close

Enter

Log in using OpenID

Depo Tasarımında En-Boy

embedDownload
DEPO TASARIMI
Mehmet TANYAŞ
Hiyerarşik Depo Tasarımı
Hiyerarşik depo tasarımı metodolojisinde;
•Depo tasarımı problemleri stratejik, taktik ve operasyonel
olarak 3 hiyerarşik seviyede ele alınmıştır.
•Her seviyedeki probleme ilişkin gerçekleştirilmesi gereken
faaliyetler sırasıyla belirtilmiştir.
•Birbiri ile ilişkili olan faaliyetler gösterilmiştir.
•Bu ilişkiler doğrultusunda metodolojideki faaliyetler
etkileşimli olarak gerçekleştirilmektedir.
2
Stratejik Düzey
Evet
Müşteri
belli mi?
Başlangıç
Depo amaç, işlev ve
türünün belirlenmesi
Hayır
S1
Müşteri
Stratejik Hedefler sayısının
Yatırım Planlama belirlenmesi
S2
Depo Yeri Seçimi
Veri Toplama
ve Analizi
Deponun sürdürülebilirlik
açısından (çevresel, ekonomik,
toplumsal) özelliklerinin
belirlenmesi
Deponun tek / çok
katlı olmasının
belirlenmesi
Depo yeri seçiminin yapılması
(Arazi ve topoğrafya
koşullarının değerlendirilmesi)
Veri toplama ve
analizlerinin yapılması (Hız / Hacim)
Mevcut
Gereksinimler
S3
Deponun hizmet vereceği
sektör/sektörlerin
belirlenmesi
Depolama
Analizi
Volümetrik
Analizler
Gelecekteki
İhtiyaçlar
Hareket Analizi
Zaman Dilimi
Potansiyel
Çözüm
Esneklik
Belirsizlik
Veri
İhtiyaçları
1-3 Yıl
1-5 Yıl
1-10 Yıl
1-10+ Yıl
Konvansiyonel -------------------------------- Otomatik
Gelecekte planlama ihtiyaçları ve pazar trendlerine göre esnek
olma ihtiyacının artması
Planlama zaman dilimi uzadıkça belirsizlikler artacağı için belirli
varsayımların yapılması ve bu varsayımların geçerliliğinin sürekli
olarak izlenmesi
Doğru kalem/hat verisi ------------- Doğru pazar projeksiyonları
Stratejik Düzey
B
Depolama Kapasitesi
Depolama birimi
boyutları ve
ölçülerinin
belirlenmesi
A
Depo akış
diyagramlarının
oluşturulması
Farklı veri grupları için
Pareto analizlerinin
yapılması (verilerin kendi
içinde sıralanması)
S3
Veri
Toplama ve
Analizi
C
Depolanan
Palet Sayısı
> 5000-7000 ?
Evet
Hayır
D
Saatte
hareket gören
palet sayısı >
50-60 ?
Evet
Otomatik
Depo
Hayır
S4
Konvansiyonel
/ Otomatik
Depo
Konvansiyonel
Depo
Zaman bazlı çok
kriterli
değerlendirme
Nihai kararın
verilmesi
Stratejik Düzey
Depo akış tipinin
belirlenmesi
Yerleştirme / Depolama
Stok alanının
belirlenmesi
Mal Kabul
Mal kabul alanının
belirlenmesi
İade alanının
belirlenmesi
Araç yükleme /
bekleme alanının
belirlenmesi
S5
Depolama
Süreç
Prensipleri
Karantina / bloke
stok alanının
belirlenmesi
A
Müşteri / tedarikçi /
gümrüklenen
stoklara ilişkin
alanının belirlenmesi
Sipâriş Toplama
Toplama türleri
ve alanının
belirlenmesi
Çapraz sevkiyat /
Flow through için
stok alanının
belirlenmesi
Sevkiyat
Sevkiyat alanının
belirlenmesi
Stratejik Düzey
Gerekli diğer ek
alanların (ekipman
şarj ünite, yangın
söndürme, acil durum
çıkışları, vb.)
