close

Enter

Log in using OpenID

ankara barosu başkanlığı

embedDownload
ANKARA BAROSU BAŞKANLIĞI
DANIŞTAY BAŞKANLIĞI'NA
04.11.2014
Yürütmenin Durdurulması İstemli
İptal Davası
DAVACI
: ANKARA BAROSU BAŞKANLIĞI
Adliye Sarayı B Blok 5. Kat 06251 Sıhhiye/ANKARA
VEKİLİ
: Av. Mehtap CEVİZCİ-Av. Sinem DOĞAN
Ihlamur Sok. No:l Kat:3 Kızılay/ANKARA
DAVALI
: İÇİŞLERİ BAKANLIĞI- ANKARA
KARAMAN VALİLİĞİ-KARAMAN
TEBLİĞ TARİHİ
: 01.11.2014 tarihinde haricen öğrenilmiştir.
K O N U
: Karaman Valiliği'nin 10515 sayılı ve 29.10.2014 tarihli talebi
üzerine tesis edilen 23635644.530 sayılı, 81 il valiliğine 29.10.2014 tarihinde faks ile iletilen İçişleri
Bakanlığı kararının iptali ve dava sonuna kadar yürütmesinin durdurulması istemini içerir iptal
davasıdır.
AÇIKLAMALAR
:
28.10.2014 tarihinde Karaman İli Ermenek ilçesinde bir maden ocağını su basması sonucu meydana
gelen göçüğün, 18 işçinin maden ocağında mahsur kalmasına neden olduğu maden kazası üzerine,
Ankara Barosu Başkan Yardımcısı Avukat Seçkin Arıkan ve Baro Saymanı Avukat Mahmut Karatekin,
Ermenek ilçesine giderken Konya ili Kulu ilçesi girişi Akpet tesisleri karşısında İstanbul'dan
Ermenek'e giden 18 kişilik bir grubun Emniyet güçleri tarafından durdurulduğunu ve gidişlerine
müsaade edilmediğini tespit etmişler ve yaptıkları görüşmede gerekçesinin Karaman Valiliği'nin 10515
Ankara Barosu Hukuk Müşavirliği Ihlamur Sk. N o : l Kat:3 Kızılay/ANKARA Tel : (0312) 416 72 13
Fax : (0312) 418 72 40
http: / /www.ankarabarosu.orq.tr/ . e-mail: ankarabarosu(3)ankarabarosu.orq.tr
ANKARA BAROSU BAŞKANLIĞI
sayılı ve 29.10.2014 tarihli talebi üzerine tesis edilen 23635644.530 sayılı İçişleri Bakanlığı emri
olduğunu öğrenmişlerdir.
İçişleri Bakanlığı tarafından tesis edilen ve 81 il valiliğine gizli kodlu faks emri ile gönderilen emir,
Karaman'a gitmesi muhtemel kişi ve gruplara, bulundukları noktada engel olunmasına yönelik ve
hukuka aykırı bir işlem olduğundan, öncelikle yürütmesinin durdurulmasına ve iptaline karar verilmesi
için iş bu davanın açılması zorunlu olmuştur. Şöyle ki;
EHLİYET YÖNÜNDEN
:
Barolar hukukun üstünlüğünü koruma yetkisi ile donatılmış meslek kuruluşlarıdır. Bu itibarla diğer
meslek kuruluşlarından çok farklı misyonları ve görevleri bulunmaktadır.
Bu yetki Barolara 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ile açıkça tanınmıştır. Kanunun "Baroların Kuruluş ve
Nitelikleri" başlığı altında düzenlenen 76. maddesinde; Baroların görevinin, meslek mensupları
arasında dürüstlük ve meslek düzenini korumakla birlikte, insan haklarını, hukukun üstünlüğünü
korumak ve sağlamak olduğu açık şekilde düzenlenmektedir.
1136 sayılı Avukatlık Yasası'nın 76. Maddesinde, hukukun üstünlüğünü, insan haklarını savunmak
ve korumak Baroların amaçları arasında sayılmış, 95/2-21. Maddesinde ise hukukun üstünlüğünü ve
insan haklarını savunmak, korumak ve bu kavramlara işlerlik kazandırmak Baro Yönetim
Kurulları'nın görevleri arasında sayılmıştır.
