close

Enter

Log in using OpenID

Arap atçılığı denince akla gelen haralarımızdan biri olan

embedDownload
Sultansuyu’nda
değişim ve
modernizasyon
rüzgarları
Arap atçılığı denince akla gelen haralarımızdan biri
olan, Malatya iline bağlı Sultansuyu Tarım İşletmesi’nin
bilinen tarihiyle bugünkü arazisi ilk defa 1849 yılında
bedelsiz olarak işletilmek üzere özel şahıslara verilirken 1865 yılında bütün arazisi askeri amaçla teşkil
edilen Remont kıtaatı idaresine devredilmiştir.
1865 yılından 29 Temmuz 1928 tarih ve 6943 sayılı yüksek vekiller heyeti kararı ile o günkü adı olan
Sultansuyu Harası kurulmuş oldu.
1984 yılına kadar Sultansuyu Harası olarak anılan
işletme, bu tarihte o günkü adıyla Tarım Bakanlığı,
şimdiki adıyla Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı
bünyesinde gerçekleştirdiği Re Organizasyon sonucunda 233 sayılı kanun hükmündeki kararname ile
hara, devlet üretme çiftlikleri ve inekhanelerin birleştirilmesi ile oluşan Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü
(TİGEM) bünyesine alınarak Sultansuyu Tarım
İşletmesi Müdürlüğü adını almıştır.
Sultansuyu Tarım İşletmesi mükemmel evsafta
Arap atları yetiştirmekle tanınmıştır. Irak’tan 1932 yılında getirilen ll SEKLAVİ isimli aygır, Türkiye haralarında kullanılan safkan Arap atlarının vücut güzelliğinin en üst seviyeye çıkmasında belli başlı babalardan
olması nedeniyle BABA SEKLAVİ unvanını almıştır.
Bugüne kadar yetiştirdiği DUMANALİ, ARAPALİ,
KARSAVURAN, EYVAH, ALAZ, HASTAY, DEVİRHAN,
ERSOYLU,
SAVATLI,
DEMİRKIR,
BÜKENTAY,
BİRADER, BAMKA 3, HABERBATUR, AĞAKARACA,
BALIK, ZENGİNOĞLU, VEZİROĞLU, TAMERİNOĞLU
ve TAMERHAN ile haklı bir ün sahibi olurken Türk atçılık ve yarışçılık camiasına kattığı renk ile yarışçılık
tarihindeki yerini takdirle almıştır.
Atın tarihteki iş gücü ve ulaşımda kullanılması gerçeğinin giderek azalması, toplumun sosyal ihtiyaçlarının değişmesi, ülkemizde hipodromlarda düzenli
safkan Arap atı yarışları yapılması, atçılığımızın ge-
??
H
A
B
E
R
L
E
R
lişmesi, modernizasyonu ve bugünkü halini
almasında önemli rol oynamıştır.
Şampiyon safkanların üretildiği bir yer
olan Sultansuyu Tarım İşletmesi özellikle yakın geçmişte, arzu edilen ve önceki
dönem şampiyonları hatırlatan başarılarının yeniden elde edilememesi üzerine,
bünyesinde bence çok doğru bir yapılanma içine girerek özellikle Karacabey Tarım
İşletmesi’ndeki şampiyon jenerasyonları Arap
atçılığına kazandırması sebebiyle atçılık üzerine
doktorasını tamamlamış olan ve çok kısa bir süre
önce Sultansuyu Tarım İşletmesi Müdürlüğü görevine atanan Murat Durmaz’a sizler adına bilinmeyenleri
sorduk. Röportajımız esnasında tesadüfen sıfat tevzi
için gelen ve işletmede karşılaştığımız TİGEM Atçılık
Daire Başkanı Mustafa Kasman, At Sağlığı Soy Kütüğü
Şube Müdürü Dr. Nadi Çolakoğlu ile de bakın neler
konuştuk.
Ercan Fırtına : Sayın müdürüm öncelikle
yeni vazifeniz hayırlara vesile olsun derken
kısaca Murat Durmaz’ın özgeçmişini anlatır
mısınız?
Murat Durmaz : Artvin, Yusufeli doğumluyum. İlk, orta ve liseyi Yusufeli’nde
okudum. Uludağ Üniversitesi Veteriner
Fakültesi mezunuyum. 2000 yılında TİGEM’e bağlı Karacabey Tarım
İşletmesinde veteriner hekim olarak işe
başladım. Aynı işletmede 2013 yılına kadar
sırasıyla veteriner hekim, atçılık şube şefi ve
işletme müdür yardımcısı olarak çalıştım. 2013 Eylül
ayından itibaren Sultansuyu Tarım İşletmesinde işletme müdürü olarak çalışmaktayım. Evliyim. İki kızım
var
Ercan Fırtına : O eski bildik, heyecanla takip ettiğimiz Sultansuyu yetiştirmesi şampiyon tayları göremiyoruz. Siz bunu neye bağlıyorsunuz? Karacabey,
Anadolu Tarım İşletmesi tayları neden ön planda
görülüyorlar?
