close

Enter

Log in using OpenID

BİLGİSAYAR KULLANIMI

embedDownload
ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ
VE MATERYAL GELİŞTİRME
Materyal Tasarım ve Hazırlama
İlkeleri
Mustafa KILIÇ
Bilişim Teknolojileri Öğretmeni
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
Ders materyalleri, öğretilecek konu, öğretim hedefleri, öğretim
ortamı, öğrenciler vb. birçok faktör dikkate alınarak tasarlanır,
geliştirilir ve kullanılır (Demirel & Altun, 2009).
Teknolojinin sunmuş olduğu imkân ve potansiyelden
yararlanmak isteyen öğretmen, İnternet başta olmak üzere
birtakım veri tabanlarına, açık kaynak paylaşım sitelerine veya
daha farklı hazır kaynaklara erişip bunları derslerinde
kullanabilirler.
Fakat önemli olan bir gerçek var ki öğretmenin elde ettiği bu
materyaller dersi için belirlemiş olduğu öğretim hedef ve
amaçlarına tam anlamıyla destek vermeyebilir, bulunan
materyallerin bazılarında değişiklikler yapılması gerekebilir veya
materyallerin yetersizlikleri ile karşılaşılabilir
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
Tasarlamada Dikkate Alınacak Faktörler
Materyal
geliştirecek
öğretmenin
her
şeyden
önce
materyal geliştirmenin bir süreç olduğunun farkında olması
ve bu süreci oluşturan temel bileşenlerin neler olduğu
konusunda bilgi sahibi olması, geliştirilecek olan materyalin
hem etki seviyesini artıracak, hem de sürecin daha planlı
ve kolay yürümesini sağlayacaktır. Bu amaçla iki başlık
altına topladığımız süreç bileşenlerinin bir grubu geliştirme
süreci ile ilgili iken diğeri daha çok pratiğe yönelik
tavsiyeler niteliği taşımaktadır.
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
Tasarlamada Dikkate Alınacak Faktörler
Kaya
(2006)
öğretim
materyallerinin
geliştirme
sürecinde hedef kitle, öğrenme ortamı, öğretim
yaklaşımı
ve
içerik
konularının
önemine
vurgu
yaparak bu bileşenler arasındaki etkileşime dikkat
çekmektedir.
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
Tasarlamada Dikkate Alınacak Faktörler
Öğrenme Ortamı
Hedef Kitle
İçerik
Öğretim Yaklaşımı
Öğretim Materyalleri
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
Tasarlamada Dikkate Alınacak Faktörler
Şekilde verilen bileşenlerin analiz edilerek elde
edilecek bulguların sonucuna göre uygun bir
planlamanın yapılması ve ihtiyaç duyulan öğretim
materyallerinin tasarlanması ve geliştirilmesi
gerekmektedir. Dolayısıyla içerisinde bulunduğumuz
ortam şartlarını da dikkate alarak bir materyal
geliştirebilmesi için şekilde verilen bileşenler üzerinde
analiz, planlama, geliştirme ve uygulama gibi birtakım
temel işlemleri nasıl uygulayacağı hakkında bilgi sahibi
olması, ihtiyaç duyduğu materyalleri geliştirebilmesi
hususunda önem kazanmaktadır.
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
Tasarlamada Dikkate Alınacak Faktörler
Analiz, planlama, geliştirme, uygulama ve
değerlendirme gibi aşamalar aslında materyal
geliştirme sürecini de içinde barındıran daha kapsamlı
bir süreci ifade eden “öğretim tasarımı” kavramının
temel bileşenlerini oluşturmaktadır. Bütün ögeleri
(sunum, öğrenci etkileşimi, materyaller, sürecin
değerlendirilmesi vb.) ile birlikte etkin bir öğretimin
nasıl gerçekleştirileceğini sistematik bir bakış açısıyla
tanımlayan bu kavram, ihtiyaç duyulan
materyallerinde geliştirilmesini kapsamaktadır
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
Tasarlamada Dikkate Alınacak Faktörler
1. Analiz
• İhtiyaçların belirlenmesi
• Öğrencilerin analiz edilmesi:
ne tür materyal öğrencilerin
ihtiyaçlarını karşılar,
öğrenmelerini destekler,
kolaylaştırır.
