close

Enter

Log in using OpenID

- Πρώτη Γυμνασίου

embedDownload
ΠΡΟΛΟΓΟ΢
΢ηα πθαίζζα ημο Πνμβνάιιαημξ Πενζααθθμκηζηήξ Δηπαίδεοζδξ δ
μιάδα ιαξ, απμηεθμφιεκδ απυ 10 αβυνζα ηαζ 11 ημνίηζζα ηδξ Β’ ηαζ Γ’
ηάλδξ ημο Γοικαζίμο Κανμοζάδςκ, εηπμκεί βζα ηδ θεηζκή ζπμθζηή
πνμκζά 2005-2006,ενβαζία ιε εέια: «Βυηακα ηαζ ανχιαηα ηδξ
Δθθδκζηήξ θφζδξ ιε πμθφηζιεξ ηαζ εοενβεηζηέξ ζδζυηδηεξ.».
Ο ααζζηυξ ζημπυξ ημο ζοβηεηνζιέκμο πνμβνάιιαημξ είκαζ δ
ελμζηείςζδ ηςκ ιαεδηχκ ιε ηδκ ακαγήηδζδ πδβχκ πθδνμθυνδζδξ, δ
δοκαηυηδηα αοηεκένβεζαξ ηςκ παζδζχκ υζμ ηαζ δ ακάπηολδ ηδξ ηνίζδξ
ημοξ.
Ο ζφβπνμκμξ ηνυπμξ γςήξ ιε ηδκ ναβδαία ελέθζλδ ηδξ ηεπκμθμβίαξ
πακηαπμφ πανμφζα, δ πμθοθανιαηία ηαζ δ αθυβζζηδ πνήζδ ακηζαζμηζηχκ
δζα « πάζακ κυζμκ » έπεζ απμιαηνφκεζ ημοξ ακενχπμοξ ηαζ ηονίςξ ηα
παζδζά, απυ ηδ θφζδ ιε ηα πθεμκεηηήιαηα ηαζ εοενβεηήιαηά ηδξ.
Λυβς ημο υηζ ηα αυηακα απυ ανπαζμηάηςκ πνυκςκ απμηεθμφκ ηδ αάζδ
ζηδ πθεζμρδθία ημοξ βζα ηδκ παναζηεοή θανιάηςκ ηαζ ζαιάηςκ ηνίεδηε
ζηυπζιμ κα αζπμθδεμφιε απυ ημκηά ιε ηζξ ζδζυηδηεξ ηαζ ηδ πνήζδ
πμθθχκ απυ αοηχκ.
Σα αυηακα ηαζ ηα ανςιαηζηά θοηά εεςνμφκηαζ απαναίηδηα βζα ηδκ
ελαζθάθζζδ ηαθήξ οβείαξ ηαζ ηδκ δζαηήνδζή ηδξ. Αθμφ απμηεθμφκ έηζζ
ηζ αθθζχξ ηδκ πμθφηζιδ βζα πμθθμφξ θυβμοξ πθςνίδα ιαξ, ακαιθίαμθα
είκαζ ακηζηείιεκμ πενζααθθμκηζηήξ εηπαίδεοζδξ.
Οζ θάζεζξ πμο αημθμοεήεδηακ βζα ηδκ πναβιαημπμίδζδ ημο
πνμβνάιιαημξ ήηακ μζ ελήξ:
1. Ακαθοηζηή ηαζ θεπημιενήξ πανμοζίαζδ ημο εέιαημξ ημο
πνμβνάιιαημξ
ζημοξ
ειπθεηυιεκμοξ
ιαεδηέξ
βζα
κα
ακηζθδθεμφκ ιυκμζ ημοξ ζημπμφξ ηαζ ημοξ ζηυπμοξ ηδξ
ενβαζίαξ, πμο είκαζ δ άιεζδ επαθή ιε ηδ θφζδ ηαζ ηα πμθφηζια
πνμσυκηα ηδξ ηαζ δ εοαζζεδημπμίδζή ημοξ ζε εέιαηα οβείαξ.
3
2. Υςνζζιυξ ηςκ ιαεδηχκ ζε οπμμιάδεξ ηαζ ακάεεζδ εοεοκχκ ζε
ηαεειζά. Ακάεεζδ ένεοκαξ βζα ζοθθμβή απαναίηδημο οθζημφ.
3. Δπίζηερδ ζε ζπμθζηέξ αζαθζμεήηεξ, πενίπαημξ ζηδ θφζδ, ζε
ηαηαζηήιαηα πχθδζδξ αμηάκςκ.
4. Δπελενβαζία ηαζ αλζμθυβδζδ ημο οθζημφ πμο ζοβηεκηνχκεζ δ
μιάδα ενβαζίαξ ηαζ ηεθζηή ιμνθή ημο.
5. Πανμοζίαζδ ηςκ απμηεθεζιάηςκ ημο πνμβνάιιαημξ.
Με ηδκ μθμηθήνςζδ ημο πνμβνάιιαημξ ακαιέκεηαζ χζηε μζ
ιαεδηέξ ηδξ μιάδαξ κα ακηζθδθεμφκ ηα μθέθδ ηδξ μιαδζηήξ
ζοκενβαζίαξ βζα έκα ημζκυ ζημπυ, κα εκκμήζμοκ ηδκ αλία ηαζ ηδ
ζδιαζία ηςκ πνμσυκηςκ ηδξ θφζδξ ηαζ ηδκ ελαζνεηζηή ημοξ επίδναζδ
ζηδκ οβεία, πμζυηδηα γςήξ ηαζ ιαηνμγςία.
Καηά ηδ δζάνηεζα ηςκ ενβαζζχκ, άθθμζ ζοκέθελακ ημ οθζηυ, άθθμζ ημ
ηαλζκυιδζακ, άθθμζ ζοκέηαλακ ηείιεκα . Όθεξ μζ οπμμιάδεξ ενβάζηδηακ
ιε υνελδ ηαζ πμθθή δζάεεζδ βζα ηδκ πναβιαημπμίδζδ ηδξ ενβαζίαξ. Σδκ
πθδηηνμθυβδζδ ηςκ ηεζιέκςκ έηακακ δ Γήιδηνα Βθάπμο ηαζ μ
Μεκέθαμξ Ραπάζ, ιαεήηνζα απ’ ημ πανεθευκ δ πνχηδ, ιαεδηήξ άθθμο
ζπμθείμο μ δεφηενμξ. Σμοξ εοπανζζημφιε πμθφ βζα ηδκ εοβεκζηή ημοξ
πνμζθμνά ηαζ ακαβκςνίγμοιε ημκ ηυπμ ημοξ.
ΔΗ΢ΑΓΧΓΖ
Ο εευξ δδιζμφνβδζε θάνιαηα πμο θφμκηαζ ζηδ βδ ηζ υπμζμξ είκαζ
ζμθυξ δεκ εα ηα απμθεφβεζ.
Απόκρσυα Εκκλησιαστής 34:4
Πχξ κα πεεάκεζ ηάπμζμξ πμο ηαθθζενβεί θαζηυιδθμ ζημκ ηήπμ ημο;
Ανωνύμοσ, Μεσαιωνική Βοτανολογία.
΢ηδ ζδιενζκή ηαεδιενζκή ιαξ πναβιαηζηυηδηα, ηα θοηά ηαζ ηα
αυηακα έπμοκ ιεηααθδεεί ζε ζφιαμθα θοζζηήξ ηαζ πζμ οβζεζκήξ γςήξ
πςνίξ πνμαθήιαηα. Οζ ηαηαζηνμθζηέξ επζπηχζεζξ ηδξ επελενβαζίαξ
ηςκ ηνμθχκ, ηδξ οπενθανιαηίαξ ηαζ ηδξ αβνμαζμιδπακίαξ έπμοκ βίκεζ
4
μθμθάκενεξ ηζ έηζζ ζακ επαηυθμοεμ έπμοιε μθμέκα ηαζ πενζζζυηενμ
αολακυιεκμ εκδζαθένμκ βζα ηα θοηά ηαζ ηα αυηακα βζα έκα ηαθφηενμ
ηνυπμ γςήξ.
Όηακ θέιε αυηακα: εκκμμφιε ηα θοηά εηείκα ηςκ μπμίςκ ηα θφθθα,
δ μζ ιίζπμζ ηαζ ηα θφθθα πνδζζιεφμοκ ςξ ηνμθή ή εεναπεία ηονίςξ
πάνδ ζηδ ιονςδζά ή ημ άνςιά ημοξ. Ή επίζδξ επεηηείκμκηαξ ημκ
μνζζιυ, αυηακμ μκμιάγεηαζ ηάεε θοηυ πμο πνδζζιμπμζείηαζ ζηδκ
ζαηνζηή ή ςξ ζοζηαηζηυ ηνμθήξ ή πμηυ θυβς ζδζμηήηςκ ημο πμο
ζοκηδνμφκ ηαζ εκζζπφμοκ ηδ βεφζδ, ή βζα ηδκ ανςιαηζηή, ηαθθοκηζηή
ηαζ ηαεανζζηζηή ημοξ δνάζδ πάκς ζε μπμζμδήπμηε πνμσυκ.
Σμ πζμ αζοκήεζζημ παναηηδνζζηζηυ ηςκ θοηχκ ηαζ αμηάκςκ
ακαιθίαμθα είκαζ δ πμθθαπθή πνδζζιυηδηά ημοξ πμο απμηεθεί
ζπαγμηεθαθζά βζα ημ ιδ ζοκδεζζιέκμ ζηδ πνήζδ ημοξ ηαζ
ςθεθζιυηδηά ημοξ.
Γζα πανάδεζβια, έκα θοηυ πμο πνδζζιμπμζείηαζ ζακ εκζζποηζηυ ηδξ
βεφζδξ ηςκ ηνμθίιςκ, ιπμνεί ηαοηυπνμκα κα πενζέπεζ αζεένζα έθαζα
βζα ηδκ παναβςβή ανχιαημξ ή κα είκαζ εεναπεοηζηυ βζα έκα πθαηφ
θάζια αζεεκεζχκ . Δλάθθμο, αυηακμ πμο πνδζζιμπμζείηαζ ζηδ
ιαβεζνζηή ιπμνεί κα είκαζ ηαζ γζγακζμηηυκμ ζημ ηήπμ ιαξ ή κα είκαζ
πμθφηζιδ αάζδ βζα ηδκ παναζηεοή ηαθθοκηζηχκ.
Δκδεζηηζηά ακαθένμοιε υηζ ηα αυηακα ηδξ μζημβέκεζαξ ηδξ ιέκηαξ
είκαζ ελαζνεηζηά πθμφζζα ζε αζεένζα έθαζα αθθά πνδζζιμπμζμφκηαζ
εονφηαηα ζηδκ ιαβεζνζηή, εκχ ηα αυηακα ηαζ θοηά ηδξ μζημβέκεζαξ ηδξ
ιανβανίηαξ είκαζ ηαζ επμοθςηζηά ηαζ αζιμζηαηζηά.
Δπίζδξ ζακ πανάδεζβια βζα ηζξ πμζηίθεξ πνήζεζξ ηςκ θοηχκ έπμοιε
ημκ ζαιπμφημ. Σα ηθαδζά ημο, παθαζυηενα πνδζζιμπμζμφκηακ ζηδκ
ηαθαεμπθεηηζηή εκχ πανάβμοκ ηαζ ιία ααθή. Οζ ηανπμί ημο
ηνχβμκηαζ αναζιέκμζ ή πνδζζιμπμζμφκηαζ βζα ηδκ παναζηεοή
ιανιεθάδαξ ηαζ θηζάπκμοκ ηζ ςναίμ ηναζί. Σα άκεδ πνδζζιμπμζμφκηαζ
βζα παναζηεοή ηαθθοκηζηχκ εκχ ηνχβμκηαζ ηαζ ςιά ή ςξ πμηυ. Απυ
5
ηδκ άθθδ ιενζά ημ θοηυ πνδζζιεφεζ βζα ηδκ εεναπεία ηνομθμβδιάηςκ
ηαζ θμζιχλεςκ ημο θαζιμφ.
6
ΥΡΖ΢Ζ ΒΟΣΑΝΧΝ
Πμθθά θοηά ηαζ αυηακα έπμοκ ελαζνεηζηέξ εεναπεοηζηέξ ζδζυηδηεξ
υηακ ηα ηνχιε ή υηακ ηα επζεέημοιε επάκς ζημ ζχια. Αοηή δ βκχζδ
αέααζα ααζίγεηαζ απυ ηδκ ανπζηή επαθή ηςκ παθαζυηενςκ βεκεχκ ιε
ηα αυηακα.
΢ηδ ζδιενζκή επμπή πνδζζιμπμζμφιε άθθμοξ ηνυπμοξ βζα κα
αολάκμοιε ηδ δφκαιδ ή ηδ πνδζζιυηδηα εκυξ θοημφ, ή πχξ κα
απεθεοεενχκμκηαζ ηα δναζηζηά πνήζζια ζοζηαηζηά ημο.
΢ημ ζπίηζ ιπμνμφκ κα βίκμοκ εφημθα μνζζιέκεξ απυ ηζξ
απαζημφιεκεξ δζαδζηαζίεξ υπςξ δ παναζηεοή ηάπμζμο αθερήιαημξ ή
εκυξ ζζνμπζμφ ή ηαθθοκηζημφ.
Γαλάκτωμα: Ακαιζβκφμοιε πμθηυ απυ ηα εεναπεοηζηά θοηά ή
αυηακα ιέζα ζε κενυ δδιζμονβχκηαξ έκα βαθάηηςια πμο ημ
πνδζζιμπμζμφιε βζα ελςηενζηέξ επαθείρεζξ. Σα βαθαηηχιαηα αοηά
βίκμκηαζ ζδζαίηενα απυ θοηά ή αυηακα πμο λένμοιε υηζ πενζέπμοκ
αζεένζμ έθαζμ, ηαζ πνδζζιμπμζμφκηαζ ηφνζα βζα ηαθθςπζζηζημφξ
θυβμοξ.
Σιρόπι: Γζαθφμοιε εκάιζζδ ηζθυ γάπανδξ ζ’έκα θίηνμ απυ
αθέρδια, πμο έπμοιε θηζάλεζ απυ πνζκ, ιε εεναπεοηζηά θοηά ή
αυηακα. Σμ πμνδβμφιε ζημκ άννςζημ ζε δυζεζξ απυ δφμ ή ηνία
ημοηαθάηζα ηδκ διένα.
Σκόνη:
Αθμφ
ημπακίζμοιε
ηαθά
λεναιέκα
ηιήιαηα
ημο
εεναπεοηζημφ θοημφ, δδθαδή, θφθθα, νίγεξ ή ζπυνμοξ, ιέπνζ πμο κα
βίκμοκ ζηυκδ, ηα πμνδβμφιε ζημκ άννςζημ είηε δζαθφμκηαξ ηδ ζηυκδ
ζημ κενυ (1 βναι. ζηυκδξ ηδκ διένα ζε ακάθμβδ πμζυηδηα κενμφ) ή
απθχκμοιε ηδκ ίδζα ζηυκδ, ελςηενζηά ζημ άννςζημ ζδιείμ ημο
μνβακζζιμφ.
7
Αλοιυή: Υνδζζιμπμζμφιε ζηυκδ, πμθηυ ή ποιυ ημο θοημφ ή
αμηάκμο πμο εέθμοιε, ημ ακαιζβκφμοιε ιε ίζα ιένδ ααγεθίκδξ ή
αμοηφνμο ηαζ πνδζζιμπμζμφιε ηδκ αθμζθή βζα ελςηενζηή επζθακεζαηή
επάθεζρδ ημο άννςζημο ζδιείμο.
Ακ ηδνδεμφκ ζςζηά μζ παναπάκς μδδβίεξ ηζ ακ βίκεζ δ ηαηάθθδθδ
επζθμβή ηςκ εεναπεοηζηχκ θοηχκ ή αμηάκςκ, ή πνήζδ ημοξ εα είκαζ
μπςζδήπμηε εοενβεηζηή ηαζ ημοθάπζζημκ μθυηεθα αηίκδοκδ.
Πμθθά αμηακζηά ηαθθοκηζηά, ηαεανζζηζηά ηαζ θάνιαηα, βζα
πανάδεζβια, πνδζζιμπμζμφκ ζοιποηκςιέκα απμζηάβιαηα θοηχκ,
αζεένζα έθαζα ή αάιιαηα. Σα αζεένζα έθαζα απμζηάγμκηαζ ιε έιανελδ
(δζαπμηίγμκηαξ ζε θάδζ ή θίπμξ ηα θφθθα ή ηα άκεδ) ή ιε δζφθζζδ
(εενιαίκμκηαξ ημ θοηυ ιέζα ζε κενυ ηαζ θζθηνάνμκηαξ ηα έθαζα απυ
ημοξ αηιμφξ). Σα αάιιαηα θηζάπκμκηαζ αμοηχκηαξ ηα αυηακα ιέζα ζε
αθημυθ. Καζ ηα δφμ ανίζημκηαζ εφημθα ζημ ειπυνζμ, αθθά ιπμνμφιε
ηζ ειείξ κα θηζάλμοιε ηα δζηά ιαξ αάιιαηα. Σα αάιιαηα ηαζ ηα
αζεένζα έθαζα είκαζ πμθφ πνήζζια ζημοξ αμηακμθυβμοξ, βζαηί κα
ζοκδοάγμκηαζ ιε δζαθμνεηζηέξ αάζεζξ ηαζ ιε πμθθμφξ ηνυπμοξ.
Μπμνμφιε κα πνδζζιμπμζήζμοιε ηα έθαζα ζηδκ ανςιαημεεναπεία, κα
ηα ζοκδοάγμοιε ιε θοηζηά θάδζα βζα ιαζάγ ή κα ηα γεζηαίκμοιε ζε
κενυ βζα εζζπκμέξ αηιμφ. Μπμνμφιε κα πνμζεέζμοιε αάιιαηα ζε
απμζηαβιέκμ κενυ βζα κα θηζάλμοιε ανςιαηζηά ημκςηζηά βζα ηδκ
επζδενιίδα υπςξ ημ νμδυκενμ ή ημ κενυ ημο ζαιπμφημο, ή κα η’
ακαηαηχκμοιε ιε ιζα αάζδ θίπμοξ, θακμθίκδξ, θαδζμφ, ή ηενζμφ
ιεθζζζχκ βζα κα θηζάλμοιε αθμζθέξ ηαζ αάθζαια. Αναζςιέκα
αάιιαηα πνδζζιμπμζμφκηαζ επίζδξ απυ ημοξ μιμζμπαεδηζημφξ ςξ αάζδ
βζα ηα ζηεοάζιαηά ημοξ.
Σα
πνήζζια
ειπμνζηά
αμηακζηά
ζηεοάζιαηα
παναηάης,
πενζθαιαάκμοκ παζηίθζεξ, ηάρμοθεξ ή πένθεξ (υπςξ μζ πένθεξ
ζηυνδμο), οβνά βζα εκηνζαέξ ηαζ ζζνυπζα (ζακ ημ ενεπη9ηυ ζζνυπζ
ηνζακηάθοθθμο). Κζ ειείξ ιπμνμφιε κα θηζάλεηε ζζνυπζα, είηε
8
ανάγμκηαξ ημ αυηακμ ή ημ ηανπυ ιε γάπανδ ςξ ιανιεθάδα, είηε
πνμζεέημκηαξ αάιια ζε γάπανδ.
Έιαηα: απμζηαβιέκα αζεένζα θοηζηά έθαζα βζα πνήζδ ιε εζζπκμέξ
ηαζ, αναζςιέκα ιε ημ ηαηάθθδθμ θοηζηυ θάδζ, βζα ιαζάγ.
Βάκκαηα:
αμηακζηά
απμζηάβιαηα
πμο
παναζηεοάγμκηαζ
ιμοζηεφμκηαξ αυηακα ζε αθημυθ.
΢ηξόπηα: αάιιαηα πμο πνμζηίεεκηαζ ζε ζζνυπζ γάπανδξ βζα ζαηνζηή
πνήζδ.
Παζηίιηεο: αυηακα ζε ζηυκδ ή έθαζμ ζοκδοαζιέκα ιε ζηεβκή
γάπανδ ηαζ θοηζηή ηυθθα ή ηυιιζ ζε ιμνθή παπζχκ.
Κάςνπιεο ή πέξιεο: γεθαηζκχδεζξ εήηεξ βειάηεξ ιε ηνζιιέκα
αυηακα, απμζηαβιέκμ ποιυ ή έθαζμ.
Αινηθέο: αυηακα ή αάιιαηα ζοκδοαζιέκα ιε ιζα αάζδ υπςξ ημ
ηενί ηςκ ιεθζζζχκ, θάδζ, θίπμξ ή ααγεθίκδ, βζα άιεζδ επίεεζδ ζημ
δένια.
Τγξά γηα εληξηβέο: απμζηάβιαηα αμηάκςκ ζε αάζδ εθαίμο ή
μζκμπκεφιαημξ, πμο πνμμνίγεηαζ βζα επίεεζδ ζημ ζχια.
Σα πζμ απθά αμηακζηά ζηεοάζιαηα είκαζ απμηεθεζιαηζηυηενα ηαζ
ηέζζενα εζδζηυηενα είκαζ μζ αάζεζξ ηδξ μζηζαηήξ αμηακμεεναπείαξ:
εηπφιαηα, αθερήιαηα , ημιπνέζεξ ηαζ ηαηαπθάζιαηα. Σα εηπφιαηα
βίκμκηαζ ζοκήεςξ απυ ηα εκαένζα ηιήιαηα εκυξ αμηάκμο ή απυ ηα
άκεδ ημο . Δημζιάγμκηαζ υπςξ ημ ηζάζ ιμοζηεφμκηαξ ηα αυηακα ζε
γεζηυ κενυ. Δπεζδή μ πνυκμξ έηεεζδξ ηςκ αμηάκςκ ζηδκ εενιυηδηα
είκαζ ιζηνυξ, ζδιεζχκεηαζ εθάπζζηδ απχθεζα πηδηζηχκ εθαίςκ . Γζα ηα
αθερήιαηα πνδζζιμπμζμφκηαζ ηονίςξ ηα λοθχδδ ηιήιαηα ηςκ θοηχκ
ηαζ μζ νίγεξ, ηα μπμία ανάγμοκ ζε γεζηυ κενυ βζα 15 θεπηά πενίπμο.
Δίκαζ ζδακζηά βζα κα ελάβμκηαζ μζ πζηνέξ μοζίεξ ηαζ ηα ιεηαθθζηά
άθαηα, υιςξ υζμ πενζζζυηενμ εηηίεεκηαζ ζηδ εενιυηδηα ηυζμ πζμ
πμθθά
πηδηζηά έθαζα πάκμκηαζ . Οζ ημιπνέζεξ ιμοζηεφμοκ ζε
εηπφιαηα ή αθερήιαηα αμηάκςκ ηαζ επζεέημκηαζ ζημ δένια, εκχ
9
ηαηαπθάζιαηα είκαζ ηα ίδζα ηα αυηακα ηοθζβιέκα ζε φθαζια πμο
εθανιυγμκηαζ ζημ δένια , έηζζ χζηε ηα δναζηζηά ζοζηαηζηά ημοξ κα
θαιαάκμκηαζ απυ ημκ μνβακζζιυ ιε απμννυθδζδ.
ΔΓΥΤΜΑΣΑ
Σα εβπφιαηα είκαζ πνήζζια υηακ εέθμοιε κα πνδζζιμπμζήζμοιε ηα
δναζηζηά ζοζηαηζηά εκυξ θοημφ πθμφζζμο ζε ανςιαηζηά έθαζα,
ζδζαζηένςξ ακ πνδζζιμπμζμφιε ηα θφθθα ή ηα πέηαθα. Έκα έβποια
θηζάπκεηαζ υπςξ έκα ηζάζ. Παίνκμοιε ιζα γεζηή πμνζεθάκζκδ ή
βοάθζκδ ηζαβζένα, ημπμεεημφιε ιέζα ηδξ ηδκ απαζημφιεκδ πμζυηδηα
θνέζηςκ ή απμλδναιέκςκ αμηάκςκ (έκα ιένμξ απμλδναιέκμο
αμηάκμο είκαζ ζζμδφκαιμ ιε ηνία ιένδ θνέζημο), νίπκμοιε κενυ πμο
ανάγεζ ηαζ ζηεπάγμοιε. Αθήκμοιε κα ειπμηζζηεί βζα 10-15 θεπηά
πνμημφ ζηναββίλμοιε. Γζα ημιπνέζεξ ανέπμοιε ιζα βάγα ζημ έβποια
ηαζ ηδκ ημπμεεημφιε ζημ άννςζημ ζδιείμ. Ακ πνεζαγυιαζηε ιεβάθεξ
πμζυηδηεξ απυ έκα έβποια, ηναηάιε ημ απυεειά ιαξ ζε έκα δμπείμ ή
ιπμοηάθζ ζημ ροβείμ.
ΑΦΔΦΖΜΑΣΑ
Κάκμοιε έκα αθέρδια υηακ ημ αυηακμ είκαζ ζηθδνυ ηαζ λοθχδεξ.
Πνέπεζ κα είιαζηε ζίβμονμζ υηζ δ νίγα, ημ λφθμ, μ θθμζυξ ή μζ ηανπμί
δζαζπχκηαζ, μπυηε ηα δναζηζηά ζοζηαηζηά εζζένπμκηαζ ζημ κενυ ζε
δζάθοια. Σειαπίγμοιε ηα θνέζηα αυηακα ζε ιζηνά ημιιάηζα ή
αθέεμοιε ηα απμλδναιέκα ζοζηαηζηά. Μεηνάιε ηδκ απαζημφιεκδ
πμζυηδηα ιέζα ζε ιζα νδπή επζζιαθηςιέκδ ηαηζανυθα ηαζ
πνμζεέημοιε κενυ. Ζ δόζε είλαη ηξία θιηηδάληα λεξό γηα κηα
θνπηαιηά ηεο ζνύπαο βόηαλα. Ακ αοηά ηα πζμφιε ηαηά ηδ δζάνηεζα
ηδξ ιέναξ ζε ηακμκζηά πνμκζηά δζαζηήιαηα δ δυζδ ηνίκεηαζ
ζηακμπμζδηζηή ηαζ αηίκδοκδ βζα ηδκ οβεία. Σα βάδνπκε λα βξάζνπλ,
ζθεπάδνπκε θαη αθήλνπκε λα ζηγνβξάζνπλ γηα 10-15 ιεπηά.
΢ηξαγγίδνπκε όζν αθόκε είλαη δεζηό.