Murat Durmaz : Biz üç işletme öncelikle kendimizi değil TİGEM’i temsil etmekteyiz. İşletmelerin bireysel başarısından
çok TİGEM’in başarısı önemlidir. Ayrıca
üç işletmenin başarısı bir bayrak yarışıdır. Bence şu an Anadolu ve Karacabey
farkı açmış olabilir ama bu böyle süreceği anlamına gelmez. Ayrıca Sultansuyu
son dönemde oldukça başarılı taylar yetiştirmiştir. KASTAL, FOBİ, KIRMANŞAH, USTA,
YOLBULAN, YOLALAN, YEDİ KARANFİL gibi.
Sultansuyu konum ve hava kalitesi olarak yarış atı
yetiştirmeye oldukça uygun bir işletmedir. Çok kısa
sürede bunun meyvelerini alacağımıza inanıyorum.
İşletmemizin en değerli aygırlarından ÖZGÜNHAN’ın
koşan 22 yavrusunun 20’si yarış kazanmıştır ve bu
istatistik başka herhangi bir aygırda bulunmamaktadır. (TJK aygır istatistiklerine bakınız) Sultansuyu tabii
ki bulunduğu yerden çok daha iyisini hak ediyor ve
inşallah en kısa sürede hak ettiği yere gelecektir.
Ercan Fırtına : Sultansuyu Harası genel
itibari ile gerek aygır gerekse damızlık kısrak olarak takviye kan değişikliğine gidecek mi? Görevinize başladığınız günden
itibaren işletmenin genel değişimi veya
Re Organizasyonu adına genel olarak
çalışmalarınız var mı, çalışmalarınız varsa
neler yaptınız? Ayrıca işletmenin su sorunu var mı?
Murat Durmaz : Sultansuyu tim de 2013
yılında aygır ve kısrak kadrosunu takviye etmek
amacıyla Sayın Genel Müdürümüz Mehmet Halis
Bilden’in destekleriyle TİGEM’in kendi bütçesinden
olmak üzere aygır ve kısrak alımı yaptık.
Satın aldığımız aygırlardan en değerlisi olanı (satın
alma fiyatı 700.000 TL) Türkiye’nin son yıllardaki en
başarılı yarış atlarından biri olan 7 Grup 1 koşu galibi
ONURKAAN’ı ve yine seklavi sülalesinden ÖZDURAN
ile ALKURUŞ sülalesinden ALPYÜREK isimli aygırlarımızı işletmemizin aygır kadrosuna kattık. Kısrak kad-
Y A R I Ş D Ü NY A S I
romuzu güçlendirmek amacıyla Karacabey
Tarım İşletmesinden 8, Anadolu Tarım
İşletmesinden 4 kısrak ve kısrak adayı tayımız işlememize tahsis edildi. Gelen taylar arasında BABA MEVLÜT, ONURKAAN,
GÜNDENİZ, KARAESER, ESKİŞEHİRLİ
gibi atlarla tam kardeş ya da anne kardeş
olanlar var. Ayrıca yine TİGEM tarihinde ilk
kez yarış sahasında başarı göstermiş olan
atları damızlık olarak satın aldık. Alınan bu
kısraklar arasından KAMURAN, SERENAYCAN,
NEDİMEM, YAZBAHAR, CİBEK, NURSEVİL, NİLAYSU
isimli kısraklar işletmemiz ana kadrosuna katıldılar.
Bu şekilde takviyelerimiz devam edecektir. İşletmemiz
son yıllarda TİGEM de Genel Müdürümüz Mehmet
Halis Bilden döneminde başlayan büyük değişim ve
gelişmelerden sonra oldukça modern bir tarım işletmesine dönüştü. İşletmemizde bu dönüşüm devam
edecek. Sayın genel müdürümüzün talimatlarıyla işletmemizde yapılan cazibe sulama dediğimiz eski
sulama teknikleri terk edilerek dünyanın en
modern sulama sistemi olan 23 adet center
pivot sulama sistemi kurulmuştur. Bu center pivotlarla 6344 dekar alanının sulaması yapılacak. Yıl sonuna kadar yapılan
sulama yatırımlarıyla yaklaşık 6000 dekar
alanın yağmurlama sulama sistemiyle
sulaması gerçekleştirilecek. İşletmemizin
650 dekarlık kayısı tesislerinin tamamı en
modern minispring sulama sistemiyle sulaması sağlanacak. İşletmemizin tarım dışı
alanlarından merkez arazisindeki yaklaşık 400
dönümlük arazinin ıslahı yapılarak bu arazinin tamamına atçılık için yonca ekimi yapılmıştır. Yine yıl
sonuna kadar işletmemizin dizel motopomplarının
tamamının daha ucuz ve verimli olan elektromotopomplara çevrilmesi planlanmaktadır. Bu yatırımların
tamamlanmasıyla birlikte işletmemizde nadas sistemi
terk edilip arazimizden iki yılda bir ürün yerine yılda
bir veya iki ürün alınması sağlanacaktır. İşletmemizin
yeşil alanları dört kat artırılarak 12 dönümden 40
dönüme çıkmıştır.
