close

Enter

Log in using OpenID

BSK Kaplamalı Yollarda Bozulmalar

embedDownload
BSK Kaplamalı Yollarda
Bozulmalar
PROF.DR.MUSTAFA KARAŞAHİN
Çatlaklar
 Yorulma çatlağı
Çatlak genişliği
 Blok kırılma
 Kenar kırılması
trafik
 Boyuna kırılma (tekerlek
izinde)
 Boyuna kırılma (tekerlek
izi dışında)
 Yansıma çatlağı
 Enine çatlak
banket
Çatlak genişliği gösterimi
az
orta
çok
banket
Blok kırılmanın bozulma düzeyi
Yorulma Kırılması (Timsah sırtı çatlak)
 Tekrarlı
trafik yüklerinden
dolayı, tekerlek izinde oluşur.
Başlangıçta,
birbiriyle
bağlantılı
çatlaklardan
oluşur. Çok kenarlı, keskin
açılı ve en uzun kenarı 0,3 mt
çatlaklardan oluşur.
Yorulma bozulma düzeyleri
 Az: Belli bir alanda
bağımsız veya çok az
ilişikili çatlaklar; pompaj
etkisi yok.
 Orta: Çatlaklar belli bir
form kazanır; az olsa
parçalanma başlamıştır;
pompaj etkisi görülmez
 Çok: Orta ve yoğun olarak
kopan parçlar bir
oluşturur; pompaj etkisi
görülür
 Ölçüm: Her bir bozulma
düzeyindeki alanı m2
olarak belirle
orta
yüksek
az
Az
Yorulma
bozulma
düzeyleri
Orta
Çok
Yorulma Kırılması Tamir Yöntemleri
 Çatlakları doldurma
 Takviye tabakası
 Yeniden yapım
Blok Kırılma
 Asfalt
kaplama
malzemesinin yaşlanması
ve büzülmesi, don etkisi ve
ağır
trafik
etkisi
ile
meydana gelir. Tekerlek
izine
bağlı
değildir.
Kaplama
yaklaşık
dikdörtgen
elemanlara
bölünür.
Dikdörtgen
bloklar; 0,1 m2 ile 10 m2
arasında değişir.
 Ölçüm: Alan olarak ölçülür
(m2).
En az 15mt
uzunluğunda olmalıdır.
Blok kırılma düzeyleri
 Az:
Çatlak genişliğinin
ortalama < 6 mm veya
dolgu yapılan çatlakların
iyi durumda olması
 Orta: Çatlaklar, 6 ile 19
mm arasındadır. Düşük
seviyede
rastgele
kırılmaya yakındır.
 Çok: Çatlak genişliği 19
mm den fazla olması ve
orta seviyede kırılma
görülür
Blok Kırılma Tamir Yöntemleri
 Seal coat uygulaması (kömür katranı+kum+su
karışımı veya asfalt emülsiyonu+kum karışımı)
 Takviye tabakası
 Yeniden yapım
Yansıma Çatlağı Bozulma Düzeyleri
 Az: Çatlak genişliği < 6mm
veya dolgu malzemesi iyi
durumdadır.
 Orta: Çatlak genişliği 6 mm
ile 19 mm arasındadır ve
kısmi rastgele çatlaklar
oluşmaya başlar
 Çok: Çatlak genişliği 19
mm den büyüktür ve
oldukça yoğun rastgele
çatlaklar oluşur.
 Ölçümü: Boyuna veya
enine çatlak olarak
kaydedilir.
Enine Çatlak
 Kaplama eksen çizgisine
dik olarak oluşur. Sıcaklık
değişimi ve asfaltın
büzülmesi sonucu oluşur.
 Ölçümü: Çatlak genişlikleri
her düzeyde kaydedilir.
0.3m uzunluktan az olan
çatlaklar kaydedilmez.
Yorulma kırılması ile
oluşan enine çatlaklar,
yorulma kırılmasının
içerisinde değerlendilir.
Enine Çatlak Bozulma Düzeyleri
 Az: Çatlak genişliği < 6mm
veya dolgu yapılan kesimde
malzeme iyi durumdadır.
 Orta: Çatlak genişliği 6 mm
ile 19 mm arasındadır ve
kısmi
düşük
seviyede
rastgele çatlaklar görülür.
 Çok: Çatlak genişliği 19
mm den büyüktür ve
belirgin bir şekilde rastgele
çatlaklar görülür.
Enine Çatlak Tamir Yöntemleri
 Çatlak dolgusu
 Sathi kaplama
 İnce takviye tabakası
Kenar Kırılması Düzeyleri
 Az: Kırılma ve malzeme
kaybı meydana gelmeden
oluşan çatlaklar
 Orta: Bazı kırılma ve
malzeme kaybı görülür.
