close

Enter

Log in using OpenID

(2014). "Διαχείριση Στερεών Αποβλήτων

embedDownload
Διαχείριση στερεών αποβλήτων
Ανακύκλωση
Βασίλης Ν. Καραγιάννης
Χημικός Μηχανικός Ε.Μ.Π., MSc
Προϊστάμενος Τμήματος Περιβάλλοντος
Διεύθυνση Καθαριότητας & Ανακύκλωσης
Δήμος Λαρισαίων
Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Κισσάβου – Ελασσόνας
Επιμορφωτική Ημερίδα για ενηλίκους
«Διαχείριση Αστικών Αποβλήτων, Ο Ενεργός Πολίτης για το Περιβάλλον και την Αειφορία»
Ερώτηση:
Τι ζυγίζει ένα κιλό, παράγεται
κάθε μέρα από κάθε έναν
Ευρωπαίο και προκαλεί τεράστια
περιβαλλοντικά προβλήματα?
2
Πόσα και τι στερεά απόβλητα
παράγονται σήμερα στην Ευρώπη
Waste from
economic activities
and households
(x 1.000
tonnes)
EU-27
Greece
Greece
Total
of which,
hazardo
us
Agriculture,
forestry
& fishing
(Section
A)
Mining &
quarryin
g
activities
(Section
B)
Manufacturing
(Section
C)
Energy
(Section
D)
Constructi
on &
demolition
activities
(Section F)
Other
economic
activities
(Sections
E and G to
U)
Households
2.502.240
101.300
39.420
671.750
274.950
85.930
859.730
351.870
218.590
70.433
292
5
44.793
4.941
11.029
2.086
2.381
5.198
0,41 %
0,01 %
63,60 %
7,01 %
15,66 %
2,96 %
3,38 %
7,38 %
Η συνολική παραγωγή στερεών αποβλήτων στην Ε.Ε. ανέρχεται σε 2.5 δις εκατομμύρια τον.
Η παραγωγή αστικών αποβλήτων ανέρχεται περίπου σε 220 εκατομμύρια τόνους
Στην Ελλάδα η παραγωγή αστικών αποβλήτων αντιστοιχεί στο 7,4 % της συνολικής παραγωγής
αποβλήτων
Σε ποια κατηγορία αποβλήτων εντοπίζεται το μεγαλύτερο πρόβλημα της διαχείρισης?
3
Η παραγωγή αποβλήτων ανά τομέα
στην Ελλάδα (Eurostat, 2013)
Απόβλητα ορυχείων
και λατομείων
63,60%
Απόβλητα
κατασκευών και
κατεδαφ ίσεων
2,96%
Αστικά στερεά
απόβλητα
7,38%
Λοιποί τομείς
οικονομικής
δραστηριότητας
3,38%
Γεωργικά & δασικά
απόβλητα
0,01%
Απόβλητα
μεταποίησης
7,02%
Απόβλητα
ενεργειακής
παραγωγής
15,66%
4
Εξέλιξη της κατά κεφαλή
παραγωγής Α.Σ.Α. στην Ε.Ε.