belirlenmesi
Üst seviye depo
yerleşim planının
oluşturulması
S6
Üst Seviye
Depo Yerleşimi
Katma değerli
hizmetlere ilişkin
alanın belirlenmesi
Ofis alanlarının
belirlenmesi
Toplam depolama
alanının belirlenmesi
Özel madde (tehlikeli,
soğuk, donuk, vb.)
depolama alanlarının
belirlenmesi
B
Taktik Düzey
T1
Depolama Politikaları
S5
T2
Koridor
Tasarımları
S3
S6
C
Raf Sistemleri ve
ekipmanların
belirlenmesi
S4
S5
Raf Sistemleri
ve Ekipmanlar
T3
Depolama
politikalarının
belirlenmesi
Koridor
tasarımlarının
yapılması
Taktik Düzey
Depolama alanı
hesabının yapılması
T1
T4
Detaylı Depo
Yerleşimi
Depolama yeri
hesabının yapılması
Toplam depo alanının
hesaplanması
Mal Kabul
Yerleştirme /
Depolama
Kapı ve rampa
sayılarının
belirlenmesi
Bölüm / raf
yayılımının
belirlenmesi
S5
S5
Depolama
Süreçleri
Detay
Tasarımı
T1
Sipâriş Toplama
D
O1
Operasyonel
Düzey
Toplama
faaliyetlerinin
belirlenmesi
S5
E
Çapraz Sevkiyat
Parti Oluşturma
Çapraz sevkiyat
sürecinin
tasarlanması
Parti oluşturma
yöntemlerinin
belirlenmesi
S5
S5
E
S4
Ayırma / Sınıflandırma
Ayırma /
Sınıflandırma
sürecinin
tasarlanması
Depolama, Rotalama,
Sıralama
Rotalama ve sıralama
sürecinin
tasarlanması
O1
Depolama
Süreçleri
Detay
Tasarımı
Operasyonel
Düzey
Parti büyüklüklerinin
belirlenmesi
S5
Katma Değerli
Hizmetler
Katma değerli
hizmetlere ilişkin
sürecin tasarlanması
Sevkiyat
S5
Sevkiyat sürecinin
tasarlanması
Süreç akışlarına göre
gerekli personel
sayısının belirlenmesi
D1
Değerlendirme ve
Uygulama
Ekipman, iş gücü
maliyet ve
bütçelerinin
hazırlanması
Depo tasarımının
değerlendirilmesi
Ekipman test
sistemlerin kurulumu
ve testi
Deponun inşası
DYS ve diğer
sistemlerin kurulumu
ve testi
Depo personelinin işe
alımı ve
oryantasyonu
Depo performans
yönetimi ve sürekli
gelişim
Deponun devreye
alınması
Değerlendirme
ve Uygulama
Son
DEPO TASARIM
HESAPLAMALARI
1. Kapı/Rampa sayısının belirlenmesi
2. Elleçleme ekipmanının ve depo içi koridorların yükseklik
ve genişliklerinin belirlenmesi
3. Depolama yeri sayısının belirlenmesi(sizing)
4. Depolama alanı en ve boyunun hesaplanarak depo içi
koridorların sayı ve uzunluklarının belirlenmesi
5. Sipariş hazırlama alanının (dock) belirlenmesi
6. Binanın en, boy ve yüksekliğinin hesaplanması
(dimensioning)
1. Kapı/Rampa Sayısının Belirlenmesi
n = ∑(( Di / Qi ) * ti ) / T
Kapı/Rampa sayısı en yoğun giriş ve çıkışın olduğu
döneme göre hesaplanır
n : Kapı/Rampa sayısı
Di : i tipi araç ile depoya gelen veya depodan çıkan
ürün miktarı (palet, koli, vd.)
