close

Enter

Log in using OpenID

B12 Vitamini(Kobalamin)

embedDownload
B12 Vitamini(Kobalamin)
ZİRVE ÜNİVERSİTESİ
SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ
BESLENME VE DİYETETİK
Biyokimyası
Ders: Beslenme
Dersin Sorumlusu: Yrd.Doç.Dr.Bekir Engin Eser
Şule Sağlam
070112005
B12 Vitamini(Kobalamin)
I. 
II. 
III. 
IV. 
V. 
VI. 
Tanımı,yapısı ve özellikleri
Emilimi,taşınması ve atılımı
İşlevleri
Yetersizlik nedenleri
Yetersizlik-hastalıklar ilişkisi
Gereksinim ve kaynakları
1.TANIMI,YAPISI VE ÖZELLİKLERİ
—  1948 yılında karaciğerden izole edilmiştir.
—  Genel olarak kırmızı renkte,kristal bir bileşiktir.
—  Su ve alkolde çözünür.
—  Isıya,alkaliye hassastır.
—  ‘Co’ kobalt mineralini içerir.
—  Bitkilerde bulunmaz.’Hayvansal protein etmeni’
olarak tanımlanmıştır.
—  Antibiotik üreten küfler ve bakterilerin birçoğu B12
üretebilirler.
2.EMİLİMİ,TAŞINMASI VE ATILIMI
—  Yetişkin kimselerin vücudunda ortalama 3-5 mg B12
bulunur.
—  Karaciğer,kalp,böbrek gibi dokularda B12
saklanabilmektedir.
EMİLİMİ
—  Yiyeceklerde (hayvansal dokularda) proteine bağlı
olarak ko-enzim yapısında bulunur.
Pişirme
Mide asidi
proteinden ayrılır.
Proteolitik enzimler
EMİLİMİ
—  Midedeki serbest B12 vitamini önce mide tükürük
bezlerinden salgılanan R proteinine,daha sonra
midenin parietal hücrelerinden salgılanan intrinsik
faktöre IF(bir çeşit glikoprotein) bağlanır.
—  R proteini vitaminin intestinal bakteriler tarafından
kullanımını önler.
—  İleuma gelen B12 IF ile bağlanarak ileumun mukozal
hücrelerinin reseptörleri tarafından algılanarak
emilim gerçekleşir.
—  1 mol IFà 2 mol B12 bağlar.
Beslenme Biyokimyası,Prof.Dr. Meral Aksoy,Hatipoğlu Basın ve Yayım,Ankara,2011
TAŞINMASI
—  Dolaşıma geçen vitamin,bağırsak duvarında
sentezlenen transkobalamin denen plazma
proteinine bağlanarak karaciğer ve diğer dokulara
taşınır.
ATILIMI
—  Yiyeceklerle alınan vitaminin %65-75’i
emilir.Emilemeyen miktar safra içinde intestinale
çıkarılır ve dışkıyla atılır.
—  Farmakolojik yüksek düzeyde alınmadığı sürece
idrarla atımı çok düşüktür.
—  İnsanda;safra ve böbrek yoluyla kaybı vücuttaki
miktarının %0,1-0,2’si kadardır.Bu miktar günlük
diyetle karşılanabilir.
3.İŞLEVLERİ
—  Cobalt atomuna ‘metil’ veya ‘5-adenosil’
bağlandığında vitamin ko-enzimleri meydana
gelir.Bu yapılarıyla B12 pek çok tepkimede yardımcı
enzim olarak görev alır.
—  Metil bağlananàmetilkobalamin
—  5-adenosil bağlananàadenosilkobalamin
ADENOSİLKOBALAMİN GEREKTİREN
TEPKİMELER
1.Metil malonil-CoA
(Metil malonil-CoA mutaz)
Süksinil-CoA
Tek karbon atomu içeren yağ asitlerinden gelen metil
malonil-CoA’nın izomerizasyonunda kullanılır.B12
yetersizliğinde bu enzim sisteminin çalışmaması kan ve
idrarda metilmalonik asit artmasına ve merkezi sinir
sisteminde bozukluğa neden olur.
2.DNA sentezinde görev alır.
METİLKOBALAMİN GEREKTİREN
TEPKİMELER
1.Homosisteinden metionin sentezini sağlayan enzim
sistemi B12 gerektirir.
