close

Enter

Log in using OpenID

Bulten 06.2014 (PDF 497 KB)

embedDownload
LINDE GAZeteniz / Üç ayda bir yayınlanır / Haziran 2014
LINDE GAZeteniz
İçindekiler
• Asetilen
• Kükürtdioksit (SO2)
• Asetilen Uygulamaları
• Linde’den Tesis Hamlesi
1
2
3
4
Asetilen
Asetilen nedir?
dikişsiz tüplere doldurulabilir. Asetilen tüpleri için 50ºC
100 °C’da eriyebilir ve gazın dışarı atılmasına sebep
Asetilen bir tür hidrokarbondur, renksiz, güçlü ve beyaz
çok tehlikeli bir sıcaklıktır. Kesinlikle tüplerin bu sıcaklığa
olur.
bir ışık veren ve çözünmüş bir gazdır. Asetilen gazının
ulaşmaması gerekmektedir. Asetilen, gaz halinde bir
Bir tüpten diğer bir tüpe asla dolum yapılmamalıdır.
kokusu sarımsağa benzer. Ayrıca Asetilen şiddetli yanıcı
çözücü maddeye (genellikle asetona) yedirilmiş olarak
Elektrikli cihazlarla asetilen tüpü asla yan yana getiril-
ve boğucudur, havadan hafif, zehirli bir etkisi olmayan
tüp içinde ticari olarak bulunabilir.
memelidir. Asetilen tüpleri yerde yuvarlanmamalıdır.
fakat havanın oksijenini azaltarak boğucu etki yaratabi-
Asetilen tüpleri özel olarak hazırlanır. Tüp içinde üçlü
Eğer Asetilen tüpü valf sapından kaçırıyorsa ve valf
lecek bir gazdır. Asetilen hava ile parlak, yoğun ve isli
birleşim (Poroz madde + Çözücü madde + Asetilen gazı)
bir alevle yanar.Yoğun alevle yanma esnasında çıkardığı
mevcuttur.
yüksek ısından dolayı endüstride çok yaygın olarak kul-
kaçağı durduramıyorsa, valfı kapalı bırakıp tüpün hizmet
Asetilen, hava içinde %2.5-81 oranında kullanıldığı
lanılır. Asetilen, diğer fuel gazlarla karşılaştığında en az
dışı olduğuna dair uyarıcı yazı tüpün üzerine yazılmalıdır.
zaman yanıcı ve patlayıcıdır. Ayrıca düşük enerjili kıvıl-
oksijen tüketmesiyle en yüksek alev ısına ulaşan gazdır.
Uzmanlara haber verilmelidir. Asetilen tüpleri, çeşitli
cımlar (örneğin statik elektrik) dahi patlamaya neden
Üçlü bağ taşır ve formülü C2H2 şeklindedir.
sıcaklıklarda eriyen emniyet tapaları ile donatılmıştır.
olabilir. Asetilen tüpleri bina dışında ya da iyi havalandı-
Herhangi bir durumda emniyet tapası açılmış ve gaz
1836 yılında Edmond Davy tarafından keşfedilen
rılmış ortamalarda, dik pozisyonda ve sıcak yüzeylerden
kaçırıyorsa, tüp açık alana alınmalı, uyarıcı yazı asılmalı
Asetilen, Alkin diye adlandırılan doymamış hidrokarbon
uzak bir bölgede depolanmalıdır. Asetilen kullanımında,
ve yavaşça valfı açılarak gaz açık alana verilmelidir. Tüp
ailesinin ilk ve en önemli üyesidir.
özellikle asetilen için üretilmiş tüpler ve ekipmanlar
boşalınca valfı kapatılmalıdır.
Elektrikle aydınlatma çağının başlamasından önceki yıl-
kullanılmalıdır. Sızıntı durumunda hasarlı tüpler derhal
larda, kolayca tutuştuğu ve çok parlak bir alevle yandığı
ortamdan uzaklaştırılmalı ve uzmanlarca mühadele edil-
için aydınlatmada asetilen kullanılırdı. İlk bisikletlerin ve
melidir. Kullanılan elektrik ekipmanları, patlamaya karşı
otomobillerin farları da asetilen lambalarıyla donatılmış-
yalıtılmış olmalıdır. Asetilen ile kullanılan ekipmanlar
tı. Bugün asetilen lambaları daha çok şamandıralarda,
kıvılcım yaratmamalıdır. Statik elektrik üreten ve depo-
deniz fenerlerinde, fener gemilerinde, ayrıca kara ve
layan elbiseler ile asetilen kullanılmamalıdır. Çalışma
demiryollarındaki bakım ve onarım çalışmaları sırasında
yapılan alanlar çok iyi havalandırılmalıdır.
kullanılır.