Avukatlık Kanunu'nun 76. Maddesinde de açıkça ifade edildiği gibi Barolar, kendi özel Kanununu
ile
meslek
kuruluşu
olmanın
ötesinde
hukukun
üstünlüğünü
korumakla
görevlendirilmiş kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşlarıdır;
"Baroların mesleki bir örgütü olmanın ötesinde, hukukun üstünlüğünü ve insan
haklarını savunmak ve korumak gibi bir işlev yüklenmesi nedeniyle diğer meslek
örgütlerinden farklı bir konumda olduğu açıktır. " (DİDDGK 2003/417 E. 2005/234 K.
sayılı kararı)
Avukatlık Kanunu'nun, 4667 sayılı Yasa ile değişik 95. Maddesinin 21. Fıkrasında da
"hukukun üstünlüğünü ve insan haklarını savunmak, korumak ve bu kavramlara işlerlik
kazandırmak " Baro Yönetim Kurullarına verilen görevlerdendir.
Ankara Barosu Hukuk Müşavirliği Ihlamur Sk. N o : l Kat:3 Kızılay/ANKARA Tel : (0312) 416 72 13
Fax : (0312) 418 72 40
http: / /www.ankarabarosu.orq.tr/
.
e-mail: ankarabarosu(3)ankarabarosu.orq.tr
ANKARA BAROSU BAŞKANLIĞI
Baromuz açtığı bu davayla, idari işlemin etkin ve yaygın bir biçimde hukuka uygunluk
denetiminin sağlanması, Anayasal ilkelere uygunluğunun tartışılması amacıyla idari yargıyı
harekete geçirmekte, dolayısıyla, hukukun üstünlüğüne işlerlik kazandırmaktadır.
Dava konusu işlem, en başta Anayasal ve temel bir hak olan seyahat özgürlüğünün kısıtlanmasına
neden olduğundan, yukarıda anılan yasal düzenlemeler uyarınca hukukun üstünlüğü ile kamu
yararını koruma görev ve yükümlülüğünü taşıyan bir meslek kuruluşu olan müvekkil Kurum Ankara
Barosu Başkanlığı'nca iş bu davanın açılması zorunluluğu doğmuştur.
ESAS YÖNÜNDEN
:
28.10.2014 tarihinde Karaman'ın Ermenek ilçesinde bulunan bir kömür ocağında madeni su basması
sonucu 18 işçinin mahsur kaldığı kaza nedeniyle yardım etmek için Ermenek'e gitmek üzere yola çıkan
kişi ve gruplar, bu konuda İçişleri Bakanlığı emri bulunduğu gerekçesi ile uygulama yapan illerde
durdurularak alıkonulmuş ve Karaman il sınırları içerisine ulaşımları engellenmiştir.
İÇİŞLERİ BAKANLIĞI EMRİ ANAYASA'NIN 13 ve 23. MADDELERİNE AYKIRIDIR
Bakanlık emri olarak adlandırılan bu işlem, Anayasamızın 23. Maddesinde yer alan seyahat hürriyetine
açıkça aykırıdır. Seyahat hürriyeti, Anayasa'da açıkça ifade edildiği üzere; "...suç soruşturma
kovuşturması sebebiyle ve suç işlenmesini önlemek amaçlarıyla kanunla
sınırlanabilir."
Anayasa hükmü şöyledir:
1982 ANAYASASI
"Madde 23 - Herkes, yerleşme ve seyahat hürriyetine sahiptir. Yerleşme hürriyeti, suç işlenmesini
önlemek, sosyal ve ekonomik gelişmeyi sağlamak, sağlıklı ve düzenli kentleşmeyi gerçekleştirmek
ve kamu mallarını korumak;
Seyahat hürriyeti, suç soruşturma ve kovuşturması sebebiyle ve suç işlenmesini önlemek;
Amaçlarıyla kanunla sınırlanabilir.
Vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyeti, ancak suç soruşturması veya kovuşturması sebebiyle
hâkim kararına bağlı olarak sınırlanabilir. Vatandaş sınır dışı edilemez ve yurda girme
hakkından yoksun bırakılamaz."
