close

Enter

Log in using OpenID

Büyük ölçekli - Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

embedDownload
GÜVENLİK İKLİMİNİN BİREYSEL, ÖRGÜTSEL
VE ORTAM ETMENLERİNİN BÜYÜK ÖLÇEKLİ
MAKİNE, KİMYA VE MADEN İŞLETMELERİNDE
İNCELENMESİ
Doç. Dr. Yakup KARA
Ertuğrul YOZGAT
(A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı)
(İş Müfettişi Yrd./Endüstri Müh.)
Selçuk Üniversitesi Mühendislik Fak.
Çalışma ve Sosyal Güv. Bak.
Endüstri Mühendisliği Bölümü
İş Teftiş Kurulu Başkanlığı
İstanbul, 2014
SUNUM PLANI
• Güvenlik Kültürü ve İklimi
• Araştırmanın Amacı ve Kapsamı
– Araştırmanın Hipotezleri
• Araştırmanın Yöntemi
–
–
–
–
Araştırmanın Örneklemi
Güvenlik İklimi Ölçeği (Geçerlik ve Güvenirlik)
Dağılım Uygunluk Testleri
Hipotez Testleri
• Araştırma Bulguları
• Sonuç ve Öneriler
17.06.2014
2
Güvenlik Kültürü
 İş sağlığı ve güvenliği yönetim tarzını,
 Örgütün ve çalışanların davranışları, düşünceleri
ve algıları üzerindeki etkili inanç ve değerleri,
 Güvenliğe verilen öncelik ve değeri
ifade eder.
17.06.2014
Güvenlik Kültürü ve İklimi
3
Güvenlik İklimi
 Örgütte güvenliğe egemen olan durumunun
farklı bir noktadan fotoğrafıdır.
 Güvenlik iklimi tam olarak kültürü karşılamaz
ancak güvenlik ile ilgili değerler ve inançların
(güvenlik kültürü) durumu hakkında bize bilgi
veren önemli bir unsurdur.
17.06.2014
Güvenlik Kültürü ve İklimi
4
Araştırmanın Amacı ve Kapsamı
Türkiye'de faaliyet gösteren işyerlerinde
güvenlik ikliminin göstergelerinin ölçümü ve bu
göstergelerin bireysel ve örgütsel etmenler
açısından incelenmesi amaçlanmıştır.
Ankara’da bulunan bir makine, bir kimya ve bir
maden işletmesi alınmıştır. Bu işletmeler;
• Büyük ölçekli
• Çok tehlikeli
17.06.2014
Araştırmanın Amacı ve Kapsamı
5
Araştırma Hipotezleri









Güvenlik iklimi ölçeği alt boyut puanları, çalışanların;
Medeni durumları,
Ekip çalışmasında yer alıp almamaları,
Daha önce iş kazası geçirip geçirmemeleri,
Yaşları,
Net maaşları,
Öğrenim durumları,
İşyerindeki görevleri,
Çalışma süreleri,
bakımından farklılık göstermektedir.
 Güvenlik iklimi ölçeği alt boyut puanları ile tükenmişlik
ölçeği alt boyut puanları arasında bir ilişki vardır.
17.06.2014
Araştırmanın Amacı ve Kapsamı
6
Araştırmanın Yöntemi

Güvenlik İklimi Ölçeği, Lin vd. (2008),
Türkçe Form,
 Tükenmişlik Ölçeği, Maslach, (Ergin, 1992)
 Demografik bilgilerden oluşan toplam 63
maddelik ölçek kullanılmıştır.
17.06.2014
Araştırmanın Yöntemi
7
Araştırmanın Örneklemi

Çok tehlikeli sınıfta yer alan büyük ölçekli bir metal, bir
kimya ve bir maden işletmesinin değişik bölümlerinden
gönüllülük esasına göre seçilen toplam 651 çalışana
uygulanmıştır.
17.06.2014
Araştırmanın Yöntemi
8
Güvenlik İklimi Ölçeği
Geçerlik-Güvenirlik
Lin vd. (2008), Güvenlik İklimi Ölçeği, Türkçe Formu;



Kaiser-Meyer-Olkin uygunluk katsayısı, 0,885
Barlett Sphericity testi x2 değeri, 5444,962 (p<.001)
20 madde, 4 alt boyut:

Güvenlik Bilinci ve Farkındalığı,

Yönetimin Tutumu,

Güvenlik Önlemleri,

Güvenlik İletişimi.