• Öğretim ortamının
geliştirilecek/kullanılacak
materyale uygunluğunun
değerlendirilmesi
• Öğretim yöntem ve
stratejisinin belirlenmesi ve
uygun materyal planlaması
• Materyalin dersin hangi
aşamasında
kullanılacağının belirlenmesi
• İçeriğe uygun materyal
kullanımı
• Teknoloji analizi
• Teknik bilgi ve tecrübelerin
analizi
2. Geliştirme
• Görsel tasarım ilklerine
uygunluk
• Uygun görsel tasarım
ögelerinin kullanımı
• Kullanım kolaylığına dikkat
edimesi
• Pedagojik yaklaşıma
uygunluk
3. Değerlendirme
• Materyal ihtiyaçları ne
derece karşıladı?
• Eksik yönleri nelerdir?
• Tasarım ile ilgili ne tür
değişikliklere ihtiyaç
duyulmaktadır?
• Karşılaşılan teknik
problemler nelerdir, nasıl
düzeltilmelidir?
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
1.Analiz
Bu aşama sürecin ilk basamağı olup özetle
öğretmenin ne tür bir materyale ihtiyaç duyduğu,
nerede ve hangi amaç için kullanacağı, ne tür
öğretim faaliyetlerini bu materyal ile destekleyeceği
ve mevcut şartların bu materyalin geliştirilmesi ve
uygulanması için uygun olup olmadığı gibi 5N1K türü
diye özetleyeceğimiz sorular için cevap aradığı
aşamadır.
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
1.Analiz
Bu aşamada önceliğin özellikle öğretim boyutuna
verilmesine ve geliştirilecek olan materyalin nerede,
hangi amaç için kullanılacağının belirlenmesine ağırlık
verilmesi gerekir. Bu aşama her ne kadar analiz olarak
adlandırılsa da bazı yönleri ile planlama ile ilgili
işlemleri içermektedir.
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
1.Analiz
• Problem nedir? Neden bu materyale ihtiyaç var?
• Bu materyal hangi problemi giderecek, konun öğrenilmesini
kolaylaştıracak, destekleyecek?
• Seçilen pedagojik yaklaşıma uygun mu?
• Geliştirilmesi ve uygulanması ile ilgili fiziksel ve diğer şartlar
incelendi mi?
• Geliştirme aşamasında ihtiyaç duyulan bilgi ve diğer teknik
kaynaklar mevcut mu/ yeterli mi?
• Mevcut materyallerin var olup olmadığı araştırıldı mı?
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
2.Geliştirme
Bu aşamada belirlenen öğretim hedef ve çıktıları için
ihtiyaç duyulan materyalin geliştirilmesi sürecidir.
Öğretim ile ilgili belirlenen hedefler, öğretim stratejileri
ve yapılan analiz ve değerlendirmelerden elde edilen
bilgiler doğrultusunda materyal geliştirme süreci
başlatılır. Bu aşamada özellikle farklı yazılımlar
hakkında teknik bilgi, görsel tasarım tecrübesi önem
kazanmaktadır.
Materyal geliştiren kişinin özellikle görsel tasarım ilke ve
ögelerini dikkate alarak materyali geliştirmesi
önemlidir.
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
2.Geliştirme
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
2.Geliştirme
•
•
•
•
•
•
•
Süreci tanımla (Nereden ve ne zaman başlanacak, neler yapılacak vb.)
Nasıl bir materyal geliştirileceğine karar ver (Video, Sunu, Grafik vb.)
Gerekli kaynakları bir araya getir (Videolar, resimler, grafikler, kamera vb.)
Teknik planlamanın ayrıntılarını belirle ve uzman görüşü al, farklı
yöntemlerin olup olmadığını tartış.
Örnek bir prototip tasarla (Örnek bir sunum hazırla veya kısa bir video
klip hazırla).
Mümkün ise planların hakkında tecrübeli meslektaşların veya uzmanların
görüşünü al.
Tasarım ilke ve ögelerini incele ve seç
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
3.Değerlendirme
Değerlendirme en genel anlamı ile öğretmenin
geliştirmiş olduğu materyali amaca ne derece hizmet
ettiğini değerlendirdiği aşamadır. Değerlendirme
aşaması, materyalin etkinliği, pedagojik uygunluğu,
görsel (teknik) tasarım yönünden olmak üzere farklı
perspektiflerden değerlendirilebilir. Değerlendirme
sonucuna göre öğretmen, gerekli düzenlemeleri
yaparak bir sonraki kullanımda materyali daha etkin
ve verimli bir duruma getirebilir.