Atçılıkla ilgili olarak geldiğimizde işletmemizin meralarının tamamına yakını cazibe
sulamayla sulanıyordu. Merada cazibe sulama için açılan kanallar atlarımızda bazı
ayak problemlerine yol açıyordu. Sayın
genel müdürümüzün de desteğiyle 2014
yılından itibaren tüm atçılık meralarında
cazibe sulama terk edilip yerine yağmurlama sulamaya geçilmiştir. Meralarımızın tümünün toprak analizi yapılarak eksik olduğu
tespit edilen izmineraller (mağnezyum, fosfor,
çinko ve mangan) için ekstra gübreleme yapılmaktadır. Yine bir ve iki yaşlı taylarımızın tamamının izminareller yönünden analizi yapılarak yem rasyonumuza
gerekli ilaveler yapılmıştır. Ayrıca atlarımızın mera çıkışlarında bazı düzenlemeler yapılarak atların merada
kalma zamanları artırılmıştır. İki adet kantar alınarak
atlarımızda kilo takibine başlanmış olup taylarımızın
yem kullanımı ile ilgili düzenlemeler de yapılmıştır.
Taylarımızın tırnak kesimi ve nalbant hizmetleri
için mevcut iki nalbantımıza ek olarak Adana
Yeşiloba Hipodromu’nun tecrübeli nalbantlarından Ali Rıza Ünlü ile birlikte tüm sürümüzün iki kez bakımı sağlandı. Atlarımızın
kışlık padokları yeniden düzenlenip drenajları yenilenmiştir. Tavlalarımızın tamamına yem hazırlama üniteleri kurulup yemin en modern şekilde hazırlanması sağlanarak özellikle yemden kaynaklanan hastalıkların önüne geçilmiştir. Meralarımızda
2100 metre padoklama yapılarak hem mera
kullanımı hem de mera kapasitesi artırılmıştır.
İşletmemiz eskiden su fakiri bir işletme iken 2013
yılında açılan 44 adet su kuyusu ile bir anda yüzde
sekseni sulanabilen bir işletme haline gelmiştir. Bu
açılan kuyulara ilaveten işletmemizin merkez arazisindeki kaynak suları toplanarak hem bu suların atçılık
meralarımızı bozması önlenmiş ve bu sular iki adet
1500 tonluk sulama havuzlarında toplanarak sulama
amaçlı kullanımı sağlanmıştır.
Ercan Fırtına : Murat bey; birde ülke tarımı adına
son günlerde basına düşen haberler çerçevesinde,
iklim olarak kayısı bahçelerinin bulunduğu bu bölgede
küresel ısınmadan mütevellit değişen hava şartlarının
olumsuz etkilediğini okuduğumuz kayısı üretimi hakkında neler söylemek istersiniz?
Murat Durmaz : Sayın Fırtına Malatya ve işletmemiz bu yıl çok kurak bir sene geçirmektedir.Hem
sonbaharda iki ayımızın (Ekim-Kasım) hemde ilkbaharda Nisan Mayıs aylarında yağış olmaması nedeniyle verimlerimiz oldukça düşmüştür.Ayrıca 29-30 ve 31
mart gecelerinde malatya ve çevre illerinde yaşanan
don olayından sonra işletmemizin ve Malatya’nın kayısılarında % 100’e yakın don zararı oluşmuştur.Sayın
Bakanımımız ve Genel müdürümüz Malatyayı ve işletmemizi ziyaret ederek incelemelerde bulunmuştur.
Ercan Fırtına : Sizin geçmişteki başarılı çalışmalarınızı bizzat yakından takip eden bir basın mensubu
olarak Sultansuyu Tarım İşletmesi adına değişim ve
modernizasyon rüzgarlarının eseceğine, gelecekte
eski şampiyonları yakalayacağımıza kuşku duymuyorum. Sultansuyu Tarım İşletmesi yetiştirmesi tayların
satışları sırasında sizce atçılarımız nelere dikkat etmelidirler? Açıklamalarınız için teşekkür ederiz.