ti : i tipi aracın manevra, yükleme veya boşaltma
süresi (kapı/rampa işgal süresi)
Qi : i tipi araç kapasitesi
T : Dönemde kullanılabilir yükleme boşaltma
süresi
KAPI/RAMPA SAYISI HESABI
ABC bir dağıtım şirketidir. Tuzla ‘da yeni bir
dağıtım merkezi açmayı düşünmektedir. En
yoğun gün ürün giriş çıkış miktarının toplam en
fazla 700 palet olacağı, giriş ve çıkışların aynı
tip araçlarla yapılacağı, araçlara bir seferde 33
palet yükleme veya boşaltma yapılabildiği,
araç gerek yükleme ve gerekse boşaltma
süresinin 45 dakika ve manevra dahil
kapı/rampa işgal süresinin 1 saat olduğu ve
günde 7,5 saat boyunca yükleme ve boşaltma
yapılacağını varsayarsak deponun kapı sayısı
ne olmalıdır?
KAPI SAYISI HESABI
n = (( D / Q ) * t) / T
= (( 700 / 33) * 1 ) / 7,5
= 2,82
Bu durumda yeni kurulacak
dağıtım
merkezinin
3
kapıya/rampaya ihtiyacı vardır.
2. ELLEÇLEME EKİPMANININ SEÇİMİ
Elleçleme Ekipmanları;
 Ürünlerin fiziksel özelliklerine
 Gelen ve giden ürünlerin trafiğine
(frekansına) ve ambalaj tipine
 Bütçe kısıtına
göre belirlenir.
Hidrolik Transpalet
Elektrikli Transpalet
2. ELLEÇLEME EKİPMANININ SEÇİMİ
Forklift : Manevra Genişliği : 3-4,5 m
Kaldırma Yüksekliği : 4-7 m
A: Ön tekerlek aks ekseni
B: Çatalın arka ucu
C: Yükün ağırlık merkezi
D: Çatalın ön ucu
Reach Truck : Manevra Genişliği : 2,7-3 m
Kaldırma Yüksekliği : 16 m
2. ELLEÇLEME EKİPMANININ SEÇİMİ
Turret Truck (Dar Koridor Forklifti) :
Manevra Genişliği : 2 m
Kaldırma Yüksekliği : 16 m
Otomatik Depolama Sistemleri (AS/RS):
Robot Kaldırma Yüksekliği : > 16 m
3. DEPOLAMA YERİ SAYISI HESABI
Depolama (raf veya istif) yeri hesabı için öncelikle ileriye yönelik
depolama
gereksinimi
projeksiyonlarının
belirlenmesi
gerekir.
Projeksiyonun en az 6 yılı içermesi gerekir. Depolama yeri hesabı
aşağıdaki şekilde yapılır:
n=(D*s)/d
n : Depolama yeri
D : Depodan dönemsel ürün geçiş miktarı
s : Stok gün sayısı
d : dönemsel gün sayısı
Örneğin 2015 yılında 70.000 tonluk ürünün depomuza girip çıkacağını,
stok gün sayısının 3, dönemsel gün sayısının 365 ve ortalama palet
ağırlığını 0,5 ton olarak öngörmüş olalım. Bu durumda depodan dönemsel
ürün geçiş miktarı 140.000 (= 70.000 / 0,5) palet olacak ve bu ürün için
2015 yılı depolama yeri gereksinimi
n = ( 140.000 * 3 ) / 365 = 1.150 palet olacaktır.
3. DEPOLAMA YERİ SAYISI HESABI
Genelde depolarda tek tip ürün bulunmaz. Bu durumda depolama yeri
hesabında iki farklı depolama politikasına dikkat etmek gerekir.
 Tahsisli Depolama Politikası (Dedicated Storage Policy)
Ürünler, önceden kendisi için belirlenmiş depolama yerlerine konur.
