan hizmetler alınabilir.
3.4.8 Bahçelerde Gübre ve Bitki Koruma Ürünleri
Bahçeler kimyasal tarım ilaçları, pestisit ve herbisit kullanmadan korunur. Ancak gübre ve
bitki koruma ürünleri organik çiftlikleri için izin verilir.
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
59
3.4.9 Çiftlik ve İçindeki Binalar
Çiftlik sürdürülebilir veya organik üretim yapmalıdır. Hiçbir GDO lu ürün
yetiştirilmemelidir. Hayvan refahı için oluşturulan kurallarına uyulmalıdır.
3.5 Atık Yönetimi
3.5.1 Tek Kullanımlık Öğeler
Ziyaretçiler için biyolojik olarak parçalanabilen tek kullanımlık ürünler kullanılması
önerilmiştir. Bu tek paketlenmiş bölümler tabak, bardak, plastik torbalar ve tek barbekü içerir.
3.5.2 Kâğıt Tüketimi
Şirket kağıt tüketimini azaltmak için önlemleri tanıtır :
- İnternet üzerinden iletişim
- E-posta ile faturalama
- Baskı ve kâğıt iki tarafta kopyalama
3.5.3 Şişe ve Diğer Kaplar
Toptan ürün satın alınarak ambalaj atığı azaltılır. Geri dönüşümü mümkün malzemeler tercih
edilir ve ambalajı yeniden kullanımı mümkün olan malzemeler alınır. Cam kaplar, alüminyum
ve plastik iadesi ya da geri dönüşümü olanlar kullanılır..
3.5.4 Ayrışma ve Kompost
Çöpte en az organik atıklar bırakacak şekilde ayrıştırma yapılır. Kâğıt, plastik, cam vs geri
dönüşüm için ayrılır. Mutfak ve bahçeden oluşan organik atıklar kompost yapılır. Kompost
basit usulde ve en kolay şekli ile tesis tarafından yapılır.
Şirket yerel yönetimler ile çöp toplama işlemi için gerekli sözleşmeleri yapar.
3.5.5 Ziyaretçiler tarafından üretilen atık ayrımı
Misafirin ayrıştırma sistemine uygun olarak atıklarını ayırması için konteyner konulmalıdır.
Konuklara atıklarını ayrıştırma işlemi hakkında bilgilendirme sağlanmalıdır. Ayrıştırma
devamlı kontrol edilmelidir.
3.5.6 Tehlikeli Atık
Tehlikeli atıkların toplanması ve geri dönüşüme gönderilmesi için mevzuata uygun olarak
hareket edilmeli ve güvenli yerlerde muhafaza edilmelidir. (gres, vernikler, çözücüler, boya,
pil, ilaç, vb.)
Tehlikeli atık ve uygun toplama noktalarına bilgi broşürü konulmalı.
3.6 Su ve Atıksu
3.6.1 Su Tasarrufu
En az aşağıdaki su tasarrufu sağlayan mekanizmalar uygulamalı:
- Hava akışlı daha verimli musluklar
- Su tasarruflu çevre dostu tuvalet (3/6 lt)
- Bahçe sulama için yağmur suyu kullanımı
- Her üç günde bir havlular yıkanmalı ve su tasarrufu sağlanmalı (Havlular en az üç gün
kullanılmalı)
- Ayrıca, aşağıdaki çözümleri kullanılması tavsiye edilir
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
60
- Otomatik sensörlü duşlar ve musluklar
- Banyo yerine duş kullanımı
- Yağmur suyu tankları ve diğer ticari olarak temin edilebilen bir su tasarrufu sağlayan
yöntemler.
3.6.2 Atık su
Turistler ve personel tarafından kullanılan tüm binalarda uygun atık su yönetim sistemine
bağlı (evsel atık su, kanalizasyon, fosseptik), uygunluk belgeleri, izinler ve kanalizasyon
toplama / bertaraf ilişkin anlaşmaları olmalıdır.
4. Yerel Kalkınma ve İşbirliği
4.1 Yerel Ekonomiyi Desteklemek
Şirket aşağıdaki adımlar atar:
- İstihdam kılavuzları (ne zaman çalıştıracaklar)
- Yerel rehber kılavuzları
- Çalıştırılacak yerel yardımcıları, servis sağlayıcıları (örneğin mutfak yardımcıları, ulaşım
misafir gibi bisiklet kiralama, vb)
- Yerel hediyelik eşyalar satın almak için teşvik edilmeli
- Yerel altyapı ve kuruluşlarının gelişimine ayni veya mali şirketlerin katkısı.
4.2 Organik Sertifikalı ve Ekoturizmin Nesnelerin Tanıtımı
Şirket, bilgisi dahilindeki bu nesneler hakkında turistlere bilgi verir, tesislerinde bulunduğu
sistemin, (100 km içinde) diğer kritere uygun ekoturizm tesislerini gezmek ve görmek için
teşvik etmelidir.
Tesis, kendi ürünlerini satan sertifikalı organik çiftlikleri ziyaret etmeyi teşvik etmelidir.
4.3 İşbirliği
Tesis en az iki diğer tesis ile turistlere hizmet amaçlı olarak iş birliği yapmalıdır.
4.4 Yerel Alan Ağı
Tesis en az bir yerel derneğe üye olmalı ve desteklemelidir.
4.5 Yerel Bilgiler
Bir şirketin sabit bir noktası varsa, yerel doğal ve kültürel miras hakkında bilgilendirme
yapmak hizmet vermeli. Sadece misafirleri için değil, aynı zamanda diğer ziyaretçiler için de
olmalıdır.