450 kg
5
Πηγή: Eurostat (EU-27 1995-2007)
Διαχρονική εξέλιξη στην παραγωγή
& διαχείριση των ΑΣΑ στην Ελλάδα
Ασήμαντο το ποσοστό
Κομποστοποίησης 1,5%
6
Η πρώτη χαμένη ευκαιρία για την
Ελλάδα - Οδηγία 1999/31/ΕΚ
2020
Ελλάδα
7
Η Ε.Ε. προσπαθεί να γίνει
“Κοινωνία της Ανακύκλωσης”
Overall recycling rate (%)
100%
80%
2008 target
60%
40%
20%
0%
BE DK DE ES FR IT
LU NL AT
2008
FI
SE UK
IE
EL PT
CZ EE CY LT HU
2011
Source: Eurostat - Data centre on waste
2013, 2004/12/EC
2012
SI SK
MT RO
2013
BG PL
2014
LV
LI
2015
8
NO
Η Ε.Ε. “συγυρίζει” την νομοθεσία
Οδηγία – Πλαίσιο 2008/98/ΕΚ
Η πυραμίδα της ιεράρχησης
9
Ενσωμάτωση στο Εθνικό Δίκαιο
“Κάλλιο αργά παρά ποτέ” (Ν.4042/2012)
Ιεράρχηση των μεθόδων επεξεργασίας αστικών αποβλήτων
προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση τουλάχιστον για το χαρτί, το
μέταλλο, το πλαστικό και το γυαλί (50% κατά βάρος έως το 2020)
προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση και ανάκτηση υλικών για τα ΑΕΕΚ
(70% κατά βάρος έως το 2020)
Απαίτηση για χωριστή συλλογή βιολογικών αποβλήτων (2015) κατ’ ελάχιστο στο 5% του
συνολικού βάρους των βιολογικών αποβλήτων
Επιβολή πράσινου ειδικού τέλους ταφής σε όσους φορείς διαθέτουν τα απόβλητά τους
χωρίς να πραγματοποιούν εργασίες επεξεργασίας ανακύκλωσης/ανάκτησης με χρέωση ανά
τόνο αποβλήτων 35ευρώ από το 2014 προσαυξανόμενο κατά 5 ευρώ μέχρι τα 60 ευρώ/tn
Εισαγωγή στόχων πρόληψης αποβλήτων !!!
10
Εξέλιξη του συστήματος
διαχείρισης ΑΣΑ στην Ελλάδα
σύνηθες σημερινό σχήμα
αναμενόμενο σχήμα στο εγγύς μέλλον
11
Α/Φ:απορριμματοφόρα, ΣΜΑ: σταθμός μεταφόρτωσης, ΟΕΔΑ: Ολοκληρωμένη Εγκατάσταση Διαχείρισης Απορριμμάτων
Πλεονεκτεί η υγειονομική ταφή ΑΣΑ
έναντι των άλλων μεθόδων διαχείρισης?
12
Βασικό πρόβλημα: δυσκολία διάθεσης
δευτερογενών καυσίμων RDF + SRF
Solid Recovered Fuel (SRF): ανακυκλώσιμα (χαρτί, πλαστικό & οργανικά), υγρασία<20%
Residual Derived Fuel (RDF): υπολείμματα χαρτιού + πλαστικού
Ο.Ε.Δ.Α. μειονεκτούν λόγω αυξημένης χρήσης ΣΜΑ + κόστους ενέργειας
13
ΧΥΤΑ πλεονεκτούν λόγω μικρού κόστους απόκτησης γης (μέχρι πότε όμως ?)
Πρόβλεψη παραγωγής ΑΣΑ EU27
(σενάριο Business-As-Usual)
14
Πρόβλεψη παραγωγής ΑΣΑ
στην Ελλάδα
15
Ανάγκη κατασκευής νέων εγκαταστάσεων
επεξεργασίας απορριμμάτων
(Mechanical Biological
Treatment)
16
Δυσκολία χωροθέτησης νέων εγκαταστάσεων
«NIMBY Syndrome» – Not In My Back Yard
Πήρε το όνομα του στο τέλος της δεκαετίας του 60
στις ΗΠΑ.
Μόνιμο πρόβλημα σε όλες τις χώρες με
βιομηχανική ανάπτυξη, με αυξητικές τάσεις.
Επικράτηση της άποψης ότι «ο καλύτερος τρόπος
να ελέγξεις τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις ενός
έργου είναι η ματαίωση του».
17
Διεθνής Διαγωνισμός Φωτογραφίας για το Περιβάλλον 2004-2005,
Πρόγραμμα Περιβάλλοντος των Ηνωμένων Εθνών,
1ο ΒΡΑΒΕΙΟ Γενικής κατηγορίας
Η μετάβαση από ανοργάνωτους ΧΑΔΑ
σε σύγχρονους ΧΥΤΑ
18
Χώρος μελλοντικών Κυψελών
Βιολογικός
Στραγγισμάτων
Κτιριακό Συγκρότημα
Κυψέλη Ι
Κυψέλη ΙΙ
Αεροφωτογραφία ΧΥΤΑ Λάρισας
19
Στεγανοποίηση πυθμένα Κυψέλης 3
20
τοποθέτηση μεμβράνης HDPE επί αργιλικού φραγμού
20
Τοποθέτηση αγωγών αποστράγγισης
και στραγγιστηρίου στρώσης επί γεωυφάσματος
21
21
Ολοκληρωμένη Λεκάνη Κυψέλης 3
έτοιμη για υποδοχή απορριμμάτων
Κυψέλη 3
Κυψέλη 2
22
22
Συστοιχία Πυρσών καύσης
βιοαερίου ΧΥΤΑ
23
23
Επιτυχημένα έργα
αξιοποίησης βιοαερίου
Ταγαράδες (Θεσσαλονίκη):
5 MWe
Άνω Λιόσια (Αθήνα)
23.9 MWe
24
Ενεργειακή Αξιοποίηση βιοαερίου
Παραγωγή βιομεθανίου
Το βιοαέριο που παράγεται μέσω της
αναερόβιας χώνευσης του οργανικού
κλάσματος των απορριμμάτων περιέχει
CH4 35-65% κ.ο., CO2 15-50% , N2 540% .