10
ΒΑΜΜΑΣΑ
Αοηά ηα δζαηδνδιέκα ιείβιαηα αθημυθ, κενμφ ηαζ αμηάκςκ είκαζ
πμθφ ζοιποηκςιέκα, έηζζ δ απαζημφιεκδ πμζυηδηα εα είκαζ θζβυηενδ
απ΄ υηζ ζηα εβπφιαηα ηαζ ηα αθερήιαηα. Ζ ακαθμβία αμηάκμο πνμξ ημ
οβνυ είκαζ 1:5 (π.π. 200 βναιιάνζα αμηάκςκ πνμξ έκα θίηνμ οβνμφ).
Μεηνμφιε ηδκ απαζημφιεκδ πμζυηδηα ημο αμηάκμο πμο έπμοιε
δζαθέλεζ ιέζα ζε έκα ζημφνμ, ιε αζδςηυ ηαπάηζ, δμπείμ ηαζ ημ
ζηεπάγμοιε ιε ηάπμζμ αθημμθμφπμ πμηυ, υπςξ δ αυηηα. Κναηάιε ημ
αάιια ενιδηζηά ηθεζζηυ ζε έκα γεζηυ ιένμξ ηαζ ακαηζκμφιε ημ
ιπμοηάθζ δομ θμνέξ διενδζίςξ. Μεηά απυ 14 ιένεξ, ζηναββίγμοιε ημ
ηαηάθμζπμ ιε έκα ημιιάηζ φθαζια απυ ιμοζεθίκα, ζηφαμκηάξ ημ
ηαθά. Σμ απμεδηεφμοιε ημ ζε πμθφ ηαθά αμοθςιέκα ζημονυπνςια
ιπμοηάθζα.
Ακ
πνμηζιάιε
κα
ιδ
πνδζζιμπμζήζεηε
αθημυθ,
δμηζιάγμοιε λφδζ ή ιδθίηδ. Σα αάιιαηα ιπμνμφκ κα θδθεμφκ
αδζάθοηα ή ιε κενυ, κα πνμζηεεμφκ ζε ημιπνέζεξ ή νμθήιαηα ή κα
ιπμοκ ζημ κενυ ημο θμοηνμφ. Αηυιδ, ιπμνμφκ κα πνδζζιμπμζδεμφκ
βζα ηδκ παναζηεοή αθμζθχκ ιε ηδκ ακάιεζλή ημοξ ιε ηενί ιεθζζζχκ ή
αμφηονμ ηαηάμ.
ΚΟΜΠΡΔ΢Δ΢, ΚΑΣΑΠΛΑ΢ΜΑΣΑ
Κάκμοιε πμθηυ ηα θοηά ή ηα αυηακα ηαζ ηα ημπμεεημφιε ζημ
πάζπμκ ζδιείμ ζε δζπθςιέκδ πεηζέηα, γεζηή ή ηνφα. Βμδεμφκ ημ
ζχια κα απμννμθήζεζ ηα πδιζηά ζοζηαηζηά ηςκ αμηάκςκ ιέζς ημο
δένιαημξ. Γζα ιζα ημιπνέζα, ιμοζηεφμοιε έκα ηαεανυ ημιιάηζ απυ
θζκυ, βάγα ή ααιαάηζ ζε ηαοηυ αθέρδια ή έβποια. Απθχκμοιε υζμ
πζμ γεζηυ βίκεηαζ ζηδκ πάζπμοζα πενζμπή ηαζ ημ αθθάγμοιε ημ ιυθζξ
ηνοχζεζ. Γζα κα θηζάλμοιε έκα ηαηάπθαζια, ηοθίβμοιε ηα ίδζα ηα
αυηακα ιε θεπηή βάγα ή ηα επζεέημοιε απεοεείαξ ζημ δένια.
Ακαιεζβκφμοιε απμλδναιέκα αυηακα ιε κενυ ή λφδζ ιδθίηδ βζα κα
θηζάλμοιε έκα γεζηυ έβποια ή αθέρδια. Κναηάιε ημ ηαηάπθαζια
γεζηυ ηαζ ημ αθθάγμοιε υηακ ηνοχζεζ. Έκα ιπμοηάθζ ιε γεζηυ κενυ
11
ημπμεεηδιέκμ πάκς ζημ ηαηάπθαζια ζοκηεθεί ζηδ δζαηήνδζδ ηδξ
εενιυηδηαξ βζα πενζζζυηενμ πνυκμ.
Γζα κα απμδχζμοκ ηα αυηακα ζςζηά υθεξ ημοξ ηζξ εεναπεοηζηέξ
ζδζυηδηεξ πνέπεζ μπςζδήπμηε κα βίκεηαζ ζςζηή πνήζδ ημοξ. Καιζά
θμνά ζοιααίκεζ δομ αυηακα κα έπμοκ ηδκ ίδζα θασηή μκμιαζία ή ημ
ίδζμ αυηακμ κα έπεζ δφμ μκμιαζίεξ μπυηε είκαζ δοκαηυκ κα βίκεζ θάεμξ
ηαζ κα ιδ ηαζνζάγεζ δ πνήζδ ημο ζηδκ ακάθμβδ ηαζ ηάεε εζδζηή
πενίπηςζδ.
Δπίζδξ ηάπμζεξ απυ ηζξ εεναπεοηζηέξ ζδζυηδηεξ εκυξ αμηάκμο ιπμνεί
κα ιδ ηαζνζάγμοκ ζε ηάπμζμ άημιμ θυβς ζδζμιμνθίαξ ημο μνβακζζιμφ
ημο. Γζ’ αοηυ απαναίηδηδ πνμτπυεεζδ είκαζ κα δμηζιάγμοιε πνχηα ηδ
πνήζδ ημο αμηάκμο ηζ ακ δεκ ιαξ ηαζνζάγεζ, κα ημ ακηζηαεζζημφιε ιε
ηάπμζμ άθθμ πμο ακαθένεηαζ υηζ έπεζ ηζξ ίδζεξ ζδζυηδηεξ.
Ζ Δθθδκζηή πθςνίδα είκαζ πάνα πμθφ πθμφζζα ζε θοηά ηαζ αυηακα
ιε εεναπεοηζηέξ υζμ ηαζ ηαθθοκηζηέξ ζδζυηδηεξ ηαζ ηα αμοκά ηαζ μζ
ελμπέξ ιαξ ηένπμοκ ιε ηα πνχιαηα ηζ ανχιαηα πμο απμδίδμοκ.
Πνμηεζιέκμο υιςξ βζα ζοθθμβή αμηάκςκ πνέπεζ μπςζδήπμηε κα
δζεκενβείηαζ απυ εζδζηυ ή άημιμ πμο ημ βκςνίγεζ ηαθά. Δπίζδξ ιεβάθμ
νυθμ παίγμοκ ηαζ μζ ηαηάθθδθεξ ηαζνζηέξ ζοκεήηεξ βζα ηδ ζοβημιζδή
ηαζ ζοθθμβή ημοξ πμο δεκ πνέπεζ κα βίκεηαζ ζε οβνέξ ηαζ ανμπενέξ
διένεξ.
Δπίζδξ μ ηυπμξ θφθαλδξ ηαζ απμλήνακζδξ ηςκ αμηάκςκ πμο
ιαγεφμοιε βζα κα ηα πνδζζιμπμζήζμοιε ανβυηενα πνέπεζ κα είκαζ
ζηζενυξ ηαζ πςνίξ ηαευθμο οβναζία.
Σα δμπεία θφθαλδξ πνέπεζ κα ηθείκμοκ αενμζηεβχξ, κα είκαζ
βοάθζκα ζημονυπνςια, κα ανίζημκηαζ ζε ηαηάθθδθδ ηακμκζηή
εενιμηναζία ηαζ κα θοθάζζμκηαζ ζε ζημηεζκυ ιένμξ πςνίξ οβναζία
ηαζ βζα κα ιδκ εηηίεεκηαζ ζημκ ήθζμ κα θοθάζζμκηαζ ακ είκαζ δοκαηυκ
ζε κημοθάπζ ηζ υπζ πάκς απυ 12 ιήκεξ βζαηί είκαζ εφημθμ ιε ηδ πάνμδμ
ημο πνυκμο κα πάζμοκ ηάπμζεξ απυ ηζξ εεναπεοηζηέξ ημοξ ζδζυηδηεξ.
12
ΑΓΓΔΛΗΚΖ (ARCH ANGELICA OFFICINALIS )
Πνμένπεηαζ απυ ηζξ πχνεξ ηδξ Κεκηνζηήξ Δονχπδξ ηαζ απυ ημκ
Μεζαίςκα είπακ ακαηαθοθεεί μζ εεναπεοηζηέξ ηδξ ζδζυηδηεξ πμο
εκημπίγμκηαζ ζηζξ ζδζυηδηεξ ηςκ νζγχκ ημο θοημφ υηακ αοηυ έπεζ δθζηία
εκυξ πνυκμο. Μπμνεί κα θεάζεζ ζε φρμξ 2 ιέηνα πενίπμο εκχ ανπζηά
είκαζ εαικχδμοξ ιμνθήξ. Σα θμοθμφδζα ηδξ είκαζ ανςιαηζηά ιε πζηνή
ηαζ ηαοζηζηή βεφζδ. Ζ αββεθζηή εεςνείηαζ ημκςηζηυ ηαζ εθζδνςηζηυ
θάνιαημ, δζεοημθφκεζ ηδκ ηακμκζηή θεζημονβία ημο βοκαζηείμο
ιδκζαίμο ηφηθμο υηακ πίκεηαζ ζακ αθέρδια. Δπίζδξ απυ ημοξ ζπυνμοξ
ιπμνεί κα θδθεεί πμθφηζιμ αζεένζμ έθαζμ πμο πνδζζιμπμζείηαζ βζα
παναζηεοή ανςιάηςκ ηαζ βζα ηαθθοκηζηέξ ηνέιεξ. Υνδζζιεφεζ επίζδξ
βζα ηδ εεναπεία ημο αήπα, ηδξ πθεονίηζδαξ ηαεχξ ηαζ ηδξ δοζπερίαξ.
ΑΓΓΟΤΡΗΑ ( CUCUMIS SATIVUS).
Καζ πμζμξ δεκ έπεζ δμηζιάζεζ ημ αββμονάηζ ζηδκ ηαθμηαζνζκή ημο
ζαθάηα .Πάνα πμθφ ηαθυ θάνιαημ ζακ αθέρδια βζα υζμοξ
οπμθένμοκ απυ κεθνίηζδεξ ή πέηνεξ ζηα κεθνά. Αηυιδ απμηεθεί
θάνιαημ εκακηίμκ ηδξ δοζημζθζυηδηαξ αθθά ηαζ ζακ ηαηάπθαζια βζα
πνδλίιαηα ηαζ βζα ηδκ ραιιίαζδ
.
ΑΓΚΗΝΑΡΑ (CYNARA SCOLYMUS ).
Νυζηζιμ ηαζ πμθφ ςθέθζιμ ζακ θοηυ δ αβηζκάνα βζαηί εηηυξ ημο υηζ
είκαζ ανχζζιμ, ηα θμοθμφδζα ηδξ δδθαδή πνδζζιεφεζ ηαζ ζακ δζαζηδηζηυ
ηαζ έπεζ πμθθέξ ηαζ ηαθέξ εεναπεοηζηέξ ζδζυηδηεξ ζακ αυηακμ. Σα
ζοζηαηζηά ηδξ δ ηοκανίκδ ηαζ δ ζημθοιμζίδδ δζεβείνμοκ ηδκ έηηνζζδ
πμθήξ, δζεοημθφκμοκ ηδ θεζημονβία ηδξ μφνδζδξ ηαζ απμιαηνφκμοκ ηδ
πμθδζηενίκδ απυ ημ αίια. Δπίζδξ μζ αβηζκάνεξ απμηεθμφκ
ελαζνεηζηυ θάνιαημ ηαηά ηδξ ανηδνζμζηθήνοκζδξ, ηςκ ακεπανηεζχκ
13
ημο ήπαημξ ηαζ ηαηαπμθειμφκ
ηζξ πνυκζεξ ηαζ μλείεξ
κεθνίηζδεξ. Γζα πνμθδπηζηή
εεναπεία ιπμνμφιε κα
παίνκμοιε ιέπνζ ηνία θθζηγάκζα
αθερήιαημξ ηδκ διένα. Ζ
αβηζκάνα πνμζθένεζ ζημκ
ακενχπζκμ μνβακζζιυ
αζηαιίκεξ Α, Β, C ηαεχξ
αζαέζηζμ ηαζ θχζθμνμ.
ΑΛΘΑΗΑ (ALTHAEA OFFICINALIS ).
Γεκ ιζθάιε πανά βζα ηδ βκςζηή ια ξ δεκηνμιμθυπα πμο ζοκακηάηαζ
ζε οβνέξ πενζμπέξ ηδξ Δθθάδαξ.
Σα θφθθα, ηα άκεδ ηαζ μζ νίγεξ ηδξ Αθεαίαξ πνδζζιμπμζμφκηαζ βζα
εεναπεοηζημφξ ζημπμφξ.
Απυ
ανπαζμηάηςκ
πνυκςκ,
μ
Ηππμηνάηδξ,
μ
Γαθδκυξ,
μ
Γζμζημονίδδξ, βκχνζγακ ηδ πνήζδ ηαζ ηζξ εθανιμβέξ ηδξ Αθεαίαξ.
Καηά ηδκ Σμονημηναηία, μζ πναηηζημί βζαηνμί ηδ πνδζζιμπμζμφζακ βζα
ηζξ παεήζεζξ ηςκ πκεοιυκςκ ηαζ ηζξ εκηενζηέξ θθεβιμκέξ.
΢ηδ ζδιενζκή επμπή μζ εθανιμβέξ ηδξ Αθεαίαξ δζαηνίκμκηαζ ζε
πμθθμφξ ημιείξ.
Γζα ημκ ανςιαηζζιυ πμηχκ δ νίγα ηδξ. Απυ ηα θφθθα, ηζξ νίγεξ ηαζ
ηα άκεδ ηδξ βίκεηαζ ιζα αθμζθή βζα ημοξ ηαθυβδνμοξ ηαζ ηα
απμζηήιαηα. Ξενέξ ηαζ μδοκδνέξ πθδβέξ ιαθαηχκμοκ ζηακμπμζδηζηά
ιε ηαηαπθάζιαηα απυ άκεδ ηαζ νίγεξ Αθεαίαξ Δπεζδή δ νίγα ηδξ
Αθεαίαξ δεκ πανμοζζάγεζ ακηίζηαζδ ζημ
δάβηςια
ηαζ δεκ
ημιιαηζάγεηαζ εφημθα, πνδζζιμπμζείηαζ ζηα παζδζά ηαηά ηδκ δθζηία
ηδξ μδμκημθοΐαξ βζα κα αβάθμοκ βενά δυκηζα.
14
΢ζνυπζ Αθεαίαξ πνδζζιμπμζείηαζ απυ ηδ θανιαημαζμιδπακία βζα κα
αεθηζχζεζ ηδ βεφζδ πζηνχκ θανιάηςκ. Δπίζδξ πνδζζιμπμζείηαζ ημ
έβποιά ηδξ βζα πθφζεζξ ηςκ ιαηζχκ ηαζ ημο ζηυιαημξ. Ακ ημ ηάκμοιε
βανβάνεξ, ςνζιάγεζ η’ απμζηήιαηα ηςκ δμκηζχκ, ηαηαπμθειά ηζξ
μοθίηζδεξ ηαζ ηζξ άθεεξ αθθά ηαζ ζακ ηαηάπθαζια ςνζιάγεζ ημοξ
ηαθυβδνμοξ (δμεζήκεξ). Καηαπναΰκεζ ηδ θανοββίηζδα ηαζ ηζξ
θθεβιμκέξ ημο εκηένμο, ημο ζηυιαημξ ηαζ ημο θάνοββα, επίζδξ ηαζ ημο
μονμπμζδηζημφ ζοζηήιαημξ. Έπεζ ακηζαδπζηέξ ζδζυηδηεξ ηαζ είκαζ
πνήζζιδ βζα ηδ ανμβπίηζδα, ηδ ζηδεάβπδ ηαζ ημκ αήπα πμο πνμένπεηαζ
απυ ηνομθυβδια.
ΑΓΡΗΑΓΑ (CYNODON DACTYL ON PERS ).
Φοζζηυ ακηζαζμηζηυ ηαζ ημ πζμ θδιζζιέκμ δζμονδηζηυ, θέβεηαζ ηζ
αθθζχξ Αβνυπονμ ημ ένπμκ, άβθςζζμ, ηφκμδμκ δάηηοθμ. Δίκαζ
πμθοηεθέξ θοηυ πμο αθεμκεί ζηδκ Δθθάδα. Οζ νίγεξ ηδξ αβνζάδαξ
απμηεθμφκ πμθφ εκμπθδηζηυ γζγάκζμ βζα ημ ηήπμ, απ’ ηδκ άθθδ ιενζά
υιςξ είκαζ άνζζημ θάνιαημ ζακ δζμονδηζηυ ηαζ ηδ δζάθοζδ πέηναξ ζηα
κεθνά ή ηδ πμθή. Σα γχα, ζηφθμζ ηαζ βάηεξ, ηνχκε θφθθα αβνζάδαξ
υηακ κζχεμοκ ηδκ ακάβηδ κα ηάκμοκ ειεηυ ή κα εκενβδεμφκ.
Δίκαζ μζ νίγεξ ηδξ αβνζάδαξ ηαθυ ακηζθθμβζζηζηυ βζα ηδ ηοζηίηζδα
αθ΄ εκυξ ηαζ αθεηένμο ζακ αθέρδια, δζαθφμοκ ηζξ πέηνεξ ηδξ πμθήξ
ηαζ ζοκζζηάηαζ βζα ηδ πμθμηοζηίηζδα ηαζ ηδκ πμθαββεζίηζδα . Δπίζδξ δ
αβνζάδα εεςνείηαζ άνζζημ θάνιαημ βζα ημκ ίηηενμ, ηδκ δπαηίηζδα, ημοξ
πυκμοξ ηςκ ανενζηζηχκ υπςξ ηαζ βζα πνμαθήιαηα ηςκ εκηένςκ ηαζ
ημο ζημιαπζμφ.
ΑΛΟΖ (ALOE VERA L).
Ζ αθυδ πνμένπεηαζ απυ ηδκ Αθνζηή αθθά ζηδκ μζημβέκεζα οπάνπμοκ
πμθθά είδδ, έκα εη ηςκ μπμίςκ έπεζ εβηθζιαηζζηεί άνζζηα ζηδκ Δθθάδα
ηαζ έπεζ πμθθέξ εεναπεοηζηέξ ζδζυηδηεξ. Δίκαζ πάνα πμθφ ηαεανηζηυ ζε
15
πενζπηχζεζξ αανζάξ δοζημζθζυηδηαξ ηαζ πνδζζιμπμζείηαζ ηαζ ηαηά ηδξ
καοηίαξ. Άημια ηα μπμία οπμθένμοκ απυ οδνςπζηία ιπμνεί κα
πνδζζιμπμζήζμοκ αθυδ. Απυ ηδκ αθυδ πνμένπεηαζ ηζ έκα γεθέ πμο έπεζ
ζδιακηζηέξ
εεναπεοηζηέξ
μοζίεξ.
Θαοιαημονβυ
θάνιαημ
βζα
εβηαφιαηα, αιοπέξ ηαζ ηναφιαηα, ζοιαάθθμκηαξ ζηδκ ακαβέκκδζδ ηδξ
επζδενιίδαξ.
ΑΝΖΘΟ΢ ( ANETHUM GRAVEOLENS).
Ανςιαηζηυ ζαθαηζηυ, ελαζνεηζηά δζαδεδμιέκμ ζηδκ Δθθάδα αθθά
ηαζ ζηζξ πχνεξ ηδξ Μεζμβείμο. Δίκαζ θοηυ ημκςηζηυ πμο δζεβείνεζ ηδκ
υνελδ.
Υνδζζιμπμζείηαζ ζηζξ ζαθάηεξ ηαζ ζε υθα ηα θαβδηά ιε ράνζ, υπζ
ιυκμ βζαηί η’ ανςιαηίγεζ αθθά δζεοημθφκεζ ηαζ ηδ πχκερδ. Σμ
πνμζεέημοιε υιςξ ζημ ηέθμξ ημο
ιαβεζνέιαημξ βζαηί μ αναζιυξ
ηαηαζηνέθεζ ημ άνςια ηαζ ηζξ εαοιαημονβέξ ημο ζδζυηδηεξ. Σμ
ακδεέθαζμ
πνδζζιμπμζείηαζ
ζε
πμθθά
θάνιαηα
ηαζ
ζηδκ
ανςιαημπμζία, γαπανμπθαζηζηή ηαζ ανημπμζία (πμηά, γεθέ, ηζίπθεξ,
θζηέν ηαζ ημονζζά). Θεςνείηαζ ηαθυ βζα ηζξ ατπκίεξ ηαζ ημοξ ημθζημφξ
ηςκ εκηένςκ. Καηαπμθειά ηδ δοζπερία ηαζ είκαζ ζπαζιμθοηζηυ,
δνειζζηζηυ ηαζ δζμονδηζηυ.
ΑΝΣΡΑΚΛΑ (PORTULACA OLERACEA ).
Γεκ είκαζ πανά δ βκςζηή ιαξ βθζζηνίδα ηαζ θέβεηαζ ηαζ ηνέαθα ηαζ
πμζνυαυηακμ. Σα ζανηχδδ βοαθζζηενά θφθθα ηδξ δζεοημθφκμοκ ηδ
πέρδ ηαζ πνδζζιμπμζμφκηαζ ηαζ βζα άθθεξ εκμπθήζεζξ ηζ υπζ ιυκμ βζα
κα ακμίλεζ δ υνελδ. Δίκαζ αυηακμ ακεεθιζκζηυ ηαζ ηαζκζμηηυκμ,
εοενβεηζηυ βζα υζμοξ οπμθένμοκ απυ ημθίηζδα ηαζ αιμζαάδεξ ηαεχξ
16
ηαζ απυ πέηνεξ ζηδ πμθή. Ο αμηακμθυβμξ Έκημοανκη Μπάπ θέεζ υηζ δ
ηαηακάθςζδ ακηνάηθαξ ηαεανίγεζ ημ αίια ηαζ παιδθχκεζ ηδ πίεζδ ημο
αίιαημξ.
Ακ μ πμκμηέθαθμξ ηάπμζμο πνμένπεηαζ απυ δίρα ή γέζηδ ηυηε δ
ακηνάηθα ιπμνεί κα ημκ ακαημοθίζεζ.
ΑΠΖΓΑΝΟ΢ (RUTA GRAVEOLENS ).
Γζαδεδμιέκμξ εάικμξ ζηδ παηνίδα ιαξ πμο είκαζ βκςζηυξ απυ
ανπαζμηάηςκ πνυκςκ βζα ηζξ εεναπεοηζηέξ ημο ζδζυηδηεξ.
Υνδζζιμπμζείηαζ βζα ηα ζηναιπμοθήβιαηα. Απμηεθεί ζζπονυ θάνιαημ
ηαζ μζ ιζηνέξ δυζεζξ είκαζ μ ηακυκαξ. Υνήζζιμ αυηακμ βζα ηδ εεναπεία
ηςκ ηαηαπμκειέκςκ ιαηζχκ ηαζ ηςκ πμκμηεθάθςκ πμο είκαζ απυννμζα
αοηήξ ηδξ ηαηάζηαζδξ.
Δίκαζ ηαθυ θάνιαημ βζα ημοξ πμκμηεθάθμοξ κεονζηήξ θφζεςξ ηαζ
ηζξ ηαποπαθιίεξ. Υνδζζιεφεζ ηαηά ηδξ δοζπερίαξ κεονζηήξ πνμέθεοζδξ
ηαζ βζα ημοξ ημθζημφξ. Δπίζδξ είκαζ ακεεθιζκζηυ. Πενζέπεζ νμοκηίκδ
πμο δοκαιχκεζ ηα αζιμθυνα αββεία ηαζ ηζξ ηονζχδεζξ θθέαεξ. ΢ακ
αθμζθή είκαζ ηαθυ βζα ηδ πμδάβνα, νεοιαηζημφξ πυκμοξ,
δζαζηνέιιαηα, πζμκίζηνεξ ηαζ ιχθςπεξ ηςκ ηεκυκηςκ. Ζ ηζκέγζηδ
ζαηνζηή εεςνεί ημκ απήβακμ ηα ηαθφηενμ θάνιαημ ηαηά ημο
δαβηχιαημξ θζδζχκ ή ζημνπζχκ.
Σα πθςνά θφθθα ημο απήβακμο πμο ιμζάγμοκ ιε ηζξ θηένδξ έπμοκ
ιζα δζαπεναζηζηή ακοπυθμνδ ιονςδζά ηαζ βζ’ αοηυ μ θαυξ θέεζ ηδ
θνάζδ «λμνηζζιέκμξ ζακ ημκ απήβακμ».
17
ΑΡΑΒΟ΢ΗΣΟ΢ (ZEA MΑΗS ).
Σμ βκςζηυ ιαξ ηαθαιπυηζ ιπμνεί κα πνδζζιεφζεζ ηάθθζζηα ζακ
ηνμθή ακενχπςκ ηαζ γχςκ. Υνδζζιμπμζείηαζ ηαζ ζακ πνχηδ φθδ βζα
ηδ παναζηεοή μζκμπκεφιαημξ, ιπφναξ ηαζ μοίζηζ. Σα ιμοζηάηζα ημο
ηαθαιπμηζμφ είκαζ παζίβκςζηα βζα ηζξ δζμονδηζηέξ ημοξ ζηακυηδηεξ
ηαζ ηδκ ακαημφθζζδ ηςκ παζπυκηςκ απυ κεθνίηζδεξ ηαζ πνυκζεξ
ηοζηίηζδεξ.
Αοηά ηα ιαθθζά ημο ανααμζίημο πενζέπμοκ αζαέζηζμ, ηάθζμ,
βθοηίδεξ, ζηενυθεξ ηαζ ηενί ηαζ ζ’ αοηά αηνζαχξ ηα ζοζηαηζηά
μθείθμκηαζ μ δζμονδηζηέξ ημοξ ζηακυηδηεξ.
ΒΑΛΔΡΗΑΝΑ δ θανιαηεοηζηή ( VALERIANA OFFCINALIS).
