close

Enter

Log in using OpenID

Denizlerimizi ve Kıyılarımızı Koruyalım

embedDownload
Denizlerimizi ve Kıyılarımızı Koruyalım
Alamy / Dijitalimaj
Denizlerimiz ve kıyılarımız canlı çeşitliliği bakımından çok zengin yerler. Ancak
günümüzde bu çeşitlilik azalma tehlikesiyle karşı karşıya. Bunun birçok nedeni var.
Canlıların yaşam alanlarının bozulması, insan nüfusunun ve yerleşim alanlarının
artması, yasadışı avlanma yapılması, kirlilik gibi. Tüm bu sorunlara çözüm bulmak,
denizlerimizi ve kıyılarımızı korumak, canlı çeşitliliğinin sürmesini sağlamak amacıyla
ülkemizde çok sayıda proje yürütülüyor. Bunlardan biri de çeşitli kuruluşların, bölgede
yaşayan halkın da desteğiyle yaklaşık beş yıldır yürüttüğü “Türkiye’nin Deniz ve Kıyı
Koruma Alanları Sisteminin Güçlendirilmesi Projesi”. Bu proje ülkemizde bulunan
altı ayrı deniz ve kıyı koruma alanında yapılan çalışmaları kapsıyor. Bu çalışmalar
arasında bu alanlardaki canlıların araştırılması ve izlenmesi, bu canlıların korunması
için önlemler alınması, bazı bölgelerin balıkçılığa kapatılması, katı atıkların düzenli
olarak toplanması, sıvı atıkların arıtılması ve eğitim etkinlikleri yer alıyor. Gelin bu proje
kapsamındaki deniz ve kıyı koruma alanlarında yaşayan bazı canlı türlerini tanıyalım.
36
lyan beldesinde
Muğla’nın Ortaca ilçesine bağlı Da
görünüm.
bulunan Bozburun Tepesi’nden bir
solda Akdeniz
Fotoğrafta sağda Sülüngür Gölü,
nan kumsal da
görülüyor. Solda dikey olarak uza
İztuzu Kumsalı.
Bilim Çocuk
nları
Türkiye’nin Deniz ve Kıyı Koruma Ala
Sisteminin Güçlendirilmesi Projesi’nin
yürütüldüğü alanlardan beşi Özel Çevre
Bu
Koruma Bölgesi, biriyse Tabiat Parkı.
inde
alanlar Muğla, İzmir ve Balıkesir iller
bulunan bazı ilçe ve beldeleri kapsıyor.
Bölgesi
Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma
uma Bölgesi
Köyceğiz-Dalyan Özel Çevre Kor
Bölgesi
Datça-Bozburun Özel Çevre Koruma
i
Gökova Özel Çevre Koruma Bölges
Foça Özel Çevre Koruma Bölgesi
Ayvalık Adaları Tabiat Parkı
Alamy / Dijitalimaj
Alamy / Dijitalimaj
İribaşlı deniz kaplumba
ğası dünyadaki ve ülke
mizdeki birçok kumsa
olarak kullanıyor. Muğ
lı üreme alanı
la’daki İztuzu, Çalış, Ya
nıklar ve Akgöl kumsa
Günümüzde iribaşlı de
lları gibi.
niz kaplumbağaları te
hdit altında. Bu, onların
tükenme olasılıklarının
yakın zamanda
yüksek olduğu anlamın
a geliyor. Bundan dola
ve Köyceğiz-Dalyan öz
yı Fethiye-Göcek
el çevre koruma bölgele
rinde deniz kaplumbağa
alanlarını korumaya yö
larını ve yaşam
nelik çalışmalar yapılıy
or.
ç türü.
nızca ülkemizde yaşayan bir ağa
Anadolu sığla ağacı dünyada yal
ağaç
yceğiz, Milas ve Marmaris’te bu
Muğla’nın ilçelerinden Fethiye, Kö
almış
dar
e
ağacın yaşam alanı günümüzd
türünden oluşan ormanlar var. Bu
mli.
iştiği yerlerin korunması çok öne
durumda. Bu nedenle ağacın ve yet
lyan,
-Da
ındaki Fethiye-Göcek, Köyceğiz
Anadolu sığla ağacı proje kapsam
yor.
çevre koruma bölgelerinde bulunu
Datça-Bozburun ve Gökova özel
Bilim Çocuk
37
Alamy / Dijitalimaj
Alamy / Dijitalimaj
türü. Ülkemizde en çok Muğla’nın ilçesi
Datça hurması Anadolu’ya özgü tek palmiye
nan Datça hurması günümüzde az
Datça’daki koylarda ve akarsu kıyılarında bulu
ozburun Özel Çevre Koruma Bölgesi’nde
sayıda kalmış durumda. Bu nedenle Datça-B
şmalar yapılıyor.
Datça hurmasının korunmasına yönelik çalı
Bir deniz çayırı türü olan Posidonia oceanica Ege Denizi ve Akden
iz’e
özgü bir sualtı bitkisi. Deniz çayırları fotosentez yapıyor. Fotosentez
sırasında karbondioksit kullanması nedeniyle küresel ısınmanın
etkilerinin azalmasına katkıda bulunuyor. Ayrıca deniz çayırları birçok
canlı için beslenme, üreme ve barınma ortamı sağladığından da önem
li.