Görüldüğü üzere seyahat hürriyeti, ancak suç soruşturma ve kovuşturması sebebiyle suç işlenmesini
önlemek amaçlarıyla ve sadece kanunla sınırlanabilir. Somut olayda, Anayasa'mn 23. Maddesine
aykırı olarak kanuni bir düzenleme ile değil, valilik talebi ve İçişleri Bakanlığı kararı ile tesis edilen
dava konusu işlem açıkça hukuka aykırıdır.
Ankara Barosu Hukuk Müşavirliği Ihlamur Sk. N o : l Kat:3 Kızılay/ANKARA Tel : (0312) 416 72 13
Fax : (0312) 418 72 40
http: / /www.ankarabarosu.orq.tr/ . e-mail: ankarabarosu(3)ankarabarosu.orq.tr
ve
ANKARA BAROSU BAŞKANLIĞI
Anayasa'nın 13. Maddesi uyarınca "temel hak ve hürriyetler, ÖZLERİNE DOKUNULMAKSIZIN
yalnızca Anayasa'nın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ANCAK KANUNLA
sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasa'nın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve laik
Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkelerine" aykırı olamaz.
Anayasa'nın 13. Maddesinin gerekçesinde "demokratik toplum düzeninin gerekleri" ölçütünün
tercih edilmesinin nedeninin, "hak ve hürriyetlere getirilecek sınırlamalar veya bunlar konusunda
öngörülecek sınırlayıcı tedbirlerin demokratik rejim anlayışına aykırı olmaması gerektiğidir.
Klasik demokrasiler temel hak ve özgürlüklerin en geniş ölçüde sağlanıp güvence altına alındığı
rejimlerdir. Kişinin sahip olduğu dokunulmaz, vazgeçilmez, devredilmez temel hak ve özgürlüklerin
özüne dokunup tümüyle dokunulmaz hale getiren kısıtlamalar, demokratik toplum düzeninin
gerekleriyle uyum içinde sayılamaz.
Belirtilen nedenlerle dava konusu işlem, Anayasa'nın 13. maddesine de aykırıdır.
DAVA KONUSU İŞLEM AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİNİN SERBEST
DOLAŞIM ÖZGÜRLÜĞÜNÜ DÜZENLEYEN 4 NO'LU EK
PROTOKOLÜNÜN
2.MADDESİNE DE AYKIRIDIR.
AİHS'in ilgili madde metni aşağıdaki gibidir :
AİHS Ek 4. Madde 2
"Madde 2 - Serbest dolaşım
özgürlüğü
1. Bir devletin ülkesi içinde usulüne uygun olarak bulunan herkes, orada serbestçe dolaşma ve
ikametgahını seçebilme hakkına sahiptir.
2. Herkes, kendi ülkesi de dahil, herhangi bir ülkeyi terk etmekte serbesttir.
3. Bu haklar,
ancak
ulusal
güvenlik,
kamu
emniyeti,
kamu
düzeninin
korunması,
işlenmesinin önlenmesi, sağlık ve ahlakın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin
suç
korunması
için, demokratik bir toplumda zorunlu tedbirler olarak ve yasayla öngörülmüş sınırlamalara
tabi
tutulabilir.
4. Bu maddenin 1. fıkrasında
sayılan haklar, belli yerlerde, yasayla konmuş ve demokratik bir
toplumda kamu yararının gerektirdiği sınırlamalara tabi tutulabilir."
Dava konusu işlem, aynı zamanda ülkemizin taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin Ek 4
No'lu Protokolünün 2. Maddesine de aykırıdır. Bu maddede; serbest dolaşım özgürlüğünün sadece
belli gerekçelerle (ulusal güvenlik, ulusal güvenlik, kamu emniyeti, kamu düzeninin korunması, suç
işlenmesinin önlenmesi, sağlık ve ahlakın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin
korunması) ve
demokratik ve bir toplumda zorunlu tedbirler olarak ve yasayla öngörülmüş sınırlamalara tabi olarak
kısıtlanabileceği vurgulanmıştır.
İPTALİ
TALEP
EDİLEN
İŞLEM.
