close

Enter

Log in using OpenID

(Microsoft PowerPoint - PPP_Jasna_Vla\232ic_2014)

embedDownload
Sadrž
Sadržaj prezentacije
Okrugli sto:
„Regionalni Centri za održ
održivo
upravljanje otpadom u Bosni i
Hercegovini – potrebe opš
opština“
tina“
Regionalni pristup u upravljanju otpadom u
BiH – pravni aspekti, s osvrtom na EU
(da li postoji pravni osnov i da li je potreban?)
G-đa Jasna Marin i
G-din Đorđe Stefanović
Stefanović
Municipal Programme for Solid Waste Management in BiH
Municipal Programme for Solid Waste Management in BiH
Nač
Načelo
Regionalnosti
Reciklaža
BiH
Stanje u
praksi/na
terenu
•
•
•
•
Municipal Programme for Solid Waste Management in BiH
Problemi u implementaciji principa
regionalnosti
stanje prije donoš
donošenja novog Zakona RS
– Nije precizirana definicija regionalnih deponija u samom
zakonu, ali su prostornim planom RS određeni “regioni” i
opštine koji gravitiraju pojedinim regionalnim deponijama
– Narodna Skupština RS je dužna da usvoji Strategiju
upravljanja otpadom a Vlada je dužna da donese
Regionalne planove upravljanje otpadom - nisu doneseni
do sada (stari zakon)
– Nisu pripremljene sve predviđene deponije ili nisu
dovedene u stanje da zadovoljavaju sve tehničke kriterije.
– Na deponijama koje su funkciji - ne dovozi se otpad
Otpad se i dalje odlaže na «nelegalnu» opštinsku
deponiju.
Municipal Programme for Solid Waste Management in BiH
Šta to podrazumjeva?
Definicija regije i regionalnosti?
Pravni osnov regionalne deponije?
Infrastrukturne pretpostavke regionalne
deponije?
Municipal Programme for Solid Waste Management in BiH
Propisi u RS
Osnov za zbrinjavanje komunalnog otpada
na regionalnim deponijama?
• Zakon o upravljanju otpadom RS (Sl.Gl. RS 53/02,
izmjene i dopune Sl.Gl. RS 65/08, Novi zakon (Sl. Gl.
RS 111/13)
• Zakon o lokalnoj samoupravi RS (Sl.Gl. RS 101/04,
42/05, 118/05)
• Zakon o komunalnim djelatnostima RS (Sl.Gl. RS
124/11)
• Zakon o zaštiti životne sredine (Sl. Gl. RS 71/12)
• Prostorni plan RS
Municipal Programme for Solid Waste Management in BiH
Pravni osnov za uspostavu i funkcionisanje
regionalnih deponija
• Zakon o upravljanju otpadom – „stari” zakon (RS)
regionalnost - razvoj tretmana otpada i izgradnja objekata za
njegovo odlaganje treba se vršiti na način da pokriva potrebe
regiona i omogućava samoodrživost izgrađenih objekata
“Dozvola za nove sanitarne deponije može se izdati samo za
deponovanje na regionalnom nivou.”
• Strategija upravljanja otpadom (nije usvojena)
– Faza 1 – regionalne deponije
– Faza 2 – smanjen broj regionalnih deponija
• Sporazumi opština o regionalnim deponijama
Municipal Programme for Solid Waste Management in BiH
Pravni osnov za uspostavu i funkcionisanje
regionalnih deponija
Član 19
(1) Skupštine dviju ili više jedinica lokalne samouprave na čijem
području ukupno živi najmanje 200.000 stanovnika donose, po
pribavljenoj saglasnosti Ministarstva, zajednički plan upravljanja
otpadom, kojim se definišu zajednički ciljevi u upravljanju otpadom u
skladu sa Strategijom.
(2) Zajednički plan upravljanja otpadom može se donijeti i za području
dvije ili više jedinica lokalne samouprave na kojima živi manje od
200.000 stanovnika, po prethodno izrađenoj studiji opravdanosti za
donošenje zajedničkog plana, na koju saglasnost daje Ministarstvo.
(3) Postupak izrade i donošenja zajedničkog plana iz st. 1. i 2. ovog
člana uređuje se sporazumom skupština jedinica lokalne samouprave,
u skladu sa zakonom.
Municipal Programme for Solid Waste Management in BiH
Pravni osnov za uspostavu i funkcionisanje
regionalnih deponija
Član 78.
