close

Enter

Log in using OpenID

Bitki Hastalıkları Araştırmaları_A.Yasin Gökçe

embedDownload
BİTKİ HASTALIKLARI ARAŞTIRMALARI
31 OCAK 2014
Ahmet Yasin GÖKÇE
Koordinatör
TARIMSAL ARAŞTIRMALAR VE
POLİTİKALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı
Sunu Planı
 Türkiye’de Bitki Hastalıkları
 Ar-Ge Çalışmalarımız
- Uygulamaya Aktarılan Hususlar
-Yürütülmekte olan Bazı Önemli Çalışmalar
 Genel Değerlendirme ve Hedef
2
Dünya Bitki Sağlığının Organizasyonları
Bitki sağlığı konusunu ilgilendiren uluslararası üç anlaşma;
1. Uluslararası Bitki Koruma Konvansiyonu (IPPC)
2. Biyolojik Çeşitlilik Konvansiyonu (CBD)
3. Dünya Ticaret Örgütü (WTO) nün Sağlık ve Bitki Sağlığı
Antlaşması (SPS)
3
100 000 tür
Bitki Patojeni
10 000 tür
FUNGUS
600 tür
VİRÜS-VİROİD
250 tür
BAKTERİ
100 tür
FİTOPLAZMA
4
Ülkemizde Bitki Hastalıkları
Elma karalekesi
(Venturia inaequalis)
Cytospora kanseri
(Cytospora spp.)
Bağ küllemesi
(Erysiphe(=Uncinula) necator)
Bağ mildiyösü
(Plasmopara viticola)
Meyvelerde monilya
(Sclerotinia laxa)
5
Ülkemizde Bitki Hastalıkları
Ateş yanıklığı (Erwinia amylovora)
Şarka Virüsü
(Plum pox potyvirus)
Fındık Mozaik Virüsü
(Apple mosaic ilarvirus, ApMV)
6
Ülkemizde Bitki Hastalıkları
Mısır rastığı
(Ustilago maydis)
Domates Mildiyösü
(Phytophthora infestans )
Buğday Kök ve Kökboğazı
Çürüklüğü Hastalığı
Karpuzda Meyve Lekesi Hastalığı
(Acidovorax avenae subsp. citrulli)
7
Ülkemizde Bitki Hastalıkları
Patates Mildiyösü
(Phtytopthora infestans)
Patateste Kahverengi Çürüklük
(Ralstonia solanacearum)
Pamuk Verticillium Solgunluğu
(Verticillium dahliae )
Patates siğil hastalığı
(Synchytrium endobioticum)
8
Ülkemizde Bitki Hastalıkları
Turunçgilde Çinko
noksanlığı
Elmada Demir
noksanlığı
Çilekte Bor noksanlığı
9
Bitki Hastalıkları
AMACIMIZ
Zararlı organizmalarla mücadelede; modern
teknikleri kullanarak, kaliteli ve sağlıklı ürün elde
edilmesini sağlamak
Ülkede bulunmayan zararlı organizmaların bitki
ve tohumlarla ülkemize girmesini engellemek
Zararlı organizmaların yayılmalarını önlemek ve
mücadele etmek için gerekli araştırmaları
yapmak
Araştırma sonuçlarının yayınlanması
uygulamaya aktarılmasını sağlamak,
ve
10
Yürütülmekte Olan Bazı Önemli Çalışmalar
Kiraz Ağaçlarında Kurumalara Neden Olan
Cytospora spp’nin Tespiti, Yaygınlığı
Çotanak Yanıklığı (Botrytis cinerea)
Hastalığının Mücadelesi
Kayısı ve Kiraz Ağaçlarında Kök ve Kök Boğazı
Çürüklüğüne Neden Olan Phytophthora Türlerinin
Tespiti
11
Yürütülmekte Olan Bazı Önemli Çalışmalar
Antepfıstığında fitopatolojik etmenlerin tespiti ve
mücadelesi
Nar Ağaçlarında Bakteriyel Etmenlerin Tespiti ve
Mücadelesi
Bağ Alanlarında Fitoplazma Hastalıkları ve olası
Vektör Böcek Türlerinin Tespitine Yönelik
Çalışmalar.