Gerekli depolama yeri büyüklüğü hesabı için önce her bir ürünün
dönemlere (örneğin: aylara) göre öngörülen en fazla depolama yeri
miktarları (alan gereksinimleri) belirlenir. Daha sonra depolama yeri
gereksinimini belirlemek için her bir ürünün söz konusu en fazla
depolama yeri gereksinmeleri toplanır.
md = ∑ makst Ij (t)
t = 1,………,k
; j = 1,…..,n
md : tahsisli depolama politikasında toplam depolama yeri gereksinimi
n : ürünler
t : dönem
k : dönem sayısı
Ij (t) : t döneminde j ürününün depolama yeri gereksinimi
max Ij (t): j ürünün için tüm dönemler boyunca en fazla depolama yeri
gereksinimi
3. DEPOLAMA YERİ SAYISI HESABI

Rasgele Depolama Politikası (Random storage policy)
Ürünlerin nereye yerleştirileceğine depo ve ürün (FIFO, vd.)
durumuna, olası giriş ve çıkış öngörülerine(çok hareket görenler, vd.)
göre dinamik olarak karar verilir. Dolayısıyla bir ürünün depolama yeri
büyüklüğü zaman içinde değişebilir.
mr = maxt ∑ Ij (t)
j=1,…..,n
mr : rasgele depolama politikasında depolama yeri gereksinimi
Ij (t) : t döneminde j ürününün depolama yeri gereksinimi
3. DEPOLAMA YERİ SAYISI HESABI
•Örnek: Bir şirket 5 ürün grubunun 2015 yılı satışlarına göre yeni
bir depo tasarlamak istemektedir. Bu ürün gruplarının 2015 yılının
aylarına göre depolama gereksinimi ton olarak aşağıdaki tabloda
verilmektedir. Aynı tabloda ayrıca ürün gruplarının ortalama palet
ağırlıkları (ton/palet) ve stok gün sayıları da verilmiştir.
Ürün Palet Stok
Grubu Ağırlığı Gün
Sayısı
A
1,5
5
B
0,5
4
C
1
10
D
2
15
E
0,25
12
1
2
3
4
500
600
200
75
220
600
500
160
60
120
700
400
120
65
100
650
560
160
30
130
AYLAR (ton)
5
6
7
8
500
600
100
100
250
40
800
200
220
240
400
900
160
300
320
200
850
120
250
240
9
10
11
12
150
900
100
350
310
100
700
80
380
360
150
650
20
400
380
80
700
0
450
340
3. DEPOLAMA YERİ SAYISI HESABI
1)Stok Politikasına göre gerekli palet yeri sayısını
2)Tesadüfi Stok Politikasına göre gerekli palet yeri
sayısını bulunuz
Ürün
Grubu
A
B
C
D
E
Toplam
1
56
160
67
19
352
653
2
67
133
53
15
192
460
3
78
107
40
16
160
401
4
72
149
53
8
208
490
AYLAR (palet)
5
6
7
8
56 4 44 22
160 213 240 227
33 67 53 40
25 55 75 63
400 384 512 384
674 723 925 735
9
17
240
33
88
496
874
10
11
187
27
95
576
895
11
17
173
7
100
608
905
12
9
187
0
113
544
852
En
Büyük
78
240
67
113
608
1105
925
Tahsisli Tesadüfi
Tahsisli Palet Yeri Sayısı = 78 + 240 + 67 + 113 + 608 = 1.105
Tesadüfi Palet Yeri Sayısı (Ay Toplamlarının En Büyüğü): 925
4. DEPOLAMA ALANI EN BOY HESABI
ÖRNEK DEPO PLANI-1
4. DEPOLAMA ALANI EN BOY HESABI
(PLAN-1)
Depo yüksekliği ve koridor genişlikleri elleçleme
ekipmanına göre belirlenir. Depo yüksekliğinde
arsa imar durumu da dikkate alınır.