U slučaju kretanja opasnog otpada radi odlaganja između
Republike, Federacije Bosne i Hercegovine i Brčko distrikta
BiH, potrebno je obavještenje ministarstva nadležnog za
zaštitu životne sredine entiteta ili Brčko Distrikta BiH iz
kojeg se prevozi otpad ministarstvu nadležnom za zaštitu
životne sredine entiteta ili Brčko Distrikta BiH u kojem se
vrši odlaganje opasnog otpada
Pravni osnov za uspostavu i funkcionisanje
regionalnih deponija
Novi zakon o otpadu u RS 2013 (Sl. Gl. RS
111/13) koji ne
utvrđuje obavezu regionalnosti
eksplicitno, ali... (čl. 6, 19, 78)
Čl. 6 u) – definicija područje za upravljanje
otpadom je prostorna cjelina koja obuhvata više
susjednih jedinica lokalne samouprave koje, u skladu sa
sporazumom koji zaključuju te
jedinice lokalne
samouprave, zajednički upravljaju otpadom u cilju
uspostavljanja održivog sistema upravljanja otpadom,
Municipal Programme for Solid Waste Management in BiH
Pravni osnov za uspostavu i funkcionisanje
regionalnih deponija
Član 39.1
Jedna ili više jedinica lokalne samouprave određuju lokaciju za
izgradnju i rad postrojenja za skladištenje, tretman ili odlaganje otpada
na svojoj teritoriji, pod uslovima utvrđenim zakonom, kao i sporazumom
iz člana 27. ovog zakona ako više skupština jedinica lokalne
samouprave zajedno odlučuju o lokaciji postrojenja za upravljanje
otpadom.
Čl. 9.1 Princip blizine i zajedničkog pristupa upravljanja otpadom
podrazumjeva: vršenje izbora lokacije postrojenja za tretman ili
odlaganje otpada u zavisnosti od lokalnih uslova i okolnosti, vrste
otpada, njegove zapremine, načina transporta i odlaganja, ekonomske
opravdanosti kao i mogućeg uticaja na životnu sredinu,
Municipal Programme for Solid Waste Management in BiH
Propisi u FBiH
Osnov za zbrinjavanje komunalnog otpada na regionalnim
deponijama?
• Zakon o zaštiti okoliša (Sl. N. FBH 33/03, 39/09)
• Zakon o upravljanju otpadom (Sl. N. FBH 33/03, 72/09)
• Zakon o principima lokalne samouprave FBiH Sl. N. FBH
49/06)
• Strategija zaštite okoliša (uključuje i strategiju upravljanja
otpadom) FBiH 2008-2018
• Federalni plan upravljanja otpadom 2012-2017
Municipal Programme for Solid Waste Management in BiH
Municipal Programme for Solid Waste Management in BiH
Propisi u FBiH
Zakon o upravljanju otpadom (FBiH)
• Prikupljanje i tretiranje komunalnog otpada obavlja se
sukladno posebnom propisu o komunalnim
djelatnostima.
• Kantonalnim propisima uređuje se osnivanje i rad
komunalnih poduzeća i obveze općina u pružanju
komunalnih usluga.
• Općine su zadužene za organiziranje upravljanja
komunalnim otpadom.
Osnov za zbrinjavanje komunalnog otpada na regionalnim
deponijama?
Zakon o upravljanju otpadom FBiH u članu 5. određuje
„regionalnost“ kao jedno od načela upravljanja otpadom u
FBiH
Izmjene i dopune:
FBiH ZoUP; Član 33. Stav 2. mijenja se i glasi:
"Prioritet u izdavanju potrebnih dozvola za nove deponije
imaju regionalne deponije.„
(bilo: Dozvola za nove sanitarne deponije može se izdati samo za
deponovanje na regionalnom nivou.)
Municipal Programme for Solid Waste Management in BiH
Propisi - Kantoni
Municipal Programme for Solid Waste Management in BiH
Strategija i Plan FBiH
Osnov za zbrinjavanje komunalnog otpada na regionalnim
deponijama?
•
•
•
•
Zakon o Zaštiti Okoliša;
Zakon o Lokalnoj Samoupravi
Zakon o Komunalnim Djelatnostima
Zakon o Upravljanju Otpadom: Mostar - regionalnost –
razvitak tretmana otpada i izgradnja objekata za njegovo odlaganje
treba se obavljati na način pokrića potreba regije i omogućavanja
samoodrživosti izgrađenih objekata.