12
Yürütülmekte Olan Bazı Önemli Çalışmalar
Domates lekeli solgunluk virüsü (Tomato Spotted Wilt
Virus=TSWV)’ne Karşı Reaksiyonlarının Mekanik
İnokulasyon Yöntemi İle Belirlenmesi.
Son yıllarda dünyada ve ülkemizde domates
yetiştirilen alanlarda sıkça görülen ve %95’e varan
oranda ürün kayıplarına neden olmaktadır.
Orta Anadolu Bölgesi Patates Ekiliş Alanlarında
Stolbur Hastalığının (Candidatus Phytoplasma solani)
Durumu, Yumruya Geçiş Oranının ve Olası Vektör
Böceklerinin Belirlenmesi
13
Yürütülmekte Olan Bazı Önemli Çalışmalar
Buğday Ekili Alanlarda Arbüsküler Mikorizal Fungus Varlığının
Tespit Edilmesi ve Bunların Kök ve Kök Boğazı Çürüklüğü
Etmenlerine Karşı Etkinliğinin Araştırılması
Domateste Fusarium Solgunluğu (Fusarium oxysporum f. sp.
lycopersici) ve Domates Benek Hastalığının (Pseudomonas syringae
pv. tomato) Kök Bakterileri ile Biyolojik Mücadelesi
14
Yürütülmekte Olan Bazı Önemli Çalışmalar
Bazı Önemli Toprak Kökenli Patojenlere Karşı Trichoderma spp.’nin
Formülasyonu ve Üretimi İçin Uygun Teknoloji Geliştirilmesi
İzmir İlinde Yaprağı Yenen Sebzelerde Görülen Fungal Hastalıkların
Belirlenmesi ve Mücadelesi Üzerinde Araştırmalar
Ülkemiz Çeltik Alanlarındaki Çeltik Yanıklığı Hastalığı Etmeni (Magnaporthe
grisea)’nin Patojenik ve Moleküler Karakterizasyonu
Çukurova’da Karpuz Bakteriyel Meyve Lekesi (Acidovorax avenae ssp. citrulli)
Hastalığının Yaygınlığı, Epidemiyolojisi ve Kimyasal Mücadelesi Üzerine
Araştırmalar
15
ULUSLARARASI PROJELERİMİZ
AB 7. Çerçeve ERA-NET Projesi (Avrupa Bitki Sağlığı Araştırmalarının
Koordinasyonu II)
patates fitoplazmasının teşhisi, epidomiyolojisi ve risk yönetimi
Asma fitoplazmasının (Grapevine flavescence doree) potansiyel
vektörleri ve konukçuları ile ilgili epidomiyoljik çalışmalar ve GDF
için farklı teşhis metotlarının validasyonu
Ateş yanıklığı için tanı, yerinde tespit ve epidomiyoloji araçları
çalışmalarıdır.
16
AVANTAJIMIZ
 Hastalıklarla ilgili laboratuvar fiziki alt yapı imkanlarımızın iyi
durumda olması,
 Yurtiçi ve yurt dışı proje yapma imkanlarımızın yüksek olması,
 Bütçe sorunumuzun olmaması,
 Özel sektör işbirliği imkanımızın olması,
17
Bitki Hastalıkları Projelerinin Yıllara Göre Durumu
180
160
156
144
140
120
119
100
80
60
63
81
72
53
63
91
91
93
69
40
20
0
18
2014 PDGT Proje Sayıları
Meyve-Bağ
Hububat, Endüstri,
Hastalıkları
Elma Entegre Müc.
1
Kiraz Entegre Müc.
2
Turunçgil Entegre Müc.
5
Zeytin Entegre Müc.
3
Antepfıstığı Ent. Müc.
BİTKİ HASTALIKLARI
ARAŞTIRMALARI
Sebze ve Baklagil
Hastalıkları
Buğday Entegre Müc.
11
Mısır Entegre Müc.
4
ÜLKESEL PROJELERİMİZ
Örtüaltı Sebze Yetişt.
Entegre Müc.
5
9
5
Bağ Alanlarında
Fitoplazma Hast.
Patates Entegre Müc.
4
1
Kivi Entegre Müc.
3
Mercimek Ent. Müc.
1
Bağ Entegre Müc.
