close

Enter

Log in using OpenID

AİLEM VE BEN CEP HARÇLIĞI YAZAN: MERAL ŞAHİN Cep harçlığı

embedDownload
AİLEM VE BEN
CEP HARÇLIĞI
YAZAN: MERAL ŞAHİN
Cep harçlığı demek, çocuğun sorumluluk sahibi olması ve paranın değerinin öğrenmesi
demektir. Her istediğini alması, her istediğini yapması için harçlık verilmemelidir. Harçlık,
paranın değerini öğretmek ve sorumluluk duygusu kazandırmak için verilmelidir. Çocuğa
harcatmak için değil.
Çocuklara verilecek cep harçlığının amacı küçük yaştan itibaren parayı kullanabilme, iktisatlı
kullanma, kendi öz denetimini yapabilme ve idare edebilme becerisini geliştirmek olmalıdır.
Paranın çocukların hayatlarına ilk girişi birçok ailede ebeveynlerin çocuklarına harçlık
vermesiyle başlamaktadır. Harçlık çok önemli, yararlı ve dikkatle uygulanması gereken bir
sistemdir. Harçlık sistemi doğru uygulandığında çocukların para ile sağlıklı bir ilişki
kurmalarını, bütçe yönetimi konusunda deneyim kazanmaları ve sorumluluk duygularının
gelişimi sağlamaktadır. Hatalı uygulamalar ise çocuklarda kalıcı olumsuz sonuçlara yol
açabilmekte ve tüm hayatlarını etkileyebilmektedir.
Okul öncesi çağda, çocuk parayı yavaş yavaş tanımaya başlamaktadır. Bu dönemde paranın
kıymetini ve sahip olduklarını korumayı öğretmek kadar sorumluluk duygularını geliştirmek
de elbette önemlidir. 3 -4 yaşlarındaki çocuklar için para alınacak şeye ödenen bir bedel değil,
istediği şeyi almak için bir araçtır. 5-6 yaşlarındaki çocuklar; özellikle anne babalarından
duyarak bazı şeylerin bedelinin daha fazla olduğunu, paranın bir sayısal değeri olduğunu fark
etmeye başladıkları dönemdir. Bu yaşlarda çocukla birlikte bakkala gitmek ekmek, süt ya da
en sevdiği yiyeceği almak için önce paranın ödemesi gerektiği çocuğa yaşayarak
öğretilmelidir.
İlkokul dönemiyle birlikte çocuğa harçlık verilmeye başlanmalıdır. Çünkü çocuk artık evden
daha uzun zamanlar boyunca uzak kalacağı için ihtiyaçları da artacaktır. Bu yaşlardaki
çocuklara okulda alınacak yiyecekler ya da küçük ihtiyaçlar için günlük olarak harçlık
verilebilir. İlkokul döneminde harçlığın günlük olarak verilmesi en uygunudur. Çocuk
yaklaşık 8 yaşından itibaren harçlık kavramını ve paranın değerini anlamaya başlamaktadır.
Harçlık ortaokul döneminde haftalık daha ileriki dönemlerde ise aylık olarak verilmelidir.
Gerekirse çocuğun para kullanma davranışı gözlenerek gerekli düzenlemeler yapılmalıdır.
Ne kadar harçlık verilmeli konusunda ise, ebeveynin ekonomik durumu belirleyici
olmalıdır.
Çocukların ne kadar harçlık alacağı sadece ebeveynler tarafından belirlenmemeli, bu konuda
çocuklarla birlikte ortaklaşa karar verilmelidir. Çocuklara verilecek harçlık miktarı aile
bütçesini sarsmayacak şekilde belirlenmelidir. Aile bütçesinin izin verdiği miktar çocukların
beklentisinin altında kaldığı takdirde bu konu çocuklara onların anlayabileceği bir dil
kullanılarak sebepleriyle açıklanmalıdır ve orta bir noktada buluşma sağlanmalıdır.
Evdeki her çocuk yaşıyla uyumlu bir miktarda harçlık almalıdır ve harçlık miktarı yaşla ve
ihtiyaçlarla doğru orantılı olarak artmalıdır. Ailedeki çocuklar arasında cinsiyet, beceriler
veya herhangi başka bir sebeple harçlık konusunda asla ayrım yapılmamalıdır. Özel
durumlar(yol, okul için araç gereç mesleki eğitim için vb)ise göz önünde bulundurulmalı ve
gerekli açıklamalar yapılmalı. Ebeveynler tarafından bu konuda yapılacak haksızlıklar hem
kardeşler arasında hem de çocukla ebeveynleri arasında kıskançlık, öfke ve çatışmalara sebep
olabilir. Ayrıca çocuğa ihtiyacının çok üstünde harçlık vermek sakıncalıdır.
Aileler harçlık verirken çocuğa bu konuda kılavuzluk edebilmelidir. Bu durumda, verilen
parayı nereye harcamaları gerektiğine müdahaleci olmadan beraberce karar alınabilir. Paranın
ne anlama geldiği, nasıl kazanıldığı, değerinin alım gücü kadar olduğunu ve nelere
harcanabileceği çocuğa anlatıldıktan sonra ilk zamanlarda yaptığı seçimleri eleştirmemek
yerinde olur. Fakat çocuğa verilen paranın bir miktarı ile tasarruf yapması çeşitli yollarla
öğretilmelidir.
Birikim yapmaları konusunda çocuk özendirilmelidir. Birikimleri sonucunda ne almak
istediklerini belirlemeleri, para biriktirmeye başlamaları için iyi bir yol olabilir. Çocuğun para
biriktirme motivasyonlarının devam edebilmesi için, kısa vadede ulaşılabileceği hedefler
koyması teşvik edilmelidir. Örneğin ilk önce bir aylık harçlığından biriktirerek alabileceği bir
şeyi belirlemesini sağlamak gibi. Harçlığını kullanma becerisi arttıkça çocuk daha uzun vadeli
hedefler saptaması konusunda yüreklendirilmelidir.
Anne Babalara Harçlık Konusunda Öneriler:

Harçlık miktarı belirlenirken çocuğun içinde bulunduğu yaş dilimi, ihtiyaçları, içinde
bulunduğu sosyal ortamı ve ailenin ekonomik durumu göz önünde tutulmalıdır.

Harçlığın sorumluluk almayı öğretmek ve çocuğun bireyselliğini desteklemek için
önemli bir eğitim aracı olduğu unutulmamalıdır.

Harçlık çocuğun ihtiyaçlarını karşılayabilmesine, kendisine bütçe oluşturabilmesine ve
birikim yapabilmesine olanak sağlamalıdır.

Çocuğun değişen ihtiyaçlarına göre harçlık miktarı yeniden düzenlenebilmelidir.

Harçlık miktarının gereğinde çok fazla ya da çok az belirlenmiş olması çocukları
olumsuz etkileyebilir.

Çocuğa harçlık verilirken, bu harçlıkla hangi ihtiyaçlarını karşılamasının beklendiği
açık ve net olarak ifade edilmelidir.

Çocuğun harçlığı nasıl kullanacağı konusunda yol gösterici olunmalı ancak onun
yerine kararlar verilmemelidir.

Harçlığı kesmek bir ceza yöntemi olarak kullanılmamalıdır.
Harçlık çocuğun bulunduğu dönemde ve yetişkinlikte parayla kuracağı
ilişkinin
şekillendirilmesinde önemli bir yer tutmaktadır. Sonuç olarak, çocuk ne paranın her şeyi
halledebilir
olduğunu
düşünüp
parayı
gereğinden
fazla,
ne
de
gereğinden
az
önemsememelidir. Para insan hayatında ihtiyaçlarını karşılamak için kullandığı araç olmalıdır.
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
145 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content