Murat Durmaz : Sayın Fırtına, güzel dilekleriniz
için ve bizi unutmayıp buralara kadar geldiğiniz için
ben teşekkür ederim. Atçılarımıza alacakları tayı satıştan önce mutlaka tüm özellikleriyle özellikle sağlık
ve pedigri yönünden incelemelerini tavsiye ederim.
Anlık kararlar yerine düşünülerek alınan tayların daha
faydalı olacağını düşünüyorum.
Ercan Fırtına : Sıfat tevzi için Malatya Sultansuyu
Tarım İşletmesine gelen Gıda Tarım ve Hayvancılık
Bakanlığı Tarım İşletmeleri (TİGEM) Atçılık Daire
Başkanı Mustafa Kasman’ı kısaca tanıyacak olursak Mustafa Kasman’ın özgeçmişini anlatır mısınız?
TİGEM’in atçılık faaliyetleri ve gelecek planları olmak
üzere Türkiye’de atçılığın geleceği ile ilgili bilgi verir
misiniz?
Mustafa Kasman: 14.08.1949 Siverek-Şanlıurfa
doğumlu, 1977 Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi
Zootekni bölümü mezunuyum. TİGEM’de 3 ayrı işletmede müdürlük, tarım işletmeleri genel müdürlüğünde şube müdürlüğü, tarımsal eğitim daire başkanlığı, destek hizmetler daire başkanlığı, 2011yılından itibaren atanmış olduğum ve halen atçılık daire
başkanlığı görevini yapmaktayım. Tarım İşletmeleri
Genel Müdürlüğünün 3 işletmesinde atçılık faaliyeti
yapılmaktadır. (Anadolu, Karacabey ve Sultansuyu)
İşletmelerimizde ortalama 350 ana kadro ve toplam
1200 baş safkan Arap atı ile atçılık gerçekleşmektedir.
Yılda ortalama 250- 260 baş birli ve ikili (erkek ve
dişi) tay satılmaktadır. Atçılıkta TİGEM’in amacı daha
evvelki yıllarda olduğu gibi bugün de safkan Arap atçılığının lokomotifi olmak, Avrupa ve dünya çapında
elit safkan Türk Arap atı yetiştirmektir.
Ercan Fırtına : At Sağlığı Soy Kütüğü Şube Müdürü
Dr. Nadi Çolakoğlu kısaca kendinizden bahseder misiniz? Röportajımızda sıkça kullandığımız sıfat tevzi ile
ilgili bizleri aydınlatır mısınız?
Nadi Çolakoğlu: Halen at sağlığı ve soy kütüğü
şube müdürüyüm. 01.08.1961 Bor-Niğde doğumlu,
1984 Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi mezunuyum. Aynı üniversitenin Zootekni Ana Bilim Dalında
doktora yaptım. İşletmelerde, genel müdürlükte 28 yıl
görev aldım. Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğünde 7
yıldır şube müdürü olarak görev yapmaktayım.
Atlarda sıfat tevzi: Her yıl bir sonraki yıl alınması
planlanan taylar için o yıl doğan tayı ve daha evvelki
yıllarda kısrağa verilen aygırlar ile o aygırlardan doğan tayların yarış performansına fizyolojik yapısına
(kafa, kol, sağrı, ayaklar, don’lar , tırnak yapısı vs.)
ve kısrak ile aygırın familyalarına bakılarak daha sonraki yıl hangi kısrağa hangi aygırın verileceğine karar
verilmesidir.
Ercan Fırtına : Bu keyifli sohbeti tamamlamadan
önce evvela son dönemlerde başarılı çalışmaları ile
atçılığımıza renk katan, istikbal adına ciddi projelere
yön veren, özellikle Arap atçılığının dünya Arap atçılığı sevdalıları noktasında önemli hizmetleri ile dikkatleri çeken, TİGEM Genel Müdürü Mehmet Halis
Bilden başta olmak üzere Gıda Tarım ve Hayvancılık
Bakanlığı Tarım İşletmeleri (TİGEM) Atçılık Daire
Başkanı Mustafa Kasman’a, Atçılık Soy Kütüğü Şube
Müdürü Dr. Nadi Çolakoğlu’na, İşletme Müdürü Murat
Korkmaz’a, tüm Sultansuyu Tarım İşletmesi personeline, merhametli kalbi ile Yaşar Ersin’e (Yaşar amca) ve
Sultansuyu Tarım İşletmesi Atçılık Şube Şefi Veteriner
Hekim Abdullah Güler’e Yarış Dünyası Dergisi adına
şahsıma göstermiş oldukları misafirperverlik ve dostluk adına teşekkür ediyorum.
● YA R I Ş D Ü N YA S I D E R G İ S İ ’ N İ N 1 7 H A Z İ R A N 2 0 1 4 TA R İ H İ N D E Ç I K A N 1 0 5 7 . S AY I S I N D A YAY I N L A N M I Ş T I R
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
5 374 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content