Oksijen tüpüne göre daha kısa boylu ve büyük çaplıdır.
Asetilen Tüpleri Hakkında
Asetilen tüpleri sarı,kırmızı ve turuncu renge boyanır.
Asetilen gazı, uygun özellikte, hem dikişli hem de
Asetilen tek başına tüplere sıkıştırılmaz. Asetilen yanıcı
özelliği nedeniyle yalnız
Asetilen Gazı nerelerde kullanılmaktadır?
Asetilen genelde kesme kaynak işlerinde ve küçük orta
büyük tüm sanayi alanlarında kullanılmaktadır. Şamandıra, deniz fenerleri, maden kuyuları, yol işaretleri gibi
elektrik enerjisinden yararlanılamayan alanların aydınlatılmasında, çeşitli böcek öldürücü ilaçlarda, Neopren
kauçuğu yapımında kullanılmaktadır. Bunların dışında;
mağaracılıkta ana aydınlatma aracı olarak karpit lambası
kullanılmaktadır. Karpit lambası asetilen gazını yakarak
ışık verir.
basına tüpe doldurulmaz.
Asetilen gazı zehirli midir?
Asetilen aseton ve alkolde
Asetilen zehirleyici değildir. Ancak kaçaklar havadaki
çok iyi erime yeteneğine
oksijen seviyesini %19.5`in altına indirirse şuur kaybı ve
sahiptir.Böylece tüpün
hatta ölüme kadar gidebilen sonuçlar yaratır.
1/3’u aseton ile doldu-
Asetilen gazı, kronik etkisi olmaksızın oldukça yüksek
rulur. 40 lt’lik bir asetilen
konsantrasyonlarda solunabilir. Yüksek oranlarda oksijen
tüpünün içinde yaklaşık
ile karıştırılırsa, norkofik etki yapar ve anestezide de
olarak 13 lt aseton vardır.
kullanılabilir. Ancak, bu tür karışım elde etmek ve kul-
Asetilen tüpleri üzerinde
lanmak çok tehlikelidir.
bir değişiklik veya tamirat
Asetilen havadaki oksijeni seyrelterek boğucu bir gaz
yapılmamalıdır. Yanan bir
torç asla emniyet tapasına
yaklaştırılmamalıdır.
Emniyet tapası yaklaşık
Temmuz 2014.indd 1
açıksa, valfı kapatılıp, somunundan sıkılmalıdır. Eğer bu
olarak hareket eder. Ancak boğulmadan ziyade, boğulmaya sebep olacak seviyeye ulaşmadan önce, patlama
değerinin düşüklüğünden dolayı daha ciddi tehlikelere
yol açabilir.
7/8/14 12:21 PM
2
LINDE GAZeteniz / Haziran 2014
Teknik yazı
Teknik yazı
Kükürtdioksit (SO2)
LINDE GAZeteniz / Haziran 2014
3
Asetilen Uygulamaları
Sık
Sorulan
itibariyle tüketicilerin hizmetine
sunulacaktır.
Sorular
Cam endüstrisine kalitesi yüksek,
safiyeti tutarlı Kükürtdioksit ürünü ve
özel olarak imal edilmiş 550 kg içerikli
drumlar ile hizmet edilecektir.
Şarap üretiminde ise gıda sertifikasına
Soru
Tüplerin stoklandığı yerlerde ki havalandırma neden
önemlidir?
sahip Kükürtdioksit ürünü yine özel
olarak imal edilmiş 60 kg içerikli
tüplerimizle temin edilecektir.