BM
MEDENİ
VE
SİYASAL
HAKLAR
SÖZLEŞMESİ'NİN 12/1 MADDESİNE DE AYKIRIDIR
Ankara Barosu Hukuk Müşavirliği Ihlamur Sk. N o : l Kat:3 Kızılay/ANKARA Tel : (0312) 416 72 13
Fax : (0312) 418 72 40
http: / /www.ankarabarosu.orq.tr/ . e-mail: ankarabarosu(3)ankarabarosu.orq.tr
ANKARA BAROSU BAŞKANLIĞI
Madde metni;
Madde 12- Seyahat
özgürlüğü
1. Bir Devletin ülkesinde hukuka uygun olarak bulunan bir kimse, o ülke sınırları içinde seyahat
etme özgürlüğüne ve yerleşeceği yeri seçme hakkına sahiptir.
2. Herkes kendi ülkesi de dahil, bir ülkeden ayrılmakta
serbesttir.
3. Yukarıda belirtilen haklar, bu Sözleşmede tanınan diğer haklara uygun olarak ulusal güvenlik,
kamu düzeni (ordre public), genel sağlık veya genel ahlak veya başkalarının hak ve özgürlüklerini
korumak için gerekli sebepler ile hukuken öngörülmüş sınırlamalar dışında hiçbir
sınırlamaya
tabi tutulamaz.
4. Hiç kimse, kendi ülkesine girme hakkından keyfi olarak yoksun
Bu bağlamda,
BM Medeni
ve Siyasal Haklar
özgürlüğünün
sadece
soruşturması
suç
ve
bırakılamaz.
Sözleşmesi'nin
kovuşturması
12/3 maddesinde;
nedeniyle
hâkim
seyahat
tarafından
sınırlandırılabileceği, bunun dışında sınırlandırılamayacağı, seyahat özgürlüğünün, tüm yurttaşların
yurt içinde ve dışında eğitim, sağlık, gezi, turizm, dini ziyaretler ve diğer çeşitli nedenlerle
kullandıkları vazgeçilmez ve engellenemez temel bir insan hakkı olduğu vurgulanmıştır.
Temel haklar, sübjektif kamu haklarındandır. Bu haklar ilke olarak bireylere, devlet organlarının
müdahale veya hareketsizliğine karşı dava yoluyla talepte bulunma hakkı sağlar. Anayasanın 40.
Maddesine göre " Anayasa ile tanınmış hak ve hürriyetleri ihlal edilen herkes, yetkili makama
geciktirilmeden başvurmak imkânının sağlanmasını isteme hakkına sahiptir.
Gerek Anayasalarda gerekse temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası sözleşmelerde bu hak ve
özgürlüklerin kısıtlanabileceği öngörülmekle birlikte bu yetki sınırsız değildir. Kısıtlamalar, her
temel hakkın nitelik ve özelliğine göre gerekli, haklı ve adil olmalıdır. Aksi, bu hususta
otoritelere sunulmuş "beyaz bir çek" anlamını taşır. Çünkü bir demokratik toplumda
özgürlük kural, kısıtlama ise istisnadır.( Human Rights or a Way of Life in Democracy, Council
of Europe, Strasbourg, 1985)
Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde insan haklarına getirilecek sınırlamaların aynı
zamanda "ölçülü" olması da gerekmektedir. Eğer getirilen sınırlama, sınırlamaya neden olan halin
gerektirdiği ölçünün ötesine taşıyorsa, iş bu dava konusunda olduğu gibi, söz konusu sınırlama da
yasaya aykırı bir sınırlama niteliğindedir.
Ayrıca, Avrupa Birliği seyahat özgürlüğünü o kadar geniş yorumlama eğilimindedir ki; AB Endüstri
ve Girişimcilik Komisyonu tarafından, seyahat etmenin bir insan hakkı olduğundan yola çıkarak
maddi durumu elvermeyen bireylerin bile seyahat edebilmesi için yeni bir sistem oluşturma
çalışmaları içinde olunduğu belirtilmektedir.
Ankara Barosu Hukuk Müşavirliği Ihlamur Sk. N o : l Kat:3 Kızılay/ANKARA Tel : (0312) 416 72 13
Fax : (0312) 418 72 40
http: / /www.ankarabarosu.orq.tr/ . e-mail: ankarabarosu(3)ankarabarosu.orq.tr
ANKARA BAROSU BAŞKANLIĞI
Seyahat özgürlüğü, suç soruşturma ve kovuşturması sebebiyle ve suç işlenmesini önlemek
amacıyla kanunla sınırlanabilir.