—  B12 yetersizliğinde bu dönüşüm bloke edilir,kanda
homosistein düzeyi yükselir ve kemik iliğinde,bilişsel
işlevlerde,kalp sağlığında bozukluklar meydana gelir.
2.Bağışıklık sisteminde fagositik etkiyi artırmada
etkindir.
4.YETERSİZLİK NEDENLERİ
—  Vejetaryenlik (yıllar içinde ortaya çıkar)
*Karaciğerdeki vitaminin biyolojik yarılanma ömrü 400
gündür.Yetersiz beslenme sonucu eksikliği az görülür.
—  Gastrik etken (IF yetersizliği)
—  İntestinal etken(distal ileal bölge harabiyeti)
*İleum mukozasındaki IF reseptörlerinin yapısı bozulur.
*Pankreasın sağladığı proteolitik etkinin bozulması sonucu R
proteini sindirilememesi
—  Vitaminin taşınmasındaki sorunlar
*Taşıyıcı protein olan transkobalamin eksikliği
5.YETERSİZLİK-HASTALIKLAR İLİŞKİSİ
—  Vitamin eksikliği belirtileri gastrointestinal
mukoza,eritrositler,epitel doku gibi hücreleri hızlı
bölünen dokularda çabuk görülür.
—  Folik asit eksikliğinde görülen megaloblastik
anemiden farklı olarak sinir sistemi bozuklukları ile
pernisiyöz anemi oluşur.
PERNİSİYÖZ ANEMİ
—  Midede intrinsik faktör IF sentezleyen parietal
hücrelerin otoimmun harabiyeti sonucu gelişir.
—  IF eksikliğiyle birlikte vitamin B12 emilimi
baskılanır.
—  Anemi+nöropsikiyatrik bulgular
—  Klinikte kendini ellerde,ayaklarda titreme,kaslarda
zayıflık,unutkanlık,dengesizlik olarak gösterir.
NÖROPATİ
—  Homosisteinden metionin sentezini sağlayan enzim
sistemi B12 gerektirir.B12 eksikliğinde homosistein
vücutta birikir ve nörotoksin bir madde olduğundan
nöropatiye yol açabilir.
—  Kolin+AsetilKoA kolin asetilaz Asitilkolin+CoA
*B12 nin asetilkolin sentezinde rolü vardır.Bir çeşit
nörotransmitter madde olan asetilkolin parasempatik
sinir sisteminde önemlidir.Eksikliğinde nöropatiye yol
açabilir.
6.GEREKSİNİM VE KAYNAKLARI
GEREKSİNİM
Yaş ve Durum
Günlük Miktar (mcg)
0-12 ay
0.5
1-3 yıl
0.9
4-9 yıl
1.2
10 yıl ve yukarı
2.4
Gebelik için ek
0.2
Emziklilik için ek
0.4
Beslenme Biyokimyası,Prof.Dr.Meral Aksoy,Hatipoğlu Basın ve Yayım,Ankara,2011
KAYNAKLARI
Besin
Vitamin B12
(mcg)
Besin
Vitamin B12
(mcg)
Karaciğer
50-130
Süt
0.1-0.6
Böbrek
20-50
Peynir
1.2-3.6
Yürek
15-30
Yumurta
Sarısı
1.0-1.2
Et
2.0-8.0
Balık
2.0-8.0
ü  100g’da
ü  Karaciğer,böbrek,yürek başlıca kaynaklarıdır.
(Sakatatlar)
Beslenme Biyokimyası,Prof.Dr.Meral Aksoy,Hatipoğlu Basın ve Yayım,Ankara,2011
KAYNAKÇA
—  Beslenme Biyokimyası,Prof.Dr.Meral Aksoy,Hatipoğlu
Basın ve Yayım,Ankara,2011.
—  Beslenme,Prof.Dr.Ayşe Baysal,Hatipoğlu Basın ve
Yayım,Ankara,2012.
—  Yüz Soruya Yüz Yanıtla Sağlıklı Beslenme, Prof.Dr.Ayşe
Baysal,Hatipoğlu Basın ve Yayım,Ankara,2013.
—  http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4198708/ J
Clin Neurol. Oct 2014; 10(4): 281–288.
—  http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3257642/
Vitamin B12 in Health and Diease.
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
10
File Size
5 491 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content