Linde, Kükürtdioksit müşterilerine
yalnızca ürünü değil, kullanım
alanlarına yönelik teknik destek,
kullanıcılara yönelik güvenli kullanım
eğitimleri, uygun ekipman, tesisat
Cevap
Gazlar eğer belli miktarlarda havaya karışırsa tehlikeli
olabilir. Yanıcı gazlar yangın tehlikesi, zehirli gazlar
zehirlenme tehlikesi, bu sınıflara girmeyen diğer gazlar
ise kişinin oksijensiz kalarak boğulma tehlikesiyle
karşı karşıya kalmasına sebebiyet verebilir. Oksijen
sızıntısı yanmayı teşvik ettiği için tehlikelidir.Tüplerin
depolandığı veya kullanıldığı yerlere girerken yeterli
hava akımının olduğundan emin olunmalıdır.
seçimi ve temini konularında da
Kükürtdioksit, kimyasal formülü SO2 olan inorganik
Kükürtdioksit tüm üretim safhalarında tutarlı bir ürün
bir bileşiktir. Kükürtdioksit, kükürdün yanması,
kalitesini tutturmayı gerektiren spesifik bir kalite
sülfit cevherlerinin fırınlanması, hidrojen sülfit ve
sürecini gerektirir.
kükürtlü bileşiklerin yanma reaksiyonları gibi çeşitli
Kükürtdioksit basınç altında sıvılaştırılarak tüp veya
yöntemlerle üretilebilir.
drum adı verilen tanklar içerisinde temin edilir.
Kükürtdioksit, kendisine endüstride birçok uygulama
Kükürtdioksitin zehirli ve korozif özellikleri sebebiyle
alanı bulmaktadır. Başlıca kullanım alanları çeşitli
ürünün tüm döngüsünde güvenlik, sağlık ve çevresel
kimyasalların sentezinde ara kimyasal, cam
kriterler ön planda tutulmalıdır.
endüstrisinde yüzey tutucu, şarap üretiminde
Linde Gaz A.Ş., Silivri’de yer alan tesislerinde yeni
antioksidant ve antibiyotik olarak sıralanabilir. Diğer
devreye alınacak Kükürtdioksit dolum tesisi ile
kullanım alanları ise kuru meyvelerde sterilizasyonu, cam ve şarap üretimi başta olmak üzere yukarıda
yüzey işlem uygulamaları, su şartlandırma,
belirtilen tüm kullanım alanlarına yönelik hizmet
madencilik, şeker üretimi ve ağartma prosesleridir.
vermeyi amaçlamaktadır. Endüstriyel Gazlar
Kükürtdioksit, kullanım alanına bağlı olarak
ve Kimyasallar alanındaki yerel ve uluslararası
endüstriyel veya gıda sektörlerinde kulanıma uygun
tecrübemiz Kükürtdioksit dolum tesisimizde yüksek
safiyetlerde temin edilmektedir. Gıda kalitesindeki
güvenlik ve kalite standartları ile Mayıs 2014
her zaman olduğu gibi yüksek standartta ve Linde
kalitesinde hizmet vermeyi amaçlamaktadır.
1. Kaynak Öncesi & Sonrası Isıl İşlem
Kaynak bölgesinde (HAZ) olarak adlandırılan, kaynak ısısından etkilenen
bölgenin ve kaynak dikişinin hızlı soğuması sonucu yapıda kırılgan fazlar
oluşabilmekte ve çatlama durumları
ile karşılaşılabilmektedir. Aynı şekilde
kalın çeliklerin ve yüksek mukavemetli çeliklerin kesme işleminde de
ön ısıtma işlemi uygulanabilmektedir.
Bu riskler yüksek mukavemetli ve et
kalınlığı yüksek çeliklerde çok daha
fazladır. Bu yüzden bu tip uygulamaların prosedüründe ön ısıtma uygulanması şartı yer almaktadır.
yanmasıyla iş parçasının önce belirli sıcaklıklara
çıkarılması ve bunu takiben basınçlı oksijen işlemi
ile parçanın istenilen bölgeden ayrılması prensibine dayanır. Kesme hızı, kalitesi, iş parçasına verilen
toplam ısı ve kesme esnasında oluşan nem gibi parametreler, kesme prosesinin en önemli noktalarıdır.
Kesme işlemlerinde toplam maliyetin yaklaşık
%80‘ini işçilik maliyeti oluşturduğundan bu işlemde
kesme hızı ve kalitesi büyük önem taşır. Uygun torç
kullanımı ile oksi-propan kesme yöntemine göre
oksi-asetilen kesme yöntemi, açılı kaynak ağzı açma
yönteminde (bevel cutting) yüksek hız artışı sağlayabilmektedir. Ayrıca kesme sonucunda çok daha
düzgün yüzey kalitesi elde edilmektedir.