Seyahat özgürlüğünün kanuna aykırı olarak sınırlanması olarak nitelendirilebilecek iptal davamıza
konu dayanaksız bu işlem, başta kanunilik ilkesine aykırı olmakla, keyfi uygulamalar için fırsat
yaratabilecek
niteliktedir.
Uygulamada
sadece
valilik
emri
ile
seyahat
özgürlüğünün
kısıtlanabilmesi, bireylerin keyfi şekilde kısıtlanması anlamına gelmektedir ki, hukuk devleti ilkesi
ile bağdaşmaz kanun dışı keyfi yöntemlerin uygulanması ve artmasına sebep olacaktır.
Temel hak ve özgürlüklerin kısıtlanabilmesi için bizzat Anayasanın o konuda yasa koyucuya kanun
çıkarmak üzere özel bir yetki tanımış olması gerekir, çünkü; temel hak ve özgürlüklerin içeriğinin
belirlenmesi, çerçevesini çizilmesi ve kısıtlanması ancak ve ancak kanunla yapılabilir.
Görüldüğü üzere, Anayasa, hukuk devletinin doğal bir sonucu olan, idarenin hukuka bağlılığı
ilkesinden hareketle, temel hak ve özgürlüklerin içerik ve kapsamını belirleme ve bunları kısıtlama
yetkisini, idarenin takdirine değil, yasama organına bırakmıştır.
Hukuk devletinin gereği, seyahat özgürlüğüne ilişkin kısıtlamaların sadece ve sadece kanuni
sınırlamalar çerçevesinde gerçekleştirilmesidir.
Bu nedenle Karaman Valiliği'nin 10515 sayılı ve 29.10.2014 tarihli talebi üzerine tesis edilen
23635644.530 sayılı İçişleri Bakanlığı'nın kanuna aykırı kararının iptali ve dava sonuna kadar
yürütmesinin durdurulması için iş bu davanın açılması zorunluluğu doğmuştur.
D E L İ L L E R
: Yazı örnekleri, Karaman Valiliği'nin 10515 sayılı ve 29.10.2014 tarihli
talebi, bu talep üzerine tesis edilen 23635644.530 sayılı İçişleri Bakanlığı kararı ve her türlü yasal delil.
HUKUKİ SEBEPLER
: Anayasa, İYUK ve sair mevzuat.
SONUÇ VE İSTEM
: Yukarıda belirtilen ve Mahkeme tarafından re'sen dikkate alınacak
nedenlerle;
1)Karaman Valiliği'nin 10515 sayılı ve 29.10.2014 tarihli talebi üzerine tesis edilen
23635644.530 sayılı İçişleri Bakanlığı karar/olurunun yapılacak yargılama sonucunda
iptaline,
A n k a r a B a r o s u H u k u k M ü ş a v i r l i ğ i I h l a m u r S k . N o : l K a t : 3 K ı z ı l a y / A N K A R A T e l : ( 0 3 1 2 ) 4 1 6 7 2 13
Fax : (0312) 418 72 40
http: / /www.ankarabarosu.orq.tr/ . e-mail: ankarabarosu(3)ankarabarosu.orq.tr
ANKARA BAROSU BAŞKANLIĞI
2) Hukuk devletine yönelik açık bir ihlalin yaptırımsız kalmasının yol açacağı giderilmesi
mümkün olmayan zararlar gözetilerek dava sonuna kadar yürütmenin durdurulmasına,
3) Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı idareler üzerinde bırakılmasına karar
verilmesini,
Anayasa ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 76. ve 95. maddelerinin verdiği "hukukun üstünlüğünü"
ve "meslek düzenini korumak, meslek mensuplarına yönelik hak ihlallerine karşı avukatlık mesleğini ve
meslektaşları savunmak" görevi çerçevesinde işbu davayı açan Ankara Barosu Başkanlığı adına
vekaleten arz ve talep ederiz.
Ankara Barosu Başkanlığı
Vekilleri
Av.r
~
DOĞAN
EKLER :
1) V e k a l e t n a m e
sureti
2 ) Yetki b e l g e s i
Ankara Barosu Hukuk Müşavirliği Ihlamur Sk. N o : l Kat:3 Kızılay/ANKARA Tel : (0312) 416 72 13
Fax : (0312) 418 72 40
http: / /www.ankarabarosu.orq.tr/ . e-mail: ankarabarosu(3)ankarabarosu.orq.tr
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
1 388 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content