Φοηυ ιε ελαζνεηζηέξ ζδζυηδηεξ πμο πνδζζιμπμζείηαζ εονφηαηα ζηδ
θανιαηεοηζηή. Δίκαζ αοημθοέξ ζηδ Β. Δθθάδα, αθθά απακηάηαζ ηαζ
ζακ ηαθθζενβδιέκμ. Γζα ηζξ δζάθμνεξ εεναπείεξ πνδζζιμπμζμφιε ηδ
νίγα ημο θοημφ πμο έπεζ πμθφ έκημκδ ιονςδζά αθθά ηαζ ηα
απμλδναιέκα θφθθα ημο.
Ακ δ λεναιέκδ νίγα ημο θοημφ ιείκεζ ζε κενυ βζα ζηακμπμζδηζηυ
δζάζηδια έπμοιε έκα ελαζνεηζηυ ηαζ ααθααέξ οπκςηζηυ βζα άημια
κεονζηά πμο οπμθένμοκ απυ ατπκίεξ.
Ζ ζοβημιζδή ηδξ ααθενζάκαξ βίκεηαζ ημ θεζκυπςνμ.
Παναδυλςξ δ ααθενζάκα είκαζ δνειζζηζηή βζα ακήζοπα άημια εκχ
δζεβείνεζ υζμοξ πάζπμοκ απυ ηυπςζδ.
Απμηεθεί ελαζνεηζηυ θάνιαημ ηαηά ημο άβπμοξ, ηδξ οπενέκηαζδξ
ηαζ ηδξ ατπκίαξ. Δπζδνά δοκαιςηζηά ζηδ ηανδζά ηαζ εθαηηχκεζ ηδ
πίεζδ. Δπίζδξ είκαζ πμφ ηαθυ θάνιαημ βζα ηδ κεονζηή δοζπερία, ηζξ
ζημιαπζηέξ ηνάιπεξ ηαζ ημ εοενέεζζημ έκηενμ. Βάιια ααθενζάκαξ
ιπμνεί κα πνδζζιμπμζδεεί ηαηά ηδξ ηοηηανίηζδαξ. Όιςξ επεζδή «μοη
εκ ης πμθχ ημ εο» ακ πνδζζιμπμζείηαζ ζε ιεβάθεξ δυζεζξ ή βζα πμθφ,
18
ιπμνεί κα πνμηαθέζεζ πμκμηεθάθμοξ, ιοσημφξ ζπαζιμφξ ηαζ
ηαποηανδία.
ΒΑ΢ΗΛΗΚΟ΢ (OCYMUM BASILICUM).
Πμθφ ανςιαηζηυ, ηαθθςπζζηζηυ θοηυ ημο ηαθμηαζνζμφ ιε
θανιαηεοηζηέξ ζδζυηδηεξ. Έπεζ πνήζδ ζακ ανςιαηζηυ ζε ζάθηζεξ ηαζ
ζαθάηεξ,
ζηδ
ζαπμοκμπμζία,
ανςιαημπμζία,
ανημπμζία.
΢ακ
θανιαηεοηζηυ δζχπκεζ ημοξ κεονζημφξ πμκμηεθάθμοξ, ηαηαπμθειά ηδκ
ατπκία, ακμίβεζ ηδκ υνελδ, ημκχκεζ ηδ ικήιδ, είκαζ ακηζζδπηζηυ ηςκ
εκηένςκ, πνμθαααίκεζ ηαζ ακαημοθίγεζ ημ ηοιπακζζιυ ηδξ ημζθζάξ. Ακ
ημκ έπμοιε ζε βθάζηνα ζημ ιπαθηυκζ, ή αοθή δζχπκεζ ηζξ ιφβεξ. Σμ
αζεένζμ θάδζ ημο πνδζζιμπμζείηαζ ηαηά ηςκ δδβιάηςκ ηςκ εκηυιςκ,
ηονίςξ ηδξ ζθήβηαξ.
Δπίζδξ ζηυκδ απμλδναιέκςκ θφθθςκ πνδζζιεφεζ βζα ηδκ εεναπεία
ηδξ πνυκζαξ νζκίηζδαξ ακ ι’ αοηήκ πνμηαθέζμοιε θηάνκζζια.
19
ΒΡΧΜΖ (AVENΑ SATIVΑ).
Φοηυ πμο μζ ζπυνμζ ημο είκαζ ζδζαίηενα ημκςηζημί βζα ηα κεφνα,
εκακηίμκ ηδξ ηαηάεθζρδξ ηαζ ηδξ ατπκίαξ. Υνδζζιεφεζ ζακ ααζζηυ
ζοζηαηζηυ βζα ημ ημοάηεν, ποθμφξ ιμφζθζ, βθοηίζιαηα ηαζ ηέζη.
Δίκαζ πμθφ πθμφζζμ θοηυ ζε αζηαιίκδ Β, δζμλείδζμ ημο πονζηίμο,
ζίδδνμ, αζαέζηζμ, παθηυ, ιαβκήζζμ, ηοηηανίκδ, βθμοηέκδ, αθηαθμεζδή
ηαζ ζηενυθδ.
Ζ ανχιδ βζα υθα αοηά ηα ζοζηαηζηά πμο πενζέπεζ εεςνείηαζ
δζαηνμθζηά πμθφηζιμ οθζηυ, ζδζαζηένςξ βζα ηδκ ελάκηθδζδ, ηδ
ακάννςζδ ηαζ ηδ ηαηάεθζρδ.
ΓΑΨΓΟΤΡΑΓΚΑΘΟ (SILYBUM MARIANUM ).
Πμθφ ημζκυ θοηυ πμο ζοκακηάηαζ ζε αηαθθζένβδηεξ πενζμπέξ ιε
λενυ, απυηζζημ έδαθμξ. ΢οκζζηάηαζ ζδζαίηενα βζα ηάεε αζεέκεζα ημο
ήπαημξ, υπςξ δπαηίηζδα, ίηηενμ, πέηνεξ ζηδ πμθή. Ηδζαίηενα ηαθυ
ημκςηζηυ βζα ελαζεεκδιέκμοξ μνβακζζιμφξ, βζα ελακεδιαηζηά
κμζήιαηα.
Πνζκ ακείζμοκ ηαθά ηαζ λεζηαποάζμοκ, απ’ ημκ Απνίθζμ ιέπνζ ημκ
Αφβμοζημ, ιπμνμφιε κα ηυρμοιε ιενζηά ι’ έκα ραθίδζ, κα ηα
λενάκμοιε ζηδ ζηζά ηαζ κα ηα θοθάλμοιε ζ’ έκα ιεβάθμ βοάθζκμ αάγμ.
20
Δπίζδξ ακ ηνχιε ηαζ ηα ακεζζιέκα ηεθάθζα ζακ ηζξ αβηζκάνεξ ιαγί ιε
άθθα θαπακζηά, πνμζηαηεφμοκ ημ ήπαν ηαζ ημ αίια ιαξ.
ΓΛΤΚΑΝΗ΢Ο (PIMPINELLA ANISUM ).
Δλαζνεηζηά ιονςδάημ θοηυ πμο πνδζζιμπμζείηαζ βζ’ αοηή ημο ηδκ
ζδζυηδηα ζηδ ιαβεζνζηή, γαπανμπθαζηζηή, ανημπμζία, πμημπμζία.
Ανςιαηίγεζ επίζδξ ζαπμφκζα ηαζ μδμκηυηνειεξ.
Φανιαηεοηζηά είκαζ ηαηά ηδξ δοζπερίαξ ηαζ ηαηά ημο ημζθζαημφ
ηοιπακζζιμφ υπςξ ηαζ δζχπκεζ ημ ζημιαπυπμκμ, ηδκ αενμθαβία ηαζ
ημοξ κεονζημφξ ειεημφξ.
Δίκαζ ηαθυ θάνιαημ βζα ημοξ ημθζημφξ ηςκ ιςνχκ.
Έπεζ παθανςηζηή ηαζ απμπνειπηζηή δνάζδ ζηδκ ακηζιεηχπζζδ ημο
έκημκμο αήπα.
Δπίζεο αλ ξίμνπκε ζπόξνπο γιπθάληζνπ ζ’ έλα δνρείν κε ηαγγό
ιάδη κέζα ζε 3-4 εκέξεο θεύγεη ε ηαγγή κπξσδηά θαη γεύζε.
Έλα ρσλεπηηθό ιηθέξ πνπ είλαη θαη θαηά ηεο αεξνθαγίαο
παξαζθεπάδεηαη εύθνια αλ βάινπκε γηα 6 βδνκάδεο ζε έλα ιίηξν
νύδνπ 500 γξακκ. Εάραξε, 40 γξακκ. ΢πόξνπο γιπθάληζνπ
θνπαληζκέλνπ
θαη
έλα
γξακκάξην
θαλέιια.
Ύζηεξα
ην
θηιηξάξνπκε.
ΓΑΦΝΖ (LAURUS NOBILIS ).
Ζ
δάθκδ
πνδζζιμπμζείηαζ
ημο
ζακ
Απυθθςκα
ηαθθςπζζηζηυ
θοηυ αθθά ηαζ βζα ηα θφθθα ηδξ πμο
έπμοκ πμζηίθεξ πνήζεζξ. ΢ηδ ιαβεζνζηή,
είηε ιυκεξ ημοξ ζημ ζηζθάδμ ή ηζξ
θαηέξ π.π. ή ιαγί ιε άθθα ανςιαηζηά
21
θοηά. Υνδζζιμπμζμφκηαζ ζηδ ημκζεναμπμζία ρανζχκ ηαζ ζηδ
αζμιδπακία αθθακηζηχκ. Απυ ηα θφθθα ηαζ ημοξ ηανπμφξ θαιαάκεηαζ
αζεένζμ
έθαζμ
ημ
μπμίμ
πνδζζιμπμζείηαζ
ζηδ
ζαπμοκμπμζία,
θανιαημπμζία ηαζ ανςιαημπμζία.
Ζ ζηυκδ λενχκ δεκηνυθοθθςκ ζηαιαηά ηδκ αζιμνναβία ηδξ ιφηδξ
(ηδ αάγμοιε ημπζηά).
Γαθκέθαζμ ηαζ βθοηενίκδ θηζάπκμοκ ιζα αθμζθή βζα εκηνζαή ζε
δζαζηνέιιαηα ηαζ εθάζεζξ. Δπίζδξ δ δάθκδ αάθεζ ιαφνα ηα ιαθθζά ηαζ
απμηνέπεζ ηδ ηνζπυπηςζδ.
Και λίγη ιστορία: ΢φιθςκα ιε ηδ ιοεμθμβία δ Γάθκδ, δ ηυνδ ηδξ
Γδξ ηαζ ημο Πδκεζμφ, βζα κα απμθφβεζ ημ αβηάθζαζια ημο Απυθθςκα,
παναηάθεζε ηδ ιδηένα ηδξ κα ηδ ζχζεζ. Δηείκδ ηδ ιεηαιυνθςζε ζε
δέκηνμ ηζ μ Απυθθςκαξ απ΄ ηδ θφπδ ημο έημρε έκα ηθαδί απ΄ ημ
δέκηνμ ηαζ ζηεθακχεδηε. Απ’ αοηυ επζηνάηδζε δ ζοκήεεζα ζημοξ
ανπαίμοξ Έθθδκεξ ηαζ ζημοξ Ρςιαίμοξ ανβυηενα κα ζηεθακχκμοκ ιε
ηθαδζά δάθκδξ ημοξ κζηδηέξ.
΢ηδ ζδιενζκή επμπή δάθκζκα ζηεθάκζα ηαηαεέημοιε ζε ικδιεία
ηαηά ηζξ ηεθεηέξ. ΢ηζξ εηηθδζίεξ ηδ Κονζαηή ηςκ Βαΐςκ ιμζνάγμοκ
ηθαδζά δάθκδξ ακηί βζα θμίκζηα ηαζ βζ’ αοηυ ημ ημζκυ υκμια ημο θοημφ
είκαζ αάβζα.
ΓΔΝΣΡΟΛΗΒΑΝΟ (ROSMARINUS OFFICINALIS ).
Φοηυ πμο απμηεθεί ηδ πνχηδ φθδ βζα ημ εθζλήνζμ ηδξ κευηδηαξ.
Δίκαζ ηυζμ βκςζηυ ζημκ Δθθδκζηυ πχνμ χζηε δε πνεζάγεηαζ ζδζαίηενδ
πενζβναθή. Δηηυξ ημο υηζ πνδζζιμπμζείηαζ ζακ ηανφηεοια ρδηχκ ηαζ
υπζ ιυκμκ, απμηεθεί πμθφ ςναίμ δζαημζιδηζηυ βζα ημκ ηήπμ ηζ έπεζ
ελαζνεηζηέξ θανιαηεοηζηέξ ζδζυηδηεξ ηαζ πμθθέξ εθανιμβέξ.
Οζ ανπαίμζ Έθθδκεξ ιαεδηέξ θμνμφζακ ζηεθάκζα απυ δεκηνμθίαακμ
ζημ ηεθάθζ ημοξ υηακ είπακ ιεθέηδ βζα ελεηάζεζξ. Αοηυ βζκυηακ βζαηί
ημ δεκηνμθίαακμ αολάκεζ ηδ ηοηθμθμνία ημο αίιαημξ πμο ημ
22
ημπμεεημφιε βζαηί έπεζ δζεβενηζηέξ ζηακυηδηεξ. Γζα ημκ ίδζμ θυβμ
απμηεθεί οθζηυ ημ δεκηνμθίαακμ ζε δζάθμνα θζηέν ηαζ πμηά. Ακ
αάθμοιε αθαζηάνζα δεκηνμθίαακμο ιέζα ζε ηναζί κα ιμοθζάζμοκ βζα
θίβμ ηαζ πζμφιε ιεηά ημ ηναζί αοηυ ημκχκμοιε ηδ ηανδζά. Πθφζεζξ ιε
κενυ ιέζα ζημ μπμίμ έπμοκ ιμοθζάζεζ θφθθα δεκηνμθίαακμο
δοκαιχκμοκ ηδ ηνζπμθοΐα. Με ηδ ζηυκδ ηςκ θφθθςκ θηζάπκμοιε
αθμζθή πμο επμοθχκεζ ηζξ πθδβέξ. Δπίζδξ ημ δεκηνμθίαακμ επεκενβεί
εεηζηά ζηδκ ακαγςμβυκδζδ ηδξ επζδενιίδαξ. Έπεζ επίδναζδ ζηδκ
έηηνζζδ ηδξ πμθήξ ηαζ βζ’ αοηυ αηνζαχξ πνδζζιμπμζείηαζ βζα
δπαηίηζδεξ, πμθμηοζηίηζδεξ, πέηνεξ ζηδ πμθή, ίηηενμ η.θ.π.
Δπίζδξ ημ έβποια ηςκ θφθθςκ ημο είκαζ πςκεοηζηυ, ζπαζιμθοηζηυ
ηαζ ημκχκεζ ηδκ υναζδ. Δίκαζ ηαζ ακηζννεοιαηζηυ, ακηζκεοναθβζηυ ηαζ
ακηζανενζηζηυ.
Με ελςηενζηή πνήζδ είκαζ ηαηάθθδθμ ζε βεκζηή ηυπςζδ ηαζ
αδοκαιία, ιοσημφξ πυκμοξ ηαζ ζηναιπμοθήβιαηα, ιχθςπεξ ηαζ
εηγέιαηα.
Με
βανβάνεξ
ελαθείθεζ
ηζξ
άθεεξ.
Δίκαζ
επίζδξ
ακηζααηηδνζαηυ ηαζ ακηζιοηδηζζζαηυ.
ΓΗΚΣΑΜΟ (ORIGANUM DICTAMUS ).
ΔΡΧΝΣΑ΢
Δίκαζ έκα απυ ηα ζπμοδαζυηενα ανςιαηζηά ηαζ θανιαηεοηζηά θοηά.
Δοδμηζιεί ζηα απυηνδικα ανάπζα ηδξ Γίηηδξ ηαζ ηςκ Λεοηχκ Ονέςκ
ηδξ Κνήηδξ. Φηζάπκεζ ελαίνεημ γεζηυ νυθδια ιε ανςιαηζηέξ ηαζ
εεναπεοηζηέξ ζδζυηδηεξ ηαζ είκαζ ακηζζπαζιςδζηυ, ειιδκαβςβζηυ,
ημκςηζηυ ηαζ επμοθςηζηυ.
΢ακ ηαηάπθαζια είκαζ ηαθυ βζα ηζξ πθδβέξ ηαζ ημοξ ιχθςπεξ. ΢ακ
θοηυ έπεζ ζδζαίηενδ αλία ακάιεζα ζηα πανυιμζα ανςιαηζηά ηαζ
πενζέπεζ ημηηζκςπυ αζεένζμ έθαζμ ηαζ ηάιθμνα. Έπεζ μκμιαζηεί ημ
επμοθςηζηυ ηςκ εεχκ.
23
Οζ ακεζζιέκεξ ημνθέξ ημο είκαζ πμθφ απμδμηζηέξ ηαζ ηαθά
ηθεζζιέκεξ ιέζα ζημ αάγμ έπμοκ δοκαηή ιονςδζά ζακ αάθζαιμ.
ΓΤΟ΢ΜΟ΢-ΜΔΝΣΑ (MENTHA VIRIDIS ).
Συζμ μ δουζιμξ υζμ ηαζ δ ιέκηα ακήημοκ ζηδκ ίδζα μζημβέκεζα ηζ
έπμοκ ηζξ
ίδζεξ πενίπμο ζδζυηδηεξ.
΢πμοδαίμ ανςιαηζηυ θοηυ ιε
ιεβάθδ θανιαηεοηζηή αλία ηζ ςναζυηαημ άνςια. Οζ ανπαίμζ Έθθδκεξ
πνζκ ηαείζμοκ κα θάκε, έηνζαακ ημ ηναπέγζ ημοξ ιε δουζιμ αθθά ημκ
πνδζζιμπμζμφζακ ζακ ανςιαηζηυ ζημ κενυ ημο θμοηνμφ ημοξ. Δπίζδξ
απ’ ημκ 16μ αζχκα ηαεάνζγακ ηα δυκηζα ημοξ ιε ηνέιεξ δουζιμο.
Τπάνπεζ ζα ιονςδζηυ ζε πμθθά θαβδηά ηςκ Μεζμβεζαηχκ πςνχκ
ζε ζάθηζεξ, ηεθηέδεξ, λφδζα, ηναζζά, θζηέν, θαδενά θαβδηά.
Με αζεένζμ θάδζ δουζιμο-ιέκηαξ ανςιαηίγμκηαζ παζηίθζεξ βζα ημ
θαζιυ, ηζίπθεξ, ηαναιέθεξ ηαζ γαπανςηά.
Αζεένζμ θάδζ δουζιμο πνδζζιμπμζείηαζ βζα βανβάνεξ ζε πενζπηχζεζξ
αιοβδαθίηζδαξ, μοθίηζδαξ ηαζ θθεβιμκέξ ημο νζκμθάνοββα.
Δίκαζ ημκςηζηυ ζε ελαζεεκδιέκμοξ μνβακζζιμφξ.
Σζάζ ιέκηαξ ή δουζιμο ζακ έβποια ή αθέρδια είκαζ ηαθυ βζα
δοζπερία ηαζ δζάννμζα ηαζ βζα κα ηαηαπναΰκεζ θθεβιμκέξ ημο
εκηενζημφ ζοζηήιαημξ.
Δίκαζ άνζζημ θάνιαημ βζα ατπκίεξ, ηνάιπεξ, κεονζηυ λενυαδπα,
θυλοβηα η.θ.π.
Δπίζδξ ημκχκμοκ ηδ θεζημονβία ημο ζοηςηζμφ ηαζ θένκμοκ άθεμκδ
δζμφνδζδ ηαζ είκαζ πμθφ ηαθυ θοηυ βζα ημοξ ημθζημφξ ημο κεθνμφ.
Δπίζδξ επεζδή ηα πμκηίηζα δεκ αββίγμοκ πμηέ ηνυθζια πμο ιονίγμοκ
Γουζιμ είκαζ ηαθυ κα ζημνπίγεζ ηακείξ λενά ηαζ θνέζηα θφθθα
δουζιμο εζδζηά ακ ιέκεζ ζηδκ ελμπή.
24
ΔΤΚΑΛΤΠΣΟ΢
(EUCALYPTUS GLOBULUS).
Πμθφ ηαθυ θανιαηεοηζηυ
θοηυ βζα ημ ηνομθυβδια ηαζ
ημ αήπα. Σμ έθαζμ εοηαθφπημο
είκαζ ζζπονυ ακηζζδπηζηυ ηαζ
πνδζζιμπμζείηαζ ελςηενζηά ιε
εζζπκμέξ αηιμφ ηαηά ηςκ
ηνομθμβδιάηςκ
ηαζ
ηδξ
ηαηαννμήξ,
επίζδξ
ζακ
δζάθοια
εκηνζαή
ημο
ζε
ζηήεμοξ βζα ημ αήπα. Δπίζδξ αμδεάεζ ζημ λενίγςια ρφθθςκ ηαζ
ρείναξ. Σμ είδμξ εηείκμ ημο εοηαθφπημο πμο έπεζ ιονςδζά ζπεδυκ ίδζα
ι΄ αοηήκ ημο θειμκζμφ πνδζζιεφεζ ζακ ζοζηαηζηυ πμη-πμονί.
Δπίζδξ ημ εοηαθοπηέθαζμ πνδζζιμπμζείηαζ βζα ηδ ανμβπίηζδα ηαζ ημ
άζεια.
ΔΛΗΑ (OLIA EYROPOEA ).
Σμ θάδζ ηδξ εθζάξ είκαζ παζίβκςζημ ζακ
ηνυθζιμ
ιε
μνζζιέκεξ
παζίβκςζηεξ
εοενβεηζηέξ επζδνάζεζξ ζημκ ακενχπζκμ
μνβακζζιυ. Δηηυξ αοημφ ιαξ δίκεζ ηζξ εθζέξ
ζακ ανχζζιμ είδμξ αθθά ηαζ ηδκ λοθεία
ημο βζα ηαφζζιδ φθδ υπςξ ηαζ βζα
ηαηαζηεοή δζαθυνςκ ημιρμηεπκδιάηςκ
ηαζ εζδχκ μζηζαηήξ πνήζδξ. Σμ θάδζ ηδξ
εθζάξ αμδεάεζ ζηδ θεζημονβία ηδξ πμθήξ
25
πμο έπεζ πζάζεζ πέηνεξ εκχ δζεβείνεζ ηαζ ακακεχκεζ ηδ θεζημονβία ημο
ζοηςηζμφ. Δθαζυθαδμ ακαηαηειέκμ ιε ηυηηζκμ ηναζί είκαζ εοενβεηζηυ
θάνιαημ βζα ηζξ πθδβέξ.
Οζ ακάθαηεξ εθζέξ απμηεθμφκ άνζζηδ ηνμθή βζα ημοξ δζααδηζημφξ.
Σα θφθθα ηδξ εθζάξ απμηεθμφκ ηαθυ οπμηαζζηυ εκχ ζοβπνυκςξ
αολάκμοκ ηα μφνα.
Ζ δόζε γηα εζσηεξηθή ρξήζε αθεςήκαηνο θύιισλ είλαη από έλα
θιηηδάλη πξσί θαη βξάδπ πνπ ζα πίλεηαη δεζηό θαη εηνηκάδεηαη
βξάδνληαο θακία εηθνζαξηά θύιια επί έλα ηέηαξην ηεο ώξαο ζε
έλα γεκάην θιηηδάλη λεξό πνπ ζα κείλεη κε ην βξαζκό ην κηζό.
Αθνύ θηιηξάξνπκε ην αθέςεκα απηό ηνπ βάδνπκε δάραξε θαη ην
πίλνπκε.
Αθέρδια πμο παναζηεοάγεηαζ απυ κέα ηθαδζά ηδκ άκμζλδ είκαζ
ηαηά ημο δζααήηδ. Δπίζδξ ημ εθαζυθαδμ είκαζ ηαθυ οπαηηζηυ ή ιπμνεί
κα πνδζζιμπμζδεεί βζα πθφζεζξ ζε πενζπηχζεζξ ζπαζηζηήξ ημθίηζδαξ.
Δπίζδξ πνδζζιεφεζ βζα ηδ παναζηεοή «θαδζχκ» βζα εκηνζαέξ, ιαγί ιε
άθθα θάνιαηα ηαζ βζα ηδ παναζηεοή ειπθάζηνςκ.
ΘΤΜΑΡΗ ( THYMUS BULGARIS).
Απακηάηαζ ηαζ ιε άθθα μκυιαηα υπςξ εφιμξ μ ημζκυξ, εφιμξ μ
ενπφθμξ, νμοπυεοιμ.
΢ηδ θανιαηεοηζηή είκαζ βκςζηυ ζακ ημ θοηυ ιε ηζξ πενζζζυηενεξ
εεναπεοηζηέξ ζδζυηδηεξ. Έπεζ εαοιαημονβέξ ααηηδνζμηηυκεξ ζδζυηδηεξ
ζε ιζηνυαζα ηαζ αάηζθθμοξ.
Ένεοκεξ έπμοκ απμδείλεζ ηδ δνάζδ ημο εοιανζμφ εκακηίμκ ημο
άκεναηα, ημο ηφθμο ηαζ ηδξ ηυνογαξ ημο ιδκζββζηζδυημηημοξ, ηδξ
δζθεεενίηζδαξ, ημο ζηαθοθυημηημο, ηδξ θοιαηίςζδξ.
Γζαθφιαηα εοιανζμφ ιε ζαπμφκζ πνδζζιμπμζμφκηαζ ζηα πεζνμονβεία
βζα ηδκ απμθφιακζδ ηςκ πενζχκ ηαζ υζμ βζα ημ αζεένζμ έθαζμ ηςκ
26
εοιανζχκ είκαζ 25 θμνέξ πζμ ακηζζδπηζηυ απυ ηδ θαζκυθδ, απυ ημ
μλογεκέ ηαζ ημ οπενιαββακζηυ ηάθζμ.
Σμ εοιάνζ απμηεθεί άνζζηδ ηνμθή βζα ηζξ ιέθζζζεξ ηαζ ημ εοιανίζζμ
ιέθζ είκαζ πμθφ ανςιαηζηυ ηαζ πενζγήηδημ.
Σμ αζεένζμ έθαζμ ημο εοιανζμφ είκαζ πνχηδ φθδ βζα ζδζμζηεοάζιαηα
βζα ημ ιπάκζμ.
Σμ άβνζμ εοιάνζ, πενζέπεζ εοιυθδ πμο είκαζ υ,ηζ ηζ υ,ηζ βζα ηδ πέρδ
ηςκ θζπανχκ ηαζ βεκζηά ηςκ πθμφζζςκ ηνμθχκ.