Η κύρια διαφορά του φυσικού αερίου
από το βιοαέριο είναι η μικρή
περιεκτικότητά του σε CO2 <1% κ.ο.
Επίσης
περιέχονται
και
άλλοι
υδρογονάνθρακες εκτός του CH4.
Η Ε.Ε. πρόκειται να εκδώσει σύντομα
οδηγία για την σύσταση του
αναβαθμισμένου μεθανίου για έγχυση
στο δίκτυο φυσικού αερίου και χρήση σε
οχήματα.
25
ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ
ΧΥΤΑ ΛΑΡΙΣΑΣ
Συνολική Έκταση Πλήρους ΧΥΤΑ:
1500 στρέμ.
Συνολική Ωφέλιμη Έκταση Ταφής:
200 στρέμ.
Έναρξη λειτουργίας ΧΥΤΑ:
1998
Συνολικός Ωφέλιμος Όγκος Ταφής: ~3.240.000 m3
Εναπομένων Ωφέλ. Όγκος Ταφής:
~1.800.000 m3
Εισερχόμενα ΑΣΑ Ν. Λαρ. (εκτίμηση): ~120.000 t/y
Δυνατότητα υποδοχής ΑΣΑ Ν.Λαρ.:
Μέχρι ~2024
26
Πρόκληση: η επίτευξη των στόχων
ημερομηνίες ορόσημα
Εκπόνηση ΕΣΔΑ: Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης
Αποβλήτων (ΥΠΕΚΑ), ΕΧΕΙ ΑΝΑΤΕΘΕΙ
Εκπόνηση ΠΕΣΔΑ: Περιφερειακών Σχεδίων Διαχείρισης
Αποβλήτων (ΦοΔΣΑ ή Περιφέρειες)
Εκπόνηση Εθνικών Σχεδίων Πρόληψης: 12/12/2013
Καθορισμός Εθνικών στόχων πρόληψης αποβλήτων:
31/12/2014
Επιβολή τέλους ταφής: από το 2014.
Ξεχωριστή συλλογή του 5 % των βιοαποδομήσιμων μέχρι
το 2015.
27
Γενικές Αρχές στρατηγικής Δήμου
Λαρισαίων στην διαχείριση αποβλήτων
Λιγότερα απόβλητα στο ΧΥΤΑ - πρόληψη δημιουργίας
αποβλήτων
Περισσότερη και καλύτερη ανακύκλωση –
επαναχρησιμοποίηση
Διαλογή στην πηγή των βιοαποβλήτων - ανάκτηση
ενέργειας από τα απόβλητα όπου είναι εφικτό
«ο ρυπαίνων πληρώνει» - συνυπευθυνότητα όλων των
εμπλεκομένων στη διαχείριση των αποβλήτων 28
Μηχανολογικός εξοπλισμός συλλογής
& προσωρινής αποθήκευσης
29
ΚΔΑΥ Λάρισας (1)
30
ΚΔΑΥ Λάρισας (2)
31
Ειδικά Ρεύματα Αποβλήτων
Απόβλητα ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού
εξοπλισμού (ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΣΥΣΚΕΥΩΝ ΑΕ)
Μεταχειρισμένα Ελαστικά (ECOELASTIKA AE)
Οχήματα τέλους κύκλου ζωής (ΕΔΟΕ)
Φορητές στήλες και συσσωρευτές (ΑΦΗΣ ΑΕ)
Χρησιμοποιημένα ορυκτέλαια (ΕΛΤΕΠΕ)
Ο Δήμος Λαρισαίων έχει συνάψει συμβάσεις με
τα εγκεκριμμένα από το ΥΠΕΚΑ συστήματα
εναλλακτικής Διαχείρισης αποβλήτων.