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
3.Değerlendirme
Burada hatırlanması gereken önemli bir husus,
materyalin ilk versiyonunun mükemmel olmasının
beklenmemesi gerektiğidir. Pedagojik veya teknik
yönden birtakım eksikliklerin, yetersizliklerin olabileceği
gerçeği mutlaka dikkate alınmalıdır ve bu eksiklikler
veya yetersizlikler öğretmenin bu süreçte
motivasyonunu olumsuz yönde etkilememelidir.
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
3.Değerlendirme
Pedagojik
Değerlendirme
Etkinlik/Verimlilik
Değerlendirilmesi
Değerlendirme
Öğrenen
Perspektifinden
Değerlendirme
Görsel Tasarım
Yönünden
Değerlendirme
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
Görsel Tasarım İlkeleri
 Geliştirilen
materyallerin temel amacı öğretmenin
konu ile ilgili vermek istediği birtakım mesajları
öğrencinin algılaması ve alması olduğuna göre bu
amacın yerine getirilebilmesi için öğrencinin
dikkatinin çekilmesi, motivasyonun sağlanması ve en
önemlisi verilmek istenen mesajın doğru bir şekilde
anlaşılması için görsel tasarım ilkelerine bu süreçte
dikkat edilmesi gerekmektedir.
 Daha önceden de vurgulandığı üzere bu ilkeler:
Bütünlük, basitlik, yerleştirme, yakınlık, hizalama,
denge ve vurgudur. İlkeler ile ilgili ayrıntılar aşağıda
verilmiştir.
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
1.Bütünlük
Bir görseli meydana getiren ögelerin bir bütün olarak
görünmesini sağlayan ögeler arasındaki ilişkidir. Diğer
bir ifadeyle kelimeler ve diğer nesneler birlikte anlam
oluşturur. Bütünlük, görseli anlamayı ve yorumlamayı
kolaylaştırır. Bütünlük, görsel elemanlar ve bunların
fonksiyonları arasındaki ilişki bütünlüğüdür. Her bir
görsel unsur, bir mesaj iletmedeki fonksiyonu göz
önüne alınarak yerleştirilmelidir (Yalın, 2003).
Bütünlüğü sağlamak için görsel tasarım ilkelerinden
(çizgi, şekil, alan vb. ) faydalanılır.
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
1.Bütünlük
Bütünlük ilkesi
geliştirilen materyal
için tasarlayıcı
tarafından
standartlar
belirlenmesini, bu
standartların
tasarımda
kullanılmasını
gerektirir.
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
1.Bütünlük
Sol bölümde verilen simgelerin farklı olması, farklı
fiziksel mesafelerde olması dağınık bir şekilde
yerleştirilmişken; sağ resimde farklı mesajları
veren küçük simgelerin bir çember ile
çerçevelenmesi, düzenli bir şekilde yerleştirilmesi
ve bir çizgi hâlinde hizalanması, ortak renk ve
biçimsel özelliklerin kullanılması (tekrarlanması)
bir bütünlük yaratmaktadır.
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
1.Bütünlük
BÜTÜNLÜK sağlayabilmek için:
• İlişkili nesnelerin birbirine yakın olarak kullanılması (yakınlıkuzaklık ilkesi)
• Tekrar eden nesneler, özellikler kullanılması (renk, yazı sitili,
boyutu vb).
• Nesneler arası bir ilişki olmasa bile yerleştirmede bir düzenin
olması, dağınık olmaması
• Genel bir şablonun oluşturulması
• Ortak renk, yazı stili ve boyutu gibi elementlerin kullanılması
• Belirlenen tasarım özelliklerinin çalışma boyunca baştan sona
tekrarlanması, aynı olması
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
2.Basitlik
Tasarımların hedef kitleye, sunuluş amacına göre
farklılıklar göstermesiyle birlikte unutulmaması gereken
ulaştırılmak istenen mesajın açık, yalın ve basit olması
gerekliliğidir. Dikkat yöneltilirken bilinenle yenilik,
basitlikle karışıklık, belirginlikle belirsizlik arasında bir
denge aranır. “Basitlik”i tasarımdaki gereksiz, mesaj ile
doğrudan ilişkisi olmayan tasarım ögelerinin
kullanılmaması olarak da tanımlayabiliriz.