Σμ εοιάνζ ημκχκεζ ηα κεφνα ηαζ αολάκεζ ηδ πκεοιαηζηή δζαφβεζα.
Θεςνείηαζ πμθφηζιμ βζα ηδ ζςιαηζηή ηαζ πκεοιαηζηή ηαηάπηςζδ, ημ
άβπμξ, ηδ κεοναζεέκεζα, ηαηάεθζρδ ηαζ ηδκ διζηνακία.. Ακμίβεζ ηδκ
υνελδ ηαζ αμδεάεζ ημοξ οπμηαζζημφξ αθθά ηαζ ηα ακαζιζηά παζδζά.
Δπίζδξ είκαζ ακηζζδπηζηυ ηςκ εκηένςκ αθθά ηαζ ηςκ πκεοιυκςκ
δδθαδή πκεοιμκζηέξ ιμθφκζεζξ, ανμβπίηζδεξ, θοιαηίςζδ.
Λζβμζηεφεζ ημοξ πυκμοξ ηςκ νεοιαηζζιχκ ηαζ είκαζ πμθφηζιμ βζα ημ
αήπα ημο ημηηφηδ ηαζ ημ άζεια.
Διπμδίγεζ ηζξ γοιχζεζξ ηαζ ηδ ζοβηέκηνςζδ αενίςκ ζημ ζημιάπζ, ηδ
ημζθζά, ηα έκηενα ηαζ δζχπκεζ επίζδξ ηα πανάζζηα ηςκ εκηένςκ.
΢ηδκ ελςηενζηή ημο πνήζδ ζηαιαηάεζ ηδ ηνζπυπηςζδ, επμοθχκεζ
πθδβέξ, ζπονζά ηαζ εβηαφιαηα, εεναπεφεζ ηδ ρχνα ηαζ ηζξ θεζπήκεξ.
Μζα αθμζθή πμο βίκεηαζ απυ εοιάνζ εεναπεφεζ ημκ ένπδηα γςζηήνα.
Καεανίγεζ ημ ζηυια ηαζ ηα δυκηζα ηαζ εκηνζαή ηςκ μφθςκ ιε εοιάνζ
ηαηαπμθειά ηδκ μοθίηζδα.
Δδχ παναεέημοιε ιζα ζπληαγή βζα ιανζκάηα θαβδηά.
΢ε ½ ιίηξν άζπξν θξαζί, κνπζθεύνπκε 1 καηζάθη ζπκάξη, 1
καηζάθη ζξνύκπη, 3-4 θεθάιηα ζθόξδν, 2 θύιια δάθλεο θαη
θαξθηά γαξύθαιινπ, 1 καηζάθη δεληξνιίβαλνπ θαη ζην ζεξβίξηζκα
πξνζζέηνπκε ιάδη θαη ιεκόλη.
Τπεκεοιίγμοιε υηζ υζμ ζπμοδαίεξ ηζ ακ είκαζ μζ εεναπεοηζηέξ
ζδζυηδηεξ ημο εοιανζμφ δεκ πνέπεζ κα οπεναάθθμοιε ζηδ πνήζδ ημο,
27
βζαηί αοηυ ιπμνεί κα μδδβήζεζ ζε οπενθεζημονβία ημο εονεμεζδμφξ ηαζ
ζε δδθδηδνίαζδ ιε ζοιπηχιαηα ειεηυ, δζάννμζα, γαθάδεξ ηαζ
ηανδζαηή ηαηάπηςζδ.
ΘΡΟΤΜΠΗ ΘΤΜΒΡΑ ( SATUREJA LABIATAE ).
(Καθμηαζνζκυ ηαζ πεζιςκζάηζημ ενμφιπζ)
. Σα ανςιαηζηά ημο θφθθα πνδζζιμπμζμφκηαζ ζακ ηανφηεοια ζημ
ιαβείνεια ηαζ ζηζξ ζαθάηεξ.
Δίκαζ βκςζηυ απυ ηδκ ανπαζυηδηα πμο ημ πνδζζιμπμζμφζακ βζα κα
ανςιαηίζμοκ έκα είδμξ ηναζζμφ ημκ εαιανίηδ μίκμ.
Έπεζ βεφζδ ηαοηή ηαζ πζπενάηδ ηυζμ ημ ηαθμηαζνζκυ υζμ ηαζ ημ
πεζιςκζάηζημ θοηυ ηαζ ηαζνζάγεζ ζδζαζηένςξ ιε ηα θαζυθζα.
Υνδζζιμπμζείηαζ ζακ εκζζποηζηυ ηδξ βεφζδξ ημο ζαθαιζμφ.
Δπίζδξ θέβεηαζ πςξ ιε ηα θφθθα ημο ζακ επίεεια, ιπμνμφιε κα
ακαημοθζζημφιε απυ ημ πυκμ πμο πνμηαθμφκ ηα ηζζιπήιαηα ηδξ
ιέθζζζαξ ηαζ ηδξ ζθήβηαξ.
ΗΣΗΑ (SALIX ALBA VULGARIS ).
Γέκηνμ παζίβκςζημ ζηδκ Δθθάδα ιε πμθθέξ πμζηζθίεξ.
Αβαπά πμθφ ημ κενυ ηαζ μζ ζηζέξ πμο θοηνχκμοκ ζηζξ υπεεξ ηςκ
πμηαιχκ ειπμδίγμοκ ηδ δζάανςζδ ημο εδάθμοξ απυ ημ κενυ. Δίκαζ έκα
δέκηνμ ημο μπμίμο υθα ηα ιένδ έπμοκ εονφηαηεξ εθανιμβέξ υπςξ ηα
ηάναμοκά ημο βζα πανάδεζβια πνδζζιμπμζμφκηαζ ζημ ιπανμφηζ. Ζ ζηζά
απμηεθεί θοζζηή πδβή ηςκ πδιζηχκ πμο ζπδιαηίγμοκ ηδ αάζδ ηδξ
αζπζνίκδξ.
Οζ θθμφδεξ ηδξ ζηζάξ βζα πμθθά πνυκζα πνδζζιμπμζμφκηακ απυ πμθφ
παθζά ζακ ακηζπονεηζηυ ηαζ ηαηά ηδξ ανενίηζδαξ. Ζ ζαθζηίκδ πμο
πενζέπεζ μ θθμζυξ έπεζ ακηζπονεηζηέξ, ακηζννεοιαηζηέξ ηαζ ακαθβδηζηέξ
ζδζυηδηεξ. Δλάθθμο μζ ηακίκεξ πμο πενζέπεζ ημ δέκηνμ ελμοδεηενχκμοκ
28
ηδ ηαμφνα ηαζ ηζξ ζημιαπζηέξ δζαηαναπέξ. Ο θθμζυξ ηδξ ζηζάξ είκαζ
ηαθυξ ηαζ ζακ βανβάνα βζα ημοξ πμκυθαζιμοξ.
Παθαζυηενα δ θασηή εεναπεοηζηή πνδζζιμπμζμφζε ηδ ζηυκδ
θθμφδαξ ηαζ αθερήιαηα θφθθςκ ζηζάξ ηαηά ηδξ εθμκμζίαξ, ηδξ πέηναξ
ζηδ πμθή ηαζ ζακ επμοθςηζηυ πθδβχκ.
ΚΑΛΔΝΣΟΤΛΑ (CALENDULA OFFICINΑLIS).
Πμθφ
βκςζηυ
θοηυ
πμο
πνδζζιμπμζείηαζ ζε δενιαηζηέξ
ηνέιεξ, ζηδ ιαβεζνζηή ζακ
πνςζηζηή μοζία, βζα αμφηονμ
ηαζ ηονί ηαζ ηα θφθθα ημο ζε
ζαθάηεξ.
Έπεζ
πμθθέξ
επμοθςηζηέξ
ζδζυηδηεξ. Δίκαζ ακηζζδπηζηή
ηαζ ακηζααηηδνζαηή ηαζ εκζζπφεζ ηδκ επμφθςζδ χζηε απμηεθεί πμθφ
ηαθή αμήεεζα βζα εβηαφιαηα, ηαραθίζιαηα, δήβιαηα εκηυιςκ ηαζ ημ
ιμθοζιαηζηυ ηδνίμ. ΢ακ ημιπνέζα είκαζ απμηεθεζιαηζηή βζα ηδ
θθεαίηζδα ηαζ ηζξ πζμκίζηνεξ, εκχ ζακ ηνφμ εηπφθζζια, είκαζ υ,ηζ
πνέπεζ βζα ηδκ επζπεθοηίηζδα.
Θεναπεφεζ ηδκ ζημιαηίηζδα ηαζ θέβεηαζ πςξ μ ποιυξ ηςκ ημηζακζχκ
ελαθακίγεζ ηζξ ηνεαημεθζέξ ηαζ ημοξ ηάθμοξ. Γνα ζακ πςκεοηζηυ
αολάκμκηαξ ηδ νμή ηδξ πμθήξ.
Ζ ηαθέκημοθα μκμιάζηδηε Marigold πνμξ ηζιή ηδξ Πανεέκμο
Μανίαξ ηάηζ πμο εκδεπμιέκςξ ζοκδέεηαζ ιε ηδ δοκαηυηδηα ηςκ
εηποθζζιάηςκ ημο θοημφ κα ηαηαπναΰκμοκ ημοξ πυκμοξ ηδξ πενζυδμο
ηαζ κα απμηαεζζημφκ ημκ ηακμκζηυ νοειυ ηδξ ειιδκμννοζίαξ.
29
ΚΑΠΠΑΡΖ (CAPPARIS SPINOSA ).
Φοηνχκεζ ζε παναεαθάζζζα, πεηνχδδ,
αηαθθζένβδηα ιένδ, ζε ανάπμοξ πμο
ζοβηναημφκ οβναζία. Σα ιπμοιπμφηζα ηαζ
δ νίγα ηδξ ηάππανδξ είκαζ απμθοιακηζηά
ηςκ κεθνχκ ηαζ δζμονδηζηά, ημκςηζηά ηαζ
ηαηά ηδξ ανηδνζμζηθήνςζδξ ηαζ μνεηηζηά.
Βξάδνπκε 20γξακκάξηα ξίδαο ζε έλα πνηήξη λεξό θαη αθνύ ην
ζνπξώζνπκε, ην πίλνπκε λεζηηθνί ην πξσί. Δπίζεο κε ηα
κπνπκπνύθηα ηνπ θπηνύ, θάλνπκε έθρπκα κε ηηο ίδηεο αλαινγίεο.
Σα κπνπκπνύθηα ηεο θάππαξεο γίλνληαη ηνπξζί.
Σμ θοηυ είκαζ ακηζζημναμοηζηυ, μ δε θθμζυξ ηδξ νίγαξ ημο είκαζ
πζηνυξ, οπαηηζηυξ, δζμονδηζηυξ, απμπνειπηζηυξ, ειιδκαβςβυξ ηαζ
ημκςηζηυξ. Υνδζζιμπμζείηαζ ηαηά ηςκ νεοιαηζζιχκ, παναθφζεςκ,
πμκυδμκηςκ, παεήζεςκ ημο ζοηςηζμφ, ηδξ ζπθήκαξ ηαζ ηαηά ηδξ
θοιαηίςζδξ
ηςκ
αδέκςκ.
Κμπακζζιέκα
θφθθα
ηάππανδξ
πνδζζιμπμζμφκηαζ ςξ ηαηάπθαζια ηαηά ηδξ ανενίηζδαξ.
ΚΑΡΓΑΜΟ (LEPIDIUM SATIVUM).
Φοηυ ιε πμθφ δοκαιςηζηέξ ζδζυηδηεξ αθμφ ειείξ μζ Έθθδκεξ
ζοκδείγμοιε κα πνδζζιμπμζμφιε ηδκ έηθναζδ «Αοηυξ ηανδάιςζε»
βζα υζμοξ δοκαιχκμοκ απυ ηάπμζα αζηία. Δίκαζ βκςζηυ θοηυ απυ ηδκ
ανπαζυηδηα υηζ ακμίβεζ ηδκ υνελδ, είκαζ δζμονδηζηυ, ηαεανηζηυ ημο
ζχιαημξ ηαζ βζαηνεφεζ δμεζήκεξ ηαζ ηαθυβενμοξ. Δπίζδξ εοενβεηζηυ
ζηζξ παεήζεζξ ημο ζοηςηζμφ.
Πενζέπεζ αζηαιίκδ C ηαζ εεςνείηαζ ακηζζημναμοηζηυ ηαζ πνμθδπηζηυ
βζα ηάεε αννχζηζα. Δίκαζ πμθφ απμηεθεζιαηζηυ ζημ ηαεανζζιυ ημο
δένιαημξ απυ ζπονζά ηαζ ηδθίδεξ ηαζ επίζδξ αλ θηηάμνπκε κείγκα
από δύν θνπηαιηέο ρπκό θνπαληζκέλνπ θάξδακνπ θαη κηα θνπηαιηά
κέιη ηπιηγκέλα ζ’ έλα παλί θαη κε απηά ηξίςνπκε ην πξόζσπό
30
αθαηξνύληαη
παλάδεο
θαη
θαθίδεο.
Σμ
ηάνδαιμ
είκαζ
ηανδζμημκςηζηυ ηαζ ηαηά ηςκ πυκςκ ηςκ νεοιαηζζιχκ. Δλαθείθεζ ηδ
δοζάνεζηδ ιονςδζά ακ ημ θάιε ιεηά ημ ζηυνδμ. Δπίζδξ θέβεηαζ υηζ
επαθείρεζξ ημο ηεθαθζμφ ιε ποιυ ηάνδαιμ ζηαιαημφκ ηδ ηνζπυπηςζδ.
ΚΑΡΟΣΟ ( DAUCUS CAROTA).
Παζίβκςζημ ηαζ αβαπδηυ ζαθαηζηυ ζημκ Δθθδκζηυ πχνμ ιε
ενεπηζηέξ ηαζ εεναπεοηζηέξ ζδζυηδηεξ. Λέβεηαζ πςξ μ ποιυξ ημο
ηανυημο ηαηαπμθειά ημκ ηανηίκμ ηςκ πκεοιυκςκ. Πενζέπεζ πμθθέξ
ηαζ ςθέθζιεξ μοζίεξ βζα ημκ ακενχπζκμ μνβακζζιυ: αζαέζηζμ, ζίδδνμ,
ιαβκήζζμ, θχζθμνμ, ζχδζμ, ιαββάκζμ, ημαάθηζμ, πθχνζμ, ανχιζμ,
ζπμοδαία ζοβηέκηνςζδ ζ’ έκα ηαζ ιυκμ θοηυ.
΢ακ θαπακζηυ ςθεθεί ηαζ δοκαιχκεζ ηδκ υναζδ θυβς ηδξ
πνμαζηαιίκδξ Α (ηανμηίκδξ) πμο πενζέπεζ.
Δπίζδξ πενζέπεζ αζηαιίκδ Β1, Β2 ηαζ C ηαεχξ ηαζ θεηζείκδ.
Σμ ηανυημ είκαζ εοενβεηζηυ βζα παεήζεζξ ημο ζοηςηζμφ, αμδεάεζ ημ
εκηενζηυ ζφζηδια, είκαζ δζμονδηζηυ ηαζ ηαεανίγεζ ημ αίια, ημκχκεζ ηα
ημοναζιέκα κεφνα, ηαηαπμθειά ημ δζααήηδ ηζ μ ποιυξ ημο αμδεάεζ
υζμοξ πάζπμοκ απυ ανενζηζηά ηαζ νεοιαηζζιμφξ.
Γηα ηνπο αδύλακνπο νξγαληζκνύο ζαιάηα μπζκέλνπ θαξόηνπ κε
πηθξά καξνπιόθπιια απνηεινύλ πνιύ θαιή δίαηηα. Πμθηυξ
31
ηανυημο ηαηαπναΰκεζ ηδ θαβμφνα ηαζ είκαζ πμθφ ηαθυξ βζα ηδκ
επμφθςζδ πθδβχκ, εθηχκ ηζ εβηαοιάηςκ.
Ζ θαξνηόζνππα είλαη άξηζην θάξκαθν γηα ηε δηάξξνηα θαη
γίλεηαη βξάδνληαο ½ θηιό θαξόηα ζ’ έλα θιηηδάλη λεξό κέρξη λα
καιαθώζνπλ. Μεηά πνιηνπνηνύκε ηα θαξόηα αλαθαηώλνληάο ηα
ζην λεξό πνπ έβξαζαλ. Γηα ζεξαπεπηηθνύο ζθνπνύο κπνξνύκε λα
πίλνπκε 1-2 θιηηδάληα ηελ εκέξα ρπκό θαξόηνπ κηζό-κηζό κε ρπκό
κήινπ θαη κε ην ρπκό κηζνύ ιεκνληνύ. Όιςξ ακ ηάκμοιε ηαηάπνδζδ
ηανυημο ιπμνεί κα πανμοζζάζμοιε ηανμηζκζηυ ρεοδίηηενμ ηαζ υζμ βζα
ημοξ δζααδηζημφξ πνέπεζ κα απμθεφβμοκ ημ ηανυημ.
Ακ έκα ιήκα θάιε πμθθά ηανυηα βζα ημκ επυιεκμ ιήκα δεκ πνέπεζ
κα θάιε ηαευθμο βζαηί θυβς ηδξ αζηαιίκδξ Α (ηανμηίκδ) πμο
πενζέπεηαζ ζηα ηανυηα, αοηή απμεδηεφεηαζ ζημ ζοηχηζ ηαζ ημ
ημονάγεζ.
ΚΑΤΚΑΛΖΘΡΑ (SCANDIX PECTEN VENERIS).
Πεκηακυζηζιμ πμνηανζηυ πμο δεκ είκαζ πανά έκα γζγάκζμ ζηα
πμνηάνζα. Δίκαζ πμθφ ιονςδάημ ηαζ πνδζζιμπμζείηαζ ζακ αάζδ βζα
πίηεξ. Φανιαηεοηζηά, ή ςιυ, ή πίκμκηαξ ημ γμοιί ημο έπεζ πμθφ ηαθέξ
δζμονδηζηέξ ζηακυηδηεξ, εκχ ηαοηυπνμκα είκαζ μνεηηζηυ αθθά ηαζ
ιαθαηηζηυ βζα ημ ζημιάπζ. Δίκαζ πμθφ ηαθυ πμνηανζηυ βζα ημκ ίηηενμ
ηαζ ηδ ηοζηίηζδα.
ΚΟΡΗΑΝΓΡΟ΢ Ή ΚΟΛΗΑΝΣΡΟ΢ (CORIANDRUM
SATIVUM).
Φοηυ πμο εδχ ηαζ πζθζάδεξ πνυκζα μζ ηανπμί ημο πνδζζιμπμζμφκηαζ
ζηδ ιαβεζνζηή αθθά ηαζ ζηδ θανιαηεοηζηή.
Οζ ηανπμί ημο ιε ηδκ ζδζάγμοζα βεφζδ, ηάηζ ιεηαλφ θαζηυιδθμο
ηαζ θειμκζμφ, πνδζζιμπμζμφκηαζ ζηδκ ανημπμζία, ηδκ πμημπμζία ηαζ ζε
ημονζζά. Οζ ηανπμί ημο ζε ζηυκδ απμηεθμφκ ζοζηαηζηυ ημο βκςζημφ
32
ιπαπανζημφ ηάνο. Σα θφθθα ημο πνδζζιμπμζμφκηαζ ζακ ηανφηεοια ζε
ελςηζηήξ πνμεθεφζεςξ θαβδηά.
Ο ηυθζακηνμξ είκαζ βκςζηυξ απυ ηδκ ανπαζυηδηα ιε ημ υκμια
ημνίακμκ πμο πνμένπεηαζ απυ ηδ θέλδ ηυνζξ πμο ζδιαίκεζ ημνζυξ,
θυβς ηδξ δοζάνεζηδξ μζιήξ ηςκ πνάζζκςκ ιενχκ ημο.
Απυ ημοξ ζπυνμοξ ημο θηζάπκμοιε πμθφ πςκεοηζηυ αθέρδια βζα
ημοξ ζημιαπζημφξ. Δπίζδξ απυ λενμφξ ζπυνμοξ θηζάπκμοιε έηποια
πμο αολάκεζ ηδκ έηηνζζδ ηςκ βαζηνζηχκ οβνχκ ηαζ είκαζ εθζδνςηζηυ.
Υνδζζιμπμζείηαζ βζα υθεξ ηζξ παεήζεζξ ημο πεπηζημφ ηαζ ημο εκηενζημφ
ζοζηήιαημξ. Δίκαζ πανάθθδθα ηαζ δνειζζηζηυ βζα άημια πμο
οπμθένμοκ απυ οζηενία ηαζ διζηνακίεξ.
ΚΡΑΣΑΗΓΟ΢ (CRATEGUS OXYACANTHA ).
Θεςνείηαζ έκα απυ ηα πθέμκ πμθφηζια θάνιαηα βζα ηδκ ηανδζά ηαζ
ημ ηοηθμθμνζηυ ζφζηδια. Οζ θοηζηέξ πνςζηζηέξ ημο μοζίεξ
δζεονφκμοκ ηδ ζηεθακζαία ηαζ ηζξ πενζθενεζαηέξ ανηδνίεξ ηαζ μζ
πνοηοακζδίκεξ επζαναδφκμοκ ημκ ηανδζαηυ παθιυ ηαζ λεημονάγμοκ ηδ
ηανδζά. Οζ ηανπμί ημο θέβεηαζ πςξ ιεζχκμοκ ηδ πίεζδ πμο πνμένπεηαζ
απυ ηδ ζηθήνοκζδ ηςκ ανηδνζχκ ηαζ ηζξ κεθνζηέξ παεήζεζξ. Έπεζ πμθφ
πενίενβδ ηζ αζοκήεζζηδ εεναπεοηζηή δνάζδ ζηζξ βεναζιέκεξ ηανδζέξ
ηζ αθ΄ εκυξ εθαηηχκεζ ηδκ ορδθή πίεζδ εκχ ςζηυζμ επακαθένεζ ηδ
παιδθή πίεζδ ζηα ηακμκζηά ηδξ επίπεδα. Μπμνεί κα αμδεήζεζ ζηδ
εεναπεία ηδξ ζηδεάβπδξ, ηδξ ηανδζαηήξ αννοειίαξ, ζε ανηδνζαημφξ
ζπαζιμφξ ηαζ ζε ατπκίεξ κεονζηήξ πνμέθεοζδξ.
Δίκαζ επίζδξ θοηυ ακηζπονεηζηυ ηαζ ηαηά ημο ηνζήιενμο πονεημφ, μζ
δε ηανπμί ημο βζαηνεφμοκ ηδ δοζπερία ηαζ ηδ δζάννμζα.
33
ΚΡΔΜΜΤΓΗ ( ALLIUM CEPA).
Πμθφ θίβα Δθθδκζηά θαβδηά δεκ
πενζέπμοκ ημ βκςζηυ ιαξ ηνειιφδζ
ζακ ζοζηαηζηυ βζα ηδκ παναζηεοή
ημοξ. Σνχβεηαζ επίζδξ ζακ ζαθαηζηυ
λδνυ ή θνέζημ.
Έπεζ πάνα πμθθέξ ενεπηζηέξ ηαζ
εεναπεοηζηέξ ζδζυηδηεξ θυβς ημο υηζ
έπεζ πμθθέξ μοζίεξ υπςξ Νάηνζμ,
Κάθθζμ, Φχζθμνμ, Αζαέζηζμ, ΢ίδδνμ,
Ηχδζμ, Θείμ, Πονζηζηά, Φςζθμνζηά ηαζ Κεημκζηά μλέα, ΢άηπανμ,
Φθααμκμεζδή, Έκγοια, αζηαιίκεξ Α, Β, C αθθά ηαζ ημ πηδηζηυ
δαηνοβυκμ έθαζμ πμο ιαξ ηάκεζ κα αβάγμοιε πμηαιμφξ δαηνφςκ υηακ
ημ ηαεανίγμοιε.
Έηζζ είκαζ δζμονδηζηυ, ακηζζδπηζηυ, απμπνειπηζηυ, ακηζημλζηυ,
ζπαζιμθοηζηυ,
ημκςηζηυ,
ακηζζημναμοηζηυ,
ακηζννεοιαηζηυ,
πςκεοηζηυ, ακηζζηθδνςηζηυ ηαζ ακηζενμιαςηζηυ.
Άζπεηα ακ έπεζ δοζάνεζηδ ιονςδζά βζα ημοξ βφνς ιαξ ζοκζζηάηαζ
ζακ
είδμξ
ηαεδιενζκήξ
ηαηακάθςζδξ
βζα
ηζξ
πμθοπμίηζθεξ
εεναπεοηζηέξ ημο ζδζυηδηεξ.
Ακμίβεζ ηδκ υνελδ ηαζ δζεοημθφκεζ ηδ θεζημονβία ηδξ πέρδξ.
Καηεαάγεζ ημ γάπανμ ηςκ δζααδηζηχκ, δζαθφεζ ηδκ μονία, εεναπεφεζ
δενιαηίηζδεξ, είκαζ ηαθυ ακηζννεοιαηζηυ, πμθαβςβζηυ, δζχπκεζ ηζξ
ημλίκεξ ημο μνβακζζιμφ ηαζ μ ποιυξ ημο είκαζ πάνα πμθφ ηαθυξ βζα ηδ
θανοββίηζδα ηαζ ημκ πμκυθαζιμ.
Έπεζ ιαθαηηζηέξ ζδζυηδηεξ ηαζ δζαθφεζ ηα πνδλίιαηα.
Αλ κνπιηάζνπκε από ην βξάδπ σο ην πξσί ή θαη πεξηζζόηεξν,
κεξηθά θξεκκύδηα ζε παξζέλν ειαηόιαδν, κπνξνύκε λα ην
ρξεζηκνπνηήζνπκε ζε σκέο ή βξαζηέο ζαιάηεο θαη ζε ζνύπεο ζαλ
θάξκαθν γηα όιεο ηηο πεξηπηώζεηο πνπ πξναλαθέξζεθαλ.
34
ΚΡΟΚΟ΢ ( CROCUS SATIVUS).