Resim 5. Cam kalıplarında karbon kaplama işlemi
Ek olarak kaynak sonrası kaynak dikişinin daha yavaş soğuması sağlanarak
yapıda kalan hidrojenin dışarı çıkması
sağlanır. Ayrıca kaynak sonrası yapıda kalan ve çatlamaya sebep olabilecek kalıntı gerilmeler azaltılabilir.
6. Asetilen – Hava Kullanımı ile Ön Isıtma işlemi:
Örnek Çalışma
Yüksek mukavemetli çelik ile rüzgar türbini imalatında Lindoflamm ile tozaltı kaynak öncesi ön ısıtma
prosesi
Resim 3. Oksi-asetilen alevi ile kaynak ağzı açma işlemi
(bevel cutting)
4. Oksi-Asetilen Kaynağı
Resim 1. Rüzgar türbini kulesi üretiminde kaynak öncesi
Lindoflamm torc sistemleri ile ön ısıtma işlemi
2. Alevle doğrultma
Kaynak ve kesme işlemlerinde kullanılan ısı etkisi
sonucunda iş parçasında yapısal çarpılmalar görülmektedir. Bu çarpılmaları gidermek için kullanılan
yöntemlerden bir tanesi alevle doğrultma işlemidir.
Alevle doğrultma işlemi çelik, nikel, alüminyum,
titanyum gibi metallerde uygulanabilmektedir.
Uygulamanın yaygın olarak kullanıldığı iş parçaları
büyük plakalar ve uzun profiller olarak gösterilebilir.
Bu parçalar başta gemi inşa olmak üzere konstrüksiyon, boru imalatı ve makine imalatı gibi sektörlerde
uygulanmaktadır. Bu uygulamalarda asetilen kullanımı ile daha odaklı ısı transferi sağlanarak başarılı
sonuçlar elde edilmektedir.
için homojen ve belirli kalınlıkta karbon kaplamasının oluşması gerekmektedir. Bu konuda geliştirilen
CARBOFLAM teknolojisi sayesinde üstün cam yüzey
kalitesi ile birlikte uzun kalıp ömrü elde edilebilmektedir.
Çeliklerin kaynak işleminde kaynak banyosunda istenmeyen reaksiyonların görülmemesi için nötr alev
ayarı büyük önem arz etmektedir. Yalnızca asetilen
kullanımı ile istenilen sıcaklıkta ve güçte nötr alev elde edilebilmektedir. Açık aralıkların birleştirilmesinde
oksi-asetilen alevi sayesinde ısı girdisinin bağımsız
olarak kontrol edilmesi ile kaynak ve sert lehim işlemlerinde başarılı sonuçlar elde edilmektedir.
Malzeme S 690 Yüksek Mukavemetli Çelik
Çap
3.5 m
Et kalınlığı 55 mm
Uzunluk
90 m
Hız
1 m/dk
Ön ısıtma 150ºC
sıcaklığı
Resim 6. Lindoflamm ön-ısıtma torç sistemleri
Resim 4. Bakır borularının oksi-asetilen alevi ile
birleştirilmesi
5. Karbon Kaplama (İşleme)
Resim 2. Alevle doğrultma uygulaması örnekleri
3. Alevle kesme
Oksi-gaz kesme yöntemi, yakıt-oksijen karışımının
Temmuz 2014.indd 2-3
Cam endüstrisinde üretim esnasında kalıp ile cam
malzeme arasında ki sürtünmeyi azaltmak için
asetilen alevi ile kalıplarda karbon kaplama işlemi
gerçekleştirilmektedir. Bu işlemin başarılı olabilmesi
Proses Süresi (dk)
3
Yanıcı gaz tüketim, m /saat
3
Basınçlı hava tüketim, m /saat
3
Toplam yanıcı gaz tüketimi, m
3
Toplam basınçlı hava tüketimi, m
Toplam gaz maliyeti düşüşü, %
Çalışma alanından tasarruf, %
Toplam maliyet düşüşü, %
LPG
75
9,2
11,5
0
-
Doğal Gaz
75
19,4
24,25
0
60
0
7,54
Asetilen
30
6,7
46,9
3,36
23,46
32
60
32
7/8/14 12:21 PM
4
LINDE GAZeteniz // Haziran 2014
Tesis Hamlesi
Linde Gaz, yeni tesis yatırımı ile Asetilen’de standartları yükselterek imalat sanayinde yeni bir
dönemi başlatıyor.