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
3.Yerleştirme (Hiyerarşi)
Bu ilke, bilginin önem sırasına göre bir organizasyon
içerisinde sunulan eğilim ile ilgilidir. Bilginin hiyerarşik
biçimde sunulması öğrencinin daha iyi öğrenmesine
katkı sağlar. Görsel hiyerarşi, insanların bilginin nasıl
organize edildiğini anlamasına ve görselin gözden
geçirilmesine kolaylık sağlar. Dengeli bir hiyerarşi
sadece bir bilgiyi ayırt etmek ve anlamak için belirgin
bir yol sağlamaz; bir de farklı elementleri sayfa
içerisinde bütün olarak bağlamaya yardım eder,
düzen ve denge duygusu yaratır. Uygun iletişim için
her bir elementin hiyerarşik düzene uygun
olduğundan emin olunmalıdır.
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
3.Yerleştirme (Hiyerarşi)
Kendini
Gerçekleştirme
Değer İhtiyaçları
Saygı, Parçası Olma
Sevgi, Ait Olma İhtiyacı
Emniyet Güvenlik İhtiyaçalrı
Fizyolojik İhtiyaçlar
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
4.Yakınlık
 Bir
görselde birbirine yakın ögeler, birbiriyle ilişkili;
uzak ögeler ise ilişkisiz olarak algılanır. Ögeler yakınlık
bakımından birbirinden açıkça ayırt edilmedikçe
izleyenler bu ögeleri anlamlandırmaya ve
hangilerinin birlikte düşünüleceğine karar vererek
gruplandırmaya çalışır.
 Yakınlık kuralına göre yapısal olarak birbirine yakın
ögeler aynı şekilde yakın yerleştirilmelidir. Birbiriyle
ilgili olmayan öğeler birbirinden uzak tutulmalıdır.
Ögeler ve gruplar arasındaki ayrımın ve mesafenin
miktarı, kullanıcıya materyalin nasıl organize
edildiğini söyler (James, 1994).
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
4.Yakınlık
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
4.Yakınlık
 Görselde
dikkat edilmesi gereken bir diğer özellik de
satırlar arasındaki boşlukların okumaya ve anlamaya
olan etkisidir. Eğer satırlar birbirlerine çok yakın ise
belirli bir uzaklıktan net olarak okunamaz. Eğer
satırlar birbirlerinden çok uzak ve gereğinden fazla
boşluk var ise satırlar birbirlerinden kopukmuş gibi bir
izlenim verir. İyi okunabilir bir metin için satırlar
arasında bırakılacak ideal dikey boşluk miktarı,
küçük harflerin boyutundan biraz küçük olmalıdır.
(Demirel, 2001, s:33).
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
4.Yakınlık
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
5.Hizalama
 Görsel
ilişkileri etkili bir şekilde sunmak için kullanılan
tasarım ilkelerinden birisi hizalamadır. Materyaldeki
ögeler, arasında dikey ve yatay çizgiler varmış gibi
hizalanmış ise izleyici bu unsurları ve aralarındaki
ilişkileri daha çabuk kavrar (Demirel, 2001, s:35).
Tasarım elementleri belirli bir hiza ile sunulduğunda
izleyenlerin kafasında bir düzen oluşturur ve düzenli
bilgiler düzensizlere göre daha kolay öğrenilir ve
hatırlanırlar (Yalın, 2003, s:116). Hizalamada ögeler
arası hizalamanın yanı sıra tüm ögelerin materyale
göre hizalanmasına özen gösterilmelidir.
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
5.Hizalama
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
5.Hizalama
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
6.Denge
 Görsel
tasarımda denge, ögelerin yatay ve dikey
olarak materyale eşit ağırlıkta yerleştirilmesidir.
Denge, tasarımlarımızda dikkat etmemiz gereken
önemli bir ilkedir. Tasarım dengelenmemişse izleyen
kendini rahatsız hissedecek ve bir şeylerin yolunda
gitmediğini düşünecektir.
 Denge ile ilgili iki tür yaklaşım vardır:
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
6.Denge
Simetrik Denge: Nesnelerin görselin merkezine göre
ortadan ikiye bölündüğünde her iki tarafta da birbirinin
aynı olacak şekilde yerleştirilmesidir.