• Kanton Sarajevo : Federalni zakonom o upravljanju
otpadom i Zakon o komunalnoj čistoći Kantona Sarajevo
(«Službene novine Kantona Sarajevo», broj 11/97
Strategija i Plan dalje razrađuju regionalni
princip i određuju opštine koje su „upućene“
na pojedine regionalne deponije (centre za
tretman otpada) - tabela
Statut Općine, Odluke općine
Municipal Programme for Solid Waste Management in BiH
Strategija (FBiH) 20082008-2018
4.4.2 Ekonomski instrumenti upravljanja otpadom
• Etabliranje regionalnih centara za upravljanje otpadom i dr.
postrojenja za zbrinjavanje otpada Predlaže se uvođenje ekološke
naknade koja se zaračunava u cijenu odlaganja, a čija se sredstva
trebaju namjenski trošiti na razvoj lokalne zajednice i unaprjeđenje
kvaliteta života. Sredstva se ulažu u izgradnju i rekonstrukciju kulturnih,
obrazovnih i rekreacijskih sadržaja i zajedničke infrastrukture.
• Cijena za korisničku naknadu - bazirana na punom pokrivanju
troškova usluga koje se pružaju (izmjena tarifne politike u pravcu
obračuna po količini proizvedenog otpada i u punom obimu troškova
Municipal Programme for Solid Waste Management in BiH
Municipal Programme for Solid Waste Management in BiH
Federalni plan upravljanja otpadom
• Planom je predviđeno da integralni sustav upravljanja
otpadom prati regionalni koncept, odnosno stvara se na
području više općina koje se udružuju u regije, za koje će se
izraditi Kantonalni planovi upravljanja otpadom
• Izraditi općinske planove upravljanja otpadom i propise kojima
se definiraju lokalne obveze u odnosu na primjenu koncepta
regionalnog deponiranja
• Priprema programa povećanja broja stanovnika organiziranim
prikupljanjem za svaku općinu FBiH sa procjenom sredstava
2012-2013
Municipal Programme for Solid Waste Management in BiH
EU, regionalizam
i prekogranič
prekogranična trgovina otpadom
• Zahtjevi iz Direktive Savjeta broj 99/31/EC o
deponijama
• Ne postoji zahtjev za „regionalnošću“ samo stroga
tehnička pravila za otpad i za deponije
• Deponije: za opasni (samo ako ispunjava kriterije iz
Annex-a II), za neopasni i inertni otpad (otpad prema
kriterijima u Annex-u II kao i neopasni komunalni otpad)
• Sistem odobrenja, licence
• Standardne procedure za prihvatanje otpada – Annex II
Otpad iz susjednog kantona ili entiteta
Municipal Programme for Solid Waste Management in BiH
EU, regionalizam
i prekogranič
prekogranična trgovina otpadom
•
•
•
•
Neopasnim otpadom može da se trguje između država članica EU i da se
uvozi u EU bez prethodnog postupka obavještenja (notifikacije) ako je
namijenjen za jedan od postupaka oporavka (WFD Annex II definiše
operacije oporavka)
Obavještavanje je potrebno ako se trguje zbog odlaganja (WFD Annex I –
definiše operacije odlaganja)
Izvoz neopasnog otpada porastao u periodu 1999-2011. Plastike je
porastao za faktor pet, izvoz otpada plemenitih metala utrostručio, izvoz
otpada gvožđa i čelika, bakra, aluminijuma i nikla udvostručen
Rast izvoza je vođen nizom faktora, prije svega ciljevima postavljenih u EU
direktivi za reciklažu otpada; neravnoteža u reciklažnoj infrastrukturi između
država članica EU; visoke ili povećanje cijene sekundarnih sirovina; i
povećanje potražnje za ove materijale, posebno u Aziji
Municipal Programme for Solid Waste Management in BiH
EU i ilegalna trgovina
• Nelegalna trgovina otpadom je ozbiljno krivično djelo
koje je u porastu u EU
• Otkrivanje i izvještavanje o ilegalnom prometu otpadom
je trenutno neadekvatno i odražava samo djelić pravog
nivoa aktivnosti
• Intenziviranje i usklađivanje aktivnosti inspekcija širom
EU su važne mjere potrebne za borbu protiv ilegalnog
prometa otpadom
Municipal Programme for Solid Waste Management in BiH
Municipal Programme for Solid Waste Management in BiH
Pojmovi u upotrebi:
Ono što se iš
iščitava iz presuda ECJ:
Do svakog regiona, opštine ili drugih lokalnih vlasti, je da preduzmu
odgovarajuće korake da se obezbjedi da se njihov otpad sakuplja, tretira i
odlaže, a koji se shodno tome mora odložiti što je moguće bliže mjestu gde
je proizveden/nastao, a da bi se ograničio koliko je to moguće transport
otpada.