Πμθφ βκςζηυ Δθθδκζηυ θοηυ, πμθοεηέξ. Σα θμοθμφδζα ημο υηακ
λεναεμφκ βίκμκηαζ ζηυκδ ηαζ ηοηθμθμνμφκ ζημ ειπυνζμ ζακ γαθμνά,
ζαθνάκ ή ζαθνάκζ. Ηδζαίηενα ζηδ Μαηεδμκία έκα πςνζυ μκμιάγεηαζ
Κνυημξ βζαηί εηεί ηαθθζενβείηαζ ημ θοηυ αοηυ βζα ηζξ ανςιαηζηέξ ηαζ
ηζξ πνςζηζηέξ ημο μοζίεξ. Γζα εεναπεοηζημφξ ζημπμφξ θηζάπκμοιε
ζζνυπζ απυ ηδ ζηυκδ ηςκ θμοθμοδζχκ πμο εκζζπφεζ ηα μφθα ηαζ
απαθφκεζ ημοξ πυκμοξ ηδξ μδμκημθοΐαξ ηςκ ιςνχκ. ΢αλ ηζάη 4 γξακ.
ινπινπδηνύ ζ’ έλα ιίηξν λεξνύ είλαη ηνλσηηθό γηα ηνλ νξγαληζκό,
καιαθηηθό ηνπ ζηνκαρηνύ αιιά θαη εξεκηζηηθό.
ΚΤΜΗΝΟ ( CUMINUM CYMINUM).
Δίκαζ θοηυ πμο πνδζζιμπμζείηαζ ζακ ηανφηεοια αθθά έπεζ πμθθέξ
εεναπεοηζηέξ ζδζυηδηεξ.
Γζ’ αοηυ ημ ζημπυ, πνδζζιμπμζμφιε ημοξ ζπυνμοξ ημο θοημφ ζακ
πμθφ ηαθυ αθέρδια βζα ηδ δοζπερία, ηα θμοζηχιαηα ηαζ ηα αένζα
ηαζ είκαζ πμθφ ηαθυ δζμονδηζηυ. Βεθηζχκεζ ηδκ αημή ηςκ αανήημςκ ακ
πνδζζιμπμζδεεί έηποιά ημο βζα πθφζεζξ ηςκ αοηζχκ.
Δίκαζ επίζδξ ηανδζμημκςηζηυ ηαζ βζα ηζξ ηαποπαθιίεξ.
Ακαημοθίγεζ ηα ιςνά απυ ημοξ ημθζημφξ ζακ αθέρδια.
Όηακ ιαζάιε ζπυνμοξ ηφιζκμο είκαζ ηαθυ ημκςηζηυ ημο πεπηζημφ
ηαζ ημο ζοηςηζμφ.
Ακ έπμοιε ηφιζκμ ζε βθάζηνα, ιπμνμφιε κα αάγμοιε ηα πνάζζκα
θφθθα ημο ζηζξ ζαθάηεξ.
Σμ αζεένζμ θάδζ ημο πνδζζιμπμζείηαζ ζε πμηά, βθοηά, παβςηά,
ηζίπθεξ, ζε ανημπμζήιαηα ζακ άνςια.
Αλ βάινπκε 40 ζπόξνπο θύκηλνπ θαη 200 gr δάραξε ζε 1 ιίηξν
νηλόπλεπκα 45 βαζκώλ λα κνπζθέςνπλ 10 εκέξεο θαη κεηά ην
35
ζνπξώζνπκε ζα έρνπκε έλα σξαηόηαην νύδν κε θαηαπιεθηηθή
ρσλεπηηθή δξάζε. Έλα πνηεξάθη κεηά ην γεύκα.
ΛΑΥΑΝΟ (BRASSICA OLERACEA)
Δίκαζ
ακαβκςνζζιέκεξ
ζήιενα
μζ
ενεπηζηέξ ηαζ εεναπεοηζηέξ αλίεξ ημο
πμθφ βκςζημφ ιαξ θάπακμο. Ωζηυζμ,
πμθθμί είκαζ αοημί πμο αηυιδ δε
βκςνίγμοκ πυζμ απμηεθεζιαηζηυ είκαζ ημ
θάπακμ
ζακ
εεναπεοηζηυ
ιέζμ
βζα
μνζζιέκεξ παεήζεζξ. Θα θέβαιε θμζπυκ
υηζ πνυηεζηαζ βζα έκα πναβιαηζηυ θοζζηυ
«θάνιαημ». Κζ αξ πμφιε ιε ηδ ζεζνά ηζξ
δζάθμνεξ ζδζυηδηεξ ημο, ακάθμβα ιε ηδ πνήζδ ημο. Εμοιί απυ
αναζιέκμ θάπακμ, ιαθαηχκεζ ημ αήπα ηαζ ηδ αναπκάδα ηαζ ηάκεζ ηαθυ
ζ’ υθεξ ζηζξ ανμβπίηζδεξ. Καηαπθάζιαηα απυ θφθθα θάπακμο ζημ
ιέηςπμ είκαζ ηαηά ηςκ πμκμηεθάθςκ, εκχ ιαθαηχκμοκ ημοξ
«ηαθυβδνμοξ» ηαζ ημ ενοζίπεθαξ. Αηυιδ, ακ αάθμοιε ηέημζα
ηαηαπθάζιαηα ζε άημια πμο έπμοκ πνμζαθδεεί απυ «Δοθμβζά», δεκ
εα ακαπηφλμοκ μοθέξ, υηακ μζ πθδβέξ εα ηθείζμοκ. Γεκζηά, ημ
αναζιέκμ θάπακμ, ζε πμθφ θίβμ κενυ είκαζ ημκςηζηυ βζα ημκ
μνβακζζιυ, ιαθαηηζηυ βζα ημ ζημιάπζ ηαζ δζμονδηζηυ, ηαηάθθδθμ ζακ
ααζζηή ηνμθή ηςκ κεθνμπαεχκ. Φφθθα θάπακμο ρδιέκα ζημ θμφνκμ,
ζακ ηαηαπθάζιαηα ζημ ζηήεμξ εοενβεημφκ υζμοξ έπμοκ πνμαθήιαηα
ζημ ακαπκεοζηζηυ ζφζηδια. Αηυιδ θνέζηα θφθθα πάκς ζε
εβηαφιαηα απαθφκμοκ ημοξ πυκμοξ. Σα ηαηαπθάζιαηα ιε ρδιέκα
θφθθα θάπακμο ιαθαηχκμοκ ημοξ πυκμοξ ηςκ ανενζηζηχκ ηαζ ηςκ
νεοιαηζζιχκ. Σμ θάπακμ πνέπεζ κα ηαηακαθχκεηαζ απ’ υθμοξ βζα ημκ
36
πθμφημ ημο ζε αζηαιίκεξ Α, Β, ηαζ C ηαζ βζα ηζξ πθμφζζεξ μοζίεξ πμο
πενζέπεζ (εεζάθζ, ανζεκζηυ, αζαέζηζμ, θχζθμνμ, ηάθζμ, κάηνζμ,
ιαββάκζμ, ηθπ).
ΛΔΒΑΝΣΑ (LAVANDULA OFFICINALIS ).
Δίκαζ έκα απυ ηα πζμ δδιμθζθή ανςιαηζηά αυηακα ηαζ ζε
ζαημοθάηζα ανςιαηίγεζ κημοθάπεξ ηαζ ζονηάνζα ιε αζπνυνμοπα.
Δπίζδξ θηζάπκμοκ ανςιαηζηά ζαπμφκζα , ανχιαηα ηαζ ανςιαηζηυ
ηαπκυ βζα πίπεξ.
Δίκαζ θοηυ βκςζηυ απυ ημοξ
ανπαζυηαημοξ
πνυκμοξ
ηαζ
απμηεθεί
απυ
ηα
πζμ
βζαηνζηά
βζα
έκα
απμηεθεζιαηζηά
εβηαφιαηα
ηαζ
ηζζιπήιαηα.
Γζαεέηεζ ζζπονή ακηζιζηνμαζαηή
δνάζδ ηαζ είκαζ πμθφ ηαθή βζα
ηδκ επμφθςζδ ιζηνχκ πθδβχκ.
Δίκαζ ακηζζπαζιςδζηή ηαηά ημο
αήπα ηαζ παεήζεςκ ακαπκεοζηζημφ, ηαηά ημο άζειαημξ, ημο ημηηφηδ,
ηδξ
βνίπδξ,
ηδξ
θανοββίηζδαξ.
Σμ
αζεένζμ
θάδζ
ηδξ
είκαζ
παναζζημηηυκμ. Δίκαζ δζμονδηζηυ αθθά ζε ορδθέξ δυζεζξ είκαζ
κανηςηζηυ. Έπεζ δνειζζηζηέξ ζδζυηδηεξ ηαζ είκαζ ηαθή βζα παθάνςζδ
απυ stress ηαζ οπενέκηαζδ. Δηπφθζζια ηδξ είκαζ πμθφ ηαθυ βζα ημοξ
κεονζημφξ πμκμηεθάθμοξ ηαζ ιάθζζηα θίβεξ ζηαβυκεξ αζεένζμ έθαζμ ζε
θάδζ ιαζάγ, αμδεμφκ πμθφ ζηδ παθάνςζδ ηςκ ιοχκ ηαζ ακαημοθίγμοκ
απυ ζζπονμφξ κεοναθβζημφξ ηαζ νεοιαηζημφξ πυκμοξ.
Δπίζδξ νοειίγεζ ημ ηοηθμθμνζηυ ζφζηδια. Έκα θθζηγάκζ ηζάζ
θεαάκηαξ πνζκ ημ αναδζκυ φπκμ θζβμζηεφεζ ηζξ ηαποπαθιίεξ. Δίκαζ ηαζ
ημκςηζηή, ηανδζμημκςηζηή, δζεβενηζηή αθθά ηαζ ηαηαπνατκηζηή.
37
ΛΔΜΟΝΗΑ (CITRUS LIMONIUM RISSO).
Γε πνεζάγεηαζ κμιίγμοιε κα πενζβνάρμοιε ημ πμθφ βκςζηυ ηζ
αβαπδιέκμ ζηδκ Δθθάδα αοηυ δέκηνμ, ιε ημοξ εοθμβδιέκμοξ ημο
ηανπμφξ. Δίκαζ άθθςζηε βεκζηά βκςζηέξ μζ πθήεμξ ζδζυηδηεξ ηαζ
πνήζεζξ ημο θειμκζμφ ζηδκ ηαεδιενζκή ηνμθή, ζακ δνμζζζηζηυ πμηυ,
αθθά ηαζ ζακ κμζηζιζζηζηυ ζηζξ ζαθάηεξ. Ωζηυζμ, ημ θειυκζ είκαζ έκα
ααζζηυ θάνιαημ ιε ηδκ ιεβάθδ πμζυηδηα αζηαιίκδξ C πμο πενζέπεζ.
Καεανίγεζ
ημ
αίια,
είκαζ
ακηζπονεηζηυ,
πανειπμδίγεζ
ηα
ηνομθμβήιαηα, δζεοημθφκεζ ηδ πέρδ, ιεζχκεζ ηδκ πμθδζηενίκδ (ιε
ζοπκή πνήζδ ημο ποιμφ ημο). Αηυιδ, εκηνζαέξ ιε ποιυ ή θθμφδα
θειμκζμφ ζημ ηεθάθζ ζηαιαημφκ ηδκ ηνζπυπηςζδ, εκχ ηαεανίγμοκ ηαζ
ιαθαηχκμοκ ηδκ επζδενιίδα.
Δίκαζ αηεθείςημζ μζ ηνυπμζ πμο ιπμνμφιε κα πνδζζιμπμζήζμοιε ημ
θειυκζ βζα εεναπεοηζημφξ ηαζ ηαθθςπζζηζημφξ θυβμοξ. Θα ακαθένμοιε
ιυκμ δφμ πνήζεζξ ακηίζημζπεξ πμο δεκ είκαζ πμθφ βκςζηέξ. ΢ε
πεξηπηώζεηο γξίπεο ή ζε βαξηά θξπνινγήκαηα : ρπκόο ιεκνληνύ, κε
κέιη, θαλέια θαη δεζηό λεξό, αλαθνπθίδεη πνιύ. Γηα ηνλ θαζαξηζκό
ηεο επηδεξκίδαο ηνπ πξνζώπνπ: θινηόο από δύν ιεκόληα, καδί κε
ιίγν πίηνπξν, ζε ζαθνπιάθη, κέζα ζε βξαζηό λεξό, όπνπ η΄
αθήλνπκε γηα ιίγν, ύζηεξα ηνπνζεηνύκε ην ζαθνπιάθη ζην
πξόζσπν, έηζη θαπηό, γηα όζε ώξα ην αλερόκαζηε. Αηυιδ υζμζ
οπμθένμοκ απυ ηάθμοξ, μζ εκηνζαέξ ιε ποιυ θειμκζμφ ημοξ
ακαημοθίγμοκ. Με ηζξ ίδζεξ εκηνζαέξ λεημονάγμοιε ηα πυδζα ιαξ
φζηενα απυ πμθφςνδ μνεμζηαζία. Γεκζηά ημ θειυκζ πνέπεζ κα ιδ
θείπεζ απυ ηδκ ηαεδιενζκή ιαξ δζαηνμθή.
38
ΛΟΤΨΕΑ ( LIPPIA CITRIODORA) Ή ΛΔΜΟΝΟΥΟΡΣΟ.
Δίκαζ θοηυ πμο πνδζζιεφεζ βζα ηάεε είδμοξ πυκμοξ. Απυ
ανπαζμηάηςκ πνυκςκ απμηεθμφζε ζοζηαηζηυ πμθθχκ ιαβζηχκ αθμζθχκ
ζακ ηαθθοκηζηυ αθθά ηαζ βζα
πενίπμο 30 ακςιαθίεξ ηδξ οβείαξ.
Καθυ
θάνιαημ
βζα
ημκ
πμκμηέθαθμ ηαζ ημκ πμκυιαημ, ηδ
κεοναθβία
ηςκ
αοηζχκ
ηαζ
ακαημοθίγεζ απυ ημοξ πυκμοξ ημο
νεοιαηζζιμφ. Σμ αθέρδια ηαζ ημ
έηποια
ηδξ
ιεηααμθζζιυ,
δζεβείνμοκ
είκαζ
ημκ
ημκςηζηά,
ζπαζιμθοηζηά, ηάκμοκ ηαθυ ζηζξ ζημιαπζηέξ ακςιαθίεξ, είκαζ
ακηζδζαννμζζηά, δζχπκμοκ ηζξ λζκίθεξ ηαζ ηα αένζα ηαζ είκαζ πμθφ ηαθά
ζηζξ δίαζηεξ αδοκαηίζιαημξ, πμθειμφκ ηδκ ατπκία πμο είκαζ απυννμζα
κεονζηήξ ημφναζδξ. Έπεζ δζμονδηζηέξ ζηακυηδηεξ ηαζ δζχπκεζ ηζξ
πέηνεξ ηςκ κεθνχκ. Γηα δίαηηεο αδπλαηίζκαηνο 1 θιηηδάλη ην βξάδπ
πξηλ ηνλ ύπλν.
ΛΤΚΗ΢ΚΟ΢ (HUMULUS LUPULUS)
Ακαννζπδηζηυ θοηυ βκςζηυ ηαζ ζακ Εοεμαυηακμ (αθμφ ημ
πνδζζιμπμζμφκ ζηδκ παναζηεοή ηδξ ιπφναξ βζα ηζξ ανςιαηζηέξ ηαζ
πςκεοηζηέξ ημο ζδζυηδηεξ). Οζ αθαζημί ημο είκαζ ημίθμζ εζςηενζηά, ηα
θφθθα ημο μδμκηςηά ηαζ ζφκεεηα, εκχ δίκεζ ηζηνζκςπά θμοθμφδζα. Οζ
μοζίεξ, δ νδηίκδ ηαζ ημ αζεένζμ έθαζμ πμο πενζέπμοκ ηα θμοθμφδζα
είκαζ πμθφ εεναπεοηζηέξ. Γηα εζσηεξηθή ρξήζε θηηάρλνπκε έλα
«έκβξεγκα»από ινπινύδηα θαη θύιια ηνπ θπηνύ (10-15gr) ζ’ έλα
ιίηξν λεξνύ) θαη πίλνπκε απ’ απηό έλα πνηήξη πξηλ από θάζε
γεύκα. Δίκαζ δζμονδηζηυ (εοκμχκηαξ ημοξ κεθνμπαεείξ ηαζ ημοξ
δζααδηζημφξ) μνεηηζηυ ηαζ πμθφ εοενβεηζηυ βζα ημ ηοηθμθμνζηυ ηαζ ημ
39
κεονζηυ ζφζηδια (ιζα πμο έπεζ δνειζζηζηέξ ζδζυηδηεξ) ηαζ ζε
ιεβαθφηενεξ δυζεζξ είκαζ κανηςηζηυ. Ο θοηίζημξ, πμο εκχ ζοκακηζέηαζ
αοημθοήξ ζε πμθθά ιένδ ηδξ Δθθάδαξ, ηαθθζενβείηαζ ζδζαίηενα βζα ηζξ
ακάβηεξ ηδξ γοεμπμζίαξ.
ΜΑΨΝΣΑΝΟ΢ (PETROSELINUM SATIVUM).
Λέβεηαζ αθθζχξ ηαζ Πεηνμζέθζκμ ηαζ είκαζ ημ βκςζηυ ιαξ ζαθαηζηυ
ιε ηζξ πθήεμξ ενεπηζηέξ ηαζ εεναπεοηζηέξ ζδζυηδηεξ. Πνυηεζηαζ βζα ημ
θοηυ πμο δίηαζα μκμιάζηδηε: «Φοηυ ηδξ Τβείαξ», απυ ηα πακάνπαζα
πνυκζα. Πενζέπεζ πμθφηζιεξ ηαζ πθμφζζεξ αζηαιίκεξ (C, αθθά ηαζ Α ηαζ
Β) υηακ ημ ηνχιε πμθφ θνέζημ. Θεςνείηαζ πμθφηζιμ θάνιαημ ηαηά
ηδξ οπένηαζδξ, ηαεχξ ηαζ ηαεανηζηυ ημο αίιαημξ. Ωζηυζμ, πνέπεζ κα
απμθεφβεηαζ δ ηαηακάθςζή ημο απυ εβηφμοξ βζαηί ιπμνεί κα
πνμηαθέζεζ απμαμθή ημο ειανφμο. Σζάζ απυ ηζξ νίγεξ ημο θοημφ ιαξ
δίκεζ έκα ζζπονυ δζμονδηζηυ ηαζ εθζδνςηζηυ, αθθά ηαοηυπνμκα είκαζ
μνεηηζηυ ηαζ πμθφ ημκςηζηυ ημο μνβακζζιμφ βεκζηυηενα. Ωθεθεί
ελαζνεηζηά ηδκ απμαμθή ηςκ θίεςκ ημο κεθνμφ ηαζ ζηδ εεναπεία ηδξ
ηοζηίηζδαξ. Δίκαζ πμθφ πςκεοηζηυξ ζε άημια πμο οπμθένμοκ απυ
δοζπερίεξ ηαζ έθηδ ημο ζημιάπμο, εκχ μ ποιυξ ημο είκαζ πμθφ ηαθυ
ακηζπονεηζηυ. Σα θφθθα ημο ιασκηακμφ ημπμεεηδιέκα πάκς ζε
ιχθςπεξ ή ζε ζδιεία πμο ιαξ έπμοκ ηζζιπήζεζ έκημια είκαζ πμθφ
ιαθαηηζηά. Ο ρπκόο ηνπ κατληαλνύ καδί κε νηλόπλεπκα γίλεηαη έλαο
θαιόο ηξόπνο εληξηβήο γηα άηνκα πνπ ππνθέξνπλ από λεπξαιγίεο ή
αξζξηηηθνύο θαη ξεπκαηηθνύο πόλνπο. Χκόο κατληαλόο, ζαιάηα
θάλεη πνιύ θαιό ζην ζπθώηη θαη επλνεί ηε ζσζηή θπθινθνξία ηνπ
αίκαηνο. Δίκαζ ηαθυ θμζπυκ κα πνδζζιμπμζμφιε ημ ιασκηακυ ζηδκ
ηαεδιενζκή ιαξ δζαηνμθή, ακ εέθμοιε κα ηνεθυιαζηε ζςζηά ηαζ
οβζεζκά. Γζα κα ιδ πάκμκηαζ υιςξ μζ πμθφηζιεξ μοζίεξ ημο πνέπεζ κα
βίκεζ ζε ιζα απθή βθάζηνα, θηάκεζ ημ πχια κα είκαζ αθνάημ ηαζ
40
πθμφζζμ ζε θζπάζιαηα. ΢πένκεηαζ ημ θεζκυπςνμ ή ηδκ άκμζλδ, αναζά
ηαζ εέθεζ ανηεηά ζοπκυ πυηζζια.
ΜΑΝΣΕΟΤΡΑΝΑ ( ORIGANUM MAJORANA).
Πμθφ βκςζηυ αοημθοέξ θοηυ ημο Δθθδκζημφ πχνμο, ζδζαίηενα
αβαπδηυ βζα ημ άνςιά ημο. Σμ αθέρδιά ημο έπεζ δνειζζηζηέξ,
ακηζζπαζιςδζηέξ ηαζ εθζδνςηζηέξ ζδζυηδηεξ. Υνδζζιμπμζείηαζ ζηδ
ιαβεζνζηή πενίπμο υπςξ δ νίβακδ ιε ηδκ μπμία ακήηεζ ζηδκ ίδζα
μζημβέκεζα, βζαηί έπεζ πςκεοηζηέξ ζδζυηδηεξ. Σμ ηζάζ ηδξ είκαζ πμθφ
ηαθυ βζα ηδκ ακμνελία, ηδ δοζπερία ηαζ ημκ πμκμηέθαθμ..
΢ηδκ Αββθία παναζηεοάγμοκ ζπζηίζζα ιπφνα απυ ηζξ ακεζζιέκεξ
ημνοθέξ ημο θοημφ.
Γζεβείνεζ ημ ζοηχηζ ηαζ ηδ ζπθήκα, ηαηαπναΰκεζ ηα ανηδνζαηά
ζφκδνμια ηαζ δζχπκεζ ηζξ ημλίκεξ ημο μνβακζζιμφ. Ακ ζηδ ηνφπα
παθαζιέκμο δμκηζμφ αάθμοιε θίβμ ααιαάηζ ιε ζηαβυκεξ απυ αζεένζμ
έθαζμ ιακηγμονάκαξ εα ακαημοθζζημφιε αιέζςξ απυ ημ πυκμ.
ΜΑΡΑΘΟ ( FOENICULUM CAPILLACEUM).
Πμθφ βκςζηυ θοηυ εδχ ηαζ πζθζάδεξ πνυκζα ζημοξ ανπαίμοξ
πμθζηζζιμφξ ζακ ανςιαηζηυ θοηυ,
πμθφ πνήζζιμ ζηα θαβδηά, πμο έπεζ
υιςξ ηαοηυπνμκα ηαζ εεναπεοηζηέξ
ζδζυηδηεξ.
΢ηδκ ανπαία Δθθάδα ήηακ ζφιαμθμ
επζηοπίαξ ηαζ ιάθθμκ μθείθεζ η’ υκμιά
ημο ζηδ ικήιδ ηδξ κίηδξ ηαηά ηςκ
Πενζχκ ζημ Μαναεχκα ημ 490 π.Υ. Ο
Πθίκζμξ ημο απμδίδεζ 22 εεναπεοηζηέξ ζδζυηδηεξ ηαζ θέεζ υηζ ηα θίδζα
ηνχκε ιάθαενμ υηακ αθθάγμοκ ημ δένια ημοξ αθθά ηαζ μ
Γζμζημονίδδξ ημ εεςνεί άνζζημ δζμονδηζηυ. Ζ νίγα, ηα θφθθα, ηα
41
ημηζάκζα ηαζ μζ ζπυνμζ είκαζ πνήζζια ηαεχξ ηαζ ημ αζεένζμ θάδζ ημο.
Δίκαζ θμζπυκ δζμονδηζηυ ηαζ δζαθφεζ ηζξ πέηνεξ, ακμίβεζ ηδκ υνελδ ηαζ
ημκχκεζ ημκ μνβακζζιυ.
Βμδεάεζ ζηζξ δίαζηεξ αδοκαηίζιαημξ επζηοβπάκμκηαξ ηδ πέρδ ηςκ
θζπανχκ ηνμθχκ.
Δίκαζ ζπαζιμθοηζηυ ζημοξ πυκμοξ ηδξ ημζθζάξ ηαζ κεονζημφξ
ειεημφξ. Οζ πάζπμκηεξ απυ πμθή εοενβεημφκηαζ πμθφ πίκμκηαξ γμοιί
απυ αναζιέκμ ιάναεμ.
Ζνειεί ημ αήπα, ημ ημηφηδ ηαζ ημ άζεια.
Βμδεάεζ ημ ενεεζζιέκμ ακαπκεοζηζηυ ζφζηδια.
΢ημηχκεζ ζημοθήηζα ηαζ πανάζζηα ημο πεπηζημφ ζςθήκα.
Ακαημοθίγεζ απυ ημ ηοιπακζζιυ ηαζ ηδκ αενμθαβία. Ακ ιαζήζμοιε
ςιυ ιάναεμ ακηζιεηςπίγμοιε ηδ ηαημζιία ημο ζηυιαημξ.
Σζάζ ιάναεμο ιε ιέθζ είκαζ ηαηά ηςκ νοηίδςκ. Μάζηα ιε δοκαηυ
αθέρδια ημο θοημφ ιαγί ιε βζαμφνηζ ηαζ ιέθζ ακαγςμβμκεί ημ
βδναζιέκμ δένια. Σμ ηζάζ ημο θοημφ επίζδξ είκαζ πμθφ ηαθυ βζα
μθεαθιζηέξ πθφζεζξ ζε ημοναζιέκα ηαζ πμκειέκα ιάηζα.
ΜΑΡΟΤΛΗ (LACTUCA SATIVA).
Γε πνεζάγεηαζ κα πενζβνάρμοιε ημ
βκςζηυ ζε υθμοξ ιαξ ιανμφθζ. Ωζηυζμ,
πμθθμί είκαζ αοημί πμο ίζςξ δεκ λένμοκ
ηζξ πθήεμξ ενεπηζηέξ ηαζ εεναπεοηζηέξ
ζδζυηδηεξ
αοημφ
ημο
κυζηζιμο
ζαθαηζημφ. Απυ ηα ανπαία πνυκζα ήηακ
βκςζηυ ημ ιανμφθζ ζακ «δνειζζηζηυ»
θαπακζηυ, εκχ ζήιενα ιπμνμφιε κα θηζάλμοιε απ’ αοηυ έκα πμθφ
ηαθυ οπκςηζηυ θάνιαημ. Κνπαλίδνπκε καξνύιη κε λεξό (έλα θηιό
καξνύιη ζε κηζό ιίηξν λεξνύ) θαη η’ αθήλνπκε λα βξάζεη ζε
ρακειή θσηηά, κέρξη πνπ ν ρπιόο απηόο λα κεησζεί ζην 1/3 ηνπ.