Eni ve boyu belirlemek için gerekli olan bazı
notasyonlar:
 m: Gerekli olan stok pozisyonu
 αy: Stok pozisyonunun y-eksenindeki uzunluğu
 αx: Stok pozisyonunun x-eksenindeki uzunluğu
 wx: Ara koridorun x-eksenindeki genişliği
 wy: Ana koridorun y-eksenindeki genişliği
 nz: z-eksenindeki stok pozisyonu
 nx: x-eksenindeki stok pozisyonu
 ny: y-eksenindeki stok pozisyonu
 v: Toplayıcının(Forklift, Reach Truck, İşçi, vd.) hızı
4. DEPOLAMA ALANI EN BOY HESABI
(PLAN-1)
• Deponun Lx uzunluğunu belirlemek için aşağıdaki
formül kullanılır.
• Deponun Ly uzunluğunu belirlemek için ise;
• Bazı varsayımlar
– Her seferde 1 birim stok yerleştirilir veya alınır.
– Her koridora aynı olasılıkla ulaşılır.
4. DEPOLAMA ALANI EN BOY HESABI
(PLAN-1)
• Toplayıcının ortalama mesafesi:
• Bizim amacımız toplayıcının ortalama mesafesini
enazlamaktır.
– Minimize
– Subject to:
4. DEPOLAMA ALANI EN BOY HESABI
(PLAN-1)
• Karar değişkenini azaltmak için nx yerine
aşağıdaki şekilde yazılırsa;
• Toplayıcının mesafesi enazlamak için nx yerine
yukarıda ki formül konulursa; amaç fonsiyonu
iki değişkenli hale dönüşür. Yeni formüle göre
bizim karar değişkenimiz x ve y-eksenleri
boyunca kaç stok pozisyonu olacağını
belirlemektir.
4. DEPOLAMA ALANI EN BOY HESABI
(PLAN-1)
• Amaç fonksiyonumuz konveks yapıdadır. Eğer
mesafeyi türevini alıp sıfıra eşitlerse y-ekseni
boyunca gerekli olan stok pozisyonu bulunur.
4. DEPOLAMA ALANI EN BOY HESABI
(PLAN-1)
• Aynı şekilde aşağıdaki formülü bu sefer ny
değişkeni yokedersek,
• Ve nx göre türevini alırsak, x-ekseni boyunca
gerekli olan stok pozisyonunu belirlemiş oluruz.
4. DEPOLAMA ALANI EN ve BOYUNUN
BELİRLENMESİ (PLAN-1)
Örnek : m = 1.105 palet
Palet eni = 0,8 m
Raf eni (αy) = 0,9 m
Palet boyu = 1,2 m
Raf boyu (αx) = 1,2 m
Ana Koridor (wy) = 5 m
Ara Koridor (wx) = 3 m
Palet Yeri Sayısı (nz) = 7
Çözüm :
Palet Yeri Sayısı (nx) = 11
Palet Yeri Sayısı (ny)= 16
Toplam Palet Yeri Sayısı = 16 * 11 * 7 = 1.232
Depo Eni (Lx) = 29,7 m
Depo Boyu (Ly) = 19,4 m
Depo Alanı = 576 m2
4. DEPOLAMA ALANI EN BOY HESABI
ÖRNEK DEPO PLANI-2
αx
αy
wx
wy
4. DEPOLAMA ALANI EN BOY HESABI
(PLAN-2)
Deponun Lx uzunluğunu belirlemek için aşağıdaki
formül kullanılır.
Deponun Ly uzunluğunu belirlemek için ise;
Toplayıcı için varsayımlar;
 Her seferde 1 birim stok(palet, vd.) yerleştirilir veya
alınır.
 Her depolama yerine aynı olasılıkla gidilir.
4. DEPOLAMA ALANI EN BOY HESABI
(PLAN-2)
Toplayıcının ortalama mesafesi: Toplayıcı her toplama
iş emrinde ana ve ara koridor boyunun yarısı kadar
hem gidiş hem de dönüş olarak mesafe kateder.
Bizim amacımız toplayıcının ortalama mesafesini
enazlamaktır.