Generalna zabrana uvoza/izvoza otpada, a u svrhu
iskorištavanja/recovery nije dozvoljena, kao ni generalna zabrana
uvoza/izvoza opasnog otpada
Države se ne mogu pravdati svojim unutrašnjom administrativnim
organizaciom zbog neispunjavanja zahtjeva iz Direktive
Države moraj ispuniti sve zahtjeve iz Direktive uključujući i uspostavu
instalacija i svih drugih potrebnih tehničko-tehnoloških zahtjeva za deponije
najkasnije do isteka predviđenog roka iz Direktive
Municipal Programme for Solid Waste Management in BiH
• Regionalna deponija
• Princip/Načelo regionalnosti
• Regionalni Koncept - više općina koje se udružuju u regije, za
koje se izrađuju Kantonalni planovi upravljanja otpadom
• Regionalni nivo i samoodrživost
• Regionalni planovi UO (RS)
• Regija – postrojenja za tretman i odlaganje otpada osnivaju se za
potrebe regije
• Regioni i opštine koji gravitiraju regionalnoj deponiji
• Regionalni centar za upravljanje otpadom
• Tehnički kriteriji
Municipal Programme for Solid Waste Management in BiH
Zaključ
Zaključci
(za diskusiju)
• To je pojam generične prirode
(„okrug bez obaziranja na granice ili obim/veličinu”; „oblast koja se
smatra jedinicom zbog geografskih, funkcionalnih , društvenih,
kulturnih ili dr. razloga.” Npr. „Pojedini evropski regioni, poput
Arktika , Mediterana i Baltika , suočavaju sa problemima zaštite
životne sredine”)
• Nema direktne pravne definicije - posredna definicija
• Nema pravne prepreke da se elaborira detaljnije u
strategijskim i planskim dokumentima
• Saglasnost i koordinacija institucija sistema na svim
nivoima
Municipal Programme for Solid Waste Management in BiH
Regionalna deponija
• Je ona koja pokriva potrebe više opština/kantona i entiteta
bez obzira na adm.granice (faktor blizine)
• Koja zadovoljava stroge tehničko-tehnološke specifikacije i
druge zahtjeve iz zakonodavstva (s tim u vezi i zahtjeve iz
direktiva koji su transponirani u zakonodavstvo)
• Koja može biti ustanovljena strategijom (i/ili planovima
upravljanja otpadom – svaka opština zna gdje odvozi svoj
otpad) i koja je određena na osnovu međusobne saradnje i uz
saglasnosti entiteta pri izradi strategije/a
• Ali i kad je dato opštinama da se slobodno opredjeljuju
međusobnim udruživanjem kao i odlučivanjem gdje da odvoze
otpad, bazirano na ekonomskim kriterijumima i kriterijumu
blizine
• Koja je održiva – finansiranje (naplata)
Municipal Programme for Solid Waste Management in BiH
Šta raditi da bi se unaprijedio sistem?
•
•
•
•
•
•
Nova strategija upravljanja otpadom (RS)
Međuentiteska saradnja – monitoring – Agencija?/međuentitesko
koordinaciono tijelo?
Izrada planova upravljanja otpadom (entitetski, kantonalni,
opštinski – uskladjeni – da se afirmiše u njima princip regionalnosti)
Izmjena ili izrada novih zakona o upravljanju otpadom
(harmonizacija sa EU i među-entitetska, entitet-kanton, međukantonalna)
Opštinski akti kao: odluka o usvajanju plana upravljanja otpadom
Općine/opštine, odluka o komunalnim poslovima; pravilnik/odluka o
upravljanju komunalnim otpadom; plan i program na sakupljanju
odvoz i odlaganje otpada, saradnja između komunalnih službi,
inspekcija i prostornog planiranja
Sve propraćeno finansijskim sredstvima - implementacija
Municipal Programme for Solid Waste Management in BiH
HVALA NA PAŽ
PAŽNJI!
[email protected]
[email protected]
Municipal Programme for Solid Waste Management in BiH
Municipal Programme for Solid Waste Management in BiH
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
553 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content