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
6.Denge
Asimetrik Denge: Farklı nesneler sayfaya ağırlıkları ölçüsünde
yerleştirildiğinde oluşan dengedir. Bu şekilde materyale belirli bir ölçüde
hareketlilik kazandırılabilir.
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
7.Vurgu
Materyalde belli bir bölüme dikkat çekme durumudur.
Öğrencilerin görselin belli bir noktasına yoğunlaşması
isteniyorsa vurgu kullanılabilir. Vurgu, farklı renk ve
doku kullanımı, odaklanacak noktanın boyutunun
değiştirilmesi ve yön gösteren çizgilerin kullanılmasıyla
yapılabilir.
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
7.Vurgu
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
7.Vurgu
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
Görsel Tasarım Ögeleri
Görsel tasarım ilkeleri başlığında açıklandığı üzere
tasarımın en temel amacı, öğretimsel bir mesajın
öğretmen tarafından öğrenciye ulaştırılmasında
öğrencinin algılamasını ve öğrenmesini
kolaylaştırmaktadır.
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
1.Nokta ve Çizgi
Nokta, tasarım sürecinin ilk elemanıdır. Grafik tasarım süreci
nokta ile başlar ve noktaların yan yana gelmesiyle devam
eder. Noktaların oluşturdukları birliktelikler farklı psikolojik
etkiler yaratmaları sebebiyle çok önemlidir.
Aralarındaki büyüklük-küçüklük, açıklık-koyuluk, sıklıkseyreklik, uzaklık-yakınlık ilişkilerini, renk ve konum
farklılıklarını insan gözü ve beyni derhal algılayarak
anlamlandırır.
Bu nedenle, sanatsal üretim ve tasarım sürecinin
başlangıcında noktanın önemi büyüktür. Temel sanat
eğitimi kapsamında yapılan çalışmalar nokta eğitimi ile
başlar ve bu sayede öğrencilerin elde edecekleri bilgi
birikimi herhangi bir görsel kompozisyona başlarken onlara
yol gösterir.
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
1.Nokta ve Çizgi
Çizgi, noktaları belli bir yön üzerinde hızla
hareketinden ya da sıkışarak yan yana dizilmelerinden
oluşur.
 Çizgiler farklı amaçlar için oluşturulabilir:
 Organize etmek için (boyama kitabı)
 Yönlendirmek için (sarı çizgiyi izle)
 Ayırmak için (otobanlarda şeritleri)
 Duygu sunmak için (pürüzlü, yıpranmış çizgi şiddet
uyandırır)
 Ritim oluşturmak için (bahçe çitleri parmaklıklar,
şehir manzarası)
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
1.Nokta ve Çizgi
Birbirinden bağımsız ve ayrı duran noktalar arasındaki
etkileşimde düzenli bir devamlılık yok ise çizgi olarak
algılanmaları güçleşir. Ancak belli bir düzeni takip eden
noktalar arasındaki iletişim, onların çizgi olarak görünmelerini
sağlar.
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
1.Nokta ve Çizgi
Psikolojik etkileri araştırıldığında düz çizgiler statik
yapılarının hareketsiz ve durağan etkisiyle disiplin,
güvenilirlik, monotonluk, düzen gibi kavramları;
bunun yanı sıra eğri çizgiler hareketli yapılarıyla
dinamizm, canlılık ve neşe gibi kavramları
çağrıştırabilir (Akçadoğan, 2006).
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
1.Nokta ve Çizgi
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
2.Şekil
 Şekil,
bir yüzey üzerinde yaratılan iki boyutlu biçimdir.
Her şeyin bir şekli vardır. Çocuklar objeleri
tanımlamayı şekillerle öğrenir, dünyayı betimlemek
için basit geometrik şekiller çizerler. Örneğin güneş
bir çember olabilir. Okumaya başladıklarında
harflerin farklı şekillere sahip olduğunu öğrenirler.
 Tasarımlarda şekiller objeleri tanımlar ve fikirlerle
iletişime girer. Örneğin bir şirketin logosundaki
çember dünyayı, evrenselliği simgeler.
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
2.Şekil
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
3.Renk
 Renk,
hayatımızdaki pek çok şeyi ifade eder.