32
Στόχοι ανάκτησης
“διαλογής στην πηγή” Δ. Λαρισαίων
Μ.Ο. 20ετίας
Διαχειριστικής
Ενότητας
Λάρισας
Παραγωγή
ΑΣΑ
(τόνοι)
Υλικά συσκευασίας
προς αξιοποίηση
(τόνοι)
Προδιαλεγμένα
οργανικά
(τόνοι)
126.230
21.093
13.382
Σύσταση αστικών
Παραγόμενα Ανάκτηση
(%)
αποβλήτων Δ. Λαρισαίων
(τόνοι)
(τόνοι)
Οργανικά –
βιοαποδομήσιμα
29.861,58
Υλικά συσκευασίας
+ χαρτί / χαρτόνι
36.580,44
12.803,15
35 % κ.β.
8.211,94
2.874,18
35 % κ.β.
Λοιπά υλικά
(ηλεκτρικά, μπαταρίες,
ελαστικά, ρούχα,
ξύλα, αδρανή
Σύνολο
74.653,96
1.493,08
Σύμμεικτα ΑΣΑ προς
επεξεργασία
(τόνοι)
91.755
5 % κ.β.
17.170,41
Στόχοι ανάκτησης
Δήμου Λαρισαίων
(συμπεριλαμβανομέ
νων των ειδικών
ρευμάτων)
Ορίζοντας 2020
Ανακτώμενα (23%)
33
57.483,55
Προς ταφή (77%)
Εφικτός ποσοτικός στόχος:
πρόληψης παραγωγής αποβλήτων
Μ.Ο. Ε.Ε.
600 kg/κάτοικο/έτος
Μ.Ο. Λάρισας
516 kg/κάτοικο/έτος
Πρόβλεψη
αποβλήτων με
μείωση 10%
464 kg/κάτοικο/έτος
Στόχος τουλάχιστον
-50 kg/κάτοικο/έτος
Όφελος για την
πόλη της Λάρισας
Λιγότερα ΑΣΑ προς
ΧΥΤΑ κατά
8.840 τον/έτος
34
Παραγόμενες ποσότητες ΑΕΚΚ από
νόμιμη οικοδομική δραστηριότητα
ΑΠΟΒΛΗΤΑ
ΕΚΣΚΑΦΩΝ
ΑΠΟΒΛΗΤΑ
ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ
ΑΠΟΒΛΗΤΑ
ΚΑΤΕΔΑΦΙΣΕΩΝ
2007
530.166
50.272
33.945
2008
369.096
42.333
20.300
2009
317.226
27.209
15.309
2010
250.000
22.000
10.000
2011
200.000
18.000
8.000
2012
160.000
14.000
5.000
ΕΤΗΣΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΕΚΚ
(kgr/ κάτοικο) 2011
1.220 kg
110 kg
49 kg
Ετήσια παραγωγή ΑΣΑ
(kgr/ κάτοικο) 2011
516 kg
Έτος αναφοράς
159 kg
35
Ποσοτικός στόχος μείωσης ΑΕΚΚ
2020 (70% κ.β.)
κατεδαφίσεις
1.200
4.000
2020 (70% κ.β.)
κατασκευές
3.600
2015 (50% κ.β.)
κατεδαφίσεις
2.500
5.000
12.000
2015 (50% κ.β.)
κατασκευές
7.000
14.000
0
5.000
10.000
15.000
36
Η κατά κεφαλή παραγωγή ΑΕΚΚ
στην περιοχή μας
37
Από την κατεδάφιση
στην αξιοποίηση των ΑΕΚΚ
38
Κοστολόγηση υπηρεσιών
Διαχείρισης Απορριμμάτων
Το μοντέλο κοστολόγησης που εφαρμόζεται στην Ελλάδα
υπολογίζει τις επιβαρύνσεις ανάλογα με την επιφάνεια του
ακινήτου που εξυπηρετείται (FLAT RATE).