10
Septorya Yaprak
Lekesi Hast.
7
Nohutta Ent. Müc.
1
Kayısı Entegre Müc.
2
Pamuk Entegre Müc.
7
Biyolojik Mücadele
12
Münferit Projeler
38
90
Fındık Entegre Müc.
Biyolojik Mücadele
2
Münferit Projeler
23
66
TÜBİTAK
14
AB
8
KKTC
1
Özel Sektör
3
19
2014 PDGT Proje Konuları
2014 toplam ana konular
bakteriyel
viral
11%
10%
fungal
fitoplazma
diğer
20%
15%
44%
Toplam 156 proje
2014 PDGT Proje Durumları
2014 Meyve-Bağ Hastalıkları
sonuçlanan
8%
Devam
9%
Yeni Tek.
2014 Hub. Ends. Seb. Bakl.
Hastalıkları
sonuçlanan
Bilgi
Devam
Yeni Tek.
Bilgi
9%
13%
6%
20%
61%
74%
Toplam 66 proje
Toplam 90 proje
Tarladan Çatala
Bol Ürün
Sağlıklı İnsan
Güvenilir Gıda
Temiz Çevre
22
Uygulamaya Aktarılan Hususlar
Bitki Hastalıkları Zirai Mücadele Teknik
Talimatları
209 adet(554)
Bitki Hastalıkları Standart İlaç Deneme
Metotları
160 adet(468)
Entegre Mücadele Teknik Talimatları
16 adet
23
Üretimimiz
Dünya’daki meyve üretimlerine göre Türkiye;
 Elma üretiminde 4. sırada
 Sert çekirdekli meyve üretiminde 5. sırada
 Üzüm üretiminde 6. sırada
 Turunçgil üretiminde 10. sırada yer almaktadır.
 11 milyon ton domates üretimi ile dünyada 4.
 1.150 bin ton kuru soğan üretimi ile dünyada 4.
 221 bin ton ıspanak üretimi ile dünyada 4.
En fazla ihracat yaptığımız ülke ise 1.130 bin ton ile Rusya’dır.
http://faostat.fao.org
24
Uygulamaya Aktarılan Hususlar
Tahmin ve Erken Uyarı
Yumuşak çekirdekli meyve ağaçlarında,
Ateş yanıklığı hastalığına karşı tahmin ve
erken uyarı modeli geliştirildi.
MaryBlyt modeli ile en fazla 3 ilaçlama %90
Turunçgillerde
Hastalığının
Kahverengi
Leke
(Alternaria alternata f.sp. citri)
tahmin ve uyarı modellerine esas teşkil
edecek veriler ortaya konmuştur.
24
Uygulamaya Aktarılan Hususlar
Elektronik Tahmin ve Erken Uyarı Sistemi
 Patates tarlalarında Mildiyö hastalığına karşı
Winstel Modeli,
 Domateste mildiyö hastalığına karşı Modifiye
Tomcast modeli, ile Smith modeli,
 Tarla Domates yetiştiriciliğinde Geç Yanıklık
Hastalığı’na karşı,
Tahmin ve Erken Uyarı Sistemleri geliştirilerek
uygulamaya aktarılmıştır.
26
Uygulamaya Aktarılan Hususlar
Ülkemiz için birçok hastalığın ilk kaydı yapılmıştır.
Grapevine leafroll closterovirus GLRV4 serotipi ilk kayıt
Asma
virüslerinin
yöntemlerle tanılanması
moleküler
ilk kez
Fındıkta ApMV ve Ayvada ACLSV
ilk kayıt
Colletotrichum acutatum ‘dır.
Dünya için yeni bir hastalık etmeni27;
Uygulamaya Aktarılan Hususlar
2007-2012 yıllarında yürütülen Ülkesel Şarka projesi
ile farkındalık oluşturulmuş,
-etmen Sürvey programına alınmış
-GKGM Kayseri ilinde Eradikasyon programı
başlatılmıştır.
Yapılan çalışmalar sonucunda, sürvey talimatları ve programları
oluşturularak Zararlı organizmaların ülke içinde yayılması
engellenerek Ekonomiye katkı sağlanmaktadır.