5. Bilgi, Promosyon, Tabela
5.1 Belirli Bir Ekoturizm Profili İle
Şirket ekoturizmin küresel ilkeleri, kendi ekoturizm profili ve uygulama sağlayan somut
önlemler üstlenmiştir.
5.1.1 Web Sitesi
Her tesisin web sitesi olması zorunludur.
Web Sitesinde ekoturizm işletmeleri kendi profilini yansıtır.
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
61
Web sitesi şartları ve tutulan belgeleri ile uyum hakkında bilgi sağlar.
Web sitesi temel hizmetleri bir fiyat listesi vardır.
5.1.2 Pazarlama Profili
Profil ekoturizm pazarlama işletmeleri tarafından fark edilebilir olmalıdır.
Sertifika ve kalite işaretleri binada ve bilgileri üzerinde görünür şekilde yerleştirilir.
Bilgi güvenilir ve söze gerek kalmayacak şekilde görünür olmalıdır.
5.1.3 Bilgi ve Pazarlama
Bilgi ve promosyon malzemeleri doğru, güncel ve aslına uygun olmalıdır.
Özellikle kullanılan kelimeler önem verilmelidir. Ürünlerin sertifikalı organik gübre ve
kimyasallar olmadan üretildiği belirtilmeli.
5.1.4 İşaretleme
Tesislerin gezilmesi sırasında işaretlemeler görünür olmalı, ama manzara uygun
tasarlanmalıdır. (kurallar 2.5.5 de dahil olmak üzere.). Kriterlerin aynı olması gerekir.
5.1.5 Eko-Bilinçli Müşterilere Odaklanma
Açık bir çevre duruşu olmalı, çevre ve iklim üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak amacıyla
açmış olmalı. Şirket etik ve çevre bilinci ayarlayarak müşterilerine öncelik vermeli.
5.1.6 Uzun Konaklama Odaklı Sunum
Şirket kendi ya da bölgede uzun süreli konaklamalar odaklı diğer "ekoturizm tesisi" ile
işbirliği içinde sunmalıdır.
Teklif uzun konaklamaları (fiyat indirimleri, plan ziyaret ve konumlar) teşvik etmek için bir
şekilde hazırlanır.
5.2 Ziyaretçi Kabulü ve İletişim
5.2.1 Tesisin Tanıtımı ve Kılavuzları
Tesis, personel ve organizatör ile iletişim rolleri ile ilgili ziyaretçi alan kılavuzları için kurallar
geliştirir.
Konaklamaya başlamadan konuklar geçerli standartları ve prosedürleri bildirilecektir.
5.2.2 Müşteri İçin Durumu
Şirket sorularla müşterilerine iki gün içinde memnuniyetinden mümkün olduğundan emin
olmak için prosedürleri uygular.
Şirket / objektif ve net olarak tanımlanmış bir politikası mevcut olmalıdır. Telefon numaraları
ve e-posta adresleri, gün ve saatleri temas ve (varsa) kişilerin görmesini sağlar.
Bu bilgiler web sitesinde ve tesisin etiket ve tanıtım kartlarında da olmalıdır.
5.2.3 Sorular Ziyaretçi Defteri
Tesis ve müşteri ilişkisi ekoturizm ve ekoturizm gerektirdiği şekilde değil ve
memnuniyetsizlik var ise organizatör müşterileri için soruları cevaplamak ve çalışanların
eğitilmesini sağlamak için gerekli adımlar atar.
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
62
6- SONUÇ
Eko turizmin üç temele (doğa, kültür ve yerel topluluk) dayandığı hiçbir zaman
unutulmamalıdır. Analiz bölgesi ekoturizm açısından çok uygun bir bölgedir. Güçlü yonlerden
en önemlileri kaliteli temiz konaklama ve yemek, misafirperver insanlar ve bozulmamış
yaylalarda güzel doğadır.
Bu bölgenin uluslararası seviyede yayla/dağ ekoturizmi yapabilmesi için kaçınılmaz olarak
ekoturizm kriterlerini belirlemiş olmalı ve ekoturizm gelişim stratejisi çizmek zorundadır.
Belirlenmiş olan bu strateji ve kriterler bütün bölge için geçerli olmalıdır.
Atılacak ana adımlar;
- belirlenen kriterler resmi kuruluş tarafından onaylanacak
- bölge, il ya da yerel stratejinin oluşturularak uygulanması
- “ekoturizm” sloganı altında mevcut olan örnek tesislerin teşviki
- örnek tesislerde standartların devamlı iyileştirilmesi
- ekoturizm ağ ürünlerinin oluşturulması
- gelecekte bölgesel yada ulusal ekoturizm sertifikasyon sisteminin kurulması ve
tanıtımı özellikle tavsiye edilir
- konferans ve eğitimlerle de dahil olmak üzere bölge ve ülke çapında ekoturizm
hareketi düzenlenmeli
- Avrupa ve dünyanın ekoturizm hareketlere katılımlarının sağlanması, toplantı ve
organizasyonlar ile yapılmalı. En yetkin yabancı kuruluşlar ile bilgi alış verişi sağlanmalı.
Aralık 2013
WARSZAWA 02-026; RASZYŃSKA 32/44;
NIP: 11307-49-932; TEL +48 22 668 9792;
[email protected]; WWW.SIE.ORG.PL
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
2 255 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content