Deniz çayırları proje kapsamında bulunan tüm deniz ve kıyı korum
a
alanlarında var.
38
Bilim Çocuk
Oxford Scientific / Louise Heusinkveld / Getty Türkiye
WaterFrame / Borut Furlan / Getty Türkiye
yaşıyor. Ancak bu
Susamurları dünyanın pek çok yerinde ve ülkemizde yaygın olarak
e altına girme
hayvanların sayısı giderek azalıyor. Bu da türün soyunun ileride tehlik
alanlarının
olasılığının olduğu anlamına geliyor. Bu nedenle susamurlarının yaşam
ek, Köyceğiz-Dalyan,
korunması gerekiyor. Susamurları proje kapsamındaki Fethiye-Göc
yor.
Datça-Bozburun ve Gökova özel çevre koruma bölgelerinde görülü
Dünyanın birçok yerindeki denizlerde ve Akdeniz’de yaşayan orfoz tehdit
altında olan bir balık türü. Yakın zamanda soyunun tükenme olasılığı yüksek
olduğundan orfozların korunması gerekiyor. Proje kapsamındaki bazı alanlarda
da balık türlerini korumak amacıyla balıkçılığa kısıtlamalar getiriliyor. Bu
kısıtlamalar sayesinde balıklar üreyebiliyor ve gelişebiliyor. Böylece sayıları
ve büyüklükleri artabiliyor. Örneğin Gökova Özel Çevre Koruma Bölgesi’nde
balıkçılığa kısıtlama getirilen yerlerde orfozların sayısının ve büyüklüğünün
eskiye göre önemli ölçüde arttığı saptanmış.
Bilim Çocuk
39
Alamy / Dijitalimaj
Alamy / Dijitalimaj
nda
’de ve Atlas Okyanusu’nun doğu kıyıları
Akdeniz foku dünyada yalnızca Akdeniz
ığı,
kald
u
dünyada 600 kadar Akdeniz fok
yaşayan bir fok türü. Günümüzde tüm
.
in kıyılarında bulunduğu tahmin ediliyor
bunların yaklaşık 100’ünün de ülkemiz
je
pro
enmek üzere. Akdeniz fokları
Günümüzde Akdeniz foklarının soyu tük
rı
a alanlarında bulunuyor. Yaşam alanla
kapsamındaki tüm deniz ve kıyı korum
erek
gid
ısı
aları olan Akdeniz foklarının say
daha çok Foça’da bulunan deniz mağar
am alanlarının korunması büyük önem
azalıyor. Bu nedenle bu canlıların ve yaş
kıyıları koruma çalışmalarına katkıda
taşıyor. Bölgedeki balıkçılar da türü ve
bulunuyor.
Kuzey Afrika’nın batı kıyıların
da ve Akdeniz’de yaşayan ad
a
martısı, soyu ileride tehlike alt
ına girme olasılığı olan bir ma
rtı
türü. Bu kuş türü ülkemizde pro
je kapsamındaki tüm deniz ve
kıyı
koruma alanlarında görülüyo
r. Tüm dünyada az sayıda bu
lunan
ada martısının ve yaşam alanla
rının korunması önem taşıyor.
40
Bilim Çocuk
Alamy /
Dijitalim
aj
ını
yalıçapk
ç
ü
i
k
e
d
emiz
an
pkını ülk ünyada Arabist
a
ç
lı
a
y
uş d
İzmir
izin
biri. Bu k ya’nın ve ülkem
n
e
d
n
ü
r
tü
As
oje
ası’nda,
mizde pr eğizYarımad görülüyor. Ülke
yc
ek ve Kö e
de
c
in
ö
y
e
-G
e
n
ü
iy
g
h
ind
daki Fet
bölgeler
mir
kapsamın l çevre koruma
ığı için İz ması
ld
e
a
z
z
ö
a
n
k
ere
orun
Dalya
Sayısı gid m alanlarının k
.
r
o
y
u
n
a
bulu
yaş
ınının ve
yalıçapk
r.
gerekiyo
Alamy / Dijitalimaj
Taş mercan yalnızca Ege Denizi ve Akdeniz’de bulunan
bir mercan türü. Proje kapsamındaki
Fethiye-Göcek, Datça-Bozburun ve Gökova özel çevre
koruma bölgeleriyle Ayvalık Adaları
Tabiat Parkı’nda yaşıyor. Bu canlılar denizde yaşayan
birçok canlı için yaşam alanı
oluşturmaları açısından önem taşıyor.
Türkiye’nin Deniz ve Kıyı
Koruma Alanları Sisteminin
Güçlendirilmesi Projesi, Çevre
ve Şehircilik Bakanlığı Tabiat
Varlıklarını Koruma Genel
Müdürlüğü tarafından, Birleşmi
ş
Milletler Kalkınma Programı
(UNDP) ortaklığında ve Küres
el
Çevre Fonu (GEF) mali desteğ
iyle
gerçekleştiriliyor. Orman ve Su
İşleri Bakanlığı Doğa Koruma
ve
Milli Parklar Genel Müdürlüğü
ile Gıda Tarım ve Hayvancılık
Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürün
leri
Genel Müdürlüğü projenin diğ
er
ortakları arasında yer alıyor.
Seçil Güvenç Heper
Bilim Çocuk
41
Author
Document
Category
Uncategorized
Views
1
File Size
1 291 KB
Tags
1/--pages
Report inappropriate content