Kaplamanın etkilendiği
kısım %10 civarındadır.
 Çok: Farkedilir derecede
kırılma ve malzeme kaybı
görülür. Kaplamanın %
10
undan
fazlası
etkilenir.
Kenar Kırılması
 Kaplamasız banket olması
durumunda
destek
yetersizliğinden, ağır trafik
yüklerinden
ve
drenaj
eksiliğinden oluşur.
Ay
şeklinde çatlaklar veya
oldukça sürekli çatlaklar
şeklinde kaplamaya doğru
0,6 m ilerler.
 Ölçümü: Her bir düzeyde
etkilenen kesimler uzunluk
olarak (mt) ölçülür.
Kenar Kırılması Tamir Yöntemleri
 Çatlakları doldurma ve seal coat uygulaması
 Takviye tabakası uygulama veya yeniden yapım
 Şeridi genişletme veya banketleri stabilize etme
Boyuna Kırılma
 Şerit
çizgisine
paralel
olarak
oluşan
çatlaklardır.
Boyuna
derz
bırakma
hatalarından, dolgunun
hareket etmesinden, aktif
kil taban zemininden,
yansımadan
kaynaklanabilir.
 Ölçümü: Uzunluk (mt)
olarak ölçülür
Boyuna Kırılma Düzeyleri
 Az: Çatlak genişliği < 6
mm den küçük veya
dolgu
malzemesi
iyi
durumdadır.
 Orta: Çatlak genişliği 6
ile 19 mm arasındadır.
Rastgele
çatlamaya
yakındır.
 Çok: Çatlak genişliği 19
mm den büyüktür ve
ciddi rastgele çatlaklar
oluşur.
Boyuna Kırılma Tamir Yöntemleri
 Çatlak dolgusu
 Takviye tabakası
 Yeniden yapım
 Kazma ve yeniden kaplama yapma
 Drenaj iyileştirme
Yansıma çatlağı
 Beton
yollar üzerine
yapılan asfalt betonu
takviye
tabakasında
derzin
yol
yüzeyine
yansımasıdır.
 Bunun yanında, çatlak
asfalt kaplamalar üzerine
yeni
bir
takviye
tabakasının serilmesi de
yansıma
çatlaklarına
neden olur.
Yansıma Çatlağı Bozulma Düzeyleri
 Az: Sadece bir çatlak
veya bağlantısız
çatlaklar
 Orta: Birbiri ile
bağlantılı çatlaklar
 Çok: Oldukça yoğun
birbiri ile bağlantılı
çatlaklar
Yansıma Çatlağı Tamir Yöntemleri
 Çatlakların doldurulması ve seal coat uygulaması
 Geogrid uygulaması ve üzerine takviye tabakası
yapılması
 Bozulmaları önlemek için daha kalın ve modifiye
asfalt ile takviye tabakası uygulaması
Yama ve Yama Bozulması
 0.1 m2 den büyük bir
alanın yeniden yapılması
veya bir malzeme ilavesi
ile doldurma işidir.
 Ölçümü: Yama yapılan
kesim sayısı ile alanlar
kaydedilir.
Yama Bozulması Düzeyleri
 Az: Herhangi bir bozulmanın
az seviyede olduğu veya
tekerlek izi derinliğinin < 6
mm olması ; pompaj etkisi
görülmez
 Orta: Herhangi bir bozulma
türünün belirgin bir şekilde
ortaya çıkması veya tekerlek
izi derinliğinin 6 ile 12 mm
arasında olması durumu
 Çok: Yüksek düzeyde bir
bozulma tipinin görülmesi
veya tekerlek izi derinliğinin >
12 mm olması; yama
malzemesi üzerine ilave yama
yapıması
Çukurlar veya Oyuklar
 Kaplama yüzeyinde değişik
boyutlarda oluşan oyuklar.
Genellikle bir bozulma
türünün ilerlemesi veya
belli
bir
noktada
geçirimsizlik probleminden
ortaya
çıkmakta
veya
karışım
stabilitesinin
düşüklüğü
ile
ortaya
çıkmaktadır.
Çukur
genişliğinin en az 150 mm
olduğu kabul edilir.
 Ölçümü: Çukurlar sayılır ve
alnaları kaydedilir.
Çukur veya Oyukların Düzeyleri
 Az: < 25mm derinlik
 Orta: 25 mm ile 50 mm
arasında derinlik
 Çok: > 50 mm den büyük
derinlik
Çukur veya Oyuk Tamir Yöntemleri
 Çukurlar, dikdörtgen formunu alacak şekilde
biçimlendirilir ve mevcut kaplama malzemesinden
daha kaliteli bir malzeme doldurulduktan sonra
sıkıştırılır.
 Çukur sayısının fazla olması durumunda çukurlar
birleştirilerek, beraber büyük yama çalışması
gerçekleştirilir.