Το δημοτικό συμβούλιο αποφασίζει και ορίζει ετησίως ένα
συντελεστή ανταποδοτικού τέλους ανά κατηγορία
ιδιοκτησίας
Η είσπραξη των επιβαρύνσεων γίνεται μέσω του
λογαριασμού της ΔΕΗ.
Η ΔΕΗ αφού αποσπάσει από τα έσοδα των ανταποδοτικών
τελών τη χρέωση για τον ηλεκτροφωτισμό του δήμου
επιστρέφει το ποσό που υπολείπεται στο δήμο.
39
Νέες τάσεις στην διαχείριση των
στερεών αποβλήτων
Εφαρμογή συστημάτων PAYT – Pay As You Throw
ή Πληρώνω Όσο Πετάω (Π.Ο.Π.)
Η εφαρμογή συστημάτων ΠΟΠ οδηγεί σε
χρέωση αναλογικά με την ποσότητα (όγκος ή βάρος)
των παραγόμενων αποβλήτων από το κάθε
νοικοκυριό.
Ο πολίτης αισθάνεται ότι υπάρχει δικαιοσύνη στο
επιβαλλόμενο δημοτικό τέλος παραγωγής
40
αποβλήτων
PAYT προ των Ελληνικών πυλών
Πρώτη εφαρμογή 2009-2011: Δήμος Ελευσίνας
41
Οφέλη συστημάτων PAYT
Δικαιότερο σύστημα χρέωσης των υπηρεσιών καθαριότητας στους πολίτες.
Μείωση της παραγωγής απορριμμάτων και συνεπακόλουθη μείωση
δαπανών τελικής διάθεσης.
Αύξηση της συμμετοχής των πολιτών σε προγράμματα ανακύκλωσης και
κομποστοποίησης.
Εναρμόνιση με την ιεραρχία των πρακτικών διαχείρισης απορριμμάτων.
Αναβάθμιση του ενδιαφέροντος για περιβαλλοντικά ζητήματα - Συμμετοχή
πολιτών.
Περιορισμός των αρνητικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
Μείωση του διαχειριστικού, λειτουργικού και διοικητικού κόστους.
Αύξηση της απόδοσης και προώθηση θετικής δημόσιας εικόνας των
υπηρεσιών καθαριότητας.
42
Αύξηση των εσόδων των υπηρεσιών καθαριότητας.
Σχηματοποιημένο ΡΑΥΤ για τη
συλλογή & χρέωση των απορριμμάτων
43
Προβλέψεις μέχρι το 2020
Θα συνεχιστεί η αύξηση παραγωγής ΑΣΑ στην ΕΕ27, με χαμηλότερους όμως ρυθμούς της
τάξης του 9% - 20% , ιδίως μετά την περατεταμένη ύφεση 2008-2012
Δυσκολία χωροθέτησης νέων ΧΥΤΥ – κόστος και διαθεσιμότητα εκτάσεων γης
Σημαντικό πρόβλημα θα αποτελέσουν στο μέλλον τα βιομηχανικά απόβλητα που
αντιστοιχούν στο 48% της συνολικής παραγωγής εκ των οποίων το 50% είναι από
εξορρυκτική δραστηριότητα, τα οποία παρουσιάζουν σταθερούς ρυθμούς ανάπτυξης.
Η πρόληψη παραγωγής αποβλήτων είναι δύσκολο να ποσοτικοποιηθεί
Μικρά περιθώρια βελτίωσης στην ανακύκλωση υλικών συσκευασίας με αυξητικές τάσεις
μέχρι το 2018, αφού έχουν επιτευχθεί οι στόχοι στις περισσότερες χώρες, αλλά βελτίωση
στα υπόλοιπα ειδικά ρεύματα (ΑΗΗΕ, μπαταρίες, ΟΤΚΖ)
Μεγάλα περιθώρια βελτίωσης στην ανακύκλωση των βιοαποδομήσιμων και της οικιακής
κομποστοποίησης
Σε πρώιμο στάδιο η ανακύκλωση αποβλήτων εκσκαφών και κατεδαφίσεων, μεγάλα
περιθώρια βελτίωσης, έγκριση από ΕΟΑΝ συστημάτων εναλλακτικής διαχείρισης
44
45
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
4 339 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content