İç tutarlık güvenirliği, Cronbach alfa katsayısı, 0.871
17.06.2014
Araştırmanın Yöntemi
9
Dağılım Uygunluk Testi

Bu doğrultuda, araştırma kapsamındaki değişkenlerin
(ölçek alt boyut puanlarının) normal dağılıma sahip olup
olmadığını incelemek amacıyla Kolmogorov-Simirnov
dağılım uygunluk testi yapılmıştır.
17.06.2014
Araştırmanın Yöntemi
10
Hipotez Testleri

Araştırma hipotezleri 2’li gruplar için Mann-Whitney U
testleri yapılmıştır.
Araştırma
hipotezleri
çoklu
gruplar için Kruskal-Wallis H testleri yapılmış ve anlamlı
düzeyde farklılık gösteren tüm alt boyutlar için gruplar arası
farklılıkları incelemek amacıyla Mann-Whitney U testleri
kullanılmıştır. Ölçeklerin alt boyut puanları arasında anlamlı
bir ilişki olup olmadığını test etmek amacıyla Spearman
korelasyon analizleri yapılmıştır.
17.06.2014
Araştırmanın Yöntemi
11
Araştırma Bulguları

Güvenlik iklimi ölçeği alt boyut puanları çalışanların medeni
durumları bakımından farklılık göstermektedir.

Güvenlik iklimi ölçeğinin, üçüncü ve dördüncü alt boyutlarında,
bekar çalışanlar ile evli çalışanlar arasında istatistiksel olarak
anlamlı düzeyde bir farklılık görülmez iken, birinci ve ikinci alt
boyutları için, çalışanların medeni durumları bakımından
istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir farklılık görülmektedir.
17.06.2014
Araştırma Bulguları
12
Araştırma Bulguları

Güvenlik iklimi ölçeği alt boyut puanları, çalışanların, ekip
çalışmasında yer alıp almamaları bakımından farklılık
göstermektedir.

Güvenlik iklimi ölçeği alt boyut puanları, çalışanların, ekip
çalışmasında yer alıp almamaları bakımından farklılık
göstermektedir.
17.06.2014
Araştırma Bulguları
13
Araştırma Bulguları

Güvenlik iklimi ölçeği alt boyut puanları, çalışanların, daha
önce iş kazası geçirip geçirmemeleri bakımından farklılık
göstermektedir.

Güvenlik iklimi ölçeğinin, birinci ve dördüncü alt boyutlarında,
iş kazası geçiren ile geçirmeyen çalışanlar arasında istatistiksel
olarak anlamlı düzeyde bir farklılık görülmez iken, ikinci ve
üçüncü alt boyutlarında çalışanların iş kazası geçirme durumu
bakımından anlamlı düzeyde bir farklılık görülmektedir.
17.06.2014
Araştırma Bulguları
14
Araştırma Bulguları

Güvenlik iklimi ölçeği alt boyut puanları çalışanların yaşları
bakımından farklılık göstermektedir.

Güvenlik iklimi ölçeğinin tüm alt boyutları çalışanların yaşları
bakımından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir farklılık
göstermemektedir.
17.06.2014
Araştırma Bulguları
15
Araştırma Bulguları

Güvenlik iklimi ölçeği alt boyut puanları çalışanların net
maaşları bakımından farklılık göstermektedir.

Güvenlik iklimi ölçeğinin ikinci ve dördüncü alt boyutları,
çalışanların net maaşları bakımından istatistiksel olarak anlamlı
düzeyde bir farklılık göstermekte iken; birinci ve üçüncü alt
boyutları çalışanların net maaşları bakımından istatistiksel olarak
anlamlı düzeyde bir farklılık göstermemektedir.
17.06.2014
Araştırma Bulguları
16
Araştırma Bulguları

Güvenlik iklimi ölçeği alt boyut puanları çalışanların öğrenim
durumları bakımından farklılık göstermektedir.

Güvenlik iklimi ölçeğinin dördüncü alt boyutu, çalışanların
öğrenim durumları bakımından istatistiksel olarak anlamlı
düzeyde bir farklılık göstermekte iken; birinci, ikinci ve üçüncü
alt boyutları çalışanların öğrenim durumları bakımından
istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir farklılık göstermemektedir.
17.06.2014
Araştırma Bulguları
17
Araştırma Bulguları

Güvenlik iklimi ölçeği alt boyut puanları çalışanların
işyerindeki görevleri bakımından farklılık göstermektedir.

Güvenlik iklimi ölçeğinin ikinci alt boyutu, çalışanların
görevleri bakımından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir
farklılık göstermekte iken; birinci, üçüncü ve dördüncü alt
boyutları çalışanların görevleri bakımından istatistiksel olarak
anlamlı düzeyde bir farklılık göstermemektedir.
17.06.2014
Araştırma Bulguları
18
Araştırma Bulguları

Güvenlik iklimi ölçeği alt boyut puanları çalışanların çalışma
süreleri bakımından farklılık göstermektedir.

Güvenlik iklimi ölçeğinin tüm alt boyutları çalışma süreleri
bakımından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir farklılık
göstermektedir.
17.06.2014
Araştırma Bulguları
19
Araştırma Bulguları

Güvenlik iklimi ölçeği alt boyut puanları ile tükenmişlik ölçeği
alt boyut puanları arasında bir ilişki vardır.

Güvenlik iklimi ölçeği alt boyutlarının tümünün tükenmiş
ölçeği alt boyutlarının tümü ile istatistiksel olarak anlamlı düzeyde
ilişki içerisinde olduğu anlaşılmaktadır.
17.06.2014
Araştırma Bulguları
20
Araştırma Bulguları

Çalışanlara ayrıca işleri ile alakalı iş güvenliği açısından
kendilerini en çok korkutan şeyin ne olduğu sorulmuştur.
17.06.2014
Araştırma Bulguları
21
Sonuç ve Öneriler?