42
Ύζηεξα πίλνπκε ιίγν πξηλ πέζνπκε γηα ύπλν. Καη’ αοηυ ημκ ηνυπμ
έπμοιε έκα ηαθυ οπκςηζηυ βζα υζμοξ οπμθένμοκ απυ ατπκίεξ. Αθθά
δεκ είκαζ ιυκμ αοηέξ μζ πνήζεζξ ημο. Σνχβμκηαξ ςιυ, θνέζημ ιανμφθζ
πνμθαιαάκμοιε ημκ ίηηενμ ηζ εκζζπφμοιε ημ ζοηχηζ. Αηυιδ, γμοιί
γεζηυ απυ ιανμφθζ ιαθαηχκεζ ημ αήπα απυ βνίπδ ηαζ νοειίγεζ ηδ
θεζημονβία ηδξ ηανδζάξ, βζα υζμοξ πάζπμοκ απυ ηαποηανδίεξ ή
αννοειίεξ. Σέθμξ ιε θφθθα ιανμοθζμφ θηζάπκμοιε ηαηαπθάζιαηα
πμθφ απμηεθεζιαηζηά ζε απμζηήιαηα ή εβηαφιαηα. Σμ ιανμφθζ
πενζέπεζ πμθθέξ αζηαιίκεξ ηαζ μοζίεξ πμο ημ ηαεζζημφκ πνήζζιμ ηαζ
ενεπηζηυηαημ ζαθαηζηυ.
ΜΔΛΗ΢΢Α (MELISSA OFFICINALIS).
Σμ πμθφ ιονζζηζηυ ηζ υιμνθμ αοηυ θοηυ ζοκακηζέηαζ αοημθοέξ ζ’ υθδ
ζπεδυκ ηδκ Δθθάδα ιε ηζξ ημζκέξ ημο μκμιαζίεξ: Μεθζζζυπμνημ,
Μεθζζζμαυηακμ, Αβνζμιέθζζζα ηαζ Κζηνμαάθζαιμ. Εεζ πμθθά πνυκζα,
θηάκεζ ζε φρμξ ηάης απυ έκα ιέηνμ, είκαζ πκμοδςηυ, ιε πμθθά ςμεζδή ηζ
μδμκηςηά θφθθα ηαζ δίκεζ θεοηά ιονςδάηα θμοθμφδζα. Έπεζ πμθθέξ
εεναπεοηζηέξ
ζδζυηδηεξ:
δζεβενηζηυ,
ημκςηζηυ
ημο
μνβακζζιμφ,
ακηζζπαζιςδζηυ ηαζ ηαηαπνατκηζηυ, ιαθαηηζηυ βζα ημ ζημιάπζ, ηηθ.
Αηυιδ, αθμζθή απυ ηα θφθθα ηαζ ηα θμοθμφδζα ημο απαθφκμοκ ημοξ
πυκμοξ ηςκ ανενζηζηχκ, ηςκ νεοιαηζζιχκ, αθθά ηαζ εεναπεφμοκ
ελςηενζηέξ πθδβέξ. Πθφζεζξ απυ ημ αθέρδιά ημο εοενβεημφκ ηδκ
επζδενιίδα ηαζ παθανχκμοκ ηα κεφνα. Υξεζηκνπνηνύκε πάληα ην θπηό
όηαλ είλαη αλζηζκέλν θη από ηα θύιια θαη ηα ινπινύδηα ηνπ
θηηάρλνπκε αθέςεκα (αλαινγία 10 πξνο 100) πνιύ θαιό γηα ηε πέςε,
ηνλσηηθό θη εθηδξσηηθό (ιέγεηαη θαη «θπηό ηεο καθξνδσίαο», πνιύ
σθέιηκν γηα ηελ ηόλσζε ηεο θαξδηάο θη εμαίξεην εξεκηζηηθό).
43
ΜΟΛΟΥΑ (MALVA SILVESTRIS).
Παζίβκςζημ αοημθοέξ θοηυ πμο ημ ζοκακηάιε πακημφ ζηδκ
Δθθάδα.
Πνυηεζηαζ
βζα
έκα
ελαζνεηζηά
ιαθαηηζηυ
πμο
ημ
πνδζζιμπμζμφιε ιε πμθθέξ ιμνθέξ. Απυ ηα θφθθα, ηα θμοθμφδζα,
αηυιδ ηαζ ηζξ νίγεξ ηδξ ιμθυπαξ θηζάπκμοιε αθερήιαηα, πμο ηα
πνδζζιμπμζμφιε βζα πθφζεζξ, εκηνζαέξ ηζ επαθείρεζξ, ηαηά ηςκ
δζάθμνςκ δενιαημπαεεζχκ, ηςκ ηάθςκ ηαζ ηςκ δζάθμνςκ ιςθχπςκ.
Με ηα άκεδ ηδξ ιμθυπαξ θηζάπκμοιε ηζάζ (ζε ακαθμβία 10 πνμξ 1000)
πμο ιαθαηχκεζ ημ αήπα ηαζ εοκμεί ηδ βνήβμνδ ακάννςζδ απυ
ηνομθμβήιαηα. Απυ ηζξ νίγεξ ηέθμξ θηζάπκμοιε έκα αθέρδια (60
βναι. ζ’ έκα θίηνμ κενμφ) πμο είκαζ ελαζνεηζηυ θάνιαημ βζα υζμοξ
πάζπμοκ απυ έθημξ ημο ζημιάπμο, ή απυ ενεεζζιμφξ ημο
ακαπκεοζηζημφ ζοζηήιαημξ. Μπμνμφιε κα πίκμοιε ανηεηά πμηήνζα
ηδκ διένα.
ΜΤΡΣΗΑ (MYRTUS COMMUNIS).
Σμ πμθφ βκςζηυ ζηδκ Δθθάδα ιζηνυ δέκηνμ ιε ανςιαηζηά θφθθα
ηαζ θεοηά θμοθμφδζα, πμο ηαηαθήβμοκ ζε έκα ιαφνμ ηανπυ ιε πμθφ
άνςια αθθά πμθφ πζηνή βεφζδ .Σμ αζεένζμ έθαζμ ημο ηανπμφ αοημφ
είκαζ πμθφ πνήζζιμ ζηδκ ανςιαημπμζία .Υνδζζιμπμζμφιε ηα θφθθα
ηαζ ημοξ ηανπμφξ ημο δέκηνμο βζα εεναπεοηζημφξ ζημπμφξ .
Φηζάπκμοιε αθμζθέξ, πμο θυβς ημο υηζ είκαζ ελαζνεηζηά ζηοπηζηέξ
ςθεθμφκ ηζξ δενιαημπάεεζεξ ηζξ μοθίηζδεξ ηαζ ημοξ μδμκηυπμκμοξ .Σμ
αθέρδια απυ θμοθμφδζα ή ηανπμφξ απμηεθεί ηαθυ θάνιαημ ηαηά ηδξ
δζάννμζαξ .
ΠΑΝΣΕΑΡΗΑ (BETA VULGARIS).
Σμ βκςζηυ ιαξ Κμηηζκμβμφθζ, πμο είκαζ έκα πμνηανζηυ ιε πθμφζζεξ
εεναπεοηζηέξ ζδζυηδηεξ, εηηυξ απυ ηδ ενεπηζηή ημο αλία. Σα πακηγάνζα
44
αναζιέκα ζακ ζαθαηζηυ είκαζ ηαεανηζηά (ηαηά ηδξ δοζημζθζυηδηαξ)
ιαθαηηζηά βζα ΄ζμοξ οπμθένμοκ απυ δοζπερίεξ ηζ ακακεςηζηά ηςκ
αζιμθυνςκ αββείςκ. Απυ θφθθα θνέζημο πακηγανζμφ ιπμνμφιε κα
θηζάλμοιε πμθφ ηαθά ηαηαπθάζιαηα βζα ηάεε είδμοξ ιχθςπεξ, εκχ μ
ποιυξ ημο είκαζ ιζα ηαθή επάθεζρδ ηαηά ηδξ πζηονίδαξ, ηδξ
αθςπεηίαζδξ ηαζ ηδξ ρςνίαζδξ. Δίκαζ έκα πμνηανζηυ πμο πνέπεζ κα ημ
ηαηακαθχζμοιε ζοπκά επεζδή πενζέπεζ ηζξ ζπεηζηά ζπάκζεξ μοζίεξ:
Μαββάκζμ ηαζ Κμαάθηζμ. Ωζηυζμ ηαθυ εα είκαζ κα ημ απμθεφβμοκ μζ
δζααδηζημί.
ΠΑ΢΢ΗΦΛΟΡΑ (PASSIFLORA CAERULEA).
Σμ βκςζηυ ιαξ ακαννζπχιεκμ θοηυ, ιε ηδκ μκμιαζία «Ρμθυζ»,
ελαζηίαξ ηςκ θμοθμοδζχκ ημο, πμο ιμζάγμοκ ιε δίζημοξ θμοθμοδζχκ. Ο
αθαζηυξ ημο είκαζ θεπηυξ ηαζ ηα θφθθα ημο ζφκεεηα ζακ παθάιεξ, εκχ
ηα θμοθμφδζα ημ έπμοκ θεπηά ηνζβονζζηά πέηαθα ηαζ ζηήιμκεξ πμο
ιμζάγμοκ ιε ημοξ δείηηεξ ημο νμθμβζμφ. Δίκαζ δνειζζηζηυ ηζ εθαθνά
κανηςηζηυ θοηυ αθμφ ηα θμοθμφδζα ημο ιαξ δίκμοκ ηδκ πμθφ βκςζηή
θανιαηεοηζηή μοζία
Παζζθθμνίκδ. Γζα εεναπεοηζημφξ ζημπμφξ
πνδζζιμπμζμφιε απμηθεζζηζηά ηα θμοθμφδζα, θνέζηα ή λεναιέκα.
Φηζάπκμκηαξ ι ΄αοηά εηποθίζιαηα ιπμνμφιε κα παίνκμοιε 1-3 βναι.
ηδκ διένα, ακ πάζπμοιε απυ ατπκίεξ. Κάκεζ επίζδξ πμθφ ηαθυ ζηα
κεονζηά ηζ αβπχδδ άημια πμο ιπμνμφκ κα παίνκμοκ απυ 30-50
ζηαβυκεξ ζε άθθμ πμηυ, ηάεε ανάδο ηδκ χνα πμο πδβαίκμοκ βζα φπκμ.
Λέβεηαζ αηυιδ υηζ ημ θμοθμφδζ ημο θοημφ αοημφ ιε ηζξ παναπάκς
πνμεημζιαζίεξ ηάκεζ ηαθυ ζημοξ οπενηαζζημφξ, αθμφ ξίρλεη ελ πίεζε.
45
ΠΗΠΔΡΗΑ (CAPSICUM ANNUUM ).
Ζ πζπενζά πμο βζα ιενζημφξ ακενχπμοξ είκαζ ζδζαίηενμ θαπακζηυ,
ηανφηεοια ηαζ
μνεηηζηυ, είκαζ θάνιαημ
ιε πμζηίθεξ πνήζεζξ.
Ζ πζπενζά είκαζ
δζεβενηζηή, μνεηηζηή,
ενεεζζηζηή, πςκεοηζηή.
Κάπμηε πνδζζιμπμζείηαζ
ζακ θάνιαημ ηαηά ηδξ
άημκδξ δοζπερίαξ. Δίκαζ
θάνιαημ απμζοιθμνδηζηυ βζ’ αοηυ πνδζζιμπμζείηαζ βζα ηζξ
αζιμννμΐδεξ. Βάιια πζπενζάξ ζε ζηαβυκεξ είκαζ ηαηά ημο
αθημμθζζιμφ. Καζ μ θυβμξ είκαζ υηζ αοηυ ημ αάιια, ζημ ζημιάπζ ημο
αθημμθζημφ δίκεζ ημ ίδζμ αίζεδια υπςξ ημ μζκυπκεοια. Σμ αάιια
(ζηαβυκεξ) δίκεηαζ ζημκ αθημμθζηυ ιέζα ζε έκα πζηνυ πμηυ.
Δλςηενζηχξ δ πζπενζά ιε ρέηαζια αάιιαημξ ή ιε ιμοζηειέκμ
ααιαάηζ πνμλεκεί ημηηίκζζια (ζοννμή αίιαημξ-έκηαζδ ηδξ
ηοηθμθμνία). Με αάιια βίκμκηαζ ηαζ εκηνζαέξ.
Δζςηενζηχξ ςξ εηπφθζζια οδαηζηυ 0,30 βναι. ςξ 0,60 βναι. ζε
πάπζα ηςκ 0,10 gr. Ωξ ζηυκδ 0,50 ςξ 2 βναι. Ωξ αάιια 10 ςξ 30
ζηαβυκεξ. Πέκηε ζηαβυκεξ αάιιαημξ πζπενζάξ ζε έκα πμηυ πζηνυ είκαζ
ηαηά ημο αθημμθζζιμφ. Ζ πζπενζά πενζέπεζ ηδκ «Καπζασζίκδ» ηαζ ηδκ
«Καπζαηζμοηίκδ», δ πνχηδ πνμηαθεί ημ ημηηίκζζια.
Γίκμκηαζ ηαζ δζάθμνα θανιαηεοηζηά παναζηεοάζιαηα..
46
ΠΟΛΤΚΟΜΠΗ (EPHEDRA CAMPYLOPODA).
Πμθφ βκςζηυ Δθθδκζηυ θοηυ πμο γεζ αοημθοέξ πμθθά πνυκζα. Σμ
φρμξ ημο ιυθζξ πμο λεπενκά ημ ιζζυ ιέηνμ ηαζ μζ αθαζημί ημο είκαζ
αοθαηςημί. Ββάγεζ ζηδκ ημνοθή ημο έκα ζηάπο πμο δίκεζ ζπυνμοξ ιε
πμθθέξ εεναπεοηζηέξ ζδζυηδηεξ. Δίκαζ θοηυ θαηά ηνπ δηαβήηε,
ελαζνεηζηά ζηοπζηυ ηαηά ηςκ δζαννμζχκ ηαζ ηςκ εζςηενζηχκ
αζιμνναβζχκ. Απυ ημοξ ζπυνμοξ θηζάπκμοιε αθέρδια.
ΠΡΑ΢Ο (ALLIUM PORRUM ).
Πμθφ βκςζηυ θαπακζηυ ιε πθμφζζεξ ενεπηζηέξ ηαζ εεναπεοηζηέξ
ζδζυηδηεξ .Δίκαζ πμθφ ηαθυ βζα ημοξ κεθνμπαεείξ, ημοξ ανενζηζημφξ ημο
ανηδνζμζηθδνςηζημφξ αηυια ηαηά ηδξ πμθμθζείαζδξ εκχ ηάκεζ πάνα
πμθφ ηαθυ ζηδκ ηανδζά .Ο ποιυξ ημο πνάζμο είκαζ έκα πμθφ ηαθυ
εεναπεοηζηυ ιέζμ ηαηά ηδξ θανοββίηζδαξ ηαζ ηδξ θανοββίηζδαξ εκχ
ζακ ελςηενζηυ ηαηάπθαζια ηαηαπμθειά ηδ αναπκάδα ηαζ ημοξ
πμκυθαζιμοξ .Δηηυξ απυ αζηαιίκεξ ημ πνάζμ πενζέπεζ αζαέζηζμ ηαζ
ζχδζμ .
ΡΑΓΗΚΗ ( CICHORIUM INTIBUS).
Σμ πζηνμνάδζημ ή πζηναθίδα είκαζ βκςζηυ θοηυ ιε πμθθά είδδ ηαζ
ανηεηέξ πμζηζθίεξ πμο έπμοκ ανηεηέξ θανιαηεοηζηέξ ζδζυηδηεξ. Δηηυξ
απυ ηζξ θανιαηεοηζηέξ πνήζεζξ ημοξ, μζ νίγεξ εκυξ εζδζημφ ηφπμο
ναδζηζμφ ηααμονδίγμκηαζ ηαζ δίκμοκ ημ ηαθέ ηζίημνζ, ή ακαηαηεφμκηαζ
ιε ημ ηαθέ ή βζα κα ημκ κμεεφζμοκ ή βζα κα ελμοδεηενχζμοκ ηδκ
δζεβενηζηή δνάζδ ηδξ ηαθεΐκδξ.
Σα ξαδίθηα όκσο θαη ηδίσο ηα πηθξά, ζεσξνύληαη άξηζην
θάξκαθν γηα ηε ρνιή θαη ηηο παζήζεηο ηεο.
Όθμ ημ θοηυ ηαζ ηδ νίγα ημο είκαζ πνήζζια ιένδ.
Σμ αβνζμνάδζημ είκαζ πενζγήηδημ βζα ηζξ δζαζηδηζηέξ ηαζ
εεναπεοηζηέξ ημο ζδζυηδηεξ ηαζ ημκςηζηυ βζα ηζξ πζηνέξ ημο μοζίεξ. Ζ
εοενβεηζηή ημο επίδναζδ δε θαίκεηαζ αιέζςξ αθθά ιεηά απυ ιαηνά
47
πνήζδ. Αλίγεζ υιςξ ημ ηυπμ. Μηα θνπηαιηά ζνύπαο ςηινθνκκέλεο
αλζηζκέλεο θνξπθέο ή ξίδεο πηθξνξάδηθνπ ζ’ έλα θιηηδάλη λεξό.
Βξάδεη γηα 5 ιεπηά. Αλ ην θάλνπκε 2-3 θνξέο ηελ εκέξα είλαη όηη
πξέπεη γηα ηε ρνιεδόρν θύζηε, ηηο πέηξεο, ηε δπζπεςία, ηηο
αηκνξξνΐδεο.
Δπίζδξ ημ ηαηάπθαζια είκαζ πμθφ ηαθυ βζα πνδλίιαηα, πμκειέκα
ιάηζα, ενεεζζιμφξ ημο δένιαημξ.
Αθέρδια θνέζημο θοημφ απμημλζκχκεζ ημκ μνβακζζιυ ηαζ είκαζ
ηαθυ βζα ηδκ ραιιίαζδ.
Σμ έηποια ακαημοθίγεζ ημοξ νεοιαηζημφξ πυκμοξ.
Δίκαζ επίζδξ ηαθυ βζα ηδ ζπθήκα.
Ακμίβεζ ηδκ υνελδ, ηαεανίγεζ μ αίια, ημκχκεζ ημκ μνβακζζιυ.
Γζεβείνεζ ηδκ έηηνζζδ βαζηνζηχκ οβνχκ ηαζ ηαηαπμθειεί ηδ
δοζημζθζυηδηα.
Οζ μιμζμπαεδηζημί βζαηνμί πνδζζιμπμζμφκ ηζ πζηνμνάδζημ ζε
βαζηνζημφξ πμκμηεθάθμοξ, ίηηενμ ηαζ ηοθμεζδή πονεηυ.
ΡΔΠΑΝΗ (RHAPHANUS SAVITUS).
Λαπακζηυ πμθφ βκςζηυ ζηδκ Δθθάδα ιε πμθθέξ ενεπηζηέξ ηαζ
εεναπεοηζηέξ ζδζυηδηεξ. Ωιυ, ζακ ζαθάηα, ή αναζιέκμ, εεςνείηαζ έκα
ηαθυ ηαεανηζηυ ημο αίιαημξ. Αθόκε από ην ξεπάλη κπνξνύκε λα
θηηάμνπκε έλα πγξό γηα γαξγάξεο πνιύ απνηειεζκαηηθό θαηά ηεο
ζηεζάγρεο. Αθνύ θόςνπκε ζ θέηεο έλα κεγάιν, ή δπν κεγάια
ξεπάληα, ηα βξάδνπκε ζε αλάινγν λεξό γηα δεθαπέληε ιεπηά
πεξίπνπ. ΢νπξώλνληαο ην λεξό απηό, ην ρξεζηκνπνηνύκε γηα
γαξγάξεο αξθεηέο θνξέο ηελ εκέξα.
48
ΡΗΓΑΝΖ ( ORIGANUM VULGARE).
Οζ Έθθδκεξ ήλενακ εδχ ηαζ πζθζάδεξ πνυκζα ηδ εεναπεοηζηή αλία
ηδξ νίβακδξ ηζ έπζκακ ημ αθέρδιά ηδξ βζα ζπαζιμφξ, δδθδηδνζάζεζξ ,
ημθζημφξ ηαζ ελςηενζηά ζε πνδλίιαηα πμο πμκμφζακ.
Υνήζζιμ είκαζ μθυηθδνμ ημ θοηυ ακεζζιέκμ ηαζ είκαζ ημκςηζηυ,
μνεηηζηυ ηαζ δζεβενηζηυ. Πμθφηζιμ βζα πνμαθήιαηα ημο ζημιαπζμφ ηαζ
ζδζαίηενα ηδ βαζηνζηή αημκία. Καηαπνιεκά ηε δηάξξνηα, εηδηθά αλ
πηνύκε 1-2 θιηηδάληα ηνπ θαθέ αθέςεκα ξίγαλε ρσξίο κέιη.
Ακηζιεηςπίγεζ αένζα, αενμθαβία, ηοιπακζζιυ.
Δίκαζ πμθφ ηαθή βζα πυκμοξ ηςκ ιοχκ ηαζ κμζήιαηα ηςκ
πκεοιυκςκ.
Ρεοζημπμζεί ηα θθέιαηα ζε πνυκζα ανμβπίηζδα ηαζ ημηίηδ ηαζ ηάκεζ
ακηζζδρία ηςκ ακαπκεοζηζηχκ μδχκ ζε θοιαηίςζδ ηαζ άζεια.
Καηαπναΰκεζ ηζξ εκηενζηέξ δζαηαναπέξ ηαζ ημοξ ημζθζαημφξ πυκμοξ.
Δπίζδξ ζακ ηαηάπθαζια
είκαζ ακαθβδηζηυ βζα ιοσημφξ ηαζ
νεοιαηζημφξ πυκμοξ.
Ζ πνήζδ νίβακδξ ζε ζηυκδ πνμηαθεί θηάνκζζια ηαεανίγμκηαξ ημ
ακαπκεοζηζηυ ζφζηδια ηαζ ζδζαίηενα ημοξ πκεφιμκεξ.
ΡΟΓΗΑ( PUNICA GRANATUM)
Φοθθμαυθμξ
εάικμξ
ιε
ιζηνά ζηεκυιαηνα θφθθα ηαζ
ηυηηζκα άκεδ. Ο ηανπυξ ημο
είκαζ ημ βκςζηυ ιαξ νυδζ ιε
ζανηχδεζξ ζπυνμοξ βθοημφξ ή
λοκμφξ
ακάθμβα ιε
ηδκ
πμζηζθία.
Ο Όιδνμξ ακαθένεζ ηδκ
νμδζά
ζακ
έκα
ηαθθζενβμφιεκα
απυ
θοηά
ηα
ηδξ
49
επμπήξ ημο ηαζ ακαθένεζ υηζ μ ααζζθζάξ ηςκ Φαζάηςκ, Αθηίκμμξ είπε
ζοζηδιαηζηέξ ηαθθζένβεζεξ απυ ημκ ςναίμ αοηυ εάικμ . Οζ ανπαίμζ
Έθθδκεξ μκυιαγακ ηδ νμδζά Ρμζά ή Ρυα .
Ζ νμδζά οπάνπεζ ζε υθδ ηδκ Δθθάδα ζακ ηαθθζενβμφιεκμ αθθά ηαζ
αοημθοέξ θοηυ . Ζ νίγα ιαγεφεηαζ υθμ ημ πνυκμ αθθά ηαθφηενα ημ
θεζκυπςνμ . Οζ ηανπμί ζημ ηέθμξ ημο ηαθμηαζνζμφ .
Υνδζζιμπμζμφιε ηδ νμδζά ζακ ηαζκζμηηυκμ ηαζ παναζζημηηυκμ ηςκ
εκηένςκ, εζδζηυηενα ηδ θθμφδα ηδξ νίγαξ ηαζ ηδ θθμφδα ημο ηανπμφ.
Παίξλνπκε 50 gr. από ξίδα θαη ηα ξίρλνπκε ζε δύν πνηήξηα λεξό.
Μεηά από 24 ώξεο δεζηαίλνπκε ζε ρακειή θσηηά , δπλακώλνπκε
ηε θσηηά θαη ην αθήλνπκε λα βξάζεη κέρξη λα κείλεί ην κηζό. Απηό
ην έλα πνηήξη ην πίλεη ν αζζελήο ζε δύν ή ηξεηο δόζεηο. Δπεηδή
είλαη πνιύ πηθξό
κπνξνύκε λα ην γιπθάλνπκε κε κέιη. Μεηά
δίλνπκε ζηνλ αζζελή θαζαξηηθό.
Γζα ηζξ αιμζαάδεξ ανάγμοιε ηα θθμφδζα ημο νμδζμφ ηαζ πίκμοιε ημ
αθέρδια. Ο ποιυξ ημο νμδζμφ δμοθειέκμξ ιε ίζδ πμζυηδηα πανεέκμο
εθαζυθαδμο δζχπκεζ ηζξ ηδθίδεξ ημο δένιαημξ ηαζ ζαήκεζ πμθθέξ
νοηίδεξ. Οζ πκεοιαηζηά ενβαγυιεκμζ πνέπεζ κα ηνχκε πμθθά νυδζα
υηακ είκαζ δ επμπή ημοξ . Γεκ πνέπεζ κα πνδζζιμπμζμφιε ιεβάθεξ
δυζεζξ ηδξ θθμφδαξ βζαηί ιπμνεί κα πνμηαθέζμοκ ειεημφξ ή ηνάιπεξ.
΢ΑΜΠΟΤΚΟ΢ (SAMBUCUS NIGRA).