Objeleri tanımlamamızı (Elma kırmızıdır), nesneleri
anlamamızı (yeşil geç demektir), duyguları ifade
etmemizi sağlar.
 Tasarımlarımızda; renklerle hisler uyandırır, objeleri
tanımlar ve mesajımızı iletiriz. Yumuşak renklerle ılımlı
ya da romantik bir atmosfer yaratırız. Bir grup
fotoğrafı renkli bir kutuya yerleştirerek birlikte
olduklarını vurgularız. Önemli bir uyarı için parlak
kırmızı rengi kullanırız.
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
3.Renk
 Renkler
tasarımlarımıza pek çok şey katar. Fakat bir
renk seçerken bu renk ile ne yapmak istediğimizi
dikkatlice düşünmeliyiz. Hangi renk en uygun, bir
banka için yeşil mi yoksa altın rengi mi güvenilirliği
daha iyi yansıtır? Benzer firmalar için hangi renkleri
kullanmalıyız, bu renkler diğerleri ile benzer mi yoksa
çok farklı mı olmalı?
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
3.Renk
 Renkleri
kullanış şekliniz çalışmanın nihai
görünümünde farklılıklar yaratacaktır. Tasarımın
içinde yer alan resimden bir renk seçin ve arka plan
rengi olarak kullanın, böylece kesin bir görüntü elde
edersiniz. Eğer gün batımı ile ilgili bir resminiz varsa
bu rengi arka-planda kullanarak yumuşak bir
görüntü elde edersiniz. Resimdekinden zıt bir rengi
arka planda kullanırsanız farklı bir görüntü elde
edersiniz. Çalışmayı güneşin batışı ve yanında koyu
renklerle kullanırsanız dram oluşturursunuz.
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
3.Renk
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
3.Renk
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
4.Yazı (Tipografi)
 Tipografi,
yazıyı belli bir forma sokma tekniğidir. Yazı
tasarımcıları, tek bir yazı ailesi için bile uzun süre
çalışırlar. Grafik tasarımda da tipografinin önemi
büyüktür. Tipografi sayfa üzerindeki temel
elemanların başında gelir. Yazı hem içerik, hem de
görsel bir etkiye sahiptir. Resim, illüstrasyon ya da
renk kullanmadan grafik tasarımlar oluşturmak
mümkündür. Fakat yazı ve tipografi grafik tasarım
ihtiyaçlarının karşılanmasında temel ögedir. Sadece
tipografik elemanlarla da oldukça etkili tasarımlar
elde edilebilir.
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
4.Yazı (Tipografi)
Grafik tasarımda tipografi ile ilgili bazı basit kuralları
göz önünde bulundurmak gerekir. Örneğin başlık, alt
başlık ve metin sıralaması sayfa üzerinde yaratılmaya
çalışılan bir öncelik sırası düzenidir. Bu hiyerarşik
düzenin kurulması için:
 Harf
büyüklüklerini değiştirmek
 Yazı karakterlerinin farklılıkları ile ayrıştırma sağlamak
 Aynı yazı karakterleri kullanılsa dahi koyu veya eğik
yazı gibi değişkenleri kullanmak gerekir.
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
4.Yazı (Tipografi)
Grafik tasarımda tipografi ile ilgili bazı basit kuralları
göz önünde bulundurmak gerekir. Örneğin başlık, alt
başlık ve metin sıralaması sayfa üzerinde yaratılmaya
çalışılan bir öncelik sırası düzenidir. Bu hiyerarşik
düzenin kurulması için:
 Harf
büyüklüklerini değiştirmek
 Yazı karakterlerinin farklılıkları ile ayrıştırma sağlamak
 Aynı yazı karakterleri kullanılsa dahi koyu veya eğik
yazı gibi değişkenleri kullanmak gerekir.
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
4.Yazı (Tipografi)
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
5.Boşluk - Alan
 Bir
tasarımı oluştururken sadece şekil ve çizgilerin
nereye yerleştirileceğini değil; aynı zamanda nereye
bağlanacağını, etrafında ya da arasında ne kadar
boşluk bulunacağını da düşünmek gerekir. Bu evi
dekore etmeye benzer. Kullanılacak alanın ne
kadar olduğu düşünülmelidir. Eğer her yer
doldurulursa yaşayacak alan ya da nesnelerin etkisi
kalmaz. Yazıların ve resimlerin uyumları
düşünülmelidir.