 Çukur sayısının ve yoğunluğunun fazla olması
durumunda, yeniden yapım düşünülebilir
Tekerlek İzi Derinliği
 Tekerleğin
hareket ettiği
kesimlerde, trafik yükü,
karışım
stabilitesinin
düşüklüğü
veya
asfalt
betonu
altındaki
tabakaların
yeterli
kalınlıkta veya dayanımda
olmamasından,
yüksek
sıcaklıklardan, sıkıştırma
eksikliğinden
dolayı
meydana gelir.
 Ölçümü: Tekerlek izinin
oluştuğu
noktalarda
maksimum derinlik dikkate
alınır.
Tekerlek İzi Tipleri
 Konsolidasyon
oturması veya yüzey
aşınması
 Taşıma gücü düşük
taban
zemininden
kaynaklan tekerlek izi
 Stabiltesi düşük asfalt
betonundan
kaynaklan tekerlek izi
Tekerlek İzi Düzeyleri
 Az: 6 mm ile 12 mm
arasındaki derinlik
 Orta: 12 mm ile 18 mm
arasındaki derinlik
 Çok: > 18 mm derinlik
Tekerlek İzi Tamir Yöntemleri
 Mikrosurfacing (İnce takviye tabakası)
 Freze ile kazıma ve yeniden geri kazanılan asfaltı
iyileştirerek serme ve sıkıştırma
 Takviye tabakası
 Taban zeminini iyileştirme
Yığılma veya Toplanma (Shoving)
 Boyuna
yönde genellikle
taşıtların
durma
noktalarında veya ivmeli
hareket ettiği kesimlerde
oluşur. Tabakaların birbiri
üzerinde kaymasından, iki
tabaka arasında yeteri
kadar bağ oluşmamasından
kaynaklanmaktadır.
 Ölçümü: Etkilenen alna
sayısı ve alan büyüklüğü
 Düzey: Tanımlanmamıştır.
Kusma veya Terleme (Bleeding)
 Karışım
içerisinde fazla
bitümün yüksek sıcaklık
nedeniyle
ortaya
çıkmasından veya kaplama
yüzeyindeki
agregaların
batmasından
dolayı,
bitümün yüksek sıcaklık
etkisiyle erimesi ve yol
yüzeyinde
kalmasından
oluşur. Ayrıca, sıkıştırma
yetersizliği ve fazla sayıda
ağır taşıt da neden olabilir.
 Ölçümü: Etkilenen alan
ölçülür
 Düzey: Belirlenmemiştir.
Kusma veya Terleme Tamir Yöntemleri
 Trafik emniyetini artırma geçici olarak kumlama
çalışmaları
 Mikrosurfacing
 Freze ile kazıma ve takviye tabakası
Cilalanmış Agrega
 Trafik etkisi ile agreganın
düzeyinin kaygan hale
gelmesi ile oluşur.
 Ölçümü: Etkilenen alan
 Düzey:
Tanımlanmamıştır
Dağılma
 Kaplamadaki
daneciklerin
karışımdan
uzaklaşarak,
rough
(kaba)
yüzey
tekstürünün
oluşmasıdır.
Genellikle
tekerlek
izi
bölgesinde oluşur ve 30 cm lik
alandaki değişim gözlenir.
Dikkate alınan kesimin %25
inden azı etkilenmiş ise,
dağılma olmadığı kabul edilir.
Sıkıştırma eksikliği, homojen
olmayan
karışım,
agrega
içerisinde kil varlığı, asfaltın
yaşlanmasından dolayı ortaya
çıkabilir.
 Ölçümü: Uzunluk ve % si
Dağılma Düzeyleri
 Az: %25 ile 50 arasında
agrega kaybı olması
 Orta: %50 ile % 75
arasında agrega kaybı
olması
 Çok: % 75 den fazla
agrega kaybı olması
Ondülasyonlar (Corrugations)
 Karışımda stabilite
eksikliği, taşıma gücü
düşük taban zemini,
trafik ve yüksek sıcaklık
etkisiyle meydana gelir.
 Ölçümü: IRI
(International
Roughness Index)
(m/km)
Ondülasyon Tamir Yöntemleri
 Takviye tabakası
 Zemin iyileştirmesi
 Yeniden yapım
Kaplamalar arasındaki bağ kopması (Debonding)
 Tabakalar
arasındaki
yapıştırma
tabakası
malzemesinin eksikliği,
yetersiz tabaka kalınlığı
ve yetersiz sıkşıtırmadan
dolayı ortaya çıkar.
 Tamiri:
Kısmi
derin
yama, kısmi derin yama
ile
birlikte
mikrosurfacing,
freeze
ile kazıma ve takviye
tabakası
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
1
File Size
719 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content