Endüstriyel gaz sektörünün önde gelen uluslararası
şirketi Linde Gaz olarak, Ankara Sanayi Odası II.-III.
zı artırılırken, toplam maliyette önemli iyileşme elde
gazı sağlayarak; maliyetlerin düşürülmesinde, proses
Organize Sanayi Bölgesi’nde Asetilen Üretim &
edilebilmektedir.
performansının artırılmasının yanısıra, nihai ürün kali-
Dolum Tesisi yatırımımızı tamamlayarak hizmetize
Açılış konuşmasında yatırıma ilişkin değerlendir-
tesinin geliştirilmesi ve işgüvenliğinin sağlanmasında
açtık.
melerde bulunan Linde Gaz A.Ş. Genel Müdürümüz
endüstriyel gaz sektörüne 135 yıllık Linde tecrübesini
Günümüzde imalat sanayisi daha rekabetçi duru-
Sayın Sait Tosyalı konu ile ilgili olarak “ İleri teknoloji
sunacaktır. Bu fayda, sadece ürünle sınırlı kalmaya-
ma gelmesiyle beraber, katma değer kavramı gün
ile donatılan bu yeni tesisimiz ile Türkiye’de sana-
cak, global bilgi birikiminin desteği ile konularında
geçtikçe daha da önem kazanmaktadır. Linde Gaz
yicilerimize bir yeniliği daha sunmanın gurununu
uzmanlaşmış teknik personelimiz de müşterilermize
olarak, müşterilerimize yalnızca gaz tedariği değil,
yaşıyoruz. Linde kalite ve standartlarında Asetilen
özel çözümler geliştireceklerdir.” dedi.
güncel teknoloji, güvenlik, kalite ve çevre standartlarının yakalanması amacıyla özel hizmet ve uygulamaları sunmaktayız.
İmalat sanayinde, kalite, güvenlik ve maliyet açısından en önemli kararlardan biri yanıcı gaz seçimidir.
Asetilen gazı; ısıl işlem, oksi-asetilen kaynağı, kesme, lehimleme, tavlama, temizleme, delme, yüzey
sertleştirme, işleme gibi uygulamarda kullanıldığı
gibi, daha yüksek saflık değerleri ile laboratuvar
analiz cihazlarında kullanılmaktadır. Asetilen gazının
öne çıkan en önemli özellikleri; yüksek alev sıcaklığı
ve odaklı ısı transferidir. Kullanıldığı proseslerde daha
düşük oksijen tüketimi ve yanma sonrası düşük nem
oluşumu sağlaması nedeniyle, Asetilen gazı alternatif gazlara göre daha yüksek verimlilik sağlamaktadır.
Linde’nin tescilli teknolojisi olan Lindoflamm® ile
alevle doğrultma, kaynak öncesi ve sonrası ısıtma
uygulamalarında özel çözümler ile mevcut proses hı-
Biliyor musunuz
200 bar basınçla doldurulmuş bir gaz
tüpünde sıkıştırılmış olan enerjinin,
1 ton ağırlığındaki bir otomobili
20 metre yukarıya fırlatabilecek
enerjiye sahip olduğunu
biliyor musunuz?
Temmuz 2014.indd 4
LINDE GAZeteniz
İmtiyaz Sahibi: LINDE GAZ A.Ş. adına M.Sait Tosyalı, GOSB 300 Sok. 41480 Gebze / KOCAELİ
Yazı İşleri Müdürü: Tolga Murat Tutkun
Yayın Kurulu: Çetin İslam, Büşra Böke, Okan Özgün, Gülay Kutur, İlkay Özcan, Levent Arpacı,
Özgür Poyraz, Selçuk Çiçek, Yasemin Kıroğlu
Basım Yeri: Vsekiz Basım Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
Bostancı Yolu Caddesi KEYAP Sanayi Sitesi G-1 Blok No:117 Y. Dudullu - İSTANBUL Tel: (0216) 364 86 63 Faks: (0216) 364 86 63
Yayın türü: Bölgesel süreli yayın Yayının mahiyeti: Teknik bülten
Linde Gaz A.Ş: Gebze Organize Sanayi Bölgesi 300. Sokak 41480 Gebze / KOCAELİ
Tel: (0262) 678 74 00 Faks: (0262) 678 75 00 [email protected] www.lindegaz.com.tr
Ücretsiz Sipariş Hattı: 0 800 291 291 0
7/8/14 12:22 PM
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
497 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content