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
5.Boşluk - Alan
 Çalışmayla
ilgili çok sayıda materyal olsa da yazısız
ve resimsiz boşluklar oluşturmak gerekir (beyaz alan).
Bu boşluk gözün dinlenmesini ve görsellerin
organizasyonunu sağlar. Sayfada yer alan yazı
blokları arasındaki boşluk, okuyucunun bloklar
arasında göz gezdirmesinde ona yardımcı olur.
Sayfada yer alan şekillerin değeri ve yerleşimi
uzamsal bir ilişki yaratarak odak noktası oluşturur.
Büyük bir dünya resmini boşlukla çevrelediğinizde,
etrafta başka dünya resimleri olsa da izleyicinin gözü
büyük dünya resmine takılacaktır.
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
5.Boşluk - Alan
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
5.Boşluk - Alan
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
6.Doku
 Doğadaki
tüm nesnelerin ve varlıkların görme,
dokunma duyularıyla kavranabilen, iç
yapılarının işlevsel özelliklerini dışa vuran yüzeysel
etkilerine “Doku” (Tekstür) denir. Dokular çalışmalara
zenginlik ve yoğunluk katsın diye kullanılabilir.
Dokular hissedilir (Kâğıdın üzerindeki doku vb.).
Tasarımlarda kullanılan dokular (pattern), aslında bir
doku hissi uyandırmak için kullanılır. Işık ve gölgeler
kullanılarak dokular elde edilebilir.
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
6.Doku
 Tasarımda
kullanılan dokular görsel dokulardır. Bir
resim ya da çizgi tekrar tekrar kullanıldığında oluşan
ışık ve karanlığın ritmi yüzeyde yoğunluk oluşturur.
Görsel dokuların, harika kenarlıklar veya arka planlar
oluşturmasının sebebi budur. Tekrar eden bir gül
resmi zarafet hissi uyandırır. Yumuşak bir dokuya
sahip kâğıda hafif pastel renkler incelik katar.
Dokular vurgu için de kullanılır. Açık renkli bir kâğıdın
üzerine siyah bir yazı yazmak yazının etkisini
arttıracaktır.
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
6.Doku
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
6.Doku
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
6.Doku
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
7.Boyut
 Tasarımlarımızda
önemli bir rolü vardır. Boyut
fonksiyonel bir ögedir. İlgi çekicidir (Küçük çocuklar
ve dev gökdelenler ilgimizi çeker). Organize edicidir
(Çocukları boy sırasına sokarak bir süreci açıklarız).
 Fonksiyonel bir tasarımda, hedef kitlenin belirlenen
uzaklıkta tasarımı izleyebilmesi için gerekli büyüklükte
yazı ve resim kullanılır. Örneğin emekliler için bir ev
broşürü hazırlanacaksa kitlenin yaşına uygun
boyuttaki elementlerin kullanımına dikkat edilmelidir.
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
7.Boyut
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
7.Boyut
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
8.Değer
 Değer,
açık ve koyu bir yüzey veya nesne arasındaki
ilişkiyi ifade eder. Değer etrafımızdaki her şeye şekil
ve doku verir. Renk bir değere sahip olsa da (koyu
kırmızı renkli bir elbise ve açık kırmızı bir ceket) siyah
ve beyaz renklerle değerleri görselleştirmek daha
kolaydır. Eğer bir sokağın siyah beyaz resmini
çekerseniz gölgeler siyah görünecek, açık renkli ev
resmi beyaz görünecek, diğer şeyler bu iki uç
arasında gri görünecektir. Ağacın gövdesindeki ışık
farklılıklarından oluşan değerler bize ağacın çevreli
yapısını gösterir. Ayrıca gövdesinde yer alan koyu ve
açık dokular bizim dokuyu algılamamızı
sağlayacaktır.
Materyal Tasarım ve Hazırlama İlkeleri
8.Değer
Tasarımdaki tüm elementler bir değere sahiptir. Çünkü değer
ilişkiseldir, bir elementin değeri etrafındaki ve arka-plandaki diğer
elementlerin değerlerinden etkilenecektir. Küçük bir alana yazılan
siyah renkli yazılar tasarımı gri gösterecektir.
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
2 288 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content