close

Enter

Log in using OpenID

Ders 1 - DİRENÇ DEVRELERİ

embedDownload
OHM KANUNU
Bir devreden geçen akım uygulanan gerilimin büyüklüğü ile doğru orantılı, direnç büyüklüğü ile ters orantılıdır. Yani
aşağıdaki devrede;


Gerilim kaynağının gücü artırılırsa akım(I) artar. Azaltılırsa akım(I) azalır.
Direnç değeri artırılırsa akım azalır(I). Azaltılırsa artar.
Devrede harcanan gerilim(V) akım x direnç (IxR) formülünden bulunur.
Devreden geçen akım(I) Gerilim / Direnç formülünden bulunur.
Örnekler:
1
Birden fazla direnç seri bağlanmışsa dirençlerden geçen akım eşit, gerilim direnç büyüklükleri ile doğru orantılı olur.
Yani büyük dirençte büyük gerilim küçük dirençte küçük gerilim harcanır.
Dirençlerin seri bağlanması
RT: Toplam
EŞDEĞER DİRENÇ= R1+R2+R3
İki devreden geçen gerilim ve akım birbirine eşittir. 2. Devreye birinci devrenin eşdeğer devresi denir.
İlk devredeki dirençler üzerinde harcanan gerilimler dirençlerin büyüklüğü ile orantılıdır. Yani büyük dirençte daha
fazla gerilim, küçük dirençlerde daha az gerilim harcanır. İlk devrede dirençler üzerinde harcanan gerilimlerin
toplamı (E ya da V) güç kaynağının gerilimine eşittir.
Aşağıdaki devreler için RT(Toplam Direnç) değerlerini hesaplayın
2
Aşağıdaki devreler için önce RT(eşdeğer direnç) değerini bulun sonra (I) devreden geçen akımları Ohm Kanununu
kullanarak hesaplayın
Örnek: Aşağıdaki dirençlerin RT eşdeğer direncini bulun
3
Sorular: Aşağıdaki dirençler için RT eşdeğer direnci bulunuz.
Seri bir devrede eşdeğer veya toplam direnç şu
şekilde bulunur.
RT = R1 + R2 + R3
2- Paralel Bağlanmış Devrede Akım-Gerilim
ELEKTRİK
1-Seri
DEVRELERİNDE
Bağlanmış
Devrede
AKIM
Paralel bir devrede bütün kollardaki potansiyel
farkları
birbirine
eşittir.
Akım
şiddetleri
değişebilir.
Akım-Gerilim
Devre elemanlarının aynı sırada ard arda
bağlanarak oluşturulan devreye seri devre adı
verilir. Seri bir devrede tüm noktalardan geçen
akım şiddetleri birbirine eşittir. Potansiyel farkları
değişebilir.
i = i1 + i2 + i3
V = V1 = V2 = V3
i = i1 = i2 =i3
V= V1 + V2 + V3
4
SORULAR
5
6
ÇÖZÜMLÜ SORULAR
Örnek: Şekilde verilen devrede dirençler üzerinde düşen gerilimleri beraberce bulalım.
Çözüm: Öncelikle eşdeğer direnç RAB = R1 + R2 + R3
RAB = 3 + 5 + 7 = 15ohm
U=30V ve devreden geçen akım (Ohm Kanunu yardımıyla) I = 30/15=2A bulunur.
Not: Seri devrelerde akım aynıdır.
Şimdi ise her bir direnç için Ohm Kanunu’nu uyguladığımızda;
U1 = I.R = 2 x 3 = 6V
U2 = I.R = 2 x 5 = 10V
U3 = I.R = 2 x 7 = 14V
Kirşof Kanunu’na göre dirençler üzerinde ki gerilimlerin toplamı üretecin gerilimine eşit
olmalıydı;
UT = U1 + U2 + U3 = 6 +10 +14 = 30V
Örnek 7: Şekildeki devrenin I1 ve I2 kol akımlarını ve I akımını bulunuz.
Çözüm: Kaynak gerilimi
gerilimlere eşittir. U1= U2
I1 = 15/3 =5A
paralel
dirençlerde
düşen
I2 =15/6= 2,5A
Kirşofun Akımlar Kanunu ile I = I1 + I2 = 5 + 2,5 = 7,5A
7
KOL AKIMLARININ BULUNMASI
Karışık devre çözümlerinde devrenin akımını ve kol akımlarını bulmak için devrenin toplam direncini bulmak
gerekir.
Örnek: Şekildeki devrede her bir koldan geçen akımı hesaplayınız.
Çözüm: Eşdeğer direnci hesaplayalım:
Reş1=R1+R2= 6+12 = 18ohm 18 paralel 9 gösterimi  18//9
=6 ohm
Devre akımını Ohm Kanunu ile hesaplayalım: Ut=12 V Rt=6 ohm ise It =12/6=2A bulunur.
I1=? Reş1=18ohm
U1=12v
Not: U=12 ve dirençler ile paralel olduğundan
U=U1=U2=12 volt olur.
I1=12/18 Amper
I2=? R3=9ohm
U2=12v
I2=12/9 Amper
U=12v
8
Örnek DC.8: Aşağıdaki devrede 5 Ω’luk direnç üzerinde düşen gerilimi hesaplayınız.
400 Ω’luk ve 600 Ω’luk dirençler paralel bağlıdır ve bu iki dirence 160 Ω’luk direnç seri bağlıdır. Toplam eşdeğer
dirence RT ve eşdeğer paralel dirençlere RP diyelim ve bunların değerini hesaplayalım.
9
10
11
Aşağıdaki soruları şekil 2.15 ve şekil 2.16’ daki elektrik devrelerine bakarak cevaplayınız.
1. şekil 2.16’ daki devrede R1 direnci 5,6 KΩ, R2 direnci 3,3 KΩ, R3 direnci 8,9 KΩ dur. Toplam direnç RT ne
kadardır? Hesaplayınız.
2. şekil 2.15’ teki devrede R1 direnci 18 Ω, R2 direnci 3 Ω, R3 direnci 6 Ω‟ dur. Toplam direnç kaç Ω‟ dur?
3. şekil 2.16’daki devrede R1 direnci 5,6 KΩ, R2 direnci 3,3 KΩ, R3 direnci 8,9 KΩ dur. Devreye bağlı voltaj
20 V olduğu varsayılırsa devreden geçen akımları hesaplayınız?
4. şekil 2.15‟ teki devrede R1 direnci 18 Ω, R2 direnci 3 Ω, R3 direnci 6 Ω‟ dur. Devredeki I akımı 3 A ise
devrenin voltaj değerini hesaplayınız?
Cevaplar: 1- RT = 4,45KΩ
2- RT = 1,8Ω
3- IT = 4,49mA
I1,I2 = 2,245mA 4- V = 5,4V
12
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
0
File Size
1 407 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content