Υαιδθυ δέκηνμ, πμθφ
βκςζηυ ζηδκ Δθθάδα ιε
δζάθμνεξ
μκμιαζίεξ
ακάθμβα ιε ηδ πενζμπή
υπμο ημ ζοκακηάιε, υπςξ:
Κμοθμλοθζά, Φνμλοθζά, ή
Φνμλοκάκεδ. Ο θθμζυξ ηςκ
ηθαδζχκ ηαζ ημο ημνιμφ
ημο είκαζ βηνίγμξ, αβάγεζ
50
ζφκεεηα, ζημφνα θφθθα ηζ άζπνα θμοθμφδζα ανςιαηζηά, πμο δίκμοκ
ιαφνμοξ ηανπμφξ. Φοηνχκεζ ζε δνμζενέξ ηαζ ζηζενέξ ημπμεεζίεξ. Γζα
εεναπεοηζημφξ ζημπμφξ πνδζζιμπμζμφιε ηα θμοθμφδζα, ημοξ ηανπμφξ
ηαζ ηζξ θθμφδεξ απυ ημ ηανπυ ή ηδ νίγα. Από μεξακέλα άλζε (πνπ
όηαλ είλαη θξέζθα γίλνληαη έλα θαιό θαζαξηηθό) θηηάρλνπκε έλα
«ηζάη», πνιύ εθηδξσηηθό θαη θαηάιιειν γηα ηε θαηαπνιέκεζε,
από ηελ αξρή ησλ θξπνινγεκάησλ. Αηυιδ, ζοκακηάηαζ ζακ
ηαηάθθδθμ βζα εκηνζαέξ ηαηά ηςκ ζπονζχκ ηδξ επζδενιίδαξ ηαζ
ζδζαίηενα ηςκ «ηαθυβδνςκ» ηαζ ημ ενοζίπεθαξ. Οζ ηανπμί δίκμοκ
αθερήιαηα ηαηά ηδξ δοζημζθζυηδηαξ ηζ είκαζ έκα ηαθυ εθζδνςηζηυ.
Καηαπθάζιαηα απυ θφθθα απαθφκμοκ ημοξ πυκμοξ απυ αζιμννμΐδεξ ηζ
εβηαφιαηα. Σμ αθέρδια ηςκ θμοθμοδζχκ πάθζ ηάκεζ πμθφ ηαθυ βζα
βανβάνεξ ζε πμκειέκα δυκηζα πμο πανμοζζάγμοκ πενζμζηίηζδα. Σέθμξ
λεημονάγεζ ηα ημοναζιέκα ηαζ ηυηηζκα ιάηζα.
΢ΑΠΧΝΑΡΗΑ (SAPONARIA OFFICINALIS).
Αοημθοέξ ζηδ πχνα ιαξ θοηυ πμο γεζ πμθθά πνυκζα, βκςζηυ ηαζ ιε
ηζξ μκμιαζίεξ: ΢απμοκυπμνημ, Γημθζανβζά, Σζμοβέκζ, Κμθμζηνμφεζ
ηθπ. Σμ φρμξ ημο ιυθζξ πμο λεπενκά ημ ιζζυ ιέηνμ ηαζ αβάγεζ ιεβάθα
θφθθα ζακ θυβπεξ ηαζ νυδζκα ή άζπνα θμοθμφδζα. Ζ ημλζηή μοζία ημο,
δ ζαπςκίκδ πνδζζιμπμζείηαζ ζηδ θανιαημαζμιδπακία ηαζ δίκεζ ζημ
θοηυ αοηυ ελαζνεηζηέξ εεναπεοηζηέξ ζδζυηδηεξ. Γζα ημοξ θυβμοξ αοημφξ
πνδζζιμπμζμφιε ηζξ νίγεξ ηαζ ηα θφθθα ηδξ ΢απςκανζάξ. Με ηηο ξίδεο
θηηάρλνπκε αθέςεκα (κέρξη 30 γξακ. ζ’ έλα ιίηξν λεξνύ) πνπ είλαη
γεληθά ηνλσηηθό ηνπ νξγαληζκνύ, έλα θαιό θαζαξηηθό, εθηδξσηηθό
θαη θαηαπνιεκά ηνπο πόλνπο ησλ ξεπκαηηζκώλ. Με αθέςεκα
θύιισλ (50 γξακ. ζ’ έλα ιίηξν λεξνύ) θηηάρλνπκε γαξγάξεο θαηά
ηεο ζηεζάγρεο θαη ησλ θξπνινγεκάησλ.
Δπίζδξ είκαζ άνζζημ πμθαβςβζηυ, αμδεάεζ ηδ πχκερδ ηαζ είκαζ
ζδζαίηενα ηαθυ βζα ημοξ νεοιαηζζιμφξ, η’ ανενζηζηά ηαζ ηζξ παεήζεζξ
51
ηςκ κεθνχκ. Δπίζδξ είκαζ ηαθυ βζα ηζξ δενιαηίηζδεξ, ηαθμβήνμοξ,
αηιή, θεζπήκεξ.
Δπίζδξ πθφζζιμ ιαθθζχκ ιε αθέρδια ζαπςκανζάξ ιεζχκεζ ηδ
ηνζπυπηςζδ.
΢ΔΛΗΝΟ (APIUM GRAVEOLENS).
Οζ Ανπαίμζ Έθθδκεξ ημ πνδζζιμπμζμφζακ ζηα βθέκηζα ημοξ βζα κα
ιδ ιεεάκε. Έηακακ ι’ αοηυ ζηεθάκζα ηαζ ηα έααγακ ζημ ηεθάθζ ημοξ.
΢ήιενα εηηυξ απυ ημ ιαβείνεια ζηδ θαζμθάδα ηαζ ημ πμζνζκυ ηάκεζ
ηαθυ ζη’ ανενζηζηά ηζ άθθα υπςξ αθέπμοιε παναηάης.
Αοηυ ημ υιμνθμ ηαζ κυζηζιμ θαπακζηυ, πμο, κμιίγμοιε υηζ δε
πνεζάγεηαζ πενζβναθή, εηηυξ απυ ηζξ ιεβάθεξ ημο ενεπηζηέξ αλίεξ έπεζ
ηαζ πενίθδιεξ εεναπεοηζηέξ ζδζυηδηεξ. Δίκαζ πθμφζζμ ζε αζηαιίκεξ ηαζ
ιεηαθθζηέξ μοζίεξ, πμο ιία απ’ αοηέξ έπεζ ζδζυηδηεξ ακάθμβεξ ιε αοηέξ
ηδξ ζκζμοθίκδξ, βζα ημκ ακενχπζκμ μνβακζζιυ. Σμ ζέθζκμ είκαζ ηαθυ κα
ημ ηαηακαθχκμοκ, ιε υπμζα ιμνθή μζ δζααδηζημί ηζ υζμζ πάζπμοκ απυ
κεθνμπάεεζεξ ηαζ νεοιαηζζιμφξ. Οη ξίδεο ηνπ βξαζκέλεο θαη
θαηαλαισκέλεο καδί κε δάραξε βνεζνύλ ζηε δηάιπζε ησλ ιίζσλ
ηεο ρνιήο θαη επλννύλ ηνπο δηαλνεηηθά εξγαδόκελνπο. Δίκαζ αηυιδ
βκςζηέξ μζ δζμονδηζηέξ ζδζυηδηεξ ημο ζέθζκμο, αθθά ηαζ πμθθέξ μζ
άθθεξ εεναπεοηζηέξ πνήζεζξ ημο. Καηαπθάζιαηα, θυβμο πάνδ, ιε
ημπακζζιέκα θφθθα ζέθζκμο, ηάκμοκ ηαθυ ζε πθδβέξ ηαζ ιχθςπεξ.
Αηυιδ πθφζεζξ ιε κενυ υπμο έαναζε ζέθζκμ, εοκμμφκ ηδ
ηαηαπμθέιδζδ ηδξ πζμκίζηναξ. ΢έθζκμ πμο ημ ανάγμοιε ιέζα ζε βάθα
ηαζ ημ ηνχιε ιεζχκεζ ημ μονζηυ μλφ. Αθέρδια απυ ζπυνμοξ ζέθζκμο,
πμο πίκεηαζ υπςξ ημ ζοκδεζζιέκμ ηζάζ είκαζ δζμονδηζηυ ηαζ ημκςηζηυ,
εκχ απαθφκεζ ημοξ πυκμοξ απυ ημοξ νεοιαηζζιμφξ ηαζ η’ ανενζηζηά.
52
Δπίζεο γηα ηηο ρηνλίζηξεο αλ βξάζνπκε ½ θηιό ζέιηλν ζε 2 ιίηξα
λεξό θη όπσο είλαη δεζηό ηα βάδνπκε ζε κηα ιεθάλε θαη πιέλνπκε
ρέξηα ή πόδηα. Απηό πξέπεη λα επαλαιεθζεί κεξηθέο εκέξεο.
΢ΗΝΑΠΗ ( SINAPIS ALBA άζπνμ, SINAPIS NIGRA ιαφνμ,
SINAPIS ARVENSIS άβνζμ)
Ζ πνήζδ ημο πνμκμθμβείηαζ απυ ηδκ επμπή ημο Ηππμηνάηδ.
Καθθζενβείηαζ βζα θανιαηεοηζημφξ θυβμοξ ηαζ ζακ ζοκηδνδηζηυ ηςκ
ηνμθχκ βζαηί ζηαιαηάεζ ηδ δνάζδ ηςκ ααηηδνζδίςκ. Οζ πενζζζυηενμζ
Έθθδκεξ βκςνίγμοκ ημ ζζκάπζ ζακ ζοζηαηζηυ ηδξ ιμοζηάνδαξ ηαζ υηζ
αθμφ ανπίγεζ απυ ΢ απαβμνεφεηαζ ζε υζμοξ πάζπμοκ απ’ ηα κεθνά
ημοξ. ΢ηδκ ζαηνζηή πνδζζιμπμζείηαζ ημ άζπνμ, ζηδ ημογίκα ημ άζπνμ
ηαζ ημ άβνζμ ηαζ ζηδ θανιαημπμζία ημ ιαφνμ.
Σα θνέζηα θφθθα ημο είκαζ πμθφ κυζηζιμ πμνηανζηυ.
΢ηδ πχνα ιαξ είκαζ βκςζηά δφμ είδδ απ’ αοηυ ημ πμθφ εεναπεοηζηυ
ηαζ ενεπηζηυ ιαγί πμνηανζηυ: ημ θεοηυ ηαζ ημ ιαφνμ ζζκάπζ, πμο ηα
ζοκακημφιε ηαζ ζε αοημθοή ηαηάζηαζδ ιε ηζξ μκμιαζίεξ: θαράκα ηαζ
πζηνυανμοαα, ακηίζημζπα. ΢ακ θεοηυ, ημ ζζκάπζ είκαζ ελαζνεηζηυ
θάνιαημ ηαηά ηδξ δοζημζθζυηδηαξ, αθθά δεκ πνέπεζ κα ηαηακαθχκεηαζ
ζε ιεβάθεξ πμζυηδηεξ βζαηί ιπμνεί κα πνμηαθέζεζ δζάννμζεξ. Απ’ ημ
θεοηυ ζζκάπζ δ θανιαημαζμιδπακία αβάγεζ έκα αζεένζμ έθαζμ, πμο απ΄
αοηυ ιπμνμφιε κα πίκμοιε ιζζή ημοηαθζά ζε ηάεε βεφια. Λάδζ,
ςζηυζμ πενζέπμοκ ηαζ μζ ζπυνμζ ημο ιαφνμο ζζκαπζμφ, ιαγί ιε πμθθέξ
άθθεξ ενεπηζηέξ ηαζ εεναπεοηζηέξ μοζίεξ. Απυ ημοξ ζπυνμοξ αοημφξ
θηζάπκμοιε ηδ βκςζηή ιαξ ιμοζηάνδα, πμο, εηηυξ απυ κμζηζιζζηζηυ,
είκαζ ηαζ πμθφ ημκςηζηή βζα ημκ μνβακζζιυ, ηαεανηζηή ηαζ ηαηά ημο
ζημναμφημο, ζε ιέηνζεξ πμζυηδηεξ πάκηα. Σέθμξ ιε ηδ ζηυκδ ηςκ
ζπυνςκ θηζάπκμοιε ημοξ πμθφ βκςζημφξ «ζζκαπζζιμφξ», πμο
53
απαθφκμοκ ημοξ πυκμοξ απυ ημοξ νεοιαηζζιμφξ ηαζ η’ ανενζηζηά. Οζ
ζοκαπζζιμί αοημί, είκαζ πμθφ εενιακηζηά ηαηαπθάζιαηα ηζ ςθεθμφκ
άημια πμο έπμοκ οπμζηεί ρφλεζξ, αθθά δεκ πνέπεζ πμθφ πάκς ζημ
πμκειέκμ ζδιείμ βζαηί είκαζ δοκαηυ κα κεηνχζμοκ ηδκ επζδενιίδα.
΢ημ πμκυδμκημ, ιαζάιε ιενζημφξ ηίηνζκμοξ ζπυνμοξ, εκχ 1-2
ζαμθανάηζα απυ ζηυκδ θεοηχκ ζπυνςκ ιε ιέθζ ηάκμοκ ηαθυ ζηδ
θςκή ηναβμοδζζηχκ ηαζ ραθηχκ.
Ζ πνήζδ ζζκαπζμφ πνέπεζ κα απμθεφβεηαζ απυ ημοξ οπενηαζζημφξ.
΢ΚΟΡΓΟ (ALLIUM SATIVUM).
Φάνιαημ εαοιαημονβυ βζα ηάεε πάεδζδ, απυ άζεια ιέπνζ
ηανηίκμ.
΢ηδκ Ανπαία Αίβοπημ μζ ενβάηεξ πμο έπηζγακ ηζξ ποναιίδεξ
έπαζνκακ ηάεε πνςί ιία ζηεθίδα ζηυνδμ βζα ημκςηζηυ ηαζ
ακηζζδπηζηυ.
΢ημοξ Οθοιπζαημφξ αβχκεξ ημ έπαζνκακ μζ αεθδηέξ βζα ημκςηζηυ.
Σμ πμθφ βκςζηυ ζηδ πχνα ιαξ θαπακζηυ, πμο απυ ηδκ ανπαζυηδηα
είπακ ακαβκςνζζηεί μζ θανιαηεοηζηέξ ημο ζδζυηδηεξ. Δίκαζ έκα πμθφ
ηαθυ απμθοιακηζηυ ημο μνβακζζιμφ βεκζηά ηαζ δζαζηαθηζηυ ηςκ
αζιμθυνςκ αββείςκ, νίπκεζ ηδ πίεζδ ηαζ ημκχκεζ ημ ζημιάπζ. Πθήεμξ
54
είκαζ αηυιδ μζ εεναπεοηζηέξ πνήζεζξ ημο ζηυνδμο: ηαηαπμθειά ηζξ
αιμζαάδεξ ηαζ ημκ ηοθμεζδή πονεηυ, ηζξ θανοββίηζδεξ ηαζ ηζξ
θανοββίηζδεξ, εκχ βεκζηά ημκχκεζ ηυζμ ημκ μνβακζζιυ, χζηε
παθαζυηενα πίζηεοακ υηζ πανίγεζ ιαηνμγςία. Δίκαζ έκα ηαθυ αθέρδια
πμο πίκεηαζ γεζηυ ιε βάθα, βζα ημοξ αζειαηζημφξ ηαζ υζμοξ
οπμθένμοκ απυ παεήζεζξ ημο ακαπκεοζηζημφ ζοζηήιαημξ βεκζηυηενα.
Καηαπθάζιαηα ιε ζηυνδμ απαθφκμοκ ημοξ πυκμοξ απυ κεοναθβίεξ ηζ
νεοιαηζζιμφξ, εκχ εεναπεφμοκ βνήβμνα πθδβέξ ιε πφμκ. Πθαηζά
πνήζδ ζηυνδμο ηαζ ηαεδιενζκή ηαηακάθςζή ημο πνέπεζ, ηέθμξ κα
ηάκμοκ ηα οπενηαζζηά άημια.
Δπίζδξ είκαζ εοενβεηζηυ ηαηά ημο θμοιπάβημ ηαζ ηςκ ανενζηζηχκ
πυκςκ.
Σμ ζηυνδμ ηνχβεηαζ ςιυ ζηζξ ζαθάηεξ ηαζ ηαζνζάγεζ ιε πμθθά
θαβδηά .Γζα ηα ανενζηζηά είκαζ ηαθυ κα ηαηαπίκμοιε ηάεε πνςί
κδζηζημί ιζα ζηεθίδα ζηυνδμο ηαζ ιζα ιε ηάεε βεφια .Πμθφ
απμηεθεζιαηζηυ
θάνιαημ
βζα
ηα
αββεία
ηαζ
ηαηά
ηδξ
ανηδνζμζηθήνςζδξ , ηςκ νεοιαηζζιχκ ηαζ ημο άζειαημξ είκαζ ημ ελήξ
αάιια : 50gr ςηινθνκκέλεο ζθειίδεο ζθόξδνπ ζε 250gr νηλόπλεπκα
60vol .Ξεθινπδίδνπκε θαη ςηινθόβνπκε ηηο ζθειίδεο θαη ηηο
ξίρλνπκε λα κνπζθέςνπλ 10 εκέξεο νηλόπλεπκα, αλαθηλώληαο θάζε
κέξα ην κπνπθάιη .΢ε θξίζεηο άζζκαηνο ρξεζηκνπνηνύκε ιίγεο
ζηαγόλεο ζε κηα θνπηαιηά κέιη . Γζα ηζξ άθθεξ πνήζεζξ θίβεξ ζηαβυκεξ
ζημ κενυ ηαζ ημ πίκμοιε .Ακ αάθμοιε θνέζηζα θθμφδα ζηυνδμο ζημ
ηνζεανάηζ ημο ιαηζμφ, εα ελαθακζζηεί πςνείξ κα ιαγέρεζ πομκ .Καη
κηα πξαθηηθή ζπληαγή γηα ηα αξζξηηηθά .Κνπαλάκε ηηο ζθειίδεο
ηνπ ζθόξδνπ, ξίρλνπκε ην πνιηό ζε έλα ιίηξν άζπξν νηλόπλεπκα ην
βνπιώλνπκε θαιά θαη ην εθζέηνπκε 15 κέξεο ζηνλ ήιην .Πξηλ από
θάζε ρξήζε αλαθηλνύκε θαιά ην κπνπθάιη θαη θάλνπκε επαιείςεηο
ζηα ζεκεία πνπ πνλάλε .Ακ ημ ζηυνδμ θένκεζ ενεεζζιμφξ δεκ πνέπεζ
55
κα ημ πνδζζιμπμζμφιε ηαζ πνέπεζ κα ημ απμθεφβμοκ υζεξ βοκαίηεξ
εδθάγμοκ.
΢ΠΑΝΑΚΗ (SPINACIA OLERACEA).
Οζ εεναπεοηζηέξ μοζίεξ ημο θαπακζημφ αοημφ είκαζ παζίβκςζηεξ.
Ηδζαίηενα, ημ ζίδδνμ πμο πενζέπεζ ζε ιεβάθεξ πμζυηδηεξ, εοενβεηεί
αζεεκζηά άημια, εβηφμοξ ηζ υζμοξ ακαννχκμοκ απυ αανζέξ αννχζηζεξ.
Ωζηυζμ, ημ ζπακάηζ πενζέπεζ αηυιδ ηζ άθθεξ ζπάκζεξ μοζίεξ, υπςξ
ιαββάκζμ, ζχδζμ ηζ αζαέζηζμ. Δηηυξ απυ βεκζηυ ημκςηζηυ ημο
μνβακζζιμφ ημ ζπακάηζ είκαζ ηαζ δζμονδηζηυ ηαζ ιαθαηηζηυ. Πνέπεζ
υιςξ κα ημ απμθεφβμοκ άημια πμο οπμθένμοκ απυ ανενζηζηά ηαζ
νεοιαηζζιμφξ ή έπμοκ ορδθή αζιαηζηή πίεζδ. Έλα θαιό αθέςεκα γηα
ηόλσζε ηνπ νξγαληζκνύ γίλεηαη αλ αθήζνπκε θύιια ζπαλαθηνύ λα
κνπζθέςνπλ κέζα ζε θξαζί, γύξσ ζηηο δέθα κέξεο πεξίπνπ.
΢ΠΑΡΑΓΓΗ (ASPARAGUS OFFICINALIS).
Πμθοεηήξ εάικμξ πμο ιπμνεί κα θηάζεζ ιέπνζ ηαζ ηα δουιζζζ ιέηνα
αθμφ ημ θοηυ ακαννζπάηαζ. Πμζηζθίεξ ζπαναββζμφ ζοκακημφιε ζ’ υθα
ηα ιένδ ηδξ Δθθάδαξ. Γεκ κμιίγμοιε υηζ πνεζάγεηαζ κα ημ
πενζβνάρμοιε ζδζαίηενα, βζαηί εηηυξ απυ αοημθοέξ, ημ ζπανάββζ
ηαθθζενβείηαζ ηζυθαξ ιζα πμο ηα ηνοθενά αθαζηάνζα ημο, πνζκ
ακείζμοκ είκαζ πμθφηζιμ απυ πθεονάξ ενεπηζηχκ μοζζχκ, ζαθαηζηυ.
Ωζηυζμ ημ ζπανάββζ έπεζ ηαζ ελαζνεηζηέξ θανιαηεοηζηέξ ζδζυηδηεξ πμο
μθείθμκηαζ ζηδκ «Αζπαναββίκδ», ιζα ζπάκζα μοζία, πμο πενζέπεζ. Απυ
ηδ νίγα ημο ζπαναββζμφ θηζάπκμοιε αθέρδια (60 βναι. ζ’ έκα θίηνμ
κενμφ) πμο ηαηαπναΰκεζ ημ αήπα απυ ηζξ δζάθμνεξ ανμβπίηζδεξ ηζ
ελμιαθφκεζ ηδκ ηαποηανδία. Αηυιδ ηάκεζ πμθφ ηαθυ ζε υζμοξ
πάζπμοκ απυ νεοιαηζζιμφξ. Γίλεηαη αθόκε θαη ζηξόπη κε θξέζθıεο
θνξπθέο ζπαξαγγηώλ από ηηο νπνίεο παίξλνπκε ην ρπκό ηνπο.
56
Αλαθαηεύνληαο κέζα ζ’ απηόλ δάραξε ηνλ βξάδνπκε κέρξη πνπ λα
πήμεη θαη ηνλ δηαηεξνύκε ζε κπνπθάιη ή βάδν πνπ λα θιείλεη
αεξνζηεγώο. Απ’ απηό ην ζηξόπη κπνξνύλ λα παίξλνπλ κέρξη 5
θνπηαιηέο, πξσί θαη βξάδπ, άηνκα κε πλεπκνληθέο παζήζεηο,
ηδηαίηεξα νη θπκαηηθνί.
΢ΠΑΡΣΟ (SPARTIUM JUNCEUM).
Πμθφ βκςζηυξ εάικμξ ζηδκ Δθθάδα πμο θοηνχκεζ ζε εθχδδ ιένδ.
Φηάκεζ ζε φρμξ ιέπνζ ηαζ ηα 3 ιέηνα, γεζ πμθθά πνυκζα ηαζ δίκεζ
ηνοθενμφξ αθαζημφξ πςνίξ ζπεδυκ ηαευθμο θφθθα, αθθά ηίηνζκα
θμοθμφδζα πμθφ ανςιαηζηά. Ζ θανιαηεοηζηή ημο μοζία, δ
«΢πανηεΐκδ» δίκεζ έκα ζζπονυ ηαεανηζηυ, αθθά ηαζ ηζξ εοενβεηζηέξ
ζδζυηδηεξ δζμονδηζηέξ ζδζυηδηεξ ζημ θοηυ. Γηα ζεξαπεπηηθνύο
ζθνπνύο ρξεζηκνπνηνύκε ηηο ηξπθεξέο θνξπθέο ησλ βιαζηώλ ηνπ
ζπάξηνπ (2-4 θνπηαιάθηα ηνπ γιπθνύ ζε κηζό θηιό βξαζηό λεξό).
Οη δηνπξεηηθέο ηνπ ηδηόηεηεο θάλνπλ ην αθέςεκα απηό πνιύ
σθέιηκν γηα όζνπο ππνθέξνπλ από πέηξεο ζηε ρνιή ή ζηα λεθξά,
ελώ δηεπθνιύλεη ηελ ιεηηνπξγία ηνπ ζπθσηηνύ θαη θαηαπνιεκνύλ
ηε δπζθνηιηόηεηα. Καθυ είκαζ αηυιδ κα ημ πίκμοκ άημια ιε ηανδζαηά
πνμαθήιαηα βζαηί θέβεηαζ υηζ έηζζ
ε’ απμθφβμοκ ημ ηίκδοκμ
ζοβημπήξ.
΢ΣΡΤΥΝΟ΢ (SOLLANUM NIGRUM).
Πμθφ ζοκδεζζιέκμ θοηυ ζηδκ Δθθάδα, πμο γεζ έκα πνυκμ ηζ είκαζ
βκςζηυ ιε πθήεμξ μκμιαζίεξ ακάθμβα ιε ηδ πενζμπή. Πζμ ημζκά
μκμιάγεηαζ
΢ηφθκμ,
ή
Βνμιυπμνημ,
ή
Αιπεθμονίδα,
ή
Πμθζιμπυνηανμ. Σμ φρμξ ημο θοημφ δεκ λεπενκά ημοξ 60 πυκημοξ
δίκεζ έκα αθαζηυ ηάπςξ ηνζπςηυ, ιε ςμεζδή, ζημφνα πνάζζκα θφθθα
ηαζ ιζηνά θεοηά θμοθμφδζα πμο ηαηαθήβμοκ ζε ιαφνμ, ζηνμββοθυ
ηανπυ. Σμ ζηφθκμ, ακ ηαζ επζηίκδοκμ ιζα πμο πενζέπεζ ηδ δδθδηδνζχδδ
57
μοζία «΢μθακίκδ», ηνχβεηαζ ζα αναζηή ζαθάηα, αθμφ ιε ημ αναζιυ,
μζ δδθδηδνζχδεζξ ακηζδνάζεζξ ηδξ μοζίαξ πάκμκηαζ. Θεςνείηαζ έηζζ
πμθφ ιαθαηηζηυ βζα ημ ζημιάπζ, ηαηαπνατκηζηυ, αηυιδ ηαζ κανηςηζηυ.
Γηα ζεξαπεπηηθνύο ζθνπνύο κπνξνύκε λα θηηάμνπκε έλα αθέςεκα
(50 γξακ. θύιισλ ζ’ έλα ιίηξν λεξνύ) πνπ ην ρξεζηκνπνηνύκε γηα
επαιείςεηο, όηαλ ππάξρεη «θαγνύξα» ηεο επηδεξκίδαο, ή γηα
επνύισζε πιεγώλ ή κσισπηζκώλ. Με ηα θύιια γίλνληαη αθόκε
θαη θαηαπιάζκαηα πνιύ επεξγεηηθά ζε δεξκαηνπάζεηεο ή
εγθαύκαηα.
ΣΗΛΗΑ - ΦΛΑΜΟΤΡΗ - ΦΛΑΜΟΤΡΗΑ (TILIA
PLATYPHYLLOS).