Buğday ve Arpada Kök ve Kök boğazı Çürüklüğü,
Ülkesel bir proje, hububat ekiliş alanlarında kök ve kök boğazı
çürüklüğü ile ilgili olarak çalışmalar yapılmış etmenler
belirlenmiş, mücadele yönü geliştirilmiştir.
28
Uygulamaya Aktarılan Hususlar
Koçan çürüklüğüne neden olan Fusarium türlerinin
beyaz renkli mısır tanelerinde gelişmedikleri
belirlenmiştir.
Islahçı kuruluşlara bu çeşitlerin genitör bitki olarak
çalışmalarında kullanılması için veri sağlanmıştır.
Mısırda Stewart bakteriyel solgunluğunu oluşturan Pantoea stewartii
ssp. stewartii tohumla taşınabilir ve karantinaya tabidir.
Teşhis metotları üzerine halka testi çalışmasına katılarak,
Ülkemiz EPPO standart protokollerinin hazırlanmasında görev
almıştır. Dolaysıyla uluslararası laboratuarlar arasında yer almaktayız.
29
Uygulamaya Aktarılan Hususlar
Solarizasyon uygulaması yapılabilen örtüaltı
sebze ve çilek üretim alanlarında, örtü altında
toprak kökenli hastalık ve zararlılara karşı
pestisit (Metham sodium (125/50L/da) ve Dazomet
(60/40kg/da)) kullanımında %50 oranında azalma
sağlanmıştır.
Patates Siğil Hastalığı etmeni Synchytrium
endobioticum ‘a karşı reaksiyon çalışmalarıyla
dayanıklı ve duyarlı çeşitler belirlenmiştir.
- Mücadelesine yönelik sıcaklık uygulaması
Fumigant etkili pestisit çalışmaları yapılmıştır.
ve
30
Uygulamaya Aktarılan Hususlar
Biyolojik Mücadele için Bakteriyel izolat geliştirildi.
- Fluoresan Pseudomonas (FP) bakterilerinin Pamukta Verticillium
solgunluğuna karşı etkisi ortaya konulmuştur.
- Bunun yanında kütlü pamuk veriminde % 17’lik bir artışı da
sağlamıştır.
Ülkemizde
ilk
kez
bakteriyel
bir
izolatın
formülasyonu,
ruhsatlandırılması amacıyla protokol ile özel firmaya devredilmiştir.
31
Uygulamaya Aktarılan Hususlar
Veri Tabanı
Yürütülen araştırma çalışmalarında çok sayıda etmenin tanıları
yapılarak veri tabanı oluşturulmuştur.
Birçok hastalığın gen sekansı yapılarak
depolanmıştır.
Kimyasal yada biyolojik mücadelenin bazı
hastalıklara karşı tek başına yeterli etkiyi
göstermediği
durumlarda
alternatif
mücadele
metotları
ile
entegre
edilebileceği bir veri olarak ortaya
konulmuştur.
Biyolojik
Mücadele
32
HEDEFİMİZ
 İleri teşhis metotlarının geliştirilmesi,
 Biyolojik mücadele ürünlerini ve yöntemlerini geliştirmek
 Küresel ısınma ve iklim değişikliği,
 Dayanıklılık kaynaklarının moleküler düzeyde belirlenmesi,
 Tahmin ve Erken Uyarı modellerinin geliştirilmesi,
 Kültür koleksiyonlarının oluşturulması, muhafazası ve
devamlılığının sağlanması,
 Multidisipliner bir çalışma,
33
SONUÇ
Bitki Sağlığı araştırmaları ile ulaşmaya çalıştığımız temel
hedef; insanı, doğayı ve çevreyi korumak ve gıda
güvenirliğini sağlamak,
Sağlıklı insan, temiz çevre ve güvenilir gıda için herkesin
bu konuya karşı farkındalığını sağlamak,
Gıda güvenirliği kapsamında, pestisit kullanımının
azaltılmasına yönelik biyolojik mücadele
araştırmalarımıza önem verilmiş
ve
Biyolojik mücadele konusunda yürütülen araştırma
projelerimiz toplam projelerimizin %25 ini teşkil
etmiştir.
34
ÇİFTÇİ, HASTALIK VE
ZARARLILARDAN ARTA
KALANINI HASAT EDER
35
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
3
File Size
2 969 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content