Evli olanların aile yaşamlarına ilişkin sorumluluk duyguları,
bedenen ve zihnen işlerine karşı da sorumluluk duygularını
arttırmakta, dolayısıyla güvenlik algısı daha yüksek çıkmaktadır.
 Ekip çalışmalarının güvenlik iklimi puanları önemli derecede
etkilediği görülmüştür. Örgütlerdeki çalışma yöntemlerinde
mümkün olduğunca ekip çalışması benimsenmelidir.
 İş kazası geçirmeyenlerin yönetimin tutumuna ve eğitim dahil
güvenlik önlemlerinin etkinliğine inancı yüksek çıkmıştır. İş
kazası geçirenlerin güvenlik bilinci ile ilgili algıları geçirmiş
oldukları kazalar nedeniyle daha yüksek çıkmıştır.
17.06.2014
Sonuç ve Öneriler
22
Sonuç ve Öneriler?

Yaş ilerledikçe yönetimin tutumuna, güvenlik önlemlerinin
etkinliğine ve güvenlik iletişimin önemine olan inanç artmıştır.
Güvenlik bilinci ilerleyen yaşlarda kendine güven duygusunun
ağır basması nedeniyle daha düşük çıkmıştır.
 Güvenlik algısının net maaşın artmasıyla birlikte artış gösterdiği
görülmüştür. Kazancın, işle ilgili memnuniyeti ve dolayısıyla işe
bağlılığı arttırdığı ve sorumluluk duygusu ile güvenlik algısını
olumlu yönde etkilediği görülmüştür.
 Bizzat üretimde çalışanların, diğer görevlerde çalışanlara göre
güvenlik bilinci ve güvenlik önlemlerinin etkinliğine olan inancı
yüksek çıkmış ancak yönetimin tutumu ve güvenlik iletişimi
algıları düşük çıkmıştır.
17.06.2014
Sonuç ve Öneriler
23
Sonuç ve Öneriler?

Güvenlik iklimi puanları işe yeni başlayanlar ile tecrübeli
çalışanlarda daha çok çıkmıştır. İşe yeni başlayanlara yönelik
düzenlenen oryantasyon eğitimlerinin güvenlik algısı açısından
önemli olduğu görülmüştür. Tecrübeli çalışanlarda ise çalışma
süresine bağlı olarak güvenlik algısının arttığı görülmüştür.
17.06.2014
Sonuç ve Öneriler
24
Sonuç ve Öneriler?






“Güvenlik bilinci ve farkındalığı”nı arttırarak güvenlik algısının
sürekli gelişmesini sağlamak için;
İş Güvenliği Kaptanı,
Güvensiz Koşul Avcılığı,
Kiken Yochi (Tehlike Kestirimi/Tahmini) Uygulaması,
Dojo İş Güvenliği Eğitimleri,
Dojo Ergonomi Eğitimleri,
İşçi katılımlı kaza incelemeleri.
17.06.2014
Sonuç ve Öneriler
25
Sonuç ve Öneriler?









“Yönetimin tutumu”nu geliştirmek ve “yönetimin tutumu”na
olan inancı arttırmak için;
Güvensiz Koşul, Güvensiz Davranış, Eğitim ve Risk Algısı
Denetimleri,
İş Güvenliği Devriyeleri,
Çalışan Görüşü Değerlendirmeleri,
Üretim Takımları,
Takdir-Teşekkür-Taltif Sistemleri, Kazasızlık Flamaları vb.
İş Sağlığı ve Güveliği Tiyatroları,
Biz Güvenlik! Ziyaretleri,
Geleneksel Risk Avı Kampanyası, Geleneksel Güvenlik Haftası,
İş Sağlığı ve Güvenliği Dergisi.
17.06.2014
Sonuç ve Öneriler
26
Sonuç ve Öneriler?
“Güvenlik iletişimi” algısını çalışanlarda arttırmak ve etkili
iletişim tekniklerinden yararlanmak için;





NAPO, CSB filmleri vb.,
Güvenlik temalı afişler,
Aile-Güvenlik temalı afişler,
Güvenlik sloganları,
Güvenlik logoları.
17.06.2014
Sonuç ve Öneriler
27
Sonuç ve Öneriler?
“Güvenlik önlemleri”nin etkinliğini ve verimliliğini arttırmak
için;


Yaş (46 yaş ve üzeri olanların algısı yüksek),
Çalışma süresi, tecrübe (1 yıldan az olanlar ile 11 yıl ve üzeri
olanların algısı yüksek),

Medeni Durum (evlilerin bekarlara oranla algısı daha yüksek),

Öğrenim Durumu,

Kazanç vb.
17.06.2014
Sonuç ve Öneriler
28
TEŞEKKÜRLER
[email protected]
[email protected]
17.06.2014
Yakup KARA & Ertuğrul YOZGAT
29
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
1 344 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content