 Minimize
 Subject to
4. DEPOLAMA ALANI EN BOY HESABI
(PLAN-2)
Karar değişkenini azaltmak için nx yerine
aşağıdaki şekilde yazılırsa;
Toplayıcının mesafesi enazlamak için nx yerine
yukarıda ki formül konulursa;
4. DEPOLAMA ALANI EN BOY HESABI
(PLAN-2)
Yeni formüle göre bizim karar değişkenimiz yekseni boyunca kaç stok pozisyonu olacağını
belirlemektir.
Amaç fonksiyonumuz konveks yapıdadır. Eğer
mesafeyi türevini alıp sıfıra eşitlerse y-ekseni
boyunca gerekli olan stok pozisyonu bulunur.
4. DEPOLAMA ALANI EN BOY HESABI
(PLAN-2)
Aynı şekilde aşağıdaki formülü bu sefer ny
değişkeni yokedersek,
Ve nx göre türevini alırsak, x-ekseni boyunca
gerekli olan stok pozisyonunu belirlemiş oluruz.
4. DEPOLAMA ALANI EN ve BOYUNUN
BELİRLENMESİ (PLAN-2)
Örnek : m = 1.105 palet
Palet eni = 0,8 m
Raf eni (αy) = 0,9 m
Palet boyu = 1,2 m
Raf boyu (αx) = 1,2 m
Ana Koridor (wy) = 5 m
Ara Koridor (wx) = 3 m
Palet Yeri Sayısı (nz) = 7
Çözüm :
Palet Yeri Sayısı (nx) = 6
Palet Yeri Sayısı (ny)= 31
Toplam Palet Yeri Sayısı = 6 * 31 * 7 = 1.302
Depo Boyu (Ly) = 32,9 m
Depo Eni (Lx) = 16,2 m
Depo Alanı = 533 m2
4. PLAN-1 ve PLAN-2 KARŞILAŞTIRMASI
PLAN-1:
Palet Yeri Sayısı (ny)= 16
Palet Yeri Sayısı (nx) = 11
Toplam Palet Yeri Sayısı = 16 * 11 * 7 = 1.232
Depo Eni (Lx) = 19,4 m
Depo Boyu (Ly) = 29,7 m
Depo Alanı = 576 m2
PLAN-2:
Çözüm :
Palet Yeri Sayısı (nx) = 6
Palet Yeri Sayısı (ny)= 31
Toplam Palet Yeri Sayısı = 6 * 31 * 7 = 1.302
Depo Boyu (Lx) = 16,2 m
Depo Eni (Ly) = 32,9 m
Depo Alanı = 533 m2
5. SİPARİŞ HAZIRLAMA ALANININ
BELİRLENMESİ
Sipariş hazırlama alanının eni genelde bir
yarı-römork boyu (13-14 m) kadar alınır.
Bunun nedeni yarı-römorktan boşaltılacak
veya yarı-römorka yüklenecek yükün önce
bu alanda hazırlanmasıdır. Bir yarı-römork
boyu 13,6 m’dir.
5. SİPARİŞ HAZIRLMA ve DEPO
ALANININ BELİRLENMESİ
Plan-1’de alanın boyu 29,7 m (Lx) olduğuna
ve sipariş hazırlama alanı eni 13,5 m
alındığında sipariş hazırlama alanı = 13,5
* 29,7 = 401 m2, depo eni = 19,4 (Ly) + 13,5
= 32,9 m, tüm depo alanı= 29,7 * 32,9 =
977 m2 olacaktır. Plan-2’de alanın boyu
32,9 m (Ly) olduğuna ve sipariş hazırlama
alanı eni 13,5 m alındığında sipariş
hazırlama alanı = 13,5 * 32,9 = 444 m2,
depo eni = 16,2 (Lx) + 13,5 = 29,7 m, tüm
depo alanı= 29,7 * 32,9 = 977 m2 olacaktır.
6. ALIŞTIRMA (PLAN-3)
Aşağıdaki Depo Planı için Lx, Ly, nx ve ny formülerini çıkarınız
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
922 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content