Σμ 1940, πμο υθμζ μζ ηαηεπυιεκμζ απυ ημοξ Ναγί θαμί πέεαζκακ απυ
ηδ πείκα, ζηδ Γαθθία ακαηάηεοακ λενά ημπακζζιέκα θφθθα Σίθζμο ιε
αθεφνζ απυ ηνζεάνζ ηαζ ηαθαιπυηζ ηζ έθηζαπκακ αζηαιίκεξ ηαζ ζίβμονδ
γςή!
Έπεζ πμθθέξ ηαζ ζδιακηζηέξ εεναπεοηζηέξ ζδζυηδηεξ.
Ο Γζμζημονίδδξ έθεβε υηζ μ ποιυξ ηςκ θφθθςκ ηαζ ηα θφθθα ζε
επζεέιαηα εεναπεφμοκ δαβηχιαηα θζδζχκ ηαζ μ Πθίκζμξ υηζ ηα θίδζα δε
ημθιμφκ κα πθδζζάζμοκ μφηε ηδ ζηζά ημο δέκηνμο. Πμθθμί πςνζημί
δζαηδνμφκ ημοξ ηανπμφξ ζε λφδζ ηαζ αθάηζ ηαζ ημοξ ηνχκε υπςξ ηαζ
ηδκ ηάππανδ.
Υνήζζια ιένδ είκαζ ηα θφθθα, ηα άκεδ, μζ ηανπμί ηαζ δ θθμφδα ημο
δέκηνμο. Οζ ηανπμί ιάθζζηα είκαζ πζμ δνμζζζηζημί απυ ηδ θθμφδα ηαζ
ηα θφθθα.
Λέβεηαζ ηαζ «Γαζζηή», ή «Πθαηφθοθθμ». Γέκηνμ πμο οπάνπεζ ηαζ
ζηδκ Δθθάδα, ιε ελαζνεηζηέξ εεναπεοηζηέξ ζδζυηδηεξ. Γζ’ αοηυ ημ
ζημπυ πνδζζιμπμζμφιε ηα θφθθα, ηα θμοθμφδζα ηαζ ημ λφθμ ημο
δέκηνμο. Αθέρδια απυ ηα θφθθα, ζηζξ ζοκδεζζιέκεξ ακαθμβίεξ, είκαζ
58
πμθφ δνειζζηζηυ ηαζ ηαηαπνατκηζηυ ζηζξ διζηνακίεξ ηαζ ζηα
κεονςηζηά άημια. Αθόκε αλαθνπθίδεη από ηα θξπνινγήκαηα, ελώ
ζε ίζα κέξε καδί κε ρακνκήιη είλαη έλα εμαηξεηηθό «δεζηό « θαηά
ηεο γξίπεο. Με ην ίδην αθέςεκα κπνξνύκε λα θάλνπκε πιύζεηο ηνπ
δέξκαηνο, πνπ θαηαπνιεκνύλ ηηο ξπηίδεο θαη ηηο θαθίδεο . Απυ ημ
λφθμ ηδξ Σίθζαξ πάθζ θηζάπκμοιε «ηζάζ»(ακαθμβία 10 πνμξ 1000) πμο
ηαηαπμθειά ημοξ πυκμοξ ηδξ ημζθζάξ ηαζ δζεοημθφκεζ ηδ πέρδ βζα
άημια πμο έπμοκ πνμαθήιαηα, εκχ είκαζ ηαθυ ηαζ ηαηά ηδξ
ανηδνζμζηθήνςζδξ, ηςκ νεοιαηζζιχκ ηαζ ηςκ ανενζηζηχκ. Σμ ίδζμ
αθέρδια εοενβεηεί ηδ ζςζηή θεζημονβία ηδξ πμθήξ, δζαθφεζ ημ
οπεναμθζηυ μονζηυ μλφ ηαζ νοειίγεζ ηδκ μονία ζημοξ δζααδηζημφξ. Γζα
υθεξ αοηέξ ηζξ παεήζεζξ ιπμνμφιε κα πίκμοιε, ιέπνζ ιζζυ θίηνμ,
ακάθμβα ιε ηδ πάεδζδ. Έκα ηαθυ ηαηά[πνατκηζηυ αθέρδια ιαξ
δίκμοκ ηαζ ηα άκεδ ηδξ ηζθζάξ πμο πνέπεζ κα ηα ιαγεφμοιε πνζκ
ιαναεμφκ ηαζ κα ηα αθήκμοιε κα λεναεμφκ ζε ζηζενυ ιένμξ.
ΣΡΗΑΝΣΑΦΤΛΛΟ
(ROSA CANINA).
Υνήζζια ιένδ είκαζ μζ
ηανπμί
ηαζ
ηα
πέηαθα.
Κανπυξ είκαζ ημ ηοκυνμδμ
πμο ιέκεζ υηακ πέζμοκ ηα
θφθθα. Γεκ ακαθενυιαζηε
εδχ
ζημ
πακέιμνθμ
ηαθθςπζζηζηυ θμοθμφδζ ιε
ηζξ πθήεμξ πμζηζθίεξ ηαζ
πνχιαηα, αθθά ζημ άβνζμ
αοημθοέξ ηνζακηάθοθθμ, ιε
ηα αναζά πέηαθα πμο ημ
ζοκακηάιε
ζε
πθήεμξ
59
πενζμπέξ ηδξ Δθθάδαξ. Αοηά ηα θμοθμφδζα έπμοκ ελαζνεηζηέξ
θανιαηεοηζηέξ μοζίεξ ηαζ αζηαιίκεξ ηαζ ηα πνδζζιμπμζμφιε βζα πθήεμξ
εεναπεοηζημφξ ζημπμφξ. Φηηάρλνπκε ιόγνπ ράξε έλα «ηζάη»
ξίρλνληαο 15-20 γξακ. ινπινπδηώλ (μεξά ή θξέζθα) ζ’ έλα ιίηξν
βξαζηνύ λεξνύ, πνπ ζεσξείηαη πνιύ ηνλσηηθό γηα ηνλ νξγαληζκό
θαη θαηά ηεο δπζθνηιηόηεηαο. Αηυιδ δνειεί ηα κεφνα ηαζ θένκεζ
ήνειμ φπκμ ζε άημια πμο δοζημθεφμκηαζ. Δίκαζ ηέθμξ ηαζ ελαζνεηζηυ
δζμονδηζηυ ηζ έηζζ ηάκεζ ηαθυ ζε κεθνμπαεείξ ηαζ ζε υζμοξ πάζπμοκ
απυ ηοζηίηζδεξ ή ζάηπανμ. Σμ ίδζμ αοηυ ηζάζ ηάκεζ πμθφ ηαθυ ζε
πνυκζεξ παεήζεζξ ηςκ ιαηζχκ ιε ημιπνέζεξ ή επαθείρεζξ, ηαεχξ ηαζ
βζα βανβάνεξ βζα ιμθφκζεζξ ημο ζηυιαημξ. Έκα αθέρδια απυ
θμοθμφδζα ηνζακηάθοθθμο, ζε κενυ υπζ ιέπνζ κα ανάζεζ, είκαζ έκα ηαθυ
πμηυ ημ πεζιχκα βζα υθμοξ, ιζα πμο θέβεηαζ υηζ πνμθαααίκεζ ηα
ηνομθμβήιαηα ηαζ ημ ζοκάπζ.
Πσο θηηάρλνπκε ην ξνδόκειη.
Βάδνπκε θξέζθα ξνδνπέηαια ζε ιίγν βξαζηό λεξό γηα δέθα
ιεπηά. Φηιηξάξνπκε θαη κεηά μαλαδεζηαίλνπκε ην λεξό. Μόιηο
αξρίδεη λα βξάδεη ην βγάδνπκε απ’ ηε θσηηά θαη πξνζζέηνπκε όζν
κέιη ζέινπκε. Δίλαη δπλακσηηθό θαη επθνίιην.
Ρνδόμπδν.
60 γξακ. μεξά πέηαια θόθθηλνπ ηξηαληάθπιινπ ζε 750 γξακ.
θόθθηλν δπλαηό μύδη γηα κία εβδνκάδα θαη ην θνπλάκε ιίγν
θαζεκεξηλά. Σν θηιηξάξνπκε θαη είλαη έηνηκν γηα ρξήζε.
΢’ έλα πνηήξη βξαζηό λεξό 1-2 θνπηαιηέο ηεο ζνύπαο είλαη γηα
γαξγάξεο. Δπίζεο αλαθαηεκέλν κε λεξό γηα ηε πεξηπνίεζε ηνπ
δέξκαηνο.
60
ΣΡΗΦYΛΛΗ (Σνζθφθθζ αμοκμφ TRIFOLLIUM ARVENSE –
Σνζθφθθζ ήιενμ TRIFOLLIUM PRATENSE ).
Πνυηεζηαζ βζα ημ βκςζηυ ιαξ θοηυ πμο θοηνχκεζ πακημφ απυ ιυκμ
ημο, ή πμο ηαθθζενβείηαζ ζακ ηηδκμηνμθή. Φαίκεηαζ, ςζηυζμ, υπςξ
έπμοκ
απμδείλεζ
κεχηενεξ
ένεοκεξ,
υηζ
έπεζ
ηαζ
ελαζνεηζηά
εεναπεοηζηέξ ζδζυηδηεξ βζα ημκ ακενχπζκμ μνβακζζιυ. Θεςνείηαζ υηζ
ηαεανίγεζ ημ αίια ηαζ ζ’ αοηυ ίζςξ μθείθεζ ηζξ εεναπεοηζηέξ ημο
επζδνάζεζξ. Μπμνμφιε θμζπυκ κα ηνχιε ημοξ ιίζπμοξ ηαζ ηα άκεδ μο
ηνζθοθθζμφ ςιά, αθμφ αέααζα ηα πθφκμοιε ηαθά. Αθθά ι’ αοηά υηακ
λεναεμφκ, θηζάπκμοιε «ηζάζ», πμθφ εοενβεηζηυ ηαζ ημκςηζηυ, βζα
οβζείξ ηαζ άννςζημοξ μνβακζζιμφξ.
Σ΢ΟΤΚΝΗΓΑ ( URTICA DIOICA).
Ζ
πμθφ
πενζθνμκδιέκδ,
αθθά παζίβκςζηδ ηζμοηκίδα
έπεζ
εεναπεοηζηέξ
ζδζυηδηεξ
πμο μφηε ηζξ οπμρζαγυιαζηε.
Γε κμιίγμοιε υηζ πνεζάγεηαζ
πενζβναθή ημο θοημφ αοημφ,
πμο γεζ πμθθά πνυκζα ηαζ πμο
ημ ζοκακηάιε ζακ «πανάζζημ»
ζπεδυκ πακημφ. Ωζηυζμ, δ
ηζμοηκίδα,
πμο
υηακ
ηδ
πζάκμοιε ιε βοικά πένζα ιαξ
«εηδζηείηαζ»
ιε
ηαοζηζηά
ηζζιπήιαηα απυ ηα ιζηνά ηδξ
αβηάεζα έπεζ ακανίειδηεξ εεναπεοηζηέξ ζηακυηδηεξ. Γοκαιχκεζ ηδ
61
ηοηθμθμνία ημο αίιαημξ, αθθά είκαζ ηαζ αζιμζηαηζηή, ζδζαίηενα βζα ηζξ
αζιμνναβίεξ ηδξ ιφηδξ, ακ αάθμοιε ζηα νμοεμφκζα ημπακζζιέκδ λενή
ηζμοηκίδα. Σνοθενή ηζμοηκίδα, απυ ηα αθαζηάνζα ηδξ ηδκ άκμζλδ,
δίκεζ ιζα ελαζνεηζηά ενεπηζηή ηαζ οβζεζκή αναζηή ζαθάηα, βζαηί ημ
θοηυ πενζέπεζ πμθφ ζίδδνμ, υπςξ ηαζ ημ ζπακάηζ. Ωζηυζμ, είκαζ
πθμφζζμ ηαζ ζε άθθεξ ζπάκζεξ μοζίεξ, υπςξ αζαέζηζμ, παθηυ, πθχνζμ,
ηάθζμ, πονίηζμ ηαζ κάηνζμ. Ο αναζιυξ ηδξ αναζιέκδξ ηζμοηκίδαξ ζακ
αθέρδια δζαθφεζ ημ μονζηυ μλφ, ηζξ πέηνεξ ηδξ πμθήξ ηαζ ηςκ κεθνχκ,
ηζ αηυιδ ηα θίπδ ηςκ παπφζανηςκ. Με πθφζεζξ απυ ημ ποιυ αοηυ
εοενβεηεί ημ δένια ηαζ ηδ ηνζπμθοΐα ημο ηεθαθζμφ. Αθεςήκαηα κε 30
γξακ. θπηνύ ζε κηζό ιίηξν λεξνύ πνπ βξάδεη γηα 10 ιεπηά, ξίρλνπλ
ηε πίεζε θαη ξπζκίδνπλ ηε ιεηηνπξγία ηνπ αίκαηνο. Αο κε
πεξηθξνλνύκε ινηπόλ ηελ ηαπεηλή ηζνπθλίδα.
Φφηνςια κέςκ ιαθθζχκ υηακ έπμοιε ηνζπυπηςζδ. Βξάδνπκε ξίδεο
θαη θύιια ηζνπθλίδαο θαη ζπκαξηνύ θαη ηξίβνπκε ηαθηηθά ην
ηξηρσηό ηεο θεθαιήο ή κνπζθεύνπκε ζ’ έλα ιίηξν νύδνπ 50 γξακ.
δεληξνιίβαλν θαη ξίδεο ηζνπθλίδαο θαη ηξίβνπκε ην ηξηρσηό ηεο
θεθαιήο.
ΦΑ΢ΚΟΜΖΛΟ (SALVIA OFFICINALIS).
« Όπμζμξ δεκ εέθεζ κα πεεάκεζ,
κα ηνχεζ θαζηυιδθμ ημ Μάδ»
(παθζά αββθζηή πανμζιία)
Γκςζηυ θοηυ πμο ηα θοθθανάηζα ημο δίκμοκ έκα πμθφ κυζηζιμ
ηζ εοενβεηζηυ αθέρδια πμο εεςνείηαζ ζακ « ηζάζ ηδξ Δθθάδαξ » , απυ
ημοξ λέκμοξ πανυθμ πμο δεκ έπεζ ηαιζά ζπέζδ ιε ημ βκςζηυ ιαξ « ηζάζ
ημο αμοκμφ » .Έπεζ ελαζνεηζηά εενιακηζηέξ ηαζ δζεβενηζηέξ ζδζυηδηεξ βζα
62
αοηυ πνέπεζ κα ημ απμθεφβμοκ ηα κεονζηά ηαζ οπενηαζζηά άημια. Δίκαζ
δοκαιςηζηυ βζα ημοξ ακαζιζημφξ ηαζ πμθφ ημκςηζηυ βζα ημοξ
ημοναζιέκμοξ απυ αννχζηζεξ μνβακζζιμφξ . Απμθοιαίκεζ ημ ζημιάπζ ηαζ
βεκζηά ημ εκηενζηυ ζφζηδια ηαζ είκαζ έκα ηαθυ « γεζηυ » ηαηά ηςκ
ηνομθμβδιάηςκ ηαζ ημο αήπα, δζεοημθφκμκηαξ ηζξ απμπνέιρεζξ. Αηυιδ
ιε βανβάνεξ απαθφκεζ ημοξ πμκυθαζιμοξ απυ ενεεζζιέκεξ αιοβδαθέξ.
Άθθεξ πνήζεζξ ημο θαζηυιδθμο, εηηυξ απυ ζοκδεζζιέκμ ηζάζ, είκαζ : ημ
πίκμοιε ζακ έηποια (10gr ζ’ έκα θίηνμ κενμφ), ζακ ποιυ απυ θφθθα ηαζ
αθαζηάνζα θνέζημο θοημφ, (ιέπνζ 30 ζηαβυκεξ ), πμο είκαζ ελαζνεηζηά
δναζηζηυ ηαηά ηςκ παεήζεςκ πμο πνμακαθέναιε. Αθόκε κπνξνύκε λα
θηηάμνπκε έλα πνιύ θαιό ζπλδπαζκό θαζθόκεινπ κε θόθθηλν θξαζί
(80gr ηνπ θπηνύ ζ’ έλα ιίηξν θξαζηνύ). Αθήλνπκε ηα θύιια λα
κνπζθέςνπλ κέζα ζην θξαζί κέρξη κηα βδνκάδα θη ύζηεξα πίλνπκε
απ’ απηό κηα σο ηξεηο θνπηαιηέο ηεο ζνύπαο κεηά από θάζε γεύκα,
ζαλ ρσλεπηηθό γηα όζνπο ππνθέξνπλ από δπζπεςίεο, δπζεληεξίεο θαη
ζηνκαρηθά έιθε. Δπίζδξ, άημια πμο οπμθένμοκ απυ ηνάιπεξ ιπμνμφκ
κα ηάκμοκ πθφζεζξ ηςκ πμδζχκ ιε αθέρδια θαζηυιδθμο.
ΦΛΗ΢ΚΟΤΝΗ (CALAMINTHA OFFICINALIS MOENCH).
΢οκδεζζιέκμ Δθθδκζηυ θοηυ, ηαζ πμθφ αβαπδηυ βζα πμθθμφξ
αθέρδια πμο ακηζηαεζζηά ημ ηζάζ. Σμ ζοκακηάιε πακημφ ζ’ υθα ηα
Δθθδκζηά αμοκά. Δίκαζ ημκηυξ εάικμξ ιε ςμεζδή θφθθα ηαζ νμγ ή ιμα
θμοθμοδάηζα. Σα λεναιέκα θφθθα δίκμοκ έκα πμθφ ανςιαηζηυ ηαζ
βεοζηζηυ «ηζάζ», πμο είκαζ ζδζαίηενα ιαθαηηζηυ βζα ημ ζημιάπζ, βζα
ανμβπζηέξ παεήζεζξ ηαζ ηαηαπμθειά ημ αήπα. Έπεζ ηζ άθθεξ ζδζυηδηεξ
υιμζεξ ι’ αοηέξ ηδξ ιέκηαξ
63
ΥΑΜΟΜΖΛΗ (MATRICARIA CHAMOMILLA).
Σμ θέιε ηαπεζκυ, ια αοηυ είκαζ ηυζμ πνήζζιμ ηζ ςθέθζιμ ζημκ
άκενςπμ, υζμ θίβα απυ ηα θοηά πμο ιαξ πανίγεζ δ Φφζδ. Οζ
εεναπεοηζηέξ ημο ζδζυηδηεξ είκαζ πάνα πμθθέξ ηαζ, ημ πζμ ζδιακηζηυ,
δίκμοκ ζπεδυκ άιεζα απμηεθέζιαηα. Σμ θοηυ είκαζ ηυζμ βκςζηυ πμο
δεκ πνεζάγεηαζ κα ημ πενζβνάρμοιε. Αθθά ηζ μζ «εαοιαημονβέξ»
ζδζυηδηέξ ημο ήηακ ημ ίδζμ βκςζηέξ απυ ηα πακάνπαζα πνυκζα ιάθζζηα.
Υνδζζιμπμζμφιε βζ’ αοηυ ημ ζημπυ
μθυηθδνμ ημ θοηυ, ημοξ αθαζημφξ, ηα
θοθθανάηζα ημο ηαζ ηα ηίηνζκα, ζακ
ιζηνέξ ιανβανίηεξ θμοθμφδζα ημο, πμο
ζοκήεςξ ηα λεναίκμοιε, ηάης απυ
θοζζηέξ ζοκεήηεξ. Απυ ημ παιμιήθζ
θηζάπκμοιε έκα πμθφ κυζηζιμ νυθδια,
πμο πίκεηαζ, γεζηυ ή ηνφμ, ακάθμβα ιε
ηδ πενίζηαζδ ηαζ πμο πνδζζιμπμζείηαζ
βζα έκα πθήεμξ άθθμοξ θυβμοξ, ιζα πμο
είκαζ έκα πναβιαηζηυ θάνιαημ. Αξ
ακαθένμοιε υιςξ ιε ηδ ζεζνά ηζξ
ζδζυηδηέξ
ημο:
είκαζ
ηαη’
ανπήκ,
ιαθαηηζηυ, βζα ηζξ δοζπερίεξ, αθθά ηαζ βζα υζμοξ πάζπμοκ απυ έθηδ
ημο ζημιάπμο. Έκα νυθδια ιε παιμιήθζ, φζηενα απυ έκα «αανφ» ηαζ
πθμφζζμ βεφια είκαζ ελαζνεηζηά πςκεοηζηυ. Δίκαζ δζμονδηζηυ ηαζ ηαηά
ζοκέπεζα εοενβεηεί κεθνμπαεείξ, ηοζηίηζδεξ, πμθμθζεζάζεζξ, εκχ
ηαηαπμθειά ηα ανενζηζηά ηαζ ημοξ νεοιαηζζιμφξ. Δίκαζ αηυιδ έκα
ηαθυ ακηζπονεηζηυ (ζηδκ πενίπηςζδ αοηή ημ πίκμοιε δνμζενυ, ή
ηνφμ), εκχ δνειεί ηζξ κεονζηέξ διζηνακίεξ ηαζ βεκζηά παθανχκεζ ηα
ηεκηςιέκα κεφνα, φζηενα απυ δζακμδηζηή ηυπςζδ. Σεθζηά, ηάκεζ πμθφ
ηαθυ ζημ ημοναζιέκμ ζοηχηζ, ζδζαίηενα ζε άημια πμο ηαηακαθχκμοκ
64
ιεβάθεξ πμζυηδηεξ αθημυθ. Σα θμοθμφδζα ημο παιμιδθζμφ πενζέπμοκ
πθμφζζεξ θανιαηεοηζηέξ μοζίεξ, υπςξ ηάιθμνα, νδηίκεξ, ηυιιζ,
ηακίκδ, έθαζα, αθθά ηαζ ηάδιζμ, ιζα μοζία πμο ζπάκζα ζοκακηζέηαζ ζε
άθθα θοηά. Σμ ανίζημοιε ζε ηυζδ αθεμκία ιέζα ζηδ Φφζδ ηζ είκαζ
ηυζμ απθή ηζ αηίκδοκδ δ πνήζδ ημο, χζηε εα ήηακ ηνίια ακ δε ημ
ζοιπενζθαιαάκαιε ζηδκ ηαεδιενζκή ια δζαηνμθή.
Δπίζδξ ιε ζοπκυ θμφζζιμ, λακεαίκεζ ηα ιαθθζά. Γζα ημ ιπάκζμ 300
βναι. παιμιήθζ ή ζοκμθζηά δ ίδζα πμζυηδηα απυ ανςιαηζηά αυηακα:
θαζηυιδθμ, δεκηνμθίαακμ, δουζιμ, ιάναεμ ζε ιζα ηαηζανυθα αναζηυ
κενυ. Σ’ αθήκμοιε 10 θεπηά , ηα ζμονχκμοιε ηαζ νίπκμοιε ημ κενυ
ζημ ιπάκζμ, υπμο ιέκμοιε υζδ πενζζζυηενδ χνα ιπμνμφιε.
Ζνειεί ηαζ λεημονάγεζ ημ πζμ θμνηζζιέκμ κεονζηυ ζφζηδια.
65
Β
Β΄΄ Γ
ΓΥ
ΥΜ
ΜΝ
ΝΑ
ΑΣ
ΣΙΙΟ
ΟΥ
Υ
1. Αεακαζίμο Γεςνβία
2. Γζαιακηυπμοθμξ Κχζηαξ
3. Κθδνμκυιμξ Γζχνβμξ
4. Καηςιένδξ Γδιήηνδξ
5. Μπάθθα ΢υθδ
6. Μπάιπαξ Αθέλακδνμξ
7. Μανηίκμξ Ακηχκδξ
8. Μεηαθθδκμφ Δθεοεενία
9. Μπακημφκμξ Ακδνέαξ
΢ΤΝΟΛΟ 21 ΜΑΘΖΣΔ΢
10 ΑΓΟΡΙΑ και 11 ΚΟΡΙΤΣΙΑ
10. Μπακημφκμο Ακηζβυκδ
11. Πέηηα Πακαβζχηα
12. Πνμααηάξ ΢ηέθακμξ
13. Πνμααηάξ ΢πφνμξ
14. ΢ασηάξ Νίημξ
15. Jones Ryan
Γ
Γ΄΄ Γ
ΓΥ
ΥΜ
ΜΝ
ΝΑ
ΑΣ
ΣΙΙΟ
ΟΥ
Υ
1.
2.
3.
4.
5.
6.
Καηςιένδ Έθεκα
Μενημφνδ Μαηνίκδ
Μπάθθα Αθελάκδνα
Μπάθθα Μανζεηίκα
Μπακημφκμο Κςκ/κα
Ρήβα Αιαθία
ΤΠΔΤΘΤΝΖ ΚΑΘΖΓΖΣΡΗΑ-΢ΤΝΣΟΝΗ΢ΜΟ΢
ΦΡΑΓΚΟΠΟΤΛΟΤ ΜΑΡΓΑΡΗΣΑ ΠΔ15
Γ
ΓΥ
ΥΜ
ΜΝ
ΝΑ
ΑΣ
ΣΙΙΟ
ΟΚ
ΚΑ
ΑΡΡΟ
ΟΥ
ΥΣ
ΣΑ
ΑΓ
ΓΩ
ΩΝ
Ν
2005 -2006
66
 ΒΗΒΛΗΟΓΡΑΦΗΑ – ΠΖΓΔ΢.
Πιήξεο νδεγόο γηα ηα Βόηαλα. Richard Mabey. Εθδόζεηο
Χύραινπ.
Θεξαπεπηηθά βόηαλα θαη πγεία. Γλώζε θαη Ζωή. Ελεσθέριος
Μπούκας
230 Βόηαλα.
Φίιηεο ζπληαγέο απ’ ην θαξκαθείν ηνπ ζενύ. Γρηγόρης
Μπούκας. Βνηαλνινγηθό Λεμηθό.
Σύγρξνλε πιήξεο ζεξαπεπηηθή κε ηα βόηαλα.
Ιγνάτιος Ζαταρόποσλος εθδόζεηο Χύραινπ.
100 βόηαλα 1000 ζεξαπείεο. Κώστας Μπαζαίος, Εθδόζεηο
Δηαηξνθή θαη Υγεία Κώζηα Μπαδαίνπ.
Τα βόηαλα, θαιιηέξγεηα ρξεζηκνπνίεζε. Ann Bonar, Daphne
Mac Carthy . Εθδόζεηο Κνπηζνπκπόο.
Φαξκαθεπηηθά θπηά ηεο Ειιάδαο Γεώργιος Συήκας. Εθδόζεηο
Επζηαζηάδεο
67
68
69
70
71
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
6 079 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content